Page 1

m a a n d b l a d j a a r g a n g

7 2

•

v a n

k w b

j a n u a r i

2 0 1 9

Tijdschriften Toelating - Gesloten Verpakking 3200 Aarschot 1 - BC 1145

Afgiftekantoor: 3200 Aarschot 1 - Maandblad, verschijnt niet in juli en augustus - P106332

Duurzaam en gezond eten

De 30-urenweek van Femma Ecologisch tuinieren • De digitalisering van werk


Vooraf

Goede voornemens: ga eens voor iets anders dan clichés

H

et jaar dat voor ons ligt, heeft 365

Ieder jaar rond deze tijd duikt de vraag

te goede voornemens tien keer meer kans

dagen.

weer op: “Wat zijn jouw goede voorne-

hebben op slagen. Hou je dus niet bezig

Hoe een nieuw jaar voelt, kan per per-

mens?” Negen op de tien keer wordt er

met die onzinvoornemens, maar focus op

soon verschillen. Voor de één voelt een

een cliché voornemen genoemd om er

de kleine dingen die ertoe doen. Een goed

nieuw jaar als een open ruimte vol moge-

vanaf te zijn, maar het kan ook anders.

voornemen kan evengoed iets kleins zijn,

lijkheden en kansen. Voor een ander is

Goede voornemens hoeven niet per se

dat makkelijk is om te vervullen en toch

het als een berg waar je over moet of

vervelend te zijn. Klinkt misschien logisch,

veel positieve impact kan hebben.

als een lopende band die steeds sneller

maar toch maakt niet iedereen haalbare

En of je het nu leuk vindt of niet: je zit

wordt gezet. Natuurlijk is dit ook afhan-

voornemens. Na twee weken haken de

met jezelf opgescheept, dus investeer in

kelijk van of je uit een privé- dan wel een

meesten al af, dus heeft het dan nog wel

die relatie! Niet altijd evident met een ge-

werkperspectief naar het nieuwe jaar

zin? Ja, maar weet: het draait allemaal

zin en al die andere verplichtingen, maar

kijkt. Misschien moeten we nu even kij-

om een goed plan van aanpak. Uit onder-

ontdek waar jij gelukkig van wordt en ga

ken naar onszelf en niet naar de anderen.

zoek is gebleken dat mensen met de juis-

daarvoor. Vergeet jezelf niet!

In deze Raak

37

5 vragen aan Thomas Vanderveken

8 2

©v

rt

Femma schakelt over op 30-urenweek

20

VOEDSEL Hoe bewust gaan we om met ons eten?


‘Ontdek waar jij gelukkig van wordt en investeer erin’

Mijn voornemen is om elke dag in de

En tot slot: hou ook je goede voor-

spiegel te kijken en mezelf een compli-

nemens van 2018 vol. Gewoon

mentje te geven, maar ook anderen meer

doen!

complimentjes te geven (want dan krijg je ze terug).

Gelukkig nieuwjaar!

Heel concreet ga ik ook af en toe genieten van een knip -en scheerbeurt bij de

Wim Verlinde

barbier. Daar kom ik tot rust, laat ik me

algemeen voorzitter kwb

verwennen, soigneren… ben ik even weg van de wereld. Ik kijk er alvast naar uit.

12

En verder Geknipt . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 4 Ledenvoordelen. . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 6

Samira Attilah pende haar ervaringen met de vluchtelingenkampen neer

Een terugblik op de opleidingen. . . . . . . . . . . . 7 Mozaïek. . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 11 Uit met kwb. . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 14 Kwb Geluveld ontsnapt . . . . . . . . . . . . . . . . 16

30

Het succes van de Statiegeld Store . . . . . . . . . 17 De rijbewijswerking van kwb. . . . . . . . . . . . . 18 Een terugblik op de Park- en Bosloop . . . . . . . 33 Creativiteit en zingeving op sociale media. . . . 34

De groene vingers van Ruth

Puzzel . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 36 Slotakkoord: Pax Christi Vlaanderen . . . . . . . . 38 3


