Page 1

numer 3 (7) 2015

wrzesień - grudzień 2015

Kwartalnik Laktacyjny Pierwszy polski magazyn o karmieniu piersią i rodzcielstwie bliskości

Karmienie piersią inaczej

Ojcowie mówią o karmieniu piersią Wywiad z multimedalistką Katarzyną Rogowiec

Moje życie z wymagającym dzieckiem

Wszystko o gorączce Rola kangurowania

Mama Karmiąca Jesiennego Kwartału - wyzwanie fotograficzne


Spis treści Od Redakcji 5 Mleczny skrót 6 Czuwaj mamo! Młode mamy harcerki 18 Życie na kofeinie 24 Porażka, która stała się sukcesem Historia Marysi Fritzsche, mamy “karmiącej piersią inaczej” 32 Ojciec bardzo karmiący 40 Kupony rabatowe 57

Mistrzyni - 14

Bolesność brodawek 58 Karmienie wielką piersią 62 Mama w ciąży i mama karmiąca a cukrzyca 64 Pokonać kolkę metodą „5S” 67 Karmienie piersią na świecie Mekysk 72 Karmienie piersią na świecie Szwajcaria 76 Gorączka u dzieci i leki przeciwgorączkowe 78 Co cię nie zabije, to cię wzmocni - 48


Kangurowanie - dotyk ułatwiający karmienie 84 Wpływ interwencji medycznych podczas porodu na karmienie piersią 88 Ekologiczne, ekonomiczne, wielorazowe 94 Pytamy prawnika 98 Zapytaj eksperta 101 #nicminiewisi - 52

Kropla kultury 106 Moda na jesień 112 Tato! 118 W torebce kwartalnika 120 Magiczna moc lalek 124 Mama Karmiąca Letniego Kwartału 126 Sesja okładkowa Backstage 128 Zjedz to! 130 Kwartalnik w terenie 144 Znajdź wsparcie 148

Jesienny comfort food - 136


kwartalnik laktacyjny Redakcja Agata Aleksandrowicz hafija.pl Aleksandra Przeździecka-Kujałowicz koralowamama.pl Magdalena Laska-Sarwa matrioszkaphotography.blogspot.com Zuzanna Kołacz-Kordzińska osrodek-blizej.pl Marta Drozd-Korożan chabazie.blogspot.com Anna Marcinkowska icyignacy.pl Julita Hypki doulajulita.pl Jowita Romaniuk minyniny.blogspot.com Anna Sornek bubinkowo.blogspot.com Ewa Muszyńska piegowata-ewa.pl Małgorzata Jackowska malgorzatajackowska.com Pamela Kucińska fb.com/DoulaLaPamela Aleksandra Budzowska rozamarzy.com Hanna Krawsz karmiacecycenaulice.pl Magdalena Stolarczyk farmaceuta-radzi.pl Marta Spyrczak matkakofeina.pl

KONTAKT:

Wydarzenia, patronaty, wywiady, wykłady, współpraca merytoryczna: kontakt@kwartalnik-laktacyjny.pl reklama i współpraca komercyjna: reklama@kwartalnik-laktacyjny.pl tel. 604436736

zdjęcia i grafiki: Matrioszka Studio archiwum własne Fotolia Pixbay

Na okładce:

Magdalena Cichońska fb.com/nicminiewisi fot: Magdalena Laska-Sarwa chusta: Panda Bejbi pandabejbi.com

TŁUMACZENIA: Julita Hypki Paulina Ohar-Zima

Korekta: Anna Dudało

Wszelkie prawa zastrzeżone ©Kwartalnik Laktacyjny 2014-2015

Treści zawarte w publikacji nie stanowią porady medycznej ani nie mogą być jako porada medyczna traktowane. W przypadku wątpliwości należy skonsultować się z dobrym lekarzem lub doradcą laktacyjnym.

reklama


Kwartalnik Laktacyjny nr 3 (7)

5

Od Redakcji Witajcie w kolejnym numerze Kwartalnika

Laktacyjnego.

Ten numer jest specjalny z kilku powodów. Po pierwsze, mamy FUNDACJĘ. 25 września podpisałyśmy akt notarialny powołujący

Fundację Promocji Karmienia Piersią. Przed nami jeszcze kilka formalności, ale za chwilę ruszamy pełną parą i będziemy zmieniać laktacyjny świat. Po drugie, Kwartalnik rośnie w siłę, nasza Redakcja

znowu się wzbogaciła o

niezwykłe kobiety z laktacyjną pasją. Po trzecie, jesteśmy na świetnej drodze, żeby następny numer ukazał się również w

wersji do pobrania na czytniki. Po czwarte, i dla mnie osobiście bardzo ważne, mija właśnie rok, odkąd jestem częścią redakcji Kwartalnika i współtworzę ten niezwykły projekt. Zapraszam Was więc do lektury numeru

siódmego. Poznajcie mamy, które karmiły swoje dzieci piersią mimo wyzwań i trudności: Martę, Marysię, Katarzynę. Poznajcie też młode mamy harcerki, które naprawdę promują rodzicielstwo bliskości w praktyce. Przeczytajcie o karmieniu bardzo wymagającego dziecka, karmieniu dużą piersią, sposobie na kolkę, który naprawdę może pomóc, i o tym, jak karmi się dzieci w Meksyku i Szwajcarii. To nie koniec, bo czekają na Was też kąciki eksperckie, porady i felietony laktacyjne. A na deser kilka przepisów i relacja z naszych kwartalnikowych podróży i wydarzeń. Ach, no i nie omińcie wywiadu

z ojcami wspierającymi karmienie piersią. A przed świętami możecie skorzystać z oferty rabatów w zaprzyjaźnionych sklepach. Bądźcie czujni, w tym numerze do wygrania dwie chusty! Życzę Wam przyjemnej i pożytecznej lektury i dziękuję za Wasze wsparcie i nieustające kibicowanie naszej pracy.

Z serdecznymi pozdrowieniami

Małgorzata Jackowska Zastępczyni Redaktorki Naczelnej


Mleczny skrót Meksyk mówi „nie” rozdawnictwu mieszanek w szpitalach

Karmienie piersią kontra popularne infekcje

pośród dzieci karmionych

Meksykański rząd oficjalnie

Promowanie karmienia

karmionych piersią, do 24,6%

zabronił bezpłatnej

piersią może znacznie

dystrybucji mieszanek

obniżyć wskaźnik

piersią

mleka modyfikowanego w

powszechnych infekcji oraz

szpitalach. Zmiany mają

śmierci wśród niemowląt.

za: www.sciencedaily.com

na celu zachęcenie do

Najnowsze badania, którymi

karmienia piersią i dbanie

objęto m.in. rdzennych

o zdrowie noworodków

mieszkańców Kanady,

od pierwszych dni życia.

wskazują, że rdzenne

Wskaźniki karmienia piersią

społeczności tego kraju

w Meksyku są najniższe

czerpią z karmienia piersią

w Ameryce Łacińskiej.

jeszcze większe korzyści.

Tylko jedna na siedem

Wiemy od dawna, że

meksykańskich matek karmi

karmienie piersią zmniejsza

piersią.

ryzyko infekcji, a także astmy

Dyrektor Departamentu

i alergii, a przeciwciała

Zdrowia wierzy, że obecne

zawarte w mleku kobiecym

zmiany prawne to nie

skutecznie walczą z

wszystko: aby wskaźniki

wirusami i bakteriami. Doktor

karmienia piersią wzrosły,

McIsaac, epidemiolog,

trzeba także obalić wiele

wskazuje na istotne

mitów oraz ograniczyć

różnice we wskaźnikach

agresywny marketing

zapadalności na wskazane

producentów mieszanek.

infekcje u dzieci ze rdzennej

Rodzice, którzy chcą

społeczności Kanady:

korzystać z mleka

- infekcje ucha środkowego

modyfikowanego, wciąż

– 5,1% pośród dzieci

mają do dyspozycji inne

karmionych piersią, do 10,6%

możliwości – substytuty

u dzieci niekarmionych

mleka kobiecego są wciąż

piersią

dostępne w sklepach oraz

- zakażenia układu

na receptę.

pokarmowego – 24,3%

za: www.inquisitr.com

piersią, do 41,4% u dzieci niekarmionych piersią - SIDS – 12,9% pośród dzieci u dzieci niekarmionych

Długość okresu karmienia piersią a ryzyko miażdżycy u kobiet Wyniki ostatnich badań wskazują, że niezależnie od innych czynników, jak otyłość czy stan układu sercowo-naczyniowego, długie karmienie piersią obniża ryzyko zachorowania na miażdżycę. Badacze posłużyli się pomiarem grubości warstwy środkowej i wewnętrznej tętnic, wskaźnikiem określanym jako IMT (ang. intima-media thickness), badaną grupę matek dzieląc według długości okresu karmienia na grupy 0-1 miesięcy karmienia piersią, 1-6 miesięcy, 6-10 miesięcy i powyżej 10 miesięcy karmienia piersią. Wyniki badań wskazały, że im


Kwartalnik Laktacyjny nr 3 (7)

krótszy okres karmienia piersią, tym bardziej kobieta jest narażona na zachorowanie na miażdzycę w przyszłości. za: www.sciencedaily.com

Wyłączne karmienie piersią zmniejsza ryzyko nawrotów SM Kobiety chorujące na stwardnienie rozsiane, są mniej narażone na nawrót choroby po porodzie, jeżeli karmią swoje dzieci wyłącznie piersią przez minimum dwa miesiące. Artykuł na ten temat pojawił się niedawno w JAMA Neurology. Około 20-30% kobiet doświadcza nawrotu choroby w pierwszych 3-4 miesiącach po porodzie. Dr Kerstin Hellwig obserwowała grupę ponad 200 kobiet chorujących na stwardnienie rozsiane. Badaczka dowodzi, że karmienie naturalne nie tylko nie zwiększa ryzyka nawrotu po porodzie, ale wręcz zmniejsza jego ryzyko przy wyłącznym karmieniu piersią. za: www.sciencedaily.com

Czynnik zawarty w mleku kobiecym wpływa na regulację metabolizmu noworodków Związek FGF21 znaleziony w mleku kobiecym odgrywa kluczową rolę we wchłanianiu składników pokarmowych i funkcjonowaniu jelit u noworodków, pozytywnie kształtuje profil metaboliczny i wspiera prawidłowe wzrastanie dziecka. Jest to czynnik hormonalny produkowany głównie w wątrobie, naturalnie obecny w ciele człowieka. W badaniach na zwierzętach profil metaboliczny i wzrost młodych otrzymujących czynnik w mleku był o 25% lepszy niż u tych, których mleko go nie zawierało. Wcześniejsze badania wykazały, że poziom FGF21 u płodów jest bardzo niski, ale gwałtownie rośnie zaraz po narodzinach i rozpoczęciu karmienia. To wskazuje na ogromną rolę karmienia naturalnego w prawidłowym rozwoju dzieci. za: www.sciencedaily.com

7


Kraina Mlekiem i Miłością Płynąca to projekt fotograficzny, ale nie tylko. Kraina ta to miejsce, w którym pomysłodawczyni – fotograf Paula Walczak – kładzie nacisk na to, co naturalne i co bliskie sercu każdej kobiety, której dane jest lub było karmić swoje dziecko piersią. Pomysł zrodził się już w czerwcu tego roku, po spotkaniu flashmobowym przed Konińskim Domem Kultury, podczas którego pod hasłem „„Karmiące cyce na ulice” propagowano karmienie piersią (zwłaszcza w przestrzeni publicznej). Zdjęcia reportażowe powstałe w tym dniu zainspirowały do tego, by mogły powstać kolejne - w nieco innym jednak, bardziej artystycznym ujęciu. Patronat honorowy nad projektem objął Prezydent Miasta Konina – Józef Nowicki. Efektem pracy nad projektem będą wystawy fotograficzne w ramach akcji Konin – Miasto Kobiet 2016. Jeśli chcesz wziąć udział w projekcie, napisz: kontakt@ mlekiemimiloscia.pl www.fb.com/mlekiemimiloscia www.melkiemimiloscia.pl

#nicminiewisi Akcja ma na celu promowanie prawidłowego noszenia dzieci. Bobaski nosimy w chustach, starszaki w nosidłach miękkich. Do akcji można dołączyć poprzez oznaczenie na portalach społecznościowych swojego zamotanego zdjęcia hashtagiem #nicminiewisi. Uświadamiamy młodych rodziców na początku ich chustowej drogi, kim jest Doradca Noszenia, podkreślamy jego rolę w procesie oswajania chusty oraz ułatwiamy kontakt z instruktorem. Dążymy do zwiększenia świadomości na temat dobrego noszenia dzieci, zachęcamy do noszenia, podkreślamy jego dobroczynny wpływ na relacje i bliskość dziecka z rodzicem. www.fb.com/nicminiewisi


Kwartalnik Laktacyjny nr 3 (7)

9

Zastanawiałyście się kiedyś, kto tak naprawdę karmi długo piersią? Sama na początku mojej laktacyjnej drogi znałam tylko jedną kobietę, która karmiła swoich Synów do 2 roku życia. Do dziś zastanawiam się, czy może któryś z przedszkolaków, których uczyłam, był długo karmiony piersią. Może nawet niejeden, ale nic mi o tym nie wiadomo. Dlaczego? Bo duża liczba mam długo karmiących piersią nie ujawnia się. Jak pisze Agnieszka Stein, wybitna polska psycholog, „„długo to znaczy: rzadko to widzę”. Światowe organizacje zdrowia podkreślają, że nie ma górnej granicy trwania karmienia piersią i nie ma żadnych dowodów na negatywne psychologiczne lub rozwojowe skutki długiego karmienia dla dzieci. WHO i UNICEF zgodnie podkreślają istotę karmienia piersią do dwóch lat i powyżej. Jako promotor karmienia piersią i mama karmiąca swojego 2,5-letniego syna, podkreślam na każdym kroku, że długie karmienie piersią jest normalne i korzystne, zarówno dla zdrowia dziecka jak i matki, a potwierdzają to badania naukowe. Dlatego też pomyślałam, że czas zacząć z dumą głosić: „„Jestem mamą długo karmiącą piersią!”. Pragnę pokazać, że mamy karmiące swoje dzieci dwa lata i dłużej są normalnymi, zadbanymi, świadomymi kobietami, a karmiąc swoje dzieci, dają im to, co najlepsze. Stąd pomysł akcji hasztagowej #jestemmamadkp i prośba, by dołączały się do niej wszystkie mamy, które karmią długo piersią. Otagujcie swoje zdjęcie naszym hasztagiem. Napiszcie, jak długo już karmicie. Zdjęcia możecie przesyłać także w wiadomości: www.fb.com/breastfriend Wyjdźmy z ukrycia! Pokażmy się światu! Monika Paryś www.yourbreastfriend.pl


Zielonogórskie mamy karmiące piersią w obiektywie Z inicjatywy Eli Przybyły-Szpakowskiej, 30 sierpnia w zielonogórskim Ogrodzie Botanicznym karmiące piersią mamy wzięły udział w plenerowej sesji zdjęciowej. Efekty sesji będzie można podziwiać już niedługo. W planach są kolejne sesje pokazujące, że karmienie piersią w przestrzeni publicznej jest piękne, normalne i powszechne. Mamy nadzieję, że podobne akcje rozprzestrzenią się w całej Polsce. fot: Ela Przybyła-Szpakowska

Bliskość w Poznaniu W dniach 4-10 października 2015 r. odbędzie się kolejna edycja Międzynarodowego Tygodnia Rodzicielstwa Bliskości, tym razem pod hasłem „„W bliskości ze światem”. Stowarzyszenie „„Poznań w Chuście” zaprasza rodziców do udziału. Tradycyjnie już w czasie Tygodnia Bliskości odbędą się szkolenia z nauki wiązania chust, spotkania z fizjoterapeutą i doulą. Będzie także zdrowe gotowanie, warsztaty robótkowe i spotkanie z psychologiem. Stowarzyszenie „„Poznań w Chuście” zaprasza do bycia „„W bliskości ze światem”! Harmonogram wydarzenia i formularz zapisów: www.chusty.net


Kwartalnik Laktacyjny nr 3 (7)

11

Już po raz trzeci wydawnictwo Mamania organiuzje najważniejsze wydarzenie dla osób związanych z rodzicielstwem bliskości - Konferencję Bliskości. Nadchodząca edycja będzie wyjątkowa. 28 i 29 listopada uczestnicy spotkają się z największymi specjalistami z dziedziny psychologii, zdrowia, żywienia, noszenia dzieci, rozwoju dzieci i pedagogiki. III Konferencję Bliskości swoją obecnością uświetni wybitny pediatra hiszpański, wielki promotor karmienia naturalnego, Carlos Gonzalez, autor bestsellera „„Moje dziecko nie chce jeść”. Drugiego dnia uczestnicy wysłuchają wykładu Lawrenca Cohena - psychologa, twórcy pojęcia ‚‚Rodzcielstwa przez zabawę”, autora takich książek jak „„Rodzicelstwo przez zabawę” czy „„Nie strach się bać”. Swoje prelekcje wygłoszą: Agnieszka Stein, Aleksandra Charezińska, Alicja Kost, Emilia Jaworska, Marianna Szymarek, Julita Hypki, w panelach rozmawiać będą m.in. Marta Sikorska i Monika Szczepanik. Mecenat nad konferencją objęła Medela Polska i Super Pharm. Trwa rejstracja na wydarzenie pod adresem: www.konferencjabliskosci.pl Kwartalnik Laktacyjny objął patronatem to wydarzenie i będzie na nim obecny.

Ruszył projekt fotograficzny “Naturalny pokarm i bliskość” W sesjach zdjęciowych biorą udział mamy, karmiące piersią swoje dzieci. Celem projektu jest promocja karmienia piersią. Pokażemy, jak piękne jest karmienie naturalne oraz jaką niezwykłą bliskość oferuje. Opowiemy Waszą mleczną historię w postaci pięknych zdjęć. La Petite Photo - Joanna Muszyńska


reklama


Kwartalnik Laktacyjny nr 3 (7)

13

I Ogólnopolska Konferencja Noszenia Dzieci to pierwsza w Polsce konferencja babywearingowa, w całości poświęcona tematyce noszenia dzieci w chustach i nosidłach. Konferencja jest skierowana do doradców noszenia dzieci, osób pracujących z chustą (doule, położne, fizjoterapeuci) oraz rodziców noszących swoje dzieci i chcących poszerzać swoją wiedzę z zakresu chustonoszenia. Do wsparcia projektu udało się namówić Akademię Noszenia Dzieci oraz Szkołę Noszenia ClauWi®, które zostały partnerami strategicznymi wydarzenia. Wśród panelistów, oprócz przedstawicieli tych dwóch szkół, są również doradcy Die Trageschule oraz autorytety z innych dziedzin nauki – fizjoterapeuci, doule, położne, pediatrzy. Dzięki tak szacownemu gronu panelistów oraz osób zaangażowanych we współtworzenie konferencji, liczymy na dialog na wysokim merytorycznie poziomie. Dialog międzyszkolny. Dialog między podziałami. Tegoroczna tematyka skupia się wokół problematyki kangurowania wcześniaków oraz dzieci donoszonych, jakości codziennej pielęgnacji i jej wpływie na rozwój dziecka oraz chustonoszeniu w warunkach trudnych, gdy początek rodzicielskiej drogi jest z wybojami. Dodatkowo zgłębiony zostanie temat błędów w chustach oraz rodzajach splotów chustowych. Będzie również całkowicie męski panel, w którym czterech wspaniałych chusto-tatów porozmawia o tym, jak wygląda noszenie w chuście wśród męskiej społeczności. Nie obędzie się również bez konkursów, w których można będzie wygrać nagrody ufundowane przez sponsorów. Szczegółowych informacji o konferencji możecie szukać na stronie: www.konferencjanoszenia.pl.

Tydzień Bliskości w Trójmieście Zapraszamy serdecznie do wspólnych obchodów Trójmiejskiego Tygodnia Bliskości, ramach którego zaplanowano szereg spotkań ze specjalistami oraz mnóstwo ciekawych warsztatów i masę dodatkowych atrakcji. Szczegółowe informacje oraz terminy poszczególnych eventów oraz informację, jak to wyglądało rok temu znajdziecie pod adresem:

www.trojmiejskitydzienbliskosci.blogspot.com oraz na Facebooku www.facebook.com/ events/1637428739807539


Kwartalnik Laktacyjny: Pani

i gimnastyka. W wieku 6

niemowlak, to już nowy

córeczka w lipcu skończyła

miesięcy pojawił się problem

rozdział. Ma swój charakter,

2 latka – co może Pani z

bardzo uciążliwej alergii

zmienia się w oka mgnieniu

perspektywy tych dwóch

objawiającej się wstrętnymi

właśnie w tych dniach.

lat powiedzieć o swoim

zaognionymi plamami na

macierzyństwie?

skórze, w szczególności

Katarzyna Rogowiec: Moje doświadczenia są pozytywne. To dobry czas. Okres jej niemowlęctwa przebiegł bez większych uciążliwości. Pamiętne pozostaną tzw. „„kolki” i sposoby uśmierzania jej bólu brzuszka, w tym masaże

pleców, brzuszka i po bokach ciała. Olimpia ssała pierś na siedząco. Poszukiwanie diagnozy trwało ponad pół roku i zakończyło się fiaskiem, ale natura przyszła na pomoc i objawy alergiczne ustąpiły. Olimpia dziewczynka, nie

KL: Wiemy, że karmiła Pani swoją córkę piersią – jakie były Wasze początki? Czy ktoś Pani pomagał, czy miała Pani wsparcie? KR: Już na początku ciąży myślałam o wsparciu poradni laktacyjnej. W mojej głowie nie znalazłam jednoznacznej odpowiedzi,


Kwartalnik Laktacyjny nr 3 (7)

15

Katarzyna Rogowiec – polska paraolimpijka, medalistka Igrzysk Turyn 2006 i Vancouver 2010, ekonomistka, specjalistka w obszarze kadr i płac, działaczka społeczna. Multimedalistka Mistrzostwach Świata w biegach narciarskich i w biathlonie (Baiersbronn, 2003; Fort Kent, 2005; Khanty Mansiysk, 2011). Dwukrotna mistrzyni paraolimpijska z Turynu (2006) w biegach narciarskich na 15 km techniką klasyczną i na 5 km techniką dowolną, brązowa medalistka Igrzysk Paraolimpijskich w Vancouver. Jest jedyną osobą, która zdobyła medale dla Polski na tych igrzyskach. W 2010 roku założyła Fundację Katarzyny Rogowiec Avanti, której głównym celem jest wspieranie wszechstronnego rozwoju społeczeństwa polskiego, a zwłaszcza osób z niepełnosprawnością, szczególnie w obszarze dokonań sportowych i podróżniczych. W związku z osiągnięciami sportowymi w Turynie i życiową postawą otrzymała Krzyż Kawalerski Orderu Odrodzenia Polski z rąk Prezydenta RP. Straciła obie ręce w 1980 (jako 3-letnie dziecko) w wypadku ze sprzętem żniwnym. Mama 2-letniej Olimpii. Udzieliła wywiadu Kwartalnikowi Laktacyjnemu, by opowiedzieć o swoim wyjątkowym macierzyństwie i karmieniu piersią.

Mistrzyni

Rozmawia Zuzanna Kołacz-Kordzińska jak osoba z krótkimi do łokci

KL: Jak długo karmiła Pani

przyjemnością „przytulania

rękami, niemająca dłoni,

piersią? Jak zakończyła się

się” z Olimpią w procesie

niemająca właściwego

Wasza mleczna przygoda?

karmienia piersią. Kolejne

chwytu poradzi sobie z wiotkim małym człowiekiem. Podpowiedzi i propozycje przyszły później, w związku z uczęszczaniem do szkoły rodzenia w Szpitalu na Zaspie i właśnie z tym miejscem i Paniami położnymi wiążą się moje dobre doświadczenia w tej kwestii.

KR: Karmiłam piersią 14 miesięcy. Gdyby nie

dziecko planuję karmić również rok lub trochę dłużej.

konieczność wyjazdu

KL: Czytałam kiedyś, że

zawodowego na czas i

zdecydowała się Pani zrobić

odległość zmuszającą mnie

sobie przerwę w sporcie ze

do zaprzestania karmienia

względu na córeczkę. Czy to

piersią, prawdopodobnie

prawda? Domyślam się, że

trwałoby to dłużej. Z

nie była to łatwa decyzja?

perspektywy czasu czuję, że tamten moment i sytuacja były bardzo pomocne mnie samej w rozstaniu się z

KR: Tego typu decyzje, które wiążą się z karierą zawodową, są


Kwartalnik Laktacyjny nr 3 (7)

17

zawsze trudne i bardzo

www.takdlario.pl lub

przeżywanie załamań

indywidualne. Wtedy

polubienia nas na

dawało nam zarazem siłę na

miałam 34 lata i medale

Facebooku – profil

kolejną wyprawę do poradni

Igrzysk na koncie. Podjęłam

Paraolimpijczycy, gdzie

laktacyjnej albo kolejne

próbę wkomponowania

mogą Państwo poprzeć

poszukiwanie rozwiązania

Olimpii w moje sportowe

starania sportowców

w internecie. Polecam więc

przygotowania do Igrzysk

paraolimpijskich o uzyskanie

tego rodzaju rozwiązania.

w Sochi w 2014r., ale

czasu antenowego w TVP

dodatkowy element

1 i/lub TVP 2 na transmisje

trudności sytuacji, mój

najważniejszych wydarzeń

brak rąk, spowodował, że

sportowych z udziałem

przyszedł miesiąc, po blisko

polskich sportowców z

dziewięciu miesiącach

Igrzysk Paraolimpijskich w

w córką na wyjazdach z

Rio de Janeiro we wrześniu

mamą, że bilans wyszedł

2016r.

na korzyść rozwiązania, w którym to kariera zawodowa

KL: Gdybym Panią poprosiła

zeszła na drugi plan.

o jakieś przesłanie dla

KL: Co teraz u Pani słychać?

piersią – co by Pani

Jakie są Pani plany na

powiedziała? Co jest według

przyszłość?

Pani najważniejsze?

KR: W listopadzie przyjdzie

KR: Obserwowałam moją

na świat synek. Obecnie

siostrę i moją bratową w

znowu odchodzę od życia

zmaganiach z trudami

zawodowego kadrowo-

karmienia piersią. Ich

płacowo-finansowego,

doświadczenia nie

aczkolwiek zostawiam sobie

wiązały się z warunkami

w zawodowej aktywności

technicznymi (typu

działalność Fundacji

brak ręki czy inna

Katarzyny Rogowiec Avanti

niepełnosprawność). Łączyła

www.katarzyna-rogowiec.pl, a

nas konieczność wykazania

w szczególności koordynację

się cierpliwością „„w boju”,

projektu #Tauron Sportowy

pomagało wzajemne

Partner Paraolimpijczyków.

wspieranie się radami i

W ramach niego

własnymi obserwacjami.

prowadzimy akcję społeczną

To, co działało u jednej,

#takdlaRio. Zachęcam do

niekoniecznie działało u

odwiedzenia strony

drugiej, ale dzięki to wspólne

młodych mam karmiących

zdj.: Renata Dąbrowska


Czuwaj mamo! Młode mamy harcerki Rozmawia Małgorzata Jackowska

Zofia Jackowska i Maria Borodzik – naprawdę młode mamy, harcerki oraz miłośniczki harcerskiego życia i sposobu postrzegania świata. Prowadzą blog www.czuwajmamo.blogspot.com. Rozmawiamy w towarzystwie półrocznego Wojtka, syna Zosi, i Stasia (który ma 14 miesięcy), syna Marysi.


Kwartalnik Laktacyjny nr 3 (7)

Kwartalnik Laktacyjny:

większej liczbie osób w tym

dało harcerstwo, jak nam

Dziewczyny, powiedzcie na

samym czasie. Po drugie,

pomaga jedno w drugim.

początek, skąd wziął się

nie znalazłyśmy w internecie

pomysł na Waszego bloga?

nikogo, kto by o tym pisał,

Zofia Jackowska: Co roku jeździłyśmy na obóz

dawał jakieś wskazówki, więc postanowiłyśmy, że to

19

ZJ: Zdarza mi się też pisać przemyślenia instruktorskie, jako że

zrobimy.

jestem instruktorką ZHP. A

lasu. Wymyśliłyśmy, że w

KL: O czym piszecie na

metodą harcerską, z tym jak

tym roku też pojedziemy,

blogu?

działają kadry harcerskie w

harcerski na miesiąc, do

tyle że musimy zabrać nasze dzieci. Wszyscy nas pytali: „„Jak to? Jak to możliwe? Z dzieckiem do lasu? Jak sobie to wyobrażacie?”. Odpowiadałyśmy na to pytanie tyle razy, że stwierdziłyśmy, że mamy już dosyć powtarzania tego samego, po prostu to napiszemy i w ten sposób będziemy mogły pokazać odpowiedź na to pytanie

Maria Borodzik: Piszemy o

więc refleksje związane z

drużynach.

tym, jak sobie radzimy, jakie

KL: A opowiedz coś

mamy pomysły, projekty.

więcej na ten temat, dla

Dotyczy to na przykład

laików? Chodzi o konkretne

pionierki obozowej (obóz jest

podejście do edukacji?

budowany przez harcerzy praktycznie od zera), przygotowań do podróży, do obozu. Wkrótce pojawi się relacja z całego obozu. Piszemy o tym, co nam dało macierzyństwo, co nam

ZJ: W harcerstwie mamy określone pewne cele, metody i narzędzia do tego jak pracować z młodzieżą, ale każdy drużynowy może i powinien konkretne działania, formy wymyślać


sam i dopasowywać je do

problemu, Stasiek jest

było sporo „cioć” chętnych

potrzeb swoich harcerzy.

bardzo towarzyską osobą

do pomocy, a nawet była

Metoda harcerska to,

i po prostu chodził raczej

„babcia”, czyli pani kucharka,

można powiedzieć, filar,

tam, gdzie były skupiska

i wiele osób pomagało mi

na którym opieramy

ludzi, a nie tam, gdzie

zająć się Wojtkiem, dawali

naszą działalność. Ona

mogło się pojawić jakieś

mi wsparcie w opiece.

ma określone cechy, daje

zagrożenie. Obawiałam się

nam wskazówki, zasady, jak

trochę warunków, braku

mamy działać, a wynikają

bieżącej wody, materacy,

z niej metodyki, sposoby

które mają bardzo dużo lat

pracy charakterystyczne dla

i nie są pierwszej świeżości

potrzeb konkretnej drużyny,

(śmiech), ale też tego, że

np. w zależności od wieku

będzie padać przez cały

harcerzy. My obie działamy

czas i wtedy co zrobić z

w drużynach harcerskich dla

dzieckiem. Na szczęście

dzieci ze szkoły podstawowej

żadna z moich obaw się nie

z klas 4-6 i w tym czujemy

potwierdziła, pogoda była

się najpewniej i o tym

ładna, a warunki polowe

piszemy na blogu.

nie były dla Stasia zupełnie

Trochę się też bałam, czy będzie się dało połączyć obowiązki wynikające z funkcji pełnionej na obozie z zajmowaniem się synkiem. Okazało się, że tak, że nie było z tym większego problemu. Wojtek ma pół roku, nie trzeba go ganiać, można go dać komuś na ręce na chwilę albo wsadzić w nosidło. Myślę że Maria

problemem.

mogła by więcej powiedzieć

teraz do Waszego

ZJ: Jedna rzecz, której się

bo Stasia jednak trzeba już

wyjazdu „„do lasu”. Czego

bałam najbardziej to były

ganiać (śmiech).

się obawiałyście, na

kleszcze, bo Wojtek jest mały.

co próbowałyście się

Obawiałam się choroby

przygotować i czy te obawy

odkleszczowej, na szczęście

sprawdziły się w trakcie

nie złapał ani jednego, za to

pobytu na obozie?

ja miałam trzy. Zwierzątek,

KL: No dobrze, to wróćmy

MB: Ja się obawiałam tego, że ponieważ moje dziecko zaczęło chodzić, to utrzymanie go w bezpiecznych warunkach, na otwartej przestrzeni, której nie znam, gdzie mogą być różne zagrożenia – owady, zwierzęta, jezioro itd., może okazać się niełatwe. Na szczęście nie było z tym

żyjątek było mnóstwo, jak to w lesie, ale poradziliśmy sobie. Obawiałam się też tego, jako że jechałam na obóz sama z Wojtkiem, że to może być duże wyzwanie zajmować się nim 24 h bez przerwy (mój partner, mimo że wraca z pracy dosyć późno, to jednak jest mocno zaangażowany w opiekę nad synkiem). Ale na obozie

o tego typu trudnościach,

KL: Powiedzcie dziewczyny, to mnie bardzo mocno interesuje, jak pomógł Wam w tym wyjeździe fakt, że Wasze dzieci są karmione piersią? ZJ: To chyba najwygodniejsza rzecz, największe ułatwienie, jakie miałam na tym obozie. To był ostatni miesiąc, kiedy Wojtek jadł tylko mleko, dopiero po powrocie zaczęliśmy powoli rozszerzanie diety. Więc


Kwartalnik Laktacyjny nr 3 (7)

nie musiałam się martwić

polowych? Czy Staś zjada

piersią, czy to jest tak, że

tym, żeby przygotowywać

dużo stałych produktów?

ja mam nieskończoną

dla niego dodatkowo jakieś jedzenie, zajmować się myciem, wyparzaniem i szykowaniem dodatkowych posiłków. Wystarczyło podać mu pierś, która na dodatek pełniła również funkcję usypiającą, oraz pomogła pokonać strach przed ciemnością (w lesie jest całkiem ciemno, a w domu mamy małą lampkę, to była więc nowa sytuacja). KL: Maria, a u Was? Czy karmienie piersią ułatwiło Wam pobyt w warunkach

MB: Stasiek jada właściwie głównie mleko z piersi, mimo że ma teraz 14 miesięcy, stałe produkty próbuje, powoli uczy się, trochę zjada. Na obozie jadł to samo co my, jedzenie nie było bardzo mocno przyprawione, wyglądało na w miarę zdrowe. ZJ: Było zdrowe! Zajmowałam się tym (śmiech). MB: Ok, więc było zdrowe, uff… Ale tak, karmienie piersią przydało się bardzo, bo mleko było dostępne w każdej chwili, o każdej porze, nieważne czy drzemka się przesunęła, coś się wydarzyło nieplanowanego albo był upał. Bardzo mi się też podobała postawa osób dookoła, bo obawiałam się, co powiedzą np. rodzice przyjeżdżający na dzień odwiedzin, czy nie pojawią się uwagi odnośnie karmienia „„takiego dużego” dziecka. Ale znowu okazało się, że wszyscy są pozytywnie nastawieni, a jeden z moich harcerzy, około dwunastoletni, nawet dopytywał się o karmienie

21

ilość pokarmu i ile jeszcze Staś będzie pił to mleko. Trudno mi wyobrazić sobie logistykę związaną z szykowaniem w lesie mleka modyfikowanego, byłoby to na pewno trudniejsze dla nas. Samo zagotowanie wody w nocy musiałoby się wiązać z napaleniem w piecu, więc rozumiecie. A tak, mleko jest gotowe zawsze, czyste, ciepłe i pod ręką. KL: A powiedzcie, jak na Wasz pomysł zareagowali rodzice Waszych harcerzy. Czy nie mieli pretensji, że jedziecie na obóz, na którym macie zajmować się ich dziećmi, a zabieracie własne. Nie obawiali się, że to spowoduje, że nie będziecie właściwie wypełniać swoich obowiązków opiekuńczych? I czy myślicie, że dla harcerzy taki obóz z udziałem maluchów to jest szansa, żeby się czegoś nauczyć? ZJ: Ja byłam na obozie nie jako opiekun drużyny, tylko pełniłam funkcję w zgrupowaniu, zajmowałam się sprawami organizacyjnymi. Zajmowałam się wyżywieniem, nadzorowałam


nie wszystkie mają młodsze rodzeństwo i okazję to obserwować „„na żywo”. A jeżeli chodzi o rodziców, którzy przyjechali na obóz w odwiedziny, to zazwyczaj padały raczej słowa uznania i podziwu, że się odważyłyśmy, że jesteśmy dzielne. A chłopcy ich oczarowywali (śmiech). MB: Ja nie miałam takiego problemu, też nie byłam na obozie jako wychowawca, chociaż pomagałam więcej w swojej drużynie. Z rodzicami harcerzy nie miałam zupełnie żadnych problemów, tym bardziej, że współpracę z kucharką i zaopatrzeniowcem. W związku z tym nikt nie mógłby mieć do mnie pretensji o to, że zaniedbuję dzieci. Chociaż w praktyce czas na pracę z harcerzami też znalazłam i harcerki z mojej drużyny zdobywały sprawność starszej siostry. Sprawność to jest jedna z tych rzeczy, która pomaga kadrom harcerskim w działaniach edukacyjnych. Dziewczyny w ramach zdobywania tej sprawności musiały pomóc w kąpieli Wojtka, musiały go przewinąć i pomóc w opiece

nad nim, uśpić go. KL: I udało im się go uśpić? ZJ: No tak, w wózku jak najbardziej! Przychodziły też na ciszy poobiedniej, kiedy miały czas wolny i pytały, czy mogą zabrać Wojtka na spacer. Przygotowały też dla niego teatrzyk, więc mam wrażenie, że obecność małego dziecka na obozie to była dla tych dziewczynek 11-12-letnich okazja do tego, żeby zobaczyć, jak wyglądają obowiązki macierzyńskie i w ogóle macierzyństwo, w końcu

my byliśmy już ze Stasiem na dwóch biwakach wcześniej, więc nie było to coś nowego. Wręcz mam wrażenie, że rodzice byli zadowoleni, że chociaż mamy dzieci, to nadal chcemy się zajmować harcerstwem, pełnić jakieś funkcje, pomagać ich dzieciom. Dla harcerzy to było fajne, bo uczyli się dzielić z kimś, uczyli się, że jest ktoś młodszy, słabszy, może na przykład zmienią podejście do swojego młodszego rodzeństwa po obozie?


