Page 28

hetzelfde, maar anders De hype van het personaliseren — Leen Creve Van potten choco en flesjes bier tot hippe sneakers, chique pakken, fietsen of meubelen, u kunt ze mee ontwerpen of met uw eigen naam op laten leveren. Het is een uitdaging om als ontwerper dit soort industriële producten mee te bedenken. Want hoe doe je dat, het handje van de eindconsument ferm maar toch zachtjes genoeg vasthouden? Cocreatie in theorie en praktijk, in binnen- en buitenland.

“Empowerment van de consument.” Het was de Franse ontwerpster Matali Crasset die deze woorden in de mond nam, bij de lancering van haar kleerkast voor Ikea in het voorjaar van 2014 in Parijs. Die bestaat uit een metalen frame met een soort van kippengaasstructuur. Daarin kun je plastic gekleurde clips hangen. Helemaal zoals je zelf wilt. Of je kunt één van haar drie voorbedachte dessins namaken. “Ik zou dit object omschrijven als open”, zegt ze. Openheid, empower­ment, cocreatie. Het zijn zware woorden voor plastic clips. Is dit het moment waarop zogenoemd democratisch design een extra laag meekrijgt? Is het nu behalve meer betaalbaar, toegankelijk en inzetbaar ook personaliseerbaar? Waarom nu? En waarom willen we dat: dezelfde, maar toch andere gebruiksvoorwerpen? Ruth Mugge, Associate Professor of Consumer Research aan het departement Product Innovation Management van de Technische Universiteit Delft, heeft onderzoek naar het fenomeen gedaan. Wat zijn goede voorbeelden van personaliseerbare gebruiksvoorwerpen? RUTH MUGGE: Personaliseren houdt in dat consumenten zelf hun producten gaan ontwerpen. Een veel gebruikt voorbeeld is NIKEiD, waarbij consumenten hun eigen paar sneakers kunnen ontwerpen en kopen. Personaliseren werkt als het product op zich belangrijk is voor de consumenten en als ze het kunnen gebruiken voor de expressie van hun identiteit. Zoals kleding en schoenen. Het gaat dus vooral om producten die iedereen kan zien. Het personaliseren van een wasmachine bijvoorbeeld, zal weinig consumenten interesseren. Zijn er nog andere redenen voor een consument om zélf mee te ontwerpen? Hoe meer moeite een consument zelf in het personaliseren van een product heeft gestopt, hoe meer hij of zij dat product een expressie van zijn identiteit vindt. Het gevolg is dat je een sterkere emotionele band met het product ervaart. Daarnaast blijkt ook uit onderzoek dat consumenten een ‘I designed it myself’-effect kunnen hebben. Ze voelen zich dan trots en bekwaam. Ten derde voelt het gepersonaliseerde product uniek aan, wat weer een positief effect heeft voor de consument. Tot slot vinden veel mensen ook het ontwerpproces zélf plezierig. Vallen potten choco en flesjes bier met een naamsticker ook onder personaliseren? Personalisatievormen kunnen verschillen op allerlei manieren. Bijvoorbeeld in de hoeveelheid moeite die de consument erin moeten stoppen. En die kan zowel fysiek als mentaal zijn. Met fysieke moeite bedoel ik dat hij bijvoorbeeld zelf iets gaat verven, mentale moeite draait om het creativiteitsproces. Ten tweede kunnen personalisatie­ vormen ook een verschillende initiator hebben. Bij het verven van een fiets is de consument de initiator, terwijl dat bij de personalisatie van een Coca-Cola-flesje het bedrijf is. Naar mijn mening zijn dat dus twee verschillende vormen van personalisatie, en of de consument ze alle twee ervaart als iets bijzonders zal per consument verschillen. Als je een veelvoorkomende naam hebt, zal een gepersonaliseerd Coca-Cola-flesje minder bijzonder aanvoelen. Dus hier speelt de uniciteit weer een duidelijke rol. Als de input van de consument en het creatieve proces erg beperkt zijn én de consument de personalisatie niet zelf uitvoert, is het maar de vraag of hij hieruit de eerder vermelde voor­ delen zal halen. Waar liggen volgens u mogelijkheden voor te personaliseren design? Je moet vooral voldoende input vragen aan de consument. Als hij er fysiek of mentaal mee bezig is, nemen de voordelen toe en zal hij ook bereid zijn om er meer voor te betalen. Uiteraard zit er wel een maxi­ mum aan de hoeveelheid moeite die consumenten kunnen investeren. Want ze zijn geen professionals en moeten dus geholpen worden. Ontwerpers moeten het personalisatieproces zo maken dat consu­ menten het eindproduct niet kunnen verpesten.

26

thema

Kwintessens 2015-1  

Het thema van dit nummer is helemaal gewijd aan identiteit. Hoe gaan designers met een etnisch diverse origine om met hun achtergrond, hoe t...

Read more
Read more
Similar to
Popular now
Just for you