Page 1

m a a n d b l a d

TIJDSCHRIFTEN TOELATING - GESLOTEN VERPAKKING 3200 AARSCHOT 1 - BC 1145

Afgiftekantoor: 3200 Aarschot 1 - Maandblad, verschijnt niet in juli en augustus - P106332

j a a r g a n g

7 2

v a n

k w b

o k t o b e r

2 0 1 9

Geld TIPz strijdt voor zelfregie bij Parkinson-patiënten Wandelcriterium breidt uit • Samen joggen voor zelfvertrouwen


Verhaal

Les Gazelles de Bruxelles maakt mensen in kansarmoede fitter

“Sport geeft je meer bandbreedte in je hoofd”

Sport is zijn dada, en integratie zijn ding. Via een aantal projecten rond onder meer (kans)armoede is Wim Poelmans actief binnen kwb Laken-Jette, en ook professioneel kriebelt dezelfde microbe. Bij BIS (Brussel Integratie door Sport) coördineert hij een sportwerking voor kansarme, allochtone jongeren, én hij stond mee aan de wieg van het sociaal-sportieve initiatief Les Gazelles de Bruxelles. Daar vertelt hij Raak graag meer over. Tekst: Charlotte Van Doren Raak: Wat is Les Gazelles de Bruxelles

groeide dat, met medewerking van nog

ook begonnen met mensen door te

precies?

meer organisaties als Buurtsport en

verwijzen naar opleidingen, vormingen …

Wim Poelmans: “We zijn een sociaal-­

Vluchtelingenwerk, uit tot een vzw. Die wil

Uiteindelijk is het einddoel voor ons dat

sportieve organisatie, met andere

via joggen mensen in kansarmoede -

mensen via het joggen geïntegreerd raken

woorden een initiatief dat tussen sociaal

nieuwkomers, vluchtelingen of gewoon

in de maatschappij, zich goed voelen in

werk en sport zit. Het is een aantal jaar

Brusselaars die het niet breed hebben -

hun lichaam en vooruitgaan in het leven.

geleden ontstaan vanuit het emancipatie-

versterken.”

De mensen die bij ons terechtkomen zijn

huis Link en Pigment vzw, een vereniging

10

heel zoekende, onzeker en soms ook heel

waar armen het woord nemen. Zij wouden

Raak: Wat proberen jullie concreet te

gekwetst. We zien er soms vertrekken die

met hun doelpubliek graag aan het

bereiken?

terug verder staan, en bijvoorbeeld een

sporten slaan, en zo ontstond een loop-

Wim Poelmans: “Sport is iets dat

vaste job hebben. Eigenlijk is het einddoel

groep die een paar keer deelnam aan

lauwerend werkt en mensen op weg zet in

voor ieder van ons tot zelfontplooiing

Brusselse loopwedstrijden. Uiteindelijk

hun leven. In de loop van de jaren zijn we

komen, en sport kan daar zeker een tool


‘Over de finish gaan in een kleine loopwedstrijd geeft mensen voldoening en nieuwe kracht’ toe zijn. En er zijn naast sport nog andere

afgelegd, en ze uiteindelijk werk of een

Raak: Je bent zelf ook af en toe actief

dingen die we doen om mensen vooruit te

opleiding vinden, blijven sporten en je ziet

binnen kwb. Zie je parallellen tussen de

helpen; zo hebben we bijvoorbeeld een

dat ze terug sterker in hun schoenen, dat

twee verenigingen?

conversatietafel Nederlands, zodat de

geeft mij veel voldoening.”

Wim Poelmans: “Ik voel dat wat kwb

lopers ook naast de trainingen hun

probeert te doen - mensen in beweging Raak: Wat zijn de grootste uitdagingen

zetten op allerlei manieren en met allerlei

binnen dit project?

soorten activiteiten - ook ons publiek kan

Raak: Waarom werd voor lopen gekozen?