Kwartalnik Laktacyjny nr 3 (7)

ZJ: Ja mogę jeszcze dodać, że rodzice naszych harcerek bardzo gorąco lajkowali wszystkie zdjęcia z obozu, na których widać było dzieci zajmujące się Wojtkiem. Okazało się też, co ciekawe, że obecność malutkich dzieci ociepla stosunki z Sanepidem, który przyjeżdża na kontrole w czasie obozu. U nas w zgrupowaniu było wyjątkowo dużo dzieci, bo oprócz naszych było jeszcze dwóch chłopców – dwui czteroletni. I nie da się ukryć, że Paniom z Sanepidu wyraźnie zmiękły serca na widok tej gromadki i jedna nawet przyznała się nam, że spodziewa się wkrótce wnuka.

reklama

23


Marta Spyrczak to autorka bloga www.matkakofeina.pl, aktywistka społeczna, wegetarianka. Instruktor masażu Shantala, ukończyła kurs pielęgnacji neurorozwojowej dzieci z uwzględnieniem zaburzeń napięcia mięśniowego oraz kurs dla opiekunów dzieci z autyzmem. Prywatnie matka trójki dzieci, w tym dwójki wcześniaków z niepełnosprawnością i żona swojego męża. Od ponad 11 lat nieprzerwanie karmi swoje kolejne dzieci piersią.

Życie na kofeinie Rozmawia Agata Aleksandrowicz Kwartalnik Laktacyjny: Marto,

Ja pierwsze, co zamówiłam

jedziesz na kofeinie? Skąd

po porodzie, to była

nazwa Twojego bloga?

ukochana kawa, śmieliśmy

Marta Spyrczakowa: Jadę na kofeinie od wielu lat. Pochodne kofeiny są podawane przedwcześnie

się potem, że dostarczam synowi dawkę naturalnej kofeiny w mleku i tak narodziła się Matka Kofeina.

urodzonym dzieciom

KL: Czy ty w ogóle masz

do stymulacji ośrodka

czas dla siebie, w ciszy, żeby

oddechowego, pomaga to

zebrać myśli?

w zapobieganiu bezdechów.


Kwartalnik Laktacyjny nr 3 (7)

Wiek korygowany dziecka - wiek, jakim należy posługiwać się, obok wieku urodzeniowego, przy ocenie rozwoju psychoruchowego dziecka przedwcześnie urodzonego. Od wieku metrykalnego dziecka należy odjąć liczbę miesięcy, o które wcześniak szybciej się urodził. Oznacza to, że siedmiomiesięczne dziecko urodzone np. trzy miesiące wcześniej ma odpowiednio: siedem miesięcy urodzeniowych, ale cztery miesiące korygowane. Jego rozwój powinien więc oscylować w normie dla czteromiesięcznych dzieci.

MS: Mam, kiedy jedziemy

wiem, że będzie warto. Dla

z dziećmi na rehabilitację

mnie dużym wyzwaniem

czy do lekarzy i wszystkie

jest też logistyka, od kilku

zasną w samochodzie. A tak

lat mieszkamy na wsi

poważnie, jest z tym krucho.

pod Warszawą, trzeba

Marzę o tym, żeby mieć

rozwieźć dziewczyny do

dzień wolny i zwyczajnie

szkół w mieście, pojechać

poleżeć w łóżku z książką w

na rehabilitację, ogarnąć

ręce. Niestety, syn wymaga

dom. Jest ciężko, ale jakoś

codziennej rehabilitacji i

to funkcjonuje, więc chyba

masaży.

dajemy radę.

KL: Troje dzieci to potrójna

KL: Jako mama

radość, ale i potrójna

wcześniaków, jak oceniasz

praca, jakie jest największe

przychylność polskich

wyzwanie dla ciebie w tym

szpitali dla karmienia

potrójnym macierzyństwie?

piersią? Co cię najbardziej

MS: Zawsze marzyłam o gromadce dzieciaków, los

25

wkurza, a z czego możemy się cieszyć?

chciał, że mamy jedynie

MS: Temat karmienia

trójkę. Chociaż dla wielu

piersią wcześniaków to

osób to “aż” trójka. Fajne jest

temat trudny i drażliwy.

to, że mogę obserwować

Z moich doświadczeń

ich podobieństwa i różnice,

wynika, że niewiele mam

w przypadku dziewczyn, ich

przedwcześnie urodzonych

zupełnie dwa różne światy i

dzieci karmi je piersią lub

upodobania. A wyzwanie?

butelką z odciągniętym

Wyzwaniem jest na pewno

mlekiem, a jeżeli już to

niepełnosprawność dwójki.

przez krótki okres. Myślę,

Mam to szczęście mieć

że zdecydowanie więcej

naprawdę wyjątkowe dzieci

kobiet decydowałoby się

i przyjmuję je takimi, jakie

na karmienie piersią, gdyby

są z ich deficytami, jednak,

dostały wsparcie i pomoc

aby w przyszłości mogły

w przystawianiu dziecka do

same funkcjonować, trzeba

piersi, kiedy tylko jego stan

teraz dużo pracy, godzin

na to pozwala. Powiedzmy

ćwiczeń i mnóstwa wizyt u

to sobie szczerze, kobiety

specjalistów. To pochłania

nie karmią, bo nie mają

ogrom czasu i pieniędzy, ale

wsparcia! O ile jeszcze


na samym początku są

nam go przystawiać i nie

Zanim uda się przystawić

zachęcane do ściągania

miał szans na ćwiczenie

do piersi przedwcześnie

pierwszych kropel siary,

tej umiejętności? Na

urodzone dziecko może

którym pielęgniarki

szczęście zaufałam swojemu

minąć wiele tygodni, a

pędzelkują buzię dziecka,

instynktowi i bardzo szybko,

nawet miesięcy. Odruch

to już z przystawianiem

wbrew zakazowi, przeszłam

ssania u płodu pojawia się

dziecka do piersi jeszcze

na karmienie wyłącznie

dopiero ok 32.-36. tygodnia

w szpitalu czy po zabraniu

piersią. Kolejną paranoją

ciąży, wcześniej urodzone

dziecka do domu zostają

jest ogólne przyzwolenie

dzieci nie mają umiejętności

zupełnie same. Smuci brak

szpitali na reklamy mleka

koordynacji ssania,

pomocy ze strony personelu,

sztucznego na każdym

połykania i oddychania.

wkurza – wszechobecne

kroku. Na fartuchach,

Większość skrajnych

reklamy mm, cieszy – to, że

naklejkach, notesach na

wcześniaków, tak jak nasz

na przestrzeni lat widzę dużą

książeczkach zdrowia

syn, nie jest gotowych,

poprawę w kwestii podejścia

dziecka kończąc! Wiele

aby przyjmować pokarm

do karmienia piersią.

tygodni nie godziliśmy się na

bezpośrednio do brzuszka,

Starszej córki nie wolno było

podanie synowi mm, które

dlatego też takie dzieci

wyjmować z inkubatora,

miało podobno wyleczyć

odżywia się pozajelitowo,

chociaż szybko zaczęła

jego zaburzenia gospodarki

co oznacza, że wszystkie

samodzielnie oddychać, nie

fosforowo-wapniowej, co

niezbędne składniki

pozwalano mi jej karmić, nie

jest częstą przypadłością

dostarczane są dożylnie.

było mowy o kangurowaniu.

wcześniaków, a koniec

Następnie dziecko można

Teraz po narodzinach syna

końców i tak w karcie

próbować zacząć karmić

sytuacja przedstawiała się

informacyjnej wpisano nam

mieszanie, czyli do żywienia

zdecydowanie lepiej. Inny

nazwę mleka, które podobno

pozajelitowego dokłada

przykład: kilka lat temu, kiedy

podawaliśmy.

się specjalną elastyczną

dziecko zmarło, kobietom zalecano bandażowanie sobie piersi, aby zatrzymać laktację, teraz podaje się leki. Jednak jest jeszcze mnóstwo do zrobienia w kwestii opieki laktacyjnej. My, wychodząc z synem z OIOMu, dostaliśmy wyraźny zakaz karmienia go piersią, pomimo że w końcu pojawił się u niego odruch ssania. Jak miał nauczyć się dobrze jeść z piersi, kiedy w szpitalu nie pozwolono

KL: Ile pracy kosztuje kobietę karmienie wcześniaka swoim mlekiem? Jak ważna jest tu rola personelu szpitala, ojca, rodziny? Jakie emocje towarzyszą w takiej chwili mamie? MS: Karmienie wcześniaka, szczególnie skrajnego, jest zdecydowanie dużo trudniejsze niż donoszonego dziecka, ale nie niemożliwe.

sondę, wprowadzoną przez nos lub usta aż do żołądka, przez którą podaje się pierwsze krople mleka matki. Kolejnym etapem jest nauka picia z małej butelki, a resztę porcji dziecko nadal dostaje sondą dożołądkową. Dopiero po tym czasie, kiedy nie pojawiają się bezdechy, a saturacja nie spada przy jedzeniu, można zacząć próbować przejść jedynie na pierś


Kwartalnik Laktacyjny nr 3 (7)

27

mamy. Przez ten cały czas

determinacji musi mieć w

na którym leży dziecko,

matka musi ściągać mleko

sobie kobieta, aby w takich

nauczyły ją, jak efektywnie

laktatorem, mniej więcej co

warunkach utrzymywać

ściągać mleko laktatorem,

3 godziny, w dzień i w nocy.

laktację! Na szczęście

jak przystawiać dziecko.

Nie jest to łatwe zadanie, bo

sytuacja powoli zmienia

A przede wszystkim, żeby

pamiętajmy, że dziecka nie

się na lepsze i w niektórych

kobieta dostała wiedzę

ma przy matce, nie może go

szpitalach już można być z

o zaletach podawania

dotknąć, poczuć zapachu

dzieckiem nawet większość

wcześniakowi jej mleka oraz

jego główki. Na większości

dnia. Docenia się także rolę

wiarę, że może wykarmić

oddziałów w Polsce sytuacja

kangurowania wcześniaka

dziecko własną piersią.

wygląda tak, że mama

oraz przystawiania go

Że ma tę moc. W moim

zostaje wypisana do domu,

jak najczęściej do piersi

przypadku, nieocenionym

a dziecko jeszcze przez

w celach nieodżywczych,

wsparciem był mój mąż.

wiele tygodni lub nawet

dla samego ćwiczenia

Nie tylko budził mnie na

miesięcy zostaje w szpitalu,

odruchu ssania. W tych

każde ściąganie, kiedy mógł

gdzie może je odwiedzać

trudnych momentach

zanosił świeże mleko na

podczas 2-3-godzinnych

ważne jest, żeby mama

OIOM, na którym leżał nasz

wizyt. Mleko ściąga w domu

dostała wsparcie i pomoc

syn, ale także uspokajał i

i przywozi je ze sobą. Nie

personelu medycznego,

dodawał otuchy. To bardzo

trudno wyobrazić sobie, ile

żeby pielęgniarki z oddziału,

ważne – kiedy stoisz nad


inkubatorem, w którym

i rozwój maluszków, a

powinien to być pierwszy

Twoje dziecko walczy o życie,

także znacznie skracają

wybór w przypadku, kiedy

podłączone pod respirator,

fazę karmienia dziecka

karmienie mlekiem matki

stres, strach i poczucie

pozajelitowo. Trzeba także

jest niemożliwe. Sama

bezsilności jest tak ogromne,

podkreślić, że mleko matki

gorąco pragnęłam oddawać

że ciało niekiedy przestaje

wcześniaka jest wyjątkowe,

nadwyżki swojego mleka,

nas słuchać. Miałam

składem różni się od mleka

jednak jeszcze wtedy nie

poważny kryzys laktacyjny

matek, których ciąża

było to możliwe, nad czym

w momencie, kiedy stan

zakończyła się w terminie.

ubolewam.

Kazika się pogorszył i

Karmienie może mieć też

pomimo tego, że od 11 lat

zbawienny wpływa na matkę

nieprzerwanie karmiłam

wcześniaka. Ze swojego

kolejne dzieci i miałam

doświadczenia wiem, że

świadomość, że “mleko robi

każda porcja mleka, którą

się w głowie’, gdyby nie było

udało mi się odciągnąć

przy mnie mojego męża,

dla swojego dziecka, była

prawdopodobnie już bym

dla mnie namacalnym

syna nie karmiła.

dowodem na to, że chociaż

KL: Czy z twojej perspektywy - mamy - podawanie swojego mleka dziecku, które za wcześnie przyszło na świat zbyt wcześnie, ma sens? MS: Oczywiście! Mleko matki dla wcześniaka nie jest jedynie pokarmem, to cudowny LEK! Przedwcześnie urodzone dzieci, które były karmione mlekiem matki są mniej narażone na infekcje i martwicze

nie udało mi się donosić dzieci do ostatnich tygodni ciąży, to teraz daje im to, co mogę najlepszego, że jestem w stanie chociaż tak im pomóc. To pomagało przebić się przez poczucie winy, które gdzieś dalej we mnie jeszcze siedzi. KL:, Co myślisz o instytucji Bank Mleka i o podawaniu mleka dawczyń noworodkom, tym przedwcześnie urodzonym także, jeżeli mama nie może

KL: Czy zdecydowałabyś sie na podanie mleka z Banku, jeżeli zaszłaby taka potrzeba i byłaby taka możliwość? MS: Nie byłoby to dla mnie problemem. Od kilku lat interesuję się tematem Banków Mleka i wiem, że mleko dawczyń jest gruntownie przebadane, a co za tym idzie, można je bezpiecznie podawać innym maluchom. Sama dzieliłam się swoim mlekiem z dziećmi koleżanki, jednak była to sytuacja wyjątkowa – znałyśmy się wiele lat, ona wiedziała, że nie piję, nie palę i sama karmię swoje dziecko, więc bez obaw poprosiła mnie o ściąganie mleka dla swoich maluchów, których z powodu przyjmowanych

karmić swoim pokarmem?

leków nie mogła dłużej

śmiertelną chorobę. Mleko

MS: Jestem całym sercem

za dzieleniem się czy

matki zawiera mnóstwo

za Bankami Mleka. To

nielegalnym sprzedawaniem

składników i przeciwciał,

świetna i bardzo potrzebna

mleka w Internecie.

które przyspieszają wzrost

inicjatywa. Uważam, że

Nie skorzystałabym z

zapalenie jelit, bardzo niebezpieczną, niekiedy

karmić. Jednak nie jestem


Kwartalnik Laktacyjny nr 3 (7)

takiej propozycji i nie

Owszem, należy liczyć się

się w szerokich granicach

polecam. Gdybyśmy

z taką możliwością, jednak

normy, powinniśmy dać

mieli rozbudowaną i

trzeba też pamiętać,

mu po prostu więcej czasu

ogólnodostępną sieć

że mózg maluszka jest

na opanowanie pewnych

Banków Mleka, nieformalne

niesamowicie plastyczny i

umiejętności.

wymiany mleka kobiecego

odpowiednią rehabilitacją

nie byłyby potrzebne.

i ćwiczeniami w domu

KL: Gdybyś mogła w kilku punktach powiedzieć, co warto, żeby rodzic wcześniaka wiedział, lub czego powinien się nauczyć, żeby było mu łatwiej wspierać swoje dziecko? MS: Fakt przedwczesnego porodu nie kwalifikuje dziecka z automatu do bycia osobą niepełnosprawną.

można zdziałać cuda! Rodzic wcześniaka powinien także uzbroić się w cierpliwość. Przynajmniej w początkowym okresie rozwój psychoruchowy wcześniaka jest opóźniony względem rówieśników, stąd należy patrzeć bardziej na wiek korygowany niż urodzeniowy maluszka, jednak jest to czymś naturalnym i jeżeli tylko nasz wcześniak mieści

29

Jeżeli mówimy o karmieniu dziecka, pamiętajcie, że wcześniaki mogą nie mieć siły ssać piersi i być może przez te kilka tygodni dziecko będzie podłączone do sondy lub karmione butelką. Ważne, żeby w razie możliwości dostawało mleko mamy. Szukajcie pomocy w utrzymaniu laktacji i w jak najczęstszym przystawianiu dziecka do piersi, aby mogło ćwiczyć odruch ssania.


Kiedy rodziła się moja

polecam spotkanie się z

I na zakończenie - kiedy

pierwsza córka, moja

osobą, która ma wiedzę

już wrócicie z Waszym

wiedza nt. wcześniactwa i

i może ją przekazać

maleństwem do domu,

ewentualnych późniejszych

oraz odpowiedzieć na

dajcie sobie czas na

problemów była nikła.

nurtujące pytania. Jestem

poznanie się, na naukę lub

Wszystkiego uczyłam sie

instruktorem masażu

dopracowanie ssania piersi

na ,,żywym organizmie”,

Shantala, jestem po

przez dziecko, na wyciszenie

dostęp do Internetu nie była,

„„neurorozwojówce”, ale i

się po traumatycznych

tak powszechny jak teraz,

jestem mamą wcześniaków,

momentach w szpitalu.

nie było polskojęzycznej

mam teorię i praktykę,

Spróbujcie znaleźć

literatury. Po narodzinach

znam te emocje i ten strach.

codziennie chwilę na

młodszej córki w pewnych

Rodzicom jest łatwiej, kiedy

przytulanie, dotykanie

kwestiach stawałam się

już minie pierwszy szok

i masaż dziecka. Nie

ekspertem, zaczęłam

i zaczynają wykonywać

przestawajcie się

robić kursy, aby lepiej

pewne czynności przy

kangurować, niech dziecko

stymulować rozwój

maluszku. A wtedy

słyszy bicie Twojego serca.

dziewczyn, i stwierdziłam, że

ważne jest, aby wiedzieć,

Nasz syn jeszcze przez 3

odkryłam ścieżkę zawodową.

jak pielęgnować ich

miesiące po powrocie do

Jednak dopiero urodzenie

przedwcześnie urodzone

domu spał godzinami na

skrajnego wcześniaka i

dziecko. Efekty rehabilitacji

mamie lub tacie.

uczestniczenie w kursach

będą zdecydowanie

pielęgnacji neurorozwojowej

lepsze, jeżeli w domu, przy

dzieci z zaburzeniami

codziennych czynnościach

napięcia mięśniowego

będziemy zwracać uwagę,

pozwoliło mi spojrzeć

jak przewijamy, kąpiemy czy

na rozwój wcześniaków

nosimy dziecko. Szczególnie

z innej perspektywy.

polecam naukę masażu

Dlatego wszystkim

Shantala – są to proste do

rodzicom takich maluszków

nauczenia ruchy, a korzyści dla rodzica i dziecka są ogromne!

Starajcie się cieszyć macierzyństwem, nawet jeżeli nie wygląda ono od początku tak, jak sobie to wyobrażaliście. Wcześniaki to mali wielcy bohaterowie. Bądźcie dumni ze swojego dziecka!


Kwartalnik Laktacyjny nr 3 (7)

31

www.wrapmemum.pl babywearing is our passion

reklama


Porażka, która stała się sukcesem Historia Marysi Fritzsche, mamy karmiącej piersią inaczej Anna Marcinkowska Marysia urodziła wcześniaka. Córeczkę. Zupełnie się tego nie spodziewała i nie była na to przygotowana. Była za to przygotowana na piękną drogę mleczną, zapoczątkowaną kontaktem skóra do skóry, kangurowaniem i udanym przystawieniem do piersi jak najszybciej po porodzie. Rzeczywistość okazała się być zupełnie inna.

komplikacje, przedwczesny poród, narodziny maleńkiej Rahel i inkubator, sonda, niska waga, izolacja. Rahel urodziła się w 35. tygodniu ciąży, nie oddychała. Nie było wiadomo, czy przeżyje.

Szpitalna rzeczywistość i próby karmienia piersią Marysia była w szoku, Mama Marysi karmiła trójkę

pójść w jej ślady - miała

odseparowana od

swoich dzieci piersią do

wzór naprawdę godny

zaintubowanej córeczki

3-4 lat każde, w tym także

naśladowania.

próbowała odciągać

w tandemie. Miała, jak na ten czas, dużą wiedzę o karmieniu naturalnym i chętnie się nią dzieliła. Nic dziwnego, że córka chciała

Strach i rozczarowanie Początki macierzyństwa były dla Marysi bardzo trudne. Niespodziewane

pokarm laktatorem szpitalnym. Pierwsza próba zakończyła się porażką, przy drugiej odciągnęła kilka kropli siary, które tylko


Kwartalnik Laktacyjny nr 3 (7)

rozmazały się po laktatorze.

“Czułam się jak bezwartościowa matka, która nawet nie potrafi wykarmić swojego dziecka.” W końcu Marysia zaczęła efektywnie ściągać mleko dla córeczki, podpisała

Zapytana, skąd czerpała siły, Marysia odpowiada: „Po prostu wiedziałam, że moje mleko jest dla Rahel najlepsze i że muszę zrobić wszystko, by mogła je dostawać. Ani przez chwilę nie pomyślałam o sztucznym pokarmie, to w ogóle nie wchodziło dla mnie w grę.”

też zgodę na podawanie mleka dawczyń, gdyż szpital miał własny bank mleka kobiecego. W szpitalu spedziły z córeczką długi i trudny miesiąc. Z początku Rahel była na oddziale OIOM, później na neonatologii. Tam Marysia być z nią nie mogła. Przychodziła do córki co 3 godziny na karmienie, po każdym karmieniu mała dostawała jeszcze butelkę i sondę. Na oddziale było kilka międzynarodowych doradczyń laktacyjnych, bardzo zajętych, ale niezwykle pomocnych, mimo natłoku obowiązków. Pracowały nad karmieniem naturalnym i odruchem ssania Rahel, który nie był wystarczająco dobrze wykształcony. Jednak już po pierwszej próbie przystawienia doradczyni IBCLC przyniosła kapturek. Po 2 tygodniach Rahel przeniesiono na oddział

33

pediatrii, na którym, co prawda, Marysia mogła być z córeczką cały czas, także nocą, ale musiała walczyć o możliwość karmienia piersią z nieprzychylnym personelem. Rahel nadal nie umiała złapać sutka. Marysi nie podpowiedziano, jak formować brodawkę i jak podawać pierś, mogła tylko nadal używać kapturków. Nie był to najlepszy wybór, gdyż przez używanie kapturków i butelki Rahel z czasem odmówiła ssania piersi, choć początkowo odmawiała tylko ssania „„gołej”. Młoda mama nie miała pojęcia o możliwości odrzucenia piersi czy istnieniu systemu SNS ani nie otrzymała wystarczających informacji o karmieniu wcześniaków. Na wyraźną prośbę dostała broszurkę o wcześniakach, jednak jej przeczytanie nie rozwiało watpliwości i nie odpowiedziało na nurtujące ją pytania. Na oddziale pediatrii przed każdym karmieniem Marysia musiała córkę rozebrać, zważyć, przystawić z nakładką do jednej piersi na 20 minut, do drugiej na kolejne 20 minut, zważyć ponownie, podać butelkę, a resztę mleka (Rahel musiała


‚‚W ostatnim tygodniu zrozumiałam, że nie wypuszczą nas, dopóki Rahel nie zacznie zjadać tyle, ile sobie życzą w szpitalu (niezależnie od przyrostów wagi), więc podawałam jej tylko butelkę, byleby tylko wyjść w końcu do domu. Dziś oceniam to wszystko jako paranoję...”

zjeść co najmniej 45 ml) podawano małej przez

odciągania. Rahel zawsze

sondę.

była dokarmiana –

Marysia była skrajnie

z odciagnietym mlekiem,

wyczerpana – strachem o córeczkę, ciągłym odciąganiem, próbami karmienia, sprawdzaniem siebie przez ważenie dziecka, brakiem pomocy i wsparcia ze strony personelu, walką o karmienie naturalne i obcym otoczeniem. Procedury szpitalne i rozłąka wynikająca ze stanu Rahel źle wpłynęły na więź między Marysią a jej córeczką, ale rodzicielstwo bliskości ją uratowało, twierdzi Marysia. Sytuacja w szpitalu miała jednak ogromny wpływ na dalsze losy karmienia Rahel.

Wreszcie w domu Pierwszy miesiąc w domu to sukces – dużo karmienia piersią, mało

przynajmniej jedną butelką najczęściej w nocy, gdyż wtedy trudniej przychodziło jej złapanie piersi, a Marysia nie miała sił na wiele prób. Czasem mama wlewała córce mleko do kąpieli.

„Sprawy skomplikowały się, gdy Rahel zaczęła nagle strasznie ulewać i spadła z wagi. A gdy ktoś waży niecałe 2,5 kg i nagle chudnie... to może być powodem do niepokoju. Nasza położna spanikowała.” Sprzeczne diagnozy, niepoparte badaniami, doprowadziły do tymczasowego odstawienia Rahel od piersi. Bakteria, refluks – nie było wiadomo,


Kwartalnik Laktacyjny nr 3 (7)

35

co jest przyczyną stanu

jej mama, która przyjechała

mamą karmiącą piersią

dziewczynki. W szpitalu

wspomóc córkę. Marysia

inaczej - mamą KPI. Wybrała

Marysia dostała zagęszczacz

wciąż podejmowała próby

laktator i podawanie Rahel

– miała odciągać mleko,

przystawiania, jednak

swojego mleka, bo produkt

zagęszczać je i podawać

sukcesy były na tyle

mlekozastępczy nie wchodził

córce. Nie powiedziano

niewielkie, że Rahel nie była

dla niej w grę jako pokarm

jej, że preparat może być

w stanie się najeść. Gdy

dla córki.

podany dziecku na łyżeczce

zdeterminowana mama

z odrobiną mleka i można

odkryła w końcu system SNS,

je następnie nakarmić

okazało się, że posiadany

prosto z piersi. Położna

przez nią model jest za duży.

nazwała karmienie naturalne

Potrzebowała dodatkowej

eksperymentami na dziecku”

osoby do pomocy, by

i nakazała zaprzestać prób

usiąść z całym sprzętem

do czasu poprawy zdrowia

i dzieckiem przy piersi.

Rahel.

Mąż odmawiał pomocy,

Znowu butelka Rahel miała przede

wycofany z powodu trudnych dla niego przeżyć.

„Potrzebowałam od otoczenia akceptacji dla mojej decyzji. Odciąganie mleka uważam za najtrudniejszy sposób karmienia, ale zamiast uznania za walkę dla córki spotykałam się z krytyką.”

Praca nad laktacją

Marysia odciągała mleko

na wadze. Atmosfera i

Kilkakrotnie w czasie

2-3 lata, jednak musiała

problemy spowodowały,

karmienia Rahel Marysi

że mąż Marysi zaczął

drastycznie spadała ilość

znikać na całe dnie,

odciąganego mleka.

zostawiając ją z laktatorem

Musiała wtedy usilnie

i niezadowolonym i

pracować nad laktacją, a

pragnącym bliskości

swoje mleko uzupełniała

noworodkiem. Na szczęście

mlekiem dawczyń. Nigdy

sytuacja ze zdrowiem

nie udało się jej wrócić do

Rahel unormowała się po 2

bezpośredniego karmienia.

wszystkim przybierać

tygodniach walki, choć Rahel nadal ulewała. Z pewną różnicą – Rahel absolutnie nie dawała się przystawić do piersi. Marysia nie poddawała się i nadal odciągała mleko. Dzieckiem w tym czasie zajmowała się

Życie mamy KPI W pewnym momencie Marysia nie miała juz siły na dalsze próby inicjowania karmienia bezpośredniego. Nie wiedziała, jak jeszcze próbować, by się udało. Pogodziła się z byciem

17 miesięcy. Jej celem były

„Z perspektywy czasu myślę, że ulewanie i spadek wagi były objawiami silnej alergii na nabiał, zdiagnozowanej później u Rahel.”


zakończyć odciąganie, gdyż zaszła w ciążę, która okazała

Facebooku.

starszej córeczki.

Chciałam, żeby Polki, które nie znają angielskiego, a odciągają swoje mleko, także miały szansę poczuć to co ja - że nie są same! Żeby mamy, którym karmienie piersią sie nie udało, mogły się dowiedzieć, że między bezpośrednim karmieniem piersią a podawaniem sztucznej mieszanki są też inne opcje.”

Strzał w dziesiątkę

Mamy ściągające mleko

się być zagrożona. Rahel nadal otrzymywała mleko kobiece – od dawczyń. Jest alergiczką, Marysia widziała znaczną różnicę w odporności córki, gdy ta miała dłuższą przerwę w piciu mleka z piersi. Gdy Marysia zdecydowała się na odstawienie Rahel, obiecała sobie, że po narodzinach synka znowu zacznie odciągać mleko dla

Marysia długo nie miała internetu, nie mogła więc szukać w nim pomocy. Gdy w końcu założono jej internet w domu, odnalazła anglojęzyczną grupę dla mam KPI - „„Exclusively pumping”. To było to. Poczuła się rozumiana, dostała pomoc, wsparcie i motywację.

Polska grupa na facebooku Marysia, obeznana w temacie KPI, zauważyła, że do Polski nie docierają informacje z zagranicy o tym sposobie karmienia dzieci. Dlatego założyła grupę na

(karmienie piersią inaczej)- facebookowa grupa o tej nazwie skupia mamy odciągające, profesjonalistów chcących poszerzać wiedzę o KPI oraz mamy karmiące piersią zainteresowane tematem. Grupa jest niewielka, a atmosfera panująca na niej jest życzliwa, pozbawiona antagonizmów, pełna wzajemnego zrozumienia i chęci niesienia pomocy. Mamy KPI to kobiety, które sporo przeżyły, są wrażliwe i pełne empatii. Niedawno powstała także druga grupa o nazwie “Grupa wsparcia

dla mam karmiących piersią i odciągających mleko”.

Jest ona skierowana do kobiet, którym bezpośrednie karmienie piersią się udaje, ale odciągają także mleko, by pobudzić laktację lub zrobić zapasy. W grupach wsparcia panuje atmosfera zrozumienia, bo wszystkie mamy łączy trud odciągania.


Kwartalnik Laktacyjny nr 3 (7)

Mamy KPI - wrażliwe i rozdarte

poproszone o zajmowanie

Mamy karmiące piersią

sugerują przejście na

inaczej są często rozdarte między dwoma ‚‚obozami” – mam karmiących piersią i sztucznym pokarmem. Często bywają krytykowane przez mamy karmiące bezpośrednio za to, że nie przystawiają swoich dzieci do piersi. Ten sposób odżywiania niemowląt i dzieci bywa nazywany „„nową modą” czy „„fanaberią”. Krytyka i brak zrozumienia pochodzi także od otoczenia. Często nieprzychylne opinie o mamach odciągających mleko mają osoby

się dzieckiem w czasie odciągania. Ludzie ci karmienie sztuczne w miejsce ‚‚wymyślnych rozwiązań”.

Krytykujący rzadko zdają sobie sprawę z tego, że mamy KPI często myślą o sobie, że są beznadziejnymi matkami, bo mimo wysiłków nie udało im się karmić prosto z piersi. Karmienie piersią inaczej to często samotna walka z niewspierającym otoczeniem, personelem medycznym, który “

37

twierdzi, że w ten sposób laktacja im zaniknie (nieprawda!) i innymi mamami, które nie miały problemów z karmieniem lub wybrały karmienie sztuczne.” Teraz Marysia karmi piersią synka. Mieszka nadal w Niemczech z mężem i Rahel. Ciążę prowadziła starannie wybrana, przyjazna karmieniu naturalnemu położna. Patrząc na swoją wyboistą, choć dla innych pełną samozaparcia i sukcesów, drogę mleczną, Marysia zwraca szczególną uwagę na potrzebę edukacji mam jeszcze w ciąży i umiejętności poszukania odpowiedniego wsparcia. Sama nie spotkała się z konsultantką

Zalecenia Światowej Organizacji zdrowia mówią, że dzieci powinny byc karmione kolejno:

LLL ani miedzynarodową doradczynią laktacyjną. Bez wsparcia męża, rodziny i położnej borykała się ze swoim problemem i

1. bezpośrdnio mlekiem mamy, 2. odciągniętym mlekiem mamy, 3. mlekiem dawczyń, 4. w ostateczności sztucznym preparatem mlekozastępczym.

depresją poporodową. Nie czuła się ani wystarczająco zmotywowana, ani na siłach, by umówić się na kosztowne, nierefundowane w Niemczech spotkanie. Poza tym nawet nie przypuszczała, że karmienie bezpośrednie przy jej chęciach po prostu się nie uda.


„Gdy ma się w perspektywie godziny spędzone z laktatorem, zamiast z rodziną i dzieckiem, to wizyta u dobrego doradcy laktacyjnego jest warta każdych pieniędzy.”

którym początkowo

spędzać przy piersi bardzo

odciąganie mleka pomaga

dużo czasu, którego nie

zorganizować chaotyczną

są mu w stanie poświęcić.

codzienność. Brak fachowej

Niezależnie od powodów

diagnozy i pomocy

wybrania tej niełatwej

przy problemach typu:

drogi karmienia dziecka,

zbyt krótkie wedzidełko

warto powstrzymać się

lub obniżone napięcie

od dawania rad czy

Mamy odciągające mleko

mięśniowe, bezpośrednie

komentowania. Dzieci

karmienie mocno utrudniają,

powinny być karmione

a niektórym uniemożliwiają.

mlekiem mamy, nawet

Niektóre dzieci odrzucają

jeśli nie jest ono podawane

pierś przez to, że ssą

bezpośrednio. Wszystkim

smoczek butelki. Jest też

mamom karmiącym piersią

grupa mam, które wybierają

inaczej gratulujemy sukcesu

odciąganie, gdyż mają w

w karmieniu naturalnym!

to te, które spotkały się z nieodpowiednimi radami dotyczącymi karmienia, to często mamy wcześniaków, które początkowo zmuszone są odciągać, a później nie udaje im się przejść na pierś. W grupie tych mam jest wiele mam wieloraczków,

domu starsze, wymagające uwagi dziecko, a noworodek czy niemowlak chce

Dziękuję Marysi Fritzsche za czas i rozmowę. reklama


Kwartalnik Laktacyjny nr 3 (7)

yc h ż u D i h c y ł a M la d a k n e K s ię g a r

laktator wkładki

Zapraszamy do księgarni w Sopocie! ul. 3 Maja 9/2, 81-729 Sopot, tel. 662 243 663 e-mail: ambelucja@ambelucja.pl Zakupy internetowe w sklepie ambelucja.pl www.facebook.com/ksiegarnia.ambelucja reklama

39


Maciej Domaradzki, ojciec trójki dorosłych dzieci

Paweł Spyrczak, tata trójki dzieci, współtworzy blog matkakofeina.pl

Dawid Danek - tata 3- letniej Kornelii, bohaterki bloga: islandofflove. blogspot.com

Paweł Bluma, tata 20-miesięcznego Antka (nadal karmionego piersią), mąż Kai - laktywistki, wspierający działania promujące rodzicielstwo bliskości, miłośnik sportów wodnych i dobrych horrorów

Adam Plutowski, od 5 lat szczęśliwy mąż, ojciec dwójki dzieci: 4-letniej Emilki i 4 miesięcznego Jasia.