Verhaal

Boek brengt vluchtelingenkampen in beeld

“Er gaan nog mensen verdrinken in onze Noordzee” Dagelijks komen we ze tegen. In de media, in politieke discussies. We worden er door overspoeld, zeggen sommigen. Ze zorgen voor overlast. Maar het gaat over mensen. Mensen op de vlucht, met een gezicht en een verhaal. Mensen die wij doorgaans niet kennen, misschien zelfs niet willen kennen. Samira Attilah heeft ze leren kennen in de kampen tussen Duinkerke en Calais: mannen, vrouwen en kinderen die gestrand zijn, wachtend op de oversteek naar Engeland. Ze schreef er het boek ‘Zijn naam was Youssef’ over. Tekst: Marc Michiels | Foto: Kristof Vadino Raak: Wat is je achtergrond?

bedoeling was om een menselijk verhaal te

dat ik bij mijn eerste bezoek aan een kamp

Samira Attilah: “Ik ben opgegroeid in de

brengen en dat doe je door naar mensen te

leerde kennen. De reden waarom ik telkens

Genkse citéwijk. Na mijn studies heb ik drie

luisteren, niet door te oordelen."

ben blijven teruggaan, kwam door de

jaar in het Genkse jeugdwerk gestaan als

kinderen. Youssef zei mij: ‘Jij kunt met de

educatief medewerker bij KAJ. Een periode

Raak: Wat was voor jou de aanleiding om

auto naar Engeland, maar wij niet.’ Dat was

waarin ik echt kritisch leerde denken volgens

naar de vluchtelingenkampen te gaan?

moeilijk voor mij om te horen, maar voor

de methode zien, oordelen, handelen. Ik heb

Samira Attilah: “Het is zo dichtbij. Ik ben

hen natuurlijk nog veel meer.”

ook een tijdje voor Meryame Kitir gewerkt

aan zee op vakantie geweest, in Middel-

in de Kamer van Volksvertegenwoordigers.

kerke. Het was voor mij vakantietijd en

Raak: Wat deed je in de kampen?

Ik ben nu 29 jaar, opinieschrijfster en

dan zie je de beelden op tv, kinderen in

Samira Attilah: “Voeding, kleren, paletten

columniste voor Mo* Magazine.”

de modder. Ik wilde iets doen. Mensen

en hout brengen. Maar we hebben ook

helpen, dat heb ik altijd al in mij gehad.”

bij de lokale burgemeesters de slechte

Raak: Hoe ben je ertoe gekomen om een

12

situatie aangeklaagd. We hebben nota’s

boek te schrijven over mensen op de

Raak: Welke mensen heb je er ontmoet?

geschreven voor het Europees parlement

vlucht?

Samira Attilah: “Je hebt verschillende

en kunnen bereiken dat er een tweede

Samira Attilah: “Ik schreef al wat stukjes

profielen. Families die IS zijn ontvlucht,

kamp kwam, wat toch beter was dan de

op sociale media, en die werden gesmaakt.

zoals Koerden, en mensen uit Irak en

situatie daarvoor.”

Maar de echte aanleiding om een boek te

Afghanistan, maar ook uit Afrika. Ik heb

schrijven kwam van Beshwar, een vluchte-

ook mensen echt van dichtbij leren kennen.

Raak: Wat is volgens jou het grootste

ling in het barakkenkamp in Grande-Synthe

Beshwar bijvoorbeeld, een jongeman van

probleem en waar ligt daarvoor een

die mij zei: ‘Ik wil dat je ons niet vergeet’.

19 jaar die zijn vader had verloren in de

oplossing?

Dat heeft mij over de streep getrokken. Ja,

strijd tegen IS. Een zeer creatief iemand,

Samira Attilah: “Het grootste probleem

ik wil dat mensen weten wat in die kampen

iemand die hoop gaf. En natuurlijk ook

zijn de mensensmokkelaars. Mensen op

in de buurt van Calais gebeurd is. Mijn

Youssef, een jongetje met koude handjes

de vlucht komen in een net van illega-


‘Als ze correcte informatie kregen, zouden veel mensen niet meer naar Engeland gaan’ tie, die de mensen intimideert: ‘Je gaat zes jaar de cel in.’ Pesterijen komen veel voor.” Raak: Heb je reacties gekregen op je boek? Samira Attilah: “Ja, van mensen die mij vertellen dat ik hen heb aangezet om meer te doen voor mensen op de vlucht. Ik krijg ook vaak te horen: ‘Ik wist niet dat het daar zo aan toeging.’ Ik ben blij dat ik heb ervoor heb kunnen zorgen dat mensen te weten komen hoe de situatie is.” Raak: Heb je hoop of zie je de situatie nogal zwart in? Samira Attilah: “De situatie in Duinkerke bestaat sinds 1999. Dat is dus bijna twintig jaar. Vrijwilligers zetten zich al tien jaar lang in. Via de sociale media krijgen we nu meer te horen en te zien van de situatie, maar het wordt eigenlijk alsmaar erger. Wereldwijd worden mensenrechten geschonden. Repressief beleid komt meer en meer aan de macht. Er gaan nog mensen verdrinken in onze Noordzee.”