Wim Poelmans: “Enerzijds dat als mensen

aanspreken. Bovendien zijn kwb-groepen,

Wim Poelmans: “Dat was op vraag van de

in een betere situatie terechtkomen sport

zeker in stedelijke context, niet meer zoals

deelnemers, maar achteraf gezien was

terug even naar de achtergrond verschuift,

vroeger. Wij kunnen in Brussel een brug-

het een goede keuze: het is een sport

waardoor we constant moeten bezig zijn

organisatie zijn door mensen door te

waar je weinig voor nodig hebt, je kan het

met nieuwe instroom en werving.

sluizen, maar kunnen ook informeren over

overal doen, en je kan ze zowel individueel

Anderzijds bestaat er binnen het werkveld

hoe je werkt rond mensen met een andere

als in groep beoefenen. Bovendien is het

nog maar weinig voor sociaal-sportieve

culturele achtergrond. Kwb heeft al heel

een sport die heel snel resultaat oplevert:

praktijken. Het is een nieuw werkveld dat

wat projecten gedaan rond vluchtelingen.

in vergelijking met rustigere sporten voel

van onderuit aan het ontwikkelen is en

Het is een aspect dat vanuit het sociaal

je bij joggen mentaal en fysiek snel de

waar dus nog geen kader voor is: dat maakt

engagement van kwb veel aandacht krijgt.

positieve effecten ervan. Langs de andere

het op het vlak van onder meer middelen

Soms is dat op een heel andere manier

kant is het voor sommigen ook een hoge

niet evident. Je wordt soms van het kastje

dan wij – met iets culinair of iets gastvrij

drempel: er sluiten bij ons ook vrouwen

naar de muur gestuurd. Hoewel het beleid

in de gemeente – maar ook een sportieve

aan die eerder wandelen dan lopen en

de meerwaarde van sport als middel wel

activiteit kan voor een kwb-afdeling een

meer komen voor het sociale, maar ook

ziet, moeten we toch nog altijd knokken.”

mogelijkheid zijn om na te denken over

Nederlands kunnen oefenen.”

dat is oké.”

drempels. Hoe stellen we ze openstellen Raak: Dat je werkt met mensen die

voor iemand die vluchteling is of het

Raak: Wat doen jullie nog meer?

waarschijnlijk vaak andere zorgen en

financieel minder breed heeft?”

Wim Poelmans: “Momenteel proberen we

prioriteiten hebben, lijkt me ook niet

meer samen te werken met andere

evident.

Raak: Heb je een toekomstdroom voor

organisaties: zo lopen we ook met een

Wim Poelmans: “Dat is zo, maar we

Les Gazelles de Bruxelles?

aantal jongeren van het Fedasil-

merken dat zodra we mensen over de

Wim Poelmans: “Ik hoop dat we er verder

opvangcentrum in Woluwe, en heeft

drempel kunnen trekken en ze een paar

in blijven slagen om mensen te motiveren

iemand bij DoucheFLUX, een andere

keer hebben meegedaan, ze zeggen dat

om via lopen sterker in het leven te staan,

organisatie voor kwetsbare mensen, een

het hen juist ruimte in hun hoofd gééft.

en om andere sportieve organisaties of

loopgroep opgericht.

Het werkt ontstressend. Ze zeggen vaak

loopgroepen te inspireren om zich meer

We zijn dus niet zozeer gericht op zoveel

dat mensen in armoede weinig ‘band­

open te stellen voor vluchtelingen of

mogelijk mensen bij Les Gazelles

breedte’ hebben in hun hoofd door veel

mensen in kansarmoede. Ik denk dat wij

Bruxelles betrekken, maar willen eerder

stress. Sport kan hen dan tijdelijk even

nog wel even zullen moeten blijven

anderen stimuleren, prikkelen en

wat meer bandbreedte geven, waardoor

bestaan, omdat je in de praktijk merkt dat

inspireren rond dat thema van sociaal-­

ze opnieuw de kracht krijgen om stappen

onze doelgroep niet altijd overal terecht­

sportieve praktijk.”

te zetten. Het feit dat ze over de finish

kan, maar de doelstelling van sociaal werk

gaan in een kleine loopwedstrijd van vier

is altijd om je een beetje overbodig te

Raak: Wat geeft jou voldoening in deze

of vijf kilometer en een medaille krijgen,

maken. Het zou fijn zijn als Les Gazelles

job?

geeft hen voldoening en de kracht om

de Bruxelles nog altijd loopgroepen heeft,

Wim Poelmans: “Als je een tijdje in

andere projecten in handen te nemen.

maar dat ook andere organisaties die rol

mensen geïnvesteerd hebt, die soms

Maar het klopt wel dat het over de

meer op zich nemen en zich meer

vanuit een heel moeilijke situatie komen

drempel trekken en gemotiveerd houden

openstellen voor de ver­anderende

of een heel moeilijk traject hebben

van lopers een uitdaging is.”

maatschappij.” 11


kwb-nieuws

Kwb Merchtem vroeg uit de veren

Snuisteren op de vroegmarkt De wekker ging op 7 september vroeg voor de leden van kwb Merchtem. In alle vroegte vertrokken ze voor een bezoek aan de vroegmarkt. Een verslag van hun nachtelijke bezigheden.