Bartłomiej Owczarski, tata 19-miesięcznej Zuzanny

Ojciec bardzo karmiący

Rozmawia Agata Aleksandrowicz

Współczesny ojciec to człowiek zaangażowany w rodzcielstwo, świadomy, jest na każdym etapie życia dziecka obecny. Karmienie piersią, pomimo że jest naturalną domeną kobiet, nie ma już dla mężczyzny tajemnic. Ojcowie karmiący czyli ojcowie, którzy znają wartośc mleka ich partnerki i chcą, żeby ich dziecko otrzymywało jej pokarm. Zadałam sześciu ojcom siedem pytań o karmienie piersią - oto, co mi opowiedzieli.


Kwartalnik Laktacyjny nr 3 (7)

Co wiedziałeś o karmieniu piersią, kiedy twoja partnerka była w ciąży? Adam Plutowski: Przed urodzeniem się pierwszego dziecka wiedziałem właściwie tylko tyle, że żona będzie karmiła piersią. Jakieś zdawkowe informacje na temat okresu laktacji do mnie dochodziły, ale nie nadawałem im kiedyś takiej wagi jak teraz, gdy karmione jest nasze drugie dziecko. Na pewno teraz oboje z żoną podchodzimy do wszystkiego dużo bardziej świadomie.

Maciej Domaradzki: Myślę, że kiedy moja żona była w pierwszej ciąży, to jak na tamte czasy (moje dzieci są już dorosłe) byłem bardzo wyedukowanym, choć bardzo młodym ojcem, kiedy urodziła się pierwsza córka, miałem 22 lata. Ukończyliśmy chyba wszystkie dostępne wtedy w Warszawie szkoły rodzenia, przeczytaliśmy wszystkie możliwe książki dotyczące okresu ciąży, porodu, karmienia i opieki nad niemowlęciem, w tym wszystko od profesora Fijałkowskiego, Sheili

41

Kitzinger, ‚‚Narodziny bez przemocy” Leboyera w wydaniu jeszcze prawie ‚‚podziemnym”. Od początku planowaliśmy, że nasze dziecko będzie karmione piersią, inna opcja w ogóle nie wchodziła w grę, choć w tamtych czasach niestety nie było to wcale oczywiste i wśród rodziny, znajomych i oczywiście służby zdrowia spotykaliśmy się raczej z postawami sceptycznymi wobec naturalnego porodu, długiego karmienia. Pierwsza córka urodziła się w jedynym wówczas szpitalu w Warszawie


umożliwiającym porody

cierpiał na martwice jelit.

nie chcąc znam wszystkie

z mężem, choć niestety z

Mleko mamy zapewnia

nowinki. Wiem, że dzięki

naturalnością ten poród

fantastyczny rozwój nawet

temu nasz synek może być

nie miał nic wspólnego, a

w trudnych przypadkach. Po

zdrowszy i to jest dla mnie

moja obecność była ledwie

drugie, w moim odczuciu ma

najważniejsze.

tolerowana. Mimo trudnych

olbrzymi wpływ na psychikę

początków w szpitalu po

dziecka oraz mamy, chodzi

powrocie do domu na

przede wszystkim o poczucie

własną prośbę żonie udało

bliskości, bezpieczeństwa

się rozpocząć karmienie,

oraz nawiązania więzi. Po

które kontynuowała przy

trzecie, wcześniaki i dzieci

pierwszym dziecku przez trzy

z niepełnosprawnością

i pół roku.

przechodzą wiele zabiegów

Bartłomiej Owczarski: Wiedziałem niewiele. Bombardowany zewsząd ulotkami i reklamami mleka modyfikowanego oraz dobrymi radami” starszego

pokolenia byłem święcie przekonany, że laktacja jest albo jej nie ma, a jeśli pokarm się pojawi, wtedy powinno się karmić do 6. miesiąca życia dziecka.

Co teraz wydaje Ci się w karmieniu piersią istotne? Paweł Spyrczak: W mojej opinii jest kilka ważnych aspektów w karmieniu piersią. Po pierwsze, aspekt zdrowotny – dostarczanie przeciwciał, dzięki temu, że nasze dzieci były, są karmione piersią, Kazik, jako skrajny wcześniak nie

medycznych i po takim cierpieniu nic lepiej nie uspokaja jak właśnie przytulenie do piersi mamy. Po czwarte, tak prozaiczna sprawa jak wygoda: dziecko piersią można nakarmić w każdej chwili, wręcz natychmiast. Nie ma okresu oczekiwania aż zostanie przygotowane mleko w butelce. I po piąte, aspekt ekonomiczny – karmienie piersią jest dużo tańsze niż mlekiem modyfikowanym.

Dawid Danek: Podtrzymywanie więzi między matką a dzieckiem. Kiedy dziecko pojawia się na świecie i trafia pod pierś matki, czuje ją dalej przy sobie.

Paweł Bluma: Zdrowie dziecka. Moja żona bardzo się tym interesuje i chcąc

Jak wspominasz swoje pierwsze spotkanie z karmieniem piersią? Co Cię zaskoczyło, a na co byłeś przygotowany? Paweł Spyrczak: Wspominam bardzo mile, jako coś fantastycznego. Zaskoczyło mnie to, że pomimo narodzin naszych dzieci poprzez cesarskie cięcie, to tak szybko ruszyła u mojej żony ruszyła laktacja. W moim odczuciu jest to dowód na to, że laktacja rodzi się w głowie.

Maciej Domaradzki: Niestety, w moim dzieciństwie i młodości widok kobiety karmiącej piersią, zwłaszcza w miejscu publicznym, był właściwie niespotykany. Dlatego z karmieniem w teorii spotkałem się dopiero, kiedy sami przygotowywaliśmy się do porodu. Niestety tuż po nim zostałem ‚‚wyrzucony” ze szpitala, bo żona musiała mieć zabieg łyżeczkowania w narkozie. Dlatego pierwsze karmienie widziałem dopiero


Kwartalnik Laktacyjny nr 3 (7)

po powrocie żony ze szpitala. Pamiętam, że byłem zaskoczony, że dziecko jest tak małe, jego główka była znacznie mniejsza od piersi, obawiałem się, że maleńka buzia nie poradzi sobie z zadaniem przyssania się. Przeraził mnie też stan piersi, bardzo poranionych na skutek tego, że dziecko w szpitalu źle było przystawiane. Płakało dziecko i moja żona razem z nim, na szczęście z każdym dniem w domu było już coraz lepiej, kiedy córka zaczęła być przystawiana prawidłowo i zawsze, kiedy

wydawało się dużą przeszkodą, a okazało się łatwe? Adam Plutowski: Od początku starałem się podchodzić do karmienia piersią jak do procesu całkowicie naturalnego, będącego nieodłącznym elementem życia każdego młodego człowieka. Nie dopuszczałem więc do siebie żadnych myśli, które determinowałyby we mnie jakieś uprzedzenia względem karmienia piersią. Tym bardziej, że to przecież moje dziecko i chcę dla

zgłaszała się do piersi.

niego najlepiej, czyli chcę,

Bartłomiej Owczarski:

taką siłę daje mleko matki.

Byłem zauroczony widokiem karmionej córki. Czułem, że ta chwila należy wyłącznie do moich ukochanych i nie mogę przeszkadzać. Zaskoczyło mnie, że córeczka zaraz po przystawieniu do piersi bardzo naturalnie zareagowała i z wielkim zapałem zaczęła ją ssać. Z opowieści innych wydawać by się mogło, że dziecko trzeba niemal zmuszać do tej czynności.

W czym Tobie przeszkadzało karmienie piersią, a może, coś

żeby było silne, zdrowe – a

Dawid Danek: Raczej nie przeszkadzało mi karmienie, a okazało się one dużym ułatwieniem naszego życia.

Paweł Bluma: Co mi przeszkadzało? Bardzo mnie to krępowało, że moja żona karmiła publicznie. Ale jej to w ogóle nie obchodziło. Długo też myśleliśmy, że nie damy rady z tym karmieniem, pielęgniarki z przychodni ciągle komentowały i krytykowały żonę, aż uwierzyła, że coś jest nie tak. A tamte

43

niekompetentne baby... Szkoda gadać.

Jaka jest rola ojca w karmieniu piersią? Jakie są jego zadania? Paweł Spyrczak: Każda karmiąca piersią mama powinna wierzyć, że uda jej się to zrobić. Rolą taty, partnera jest wspieranie jej w tym przekonaniu oraz motywowanie w chwilach zwątpienia. Tata też pełni rolę ‚‚technicznego”, tj. w moim przypadku pilnowałem, aby żona regularnie co trzy godziny ściągała pokarm i nosiła go małemu do inkubatora. Pilnowałem tego też w nocy, budząc ją telefonicznie.

Adam Plutowski: Wspieranie matki, pomoc ‚‚techniczna”, kiedy trzeba coś podać, kiedy można przygotować lub przebrać dziecko przed podaniem do piersi, aby mama mogła na spokojnie usiąść i również się przygotować. Zadaniem faceta jest też pokazywanie kobiecie, że jest bardzo mocno wspierana psychicznie, że fakt karmienia jest bardzo doceniany przez partnera. Element


całkowitej akceptacji jest tutaj wyjątkowo ważny dla mentalnego komfortu karmiącej.

Dawid Danek: Wspieranie żony w tych najgorszych momentach na początku, podawanie małej do piersi.

Maciej Domaradzki: Podstawowym zadaniem ojca w okresach ciąży, okołoporodowym i laktacji jest tworzenie buforu między żoną a nie zawsze przyjaznym sprawom rodzenia i karmienia światem. To znaczy “wykłócanie się” z

personelem medycznym, jeśli oczywiście zachodzi taka potrzeba, ewentualne odsunięcie matki, teściowej czy innych osób z otoczenia, które “wiedzą lepiej” i

udzielają w dobrej wierze mnóstwa złych rad, a tak naprawdę czasami tylko stresują świeżo upieczonych rodziców. Moją rolą jest ochrona rodziny, zapewnienie jej spokoju i bezpieczeństwa. Wszelkie inne zajęcia przy dziecku poza karmieniem, takie jak kąpiel, przewijanie itp. oraz prace domowe wykonuje tata, jeśli tylko oczywiście jest to możliwe.

Paweł Bluma: Tata ma jakąś pośrednią rolę, ale chyba bardziej emocjonalną. Najlepiej, żeby rodzice byli zgodni co do swojej roli, a tata np. gotował dla niej. Najpierw myślałem, że to bardziej sprawa kobiety, a facet powinien być neutralny, ale moja żona bardzo potrzebowała mojego wsparcia, bo w pewnym momencie nikt już w nią nie wierzył, a i ona zwątpiła. Powtarzałem jej to, co mówiła wcześniej: że da radę, że to zdrowe. To ja jeździłem po sklepach i kupowałem laktator, wyparzałem części, składałem domowy SNS i pomagałem w karmieniu odciągniętym mlekiem. A czasami musiałem bronić żonę przed “dobrymi radami”. Też byłem w to mocno zaangażowany.

Bartłomiej Owczarski: Przede wszystkim utwierdzanie żony w przekonaniu, że obrana droga jest słuszna. Podtrzymywanie na duchu w początkowych fazach karmienia, gdy doskwierają kryzysy laktacyjne. Ponadto dokształcanie się, aby móc merytorycznie argumentować zasadność

karmienia w sytuacji, gdy otoczenie i lekarze namawiają do dokarmiania albo porzucenia wybranej metody karmienia na rzecz sztucznego mleka, traktując naturalne jako bezwartościowe.

Jak często widujesz matki karmiące w przestrzeni publicznej? Paweł Spyrczak: Od pewnego czasu widuję je coraz częściej, ponadto jest tak, że gdy masz domu kobietę karmiącą, to samoistnie bardziej rzucają się Ci w oczy inne kobiety karmiące.

Adam Plutowski: Bardzo rzadko. Dla wielu ludzi jest to chyba wciąż temat tabu, a matki karmiące nie chcą wzbudzać kontrowersji i wolą usuwać się z karmieniem gdzieś w cień albo po prostu boją się braku akceptacji ze strony społeczeństwa.

Co myślisz, kiedy widzisz matkę karmiącą w przestrzeni publicznej? Co myślisz o tym, żeby mama Twoich dzieci karmiła w miejscach publicznych?


Kwartalnik Laktacyjny nr 3 (7)

Paweł Spyrczak: Co ja myślę? A to, że mały człowiek spożywa swój posiłek, najlepszy na świecie posiłek i jestem jak najbardziej za tym, aby mama moich dzieci karmiła w miejscach publicznych, co

dziecko? Karmi tam, gdzie aktualnie się znajduje. Myślę, że nie byłoby tego całego narzekania, jak to rzekome ‚‚siedzenie w domu” z dzieckiem jest ograniczające kobietę itd., gdyby właśnie kobiety, czy szerzej -

zresztą czyni.

rodzice, prowadzili zupełnie

Adam Plutowski: Staram

że z dziećmi właśnie.

się takie kobiety wspierać i przechodzić do porządku dziennego, kiedy ktoś w moim otoczeniu karmi. Na pewno daleki jestem od zwracania uwagi czy przekazywania jakichś sygnałów świadczących o braku akceptacji. Jeśli jest w danym momencie taka potrzeba, to nie mam nigdy nic przeciwko, żeby moja żona nakarmiła synka również w miejscu

normalne, aktywne życie, tyle

Czy kobieta w ciąży zostawia swoje dziecko w domu, gdy gdzieś wychodzi? Nie, więc dlaczego po urodzeniu dziecka miałaby to robić? Kiedy nasza druga córka miała trzy dni, poszliśmy z nią do starszej do przedszkola, potem bywała z nami w kinie, z wizytą i w innych miejscach, gdzie spędzała czas głównie przy piersi. Z dziećmi,

publicznym.

również bardzo małymi,

Dawid Danek: Zupełnie

mnóstwo innych ciekawych

mi to nie przeszkadza, co do karmienia mojej żony w miejscach publicznych? Cieszyłbym się ogromnie, gdyby ludzie nie wpatrywali się w nią w tym momencie, jakby popełniła jakąś zbrodnie, bo to nic złego.

Maciej Domaradzki: Cieszę się wtedy. A niby gdzie ma mama karmić

wyjeżdżaliśmy i robiliśmy rzeczy, co karmienie piersią wyjątkowo ułatwia – pierś z zawsze gotowym pokarmem jest zawsze pod ręką, nie trzeba nic szykować ani ‚‚cudować”.

Paweł Bluma: Gdybym zobaczył jakąś obcą kobietę, to odwróciłbym wzrok, żeby nie krępować jej gapieniem się. Kompletnie nie

45

przeszkadza mi karmienie. Kiedy to moja żona karmi, to czuję się skrępowany, cały czas mam wrażenie, że wszyscy się gapią i “szukają

cycka”. Ogólnie ludzie nie są do karmienia naturalnego przyzwyczajeni i czasami są do niego źle nastawieni.

Bartłomiej Owczarski: Zanim żona urodziła, właściwie nie zwracałem uwagi na matki karmiące. Teraz je dostrzegam i uśmiecham się w duchu w geście aprobaty.

Ile byś chciał, żeby piersią karmiła mama Twoich dzieci? Ile jest dla Ciebie optymalnie? Ile za długo? Ile za krótko? Paweł Spyrczak: Uważam, że karmienie piersią do trzech lat jest okresem optymalnym, ale decyzję o odstawieniu powinno podjąć dziecko. Tak jak Marianka, która, mając ponad 2 latka, zadecydowała, że już nie chce i odstawiła się. Karmienie poniżej roku jest dla mnie zdecydowanie za krótkie.

Adam Plutowski: Tak długo, jak organizm i tok


życia będzie jej na to

młodszej siostry. Najstarsza

pożywienia, a mama jest

pozwalał. Na pewno świetnie

karmiła się trzy i pół roku,

zmuszana przez otoczenie

byłoby, żeby karmiła też

a najmłodsza cztery i

do przedwczesnego

wówczas, gdy wróci do

pół. Oczywiście ostatnie

zakończenia karmienia.

pracy, ale każdy kolejny

miesiące karmienia

dzień karmienia piersią

wyglądały tak, że zgłaszały

przyjmiemy z radością.

się do piersi coraz rzadziej,

Dawid Danek: Moja żona karmi już prawie 3 lata i uważam, że wybór w tej kwestii bardziej należy do naszej córeczki, która póki co z “cycusiem” rozstać się nie ma zamiaru.

Maciej Domaradzki: Chciałem, żeby żona karmiła tak długo, jak długo nasze dzieci będą tego potrzebowały, i tak się stało. Wszystkie odstawiały się same, stopniowo, według własnego rytmu. Najkrócej karmiła się średnia córka, ostatecznie odstawiła się od piersi w wieku dwóch i pół lat, na dwa miesiące przed narodzinami swojej

głównie przed zaśnięciem czy w chwilach stresu, potem raz dziennie, potem raz na kilka dni, wreszcie wcale. Pierś nie była wtedy źródłem pożywienia, tylko bliskości. Cieszę się, że proces karmienia był naturalny do samego końca, że nie było żadnego sztucznego odstawiania, ‚‚odzwyczajania” dziecka od piersi itd. Optymalnie jest tyle, ile potrzebuje dziecko. Nie ma, więc czegoś takiego, jak ‚‚za długo”. Na pewno ‚‚za krótko” jest wtedy, kiedy dziecko nie jest jeszcze gotowe na odstawienie, kiedy pokarm matki stanowi jeszcze podstawę jego

Paweł Bluma: Nie umiem odpowiedzieć na to pytanie. Nie ma na to dobrej odpowiedzi. Kiedyś myślałem, że będzie karmić pół roku, tyle żona założyła, a ja nie oceniałem, czy to dużo, czy mało. Optymalnie to chyba ze dwa lata, ale myślę, że zaczekamy aż mały sam się odstawi. Nie wiem, co bym powiedział, gdyby nie odstawił się jeszcze, mając np. 3 lata. Może się przekonam.

Bartłomiej Owczarski: Nie wyznaczam granic. Niech dziewczyny się dogadają.


reklama

Kwartalnik Laktacyjny nr 3 (7)

47


Co cię nie zabije, to cię wzmocni moje życie z wymagającym dzieckiem Pamela Kucińska

Wymagające dzieci, dzieci o dużych potrzebach (ang. high need baby) to ostatnio popularny temat rozmów w rodzicielskich kręgach. Jeden deklaruje, że cała jego piątka to takie dzieci, ktoś inny twierdzi, że to zjawisko to wymysł współczesnych przewrażliwionych rodziców. Sama miałam wątpliwości co do takiego “szufladkowania”. Mam dwoje dzieci. Syn był normalnym niemowlakiem. Po pierwszych kilku tygodniach dostrajania się do świata i życia w rodzinie było wiadomo, jak długo i w jakich odstępach je, o której idzie na drzemkę, kiedy można spokojnie wyjść z wózkiem na spacer. Po sześciu latach na świat przyszła nasza córka. Od kiedy skończyła trzy tygodnie, nie mam żadnych wątpliwości, że dzieci wymagające istnieją.


Kwartalnik Laktacyjny nr 3 (7)

49

drastycznie zmienić swój schemat karmień. W stronę “ciągle wiszę na

piersi”, typową dla skoków rozwojowych, ale też w stronę “do tej pory jadłam

pięćset razy na dobę, a teraz będę jadła pięć”. Z dnia na dzień.

Uspokajanie „„Noszenie!” – pewnie, że tak. NON STOP. Nie żartuję. Przez pierwsze cztery miesiące życia Neli nosiłam ją około ośmiu godzin dziennie w chuście. Optymistycznie licząc. Z przerwami wyłącznie na karmienie. No, to już wiecie, ile razy dziennie się

Karmienie Na przestrzeni kilku pierwszych miesięcy Nela denerwowała się, że mleko na początku karmienia płynie za wolno oraz że po chwili płynie za szybko. Właściwie przez pierwsze trzy miesiące denerwowała się obiema tymi rzeczami przy każdym karmieniu. No dobra, powiecie, te 8 razy dziennie można przeżyć. Ha, osiem! Niee! Nela potrzebowała karmienia co pół do półtorej godziny, tylko w nocy zdarzały się dłuższe przerwy. No, to może powinnam

dłużej ją karmić za jednym

motałam i rozmotywałam.

razem? No, może i tak, tylko,

„„Trzeba było położyć” –

że córka najdłużej przy piersi

no, poleżała tak z pięć

spędzała jakieś 7-10 minut.

minut spokojnie. „„Wózek?”

I nigdy nie zdarzyło mi się

– jak by to powiedzieć.

namówić jej na „„karmienie

Sprzedaliśmy go, kiedy Nela

na żądanie mamy”.

miała osiem miesięcy. Co

Wszystkie poradniki piszą:

miał się kurzyć. „„Skóra do

„„kiedy masz przepełnione

skóry?” – odpadało. Kiedy

piersi, zaproponuj dziecku

Nela czuła skórę na policzku,

karmienie. Właściwie żadne

gorączkowo zaczynała

dziecko nie odmówi sobie

szukać piersi. Ale nie chciała

tej przyjemności”. Cóż,

jej ssać, kiedy ją podawałam

Nela zmieściła się w tej

(„„mamo, TERAZ akurat nie

luce pozostawioną przez

chcę jeść!”). „„No dobra,

słowo “właściwie”. Czasem

to może smoczek?” – nic

musiałam odciągać pokarm,

z tego. Odruch wymiotny,

bo szanowna księżniczka

plucie i wycie. Po pewnym

potrafiła z dnia na dzień

czasie nauczyła się


odrobinę uspokajać swoim

nie akceptowała innej

ale czasem nie śpi wcale,

paluszkiem i wierzcie mi,

możliwości zasypiania w

a czasem śpi cztery

przywitałam to z wielką ulgą.

nocy. Mając wybór między

razy. Każda drzemka

Zdarzyło mi się jednak sporo

nie spaniem w ogóle, a

trwa godzinę. Albo pół.

dni, w które już zwyczajnie

nauczeniem się spać w

Albo dwie i pół. Potrafi

nie miałam siły ciągle łazić

ten sposób – zgadnijcie

zasnąć w spacerówce i w

z dzieckiem w chuście, więc

co wybrałam. Powiecie,

samochodzie, ale co jakiś

po prostu zalegiwałam na

kurczę, czemu nie usypiałaś

czas nie. Śpi w łóżku, ale

sofie, mała popłakiwała

przy piersi? No cóż, nie

czasem tylko w nosidle.

na mojej klacie, a ja, żeby

wiedziałam, że to możliwe,

Uwielbia banany i zupy,

nie zwariować, resztką

ale trafił mi się egzemplarz,

ale jednego dnia akurat

przytomności oglądałam

który nie zasypia przy piersi.

ziemniaki, a przez następny

seriale na tablecie i

Serio. Ona pije, a potem

tydzień bananem pluje i

wżerałam „„Jeżyki”.

dopiero jest zasypianie.

ziemniakiem się krztusi,

Sen

Wyjście bez dziecka

Ha ha ha! W chuście – a i

Najchętniej spuszczę na ten

owszem. Ale tylko w ruchu. W dzień Nela nie spała w łóżku przez pierwsze kilka miesięcy, za wyjątkiem dwóch pierwszych tygodni po porodzie. W nocy – nie zliczę przetestowanych sposobów zasypiania, usypiania, karmienia, odbijania, uspokajania. Z resztą wymagające dzieci mają to do siebie, że jak już po tysięcznej próbie znajdujesz sposób, który dziecku pasuje, ono i tak w najlepszym wypadku za kilka dni zmieni zdanie i trzeba będzie zacząć poszukiwania od nowa. Przez kilka tygodni spałam w pozycji półsiedzącej, z dzieckiem w zgięciu ramienia, bo

temat zasłonę milczenia.W pierwszym półroczu wyszłam raz, ratować swoje zdrowie psychiczne. Tak konsekwentnie pluła moim mlekiem, a także w desperacji zaproponowaną mieszanką, podawanymi na wszystkie znane i nieznane sposoby, że przez pół doby nie wypiła ani mililitra. Od tamtej pory nigdy nie zostawiałam nikogo z zadaniem nakarmienia jej. Nela kilka dni temu skończyła rok. Czasami akceptuje proponowaną przeze mnie pierś, wiem mniej więcej, w jakich sytuacjach ona będzie o nią prosiła. Wiem, że śpi około dwa razy dziennie,

a najlepiej w ogóle nie wsadzać jej do krzesełka, bo wchodzi po nim na stół i jedzenie ma w głębokim poważaniu. Wychodzę czasem na kilka godzin i


Kwartalnik Laktacyjny nr 3 (7) wtedy po prostu nie pije mleka. Czasem udaje się bez płaczu przy pożegnaniu. Czyli cóż, wymagające dziecko rośnie. Stawia przede mną wciąż nowe wyzwania. Wiele rzeczy w głowie i planach musiałam sobie poprzestawiać, wiele po prostu wyrzucić do kosza lub przenieść do przegródki ‚‚święte nigdy”. Obniżyłam większość swoich standardów dotyczących wyglądu mieszkania i siebie samej, czystości ubranek dziecięcych i ogólnie wszystkiego, co nie dotyczy relacji z moją rodziną i z samą sobą -

51

choć nie oszukujmy się,

waha się oznajmiać swojego

te też musiałam obniżyć.

zdania, jest konsekwentna

Ale wiecie co? Może

i wytrwała w dążeniu do

jestem szalona, może ten

swoich celów. Czy nie tego

rok po prostu doszczętnie

chciałybyśmy dla swoich

pomieszał mi w głowie,

córek? :)

ale… JESTEM SZCZĘŚLIWA. Nie zamieniłabym pierwszego roku mojej córki o wysokich potrzebach na żaden inny, choćby najłatwiejszy rok. Jestem absolutnie przekonana, że te doświadczenia wzbogaciły mnie w sposób, którego nawet do końca nie pojmuję, a jej zapewniły wspaniały start w życie. W końcu – umie dziewczyna zawalczyć o to, czego potrzebuje, nie

Jeśli sami macie wymagające dziecko, poszukujecie wsparcia i chcecie mi opowiedzieć swoją historię, podzielić się wrażeniami – piszcie do mnie na adres:

doulala.pamela@gmail.com (tak, tam jest dwa razy ‚‚la”). Na pewno Wam odpowiem, a fragmenty Waszych historii opublikujemy na łamach Kwartalnika. reklama


Chusta na zdjęciach: www.pellicanobaby.com

#nicminiewisi

reklama

Prawidłowe noszenie w chuście jest ważne. Sposób, w jaki nasze dziecko motamy chustą, lub nosidełko, z jakiego korzystamy, ma wpływ na jego zdrowie. O tym, że noszenie ma znaczenie, rozmawiamy z Magdaleną Cichońską, autorką bloga Dwie Córki, inicjatorką akcji #nicminiewisi

Zdjęcia: Jakub Wańczyk – jakubwanczyk.com


Kwartalnik Laktacyjny nr 3 (7)

53

Zdjęcia: Jakub Wańczyk – jakubwanczyk.com

Warto wspomnieć, co tak naprawdę znaczy “nic mi nie wisi”. „Nie wiszą” bezwładnie nogi dziecka w nieprawidłowym nosidle, takim, które ma za wąski panel pod pupą; oraz nie jest mi obojętne zdrowie mojego dziecka ani to, w jaki sposób je noszę.

Kwartalnik Laktacyjny:

hashtag, który wymyślił mój

Jesteś matką dwóch córek i

mąż i puściłam w świat. I

organizatorką ogólnopolskiej

wtedy Internet oszalał! Post

akcji promującej

odnotował rekordową liczbę

chuotonoszenie – powiedz

udostępnień, kolejni blogerzy

jak powstało #nicminiewisi?

i portale wsparli akcję.

Matka Córek: Cała

KL: Jak myślisz, czy uda Ci

akcja zrodziła bardzo

się dotrzeć do rodziców,

spontanicznie i tak

którzy popełniają błędy w

naprawdę miała być moim

noszeniu dzieci?

osobistym protestem wobec promowania „„wisiadeł” przez popularne blogerki. Nie spodziewałam się, że wyjdzie poza dwustu skromnych obserwatorów mojego bloga. Zrobiłam selfie z córką w nosidle, dodałam

MC: Mam taką nadzieję. Akcja zatacza coraz szersze kręgi. Dostaję bardzo dużo maili z pytaniami jak nosić, w czym nosić, a także ze zdjęciami „„dzieci akcji”– nazywam tak


zamotane bobasy, które

zabieganych czasach.

samo dzidziuś może nie

dzięki #nicminiewisi są

To przede wszystkim

chcieć się motać. Sądzę, że

noszone prawidłowo. Ta

cała gama pozytywnych

to najpierw rodzice muszą

spontaniczna akcja staje się

czynników – ciepło,

chcieć nosić w chuście.

właśnie kampanią społeczną

wyciszenie, bicie serca

Jeśli chcą – nie straszne im

o zasięgu krajowym, a może

mamy, a co najważniejsze:

będą pojękiwania w trakcie

i przekraczającym polskie

bliskość.

nauki motania, bo będą

granice. Marzę o tym, żeby rodzice używający tzw. „„wisiadeł”, czyli nosideł, które nie są zdrowe, zmienili sposób noszenia dzieci na bezpieczny i zdrowy.

KL: Dzieci mają różne temperamenty i upodobania, czy wszystkie maluchy można nosić w chustach i nosidłach ergonomicznych? Kiedy

KL:, Dlaczego pozycja żabki

nie powinno się motać

podczas noszenia jest tak

malucha?

ważna?

To pytanie już do doradcy

MC: Dzieci w każdym wieku

noszenia, którym ja

nosi się trochę inaczej.

nie jestem (jeszcze!).

Noworodek powinien

Każde dziecko jest

mieć kręgosłup ułożony

indywidualnością. Tak jak

w kształt literki C i takie

my czegoś nie lubimy, tak

ułożenie gwarantuje jedynie prawidłowo zamotana chusta. Nóżki są ułożone jak u żabki, a miednica podwinięta. Natomiast dzieci samodzielnie siedzące mogą korzystać z nosideł z szerokim panelem pod pupą, z miękkiego materiału, który będzie otulał ich ciało. Więcej informacji na temat prawidłowego noszenia można znaleźć na stronie www.Nicminiewisi.com.pl. Dobrodziejstwem noszenia jest nie tylko ułatwienie rodzicom życia w tych

mieli przed oczami cel i korzyści płynące z noszenia. Śmieję się, że miarą dobrze zamotanej chusty jest czas, w jakim dziecko w niej zasypia. W prawidłowo zamotanej chuście nie ma mowy o skrzywdzeniu dzidziusia – dobrze jest nauczyć się tej sztuki pod okiem doświadczonej osoby. Jeśli ktoś ma kłopot z lokalizacją najbliżej mieszkającego doradcy, niech napisze – pomogę.


Kwartalnik Laktacyjny nr 3 (7)

55

reklama


artykuł sponsorowany - reklama

Kampania edukacyjna wspierająca karmienie mlekiem mamy Udokumentowano, że zapewnienie promocji karmienia piersią i wsparcia, które przyczynią się do podwojenia liczby matek karmiących przez 7 - 18 miesięcy, znacząco zredukuje występowanie raka sutka, a zmniejszenie kosztów opieki zdrowotnej oraz oszczędności wynikające ze zdolności do aktywności zawodowej kobiet wyniosłyby przynajmniej 31 mln funtów rocznie.(Pokhrel, 2014) W Holandii wykazano, że karmienie piersią przynajmniej 6 miesięcy, pozwala zaoszczędzić na wydatkach na leczenie około 250 Euro/dziecko. Można by uniknąć: 50% - zakażeń przewodu pokarmowego, 47% - choroby Leśniowskiego i Crohna, 25% - zapaleń ucha, 10% - białaczki i otyłości. (Buchner i WSP. 2007)

W Australii udokumentowano, że na każde 1000 dzieci nigdy nie karmionych piersią przypada w 1. roku życia więcej o: 2033 wizyt u lekarza, 212 dni pobytu w szpitalu i 609 wypisanych recept w porównaniu z dziećmi karmionymi wyłącznie piersią przez 3 miesiące. (Ball, Wright, 1999)

W Anglii oszacowano, że gdyby 45% kobiet karmiło wyłącznie piersią przez okres 4 miesięcy, i jeśli 75% dzieci będzie karmionych piersią w momencie wypisu ze szpitala, uzyskałoby każdego roku 17 mln funtów oszczędności, biorąc pod uwagę tylko 4 choroby. (Renfrew, 2012) Z danych zebranych w 2011 r. w Gdańsku (populacja 486 matek niemowląt) wynika, że: niemowlęta żywione sztucznie wymagają większej ilości wizyt lekarskich i częściej poddawane są antybiotykoterapii, a ponoszone przez rodziców koszty ich leczenia są wyższe. (Pietkiewicz, Winiarska, Żołnowska 2013)

Roczne wydatki NFZ na refundację mieszanek mlekozastępczych w 2012 roku wyniosły 76 000 000 PLN.

W USA policzono, że gdyby zwiększyć ilość dzieci karmionych wyłącznie piersią do 90% w 6 mc to można rocznie zaoszczędzić 13 miliardów $, uniknąć 911 zgonów niemowląt. Do analizy włączono martwicze zapalenie jelit, zapalenie ucha, SIDS, astmę, cukrzycę I, białaczkę, otyłość. (Bartic, Reinhold, 2010)

W Australii koszty hospitalizacji spowodowane 5 chorobami związanymi z wczesnym odstawieniem od piersi wynoszą 1 - 2 milionów dolarów rocznie. (Smith, Thompson i Ellwood, 2002)

Dane pochodzą z Raportu Karmienie piersią w Polsce Raport 2015 przygotowanego pod patronatem merytorycznym Centrum Nauki o Laktacji.

Pragnę dla mojego dziecka tego, co najlepsze, a nie ma nic lepszego dla dziecka niż mleko mamy! Przede wszystkim chciałabym powiedzieć kobietom, że w razie problemów nie można się załamywać, ale trzeba szukać fachowej pomocy, np. swojej położnej, doradcy laktacyjnego, koleżanki, której udało się długo karmić. Nie słuchać negatywnych, zniechęcających opinii, ale szukać wokół siebie osób, którym się udało. Młodym dziewczynom wydaje się, że karmienie POWINNO być łatwe i przyjemne, a jeśli takie nie jest, to są złe, sfrustrowane, rozgoryczone. Dla niektórych z nas jest to łatwe, miłe, przyjemne i piękne, a dla innych bardzo trudne. Jednak fakt, że nie jest łatwo nie powinien oznaczać, że trzeba zrezygnować i się poddać. Wszystko, co w naszym życiu jest naprawdę cenne wymaga wysiłku. Wszystko. Dlaczego z karmieniem piersią ma być inaczej? Każdy wielki cel wymaga od nas wysiłku i wyrzeczeń. Gdyby tak nie było, to ten cel by nie był wielki. A karmienie dziecka piersią to cel WIELKI - nieporównywalnie z czymkolwiek.