liteit. Ze staan voortdurend onder druk.

spanning. In het weekend had ik minder

Voor het kortste stukje, de oversteek naar

tijd om met vrienden door te brengen. ‘Je

Engeland, moeten ze de smokkelaars

bent niet meer dezelfde’, werd mij gezegd.

het meest betalen. Voor mij bestaat een

Ook mijn familie was bezorgd, maar ik

oplossing erin deze mensen op te vangen

heb toch ook een verandering gezien. Mijn

in open centra om hen rust en een rust-

grootouders zeiden eerst over de mensen

plaats te bieden. Daar kunnen ze goed en

op de vlucht: ‘Wat komen die hier doen?’.

correct geïnformeerd worden. Ik ben ervan

Maar geleidelijk groeide bij hen het besef

overtuigd dat een heleboel mensen dan

dat het ook maar mensen zijn.”

niet meer naar Engeland zouden gaan.” Raak: Hoe is de situatie nu? Raak: Hoe keek en kijkt je omgeving naar

Samira Attilah: “Er zijn nu nog vijfhonderd à

je engagement?

zeshonderd mensen tussen Duinkerke en

Samira Attilah: “In het begin waren

Calais, in een bos. Er is geen kamp meer.

vrienden ongerust. Er was ook wel wat

Vrijwilligers brengen spullen. Er is veel poli-

‘Zijn naam was Youssef’ wordt uitgegeven bij Houtekiet, en Raak mag vijf exemplaren wegschenken! Stuur vóór 1 februari een mailtje met je contactgegevens naar raak@kwb.be (vermeld ‘Youssef’ in de onderwerpregel) en maak kans op een van de boeken. 13


Slotakkoord

Inspiratie en betekenisgeving op Instagram

“Kleine maar complexe verhalen over alledaagse persoonlijke waarde” Het zoveelste sociale medium waar duizenden jongeren tegelijk gedachteloos doorscrollen? Volgens Hannah Kruithof is Instagram veel meer dan dat. Voor velen is het een uitlaatklep voor creativiteit en persoonlijke betekenisgeving, en een bron van inspiratie. Die boodschap brengt ze in haar masterproef ‘De poëtica van Instagram’, die op de shortlist van de Scriptieprijs 2018 prijkt. Auteur? Raak: Waarom wou je graag iets rond dit

stagram-posts bracht me tot enkele conclu-

onderwerp doen?

sies die eerder optimistisch van aard waren

Hannah Kruithof: “Ik heb Vergelijkende

en in zekere zin ingingen tegen traditionele

Moderne Letterkunde gestudeerd en vind

visies op jongeren en sociale media.

het vooral interessant om de studie van

Het idee heerst dat de jeugd niet meer

literatuur en cultuur open te trekken en

leest, niet meer schrijft en niet meer lang ergens aandacht aan kan geven, terwijl dat

niet enkel literatuur met de grote L te be-

34

studeren. Ook buiten de grenzen van de tra-

net de drie dingen zijn die Instagram-ge-

ditionele literatuur vinden we vandaag rijke

bruikers wél doen. Ze denken na over wat ze

esthetiek en de studie van deze creativiteit

willen posten, lezen andere posts en verwer-

kan ons heel wat leren over hoe de moderne

ken die – een proces waar aandacht voor

mens creëert én denkt. Instagram vormde

nodig is, want het vergt redelijk veel van een

een onontgonnen gebied van creativiteit dat

media, maar vaak met een evaluatieve

brein om de vele verhalen op een medium

ik graag wilde onderzoeken. Dit medium

en waarderende ondertoon. Worden we

als Instagram te verwerken.”

wordt door ontzettend veel mensen gebruikt

eenzamer door nieuwe media? Wordt onze

op dagelijkse basis en bezit een rijkdom aan

aandachtspanne ingekort door de over-

Raak: Welke inspanning moet een brein

posts om te bestuderen. Hoe werken ze en

daad aan prikkels? Vooral onheilspellende,

dan leveren?

waarover gaan ze? Dat waren de vragen

pessimistische visies worden zo verspreid.