12

Z

aterdagochtend 4.10u. Op de

Bij ‘vroegmarkt’ denken de meesten

wekelijks op de vroegmarkt verhandeld. Ik

achtergrond klinkt muziek van een

voornamelijk aan groenten en fruit. Niet

probeer het me voor te stellen: dat is één

feestje in de buurt. Hun oogjes zijn al klein.

onterecht, wordt al snel duidelijk: dit is het

kilo per Belg. Als het allemaal tomaten

Vijf minuten laten verzamelt een groep

omvangrijkste deel van de markt. Om

zouden zijn, kan je er een rij mee maken

kwb’ers op het parochieplein. Hun oogjes

5u30 blijkt de grootste drukte al achter

van hier tot in Moskou en terug.

zijn nóg klein. Wie haalt het ook in zijn hoofd

de rug te zijn. De meeste winkeliers,

om een activiteit te starten om 4u15? Maar

handelaars en restauranthouders hebben

Op naar de laatste hal: hier worden vlees,

voor een bezoek aan de Mabru-vroegmarkt

hun inkopen al gedaan. De markt voor

vis, gevogelte en verschillende andere

in Brussel moet je iets over hebben.

groenten en fruit gaat op zaterdag immers

producten verhandeld. Een mens zou er

al open om middernacht.

honger van krijgen. Onze dag is al een

5u. We worden ondergedompeld in de

Appelen, peren, ajuinen, aardappelen,

tijdje bezig, maar in de ‘echte’ wereld

geschiedenis van de vroegmarkt. Die begon

kolen, aardbeien, meloenen … We

slapen de meeste mensen nog. Hier wordt

bijna gelijktijdig met het ontstaan van

wandelen voorbij heel wat bekende

anders geleefd.

Brussel, zo’n 1.000 jaar geleden. Tot 1973

soorten, maar ook onbekende en

stond de vroegmarkt op de Grote Markt en

exotische soorten passeren de revue.

Zaterdagochtend 8.05u, parochieplein.

in de omliggende starten; sindsdien huist

Zowel groothandelaars als kwekers

Het feestje in de buurt is afgelopen.

ze in de hallen aan de Werkhuizenkaai.

bieden hier hun producten aan. En we

Merchtem ontwaakt, en wij hebben al een

We starten ons bezoek bij de bloemen en

hebben geluk! Ook kwb’er Luc is van de

toffe activiteit achter de rug. De thuis­

planten. Een aangename geur prikkelt

partij. Hij heeft dan wel geen groenten

blijvers van enkele kwb’ers zullen

onze neus. Onze gids vertelt dat deze

meer om te verkopen, maar wel nog één

ontwaken met mooie bloemen bij het

afdeling vroeger veel groter, was maar de

bak staan … om de dorstigen te laven.

ontbijt!

crisis zijn tol heeft geëist.

Tot 10.000 ton producten worden er


Handige apps voor je financiën

Je smartphone als portefeuille Neem jij je smartphone mee naar als je gaat winkelen? En gebruik je die ook voor, tijdens en na het shoppen? Of om te betalen? Kristof D’hanens schreef het boek ‘Appstublieft’, waarin hij samen met co-auteur Mathias Algoet de beste honderd apps van het moment verzamelde. Wij vroegen hem om vijf onmisbare apps om je smartphone ook voor financiële zaken in te zetten. Tekst: Kristof D’hanens

1. Tricount

4. MyShopi Je gaat op reis met vrienden, of deelt samen

Met MyShopi maak je digitale boodschappen-

een appartement. Met Tricount schep je orde in

lijstjes. Je selecteert wat je nodig hebt uit het

de chaos en hou je makkelijk bij wie aan wie

assortiment van jouw favoriete supermarkt, en

nog hoeveel geld verschuldigd is.

in de winkel streep je op je smartphone uit wat

Per rekening hou je bij wie wat betaald heeft,

je al kocht. En er is meer: elke week deelt

waarom en wanneer. Tricount berekent vervolgens hoe je de

MyShopi kortingen en gratis producten uit. Scan de barcode van

schulden het makkelijkst kan vereffenen.