Więcej na www.mlekomamyrzadzi.pl


Kwartalnik Laktacyjny nr 3 (7)

57

na hasło: kwartalnik 10% rabatu na www.drogeria-ekologiczna.pl

Moja pierwsza lampka na hasło: kwartalnik7 15% rabatu na www.mablo.pl

na hasło: kwartalnik 10% rabatu na www.detal.nacomi.pl

na hasło: kwartalnik 10% dodatkowego rabatu na www.mamania.pl

na hasło: kwartalnik 15% rabatu na torbę na www.bebecar.pl

na hasło: KL09PF 15% rabatu na www.poofi.pl

na hasło: kwartalnik 10% rabatu na www.coolmama.pl

na hasło: kwartalnik 8zł rabatu na www.koszulove.com/131-promo-kwartalnik-laktacyjny

reklama


Bolesność brodawek Aleksandra Budzowska

Karmienie piersią nie powinno boleć. Jednak aż 90% kobiet na początku laktacyjnej drogi odczuwa dyskomfort związany z karmieniem. Dlatego warto znać kilka faktów, które pomogą odróżnić bolesność fizjologiczną, która z czasem przemija, od bólu spowodowanego przez uszkodzenia brodawki lub choroby.

brodawka jest gładka,

niespokojnymi ruchami

częsty problem, który

nie jest zniekształcona

dziecka podczas karmienia.

nierozwiązany – może

po karmieniu, nie

prowadzić do rezygnacji z

jest uszkodzona,

karmienia piersią. Bolesność

zaczerwieniona, blada,

brodawek może się wiązać

napięta

ból spowodowany przez

ból jest obecny tylko w

grzybicze), alergie, choroby

przyczynie.

pierwszych dniach po

skóry, problemy naczyniowe

Bolesność fizjologiczna

porodzie (ok. 3-7 dni),

czy zatkanie przewodów

czasami dłużej

wyprowadzających (czop

Ból brodawki to bardzo

z występowaniem zmian o bardzo różnym charakterze i

– to dyskomfort w pierwszych dniach po

okresem

porodzie, u niektórych kobiet o wrażliwych sutkach odczuwany nawet do kilku tygodni po porodzie. Jak rozpoznać, że to jest bolesność fizjologiczna? •

wskaźniki prawidłowego

ból pojawia się przed

ból jest obecny jedynie na samym początku karmienia

Bolesność wywołana przez uszkodzenia – to bolesność spowodowana

Bolesność wywołana przez choroby – to zakażenia (najczęściej

uniemożliwiający wypływ pokarmu). Jeśli tylko podczas karmienia czujesz ból, a nie jest to opisana wyżej bolesność fizjologiczna – to znak, by jak najszybciej zacząć działać i znaleźć przyczynę tego stanu.

karmienia są zachowane

złą techniką karmienia,

dziecko przybiera na

jamy ustnej dziecka,

wadze

niewłaściwym używaniem

Krótkotrwały ból tuż po

laktatora, ząbkowaniem,

rozpoczęciu karmienia,

wadami anatomicznymi

Z czym łączyć dany rodzaj bólu?


Kwartalnik Laktacyjny nr 3 (7)

Powodem takiego stanu

dziecka do piersi,

NIEDOSKONAŁE

powinno mieć ono

PRZYSTAWIANIE na

szeroko otwartą buzię

poprawione przez dziecko. Możliwe, że dziecko nie jest trzymane dostatecznie blisko lub jest przystawiane, zanim odpowiednio szeroko otworzy usta. Ból podczas całego karmienia, któremu towarzyszą zmiany na brodawkach – zniekształcenie po karmieniu, zbielenie po karmieniu lub popękanie a nawet krwawienie. Powodem takiego stanu jest najprawdopodobniej towarzyszący też wyciekowi pokarmu z drugiej piersi. Jeśli nie towarzyszy mu żadna widoczna zmiana, brodawki nie są zaczerwienione, piersi nie są obrzmiałe, to najprawdopodobniej jest to BOLESNY ODRUCH WYPŁYWU POKARMU. Nie da się go zniwelować, jest fizjologiczny, spowodowany działaniem oksytocyny na kanaliki

NIEEFEKTYWNE PRZYSTAWIENIE przez cały czas trwania karmienia. Możliwe, że dziecko jest trzymane zbyt daleko, przystawiane pod złym kątem, z niewygodnie ułożoną szyją. By poprawić przystawienie dziecka do piersi warto zastosować się do poniższych wskazówek: •

mniej zauważalny.

zaczerwienienie brodawek.

głowa i ciało dziecka powinny znajdować się w jednej linii

Ból na początku karmienia, któremu towarzyszy

trzymaj dziecko blisko siebie

mleczne. Po kilku pierwszych tygodniach ból staje się

przed przystawieniem

jest najprawdopodobniej

początku karmienia, szybko

dziecko powinno nosem i brodą dotykać brodawki

59

szukaj najwygodniejszej pozycji dla siebie i dziecka

Jeśli samemu nie potrafimy skorygować przystawienia dziecka do piersi lub mimo korekty ból wciąż jest obecny – warto poprosić o radę certyfikowanego doradcę laktacyjnego. Czasem jedna wizyta i jedna porada potrafi całkowicie wyeliminować problem. Czasami dzięki takiej wizycie u dziecka zdiagnozować można zbyt krótkie wędzidełko języka. Ostry, czasem piekący ból cały czas w trakcie karmienia, który trwa nadal, gdy dziecko puszcza pierś, a dodatkowo brodawki i otoczka mogą być różowe i/lub błyszczące. Bardzo często powodem takiego stanu jest GRZYBICA. Najlepiej potwierdzić diagnozę u lekarza lub doradcy laktacyjnego, który powinien zalecić leczenie dla matki i dziecka. Ból podczas karmienia, wrażliwość na dotyk


oraz towarzysząca biała krostka widoczna na szczycie brodawki. Najprawdopodobniej taki stan powoduje ZABLOKOWANE UJŚCIE KANALIKA MLECZNEGO. Można próbować samodzielnie usunąć czop lub zgłosić się do doradcy laktacyjnego. Częste i efektywne przystawianie dziecka do piersi może być pomocne w odetkaniu ujścia kanalika.

Jak możemy ulżyć bolącym brodawkom na „domowe sposoby”, szczególnie gdy jest to bolesność fizjologiczna? •

smarowanie brodawki swoim mlekiem, olejem kokosowym, oliwą z oliwek, lanoliną

ciepły okład, okład z zielonej lub czarnej herbaty, okład żelowy

wietrzenie

częste zmiany wkładek laktacyjnych

noszenie biustonoszy z naturalnych tkanin, na początku bez fiszbin lub używanie muszli laktacyjnych


reklama

Kwartalnik Laktacyjny nr 3 (7)

61

Czuję się dobrze w swojej skórze

NOWOŚĆ Hipoalergiczne emolienty od 1. dni życia 100% składników naturalnych Bezpieczeństwo i skuteczność potwierdzone w testach z udziałem alergików

www.oillan.eu [ PRODUKTY DOSTĘPNE W APTEKACH ]


Karmienie wielką piersią Ewa Muszyńska Wokół karmienia piersią krąży wiele mitów. Jeden z tych popularniejszych, który spędza sen z powiek kobietom o małych piersiach, jest ten, że wielkość ma znaczenie. Wielkość biustu może mieć znaczenie, ale nie tak, jak Wam się może wydawać. Powszechne przekonanie o tym, że małe piersi nie wykarmią dziecka jest błędne.

Piersi to głównie tkanka

mogło się prawidłowo

wymaga od mamy użycia

tłuszczowa i to ilość tej

przystawić. Po pierwsze

dodatkowych gadżetów,

właśnie tkanki wpływa

często przy naprawdę

jak np. poduszka, która

na wielkość biustu. Za

dużym biuście nie widać

staje się niezbędna. Z racji

produkcję mleka odpowiada

zza niego, czy przystawiamy

tego, że nie można jej

tkanka gruczołowa piersi. W

dobrze, a po drugie, duża

wszędzie ze sobą zabierać

jaki więc sposób wielkość

ilość tkanki tłuszczowej

ogranicza to możliwość

biustu może więc mieć

utrudnia dziecku prawidłowe

nakarmienia dziecka w

wpływ na karmienie piersią?

uchwycenie brodawki, co

dowolnie wybranym miejscu.

wiąże się z bólem.

Usłyszałam też od mam z

Prawda jest taka, że to te większe piersi mogą

Dobranie dogodnej pozycji

stanowić problem dla matek

wymaga więc od biuściastej

karmiących.

mamy bardzo dużo

Posiadaczki naprawdę dużego biustu mogą borykać się z problemem nieprawidłowego przystawniena dziecka do piersi. Głowa dziecko często jest w takim wypadku mniejsza niż pierś. Kluczową sprawą jest dobranie odpowiedniej pozycji, tak aby dziecko

cierpliwości, tak samo jak prawidłowe przystawienie.

bardzo dużym biustem, że problemem są „za krótkie ręce”, co często w ogóle uniemożliwia karmienie w pozycji siedzącej.

Może się okazać, że tę

Często duże piersi mają

najwygodniejszą dla

też duże sutki i brodawki

mamy i dziecka pozycję,

sutkowe. Może to

wypracują sobie dopiero po

powodować złe łapanie

kilku tygodniach. Nie każda

przez dziecko piersi.

matka w połogu znajdzie w

Dziecko chwyta pierś zbyt

sobie tyle cierpliwości, aby

płytko, co powoduje ból.

znosić te niedogodności

Niedogodności związane z

przez dłuższy okres. Często

tym również mogą wywołać

ta dogodna pozycja

zniechęcenie i frustrację.


Kwartalnik Laktacyjny nr 3 (7)

Kolejnym problem

kontrola, czy dziecko

okazuje się być dobór

prawidłowo ssie, to wszystko

odpowiedniego biustonosza

zza wielkiej piersi może być

do karmienia. Choć bardzo

bardzo utrudnione.

duże piersi często nie powiększają się w okresie laktacji, to jednak w ofertach sklepów z bielizną bardzo duże rozmiary „„karmników” to wciąż rzadkość. Znalezienie dobrego, wygodnego i praktycznego biustonosza, który nie zrobi mlecznym piersiom krzywdy, często graniczy z cudem. Dodatkowo, takie biustonosze są z reguły bardzo drogie. Ceny wahają się od 150 zł nawet do 500 zł za jeden biustonosz w rozmiarze 70M. Posiadaczki dużego biustu, błędnie uznawanego wciąż jeszcze za ten bardziej mleczny, mają więc przed sobą dużo schodków. Początki często okazują się trudne do zniesienia. Przystawianie, pozycja,

U posiadaczek dużego biustu rzadziej natomiast występuje zjawisko nawału pokarmu. Oczywiście, te wszystkie trudności nie muszą wystąpić u wszystkich pań z dużym biustem. Przy sukcesie w karmieniu piersią bardzo ważne jest przygotowanie się do tego. Każda mama, bez względu na rozmiar piersi, już w ciąży powinna zainteresować się tematem laktacji. W przypadku jakichkolwiek problemów z karmieniem piersią, także tych spowodowanych bardzo dużym rozmiarem biustu, warto skorzystać z pomocy fachowców. Doradca laktacyjny pomoże w doborze odpowiedniej pozycji oraz prawidłowym przystawianiu.

63


Mama w ciąży i mama karmiąca a cukrzyca

Aleksandra Przeździecka-Kujałowicz

Czy cukrzyca jest przeciwwskazaniem do karmienia piersią? Czy karmienie piersią ma wpływ na zachorowanie na cukrzycę? Co powinna zrobić kobieta chorująca na cukrzycę, jeśli zajdzie w ciążę?


Kwartalnik Laktacyjny nr 3 (7)

Cukrzyca jest chorobą metaboliczną związaną z upośledzeniem produkcji insuliny przez trzustkę. W przypadku cukrzycy typu 1 konieczne jest podawanie insuliny, a w przypadku cukrzycy typu 2 leczenie wiąże się m.in. z regulacją diety i podawaniem leków przeciwcukrzycowych.

65

czynników ryzyka należą otyłość, nadciśnienie i predyspozycje genetyczne. W sytuacji, gdy wyniki badania krwi wykażą zbyt wysoki poziom glukozy, kobieta powinna zgłosić się do Poradni Diabetologicznej opiekującej się kobietami w ciąży. W tym czasie nie jest możliwe leczenie farmakologiczne. Kobieta powinna stosować dietę cukrzycową oraz monitorować poziom glukozy we krwi za pomocą glukometru, który otrzyma w Poradni. Optymalny poziom glukozy we krwi 1 godzinę po posiłku to mniej niż 160 mg%.

Kobiety chorujące na

czasie u ok. 3-8% kobiet

cukrzycę decyzję o

diagnozowana jest tzw.

Jeśli wprowadzenie

zajściu w ciążę muszą

cukrzyca ciężarnych. Jeszcze

odpowiedniej diety, tj.

przedyskutować z

przed badaniem krwi mogą

opartej na produktach

lekarzem prowadzącym –

wystąpić takie objawy jak

nieprzetworzonych,

diabetologiem, ponieważ

nadmierny przyrost masy

warzywach, z dużą ilością

jedynie w sytuacji dobrego

ciała, częste oddawanie

błonnika i węglowodanów

prowadzenia choroby, ciąża

moczu, osłabienie. Jednak

złożonych, nie skutkuje

nie stanowi zagrożenia dla

w ciąży łatwo uznać je za

prawidłowymi wynikami

zdrowia kobiety i dziecka.

typowe i nie skojarzyć z

pomiarów, konieczne

Kobiety muszą również

chorobą. W 10% przypadków

jest podawanie insuliny.

poinformować o cukrzycy

cukrzyca ciążowa jest

Popularną i wygodną

lekarza prowadzącego ciążę.

niezdiagnozowaną wcześniej

dla ciężarnej metodą

cukrzycą typu 1.

jest korzystanie z

Jednym ze zlecanych wszystkim kobietom badań

Lekarze nie określili, z

w ciąży jest pomiar poziomu

jakich przyczyn kobieta w

glukozy we krwi wykonywany

ciąży może zachorować

około 25. tygodnia. W tym

na cukrzycę, jednak do

pompy insulinowej, którą programuje się, by wstrzykiwała ustaloną z lekarzem dawkę. Nie jest wymagana hospitalizacja,


a przyszła mama może

zachorowania na cukrzycę

noworodka, karmienie

samodzielnie kontrolować

typu 2 na późniejszym

piersią jak najwcześniej po

chorobę, konsultując się

etapie życia. Podobnie,

narodzinach oraz częste

regularnie z lekarzem.

niektóre badania wykazują,

przystawianie do piersi

że dzieci kobiet chorujących

ze względu na ryzyko

na cukrzycę ciążową

spadku poziomu cukru we

są obarczone większym

krwi dziecka. Nie powinno

ryzykiem zachorowania na

się sztucznie dokarmiać

cukrzycę w późniejszym

noworodków – dzieci matek

życiu. Jednak karmienie

z cukrzycą, ponieważ może

piersią jest jednym z

to niekorzystnie wpłynąć

czynników obniżających

na dalsze karmienie, które

ryzyko zachorowania

jest szczególnie ważne

(zarówno dla matki, jak i dla

dla obojga. Podawanie

karmionego dziecka).

wody z glukozą powoduje

Dziecko kobiety chorującej na cukrzycę ciążową narażone jest między innymi na makrosomię płodu, czyli może zbyt dużo przybierać na wadze, dochodząc do wartości ponad 4000 g. Niekiedy jest to wskazaniem do cesarskiego cięcia, jednak cukrzyca ciążowa nie oznacza definitywnie, że kobieta nie może rodzić

Kobiety chorujące na

naturalnie. W czasie porodu

cukrzycę insulinozależną

regularnie badany jest

mogą mieć niższy poziom

poziom glukozy we krwi

prolaktyny, dlatego powinna

i w razie konieczności

być zwrócona szczególna

podawana jest insulina.

uwaga na to, jak często

W ciągu pierwszy 48 godzin po porodzie u noworodka może wystąpić hipoglikemia, czyli spadek poziomu cukru we krwi. U kobiet leczonych insuliną po porodzie podejmuje się kontrolowane próby jej

przystawiają noworodka

szybkie podniesienie się poziomu glukozy we krwi dziecka, czego efektem jest potem szybki jego spadek. Mleko matczyne wpływa stabilizująco na poziom glukozy we krwi.

do piersi, czy pozycja

Podsumowując, kobieta

jest prawidłowa i czy nie

chorująca na cukrzycę

występują żadne problemy

w ciąży powinna zwrócić

ze strony dziecka (obniżenie

szczególną uwagę

napięcia, krótkie wędzidełko

na swoją dietę oraz

itd.) mogące wpłynąć na

aktywność fizyczną.

jakość ssania.

Warto też przygotować

odstawienia, stopniowo

W okresie poporodowym

zmniejszając dawki. Po

poziom cukru kobiety

zakończeniu połogu

chorującej na cukrzycę

wykonuje się test obciążenia

ciążową oraz cukrzycę typu 1

75 g glukozy. Niestety

powinien być monitorowany

cukrzyca ciążowa, chociaż

z dużą uwagą. Konieczna

mija, może zwiększyć ryzyko

jest również obserwacja

się do karmienia piersią, pamiętając o tym, że zmniejsza ryzyko zachorowania na cukrzycę i mamy, i dziecka. Po porodzie należy zadbać o wczesną inicjację karmienia.


Kwartalnik Laktacyjny nr 3 (7)

67

O słynnych niemowlęcych kolkach słyszałam dużo wcześniej, niż miałam okazję ich doświadczyć jako rodzic. O trzech miesiącach płaczu opowiadała mi moja mama, ale nie tylko ona. Opowieści znajomych i koleżanek plus przekaz w mediach spowodowały, że miałam już pewien obraz tej dziecięcej przypadłości. Kolki w praktyce doświadczyliśmy po urodzinach młodszego synka. Książkowe objawy, które zaczęły się po trzecim tygodniu życia, trudny do uspokojenia płacz popołudniu i poczucie bezradności, bo nie było poprawy nawet po stosowaniu metod, które działały w przypadku Starszaka. Synek nie był głodny, nie uspokajał się przy piersi, trochę pomagało bujanie, ale ręce odpadały, a plecy bolały jak nie wiem co, no i naprawdę trudno jest opiekować się starszym dzieckiem, kiedy młodsze wymaga ciągłego bujania w drugim pokoju. Chusta pomagała też tylko na chwilę, znowu zupełnie inaczej niż w przypadku Starszaka.

Pokonać kolkę metodą „5S” Małgorzata Jackowska


Trochę mam szczęście, bo

życia dziecka, to okres, w

w pełni dojrzałe. Rodzą

mniej więcej wtedy, kiedy

którym dziecko zmienia się

się w stanie, w którym

urodził się mój młodszy

niesamowicie. Z maleńkiego

są zupełnie zależne od

Synek, wydana została

„„kosmity”, którego jedyne

opiekuna, wymagają pełnej

książka „,Najszczęśliwsze

potrzeby to jedzenie i

opieki i ciągłej bliskości

niemowlę w okolicy” Harveya

spanie, zmienia się w

dorosłego. Nie potrafią

Karpa (Mamania, 2012),

niemowlaka, rozwija się

dobrze komunikować

która naprawdę pomogła

jego mózg, coraz więcej

swoich potrzeb i funkcjonują

nam w pożegnaniu kolek.

bodźców do niego dociera,

w oparciu o pierwotne

Na dodatek metoda Karpa

zaczyna się uśmiechać,

instynkty. Pierwsze trzy

zrobiła w naszym domu

gaworzyć i nawiązywać

miesiące życia dziecka

taką furorę, że polecałam

interakcje z otoczeniem.

nazywa się „„czwartym

ją wielu znajomym (ale też

Istnieje teoria, że ze względu

trymestrem”, co oznacza,

w pracy douli) jako pomysł

na budowę anatomiczną

że dla malucha najbardziej

na poradzenie sobie z

i wyprostowaną pozycję

optymalne są w tym czasie

nieutulonym płaczem.

ciała, nasze dzieci rodzą się

warunki jak najbardziej

mniej więcej trzy miesiące

zbliżone do tych, które

wcześniej niż powinny,

miał w macicy. Pozwala

gdyby miały urodzić się

mu to na poczucie, że jest

Po pierwsze, warto wiedzieć, że pierwsze trzy miesiące

reklama


Kwartalnik Laktacyjny nr 3 (7)

69

w bezpiecznym miejscu,

ciąży! Maluch w brzuchu

(a to trudna sztuka!).

podobnym do tego,

ma mocno ograniczone

Zdarza się, że spowijanie

które zna z czasu życia

ruchy, po drugiej stronie

budzi obawy ze względu na

płodowego. Jeżeli wiecie, jak

brzucha to ograniczenie

zalecenia fizjoterapeuty czy

wygląda noworodek, a jak

znika. Dziecko nie kontroluje

ortopedy, ale przy odrobinie

trzymiesięczny niemowlak, to

rączek i nóżek i np. w czasie

wprawy można niemowlę

na pewno rozumiecie, o co

snu może obudzić się,

zawinąć tak, że bioderka

chodzi. Zwróćcie uwagę na

uderzając się swoją własną

są swobodne, a owinięcie

to, że (jakimś cudem) tzw.

rączką. Spowijanie działa

powoduje tylko otulenie i

„„czwarty trymestr” pokrywa

świetnie, podobnie może

przytrzymanie machających

się z okresem, w którym

działać chustowanie albo

i budzących rączek.

diagnozuje się problem kolki

trzymanie malucha tak,

niemowlęcej.

żeby miał nieco ograniczone

Według Karpa (i wielu innych specjalistów i rodziców) zapewnienie dziecku warunków „„macicznych” spowoduje, że będzie się ono czuło bezpieczne, a problem kolki zniknie. Karp opisuje metodę zwaną „‚5S”, która polega na połączeniu pięciu

ruchy (jeżeli boicie się mocno owinąć dziecko). U nas owijanie działało o tyle dobrze, że po uśpieniu Młodszego na rękach możliwe było odłożenie go do łóżka bez przebudzania

Mało prawdopodobne jest, żeby dieta mamy

czynności, które pomagają

powodowała kolki u

w uspokojeniu dziecka.

dziecka. Jest to możliwe

Oczywiście pierwsze, co należy zrobić, to upewnić

w przypadku alergii na

się, że dziecko ma sucho, nie

białko mleka krowiego.

jest głodne i nic je nie boli

Kolka nie jest powodem

lub nie uwiera. Jeżeli nadal płacze (a w przypadku

do stosowania diety

kolki zapewne tak będzie...)

eliminacyjnej, zanim więc

to można spowodować kolejnych z pięciu „„S”:

1.Spowijanie W macicy jest ciasno. Szczególnie pod koniec

zaczniecie podejrzewać, że potrzebna jest dieta dla mamy, spróbujcie uspokajać dziecko metodą „5S”.

2. Stabilna pozycja Wyobraźcie sobie, że ktoś Was trzyma na rękach w takiej pozycji, że macie ciągle wrażenie, że spadacie. Mało komfortowe, prawda? Nosząc dziecko, trzeba trzymać je w pozycji bokiem lub brzuchem w kierunku podłogi, a jeżeli plecami w dół, to naprawdę stabilnie podparte na całej długości ciała. Często dobre przytrzymanie dziecka już robi ogromną różnicę i pozwala mu się uspokoić. Znowu, w brzuchu dziecko otulone jest ze wszystkich stron i stabilnie podtrzymywane. Po narodzinach sytuacja zmienia się zdecydowanie i bardzo zależy od tego, w jaki sposób maluch jest trzymany, noszony i pielęgnowany przez opiekunów.


3.Wycisssszanie

się. Kiedy mama siada

jest wkurzony i czuje się

Nie trzeba czytać poradnika,

wieczorem na kanapie albo

źle, to nie będzie miał siły

kładzie się spać, to dziecko

i ochoty złapać piersi. A

zaczyna dokazywać, kręci

więc jeżeli dziecko jest już

się i rusza. Dlaczego? Być

spowite, słyszy dosyć głośny

może to właśnie zasługa

szum, jest trzymane w

skokokołysania, które

stabilnej pozycji i kołysane

malucha po prostu usypia.

w sposób, który działa

Podobnie dzieje się z dziećmi

na nie uspokajająco – a

w chustach czy na spacerze

nadal nie zasnęło – to

w wózku, wystarczy przejść

prawdopodobnie zechce

kilka kroków, a maluch

spróbować zjeść trochę

zasypia. Skokokołysanie to

mleka, lub possać pierś dla

taka kombinacja ruchów,

ukojenia, lub ewentualnie

która daje monotonne,

ssać smoczek.

żeby wiedzieć, jak na kolkę działa: samochód, suszarka, odkurzacz i płynąca woda. W brzuchu jest NAPRAWDĘ dosyć głośno. Szumi krew mamy, słychać pracę jej jelit, bicie jej serca. Spróbujcie zatkać uszy i posłuchać szumu. To namiastka tego, co słyszy dziecko w macicy. Szumieć może rodzic prosto do uszka malucha trzymanego na rękach, może być to dźwięk suszarki, odkurzacza albo wodospadu (można go nagrać, nie palcie swoich sprzętów AGD i nie budujcie wodospadu). U nas sprawdzało się radio nastawione pomiędzy stacjami. Nie bójcie się głośnego dźwięku, czasami szum nie pomaga tylko dlatego, że jest zbyt cichy… Dobrym pomysłem może być też specjalna szumiąca

powtarzalne, rytmiczne ruchy kołysząco-podskakujące (ale uwaga, trzeba stabilnie podtrzymywać całe ciało malucha, a szczególnie główkę!). Spróbujcie sekwencji „„z nogi na nogę”, albo „„przechodzenie w przód i w tył”, lub jakiejkolwiek innej kombinacji ruchów, która u Waszego dziecka spowoduje, że zapomni o płakaniu, spróbujcie i jeżeli coś pomaga, zapamiętajcie,

Połączenie tych pięciu czynności najprawdopodobniej przyniesie uspokojenie i pozwoli maluchowi spokojnie zasnąć. Może być tak, że całości trzeba się będzie przez kilka dni uczyć, ale ulga zarówno dla malucha jak i dla rodziców jest tego warta, prawda? U nas przyzwyczajenie synka do takiego uspokajania trwało

co to było.

około 10 dni, ale w rezultacie

4. Skokokołysanie

5. Ssanie

owinięciu i zassaniu piersi, a

Zwykle maluch w brzuchu

Czyli wisienka na torcie.

zabawka.

śpi wtedy, kiedy mama jest aktywna, chodzi, rusza

Ssanie samo w sobie uspokaja, ale jeżeli maluch

zasypiał już po samym konieczność bujania poszła w niepamięć!


reklama

Kwartalnik Laktacyjny nr 3 (7)

71


Karmienie piersią na świecie Mekysk Olga Put

W Meksyku kilka miesięcy temu rząd zakazał rozdawnia darmowego mleka modyfikowanego w szpitalach. Jesteście siekawi jak wygląda karmienie piersią w tym kraju? O tym pisze Olga Put.

Mieszkam w Meksyku. Tak mi

w lutym 2014 roku urodziła

się jakoś w życiu ułożyło, że

się moja córka Sol i tutaj

pięć lat temu wylądowałam

przeżywałam moją mleczną

w kurortowym Puerto

drogę. Nie miałam żadnych

Vallarta. Tutaj pracuję,

sprecyzowanych celów

tutaj wyszłam za mąż i tu

jeśli chodzi o karmienie.


Kwartalnik Laktacyjny nr 3 (7)

73

Wiedziałam, że będę chciała

córkę do piersi. Mąż kupił

przestrzeganie zasad i

karmić naturalnie, ale nie

krem z lanoliną, pomogło.

mleko musi być dostarczane

zastanawiałam się jak długo.

Po 42 dniach skończył mi

w szklanych butelkach.

Nawet nie kupowałam

się urlop macierzyński (w

Szklane butelki sprawiają,

laktatora, bo mi mówiono,

Meksyku przysługują 42 dni

że dużo matek się poddaje,

że to duży wydatek, a nie

przed porodem i 42 dni po),

gdyż wcale nie jest łatwo je

wiadomo, czy w ogóle będę

a ja wracałam do pracy.

dostać. Mleko nie może też

miała mleko.

Na szczęście, ubezpieczone

być starsze niż 24 godziny

matki mają gwarantowany

i w tej kwestii niestety

darmowy żłobek o bardzo

kłamałam i podawałam

wysokich standardach

mleko rozmrażane, ściągane

jakości.

w weekendy. Nigdy nie udało

Córka moja urodziła się w wyniku cesarskiego cięcia. Zaraz po przyjściu na świat zabrano ją do ważenia i mierzenia i dopiero po

W żłobku mleko jest za

chwili mi ją pokazano,

darmo, ale jest opcja

ale nie położono na ciele.

przynoszenia mleka mamy

Potem obie leżałyśmy około

do pierwszych urodzin

godziny w salce obok, aż

dziecka. Wymagane jest

później przewieziono nas do naszego pokoju, gdzie pielęgniarka przystawiła mi ją do piersi. Ku mojemu zdziwieniu, mała załapała od razu, o co chodzi. Zapytano mnie, czy chcę mieć córkę przy sobie w nocy, czy chcę odpocząć. Oczywiście chciałam, żeby została z nami w pokoju. W nocy mąż mi ją podawał do karmienia i wszystko szło zadziwiająco łatwo. Na następny dzień wieczorem pojechaliśmy do domu. Pierwsze dni były trudne, bolało mnie wszystko po operacji, ale dzielnie się

Ostatnio głośno jest o pracach nad reformą gwarantującą specjalne miejsca do karmienia i odciągania pokarmu w prywatnych i publicznych miejscach pracy i przynajmniej jeden „bank mleka” w każdym stanie. Mówi się też o przedłużeniu urlopu macierzyńskiego do dziesięciu tygodni po porodzie. Podobno nowa

nadszedł ból brodawek, który

ustawa ma wejść w życie

razem, gdy przystawiałam

wystarczająco dużo w pracy, lub wieczorem, gdy Sol już spała. Laktator to był dla mnie powód do frustracji, bo koleżanki odciągały hektolitry, a ja ledwo

karmiliśmy. Po paru dniach wyciskał mi łzy za każdym

mi się odciągnąć laktatorem

całkiem niedługo.


zastanawiać, co robić. Dwa miesiące później trzymałam w rękach pozytywny test ciążowy. W marcu, gdy ogłoszono wyniki na Blog Roku trafiłam na stronę Hafiji i gdyby nie to, pewnie teraz bym już nie karmiła. Sol zaczęła mieć poważne problemy z zatwardzeniem i przepisano jej specjalne mleko w proszku. Karmienie piersią zredukowało się do karmienia nocnego. Poza tym, mężowi zaczęło mnie być żal, że nie śpię po nocach, tylko karmię, i namawiał mnie do napełniałam pół butelki

Po dziesięciu miesiącach

za jednym posiedzeniem.

odciągania mleka do

Dopiero później pediatra

żłobka skapitulowałam i

córki pocieszył mnie, że

zgodziłam się, by podawano

to zupełnie normalne

jej mieszankę. W domu dalej

zjawisko i większość kobiet

karmiłam piersią.

ma podobnie jak ja, bo urządzenie odciąga na zupełnie innej zasadzie niż dziecko.

W tym okresie właśnie zdecydowaliśmy się z mężem na kolejną ciążę. Mój ginekolog powiedział,

Przez pierwszych 10 miesięcy

że przez karmienie mogę

życia podano Sol mleko w

mieć problemy z zajściem

proszku tylko 2 razy; raz, gdy

i podarował tabletki

butelka stłukła się w żłobku

na przerwanie laktacji.

i drugi raz, gdy ukąsił mnie

Zdecydowałam, że najpierw

skorpion i nie dano wiary, że

popróbujemy bez kończenia

jad nie przenika do pokarmu.

karmienia i jak się nie uda, to wtedy będziemy się

odstawienia. Wahałam się, ale wzmocniona o nową wiedzę trwałam przy swoim. Odstawiłam sztuczne mleko i córka bezproblemowo wróciła do piersi. Za miesiąc urodzi się moje drugie dziecko, a ja nadal karmię półtoraroczną Sol. Denerwują mnie uwagi i komentarze, gdy córka odchyla moją koszulkę, a ja muszę tłumaczyć, że tak, nadal ją karmię piersią i że nie jest to niebezpieczne dla zdrowia, a po porodzie planuję karmić w tandemie. Jestem Europejką i to dziwactwo” mi uchodzi.


Kwartalnik Laktacyjny nr 3 (7)

75

Podejście do karmienia

odpowiednich pomieszczeń.

mnie to, gdyż przyzwolenie

naturalnego w Meksyku jest

Ja sama odciągałam

na publiczne karmienie

bardzo kontrastowe. Z jednej

mleko w pół godziny

piersią jest tu duże, nikt się

strony jest promowane, z

przerwy między lekcjami

nie burzy, gdy dziecko je

drugiej strony, krótki urlop

w wolnej klasie (jestem

w restauracji, na plaży czy

macierzyński i darmowe

nauczycielką) i trzymałam

w autobusie. Dużo kobiet

mleko w publicznej służbie

mleko w lodówce w pokoju

używa specjalnych chust

zdrowia tego nie ułatwiają.

nauczycielskim.

zakrywających do karmienia,

Poród przyjmują lekarze, nie ma położnych czy też doradców laktacyjnych, część ich obowiązków sprawują pielęgniarki. W pracy przez 6 miesięcy jest teoretycznie zapewniona godzina przerwy na odciągnięcie mleka lub prawo do wyjścia godzinę wcześniej, w praktyce nikt tego nie stosuje i brak jest

Z oficjalnych danych wynika, że między 2006 a 2012 rokiem procent dzieci w Meksyku karmionych wyłącznie piersią do 6 miesiąca życia spadł z 22,3% do 14,5%, co wydaje mi się zatrważająco niskim wynikiem. Nie znam też nikogo, kto karmiłby dziecko piersią dłużej niż rok. Dziwi

ale w letnich miesiącach, żadne dziecko nie chce się prażyć pod materiałem. Ja zawsze karmię bez większych ceregieli przy znajomych, rodzinie i w miejscach publicznych i gdyby nie moja ciąża czy wiek mojej córki, nigdy nie usłyszałabym żadnego komentarza.

reklama


Karmienie piersią na świecie Szwajcaria Kasia Borkmann

Po przeczytaniu artykułu opublikowanego w ostatnim „Kwartalniku Laktacyjnym“, mogę stwierdzić, że istnieje wiele podobieństw pomiędzy szwajcarskim i australijskim systemem wsparcia w karmieniu piersią.

Wsparcie zaczyna się już

karmienia i ewentualnie

na porodówce – położne

korygują, doradzając,

towarzyszą pierwszemu

jak powinna wyglądać

przystawieniu dziecka do

prawidłowa pozycja ciała

piersi, a przez pierwsze dni

i ust dziecka. Motywują

i noce kontrolują przebieg

też emocjonalnie, chwalą,


Kwartalnik Laktacyjny nr 3 (7)

co jest bardzo ważne w

naturalnego spotkały się z

momentach kryzysowych.

jej pełnym zrozumieniem.