Hannah Kruithof: “Instagram-posts werken

waarmee ik mijn onderzoek begon.”

Ik wou me distantiëren van zo’n waardeoor-

op twee niveaus: er is het ‘kleine verhaal’

deel, omdat ik het veel interessanter vind

dat één foto en het begeleidend tekstje

Raak: Werd er eerder al gelijkaardig on-

om de cultuurproducten die circuleren op

brengt en waardevol op zich moet zijn, maar

derzoek gevoerd?

Instagram an sich te bestuderen. Welke cre-

daarnaast kadert die foto ook in het grotere

Hannah Kruithof: “Heel weinig. Academisch

atieve processen komen zo aan het licht, en

verhaal dat één gebruiker creëert met het

onderzoek over Instagram richt zich vooral

hoe wordt de moderne lezer erdoor geraakt?

geheel van zijn of haar posts én in het geheel

op nieuwe vormen van marketing via dit

Zo’n onderzoek trekt me meer aan dan het

van berichten dat je tijdens het scrollen

medium. In kranten en tijdschriften wordt

plakken van een label van ‘goed’ of ‘slecht’.

door Instagram ziet. Deze context vraagt

er wel heel wat geschreven over sociale

“Dit onderzoek van het wat en hoe van In-

ontzettend veel van de persoon die een


‘De ideale Instagram-post is niet alleen mooi, maar ook grappig of ontroerend.’ post samenstelt en tegelijk rekening moet houden met al deze verschillende factoren. Daarnaast vraagt het ook veel wat van de Instagram-lezer. Die krijgt in de newsfeed kort na elkaar allerlei verschillende posts te zien. Een enkel bericht binnen al die contexten interpreteren, en dat bericht na bericht, vraagt veel van onze hersenen. De lezer leest tijdens het scrollen voortdurend kleine verhalen en plaatst die zelf binnen een groter geheel. Hij of zij is met andere woorden heel de tijd zelf aan het voortbouwen aan ontzettend veel verschillende mentale verhalen.”

Instagram is een gratis app waarop gebruikers foto’s (en video’s) kunnen bewerken met filters en, vergezeld van een tekst, delen met hun volgers.

Raak: Wat zijn de eigenschappen van de ‘ideale’ Instagram-posts? Hannah Kruithof: “Foto en tekst moeten niet alleen mooi zijn, maar ook grappig of ontroerend, en er moet bovendien een goed samenspel zijn tussen foto en tekst. De twee moeten niet hetzelfde vertellen, maar elkaar

de manier van schrijven die al je verschil-

Raak: Wat vond je de interessantste con-

aanvullen. Daarnaast gaan haast alle posts

lende posts tot een geheel smeedt. Zo zijn

clusie van jouw onderzoek?

over persoonlijke ervaringen van het nu. Er

er bijvoorbeeld gebruikers die in al hun

Hannah Kruithof: “Ik vond het het interes-

zijn op Instagram ook throwbacks (foto van

foto’s bepaalde pasteltinten gebruiken, die

santst om te bestuderen waarover Insta-

vroeger, nvdr) te vinden, maar die worden

de focus leggen op moederschap of de

gram-posts écht gaan. Wat bevindt zich

meestal gekoppeld aan het actuele, door

studententijd, of die zich vaak van woord-

achter alle kiekjes van katten en koffie? Zo-

bijvoorbeeld een contrast tussen het toen en

spelingen bedienen. Die eenvormigheid

als ik eerder al zei, vertellen Instagram-ge-

nu of daarentegen een constante waarde in

moet je dan ook weer af en toe doorbreken,

bruikers elkaar impliciet en expliciet over de

het leven van de gebruiker te belichten.”

om je volgers steeds te verrassen en zo

persoonlijke waarde die ze geven aan alle-

“De momenten die gedeeld worden, zijn

hun interesse te bewaren. Zowel continuï-

daagse momenten en relaties. Bij haast alle

vaak heel individueel, maar tegelijkertijd

teit als afwisseling zijn van belang.”

posts is de onderliggende boodschap: ‘Kijk,

universeel herkenbaar. Het zijn persoonlijke

dit vind ik waardevol, belangrijk, ontroerend,

momenten die toch veel mensen kunnen

Raak: De volledige titel van je masterproef

triest, grappig, ...’ Gebruikers beroeren en

beroeren. De gebruiker beschrijft niet het

is “De poëtica van Instagram. Creativiteit

bewegen elkaar door in de combinatie van

banale zelf, maar zijn of haar eigen unieke

en beroering ondanks en dankzij con-

foto en tekst een verhaal van persoonlijke

karakterisering van dit alledaags maar

straints”. Ondanks en dankzij?