het product en stuur het door, samen met een foto van je betaal­bewijs en je rekeningnummer. Vervolgens ontvang je

2. Stocard

binnen de zeven dagen een terugbetaling. Zeg dag tegen een dikke portefeuille vol

5. Payconiq by Bancontact

klantenkaarten. Met de app Stocard digitaliseer je al je klantenkaarten op je smartphone. De

Snel geld overschrijven naar je vrienden? Met

meeste ketens zitten in Stocard: Colruyt, Fnac,

de Bancontact-app doe je vlot betalingen

Delhaize, Decathlon … Je hebt twee mogelijk-

tussen twee smartphones, en je kan er ook

heden om een klantenkaart in de app te zetten: de barcode

mee betalen op webshops en in winkels. In

scannen, of je klantennummer overtypen. De app zet je klanten-

2019 werd ook Payconiq geïntegreerd. Als je

kaart dan mee in het rijtje van winkels waar je klant bent.

van iemand geld moet krijgen, geef je dat bedrag in in jouw app.

Overzichtelijk én handig.

De app maakt een QR-code, die je laat scannen door de persoon van wie je het geld moet krijgen. Pincode invoeren, en klaar is

3. AFAS Personal (Huishoudboekje)

kees!

Waaraan heb je hoeveel geld gespendeerd de afgelopen maand(en)? Veel mensen hebben een papieren huishoudboekje waarin ze alle uitgaven nauwgezet bijhouden. AFAS vertaalt dat principe naar een app. Scan rekeningetjes in, koppel ze aan transacties en deel al je uitgaven in in thema’s. Ook leuk: de ‘glazen bol’. Met die functie voorspelt de app hoe je er aan het einde van de maand financieel zult voorstaan.

aaOok de andere 95 leuke apps ontdekken? Je kan ‘Appstublieft: de 100 beste apps voor je smartphone of tablet’ bestellen via www.appstublieft.be. 23


TIPz geeft mensen met Parkinson een ander gezicht

“Tijd om patiënten in hun eigen schoenen te laten stappen” Vier miljoen. Zoveel mensen kregen wereldwijd al de diagnose van Parkinson, en de teller staat niet stil. In België alleen werd de ziekte bij meer dan 30.000 mensen vastgesteld. Hoewel het een van de meest voorkomende neurodegeneratieve aandoeningen is, kunnen we de complexiteit ervan niet volledig vatten. Dat het beven, traag bewegen en spraakproblemen teweegbrengt, weten we. Maar wat met de schadelijke invloed van Parkinson op patiënten hun leven, gezin en relaties? Celine Berckmoes neemt ons mee in het verhaal achter TIPz, waarmee ze zelfregie stimuleert bij mensen die met hersenletsel worden geconfronteerd. Tekst: Melissa Tihange

H

Parkinson heb je niet alleen

opleiding, vzw TIPz oprichtte. Samen met

De ziekte van Parkinson is een hersen-

moeilijker. Communicatie en contact met

een team aan vrijwilligers legt ze zich toe

aandoening waarbij de cellen die

anderen verloopt lastiger, omdat je minder

op de mens achter de ziekte van Parkinson.

dopamine aanmaken, een stof die onder

emotie toont dan men verwacht of niet

“Als logopediste hield en hou ik me vooral

meer beweging coördineert, langzaam

snel genoeg reageert. Dat zorgt voor veel

bezig met mensen met neurogene

afsterven. Dat kan je toch pas krijgen als

verwarring, onzekerheid en miskenning.

aandoeningen. In mijn praktijk zag ik veel

je oud wordt? Een misvatting, zo blijkt.

Ook voor de omgeving van de patiënt is

psychisch lijden, depressie en burn-out.

Ook bij mensen tussen 35 en 55 jaar komt

dat ontzettend moeilijk.”