Na bieżąco sprawdzany jest

W szpitalu nie spotkałam

przyrost masy ciała dziecka,

się z ani jedną reklamą

liczba zużytych pieluszek

mleka modyfikowanego,

i stan piersi karmiącej

to samo jeśli chodzi o

mamy. Na samym początku

zawartość “paczki powitalnej”

porodzie opiekowała się

również maść lanolinową

zniżkowych, gadżetów i

jak radzić sobie z pewnymi

do stosowania po każdym

próbek produktów dla dzieci,

karmieniu, a kiedy mimo

którą każdy mały pacjent

zmiękczania, pojawiły się

otrzymywał od szpitala.

otrzymałam od położnych

rany – silikonowe plastry, które przyspieszyły proces gojenia. Inne mamy, borykające się chociażby z nawałem mogły liczyć na

pełnej ulotek, kuponów

Pozytywny wpływ karmienia piersią na zdrowie dziecka został zauważony również przez firmy ubezpieczeniowe.

okłady z twarogu lub lodu.

Mój ubezpieczyciel

Położne i pielęgniarki były

za pierwszy miesiąc

77

przez całą dobę infolinii. Poza szpitalem, w nauce prawidłowego karmienia pomogła mi także położna, która przez dziesięć dni po nami w domu. Doradzała, problemami, które pojawiły się z czasem, jak np. wzdęcia, ulewanie czy zwracanie pokarmu. Jeśli chodzi o karmienie w miejscach publicznych, w Szwajcarii nie jest ono aż tak powszechnie akceptowane,

wypłaca “kieszonkowe”

jak w Izraelu. W restauracji

gotowe do pomocy o

karmienia potwierdzony

obsługę, czy nie będzie to

każdej porze dnia i nocy.

przez położną lub pediatrę.

W dzień po porodzie jedna

Nie jest to wielka kwota,

z pielęgniarek przyniosła

ale z pewnością wystarczy

mi książeczkę na temat

na zakup 2-3 dobrych

karmienia, zaleciła jej

biustonoszy do karmienia.

techniczną – aplikację,

W Szwajcarii każda

użytkownika i wyszukuje

kobieta ma w ramach

najbliższe miejsce, w

podstawowego

którym można swobodnie

ubezpieczenia zdrowotnego

karmić piersią, nie będąc

prawo do trzykrotnego

zobligowanym do zakupów

skorzystania z porady u

czy konsumpcji w danym

doradcy laktacyjnego lub

lokalu. Po wybraniu miejsca

certyfikowanej położnej

aplikacja korzysta z Google

środowiskowej. Szpital,

maps i pokazuje, jak się tam

w którym rodziłam, poza

dostać.

przeczytanie i zaoferowała dodatkowe wyjaśnienia, gdyby pojawiły się jakieś pytania lub wątpliwości. Natomiast drugiej nocy po porodzie, kiedy synek nie dawał odstawić się od piersi, a produkcja mleka jeszcze nie ruszyła na dobre, dyżurująca pielęgniarka zaproponowała przyniesienie mleka w butelce. Moja odmowa i determinacja do karmienia

otwartą od poniedziałku do piątku poradnią, zapewnia także pomoc dzięki czynnej

najbezpieczniej zapytać przeszkadzało, aby uniknąć nieprzyjemnych sytuacji. W szkole rodzenia polecono nam także inną nowinkę mamamap, która lokalizuje


Gorączka u dzieci i leki przeciwgorączkowe

Magdalena Stolarczyk

Pojawiająca się u dziecka gorączka to nie tylko sygnał choroby i konieczność wizyty u lekarza, ale również często konieczność zastosowania leku przeciwgorączkowego. Na rynku dostępne są liczne leki obniżające gorączkę, przeznaczone dla dzieci i dostępne bez recepty. Niestety rodzic w obliczu choroby dziecka nagle szybko i gwałtownie narastającej gorączki jest zagubiony, zestresowany, zdenerwowany i często nie wie, co zrobić, jaki lek podać dziecku, kiedy i w jakiej dawce go zastosować, aby skutecznie i bezpiecznie mu pomóc. Dlatego poniżej przedstawiono najważniejsze informacje dotyczące gorączki u dzieci, a także opisano metody jej obniżania.

Gorączka to fizjologiczna

Prawidłowa temperatura

nie przekracza 38°C,

reakcja obronna

ciała jest różna w zależności

określany jest stanem

organizmu, która zostaje

od miejsca pomiaru i wynosi

podgorączkowym.

zapoczątkowana przez

odpowiednio:

rozwijający się lub trwający proces chorobowy. Najczęściej wywoływana jest przez czynniki zakaźne, takie jak infekcje bakteryjne, wirusowe, grzybicze lub pasożytnicze. Może również pojawiać się w przebiegu chorób nowotworowych, a także jako wynik zaburzeń immunologicznych,

36,9-37°C – przy pomiarze w

wynosi 38°C – 38,5°C

jamie ustnej

mówimy o gorączce

37,1-37,6°C – przy pomiarze w odbycie 36,6-37°C – przy pomiarze w uchu 36,6°C – przy pomiarze pod pachą

endokrynologicznych i

Stan, w którym temperatura

metabolicznych. Może być

ciała wzrasta powyżej tych

również efektem stosowania

wartości a jednocześnie

niektórych leków.

Jeżeli temperatura ciała

umiarkowanej, natomiast gorączka powyżej 38,5°C określana jest mianem gorączki wysokiej.

Co zrobić, jeżeli u dziecka pojawia się gorączka i kiedy podać leki przeciwgorączkowe? W przypadku pojawienia się u dziecka podwyższonej temperatury ciała (do


Kwartalnik Laktacyjny nr 3 (7)

38,5°C) należy bacznie

bawić się, a u niektórych

je obserwować oraz

dzieci już temperatura

kontrolować wartości

37,5°C spowoduje złe

temperatur. Nie należy

samopoczucie. Co więcej

spieszyć się z podawaniem

zdarza się tak, że przy jednej

leków przeciwgorączkowych.

infekcji, dziecko bardzo

Podwyższona temperatura

źle znosi podwyższoną, a

ciała - do 38,5°C - skraca

przy innej infekcji to samo

czas trwania choroby,

dziecko przy podobnej

łagodzi objawy infekcji,

temperaturze może czuje się

zmniejsza śmiertelność

dobrze.

i pobudza układ odpornościowy do walki. Jeżeli temperatura ciała u dziecka jest niższa niż 38,5°C, dziecko jest w dobrej kondycji, a w przeszłości nie występowały u niego epizody drgawek gorączkowych, nie należy podawać mu leków

Jeżeli temperatura ciała wzrasta powyżej pewnych wartości mówimy o gorączce.

79

obniżających gorączkę. Leki obniżające goryczkę należy podawać dziecku, jeżeli temperatura ciała wzrasta powyżej 38,5°C lub jeżeli temperatura ciała dziecka jest niższa niż 38,5°C, ale dziecko w przeszłości źle znosiło podwyższoną temperaturę lub występowały u niego

Leki przeciwgorączkowe W aptekach dostępne są liczne leki o działaniu przeciwgorączkowym. Niektóre z nich, dostępne bez recepty, zawierające w swoim składzie paracetamol lub ibuprofen, mogą być bezpiecznie stosowane u dzieci już od pierwszych miesięcy życia i są lekami pierwszego wyboru w przypadku gorączki u dziecka. Niektóre leki, zawierające kwas acetylosalicylowy czy metamizol, mimo że dostępne są w aptece bez recepty, ze względu na możliwe działania

drgawki gorączkowe.

niepożądane, jakie

Do przedstawionych powyżej

ich zastosowaniu, nie

zaleceń należy podchodzić

powinny być stosowane u

rozsądnie. Niektóre dzieci

młodszych dzieci. Niektóre

przy temperaturze 38,5°C

z kolei, zawierające w

będą skakać, biegać i

swoim składzie ketoprofen,

mogą pojawić się po


nimesulid czy naproksen

paracetamolu mogą

O ile stosowanie tabletek,

mogą być podawane

wystąpić zmiany skórne lub

ze względu na ryzyko

dzieciom tylko i wyłącznie

odczyny alergiczne – takie

zakrztuszenia i/lub trudności

na zlecenie lekarza,

jak rumień, zaczerwienienie,

w połykaniu, nie jest

czasem tylko w warunkach

wysypka czy świąd

zalecane dla dzieci poniżej

szpitalnych.

oraz rzadko przejściowa

12 roku życia, o tyle pozostałe

neutropenia, niedokrwistość

formy są bezpieczne,

i małopłytkowość. Niestety,

łatwe w podaniu dzieciom

w większych dawkach

i dostępne w różnych

paracetamol może

dawkach, łatwych do

powodować uszkodzenie

przeliczenia. Paracetamol, w

wątroby i nerek. Dlatego

zależności od drogi podania,

ważne jest sprawdzanie

powinien być podawany

składu chemicznego

w dawkach, przeliczanych

stosowanych leków oraz ich

na masę ciała dziecka, a

odpowiednie dawkowanie.

nie na wiek, i wynoszących

W aptece dostępne są liczne

odpowiednio:

Paracetamol Paracetamol jest substancją leczniczą o działaniu przeciwgorączkowym i przeciwbólowym. Nie wykazuje on działania przeciwzapalnego i nie wywołuje typowych dla NLPZ działań niepożądanych. Paracetamol jest lekiem o dość dobrym profilu bezpieczeństwa – i jest lekiem pierwszego wyboru w leczeniu gorączki i bólu u dzieci. W dawkach terapeutycznych paracetamol nie wykazuje wielu działań niepożądanych i, w przeciwieństwie do typowych niesteroidowych leków przeciwzapalnych, nie drażni błony śluzowej żołądka i jelit. Co prawda, może powodować dolegliwości ze strony przewodu pokarmowego – nudności i biegunkę, ale przeważnie są one rzadko obserwowane i szybko ustępują. Ponadto czasem po zastosowaniu

leki zawierające w swoim składzie paracetamol,

dziecka co 4-6 godzin

występujące pod różnymi

w przypadku leków

nazwami handlowymi

doustnych (granulaty,

– może to wprowadzać

zawiesiny i roztwory

w błąd pacjentów, który

doustne)

w przeświadczeniu, iż stosują dwa różne leki, w rzeczywistości nieświadomie przyjmują zwiększoną dawkę paracetamolu – co może być bardzo niebezpieczne dla zdrowia, a nawet życia. Na polskim rynku leki zawierające paracetamol przeznaczone dla dzieci dostępne są w różnych dawkach i w różnych postaciach farmaceutycznych, takich jak tabletki, granulaty, czopki, zawiesiny, roztwory doustne.

10-15 mg/kg m.c.

25 mg/kg m.c. dziecka co 6-8 godzin w przypadku leków doodbytniczych

Przy czym należy pamiętać, że maksymalna dobowa dawka paracetamolu to 60 mg/kg m.c. Leki zawierające paracetamol zalecane są w terapii przeciwgorączkowej w przebiegu ospy wietrznej. Ospa wietrzna to choroba zakaźna, której objawem


Kwartalnik Laktacyjny nr 3 (7)

jest swędząca wysypka

gorączki u dzieci i w

oraz towarzysząca jej

dawkach terapeutycznych

często gorączka i złe

nie wykazuje wielu działań

samopoczucie. W przebiegu

niepożądanych. Może

tej choroby często dochodzi

powodować dolegliwości

do zakażeń bakteryjnych

ze strony przewodu

skóry wywołanych przez

pokarmowego, układu

gronkowce i paciorkowce.

oddechowego i układu

Mogą one prowadzić do

krwionośnego. Ponadto po

zakażeń np.: posocznicy.

zastosowaniu ibuprofenu

Preparaty zawierające

mogą pojawić się:

ibuprofen stosowane w leczeniu bólu i gorączki

wysypka, nieżyt nosa,

wystąpienia gronkowcowych

mózgowo-rdzeniowych,

paracetamol – oczywiście •

nadpobudliwość,

upośledzenie czynności nerek, śródmiąższowe

Ibuprofen grupy niesteroidowych

zapalenie nerek, •

(AST i ALT),

(NLPZ) i wykazuje przeciwgorączkowe i przeciwzapalne.

zwiększenie aktywności enzymów wątrobowych

leków przeciwzapalnych działanie przeciwbólowe,

dziecka z ręcznika zmoczonego w letniej wodzie, z zamrożonego kompresu żelowego owiniętego w ręcznik

bóle i zawroty głowy,

widzenia, zapalenie opon

być preparaty zawierające

Ibuprofen należy do

łydki lub nadgarstki

lub z hydrożelowych plastrów chłodzących,

zmęczenie, zaburzenia

wietrznej u dzieci powinny

dziecka.

okłady na czoło, kark,

bezsenność, osłabienie,

leczeniu gorączki przy ospie

przeliczonej na masę ciała

zastosować:

szum w uszach, senność,

też lekiem z wyboru w

w odpowiedniej dawce

u dziecka można

astma oskrzelowa,

i paciorkowcowych zakażeń zapalenia powięzi. Dlatego

wysokiej gorączki

odczyny alergiczne – świąd, pokrzywka,

zwiększają ryzyko

skóry np.: martwiczego

Czasem w przypadku

skórne reakcje alergiczne,

u dzieci z ospą wietrzną,

81

zatrzymanie sodu i wody w organizmie.

Ryzyko przedawkowania

Ibuprofen jest lekiem

ibuprofenu jest niewielkie,

bezpiecznym w przypadku

niemniej jednak możliwe

kąpiele chłodzące – należy tylko pamiętać aby temperatura wody była niższa od temperatury ciała dziecka tylko o ok. 1°C – nie wolno zanurzać

dziecka gorączkującego w zimnej/lodowatej wodzie!


przy zastosowaniu lub

Czasem, jeżeli wysoka

ubocznych do których

podaniu większych dawek

gorączka utrzymuje

zaliczyć można między

przez dłuższy czas.

się lub trudno jest ją

innymi: poaspirynową astmę

obniżyć, lekarze zalecają

oskrzelową oraz zespół

naprzemienne podawanie

Reya – chorobę o bardzo

leków zawierających

ciężkim przebiegu i dużej

paracetamol i ibuprofen.

śmiertelności. Śmiertelność

Leki te podaje się w

tej choroby wynosi ok. 50% i

odstępach 4-godzinnych,

dlatego leczenie jej odbywa

a dokładny schemat

się tylko i wyłącznie w

takiego postępowania

szpitalu.

W aptece dostępne są liczne leki zawierające w swoim składzie ibuprofen, występujące w różnych postaciach farmaceutycznych (czopki, zawiesiny doustne, tabletki, kapsułki) i w różnych dawkach. Leki te dostępne są pod różnymi nazwami handlowymi, co może być mylące dla pacjentów, którzy w przekonaniu, że stosują dwa różne leki, w rzeczywistości nieświadomie przyjmują zwiększoną dawkę ibuprofenu. Dlatego też tak bardzo ważne jest dokładne sprawdzanie składu chemicznego stosowanych leków oraz ich odpowiednie dawkowanie. Leki zawierające w swoim składzie ibuprofen powinny być podawane dziecku w odpowiedniej dawce przeliczanej na masę ciała dziecka, a nie na wiek, i

przedstawiono na rysunku 1. Wykazano, że naprzemienne stosowanie paracetamolu i ibuprofenu jest skuteczniejsze, daje lepszy efekt przeciwgorączkowy w porównaniu do stosowania tylko jednego leku i – co bardzo ważne – nie powoduje zwiększenia ryzyka działań niepożądanych. Niemniej jednak należy zwrócić szczególną uwagę na odpowiednie dawkowanie leków oraz zapisywać godzinę ich podania, aby zminimalizować ryzyko

Opublikowane dotychczas wyniki badań dotyczące przyczyn występowania zespołu Reya wskazują, że zastosowanie kwasu acetylosalicylowego u dzieci w trakcie infekcji wirusowej, powoduje wzrost ryzyka wystąpienia zespołu Reya. Dlatego też obecnie uważa się, że preparatów zawierających kwas acetylosalicylowy nie należy stosować u dzieci poniżej 12 roku życia i do tej zasady bezwzględnie należy się stosować! W

przedawkowania leków.

przypadku zastosowania

Kwas acetylosalicylowy

kwas acetylosalicylowy

wynoszącej 5-10 mg/kg

Kwas acetylosalicylowy

m.c. dziecka co 6-8 godzin.

to silny i skuteczny lek

Przy czym należy pamiętać,

przeciwgorączkowy,

że maksymalna dobowa

przeciwbólowy i

dawka ibuprofenu to 40

przeciwzapalny. Jest to lek

mg/kg m.c. i nie należy jej

o dość licznych działaniach

przekraczać.

niepożądanych i skutkach

preparatów zawierających i wystąpienia wymiotów lub utraty świadomości konieczna jest natychmiastowa porada medyczna i hospitalizacja!


Kwartalnik Laktacyjny nr 3 (7)

Metamizol Metamizol jest lekiem przeciwgorączkowym i przeciwbólowym powszechnie znanym jako pyralgina. Ze względu na liczne działania niepożądane stosowanie metamizolu powinno być ograniczone tylko i wyłącznie ze wskazań lekarza, a jego ewentualne podawanie powinno być ostrożne i krótkotrwałe.

Ketoprofen, naproksen, nimesulid Ketoprofen, naproksen,

obniżenie temperatury w

Gorączka u dziecka

pokoju.

może pojawić się nagle i

Dobrym sposobem obniżenia umiarkowanej gorączki u dziecka jest zastosowanie leków, zawierających wyciągi roślinne o działaniu napotnym np.: wyciągu z kwiatu lipy.

niespodziewanie, dlatego też dobrze jest znać zasady postępowania oraz podawania i dawkowania leków przeciwgorączkowych, aby w momencie krytycznym szybko zareagować i skutecznie oraz bezpiecznie pomóc dziecku. W razie jakichkolwiek pytań lub wątpliwości dotyczących działania lub dawkowania leków przeciwgorączkowych, należy zwrócić się o pomoc do lekarza lub farmaceuty.

nimesulid to substancje lecznicze o działaniu przeciwgorączkowym, przeciwbólowym i przeciwzapalnym, wchodzące w skład leków wydawanych na receptę. Leki te mogą być podawane u starszych dzieci tylko i wyłącznie na wyraźne polecenie lekarza.

Czynności wspomagające obniżanie gorączki W leczeniu gorączki u dzieci można zastosować pewne czynności obniżające temperaturę ciała takie jak: odkrycie dziecka w łóżeczku, zdjęcie nadmiernej ilości ubrania, przewietrzenie i

83

Rysunek 1. Schemat naprzemiennego podawania leków zawierających paracetamol i ibuprofen


Anna jest z zawodu fizjoterapeutą, z zamiłowania instruktorką masażu Shantala i redaktorką. Zakochana w Mężu, mama Gabrysi i Oli. Pogłębia wiedzę z tematyki żywieniowej i wykorzystuje ją w codziennej pracy. Wspiera kobiety planujące ciążę, w trakcie ciąży oraz będące już matkami.

Kangurowanie dotyk ułatwiający karmienie Anna Jakóbik

Dziecko po narodzeniu poznaje swoją mamę przez dotyk – czuje jej ciepło, oddech, zapach. Pierwsze chwile po porodzie są zatem niezmiernie ważne. Metoda kangurowania, polegająca na doprowadzeniu do bezpośredniego kontaktu skóry noworodka ze skórą mamy, została zapoczątkowana w latach 70-tych w Kolumbii. Jeden z lekarzy, poszukiwał sposobu na zastąpienie inkubatora, bo tych brakowało na oddziale. Okazało się, że spoczywając na klatce piersiowej rodzica, dziecko uzyska podobne warunki. Przecież przebywając w pozycji do kangurowania, słyszy bicie serca mamy! Co może zapewnić większe poczucie bezpieczeństwa u malucha, niż ten dźwięk?

Początkowo metoda była szeroko stosowana wśród wcześniaków, ale po latach obserwacji okazało się, że dzieci donoszone również czerpią korzyści z takiego kontaktu. Obecnie każdy mały człowiek po porodzie jest kładziony na piersiach bądź brzuchy mamy i


Kwartalnik Laktacyjny nr 3 (7)

85

Jak pokazują obserwacje, kobiety mające problemy z rozpoczęciem bądź kontynuowaniem w pierwszych miesiącach karmienia piersią nie miały kontaktu ciało do ciała ze swoim dzieckiem bądź miały poczucie przerywania opieki w nieodpowiednich momentach. Wiadomo – organizacja w szpitalu jest ważna, ale czy nie zdarzyło się wam chociaż raz przerywać karmienia np. z powodu wizyty lekarzy albo odkładać karmienie na później, bo właśnie przyszły położne wykąpać noworodka?

jeśli nie ma medycznych

córek, a mierzenie

kangurowanie może

przeciwwskazań przebywa

czy ważenie w obliczu

zapewnić lepszy laktacyjny

tam minimum dwie godziny

pierwszego spotkania

start. Chyba każdy widział w

(okryty np. kocem).

może przecież poczekać te

internecie filmy pokazujące,

Punkty według skali Apgar

kilkadziesiąt minut.

w jaki sposób noworodek

z powodzeniem można wyznaczyć, patrząc na dziecko leżące z mamą, co potwierdziłam empirycznie podczas porodów moich

Okazuje się, że oprócz wrażeń dotykowych oraz zawiązania więzi między mamą a dzieckiem,

położony na brzuchu szuka sutka mamy, a nawet przemieszcza się w kierunku piersi. Najczęściej dzieje się to po 15-20 minutach


kontaktu i skutkuje lizaniem

Pamiętajmy, że przyjście

matki z dzieckiem nie

bądź przytuleniem się do

na świat dziecka nie tylko

ogranicza się do przelotnego

brodawki. Zwykle, po około

dla matki jest wielkim

spojrzenia na malucha.

godzinie noworodek jest w

przeżyciem, ale też dla

Niestety nie wszędzie

stanie uchwycić i ssać pierś.

potomka. Postarajmy się

dotyk jest doceniany jako

To naturalne zachowanie

spojrzeć na ten piękny

najlepsze antidotum na stres

dzieciaczka możliwe jest

akt z jego perspektywy

porodowy. W sytuacji, kiedy

wtedy, kiedy ma do tego

– znajduje się przecież w

to ze względów medycznych

warunki, czyli nieprzerwany

bardzo stresującej sytuacji

nie jest możliwe, należy

kontakt z mamą oraz

i również, podobnie jak

kangurowanie rozpocząć

ciszę. Często zapominamy

matka, potrzebuje wsparcia,

najwcześniej jak się da

o tym, że maluch nie

które mogą zapewnić

według tej samej procedury,

jest przyzwyczajony do

mu najbliżsi chociażby

czyli m.in. rozebrać malucha.

dźwięków, w których my

dotykiem. Noworodek

żyjemy każdego dnia. To

mający pierwszy kontakt

dla niego kolejna nowość.

ze światem zewnętrznym

Dlatego też, dla dobra

może czuć się mocno

potomka, zostawmy

zdezorientowany. Nowy dom

na później spotkania z

jest całkiem inny niż ten,

rozemocjonowanymi

który zna z łona matki. O

babciami i ciociami, które

ile dziecko urodzone siłami

czyhają z gratulacjami tuż za

natury przeczuwa zmiany,

drzwiami porodówki.

notując skurcze, to urodzone

Zdarzają się oczywiście sytuacje, kiedy karmienie piersią nie przysparza żadnych problemów – dziecko chwyta pierś, ssie efektywnie, najada się i jest zadowolone. Częściej jednak na którymś etapie pojawiają się trudności. Są one zawsze do przezwyciężenia. Kontakt skóra do skóry może pomóc, dlatego m.in. z tych względów powinien być nieodłącznym elementem porodu.

przez cesarskie cięcie, może doświadczyć większego szoku. Stąd też, niezależnie od rodzaju porodu, u dzieci istotnie wzrasta poziom kortyzolu (hormonu stresu), a jego wartość oraz tempo spadku zależne jest od poczucia bezpieczeństwa u dziecka. Kontakt skóra do skóry zdecydowanie ułatwia zaadaptować się potomkowi na świecie, dlatego też należą się gratulacje dla personelu tych placówek, w których po cesarskim cięciu pierwszy kontakt

Po porodzie wzrasta stężenie oksytocyny we krwi matki. Osiąga ono wyższy poziom niż tuż przed porodem, około godziny po narodzinach dziecka. Dzięki oksytocynie możliwy jest wypływ pokarmu z piersi. Dodatkowo, dla matki przebywanie dziecka na jej piersiach uruchamia odpowiednia odpowiedź endokrynną będącą sygnałem do zwiększenia produkcji mleka. Dziecko poprzez swoje zachowanie np. dotykanie rączkami piersi czy po prostu ssanie również przyczynia się to tego procesu. Kolejnym efektem jest rozluźnienie obojga. Pierwsze doby po porodzie są równie istotne, jak pierwsze kilka godzin.


Kwartalnik Laktacyjny nr 3 (7)

Warto wspomnieć, że metoda kangurowania nie ogranicza się tylko do przytulenia dziecka po porodzie i w pierwszych tygodniach życia. To ściśle określona procedura, która obejmuje również karmienie wyłącznie piersią oraz wypisanie do domu ze szpitala w terminie najszybszym, na jaki pozwala stan zdrowia dziecka i mamy.

87

Różnica jest dość istotna,

do 400ml/dobę), co się

ponieważ, jak pokazują

oczywiście przekładało

badania, kobiety

na większą liczbę karmień

zadowolone z pierwszych

oraz na większy przyrost

chwil ze swoim dzieckiem,

masy ciała noworodków.

karmiły prawie 1,5 miesiąca

Ponadto ponad połowa

dłużej, co więcej, wszelkie

kobiet kangurujących po

przejściowe problemy

6 tygodniach od narodzin

typu, nawał pokarmu czy

karmiła swoje dzieci piersią

ból brodawek podczas

(wśród niekangurujących

karmienia, były lepiej

tylko 28%).

tolerowane przez kobiety, które doświadczyły kontaktu skóra do skóry po porodzie. Częściej też te kobiety karmiły wyłącznie piersią w szpitalu, co się przekłada na sukces laktacyjny. Należy podkreślić ogromną rolę kangurowania wcześniaków, które czasem nie są na tyle dojrzałe, by być karmionymi bezpośrednio z piersi, niezależnie od tego dziecko zawsze powinno być przy niej położone. Stymulacja laktacji w tych przypadkach jest niezmiernie ważna. Jak podają doniesienia naukowe, matki, które kangurowały wcześniaków produkowały więcej mleka w porównaniu do kobiet obserwujących dzieci przez szybę inkubatora (640ml

Obecnie zaleca się również stosowanie kangurowania w pierwszym trymestrze życia dziecka poza łonem matki, zależnie od możliwości i preferencji obojga (im częściej oraz im dłużej, tym lepiej). Najlepszym rozwiązaniem jest stworzenie warunków jak najbardziej przyjaznych do przytulania. Oprócz tradycyjnej formy kangurowania, można np. napełnić wannę wodą i zanurzyć się w niej razem z dzieckiem. Takie środowisko szczególnie pozytywnie wpływa na karmienie. Dzieci zwykle same mają chęć possać pierś, co więcej robią to prawidłowo i się najadają. Kangurowanie jest również dobrym sposobem na zawiązanie więzi ojca z dzieckiem.


Poród ma znaczenie na wielu płaszczyznach – wpływa na nasze emocje, na szybkość procesu dochodzenia do siebie, na stan dziecka, ale także i na karmienie piersią. To, w jaki sposób narodzi się nasze dziecko, może przełożyć się bezpośrednio na sukces w karmieniu piersią.

Wpływ interwencji medycznych podczas porodu na karmienie piersią Anna Maria Marcinkowska

Ina May Gaskin, położna,

obecne są efekty uboczne

przeszkód. Linda Smith,

pisze w książce pt.

ich stosowania. Oznacza

doradczyni laktacyjna,

‚‚Karmienie piersią”:

to, że jeśli dziecko zostało

zwraca uwagę na

‚‚... zdolność produkcji

urodzone z lekiem obecnym

bezpośredni wpływ praktyk

odpowiednich hormonów

w ciele, znajdzie to oddźwięk

porodowych na możliwość

w odpowiednim czasie w

w jego zachowaniu oraz

i chęć karmienia piersią.

trakcie porodu i po nim,

wpłynie na rozpoczęcie

Okazuje się, że efekt tego, co

umożliwiająca dobry

karmienia piersią.

stało się podczas porodu,

początek karmienia piersią

Interwencje medyczne

widać u karmiących przede

zależy w dużej mierze (...)

oznaczają użycie leków, a te

wszystkim w pierwszych 2

od środowiska, w jakim

wpływają na dziecko, które

tygodniach życia dziecka.

rodzisz i powszechnie

może być śpiące, odurzone,

stosowanych w nim praktyk

może mieć upośledzony

porodowych”. Z kolei Penny

odruch ssania, wykazywać

Simkin, doula, fizjoterapeutka

się drażliwością, mieć

specjalizująca się w

drgawki, żółtaczkę. Ważne

porodach zauważa, że

jest jednak, że większość

choć leki podawane w

kobiet, które doświadczyły

czasie porodu ulegają

interwencji, jest w stanie

ciągłym ulepszeniom, nadal

karmić piersią pomimo

Dziecko, które narodziło się w porodzie indukowanym, zawsze jest urodzone przedwcześnie. Do tej pory nikt, oprócz natury, nie wie, kiedy jest odpowiedni czas dla narodzin dziecka. Jeśli jest to możliwe, indukcja


Kwartalnik Laktacyjny nr 3 (7)

porodu powinna nastąpić

kolei powoduje zwiększenie

najwcześniej 40 tygodniach

obrzęku piersi. Kroplówka

i 5 dniach, choć zazwyczaj

prawdopodobnie utrudnia

czeka się do 42 tygodnia.

otwieranie kanalików

Do interwencji medycznych, wpływających na karmienie piersią zaliczamy: Podanie kroplówki w trakcie porodu Gdy płyny podane są dożylnie w dużej ilości, powodują czasowe obniżenie poziomu cukru we krwi matki i dziecka po porodzie (o ile zawierają cukier dekstrozę) lub zaburzenie równowagi elektrolitowej u dziecka tuż po porodzie (o ile płyny zawierają elektrolity). Obniżenie poziomu cukru we krwi dziecka może powodować drgawki, senność, drażliwość oraz problemy z oddychaniem. Przy zaburzeniach elektrolitowych mogą występować zaburzenia pracy serca, obrzęki, zaburzenia napięcia mięśniowego, wymioty, biegunka lub zaparcie oraz odwodnienie. Wlew dożylny w dużej ilości powoduje zatrzymanie płynów w ciele matki, szczególnie w nogach i piersiach. Płyny uwalniają się kilka dni. To z

89

mlecznych. Kroplówka podana matce sztucznie zawyża wagę urodzeniową dziecka. Dziecko, oddając mocz, pozbywa się nadmiaru płynów. Jako że jego waga monitorowana jest w szpitalu, obserwowane spadki wagi są większe. Często skutkuje to podaniem sztucznej mieszanki. Faktyczna waga noworodka powinna być odnotowana dopiero po 24 godzinach od takiego porodu.

Znieczulenie zewnątrzoponowe (ZZO) Jest to bardzo popularne znieczulenie. Jednocześnie z nim podawane są wlewy dożylne, mające zapobiec jednemu z poważnych skutków ubocznych ZZO, obniżeniu ciśnienia krwi matki, które może spowodować nagłe spowolnienie akcji serca dziecka. U dzieci matek rodzących z ZZO odnotowuje się: występowanie stresu w trakcie porodu, obniżone napięcie mięśniowe, częstszą potrzebę reanimacji oraz napady drgawkowe

w ciągu kilku pierwszych dni życia. Znieczulenie to oddziałuje na centralny układ nerwowy dziecka, co ma bezpośredni wpływ na koordynację oddechu, ssania i przełykania.

Podanie leków narkotycznych Wpływają one na ośrodkowy układ nerwowy, a podawane są w niskich dawkach, by nie zagroziły życiu matki i dziecka. Poprzez niewielką dawkę nie powodują złagodzenia bólu porodowego, ale często skutkują sennością, nudnościami i obniżonym ciśnieniem krwi. Leki


te przedostają się do

wklęsłych, co skutkuje często

urodzone przez cesarskie

organizmu dziecka przez

nieadekwatną do sytuacji

cięcie częściej zapadają na

łożysko w ciągu zaledwie

poradą laktacyjną. Podanie

astmę lub alergie poprzez

2 minut od ich podania

oksytocyny często wywołuje

brak styczności z bakteriami

matce. Leki tego typu mogą

tzw. kaskadę interwencji.

z układu pokarmowego

długoterminowo wpłynąć na karmienie piersią – dzieci mogą nie być w stanie ssać piersi, albo mogą ssać bezproduktywnie.

Przeprowadzenie porodu przez cesarskie cięcie W Polsce niemal 40% rodzących przechodzi

Podanie środków uspokajających

operację cesarskiego cięcia.

Leki te, np. valium, przenikają

uzasadnionym, dziecko jest

przez łożysko i mogą

znacznie bardziej narażone

wpłynąć na zdolność

na problemy z wentylacją

dziecka do oddychania,

i oddychaniem. W obu

ssania i utrzymywania

przypadkach koordynacja

prawidłowego napięcia

ssania i oddychania może

mięśniowego (niemowlęta

przychodzić dziecku z

pod wpływem tych środków

trudem. Dzieci narażone

bywają wiotkie).

są na zwiększone ryzyko

Podanie syntetycznej oksytocyny W przypadku podania wlewu z oksytocyną skutki są bardziej odczuwalne niż w przypadku innych wlewów dożylnych. Nagromadzenie płynów jest u matki większe, gdyż syntetyczna oksytocyna negatywnie wpływa na pracę nerek. Piersi mogą być bardziej obrzęknięte. Bardzo łatwo z tego powodu o nieprawidłową diagnozę brodawek jako płaskich lub

Zarówno po cesarskim cięciu na życzenie, jak i medycznie

przebywania na Oddziale Intensywnej Opieki Noworodkowej i oddzielenie od matki. Cesarskie cięcie na życzenie jest silnie powiązane z problemami układu oddechowego u dzieci, zwłaszcza urodzonych przed 39 tygodniem życia. Zgodnie z publikacją w Birth” z 2008 roku każdy

dzień, o który poród jest przyspieszony, zwiększa ryzyko śmierci noworodka 2,5 razy w porównaniu z planowanym porodem drogami natury. Dzieci

matki. Ominięcie drogi pochwowej powoduje, że receptory czuciowe dziecka są niedostymulowane. Konsekwencją może być nadwrażliwość noworodka na dotyk, szczególnie górnej części ciała. Cesarskie cięcie może być przyczyną zaburzeń pracy układu mięśni, biorących udział w pobieraniu pokarmu (szukanie, otwieranie ust, ssanie, połykanie) i/lub nadmiernie pobudzonych odruchów obronnych (kąsanie, odruch wymiotny, wypychanie), jak również zaburzeń aktywności ośrodkowego układu nerwowego dziecka, co objawia się nadmierną sennością, okresami rozdrażnienia i patologicznego niepokoju. Matki poddane operacji cesarskiego cięcia narażone są na wiele skutków ubocznych, także śmiertelnych, wśród nich karmienie piersią utrudnić może opóźniona produkcja mleka właściwego. Poród cesarskim cięciem na życzenie ma dodatkowy


Kwartalnik Laktacyjny nr 3 (7)

skutek uboczny, o którym

wykonywane rutynowo.

rzadko się wspomina, a

Kobiety mają pełne prawo

mianowicie mleko matki

do korzystania z dokonań

po tym rodzaju operacji

medycyny także wtedy,

ma zmniejszoną ilość

gdy poród wiąże się dla

endorfin, czyli jego zdolność

nich z niemożliwym do

łagodzenia bólu u dziecka

przezwyciężenia strachem

jest obniżona. Siara jest

o różnorakim podłożu.

lekiem przeciwbólowym dla

Z drugiej strony szpitale

noworodka.

powinny szkolić personel

pozycję w fazie partej

i dbać o pacjentki tak, by

porodu

Epizjotomia, poród przez zastosowanie próżnociągu lub kleszczy Interwencje te wymagają użycia środków znieczulających mających wpływ na dziecko i, co za tym idzie, karmienie piersią. Zdarzają się przypadki uszkodzenia np. głowy noworodka. W Polsce nadal rzadko podaje się znieczulenie do tych procedur. Dziecko po interwencjach ma obniżoną szansę na samodzielne doczołganie się i rozpoczęcie ssania piersi. Zadaniem interwencji medycznych jest wspomaganie matek w czasie porodu, podczas którego występują problemy. Interwencje mają ratować życie i zdrowie matek i dzieci. Z tego powodu są one bardzo potrzebne, a jednocześnie nie mogą być

przy porodzie •

rozważ poród domowy

pamiętaj o ruchu podczas porodu

jedz i pij w czasie porodu

znajdź odpowiednią

mogły one „rodzić po ludzku” i by dokonywały wyborów

91

pierwsze 2 godziny (a przynajmniej 1 godzinę)

na podstawie rzetelnych informacji, a nie ze strachu.

powinny być uznane za

Pamiętajmy, że interwencje

dziecko i matka powinni

w czasie porodu mogą,

mieć umożliwiony kontakt

ale nie muszą wpłynąć na

skóra do skóry, dziecko

mleczną drogę. Specjaliści

może samo doczołgać

w dziedzinie laktacji

się do piersi.

zapewniają, że karmienie naturalne uda się, jeśli mamy będą chciały karmić piersią, a jednocześnie będą poszukiwały sprawdzonych

integralną część porodu,

Zalecenia Lindy Smith, doradczyni laktacyjnej: •

douli podczas porodu

informacji na ten temat oraz uzyskają odpowiednie

zapewnij sobie asystę

poznaj niemedyczne

wsparcie otoczenia i

sposoby radzenia sobie z

odpowiednią poradę

bólem podczas porodu

laktacyjną.

