Issuu on Google+

kwartalnik laktacyjny Numer 4

XII 2014 - III 2015

To nic nadzwyczajnego Kiedy dziecko jest chore - historia Amelki

Powrót do pracy Odstawienie? Nie!

II Konferencja Bliskości Relacja Kwartalnika

Poradnictwo laktacyjne

Wywiad z Kingą Osuch - położną i Międzynarodową Konsultantką Laktacyjną

Polska mapa wsparcia Inicjatywy, które zmieniają oblicze polskiej laktacji

Ponadto w numerze: • • • • • • • •

konkurs świąteczny kącik „Moda i uroda” recenzje książkowe kontakt skóra do skóry przekłuwanie uszu dzieciom - ekspert radzi Kwartalnik w terenie pytania od czytelników kupony zniżkowe do kawiarni przyjaznych mamom karmiącym

... i wiele innych ciekawych tematów

W numerze: Mama Karmiąca Zimowego W numerze: Kwartału Mama- Karmiąca wyzwanie Zimowego Kwartału - wyzwanie (grudzień 2014 - marzec 2015)


Spis treści 8

To nic nadzwyczajnego

5 Od Redakcji 6 Mleczny skrót 13 Da się! Od butelki do piersi

17 Karmienie piersią po powrocie do pracy 20 Psychologia laktacji Karmienie zaczyna się w głowie

22 Narodziny miłości Skóra do skóry

24 Problemy laktacyjne Popękane brodawki

25 Kolczyki u dzieci 28 Ach śpij, kochanie 30 Teoria przywiązania. Krótko o tym, na czym oparte jest Rodzicielstwo Bliskości

32 Niegrzeczne dzieci 34 Karmienie wśród zabawek 36 Odporność? Naturalnie! 38 A właśnie, że się da. Rodzicielstwo bez kółek

40 Kropla drąży skałę Wywiad z Kingą Osuch

44 II Konferencja Bliskości 60 Kwartalnik w terenie Relaktacja

15

8


Polska Mapa Laktacyjna

95

Zabawki wszech czasów

85 Konkurs - wygraj sesję zdjęciową

72


Mama karmiąca i alkohol 118

71 Bliskość w Trójmieście 86 Kącik recenzencki 93 Rodzinna książka kucharska Wywiad z Pauliną Stępień

100 Zapytaj eksperta Psycholog i dietetyk radzi

103 Naturalna pielęgnacja - oleje 106 Akcesoria do karmienia 110 Jesienno – zimowy balsam DIY 112 Mama karmiąca kwartału - wyzwanie 116 Elegancka, funkcjonalna, polska Odzież „made in Poland”

114 Hotmilk - bo mama może być pociągająca

119 Mama karmiąca przy świątecznym stole 121 Świąteczny kącik kulinarny 124 Na sklepowej półce 128 Miejsca przyjazne mamie karmiącej 130 Znajdź wsparcie

Kosmetyczka Kwartalnika 103


Od redakcji

Kwartalnik Laktacyjny nr 4

5

W równiutko ustawione szpilki i ośnieżone kozaki, pod poduszki, pod choinki i w wiszące przy kominku skarpety wrzucamy Wam czwarty numer „Kwartalnika Laktacyjnego”, zasobny w tematy jak worek Świętego Mikołaja w prezenty. Razem z nim pragniemy złożyć Wam – i tym niecierpliwie wyczekującym, i tym, którzy swój mały cud tulą już do piersi – życzenia, by te szczególne w całym roku dni przyniosły wszystkim radość, bliskość, ciepło i światło. A małym, ludzkim kruszynom – i tym zjawionym, i wyczekiwanym - rzeki maminego mleka. Dziękujemy Wam za wspólny rok na mlecznej drodze. Mamy nadzieję towarzyszyć Wam i w kolejnym. Chcemy z całych sił rozwijać się, by jeszcze lepiej wspierać Was, dzielić się wiedzą, doświadczeniami, radościami i problemami. Radosnych, rodzinnych Świąt, szczęśliwego Nowego Roku i wszystkiego mlecznego Redakcja Kwartalnika Laktacyjnego