Niet enkel bij de patiënt, maar ook bij de

de ziekte voor, en evolueert ze vaak zelfs

mantelzorgers of partners”, begint Celine

sneller. “De impact ervan op hun dagelijks

haar verhaal. “Dat iemand me toever-

leven is ook veel schrijnender,” gaat Celine

trouwde dat ze uit pure wanhoop haar man

verder. “Echtscheidingen. Omgaan met

met Parkinson iets wilde aandoen, was

kinderen. Je werk verliezen zodra je het

Op dit moment is Parkinson niet

voor mij een kantelmoment. Hier moest ik

vertelt. Of reacties als ‘Maar ’t is toch

geneesbaar. Wel zijn er manieren om de

mee aan de slag, want blijkbaar wordt die

maar beven?’, ‘Je sterft er toch niet van?’

symptomen te onderdrukken, zoals

problematiek niet opgevangen door het

of ‘Daar bestaan toch pilletjes voor?’, die

medicatie, duodopatherapie (waarbij

systeem. Er zit een groot verschil tussen

stuk voor stuk de ziekte minimaliseren.

patiënten via een sonde en pompje zelf

het verhaal van Parkinson binnen de

Mensen weten te weinig over de beleving

medicatie toedienen, nvdr) of diepe

zorgwereld, en het verhaal van Parkinson

van Parkinson. Wat er onder zit, en veel

hersenstimulatie. “Dat zijn de puur

als je het echt meemaakt. Met TIPz

schadelijker is op lange termijn voor jezelf

medische behandelmethoden. Het meest

proberen we die kloof te dichten.”

en je relaties, zijn de niet-motorische

innovatieve nu, waarvan we in de praktijk

et is intussen al vier jaar geleden dat Celine Berckmoes, logopediste van

30

symptomen. Je identiteit verandert, en het uiting geven aan wie je bent verloopt

Tijd voor Integratie, Participatie en Zelfregie


merken dat het werkt, is het gedragsmatig

nemen. Wij doen nu het tegenoverge-

wordt je vitaliteit groter. Alles wat je denkt,

aanpakken. Mensen in een vroeg stadium

stelde. Mijn ambitie is om de prikkel in het

doet en voelt gaat dan dezelfde richting

van de ziekte kunnen we enkele hand­

systeem van de Parkinson-patiënten te

uit en hangt samen. Zolang je geen inzicht

vatten meegeven waardoor de impact die

integreren. We moeten mensen terug in

in je ziekte hebt, besef je niet wat er

de ziekte op hun leven heeft gaandeweg

hun eigen schoenen laten stappen. Zolang

gebeurt in je lichaam en kan je er ook niet

heel wat vermindert”, vertelt Celine.

er geen zelfregie is, kan er participatie

gepast op ingrijpen. Met Parkinson kom je

TIPz staat voor Tijd voor Integratie,

noch integratie zijn. In die zin hebben we

in een neerwaartse spiraal terecht, maar

Participatie en ‘z’. “Dat laatste mochten

die drie aan elkaar gekoppeld, en proberen

als je die kan stoppen of er een tik aan kan

mensen in onze beginperiode zelf invullen,

wij de leegte te vullen waar de gezond-

geven, kan je terug naar een positieve

omdat ze vaak niet weten welke zorg ze

heidszorg stopt.”

spiraal. Daar hebben we zeker impact, en

nodig hebben of willen. Momenteel gaat het voor ons over ‘zelfregie’. Met de

dat is boeiend om te zien. Het geeft mij

Denken, voelen en doen

vermaatschappelijking in de zorg wordt er

ook hoop naar de toekomst toe. We kunnen die ziekte veranderen, en uiteinde-

verwacht dat de patiënt veel meer de regie

Ze schreeuwt het nog niet van de daken,

lijk genezen of liever voorkomen. Nu nog

over zijn gezondheidsproces opneemt.

maar Celine is bezig met het schrijven van

niet, maar we gaan het kunnen.”

Dat betekent dat mensen daarin getraind

een korte handleiding over zelfregie. Een

moeten worden. Ons lichaam geeft ons

samenraapsel van zaken die voor haar en

zoveel signalen, maar wij hebben geleerd

anderen gewerkt hebben. “Het draait om

om dat chronisch te negeren. Als ik

cognitieve gedragstherapie: wat voel, denk

Met een team van 25 vrijwilligers versterkt

mensen leer werken met lichaams­

en doe ik? Onze gedachten hebben een

TIPz mensen die zich ondanks hun

bewustzijn zie je dat er een nieuwe wereld

grote invloed op ons en je moet bewust

hersenletsel goed willen voelen in hun

voor hen open gaat. Ze krijgen terug

kiezen: welke gedachten ondersteunen

relaties, gezondheidsproces en werk­

vertrouwen in hun eigen bewegingssys-

me en welke niet? In het midden hiervan

situatie. Dat doen ze door middel van

teem. Een paar jaar terug werd volledig

zit je sturingssysteem - sommige mensen

individuele coaching, workshops, open­

ingezet op externe cueing: het gebruik van

noemen het vitaliteit, energie of ziel.