Jak zapewnić sobie sukces w karmieniu piersią? Zalecenia doktora Jacka Newmana, kanadyjskiego pediatry specjalizującego się w laktacji: •

poproś o pomoc douli

idź na spotkanie grupy mam karmiących piersią jeszcze przed porodem

w przypadku wystąpienia problemu z laktacją, jak najszybciej zgłoś się po pomoc do specjalisty


będzie pozostawanie

dowiedz się, jaki

z dzieckiem w jednym

jest odsetek

pomieszczeniu oraz

indukcji, cesarskich

kangurowanie

cięć i znieczuleń zewnątrzoponowych w szpitalu, w którym masz zamiar rodzić,

skorzystaj z pomocy douli

uwierz we wrodzoną

wybierz szpital, który ma

mądrość swojego ciała

obiecujące wyniki • •

przygotuj plan porodu,

porodu

w którym m.in. należy zawrzeć punkty o:

uśmierzającego ból,

dziecka

poznaj jego wady i zalety

24-godzinnym „rooming-in”, •

metodami radzenia sobie

noworodkowym, zaznacz, że

z bólem porodowym

chcesz być razem z nim.

wybierz Szpital Przyjazny Dziecku

przed porodem dowiedz się, czy możliwe

zapoznaj się z alternatywnymi

musi być na oddziale

Zalecenia Iny May Gaskin, położnej:

zanim podejmiesz decyzję o wzięciu leku

potrzeby resuscytacji

a w przypadku, gdy dziecko

zadbaj o jedzenie i picie w trakcie porodu

natychmiastowym kontakcie skóra do skóry z wyjątkiem

ruszaj się w trakcie

pamiętaj o dobroczynnym działaniu kontaktu skóra do skóry zarówno tuż po porodzie, jak i w przypadku wystąpienia problemów z laktacją.


reklama

Kwartalnik Laktacyjny nr 3 (7)

93


Ekologiczne, ekonomic wielorazowe Rozmawia: Jowita Romaniuk

Pamela Kucińska - psycholog, doula, redaktorka „Kwartalnika Laktacyjnego”. Mama siedmiolatka i roczniaczki, których urodziła w domu. Pasjonatka naturalnych rozwiązań w życiu codziennym, które z każdym dniem coraz lepiej dopasowuje do potrzeb swojej rodziny. Orędowniczka wolnego wyboru - ucieka od dogmatyzmu, ideologii, przymusów i powinności.

szkole rodzenia, do której uczęszczałam przed narodzinami mojej córki. Prowadząca omawiając z nami materiał dotyczący wyprawki malucha i jego pielęgnacji pokazała nam

Kwartalnik Laktacyjny: O pieluszkach wielorazowego użytku po raz pierwszy usłyszałam ponad sześć lat temu na zajęciach w

pieluszki wielorazowe i zachęcała do ich używania. Jaki był twój pierwszy raz z wielorazówkami? Pamela Kucińska: Nie pamiętam dokładnie. Mój syn miał wtedy około czterech lat, nie byłam jeszcze w drugiej ciąży, ale byłam już doulą i coraz bardziej wsiąkałam w ekorodzicielstwo bliskości. Wielorazówki mnie zafascynowały, dużo rozmawiałam z koleżankami, które ich używały. Kiedy byłam w drugiej ciąży, było dla mnie oczywiste, że będę ich używać. Pożyczyłam sporo pieluch od koleżanek, dokupowałam nowe dopiero, kiedy zaczęłam ich używać i zorientowałam się, co najbardziej odpowiada córce i mnie. Całkowite przerzucenie się na


czne, pieluszki

Kwartalnik Laktacyjny nr 3 (7)

wielorazówki zajęło nam

60 stopniach. Może brzmi to

około dwóch miesięcy -

pracochłonnie, kiedy się o

nie wiedziałam wcześniej,

tym czyta, ale tak naprawdę

że można kupić specjalny

to jak zwykłe pranie.

zestaw noworodkowy, pasujący na maleńką pupę. Moja córka miała chude nóżki i pieluchy, które wcześniej kupiłam - typu

KL: Faktycznie, nie brzmi to wcale strasznie. Wygląda na to, że pranie pieluszek wielorazowych staje

One Size - przeciekały.

się po prostu jedna z

KL: Przy pierwszym spotkaniu

czynności. Ale jak poradzić

z wielorazowymi pieluszkami

sobie z wielorazówkami

warto więc zapytać kogoś

na wyjeździe? Jak radzicie

doświadczonego o zdanie.

sobie w takiej sytuacji

Ja pomyślałam sobie, że na

podbramkowej? Wracacie

pewno jest z nimi strasznie

do jednorazówek?

dużo roboty. Namaczanie, pranie, suszenie, może nawet wygotowywanie. Chyba w wielu głowach rodziców siedzi taki obraz z lat dzieciństwa ciągnących się kilometrami sznurów z

codziennych domowych

PK: To zależy od chęci, ale też warunków, jakie zastaniemy na wyjeździe. Jeśli na przykład chcemy na urlopie odpocząć od wszelkich obowiązków,

95

Byłam z córką w Egipcie, kiedy miała 3 miesiące i prawie cały wyjazd, za wyjątkiem lotów, chodziła w pieluchach wielorazowych.

rodzice z sukcesem kontynuują ten sposób pieluchowania. KL: Oferta firm produkujących pieluszki wielorazowe jest teraz bardzo bogata. Czy rodzice rozpoczynający przygodę z wielorazowym pieluchowaniem muszą

pieluchami.

wtedy warto bez wyrzutów

PK: Tak, taki jest stereotyp.

sięgnąć po jednorazówki.

Na szczęście nowoczesne

Istnieją jednorazówki

PK: Radziłabym nie kupować

wielorazówki nie mają z tym

biodegradowalne. Z mojego

od razu całego zestawu

obrazem wiele wspólnego.

doświadczenia i obserwacji

startowego ani tysiąca

Pieluch nie trzeba

wynika, że używanie

różnych pieluszek. Zawsze

namaczać, pobieżnie pod

wielorazówek wciąga na

może się jednak okazać, że

kranem spłukuje się tylko

tyle, że często nawet w

wielorazowe pieluchowanie

kupę. Pierze się je w 40 lub

nietypowych sytuacjach

nie jest dla nas. Warto

sumienia po prostu

kupić je wszystkie od razu? Co byś im doradziła?


kupić kilka różnych opcji,

koszt takiego zestawu „na

się malucha. W ten sposób

poobserwować przez kilka

początek, wychodzi nawet

rozkładamy sobie wydatki

tygodni jak się sprawdzają

kilkaset złotych. Przy małym

na kilka miesięcy i nie

i zakupić więcej pieluch,

dziecku jednorazowy

będą one tak dotkliwe.

które będą nam najbardziej

wydatek w wielkości 500

Warto nie tracić z oczu

pasowały. Ja osobiście

złotych to bardzo dużo.

także długodystansowej

zaczynałam od kieszonek One Size z wkładami z mikrofibry i bambusa, a teraz, kiedy córka ma rok, używam głównie otulaczy z wkładami bambusowymi typu prefold. Od czasu do czasu korzystamy z innych rozwiązań. Polecam osobny zestaw pieluszek noworodkowych, ponieważ pieluszki OneSize zwykle pasują dopiero na dzieci ok. 4. miesiąca. Kiedy przestajemy dziecko przewijać w nocy, rzeczywiście trzeba być przygotowanym na dużą chłonność. Dobrze sprawdzają się np. formowanki bambusowe z dodatkowym wkładem i otulaczem. KL: Kolejnym argumentem zniechęcającym rodziców

PK: Bardzo polecam kupowanie pieluszek używanych. Nie dość, że właściwie wszystkie pieluchy są bardzo trwałe i po jednym czy dwojgu dzieciach często nawet nie widać śladów użytkowania, to jeszcze taka pieluszka osiągnęła już swoją docelową chłonność i wypłukały się z niej wszelkie pestycydy czy inne substancje być może użyte w procesie produkcji. Taki zestaw używany wcześniej można kupić za około 100150 zł. Jeśli któryś typ nam nie podejdzie, zawsze można pieluszki odsprzedać dalej za tę samą cenę i nie będziemy na tym stratni. Ja na przykład lubię różnorodność i mam w swoim stałym stosiku” wszelkie rodzaje

pieluch, których używam

do wielorazówek jest ich

na różne okoliczności i

cena. Łatwo powiedzieć,

humory. Zawsze proponuję,

że na początek warto jest

jeśli to tylko możliwe,

wypróbować różne rodzaje i

rozpoczęcie kompletowania

znaleźć dla siebie najlepsze

pieluszek jeszcze w ciąży,

rozwiązanie, ale pieluszki

a przynajmniej zakup

wielorazowe nie są przecież

tego pierwszego zestawu

tanie. Po podliczeniu

testowego przed urodzeniem

korzyści finansowej. Na jednorazówki wydalibyśmy przecież około 150-300zł miesięcznie, a znam osoby, które kompletny zestaw pieluszek wielorazowych, służący dziecku przez cały okres pieluchowania, czyli około 2 i pół roku, kupiły za 500 zł! Bez zaciskania pasa, przy nowych pieluszkach, zapewne zamkniemy się w górnej granicy 2000 zł. To i tak nieporównywalnie mniej niż koszt jednorazówek - a nie poruszyłyśmy jeszcze tematu kosztów, które ponosi nasza planeta, kiedy wyrzucamy kolejne tony nierozkładalnych chemikaliów na jej łono. Po odpieluchowaniu malucha galoty wystawiamy na sprzedaż i zwraca nam się przynajmniej połowa poniesionych kosztów. Czyż to nie piękne?


reklama

Kwartalnik Laktacyjny nr 3 (7)

97


Pytamy prawnika Rozmawia Agata Aleksandrowicz

Na nasze pytania odpowiada mec. Aneta Naworska, Naworska Marszalek Jarzembska sp.k. w Toruniu www.knmp.pl stan na dzień: 28.09.2015

Jakie nastąpiły zmiany w zasiłkach dla kobiet powracających po przerwie na rynek pracy w ostatnim półroczu?

15 maja 2015 r. Sejm uchwalił nowelizację która wprowadzi zmiany w zakresie zasiłku macierzyńskiego. Największe z nich wprowadzone zostały w zasadach ustalania podstawy wymiaru


Kwartalnik Laktacyjny nr 3 (7)

zasiłków przysługujących

a ubezpieczonymi krócej

ubezpieczonym niebędącym

niż rok. W przypadku

pracownikami. Zmiany te

ubezpieczonej, dla której

w szczególności dotkną

podstawę wymiaru składek

kobiety prowadzące własną

stanowi zadeklarowana

działalność gospodarczą

kwota, podlegającego

– co spotyka się obecnie

ubezpieczeniu

z falą protestów przeciwko

chorobowemu przez

wprowadzeniu takich

okres krótszy niż rok,

regulacji. Nowela ustawy

podstawę wymiaru zasiłku

zamyka dotychczasową

chorobowego stanowić

furtkę umożliwiającą

będzie suma przeciętnej

kobietom zakładającym

miesięcznej najniższej

działalność krótko przed

podstawy wymiaru

porodem i podlegającym

składek na ubezpieczenie

ubezpieczeniu społecznemu

chorobowe oraz kwoty

(chorobowemu) przez

stanowiącej iloczyn jednej

niedługi czas, otrzymania

dwunastej przeciętnej

stosunkowo wysokiego

kwoty zadeklarowanej

zasiłku. Dotychczas

jako podstawa wymiaru

wystarczało bowiem

składek na ubezpieczenie

opłacenie składki od

chorobowe, w części

maksymalnej podstawy

przewyższającej najniższą

wymiaru składek, aby

podstawę wymiaru

otrzymać zasiłek w

składek na ubezpieczenie

wysokości nawet 6

chorobowe za pełne

tysięcy złotych. Zgodnie

miesiące kalendarzowe

z nowym brzmieniem

ubezpieczenia, z których

ustawy, podstawę wymiaru

przychód podlega

zasiłku chorobowego

uwzględnieniu w podstawie

przysługującego

wymiaru zasiłku, oraz liczby

ubezpieczonemu

tych miesięcy. Konkludując,

niebędącemu pracownikiem,

kobieta, aby otrzymać

stanowić będzie przeciętny

zasiłek macierzyński w

miesięczny przychód

maksymalnej wysokości,

za okres 12 miesięcy.

będzie musiała opłacać

Dodatkowo wprowadzono

składki w wyższej stawce

szereg nowych zasad

przez cały rok. Nowelizacja

obliczania zasiłku dla kobiet

ma wejść w życie z dniem 1

niebędących pracownikami,

stycznia 2016 r.

99

Czy zmiany objęły też ochronę dotyczącą karmienia piersią? Zmiany nie objęły uprawnień dotyczących karmienia piersią. Przepisy regulujące te kwestie zawarte zostały w Kodeksie Pracy. Pracownica karmiąca dziecko piersią ma prawo do dwóch półgodzinnych przerw w pracy wliczanych do czasu pracy. Jeżeli karmi więcej niż jedno dziecko ma prawo do dwóch przerw, po 45 minut każda. Przerwy te mogą na wniosek zostać udzielane łącznie. Ponadto przerwę na karmienie można wykorzystać w ten sposób, że pracownica wcześniej skończy pracę lub później ją zacznie.

Jakie zmiany wprowadzone zostały w rozporządzeniu Ministra Sprawiedliwości w sprawie komisji egzaminacyjnej do spraw aplikacji notarialnej oraz przeprowadzania egzaminu wstępnego i notarialnego? Minister Sprawiedliwości rozporządzeniem z dnia 20 sierpnia 2015 r. wprowadził zmiany do


aktualnie obowiązującego

każda. Na odpowiedni

piersią. Przewodniczący

rozporządzenia w sprawie

wniosek zdającej przerwy

komisji egzaminacyjnej,

aplikacji notarialnej. Przede

te będzie można połączyć.

w przypadku spełnienia

wszystkim dodane zostały

Ponadto wykorzystane

wymaganych kryteriów, ma

zapisy, na podstawie

przerwy nie będą wliczały

obowiązek poinformować

których przyznano zdającym

się do czasu trwania danej

zdającą o przyznanych

egzamin kobietom

części egzaminu. Aby

jej uprawnieniach. W

karmiącym piersią prawo

uzyskać prawo do wyżej

sytuacji, gdy poród nastąpił

do dwóch półgodzinnych

wymienionych przerw,

po złożeniu wniosku o

przerw w czasie trwania

zdająca egzamin powinna

dopuszczenie do egzaminu

każdej części egzaminu

złożyć odpowiedni wniosek o

notarialnego, aby uzyskać

notarialnego. Jeżeli kobieta

przyznanie tego uprawnienia

prawo do przerw, należy

karmi więcej niż jedno

oraz zaświadczenie

złożyć wniosek wraz z

dziecko, przerwy zostaną

lekarskie potwierdzające

zaświadczeniem lekarskim

wydłużone do 45 min

fakt karmienia dziecka

najpóźniej 3 dni przed terminem egzaminu.

reklama

mmz by werkart to: - ubranka dla dzieci - ręcznie malowane zabawki - czapki - kominy www.werkart.pl

www.facebook.com/MMZbyWerkArt


Kwartalnik Laktacyjny nr 3 (7)

101

Zapytaj eksperta ta jest związana częściowo z fizjologią, czyli zmianą

Pamela Kucińska jest magistrem psychologii i certyfikowaną doulą ze Stowarzyszenia Doula w Polsce. Jako fanka i propagatorka rodzenia i karmienia w zgodzie z naturą marzy, aby wszystkie kobiety miały możliwość i chęć zdobywania obiektywnej wiedzy w tych obszarach. Szczęśliwa żona, mama sześcioletniego Stasia i ponad rocznej Neli, których urodziła w domu.

Czy po odstawieniu od piersi może się pojawić opóźniony baby blues związany ze spadkiem hormonów? Odstawienie dziecka od piersi może być związane z pojawieniem się lub nasileniem różnych emocji, np. smutku, żalu, ulgi lub innych. Mogą one też pojawiać się parami lub w innych połączeniach, nasilać się w zwyczajowych porach karmienia lub przypominać huśtawkę emocji. Reakcja

nazywać “przyzwyczajaniem

dziecka do leżenia”. Noszenie

poziomu hormonów i ich

przynosi dziecku, a w

aktywności w związku z

szczególności noworodkowi

zakończeniem karmienia,

i niemowlęciu, tak wiele

a częściowo z naturalną

korzyści, że nie sposób ich

reakcją na zakończenie

wszystkich opisać w kilku

ważnego etapu w życiu.

słowach. Zaczynając od

Pomimo podobieństw, technicznie rzecz biorąc nie jest to baby blues, który pojawia się na maksymalnie kilka dni lub tygodni w ciągu pierwszego tygodnia po porodzie. Gdyby stan obniżonego nastroju trwał dłużej niż kilka tygodni lub emocje nasilały się z czasem, warto udać się do psychologa lub dobrego lekarza pierwszego kontaktu,

spełniania potrzeby bliskości, regulowania temperatury ciała i oddechu dziecka, poprzez trenowanie zmysłu równowagi i innych, lepsze uspołecznienie, dostarczanie bardziej różnorodnych bodźców, a na bliższej relacji rodzica z dzieckiem, lepszym rozumieniu sygnałów dziecka oraz lepszym rozwoju ruchowym i mowy kończąc.

który podpowie nam, co

Noszenie jest praktyką,

dalej robić.

którą jak najbardziej

Czy możliwe jest przyzwyczajenie dziecka “ do noszenia”? Dziecko przychodzi na świat “przyzwyczajone do noszenia”. Nie zna

innego stanu poza byciem noszonym. To, co próbujemy w kulturze zachodniej uskuteczniać, powinno się

warto włączyć w swój codzienny arsenał technik rodzicielskich, ponieważ przynosi dziecku – i rodzicowi! – mnóstwo dobrego. To, że dziecko dopomina się noszenia, nie jest niczym dziwnym – przecież to takie przyjemne.


Organizm wręcz może mieć

dziecko odmówi ssania

tendencję do utrzymywania

tylko dlatego, że smak

zapasu tkanki tłuszczowej

mleka jest inny, w końcu

na potrzeby rezerwy

różne dania też zmieniają

laktacyjnej energii”.

smak mleka. Dla dziecka

Diety niskoenergetycznej (1000 kcal) nie polecam żadnej mamie w okresie laktacji. Powinna być Małgorzata Jackowska jako doula wspiera mamy w czasie porodu i w okresie okołoporodowym. Zajmuje się poradnictwem żywieniowym i dietetycznym, w szczególności interesuje się żywieniem niemowląt i małych dzieci oraz odżywianiem kobiet w czasie laktacji. Promotorka dobrego karmienia i dzieci, i mam.

Karmię piersią roczną córeczkę, chciałabym zacząć się odchudzać i ćwiczyć. Kilka lat temu byłam pod opieką dietetyka, który ułożył mi dietę oraz zestaw ćwiczeń – czy mogę ją stosować przy karmieniu? Czy mogę ćwiczyć treningi Ewy Chodakowskiej? Czy po wysiłku fizycznym kwas mlekowy, który przenika do mleka, nie zmienia jego smaku?

stosowana tylko w określonych przypadkach i na pewno nie będzie dobra.

wystarczy do tego, żeby wrócić do wagi sprzed ciąży.

Skalpel Ewy Chodkowskiej to jeden z moich ulubionych zestawów, więc myślę, że będzie dobry na początek. Pierwsze kilka treningów można zrobić, wykonując połowę powtórzeń, jeżeli

Odchudzanie w trakcie

całość będzie zbyt trudna,

karmienia oczywiście

szczególnie jeżeli nie

jest możliwe, ale spadek

ćwiczyłaś w ciąży i dłużej po

masy ciała powinien być

porodzie.

nie większy niż 0,5-1 kg na tydzień. Takie wolniejsze chudnięcie jest wskazane, ponieważ pozwala na uzyskanie stałego efektu, bo wymaga długoterminowej poprawy sposobu odżywiania i trybu życia.

Myślę, że warto byłoby skonsultować się z trenerem specjalizującym się w pracy z matkami i poprosić o wskazówki dotyczące częstotliwości i rodzaju ćwiczeń. Jeżeli jesteś zdrowa, to samo karmienie piersią

Ćwiczenia fizyczne są jak

nie jest przeciwwskazaniem

najbardziej dozwolone,

do tego, żeby trenować i

a wręcz zalecane i

pracować nad powrotem do

karmienie piersią nie

formy sprzed ciąży.

jest przeciwwskazaniem. Faktycznie może być tak, że mleko zmieni smak pod wpływem kwasu mlekowego, ale dzieje się to po bardzo intensywnych

Karmienie piersią nie zawsze

nie będzie to szkodliwe.

treningach, a efekt zmiany smaku sam znika po około 1-2 h od wysiłku. Wcale nie jest powiedziane, że

Trzymam kciuki!


Kwartalnik Laktacyjny nr 3 (7)

103

jest do leków bezpiecznych

W przypadku konieczności

w okresie laktacji. Po

zastosowania pyrantelu

podaniu doustnym

w czasie laktacji, nie ma

albendazol praktycznie nie

potrzeby przerywania

wchłania się z przewodu

karmienia piersią, należy

pokarmowego i w niewielkim

jedynie obserwować

stopniu przenika do mleka

dziecko i w razie wątpliwości

matki. Dotychczas nie

skonsultować się z lekarzem.

wykazano, aby albendazol Magdalena Stolarczyk – z wykształcenia doktor nauk farmaceutycznych, ale przede wszystkim mama trójki dzieci. Łączy wiedzę zdobytą na studiach, w pracy na Uczelni oraz doświadczenie z apteki i z codziennego życia, pisze o farmacji, o lekach, o dzieciach, o ich chorobach a także o sposobach na przetrwanie kolejnego kataru, kaszlu, przeziębienia, choroby.

Czy mama karmiąca piersią może się odrobaczać i jakie leki są bezpieczne w tym okresie? Leki przeciwrobacze, zawierające pyrantel, mebendazol czy albendazol są lekami wydawanymi

wywierał niekorzystny wpływ na zdrowie karmionego piersią dziecka. Mebendazol słabo wchłania się z przewodu pokarmowego, silnie wiąże się z białkami osocza i w

Cefuroksym jest

niewielkim stopniu przenika

antybiotykiem stosowanym

do mleka. Zgłoszono

w leczeniu zakażeń

jeden przypadek, w

bakteryjnych dróg

którym po terapii doszło

oddechowych, dróg

do zahamowania laktacji.

moczowych, tkanek miękkich

Nie wyjaśniono, czy miało

i boreliozy. Zaliczany jest do

to związek z tym lekiem.

leków bezpiecznych w czasie

Mebendazol zaliczany jest

karmienia piersią (wg prof.

do leków prawdopodobnie

Hale’a). Związek ten może

bezpiecznych w czasie

przenikać do mleka matki

laktacji.

w niewielkich ilościach.

na receptę i powinny być

Pyrantel działa na robaki

stosowane tylko na zlecenie

obłe, słabo wchłania się z

lekarza. Terapia lekami

przewodu pokarmowego i

przeciwrobaczymi powinna

osiąga niewielkie stężenie

obejmować wszystkich

w osoczu, dlatego też

członków rodziny i, jeżeli

przenikanie leku do

zachodzi taka potrzeba,

mleka matki jest mało

również kobiety karmiące

prawdopodobne. Lek

piersią.

ten zaliczany jest do

Najbezpieczniejszy w trakcie karmienia piersią jest albendazol, który zaliczany

Lekarz przepisał mi antybiotyk zawierający cefuroksym. Czy ten lek jest bezpieczny w trakcie laktacji?

leków prawdopodobnie bezpiecznych w czasie karmienia piersią.

Uważa się, że ilości te są zbyt małe, aby mogły wywierać niekorzystny efekt na karmione piersią dziecko. U niemowląt może dochodzić do zaburzeń flory jelitowej, wystąpienia wymiotów, biegunki czy wysypki. Objawy te mają charakter łagodny. Należy jednak bacznie obserwować dziecko i w razie wątpliwości skonsultować się z lekarzem.


ciepły, miękki, a po użyciu

ciężar łyżki. Dzieciom lepiej

siły rozgniata się na papkę.

będzie trzymać łyżkę, która

Jest to bardzo ważny etap w

trochę więcej waży od lekkiej,

samodzielnym spożywaniu

plastikowej.

posiłków. Dziecko nie weźmie do ręki gorącego ziemniaka, ponieważ dzięki odruchowi bezwarunkowemu odrzuci go. Jeżeli ziemniak byłby na Anna Trawka – z wykształcenia logopeda, terapeuta SI, nauczyciel Montessori. Prywatnie od 2012 r. mama Lilki. Dzieci to jej pasja. Prowadzi bloga www.nebule.pl, na którym porusza tematy związane z rozwojem dzieci. Wychowując Lilkę, kieruje sie mottem M.Montessori Pomóż mi zrobić to samodzielnie”. “ W wolnych chwilach wykonuje pomoce rozwojowe dla swojej córki.

łyżeczce, dziecko mogłoby to poczuć dopiero po przyłożeniu łyżki do warg.

Kiedy jest najlepszy czas na łyżeczkę? Trzeba obserwować dziecko i podążać za nim. Posługiwanie się łyżeczką wymaga większej precyzji

Kiedy podać dziecku łyżeczkę? Jak bezpiecznie karmić niemowlę łyżeczką? Rozszerzając dietę metodą BLW, warto poczekać aż dziecko samo się o łyżkę upomni. Początki mają polegać na jedzeniu rękami i bezpośrednim wkładaniu kawałków jedzenia do ust. Na dłoniach dziecka znajduje się wiele receptorów ciepła i zimna, czucia powierzchniowego, czucia głębokiego.

ruchów niż jedzenie rękami. Myślę, że po około 2-3 miesiącach od rozpoczęcia rozszerzania diety można spróbować dać ją dziecku. Łyżeczka powinna być metalowa, nieduża i niezbyt głęboka. Możemy podać łyżeczkę do herbaty i zobaczyć, jak dziecko sobie z nią radzi. Metalowe sztućce są lepsze, ponieważ lepiej przewodzą ciepło. Gorąca zupa nagrzeje łyżkę i już w kontakcie z wargami dziecko będzie w stanie ocenić temperaturę. Na plastikowej

Dziecko, biorąc do ręki

doświadczy ciepła dopiero

ciepłego ziemniaka, pobudza

po tym, jak wargami zdejmie

w ten sposób wszystkie

pokarm z łyżki i zetknie się z

receptory. Czuje, że jest

językiem. Ważny jest również

Jeżeli zdecydujemy się na karmienie dziecka rozdrobnionym pokarmem, warto zaopatrzyć się w łyżeczkę dużo wcześniej.

Jaka powinna być pierwsza łyżeczka do karmienia około 6 miesięcznego dziecka? Przede wszystkim mała i niezbyt mocno wyprofilowana. Może być stalowa. Najważniejsze jest aby łyżka nie była zbyt głęboka. Więcej uwagi trzeba poświęcić na technikę karmienia niż na wybór sztućców. Trzeba pamiętać o tym, żeby podawać dziecku jedzenie na przeciwko warg i nie siadać z boku. Łyżeczkę kierujemy w sam środek warg, czekamy, aż dziecko otworzy buzię, powoli wkładamy łyżkę i czekamy, aż dziecko samo ściągnie wargami jedzenie. Nie wycieramy łyżki o wargę.


Kwartalnik Laktacyjny nr 3 (7)

Kolejny mit to powstawanie raka piersi przez używanie antyperspirantów. Prawdą jest jedynie to, że antyperspiranty czasowo zatykają ujścia gruczołów, ale w ciągu dnia przez pot i mycie kosmetyk zostaje wymyty. Adrianna Krynicka – wykształcenia jest mgr kosmetologii. Jest absolwentką Wyższej Szkole Zawodowej Kosmetyki i Pielęgnacji Zdrowia w Warszawie. Dyplom mgr. kosmetologa obroniła w 2014r., będąc w 8. miesiącu ciąży. Mama dwóch córek. Na codzień prowadzi bloga kosmetycznoparentingowego www.kosmetomama.pl

Zawsze cierpiałam na nadmierną potliwość i niewiele produktów na polskim rynku skutecznie chroni mnie przed nieprzyjemnymi zapachami. Czy faktycznie negatywne skutki dla dziecka lub matki karmiącej piersią może mieć stosowanie silnych antyperspirantów?

Dodatkowo przepływ płynów ustrojowych w organizmie odbywa się od piersi do dołów pachowych, więc nie ma możliwości kumulowania się w piersi związków, które mogłyby przeniknąć przez skórę pach. Antyperspiranty nie blokują wydalania toksyn z organizmu, bo toksyny metabolizowane są przez wątrobę i nerki, a następnie wydalane z moczem. Można używać antyperspirantów w ciąży i podczas karmienia piersią. Jeśli chodzi o antyperspiranty apteczne, należy skonsultować się ze swoim lekarzem prowadzącym lub zasięgnąć opinii farmaceuty, bo mogą one zawierać jeszcze inne

Jeśli chodzi o przenikanie

silne związki, które mogą

glinu przez skórę, to jest

np. wywołać u karmiącej

ono znikome. Mitem jest

podrażnienie lub alergie

także, że antyperspiranty

skórne w tym okresie.

zapychają ujścia gruczołów potowych i w ten sposób powodują gromadzenie się toksyn w organizmie.

105

Czy można zmywać hybrydy i zakładać tipsy akrylowe, jak się karmi piersią? Sztuczne akrylowe paznokcie podczas karmienia piersią są niewskazane z powodu substancji chemicznych, które są w nich używane. Substancje te wnikają w płytkę i mogą przedostać się do krwioobiegu. Kolejnym czynnikiem, który jest szkodliwy, jest zapach akrylu, który wdycha mama. Opary mogą powodować m.in. bóle i zawroty głowy. Manicure hybrydowy mogą wykonywać kobiety karmiące, gdyż zwykle nie zawiera on szkodliwych substancji chemicznych (należy sprawdzić skład preparatu przed użyciem). Produkty te są bezwonne. Zmywanie hybrydy opiera się na acetonie. Sam aceton nie jest toksyczny i nie wnika do krwi przez płytkę paznokcia. To, na co trzeba zwrócić uwagę, to bardzo nieprzyjemny zapach, który drażni śluzówkę nosa i oczu. Normalne zmywanie paznokci lub ściąganie hybrydy nie jest groźne dla dziecka, o ile w trakcie zabiegu nie karmisz go piersią.


Kropla kultury „Próbowałam już wszystkiego. Jak radzić sobie z niesfornym dzieckiem bez bicia i krzyku”, Isabelle Filliozat, wyd. Esprit

„W sercu emocji dziecka”, Isabelle Filliozat, wyd. Esprit Świat emocji to jeden z obszarów, który możemy

Do tej książki podeszłam

poznać tylko razem z

z rezerwą. Spotkała mnie

dzieckiem. Isabelle Filliozat,

jednak miła niespodzianka

francuska psychoterapeutka,

– Isabelle Filliozat wraz z

a przy tym mama dwójki

ilustratorką Anouk Dubois

dzieci, pomaga nam w

stworzyły dzieło niezwykle

tej drodze – stawia znaki i

prostolinijne, prezentujące

drogowskazy, dzięki którym

jasne zasady gotowe do

rodzicom może być łatwiej

wprowadzenia w codzienne

reagować właściwie na

życie zwykłej rodziny, a przy tym wcale nie infantylne czy ogólnikowe. Przymknąwszy oko na pewną chaotyczność potoku myśli, można z powodzeniem oprzeć na tej książce solidne podstawy pozytywnego rodzicielstwa (słowami autorek) w swoim życiu rodzinnym.

pojawiające się łzy, napady

„Urodzić razem i naturalnie”, Irena Chołuj, wyd. Fundacja Źródła Życia

lęku czy złości. To co ważne,

Książka napisana przez

człowieka, dzięki któremu

położną z długoletnim doświadczeniem to wyjątkowa publikacja ukazująca piękno porodu, lecz zarazem będąca niezwykle merytorycznym poradnikiem zarówno dla rodziców, jak i położnych czy lekarzy. „Urodzić razem i naturalnie” jest głosem, który podpowiada, jak przygotować się do porodu, by mógł być jak najpełniejszym przeżyciem dla wszystkich jego uczestników.

to jej pełne szacunku podejście do małego uczymy się, jak rozmawiać z dziećmi, a nie tylko jak radzić sobie z ich emocjami z pozycji wiedzącego lepiej. Warto się tego nauczyć.


Kwartalnik Laktacyjny nr 3 (7)

„AlaAntkowe BLW”, Anna Piszczek, Joanna Anger, wyd. Mamania

„Mała biała rybka”, Guido van Genechten, wyd. Mamania Nawet najmniejsza rybka

Chcesz, aby Twoje dziecko

w oceanie znajdzie swoją

jadło nie tylko chętnie, ale

mamę!

też różnorodnie i zdrowo?

Mała biała rybka płacze.

Niezależnie od tego, czy

Zgubiła swoją mamę! Szuka

masz doświadczenie w

jej wśród morskich stworzeń.

gotowaniu, czy dopiero

Spotyka czerwonego kraba,

zaczynasz kucharską

pomarańczową rozgwiazdę,

przygodę, Twoje dziecko

żółtego ślimaka, niebieskiego

może jeść równie smacznie

wieloryba i fioletową

jak tytułowi Ala i Antek, a Ty i

ośmiornicę. Ale gdzie jest

reszta rodziny razem z nim. Każdą z tych potraw przyrządzisz szybko i łatwo z dostępnych składników. Odkryj radość gotowania razem z dzieckiem. Smacznego!

107

mama?

‚‚Co się stało z Albertem?”, Gunilla Bergstrom, wyd. Zakamarki Albert jest bohaterem, z którym dzieci mogą się utożsamić – est zwykłym chłopcem przeżywającym wydarzenia, z którymi może zetknąć się każdy kilkulatek. W tomie ‚‚Co się stało z Albertem?” chłopiec idzie do pierwszej klasy i bardzo się z tego powodu denerwuje. Z pomocą przychodzi mu mądry tata. Próżno tu szukać opowieści w stylu „‚jak fajnie jest w szkole” czy przekonywania, że „‚nie ma się czego bać”. Znajdziemy za to morze empatii, szczyptę humoru i świetne ilustracje.