kwartalnik laktacyjny

REDAKCJA: Agata Aleksandrowicz hafija.pl

Katarzyna Pawłowska behappy-vinti.blogspot.com

Aleksandra Przeździecka-Kujałowicz koralowamama.blogspot.com

Anna Sornek bubinkowo.blogspot.com

Magdalena Laska-Sarwa matrioszkaphotography.blogspot.com

Anna Świderska konieci.blogspot.com

Zuzanna Kołacz-Kordzińska ośrodek-bliżej.pl

Klaudia Lewandowska ciemna-blondi.blogspot.com

Marta Drozd-Korożan chabazie.blogspot.com

Ewa Muszyńska piegowata-ewa.pl

Anna Marcinkowska icyignacy.blogspot.com

Gosia Jackowska malgorzatajackowska.wordpress.com

Jowita Romaniuk minyniny.blogspot.com

Pamela Kucińska 1000-happy-days.blogspot.com

KONTAKT: kontakt - wydarzenia, patronaty, wywiady, wykłady, współpraca merytoryczna: kontakt@kwartalnik-laktacyjny.pl reklama i współpraca komercyjna: reklama@kwartalnik-laktacyjny.pl tel. 604436736 Kwartalnik nie zastępuje profesjonalnej zdjęcia i grafiki: Matrioszka Studio archiwum własne Pixabay Na okładce: Joanna Gurlikowska i Julian zdjęcia: Magdalena Laska-Sarwa TŁUMACZENIE: Paulina Ohar-Zima Julita Hypki Wszelkie prawa zastrzezone ©Kwartalnik Laktacyjny 2014

porady lekarskiej. W przypadku wątpliowści skonsultuj się z dobrym lekarzem, doradcą laktacyjnym lub innym przedstawicielem służby zdrowia


6

Kwartalnik Laktacyjny nr 4

Mleczny skrót

Niedawno przeprowadzona ankieta pokazuje, że z powodu

negatywnych opinii otoczenia kobiety karmiące dziecko powyżej

Amerykańskie badania wykazały, że otyłe matki karmiące wyłącznie piersią przez

1. roku życia czują się skrępowane swoją decyzją – często słyszą,

4 miesiące i kontynuujące karmienie do 12. miesiąca życia dziecka traciły 8 kg

że karmią dla własnej przyjemności. Długie karmienie piersią nie

ciążowej wagi więcej niż otyłe kobiety, które w ogóle nie karmiły. Taka zależność

jest postrzegane w Wielkiej Brytanii jako normalne, a wyłączne karmienie piersią przez 6 miesięcy praktykuje niecały procent

nie pojawia się u kobiet z wagą prawidłową i nadwagą. za: Medical Daily

Brytyjek. Światowa Organizacja Zdrowia mówi, że kobiece mleko zaspokaja nawet ponad połowę zapotrzebowania energetycznego dziecka w wieku 6-12 miesięcy i ⅓ pomiędzy 12. a 24. miesiącem życia. Karmienie piersią chroni dziecko przed poważnymi chorobami oraz zapewnia wyższe wyniki w testach na inteligencję, a same karmiące matki mówią też o wygodzie, korzyściach zdrowotnych dla kobiety oraz więzi, którą karmienie pomaga tworzyć. za: Daily Mail

We Włoszech aresztowano 12 pediatrów pod zarzutem brania łapówek (w formie luksusowych prezentów i kosztownych wakacji) za promowanie mleka modyfikowanego zamiast karmienia piersią. Ta ponoć powszechna praktyka pozbawia niemowlęta odpowiedniej ilości składników odżywczych i korzyści dla układu odpornościowego. Wśród aresztowanych jest dwóch ordynatorów oddziałów pediatrycznych, a także przedstawiciele firm produkujących mleko modyfikowane. Policja kontynuuje śledztwo, aby móc określić skalę problemu.

O opinię na temat karmienia piersią zapytano ponad 13 tysięcy

za: Daily Mail

matek i ciężarnych w 9 krajach. 47% ankietowanych Chinek uznaje je za zawstydzające, 57% Amerykanek – za całkowicie naturalne, zaś zatrważające 20% Turczynek określa je jako niewłaściwe. Z drugiej strony 46% Turczynek przyklasnęłoby, widząc dwulatka przy piersi, podczas gdy 50% Brytyjek uważa, że dwulatek jest za duży na karmienie, zaś 5% Francuzek nie życzyłoby sobie takiego widoku publicznie. Zdecydowana większość respondentek z każdego kraju jako główny powód karmienia piersią podaje korzyści zdrowotne dla dziecka, zaś ból jako największy lęk związany z karmieniem. za: Daily Mail

Karmienie piersią w zamian za bony zakupowe? Na taki pomysł wpadli Brytyjczycy - twórcy pilotażowego programu dla 108 świeżo upieczonych matek. Wskaźniki karmienia piersią w Wielkiej Brytanii należą do najniższych na świecie. Ten stan rzeczy próbują zmienić autorzy nowatorskiego projektu. Pierwsze wyniki są zachęcające, na całościowe wyniki musimy jeszcze poczekać. Motywacyjny system bonów to 40 £ do wykorzystania w supermarketach i dużych sieciach handlowych, w pięciu różnych etapach – po dwóch dniach karmienia, po dziesięciu, następnie po 6 tygodniach, trzech i sześciu miesiącach. Razem to nawet 200 £. Nie brak jednak krytycznych głosów,wg przeciwników, program dyskryminuje kobiety, które niezależnie od swojej woli nie mogły karmić. za: Guardian