bare evenementen en vanaf oktober ook

een bepaalde stimulus, zoals een alarm

Telkens wanneer je iets doet ten voordele

online cursussen. “Al onze activiteiten zijn

dat afgaat wanneer iemand een pil moet

van je systeem, ook al is het iets kleins,

gericht op de verbinding tussen

Gratis evenementen

31


mensen. Dat kunnen zowel partners,

(ON)Zichtbare Parkinson’ dat in zorg­

symptoom is, via het belevingsparcours

vrienden, collega’s als familieleden zijn. Zo

instellingen geplaatst kan worden en

bespreekbaar wordt.”

organiseren we jaarlijks de gratis en

communicatie uitlokt. We zien dat

laag­drempelige evenementen Openmonu­

mensen er soms vijf keer naar terug­

MENSENdag en Park-in-Zon, een picknick

komen en telkens iemand anders mee-

samenwerking aangaan of je informeren

op een openbare plaats om zo de

brengen. Omdat het punt waar ze het

rond Parkinson? Neem gerust contact

integratie te bevorderen, en ontwikkelden

normaal nooit over kunnen hebben, door

op via www.tipz.be of celine@tipz.be.

we het educatieve belevings­parcours ‘De

schaamte of omdat het geen zichtbaar

aaAan de slag als vrijwilliger, een

Mantelzorger en partner aan het woord Onder de vrijwilligers bevinden zich ervaringsdeskundigen,

waren, bleek er ineens een antwoord te zijn. We zijn samen

partners, mantelzorgers, professionele zorgverleners en

naar de tentoonstelling ‘De (ON)zichtbare Parkinson’ gegaan

sympathisanten. We spraken met een mantelzorger van wie

en zo kwam ik voor het eerst met TIPz in aanraking.

de man Parkinson heeft.

Als je partner de ziekte krijgt, moet jij ook een deel van je

“Al een hele tijd geleden merkte ik bij mijn partner verande-

dromen, toekomst en verwachtingen loslaten. Ik sta als

ringen. Zo was er de verstarde blik, het moeilijke stappen en

partner, net zoals mijn man met Parkinson, steeds weer voor

het trillen, maar ook op vlak van communicatie liep het

nieuwe uitdagingen. Je hebt dan de keuze om met je hoofd

anders. Hij kon moeilijk zijn woorden vinden of geconcen-

tussen je knieën te zitten wachten, of juist actief te gaan

treerd blijven, en het verrichten van klusjes verliep chaotisch.

zoeken waar je wel opnieuw kracht kan uithalen. TIPz is op

Er komt ineens iets op je af dat als koppel tussen je twee komt

dat moment op mijn weg gekomen als een geschenk en helpt

te staan, wat het heel moeilijk maakt om verder te gaan. Je

me, hoe raar het ook klinkt, om de ziekte een stuk zin te geven.

wordt er als partner ook heel anders in betrokken. Mijn man

Ik wil ondanks de pijn en het loslaten mijn schouders mee

ging als het ware in zichzelf leven, wou alles alleen doen en

onder TIPz zetten om Parkinson meer kenbaar te maken,

kon van mij niet veel meer aanvaarden. Ik kreeg het gevoel

zowel in de maatschappij als in de zorg.

helemaal alleen te staan.

Mijn man en ik zijn ondertussen al veel jaren getrouwd. Je

Via een vriendin kwam ik in contact met iemand wiens partner

hebt het idee voor ogen dat er niets fout zou kunnen gaan,

ook Parkinson heeft. Bij de eerste ontmoeting had ik een

maar dan komt plots die ziekte op je weg. Je moet aan­

intens maar dubbel gevoel. Enerzijds was het bevrijdend door

vaarden dat het iets doet met een mens en dat het veel pijn en

het begrip en het luisterend oor, anderzijds was het de eerste

verdriet met zich meebrengt. Ondanks alles wil ik mijn man

keer dat ik zo dichtbij geconfronteerd werd met hoe het voor

niet loslaten en wil ik er blijven zijn voor hem.”

iemand anders verliep. En waar er bij mij nog vraagtekens

Met zijn activiteiten focust TIPz op de verbinding tussen Parkinson-patiënten en de mensen in hun omgeving: partners en familieleden, maar ook vrienden en collega’s.

32

Profile for kwb

Raak oktober 2019  

Raak oktober 2019  

Advertisement