„‚Mała biała rybka” to urocza opowieść o kolorach dla najmłodszych czytelników. Przyciągające wzrok ilustracje i wzruszająca historia ucieszą każdego malucha.


„Kajtek i miś”, Jujja Wieslander, Tomas Wieslander, wyd. Zakamarki

„Pomelo ma się dobrze pod swoim dmuchawcem”, Ramona Badescu, wyd. Zakamarki

„‚Kajtek i miś” to niezwykle

Pomelo – uroczy, mały

ciepła książka, w której

słonik, którego kochają

znaleźć można piętnaście

miliony dzieci na całym

opowiadań o Kajtku. Autorzy

świecie. Dzięki ydawnictwu

książki w lekki i przystępny

Zakamarki, które wydaje

dla dzieci sposób poruszają

znane i cenione szwedzkie

ważne i często trudne

książki dla dzieci, pod

tematy. Historie są krótkie,

dachy polskich domów

bardzo wciągające, a

trafił ten zabawny słonik

jednocześnie zwyczajne.

wraz ze swoimi wesołymi

Idealnie nadają się do

przygodami. Pomelo jest

czytania przed snem –

malutki, ma bardzo długą

każde opowiadanie kończy się tym, że wieczorem przed zaśnięciem Kajtek opowiada swojemu misiowi o tym, co spotkało go w ciągu dnia, a później razem zasypiają. Książka zachęca do mówienia o emocjach i pokazuje siłę świata dziecięcej wyobraźni, która pomaga w zrozumieniu trudnych problemów.

„Okularki”, E. Madeyska, wyd. Dwie Siostry W ofercie wydawnictwa Dwie Siostry pojawiła się nowa seria: „‚Małe Katastrofy” przeznaczona dla przedszkolaków, a „Okularki” to tom pierwszy tej serii. Bohaterką jest 4,5-letnia Frania, która ma bardzo zapracowanych rodziców, dwie siostry i ukochaną maskotkę – pluszowego konika Rysia. I – jak się pewnie domyślacie – ma swoje bardzo poważne kłopoty, z którymi musi sobie radzić na swój dziecięcy sposób. Tym razem mierzy się z problemem zwanym: okulary. Czy sobie poradzi? Warto się tego dowiedzieć i zajrzeć do książki.

trąbę i mieszka w ogrodzie, a swoim poczuciem humoru, przenikliwością i trafnością spostrzeżeń zadziwia wszystkich dorosłych, jednocześnie będąc wspaniałym towarzyszem dzieci. Mam wrażenie, że świetne dla dzieci nie tylko w wieku 3+.


Kwartalnik Laktacyjny nr 3 (7)

„Mały Książę”, 2015 (Le Petit Prince) 1 godz. 48 min.

„Chrum, chrum Bolusiu”, Barbo Lindgren, wyd. Zakamarki

Myślałam, że nowa adaptacja tej znanej bajki

Bolusia nudzi siedzenie w

dla dzieci będzie dokładną,

domu. Boluś jest bardzo

rysunkową wersją historii,

ciekawy świata. Boluś ma

którą znam z powieści

młodszego brata, którym

Saint-Exupéry’ego. Jednak

musi się opiekować.

film Marka Osborna

Pewnego razu wbrew

nieco mnie zaskoczył. To więcej niż sama historia Małego Księcia, to film o współczesnej przyjaźni oraz o tym, co się stało z Małym księciem, kiedy dorósł. To opowieść o relacjach pomiędzy rodzicem a dzieckiem, o tym, o czym zapominamy, dorastając, o odpuszczaniu napiętych grafików i o wartości wspólnie spędzanego czasu. Spodziewajcie się dobrego rodzinnego kina. Koniecznie zabierzcie na seans chusteczki.

109

„Mama Mu na huśtawce”, Jujja i Tomas Wieslander, wyd. Zakamarki „‚Kiedy twoje dziecko jeździ

zakazom mamy wybierają się na spacer nad sadzawkę. Spotykają tam przyjaciół i ... Kto wie co tam się wydarzy?

na rowerze, huśta się

„‚Chrum, chrum Bolusiu” to

na huśtawce czy po raz

opowieść o małej, rezolutnej

kolejny wdrapuje się na

śwince wymyślona przez

drzewo, zupełnie nikt się

szwedzką autorkę książek

temu nie dziwi. Po prostu

dla dzieci, Barbo Lindgren.

dobrze się bawi. Sytuacja

Wydawnictwo Zakamarki

wygląda zgoła inaczej, kiedy

przyzwyczaiło nas do

to wszystko robi krowa.

tego, że warto sięgać po

A przecież, nie wszystkie

skandynawskich autorów,

krowy chcą tylko leżeć,

gdyż bohaterowie ich książek

żuć trawę i gapić się przed

mogą wiele nauczyć nasze

siebie(...)”. Te słowa to

dzieci. Przystępny, niezbyt

motto Mamy Mu, bohaterki

długi tekst, doskonałe

książki wydawnictwa

ilustracje z całą pewnością

Zakamarki pt. „Mama Mu na

spodobają się nie jednemu

huśtawce”. Jeśli jesteście

dwulatkowi.

ciekawi niezwykłych przygód niezwyczajnej krowy i jej wiernego, lecz nieco zrzędliwego przyjaciela, Pana Wrony, koniecznie sięgnijcie po kolejne książki z przygodami zwariowanej krowy, autorstwa Jujji Tomasa Wieslander.


„Album Mojego Dziecka”, Wyd. Arkady Gdy rodzi się dziecko, każdy dzień przynosi mnóstwo zachwytów, odkryć, znaczących kroków w rozwoju. Chcemy zatrzymać i uwiecznić wszystkie najważniejsze chwile. Wspaniałą pomocą okazują się do tego albumy stworzone specjalnie z myślą o spisaniu historii tych pierwszych momentów życia naszego malucha. Wydawnictwo Arkady w swojej ofercie ma kilka takich albumów. Jednym z nich – moim ulubionym – jest Album Dziecka z misiem o miłym w dotyku futerku na okładce. Album ten jest ilustrowany, zawiera mnóstwo kieszonek, schowków, zakładek i karteczek – znajdzie się w nim miejsce na opisanie wszystkich najważniejszych wydarzeń z pierwszego roku życia dziecka. Ma twardą okładkę oraz wstążeczkę do zawiązania Kolejne propozycje to piękne: „‚Album mojego dziecka – dziewczynka” i

„Album mojego dziecka – chłopiec”. Album ten, który również posiada wiele stron umożliwiających zanotowanie najważniejszych momentów. Dodatkowo jest on wzbogacony o wiele zdjęć autorstwa Elle Mendenhall

„Tomeki przyjaciele. legenda o zaginionym Skarbie”, październik 2015 3 października na ekrany kin trafi najnowszy film o przygodach „‚Tomka i Przyjaciół”, który z pewnością skradnie serca maluchów. „‚Legendę o zaginionym skarbie” będzie można oglądać w jesienne weekendy w Multikinach w ramach „‚Poranków z Tomkiem i Przyjaciółmi”. Tym razem Tomek na skutek nieszczęśliwego wypadku wpada do jaskini, na dnie której zauważa stary statek piracki. Jakie tajemnice są z nim związane? Najnowszy film o dzielnych przyjaciołach będzie wyświetlany o godzinie 10.30 w każdy weekendowy poranek od 3 października do 13 listopada w wybranych Multikinach na terenie całej Polski.


Kwartalnik Laktacyjny nr 3 (7)

111

„W świecie porozumienia bez przemocy”, M. B. Rosenberg, wyd. MiND Gdy zmarł Marshall B. Rosenberg – twórca Porozumienia bez Przemocy (ang. NVC – Non Violent Comunnication) –

klocki Spinifex Cluster. www.lidibrii.pl

pomyślałam ze smutkiem, że świat stał się uboższy o pełnego piękna i empatii człowieka. Na szczęście ten wybitny psycholog nie wszystek umarł. Zostawił on po sobie bowiem wiele pism, z którymi zdecydowanie

Estetycznie wykonane, będą mogły poznać ten sposób komunikacji, będący jednocześnie sposobem na życie. To swoiste

warto się zapoznać i wziąć

podsumowanie może być

świecie porozumienia bez

wstępem, w którym dowiecie

je sobie do serca. „„W

jednocześnie wspaniałym

przemocy”, książka z 2012

się: jak rozwiązywać konflikty

roku, wydana w Polsce przez Wydawnictwo MiND, to ostatni zbiór jego pism. To pozycja obowiązkowa i napisana w taki sposób, że osoby, które świetnie znają sposób porozumiewania się bez przemocy znajdą tu wiele ciekawych informacji dla siebie, będą mogły poukładać sobie i uporządkować sobie znane treści, jak i zastanowić się na nowo nad pewnymi zagadnieniami. Osoby, które dotychczas nie spotkały się z NVC – w przystępny, uporządkowany sposób

bez użycia przemocy, jak przekształcać złość w pozytywne działanie, jak zaspokajać potrzeby wszystkich stron, jak dochodzić do pojednania i jak wygląda rodzicielstwo według Porozumienia Bez Przemocy. Polecam wszystkim tę piękną książkę oraz ten sposób komunikacji znany już i stosowany na całym świecie!

pozornie zwykłe – a jednak dające niesamowite możliwości kreacji i sztuki konstruktorskiej. Przeznaczone raczej dla przedszkolaków oraz wszystkich starszych – dzieci w wieku szkolnym i dorosłych. Rozwijają wyobraźnię, kreatywność, myślenie przestrzenne, ale także skupienie uwagi oraz umiejętność planowania działań. Wyglądają na niezwykle trwałe – i dobrze, ponieważ wierzę, że to zabawka na lata i to dla całej rodziny. Chcesz pokazywać swoim dzieciom piękny design, wspierać rozwój niestandardowego, nieszablonowego myślenia oraz wpoić im zamiłowanie do tworzenia, budowania i konstruowania? Klocki Spinifex Cluster to coś dla Was.


Moda na jesień

Kap-Kap to wyjątkowa marka stworzona przez mamę dla mam i dla dzieci. Wyróżniają ją kolorowe akcenty na rękawach oraz kieszeniach ubrań. Wykonane z wysokiej jakości tkanin sukienki świetnie sprawdzą się na jesienny spacer po parku i na casualowe spotkanie z koleżanką. Kap-Kap w swojej ofercie ma także wahlarz kolorowych, i co ważne, wytrzymałych produktów dla najmłodszych. www.kapkap.com.pl


Kwartalnik Laktacyjny nr 3 (7)

113


„„Moja strefa karmienia jest tam, gdzie jestem ja i moje dziecko. Breastfeeding area!” – przeczytacie na stronie 5razones, skąd pochodzi koszulka. Prawdziwy manifest karmiącej mamy, w dodatku nadrukowany na ekologicznej miękkiej bawełnie. Koszulka jak znalazł dla aktywnej mamy, wygodna, zgodnie z zapewnieniem twórczyni, pasuje do wszystkiego. Z niecierpliwością czekamy na więcej wzorów! www.5razones.pl


Kwartalnik Laktacyjny nr 3 (7)

Torby Morini to mercedesy wśród toreb dla rodziców. Wykonane z najwyższą staranością i z wysokiej klasy tkanin oraz elementów skórzanych zaspokoją wymagania każdej mamy i każdego ojca. Torba z serii Praha jest uniwersalna i tak samo świetnie prezentujesię na ramieniu taty jak i mamy. Może być ona torbą sportową i miejską. Środek zaskakuje licznymi kieszeniami i przegródkami. Już nigdy pieluszki i chusteczki nie będą samopas latać po torbie. Torby Praha są wyjątkowo pojemne i praktyczne. morini.pl

115


artykuł sponsorowany

Jesienne buty Ciciban to idealne obuwie dla małych urwisów. Końcówka lata i początek jesieni rozpieszczały nas wspaniałą pogodą. Buty wytrzymały szalone harce naszych dzieci, a teraz idą z nimi do przedszkola i szkoły. Ciciban to buty wygodne, o anatomicznym kształcie. Doceniane przez mamy i dzieci na całym świecie. Sprawdziły się także i u nas. Wysoka jakość i staranne wykończenie oraz naturalne materiały, z których wykonane są buty, sprawiają, że dziecku w bucikach jest wygodnie i nie obcierają się mu nóżki.

www.piccologatto.pl


Kwartalnik Laktacyjny nr 3 (7)

117

Buty są bardzo dobrze skrojone. Miękka skóra doskonale układa się na nodze dziecka. Idealnie wyprofilowana wkładka. Zapinane na dwa rzepy, dzięki czemu nawet małe dziecko poradzi sobie z poprawnym założeniem butów. Miękka podeszwa nie utrudnia chodzenia i biegania. Buty są też bardzo ładne. Pomimo sportowego stylu nadają się także do eleganckich stylizacji. Łatwo się je czyści. Po kilku miesiącach noszenia nie są nawet trochę zniszczone, choć dość często noszone.

www.piccologatto.pl


„Siłowanki”, Anthony T. DeBenedet, Lawrence J. Cohen, wyd. Mamania Nie tylko mamy kochają wydawnictwo Mamania – także tatusiowie znajdą w jego ofercie ciekawe książki dla siebie. Jedną z pozycji, które szczególnie polecamy, są „„Siłowanki” DeBenedeta i Cohena. W świecie, gdzie coraz więcej jest gier komputerowych, tabletów i telefonów komórkowych z aplikacjami, zachęcamy do powrotu do aktywnej zabawy – autorzy, czerpiąc z gimnastyki, sportów walki, baletu, tradycyjnych dyscyplin a nawet z zachowań zwierząt, stworzyli bogaty zbiór inspirujących zabaw dla całej rodziny. Warto mieć tę książkę na półce – bo warto mieć inspirację pod ręką.

Tato

Zawsze i na każdy

jak ważni i niezbęd

procesie wychowy

również w karmien

kobiet, które wspo

bliskości, o przeko

otrzymywały i otrz

Mężczyzn dumnyc piersią, jest coraz

chcą je w tym wsp

po prostu domeną

Dlatego dziś preze

produkty specjaln

Tonga, Sklep w kropki sklepwkropki.pl Genialne w swej prostocie, niezwykle poręczne i wygodne nosidełko Tonga to coś, co każdy tatuś – a zwłaszcza tata dwójki dzieci – powinien mieć zawsze pod ręką. Niezwykły kawałek materiału, dzięki któremu szybko i bezpiecznie możemy usadowić sobie dziecko na biodrze i podtrzymywać je jedynie jedną ręką. Tonga zaprojektowana przez francuską antropolog jest wynikiem jej obserwacji noszenia dzieci w różnych kulturach na świecie. Pozycja dziecka w tym nosidle jest prawidłowa, a asekurowanie przez rodzica sprawia, że noszenie w Tondze jest całkiem bezpieczne. Lekkość, małe gabaryty oraz łatwość zakładania jest tym, co kochają tatusiowe na całym świecie. Uwaga! Dziecko w nosidełku Tonga zawsze należy asekurować jedną ręką. Maksymalna waga dziecka noszonego w Tondze to ok. 15 kg.

Krem ratunek dla skóry podrażnionej i zaczerwienionej, Pharmaceris pharmaceris.pl Krem, którego głównym zadaniem jest łagodzenie podrażnień i pielęgnacja bardzo wrażliwej skóry. Zawiera aktywne substancje łagodzące: D-pantenol i alantoinę w wysokich stężeniach oraz witaminę E i olej Canola. Na dodatek świetnie nawilża i wygładza skórę. Ma bardzo wygodne opakowanie z dozownikiem z pompką, przyjemną konsystencję i wchłania się, nie zostawiając lepkiego filmu. Jest właściwie bezzapachowy i świetnie sprawdzi się po goleniu lub w przypadku zaczerwienienia skóry twarzy i szyi. Może być stosowany w codziennej pielęgnacji bardzo wrażliwej skóry lub w razie potrzeby przy pojawiających się podrażnieniach.


Kwartalnik Laktacyjny nr 3 (7)

o!

119

Baton „Petarda”, Zmiany Zmiany zmianyzmiany.pl

ym kroku podkreślamy,

dni są tatusiowie – nie tylko w

ywania i opieki nad maluchem, ale

niu piersią. Potwierdzają to głosy

ominają o wsparciu, o pomocy, o

onaniu, że „„warto karmić piersią”, które

zymują stale od swoich partnerów.

ch z tego, że ich partnerki karmią więcej – tak samo jak i tych, którzy

pierać. Karmienie piersią przestaje być

Wiemy, że opieka nad maluchem to niezły trening, który wymaga wiele energii. Jesteś głodny? Mamy zupełnie niecodzienną propozycję! Baton „„Petarda” – kolejny na rynku, a pierwszy z serii batonów sportowych, jakie oferują na Zmiany Zmiany. Stworzony w 100% z naturalnych składników, bez dodatku cukru, syropów, słodzików, konserwantów, polepszaczy. Jego skład to naturalna dawka energii: daktyle, pestki dyni, morwa, maliny, orzechy nerkowca, orzechy brazylijskie, nasiona chia, spirulina. Nie zawiera glutenu i jest odpowiedni dla wegan i wegetarian. A przy tym, no cóż, jest naprawdę przepyszny!

ą matek i bardzo się z tego cieszymy!

entujemy wybrane, polecane przez nas

nie dla tatusiów.

Dezodorant ałunowy dla mężczyzn SOSNA, drogeria ekologiczna Better Land drogeria-ekologiczna.pl Zupełnie niezwykły odpowiednik produktu, bez którego większość z nas nie wyobraża już sobie życia – dezodorant ekologiczny. Bez atomów aluminium i alkoholu, w 99% zrobiony ze składników naturalnych. Wygodny w użytkowaniu, bardzo skuteczny, a do tego o niesamowitym, wyjątkowym zapachu: igliwia sosnowego i lasu. Dezodorant ten został wzbogacony o sok z liści aloesu, który łagodzi podrażnienia i pieczenie, oraz ałun o wysokich właściwościach antypotowych. Nadaje się również dla tych tatusiów, którzy mają wrażliwą skórę. A że sami dobrze wiecie, że przy maluchu czasem człowiek się musi nieźle napocić – polecamy ten właśnie dezodorant.

Laktator Swing, Medela medela.com Okazało się, że Twoja partnerka musi odciągać mleko? Chciałbyś jej w tym pomóc? Możesz wybrać laktator, zapoznać się z instrukcją obsługi, tak żeby ona nie musiała jej całej czytać, a także pomagać w składaniu i czyszczeniu sprzętu. Nasza propozycja to niezwykle wygodny w obsłudze, a przy tym cichy i bardzo wydajny laktator Swing firmy Medela. Posiada funkcję dwufazowego odciągania, czyli zachowuje się jak maluch przy piersi, co sprawia, że odciąga więcej mleka w krótszym czasie. Wyposażony jest również w regulację poziomów podciśnienia, może być zasilany prądem z gniazdka lub bateriami. Jest też bardzo cichy, co ma ogromne znaczenie, gdy mama musi odciągać mleko przy śpiącym maleństwu. Jest łatwy w czyszczeniu, niewielki i ładny – uwierz nam, to też ma znaczenie!


W torebce kwartalnika Torba do wózka bebecar bebecar.pl Torba do wózka dla lubiących proste i funkcjonalne rozwiązania. Wykonana jest z wysokiej jakości tkaniny. Ma podszewkę, która zabezpiecza przed zmoczeniem. Do wózka mocuje się za pomocą wygodnych zapięć

na

rączki.

W

środku

znajdziecie

dodatkowy podkład do przewijania. Torba

Nakładki Silverette silverette.pl Silverette

to

wykonane

ręcznie

jest przestronna. Jedyną słabą stroną jest zbyt mała liczba kieszonek wewnątrz torby.

dwie

malutkie

ze

srebra

nakładki najwyższej

próby (925). Wyglądają niepozornie, choć całkiem elegancko. Nakładki Silverette dzięki srebru mają właściwości dezynfekujące i ochronne. A więc po pierwsze, chronią przed tworzeniem się ran, ale i pomagają w ich gojeniu co następuje w 24-48 godzin od pierwszego użycia. Żeby nakładki działały, należy

ich

używać

między

karmieniami,

nakładając bezpośrednio na brodawki. Lubi w nich gromadzić się mleko (czym nie musisz się martwić, bowiem mleko również wspiera proces gojenia się ran) – trzeba ostrożnie je zdejmować, by nie wylać na siebie zawartości. Może ich koszt nie jest mały – ale jeśli chcesz długo karmić piersią i masz takie problemy jak ja, na pewno warto!


Kwartalnik Laktacyjny nr 3 (7)

121

Słońducha Lucek Dress You Up dressyouup.pl To

wielofunkcyjna

poduszka-słoń.

Miękki

materiał, minki, piękne kolory i dbałość o każdy detal wykonania sprawiają, że doda uroku każdemu wnętrzu. Lucek to jednocześnie przytulanka, wygodna poduszka do snu, zabawy czy niektórych pozycji do karmienia dziecka. Dzięki wypełnieniu atestowaną, antyalergiczną włókniną

silikonową

jest

bezpieczna

dla

maluszków. Producent zapewnia też, że dzięki swojemu

słoniowemu

kształtowi

szczęście swojemu właścicielowi.

Whisbear whisbear.com Pamiętam pierwsze miesiące z moją drugą córeczką. Do perfekcji opanowałam wtedy metodę ‚‚5S’’ Karpa. Jeśli tak jak ja szukacie źródła białego szumu to Whisbear to coś dla Was! Mały, szumiący, przytulny bohater pilnujący dziecięcego snu. Pięknie wykonany, miły w dotyku szumiący miś, który wyglądem przypomina głowonogi rysowane przez maluchy. Szumiące urządzenie chowamy do środka (dzięki czemu maluch ma styczność tylko z miękkim materiałem) i – jaka ulga dla wszystkich rodziców – wyłącza się ono automatycznie po 40 minutach (nie musimy więc bać się, że obudzimy dziecko, chcąc wyłączyć urządzenie). Ale Whisbear to nie tylko szumiś! Został on wykonany z dbałością o najmniejsze detale, by mógł służyć również podczas spaceru i aktywności malucha. Po pierwsze – to świetna zabawka sensoryczna: posiada szeleszczące elementy oraz kolorowe i kontrastowe kolory. Po drugie – w jego nóżkach ukryte zostały magnesy, dzięki którym doczepimy misia do wózka, fotelika lub łóżeczka. I ostatnie – z dostępnych 6 opcji kolorystycznych, każdy może wybrać tego misia, który spodoba mu się najbardziej. Cieszy bardzo, że na polskim rynku pojawiają się tak piękne i dopracowane produkty dla najmłodszych!

przynosi


KREM NA DZIEŃ HIALURONOWE WYGŁADZENIE 1° www.kosmetyki.drirenaeris.com Jeden z najlepszych kremów do twarzy, jakie kiedykolwiek stosowałam. W ciągu tyko kilku aplikacji zredukowała się ilość suchej i nieelastycznej skóry na twarzy. Wyraźnie polepszyła się kondycja skóry na czole, naznaczonej zmarszczkami

mimicznymi.

Charakteryzuje

się

Jest

przyjemnym,

zapachem.

Lekki krem nagietkowy Sylveco www.sylveco.pl Na pierwszy rzut oka spodobało mi się opakowanie – zarówno pod względem estetyki, jak i nowoczesności i funkcjonalności: krem jest umieszczony w zapewniającej higienę używania butelce z dozownikiem. Krem jest lekki, do tego stopnia, że obawiałam się, że nie da rady z porządnym nawilżeniem mojej wymagającej cery mieszanej. A jednak dał! Jest bardzo wydajny – na całą twarz używam zaskakująco małą ilość kremu. Produkty Sylveco są naturalne, dlatego też nie mają wyraźnego zapachu. Krem nagietkowy w upały powodował na początku lekkie uczucie ‚‚maski”, jednak wrażenie to mijało po kilku chwilach. Na pewno jednak sprawdzi się przy trochę niższych temperaturach, a także dla wszystkich, którzy mają suchą skórę. Według producenta krem polecany jest dla każdego typu cery.

wydajny. eleganckim


Kwartalnik Laktacyjny nr 3 (7)

Pasta do zębów dla dzieci, od pierwszego ząbka, z aloesem i ekstraktem z organicznej malwy, o smaku truskawkowym, Baby Anthyllis, Pierpaoli www.drogeria-ekologiczna.pl Specjalnie dla dzieci: pasta do zębów bez fluoru, o smaku truskawkowym. Pasta ma bardzo dobry skład. Nie zawiera żadnych składników szkodliwych. Łatwo się nakłada na szczoteczkę. Bardzo ładnie pachnie i ma przyjemny truskawkowy smak. Dzieci bardzo lubią myć nią zęby. Przeznaczona dla dzieci już od pierwszego ząbka. Bardzo dobrym pomysłem jest umieszczenie w składzie pasty aloesu, który łagodzi obrzęki związane z ząbkowaniem.

Przyjemny

oddech utrzymuje się dość długo po umyciu zębów.

Szungit - czarne mydło w żelu niebawem w Ostamar Szungit posiada właściwości przeciwzapalne, odkażające

i

bakteriobójcze.

Może

być

stosowany jako mydło oraz jako szampon i płyn do kąpieli. Przyspiesza proces regeneracji skóry. Kojąco wpływa na rany i otarcia. Przyjemny w zapachu i wydajny w użytkowaniu. Przyjazny skład jest jego niekwestionowaną zaletą. Pochodzi z Ukrainy i zachodniej Rosji.

H-STIMUPURIN Specjalistyczny szampon stymulujący wzrost włosów, pobudza odrastanie włosów i ich zagęszczenie www.pharmaceris.pl Szampon polecany m.in. dla mam po porodzie narażonych na osłabienie cebulek włosowych i nadmierne wypadanie włosów. Bardzo wydajny i gęsty. Dobrze się pieni i w przeciwieństwie do wielu specjalistycznych szamponów, nie ma drażniącego zapachu. Zawiera Naturalny Czynnik Wzrostu FGF oraz kofeinę, które hamują proces wypadania włosów. U mnie sprawdził się świetnie i po ponad miesięcznej kuracji znacznie zmniejszyła się liczba włosów, jakie zostawały na szczotce po rozczesywaniu.

123


Żadanice, Karmicielki, Lalki przejścia, Ziarnuszki, Nierozłączki i Otulaczki. Magiczne i wyjątkowe. Wywodzące się z tradycji białoruskiej lalki. Zapraszam do ich zaczarowanego, cudownego świata. Pójdziesz ze mną? Kasia Dorota – pochodzi z Lublina, mieszka w Krakowie. Prowadzi warsztaty z zakresu tradycyjnych technik plastycznych i artrecyklingu, w których łączy te techniki z współczesnymi materiałami z odzysku. Tworzy m.in. białoruskie lalki obrzędowe, pająki, biżuterię. Pracuje w dziale edukacji Muzeum Etnograficznego im. Seweryna Udzieli. Współpracuje z Uniwersytetem Ludowym Rzemiosła Artystycznego w Woli Sękowej. Wiceprezeska Stowarzyszenia To.pole, w ramach którego realizowała i koordynowała projekty kulturalno-edukacyjne.

Magiczna moc lalek Zuzanna Kołacz-Kordzińska Od dość dawna interesuję

oraz magii, nasi przodkowie

Żadanice to Lalki Spełniające

się różnymi lalkami i

wymyślali wiele sposobów,

Życzenia. Według wierzeń

figurkami. Zbieram powoli i

by się chronić i zapewniać

białoruskich mają niezwykłą

uważnie. Każdej nadaję imię.

pomyślność sobie i swoim

moc spełniania życzeń.

Straszek Staszek towarzyszył

bliskim. Tradycyjnym lalkom

Żeby lalka pomogła spełnić

mi przy narodzinach obu

obrzędowym przypisuje się

życzenie, należy też jej coś

córek. Dlatego oniemiałam,

przeróżne moce – jedne

podarować – może to

gdy spotkałam się z Lalką

chronią, inne mają przynosić

być dodatkowa wstążka,

przejścia i z wypiekami na

szczęście i pomyślność.

koralik, coś specjalnego

twarzy czytałam historię

Opisywane przeze mnie

dla niej od Ciebie. Najlepiej

białoruskich lalek opisaną

w niniejszym artykule

zrobić ją sobie samemu,

przez niezwykłą Kasię Dorotę

pochodzą z Białorusi, ale

ponieważ – jak napisała

– artystkę, która te magiczne

lalki obrzędowe można

to Kasia Dorota: „„Intencja

lalki pokochała, przytuliła i

spotkać również w innych

jest tu najważniejsza –

zaczęła je rozpowszechniać,

słowiańskich krajach np.

jasne powiedzenie wprost

również w Polsce. W dawnym

Rosji, na Ukrainie, w Polsce

tego, czego chcemy

świecie, pełnym strzyg,

(marzanna).

konfrontuje nas z własnymi

upiorów, rusałek, południc

pragnieniami. Lalka staje


Kwartalnik Laktacyjny nr 3 (7)

125

się wówczas fizyczną

by utrzymać dwie figurki,

laleczka, do której biustu

manifestacją tych marzeń”.

ale nie zbyt sztywne, by

chciałoby się przytulić,

się nie połamało. Jak w

jak do Babci pachnącej

prawdziwym małżeńskim

drożdżowym ciastem i

życiu, prawda?

kulkami na mole.

Lalka ta w rzeczywistości

Otulaczki, lub inaczej

W książce „„Biegnąca z

składa się z dwóch lalek

Zawijaczki, to opiekunki

wilkami” autorka C. P. Estes

– jedna to dziewica w

nowonarodzonych dzieci.

tak pisze o lalkach: „„Lalka

rozpuszczonymi włosami i

Mają ich strzec i pilnować,

jest symbolem duchowości

wiankiem, druga to mężatka

dlatego cały sznurek tych

ukrytej głęboko w człowieku.

z chustą na głowie.

malutkich laleczek należy

Pozornie to tylko lalka.

powiesić nad łóżeczkiem

Wewnętrznie reprezentuje

noworodka. Ich zadaniem

ona mały fragment duszy.

jest ochrona przed złem i

To głos wewnętrznej wiedzy,

przynoszenie szczęścia. A dla

wewnętrznej świadomości.

nas współczesnych może to

To nasz pomocnik – intuicja”.

być również piękna ozdoba

Od kiedy poznałam te

oraz stymulacja rozwoju

lalki, myślę o warsztatach

naszego maluszka.

organizowanych przez Kasię

Lalki przejścia – pierwotnie to lalki symbolizujące przemianę panny w żonę.

Ziarnuszki to małe pękate laleczki wypełnione ziarnem (zbożem, fasolą, grochem), które pełnią rolę Opiekunek Miejsca. Wyglądem przypominające gospodynie domowe, mają – tak jak one – chronić dom przed złymi duchami, przynosić spokój i

I wreszcie Karmicielki.

bezpieczeństwo. W dawnych

Malutkie lalki z potężnym

białoruskich domostwach

biustem – biustem

ustawiane były tak, by

mlecznym, karmiącym,

widzieć cały dom, najlepiej

pełnym życiodajnego

w jego sercu, czyli blisko

płynu. Karmicielki to

pieca. Gdzie u Was mogłaby

Lalki Obfitości i właśnie

zasiąść Ziarnuszka?

ich biust ma tę obfitość

Nierozłączki – na pewno się domyślacie, to lalki ślubne, które tradycyjnie podarowywano nowożeńcom. Ich wygląd jest niezwykły – są to dwie lalki połączone jednym ramieniem. Ramię to musi być na tyle mocne,

symbolizować. Ich zadaniem jest przyniesienie szczęścia i pomyślności właścicielce lub właścicielowi. Ich rozmiar oraz agrafka z tyłu umożliwiają przypięcie Karmicielki do garderoby – podobno w ten sposób najlepiej pomagają. Karmicielka, maleńka

Dorotę i, dzięki wsłuchaniu się w siebie, stworzeniu własnej Żadanicy. Myślę o przytuleniu Karmicielki i powieszeniu Otulaczek nad łóżkami moich córek.A Wy?


Mama Karmiąca Letniego Kwartału Mamą Karmiącą letniego Kwartału została:

Beata na zdjęciu z córką Hanią i małym bąbelkiem w brzuszku

Nagrodę, voucher o wartości 200 zł do wykorzystania w sklepie LIMANGO, ufundował sklep Limango.pl regulamin vouchera: https://www.limango.pl/info/regulamin/promocje/regulamin_realizacji_bonow_o_ wartosci_50__100__150_i_200_zl


Kwartalnik Laktacyjny nr 3 (7)

127

Pokażmy, że karmienie piersią jest normalne, naturalne i piękne. Podziel się z nami swoimi zdjęciami zrobionymi podczas karmienia piersią i zostań

Mamą Karmiącą Jesiennego Kwartału Zdjęcie wyślij na adres kontakt@kwartalnik-laktacyjny.pl W każdym wydaniu opublikujemy wybrane przez Redakcję zdjęcie, a mama ze zdjęcia otrzyma od nas upominek. W tym numerze zwyciężczyni otrzyma:

Przepiękną chustę firmy Pellicano: Zoya. Długość 4,6m. Skład: 70% bawełny, 30% lnu.

Nagrodą pocieszenia będzie tradycyjna lalka obrzędowa Karmicielka autorstwa Kasi Doroty


Już niebawem jedna z naszych czytelniczek stanie się szczęśliwą posiadaczką chusty marki Pandabejbi, która wzięła udział w sesji okładkowej. Obserwujcie nasz Fan Page na Facebooku. www.fb.com/KwartalnikLaktacyjny

www.pandabejbi.com/pl/

Sesja okładkowa Backstage

Na naszej jesiennej wrzosowej okładce jest Magdalena Cichońska matka dwóch córek, w tym drugiej urodzonej w domu. Karmi piersią, nosi w chuście. Uwielbia małe stópki. Prowadzi bloga www.dwiecorki.blogspot.com Inicjatorka akcji #nicminiewisi - www.fb.com/nicminiewisi


Kwartalnik Laktacyjny nr 3 (7)

129


Zjedz to! Pasztet ogórkowy z cieciorką www.primavika.pl Pasztet ogórkowy z cieciorką firmy Primavika to

znakomite

połączenie

strączkowej,

dość

neutralnej w smaku, cieciorki z orzeźwiającą kwaskowatością

ogórka

kiszonego.

Dodatek

tego składnika sprawił, że powstał produkt idealny na letnie śniadanie. Dzięki temu, że produkty kiszone zawierają duże ilości witaminy C oraz składniki probiotyczne otrzymaliśmy pastę o właściwościach regulujących pracę układu trawiennego. Zawarte w cieciorce białko, żelazo, magnez i potas pozytywnie wpływają na ciśnienie krwi i działają pobudzająco, dodając nam energii na nowy dzień. Brak dodatku soi, glutenu i cukru sprawia, że pasztet ogórkowy z cieciorką idealnie nadaje się dla wegetarian, diabetyków i kilkuletnich dzieci. A poza tym smakuje wybornie. Polecam.

Hummus z suszonymi pomidorami Bio www.primavika.pl Hummus o idealnej gładkiej konsystencji. Nadaje się jako pasta do kanapek, jak również jako dodatek do mięs świetnie się rozsmarowuje. Smak suszonych pomidorów dominuje, jest wyraźny,

intensywny

i

nadaje

charakteru.

Bardzo przyjemny, apetyczny zapach towarzyszy każdemu otwarciu słoika. Smakuje dzieciom


Kwartalnik Laktacyjny nr 3 (7)

131

Pasztet pomidorowy z cieciorką www.primavika.pl Co tu dużo mówić – to mój ulubiony pasztet Primaviki! Doskonałe połączenie pomidorów i ciecierzycy daje smak wyrazisty, który pasuje niemal każdemu – lubią go także moje dzieci. W dodatku mam poczucie, że kanapka z tym pasztetem będzie pełnowartościowym posiłkiem –

pomidory

to

doskonałe

źródło

witamin

antyoksydacyjnych – A, C i E, a także z grupy B, witaminy K oraz potasu, natomiast ciecierzyca to znakomite źródło białka. Pasztet pomidorowy z

cieciorką

jest

odpowiedni

zarówno

dla

wegetarian jak i wegan. W swoim składzie nie posiada glutenu ani cukru. Konsystencja idealna do smarowania (nie mają z tym problemu nawet maluchy), a wielkość słoiczka w sam raz (160g). Polecam!