beleving en betekenisgeving te vertellen, en

waardevol moment. Zo ontstaan kleine

Hannah Kruithof: “Instagram heeft veel

zo elkaar op dagelijkse basis te inspireren.

maar complexe verhalen over alledaagse

‘beperkingen’: zo moet je een beeld hebben,

Ze zien hoe anderen waarde geven aan hun

persoonlijke waarde, waarin de gebruikers

is er een beperkt aantal tekens voor je bege-

dagelijkse werkelijkheid, en denken na over

elkaar niet alleen vertellen wat ze dagelijks

leidend schrijfsel – je moet dus gevatte en

hoe zij op hun beurt betekenis geven aan

doen, maar ook wat hen drijft. Wat vinden

gebalde taal gebruiken - en houd je best ook

hun alledaagse bezigheden. Er ontstaat een

ze waardevol en zinvol? Waarin vinden ze

nog rekening met de ‘impliciete’ verwach-

wisselwerking tussen het delen van eigen

klein geluk? Een ‘goede’ post geeft een

tingen, zoals de eigenschappen die ik daar-

waarden en het bewogen worden door de

frisse kijk op het gekende en moet dus niet

net aanhaalde. De creativiteit van de auteur

waarden van anderen, het inspireren en

alleen herkenbaar maar ook origineel zijn.”

wordt dus in zekere zin beperkt, al ontstaan

het geïnspireerd worden. De Instagramge-

“Daarnaast heb je ook nog het ontwikkelen

in deze context van constraints ook nieuwe,

bruiker wordt dus niet alleen aangetrokken

van een eigen stijl, een soort eenvormig-

specifieke mogelijkheden voor creativiteit

door mooie foto’s, maar ook door een soort

heid in bijvoorbeeld thematiek, kleuren of

en het beroeren van de Instagram-lezer.”

existentiële beroering.” 35


Wil je meer lezen?

Word nu lid van kwb

Wil je meer weten over kwb?

... en ontvang elke maand het magazine Raak met daarin: • • • • •

Actualiteitsartikels Kwb-nieuws Boeiende themadossiers Uit tips Ledenvoordelen

m a a n d

b l a d j a a r g v a n a n g 6 k w b 9 • n o ve m b e r 2 0 1 6

Tijdschri ToelaTin fTen g - gesl 3200 aars oTen Verpakki ng choT 1 Bc 1145

afgiftekant oor: 3200

aarschot

1 - Maandblad

, verschijnt

niet in juli

en augustus

- p106332

Welk beleid voor het gezin anno 2016?

v a n

l a d m a a n d b

k w b

6 m b e r 2 0 1 6 9 • d e c e j a a rg a n g

een duur

zame en

m a a n d b l a d

j a a r g a n g

rechtvaar

6 9

dige were

v a n

f e b r u a r i

ld

k w b 2 0 1 6

in juli en augustus

Cadeautjestijd!

afgiftekantoor: 3200

aarschot 1 - Maandbl

ad, verschijnt niet

Voeding in 2016

Kwb in de bre

Wat na het Kl

s voor vluchteli

Park- en Terugblik op de

?

tionale Wand

eldag

www.kwb.be/lidworden

bosloop en

r de mensenrecht

tional schrijft voo

Amnesty Interna

imaatakkoord

ngen • De Na

s

ginele geschenkje

Op zoek naar ori

afgiftekantoor:

3200 aarschot

1 - Maandblad,

verschijnt niet

in juli en august

us - p106332

- p106332

nsitie naar

TijdschrifTen n Verpakking ToelaTing - gesloTe - Bc 1145 1 3200 aarschoT

z over tra

TijdschrifTe n ToelaTing gesloTen Verpak king 3200 aarschoT 1 - Bc 1145

Dirk Barre

Beeld: iStock

N voor Gov ieuw logo aka & Pa sar

Profile for kwb

Proef-Raak Januari  

In deze Raak: De aandacht rond (gezonde) voeding nam de laatste jaren alleen maar toe. We worden continu gebombeerd met advies, kookboeken e...

Proef-Raak Januari  

In deze Raak: De aandacht rond (gezonde) voeding nam de laatste jaren alleen maar toe. We worden continu gebombeerd met advies, kookboeken e...

Advertisement