Masła orzechowe www.primavika.pl Orzechy – zdrowe i pozywne. Pod szyldem Primavika dostępna jest cała gama maseł orzechowych o cudownych smakach. Masło orzechowe z fistaszków – naturalne i z czekoladą – kochają dzieci (uwaga na alergię – fistaszki mocno alergizują). Masła migdałowe, z nerkowca i masło z mieszanki

orzechów

to

wytrawne

masła, które podbiją podniebienia dorosłych. Idealne do domowego, smakowego Hummusu. Ja osobiście najgoręcej migdałowe.

polecam

masło


Jesienny comfort food

Kwartalnik Laktacyjny nr 3 (7)

Kukurydziany Chowder Składniki: dwie puszki kukurydzy lub ziarnka z dwóch dużych kolb kukurydzy

ziemniaki skórce

• • •

1 l bulionu warzywnego dwa słodkie pomidory cebula cukrowa

• •

przyprawy: liść laurowy, ziele angieslkie, pieprz, sól (lub zestaw naturalnych przypraw w piramidce rosołowej dostępnej np. w Lidlu) •

posiekany szczypiorek

śmietana 30% (temperatura pokojowa) •

starty ser żółty typu Parmesan lyb Grana Padano •

czosnek – 2 ząbki

W dużym garnku rozgrzej dwie łyżki oliwy. Dodaj posiekaną drobno cebulę . Po chwili dodaj ziarna kukurydzy i podduś, aż kukurydza delikatnie zmiękknie. Zagrzej bulion i wrzącym zalej kukurydzę. Dodaj przyprawy, posiekane drobno pomidry bez skórki oraz dobrze wyszorowane i pokrojone w ćwiartki ziemniaki. Gotuj na niewielkim ogniu ok. 30 minut. W osobnym garnku połącz 3/4 kubka śmietany ze startym drobno serem (ja używam ok. 3/4 trójkącika Grana Padano) oraz rozgniecionym czosnkiem. Kiedy ziemniaki będą już miękkie, dolej odrobinę zupy do garnka ze śmietaną, szybko mieszając przy użyciu trzepaczki. Dodaj tak ok 4-5 łyżek wazowych zupy, aż śmietana nabierze ciepła. Przelej zawartość rondla do garnka z zupą. Zagotuj. Podawaj z posiekanym szczypiorkiem.

133


Zupa z dyni Składniki: • • • •

2 kg dyni

dwie cebule 4 marchewki

3 ząbki czosnku

2 duże listki laurowe i dwie kulki ziela angielskiego

2 łyżki oliwy z oliwek i olej z pestek dyni do dekoracji

przyprawy: papryka, curry, cynamon

do posypania: pestki dyni i słonecznika,

Obierz wszystkie warzywa, pokrój w niechlujną kostkę (bo i tak później całość zmiksujemy). Do gara wrzuć cebulę i marchewkę i wlej jedną-dwie łyżki oliwy z oliwek, podsmaż chwilę na niedużym ogniu. Dodaj czosnek i dynię. Wlej wodę, tak żeby przykryła prawie wszystkie warzywa, dorzuć listek i ziele angielskie, przykryj i gotuj około 45-60 minut, mieszając co jakiś czas (można w trakcie gotowania trochę rozgniatać dynię, szybko mięknie). Na koniec dopraw curry, cynamonem i papryką, oraz do smaku solą (ewentualnie odlej porcję dla dziecka bez soli). Wyciągnij listki i ziele, dobrze jest zupę trochę przestudzić, a następnie zmiksować. Podajemy z prażonymi pestkami słonecznika i/lub dyni (wrzucamy je na suchą patelnię i chwilę prażymy, podrzucając żeby się nie przypaliło). Można podawać z domowymi grzankami i odrobiną kwaśnej śmietany oraz odrobiną oleju z pestek dyni.

www.malgorzatajackowska.com


Zupa z dyni

Kwartalnik Laktacyjny nr 3 (7)

135


Kwartalnik Laktacyjny nr 3 (7)

137

Zapiekanka z bakłażanem Bakłażana i pora pokrój w plastry, na małej patelni

Składniki: •

1 bakłażan •

1 por

0,5 kg mięsa mielonego np. wołowego 0,5 l passaty z pomidorów lub przecieru pomidorowego •

• •

płaska łyżka papryki płaska łyżka oregano •

szczypta soli

50 g sera feta

kulka mozarelli

na odrobinie oliwy podduś pora i odłóż, następnie na tej samej patelni podsmażaj bakłażana (bez dodatkowego tłuszczu po minucie z obu stron. Na drugą patelnię (najlepiej do smażenia bez tłuszczu) wrzuć mięso i smaż na niedużym ogniu z dodatkiem przypraw i czosnku około 10 minut, mieszając co kilka minut. Dodaj pomidory do mięsa, a następnie dorzuć pora i gotuj na niedużym ogniu około 10 minut, żeby odparować sos, mieszaj co jakiś czas. W formie typu keksówka połóż kolejno: połowę bakłażana, pokruszoną fetę, połowę sosu pomidorowo-mięsnego, resztę bakłażanów, resztę sosu, porwaną mozarellę. Przykryj folią aluminiową. Zapiekaj około 30 minut w piekarniku w 170 st.C Podawaj z kromką chleba i mieszanką sałat z winegretem.

www.malgorzatajackowska.com


Klopsiki Składniki:

1 kg mięsa mielonego (wieprzowego lub drobiowego) • •

2 cebule

2 gałązki bazylii

3 galązki pietruszki

1 ząbek czosnku

łyżka oliwy z oliwek

• •

jajko

bułka tarta

przyprawy: sól, pieprz, bazylia sucha, jedna piramidka przypraw naturalnych (do kupienia np. w Lidlu)

5 suszonych podgrzybków 3 łyżki przecieru z pomidorów lub 4 słodkie pomidory, obrane ze skóry, drobno posiekane. •

Do miski przełóż mięso. Dodaj pokrojoną drobno cebulę, posiekane gałązki bazylii oraz pietruszki, pieprz i sól. Wbij jedno jajko i dodaj 2-3 łyżki bułki tartej. Wyrób masę na klopsy. Z mięsa uformuj kulki i obtocz je w bułce tartej. W rondlu z grubym dnem rozgrzej oliwę i podsmaż na małym ogniu drugą posiekaną cebulę oraz pokruszone grzyby. Dodaj bazylię suchą. Na patelni rozgrzej oliwę. Podsmażaj klopsiki z każdej strony, aż zbrązowieją, a następnie przekładaj do rondla z cebulą. Jak już wszystkie klopsiki będą w rondelku, zalej je wrzącą wodą (tak żeby klopsiki na górze były zakryte odrobinkę wodą). Dodaj piramidkę i rozgnieciony czosnek. Duś na wolnym ogniu ok. 30 minut od momentu zagotowania. Pod koniec dodaj przecier pomidorowy lub posiekane pomidory i duś około 5 minut. Można podawać z makaronem lub ziemniaczkami.


Kwartalnik Laktacyjny nr 3 (7)

139


Kwartalnik Laktacyjny nr 3 (7)

Szpinakowo-pomidorowe kotlety z kurczaka Składniki:

500 g mięsa z piersi kurczaka

300 g świeżego szpinaku baby mały słoik suszonych pomidorów

2 ząbki czosnku

mała papryczka chili

• •

sól, pieprz, ulubione przyprawy

Mięso mielimy lub bardzo drobno siekamy. Szpinak myjemy i wrzucamy na patelnię z odrobiną masła klarowanego, podsmażamy i dusimy pod przykrywką. Pomidory suszone kroimy w kosteczkę. Podduszony szpinak lekko siekamy. Mięso, pomidory i szpinak wrzucamy do jednej miski, dodajemy posiekaną papryczkę chili, czosnek przeciśnięty przez praskę. Przyprawiamy według uznania. Mieszamy Z uzyskanej masy formujemy niewielkie kotleciki i układamy je na blasze wyłożonej papierem do pieczenia. Wkładamy do piekarnika nagrzanego na 180 st. C i pieczemy ok. 30-35 minut.

141


Duszona papryka Składniki:

1 kg papryki

2 średnie cebule

• • •

ząbek czosnku

bazylia jedna gałązka posiekana

łyżka suszonego oregano •

sól i pieprz

• 3 łyżki Konfitury z zielonych pomidorów Primavika lub 3 łyżki przecieru pomidorowego lub 3 słodkie pomidory bez skóry

Paprykę i cebulę drobno poszatkować. Na patelni rozgrzewamy łyżkę oliwy i przekładamy paprykę i cebulę. Dodajemy przyprawy i czosnek. Dusimy pod przykryciem, aż papryka zmięknie. Osoby, które nie przepadają za intensywnym, lekko gorzkim smakiem papryki, mogą przed końcem gotowania dodać odrobinę Konfitury z zielonych pomidorów Primavika lub trzy łyżki przecieru pomidorowego lub trzy słodkie pomidorki bez skóry. Podajemy z makaronem jako sos lub jako jarzynkę do obiadu.


Kwartalnik Laktacyjny nr 3 (7)

143


Kwartalnik w terenie POZYTYWNIE O PORODZIE – KRĄG OPOWIEŚCI PORODOWYCH w Rybniku 26 sierpnia, w środę, Klub Mam „„Mamy Dzieci” z Czerwionki-Leszczyn, którego jestem liderką, wraz z doulą Iwoną Pinocy zorganizował w siedzibie Tulio w Rybniku-Kamieniu spotkanie „‚Pozytywnie o porodzie – Krąg Opowieści Porodowych”. Na spotkanie przyszło ok. 10 pań, z czego połowa w ciąży, w większości kolejnej i z bliskim terminem rozwiązania. Kilka mam zabrało swoje pociechy, które w czasie spotkania bawiły się swobodnie na podłodze, a starsze biegały w ogrodzie. Spotkanie miało charakter kręgu zwierzeń. Uczestniczki chętnie dzieliły się swoimi pozytywnymi historiami rozwiązania, aby wesprzeć koleżanki w pierwszej ciąży i te z trudnymi doświadczeniami z porodówki, by wiedziały, że poród może być pięknym przeżyciem. Pozytywne historie porodowe innych kobiet pozwalają oswoić strach przed tym wydarzeniem i dają siłę i poczucie kobiecej mocy. W naszym gronie znalazła się również położna Katarzyna Osadnik z Centrum Świadomego Rodzicielstwa, która sama niedawno została po raz drugi mamą i mogła podzielić się swoimi doświadczeniami zarówno z perspektywy rodzącej, jak i położnej przyjmującej poród. Autorka zdjęć: Fotola, Aleksandra Szymała


Kwartalnik Laktacyjny nr 3 (7)

145

Konferencja „Procedury i emocje” Fundacja Rodzić po Ludzku Tematem przewodnim konferencji były emocje kobiet w okresie okołoporodowym. Temat bardzo ważny i często bagatelizowany. Pierwszą część poprowadziła Alicja Firsowicz-Madej, certyfikowana trenerka Polskiego Towarzystwa Psychologicznego. Świat emocji w ciąży i po porodzie. Pani Alicja zwróciła uwagę na to, że w Polsce w okresie okołoporodowym brakuje kobietom osoby, która zwracałby uwagę na emocje. Rozmawiano także o karmieniu naturalnym, skutkach cesarskiego cięcia, o powstawaniu domów narodzin. Wspólnie ze wszystkimi uczestniczkami obejrzałam też film w reżyserii T. Hermana i A. Wakeforda „‚Microbirth” – poród w skali makro. Na zakończenie konferencji odbył się wykład gościa specjalnego, Astird Osbourne, konsutlantki położnictwa i położnej położnych, University Collage London Hospital. Konferencja organizacyjnie była doskonała.


Spotkanie w Nowym Targu Agata Aleksandrowicz zorganizowała spotkanie dla mam i ojców w Nowym Targu. W KsiążKAwiarni spotkały się przyszłe mamy i mamy karmiące. Rozmawialiśmy o diecie mamy karmiącej, mitach, jakie nadal słyszy się o karmieniu piersią, oraz o tym, jakie mamy mają doświadczenia z karmieniem. Upominki dla uczestniczek przekazał Oillan i Femaltiker.

Kącik Laktacyjny na Family Days w Warszawie We wrześniu na Targach Family Days w Warszawie Małgorzata Jackowska i Agata Aleksandrowicz poprowadziły spotkania dla przyszłych mam i dla mam karmiących piersią. Kącik laktacyjny zorganizowany na targi wsparła Medela Polska.


Kwartalnik Laktacyjny nr 3 (7)

147


Znajdź wsparcie DOLNOŚLĄSKIE Głogów Sylwia Tomińska-Rzepka – położna, doradca laktacyjny tel. 601 19 40 91 e-mail: sylwia-med@wp.pl

Lubin

Joanna Paluchiewicz – doula tel. 662 13 01 97 e-mail: joasia@doulawroclaw.pl www.doulawroclaw.pl www.szkolarodzenia-natura.pl www.fb.com/pages/Szkoła-RodzeniaNatura/150207451660178 Justyna Walczak – promotorka karmienia piersią tel. 505 32 90 05 www.konsultacjelaktacyjne.pl

Paulina Cybuch – psycholog, doradca noszenia dzieci w chustach i nosidłach ClauWi, promotorka karmienia piersią CNOL e-mail: paulina.cybuch@gmail.com www.fb.com/groups/285888424946348/ www.fb.com/groups/nosimyzglowa/ www.fb.com/groups/karmiace.cyce.Lubin/

KUJAWSKO-POMORSKIE

Wrocław

Białe Błota

Szkoła Rodzenia „Sage-Femme” Joanna Syrek-Rawiak – poradnictwo laktacyjne tel. 607 62 51 77 e-mail: joannasyrek@interia.pl ul. Macedońska 29, 51-113 Wrocław www.szkolarodzenia.net www.fb.com/pages/Szkoła-RodzeniaSage-femme-Joanny-SyrekRawiak/190892990947258 Szkoła Rodzenia – Natura

Centrum Macierzyństwa „Białe Błota” tel. 523 20 37 80 e-mail: recepcja@cm-bb.pl ul. Szubińska 67, Białe Błota

Agata Chometa – promotorka karmienia piersią e-mail: a.chometa@gmail.com

Mirosława Uczyńska – indywidualna, specjalistyczna praktyka położnicza, mgr położnictwa, specjalistka pielęgniarstwa rodzinnego, położna rodzinna, instruktor szkoły rodzenia tel. 601 49 97 47


Kwartalnik Laktacyjny nr 3 (7)

149

Lakta Natura – wypożyczalnia laktatorów tel. 880 49 23 28 e-mail: lakta.natura@onet.pl ul. Szubińska 67, 86-005 Białe Błota (przy Centrum Macierzyństwa)

Marlena Nowak – doradca noszenia ClauWi, Fundacja Wszystkich Pokoleń tel. 690 91 14 06 e-mail: brumarl@interia.pl

Bydgoszcz

Toruń

Szkoła Rodzenia Brzdąc tel. 601 49 97 47, 523 72 30 25 (wieczorem) e-mail: brzdac0@op.pl ul. Powstańców Wielkopolskich 33/Obrońców Bydgoszczy 1, 85-435 Bydgoszcz www.brzdac.bydgoszcz.eu www.fb.com/BrzdacSzkolaRodze

Edyta Reniecka – doula tel. 509 20 91 84 e-mail: doula.e.reniecka@gmail.com ul. Bydgoska 1, 87-100 Toruń doulaedytareniecka.blogspot.com www.fb.com/pages/DOULA-EdytaReniecka/1460104647543871

Natalia Kądziela – założycielka nieformalnej Grupy Wsparcia mam karmiących piersią na Facebooku Grupa „Klub mam” spotyka się cyklicznie w Bydgoszczy pod adresem: Akademia Szkraba ul. Gackowskiego 1C, Bydgoszcz (każdy pierwszy czwartek miesiąca, w godz. 10:00 – 12:00) www.fb.com/groups/karmieniepiersia. wsparcie

Marta Kokorzycka – doula tel. 515 10 82 15 e-mail: martakokorzycka@o2.pl www.doulowanie.pl www.fb.com/pages/Doula-MartaKokorzycka/143062942417866

Agnieszka Janiszewska – doradca noszenia dzieci w chustach i nosidłach miękkich ClauWi tel. 792 44 30 52 e-mail: clauwi@wp.pl Akademia Szkraba ul. Gackowskiego 1c, Bydgoszcz www.clauwi.bydgoszcz.pl Anna Świderek-Tybelska – certyfikowany doradca laktacyjny, położna rodzinna tel. 662 64 25 57 Katarzyna Kołodziejczyk – promotorka karmienia piersią e-mail: kontakt@malyssak.pl www.malyssak.pl

LUBELSKIE Puławy Paulina Śmiałowska – doula, promotorka karmienia piersią tel. 723 13 46 90 e-mail: paulina.smialowska@wp.pl

LUBUSKIE Zielona Góra Julita Hypki – doula, instruktorka szkoły rodzenia w zakresie karmienia piersią tel. 661 82 66 32 e-mail: julita.hypki@wp.pl www.doulajulita.blogspot.com www.fb.com/DoulaJulita


Katarzyna Windak – doula, promotorka karmienia piersią, doradca noszenia Clauwi tel. 500 24 93 98 e-mail: kkuzmiak@gmail.com www.chusty.zgora.pl www.fb.com/chustyZielona

MAŁOPOLSKIE Kraków

Zduńska Wola

Magdalena Szaraniec – promotorka karmienia piersią, doula, członkini Stowarzyszenia Doula w Polsce (na stażu) tel. 503 52 31 71 e-mail: magdaszaraniec@tlen.pl www.doula-krakow.pl

Martyna Chwiałkowska-Fogel – doradca chustowy Akademii Noszenia Dzieci, liderka lokalnego Klubu Kangura tel. 508 33 80 73 e-mail: chwialko@gmail.com www.chusty-zdw.blogspot.com

Wanda Hałuniewicz – certyfikowany Doradca Noszenia ClauWi® tel. 509 49 46 76 e-mail: wanda@pasiata.pl www.pasiata.pl www.fb.com/pasiata

Ewelina Niewiadomska – TULISZKA Szkoła Rodzenia i Rodzicielstwa tel. 783 98 95 34 e-mail: tuliszka@op.pl ul. Getta Żydowskiego 11, 98-220 Zduńska Wola www.tuliszka.pl www.fb.com/tuliszkaszkolarodzenia

Sylwia Ślęzak – położna rodzinna Tel. 727 92 30 53 e-mail: sylwiaslezak9@gmail.com

ŁÓDZKIE

Ania Paszkiewicz – doradca chustowy ClauWi tel. 697 74 14 15 e-mail: biuro@harmonie.com.pl ul. Brzozowa 19, 98-220 Zduńska Wola www.harmonie.com.pl

Łódź Poradnia “Mamma Mia” Elżbieta Szkudlarek – lekarz medycyny, CDL e-mail: poradniamammamia@gmail.com www.poradniamammamia.pl

Olkusz Malwina Wojtowicz – doula tel. 504 42 83 71 e-mail: malwina_wojtowicz@o2.pl www.fb.com/doulaMalwinaWojtowicz

Nowy Sącz Beata Buszek – niezależna położna środowiskowo-rodzinna tel. 608 79 27 66 ul. Marcinkowicka 7a, 33-395 Chełmiec


Kwartalnik Laktacyjny nr 3 (7)

MAZOWIECKIE Milanówek Barbara Belewicz – Szkoła Rodzenia w Milanówku tel. 512 34 26 94 e-mail: barbara.belewicz@onet.pl www.szkolarodzeniawmilanowku.pl www.fb.com/szkolarodzeniawmilanowku

Piaseczno Stworzone by rodzić Ola Niedbalska – doula e-mail: stworzonebyrodzic@wp.pl www.fb.com/Stworzonebyrodzic EwaWietrak – promotorka karmienia piersią, farmaceuta, doktor nauk medycznych ewawietrak@gmail.com

Radom Karolina Rudecka – doradca noszenia ClauWi tel. 516 16 91 36 e-mail: karolinaborek@gazeta.pl Mirosława Sawicka-Jędrzejczak – certyfikowany doradca laktacyjny tel. 606 47 54 66 ul. Zielona 23/34, 26-600 Radom www.porady-laktacyjne.com.pl

Warszawa Małgorzata Jackowska – doula, członkini Stowarzyszenia Doula w Polsce, promotorka karmienia piersią i doradczyni żywieniowa tel. 503 17 36 43 e-mail: malgorzata_jackowska@vp.pl www.malgorzatajackowska.wordpress.com www.fb.com/malgorzatajackowskadoula

151

Justyna Poźniak-Grot – certyfikowany doradca laktacyjny, poradnia oraz wypożyczalnia laktatorów i wag niemowlęcych tel. 604 21 42 13 e-mail: j.p.grot@gmail.com www.laktacjawarszawa.pl www.fb.com/laktacja.warszawa Izabela Frankowska – doula, promotorka karmienia piersią, instruktorka aktywnej szkoły rodzenia, fizjoterapeutka, masażystka tel. 691 06 49 93 e-mail: iza@douladlaciebie.pl www.poranamasaz.pl www.douladlaciebie.pl www.fb.com/DouladlaCiebie Justyna Antonik – doula, doradca macierzyński, doradca noszenia dzieci w chustach i nosidłach miękkich, instruktor masażu dziecięcego tel. 601 34 36 99 e-mail: doulowanie@gmail.com, chustobaby@gmail.com www.jadoula.pl www.fb.com/doulajustyna.antonik www.fb.com/DoradcaMacierzynski Ewa Krogulska – doula, doradca macierzyński, promotor karmienia piersią tel. 504 70 58 28 e-mail: wsparciewporodzie@gmail.com www.wsparciewporodzie.wordpress.com www.fb.com/doulawspiera Gosia Darmas – doula, prawniczka, promotorka karmienia piersią, instruktorka fitness tel. 604 46 23 66 e-mail: gosia@doulafit4u.pl www.doulafit4u.pl www.fb.com/Doulafit4u


Dominika Jakubowska – doula i instruktorka masażu Shantala www.rodzicielstwobliskosci.com/ Kamila Papińska – doula, doradca noszenia w chustach tel. 502 13 22 81 email: kamila@papinska.pl www.doula.papinska.pl www.fb.com/kama.papinska Agnieszka Rudzińska-Jobda – doula tel. 501 40 64 82 agnieszka@twojadoula.com www.twojadoula.com www.fb.com/TwojaDoula Kamila Bochenek – doula tel. 533 69 90 68 e-mail: doula.kamila@gmail.com www.doulakamila.wordpress.com www.fb.com/doulakamila Maria Ryll – doula, doradczyni chustowa, promotorka karmienia piersią tel. 501 08 38 89 e-mail: maria.ryll@gmail.com Iza Sztandera – doula i promotorka karmienia piersią (CNOL) tel. 697 46 42 40 e-mail: Iza@maminiec.eu www.maminiec.eu www.fb.com/Maminiec Karolina Saturska – certyfikowany doradca laktacyjny, porady laktacyjne i pielęgnacyjne tel. 501 93 76 96 e-mail: karolina@saturska.pl www.karolina.saturska.pl Marta Klewińska – doradca noszenia w chuście ClauWi tel. 663 28 62 22 e-mail: marta@zamotani.pl

www.zamotani.pl www.fb.com/Zamotani Patrycja Klimek-Wierzbicka – doradca noszenia ClauWi po kursie zaawansowanym tel. 506 05 22 95 e-mail: patrycja@chustodzieciaki.pl www.chustodzieciaki.pl www.fb.com/chustodzieciaki Kasia Masojada-Chotkowska – doula tel. 530 05 90 58 e-mail: doulama@doulama.pl www.doulama.pl www.fb.com/kasiadoulama Agata Golenda – promotorka karmienia piersią, instruktorka fitness i metody pilates, prowadzi klub Mamoiselle tel. 504 98 29 77 e-mail: a.golenda@mamoiselle.pl www.mamoiselle.pl https://www.fb.com/klubmamoiselle

Węgrów Weronika Surudo – doula, Bezpłatna Szkoła Rodzenia Profile tel. 536 40 48 50 e-mail: doulaweronika@wp.pl ul. Kościuszki 37, 07-100 Węgrów www.szkolarodzenia-prolife.pl www.fb.com/pages/Szkoła-RodzeniaProlife/136052923256609


Kwartalnik Laktacyjny nr 3 (7)

PODKARPACKIE

POMORSKIE

Rzeszów

Trójmiasto

Filomena Poniewozik – konsultantka laktacyjna IBCLC, pedagog, pielęgniarka pediatryczna Tel. 506 43 63 23 e-mail: filaponiewozik@poczta.onet.pl / filapon68@gmail.com

Ośrodek Wspierania Rozwoju Bliżej Zuzanna Kołacz-Kordzińska – doradca w zakresie karmienia piersią i rodzicielstwa, noszenia dzieci w chustach szkoły ClauWi, doula, instruktorka masażu Shantala tel: 602 69 84 56 e-mail: Zuzanna@osrodek-blizej.pl ul. Przytulna 29/2, 80-176 Gdańsk www.osrodek-blizej.pl www.facebook/ OsrodekWspieraniaRozwojuBlizej

PODLASKIE Białystok Emilia Jaworska – doula, promotorka karmienia piersią e-mail: kontakt@doulabialystok.pl www.doulabialystok.pl „To Już” Praktyka Położnicza Wioleta Siemienowicz tel. 503 36 57 49 e-mail: kontakt@tojuz.com ul. Podleśna 11/1, 15-227 Białystok www.tojuz.com www.fb.com/pages/To-JU%C5%BBSzko%C5%82a-Rodzenia/541447065904140 Jowita Marta Romaniuk – doula, doradca chutowy ClauWi, instruktor domowej szkoły rodzenia tel. 508 37 56 86 e-mail: jovi.rom@wp.pl www.minyniny.blogspot.com

Biała Podlaska Aleksandra Karaś – promotorka karmienia piersią e-mail: bialskamama@gmail.com www.bialskamama.pl

153

„Pełną Piersią” Grupa wsparcia laktacyjnego e-mail: projektpelnapiersia@gmail.com Ciuciubabka, ul. Piłsuskiego 30 (pierwsze piątki miesiąca o 17:00 w kawiarni) www.fb.com/projektpelnapiersia Karolina Kardasz – mgr położnictwa, certyfikowana doula, instruktor w Szkole Rodzenia Majka, nauczyciel rozpoznawania płodności, instruktor masażu klasycznego tel. 501 26 29 80 email: szkolarodzeniamajka@gmail.com www.fb.com/pages/Szkoła-RodzeniaMajka/227183470670703 Marta Baj-Lieder – właścicielka Centrum Terapii Logop, logopeda wczesnej interwencji, terapeuta integracji sensorycznej, terapeuta ręki, instruktor masażu Shantala, doradca noszenia ClauWi®, autor książki „Barwy Świata” tel. 504 63 48 13 e-mail: marta-baj@wp.pl www.centrum-logop.pl www.fb.com/pages/Centrum-TerapiiLogop/240304932697401


Magdalena Diak – logopeda, specjalista wczesnej interwencji logopedycznej, instruktor masażu Shantala tel. 691 76 68 27 e-mail: diak.magdalena@wp.pl www.gabinetpapuga.pl www.fb.com/pages/GabinetLogopedyczny-Papuga/1420848208172315 Agnieszka Irzykowska – doula tel. 501 85 49 23 e-mail: irzykowska.agnieszka@gmail.com Marianna Grabowska-Żur – psycholożka, terapeutka TSR, doula i promotorka karmienia piersią tel. 606 28 92 70 www.uskrzydlam.pl www.fb.com/uskrzydlam Szkoła rodzenia OCH MAMO Emilia Lipińska i Milena Modzelewska – doule, doradczynie laktacyjne tel. 693 58 20 12 e-mail: kontakt@ochmamo.pl www.fb.com/pages/SZKO%C5%81ARODZENIA-OCHMAMO/206979342657950 Naturalna Szkoła Rodzenia Familion działająca przy Centrum Wspierania i Rozwoju Rodziny Familion Marta Jagodzińska Tel. 503 56 03 68 e-mail: kontakt@centrumfamilion.pl ul. Morska 139/1, Gdynia

Starogard Gdański Magdalena Łukasiewicz tel. 504 74 35 63 e-mail: klubmamstg@gmail.com www.fb.com/pages/Klub-Rodzica-KlubMam-Starogard-Gdański/375424602534767

Małgorzata Sucharska – dyplomowana masażystka, instruktor masażu Shantala Special Care, doradca noszenia ClauWi tel. 887 73 32 50 e-mail: goska.sucharska@gmail.com www.sucharska.blogspot.com www.klubaktywnegorodzica.blogspot.com Elżbieta Łyko – indywidualna Praktyka Położnicza, Szkoła Rodzenia tel. 504 23 68 56 www.www.szkolarodzeniastarogard.pl/

ŚLĄSKIE Katowice Katarzyna Franke – doula (członkini Stowarzyszenia Doula w Polsce), doradca noszenia w chustach Clau Wi®, doradca laktacyjny tel: 515 67 96 13 e-mail: katarzynadoula@gmail.com www.katarzynadoula.wix.com/doula Paulina Dudek – doula, doradca noszenia ClauWi, instruktor masażu Shantala tel. 696 85 44 99 e-mail: paulina@mamatuli.pl www.mamatuli.pl Agnieszka Szendzielorz – promotor karmienia piersią tel. 505 14 60 21 Anna Szymik – położna, certyfikowany doradca laktacyjny, doradca noszenia dzieci ClauWi tel. 695 19 10 80 e-mail: szymik.anna@wp.pl www.doradca-laktacyjny.cba.pl www.fb.com/AnnaSzymikDoradcaLaktacyjny


Kwartalnik Laktacyjny nr 3 (7)

155

Bytom

Mikołów

Helena Chrostek-Stefaniak – doula tel. 696 12 01 25 e-mail: helenadoula@gmail.com www.helenadoula.wordpress.com www.fb.com/pages/ HelenaDoula/273187506067426

Katarzyna Osadnik – położna, certyfikowany doradca laktacyjny tel. 662 24 55 14 www.fb.com/CentrumRodzicielstwa

Czerwionka-Leszczyny

Iwona Pinocy – doula, masaż Shantala, masaż chustą Rebozo tel. 505 00 53 67 e-mail: Iwona.doula@gmail.com www.tulio.com.pl

Klub Mam „Mamy Dzieci” spotkania dla mam z dziećmi w wieku 0-5 lat Tulio (Iwona Pinocy) ul. Poręby 11 w Rybniku Kamieniu (spotkania w każdy czwartek o godz. 17:45) tel. 507 02 31 94 e-mail: mamy.czerwionka@gmail.com www.aktywnemamy.blogspot.com www.fb.com/aktywnemamy

Gliwice

Rybnik

Klub Mam „Mamy Dzieci” Spotkania dla mam z dziećmi w wieku 0-5 lat Tulio, ul. Poręby 11 w Rybniku Kamieniu (spotkania w każdy czwartek o godz. 17:45) tel. 507 02 31 94 e-mail: mamy.czerwionka@gmail.com www.aktywnemamy.blogspot.com www.fb.com/aktywnemamy

Ola Górska – doula, doradca noszenia dzieci w chustach (po szkole ClauWi®), edukacja okołoporodowa tel. 514 34 70 98 e-mail: ale.gorska@gmail.com www.olaladoula.pl www.fb.com/olaladoula.olagorska www.fb.com/chustygliwice

Basia Salamon-Szympruch – doradca noszenia ClauWi tel. 696 02 19 67 e-mail: b.szympruch@gmail.com www.chustyrybnik.blogspot.com www.fb.com/chustyrybnik

Poradnia Laktacyjna i Szkoła Rodzenia Kinezio Clinic tel. 502 59 60 78 ul. Styczyńskiego 10/1, 44-100 Gliwice facebook/Poradnia Laktacyjna i Szkoła Rodzenia Kinezio Clinic

Sandra Adamczyk – doradca noszenia dzieci ClauWi tel. 728 50 10 81 e-mail: kontakt@kariba.pl www.kariba.pl www.fb.com/Kariba.Tychy

Tychy

Katarzyna Pawlaczyk – doula, udziela porad laktacyjnych Tel. 511 91 62 86 e-mail: kachaex@yahoo.co.uk


WARMIŃSKO-MAZURSKIE Giżycko Ewa Chabas – położna, właścicielka Szkoły Rodzenia Ewy Chabas tel. 600 92 48 75 e-mail: echabas@op.pl www.ewachabas.pl www.fb.com/pages/Szkoła-Rodzenia-EwyChabas/437765499689730

WIELKOPOLSKIE Gostyń Wielkopolski Natalia Marchewka-Bruscia – doula, promotorka karmienia piersią, doradca chustowy, liderka Klubu Mam w Gostyniu tel. 607 15 56 72 www.doula-gostyn.blogspot.com Milena Nadolna-Dróżdż – doradczyni noszenia po kursie, co-trener Work Life Balance Leszno tel. 721 78 99 59 milena.nadolna@gmail.com www.naturalnawiez.pl (w budowie) www.fb.com/NaturalnaWiez

Poznań Bezpłatna Szkoła Rodzenia DzieciOK tel. 600 91 27 69 e-mail: info@dzieciok.pl ul. Katowicka 67b/10, 61-131 Poznań www.dzieciok.pl www.fb.com/dzieciOK

Akademia Świadomej Rodziny Familijny Fortel Małgorzata Konieczny i Izabela Rybacka tel. 782 97 63 45; 608 05 27 04 e-mail: malgosia@familijny-fyrtel.pl, iza@ familijny-fyrtel.pl ul. Szczelinka 21, 62-023 Szczytniki www.familijny-fyrtel.pl www.fb.com/Familijny.Fyrtel Ewa Masełkowska – certyfikowany konsultant laktacyjny IBCLC i specjalista ds. zdrowia publicznego, promotor zdrowia tel. 502 37 62 04 Agnieszka Mrowczyńska – promotorka karmienia piersią tel. 603 052 407 mrowczynska.aga@gmail.com www.odzywianienaturalne.pl Poradnia Laktacyjna „Mleczna droga” ul. 28 czerwca 1956 r nr 299, Poznań www.poradnialaktacyjna.pl Monika Paryś – promotorka karmienia piersią tel. 608 09 87 23 e-mail: monika_parys@wp.pl

Wielichowo „Bliżej Ciebie” Domowa Szkoła Rodzenia Kinga Węglar tel. 509 39 74 44 e-mail: bliżej.ciebie@wp.pl ul.Bohaterów 1A, Łubnica, 64-050 Wielichowo www.blizejciebie.net.pl www.fb.com/pages/Bliżej-CiebieDomowa-Szkoła-Rodzenia-KingaWęglarz/451096811593228


Kwartalnik Laktacyjny nr 3 (7)

Natalia Zielonacka – doradca noszenia ClauWi® tel. 696 95 02 08 e-mail: kontakt@chustownik.pl www.chustownik.pl www.fb.com/chustownikpoznan

ZACHODNIOPOMORSKIE Szczecin Małgorzata Szmygin – doula, członkini Stowarzyszenia Doula w Polsce, certyfikowany doradca laktacyjny tel. 783 97 47 79 e-mail: malgorzataszmygin@tlen.pl Agata Mularczyk – doradca laktacyjny, doradca Akademii Noszenia Dzieci w chustach i nosidłach miękkich, Grupa wsparcia mam karmiących tel. 692 48 90 33

157


kwartalnik laktacyjny www.kwartalnik-laktacyjny.pl kontakt@kwartalnik-laktacyjny.pl

Kwartalnik laktacyjny 7 (3) 2015 wrzesień grudzień  

Siódmy numer Kwartalnika Laktacyjnego

Read more
Read more
Similar to
Popular now
Just for you