Kwartalnik Laktacyjny nr 4

7

Karmienie piersią niesie ze sobą także emocjonalne korzyści. Konsultantka laktacyjna i liderka lokalnej La Leche Legue, Erin Consuegra, podkreśla, że karmienie to nie tylko podawanie dziecku doskonałego pokarmu, ale także satysfakcjonujące

Lek przyspieszający urodzenie łożyska może być odpowiedzialny

doświadczenie. Najczęstszym problemem, wg niej, bywa brak zaufania kobiet, że

za problemy z karmieniem piersią. Badacze z Uniwersytetu

ich ciała są w stanie zapewnić dziecku tyle mleka, ile potrzebuje. Winą za taki stan

Swansea alarmują, że matki, którym podano lek Ergometine,

rzeczy Consuegra obarcza brak odpowiedniej edukacji w zakresie laktacji

częściej zgłaszały ból i problemy z karmieniem piersią.

i brak publicznej dyskusji wokół karmienia naturalnego. Nie wiedząc, jak wygląda karmienie piersią, matki zaczynają postrzegać

W porównaniu z matkami, które nie otrzymały zastrzyku,

pewne kwestie jako

zwiastun problemów laktacyjnych, np.

rzadziej też karmiły piersią powyżej dwóch tygodni. Naukowcy

potrzebę częstego

doszli do wniosku, że lek prawdopodobnie koliduje z naturalnie

karmienia piersią u noworodka odczytują

jako oznakę

niedostatku pokarmu. Warto korzystać

ze wsparcia,

piersią, oksytocyna i prolaktyną. Autorzy badań podkreślają, że

jakie znajdujemy wokół siebie. np.

La Leche

konieczne jest bardziej wnikliwe rozpoznanie, aby wypracować

League bezpłatnie oferuje regularne pomoc zdalną, czy nawet domowe za: The Leaf Chronicle

wydzielanymi hormonami odpowiedzialnymi za karmienie

spotkania, wizyty.

równowagę pomiędzy potrzebą ochrony kobiet przed nadmierna utrata krwi podczas porodu a wspieraniem ich szans na udane karmienie piersią. za: BBC

Najnowsze ostrzeżenia dotyczące stosowania Domperidone mogą wpłynąć na stosowanie go w okresie laktacji. Eksperci Europejskiej Agencji Leków po przeanalizowaniu badań na temat leków zawierających domperidone uznali lek za bezpieczny w objawowym leczeniu nudności i wymiotów - w niskich dawkach i przy krótkim okresie stosowania. Jednocześnie uznali, że stosowanie leku w leczeniu zgagi czy wzdęć przewyższa korzyści, bowiem może on powodować wzrost ryzyka wystąpienia niewydolności serca. Nie badano leku pod kątem niestandardowych zastosowań, a takim jest stosowanie go Karmienie odciąganym mlekiem z butelki i karmienie piersią – to samo? Journal of Human Lactation komentuje, że możliwość otrzymywania mleka mamy ma dla dziecka wielkie znaczenie. Jest szansą dla tych dzieci, które nie mogą być karmione bezpośrednio z piersi. Wciąż jednak nie mamy pewności, czy karmienie mlekiem mamy przez butelkę niesie ze sobą korzyści porównywalne do karmienia piersią –

w problemach laktacyjnych. Australijski badacz, Luke Grzeskowiak podkreśla, że metaanalizy wskazują, że lek jest dobrze tolerowany przez mamy karmiące i wpływa na zwiększenie ilości produkowanego pokarmu. To ważne, ponieważ karmienie piersią pomaga znacznie zmniejszyć śmiertelność niemowląt, a także niesie ze sobą wiele długofalowych zdrowotnych korzyści dla matki. za: Pharmaceutical journal

czy tak samo chroni przed chorobami układu pokarmowego, górnych dróg oddechowych, cukrzycą, astmą, czy otyłością. Dzieci ssą pierś nie tylko dla zaspokojenia głodu, ale także dla komfortu, bliskości, poczucia bezpieczeństwa i pocieszenia. Autorzy podkreślają, że w niektórych sytuacjach karmienie odciąganym mlekiem niesie ze

Konwencja o Prawach Dziecka ONZ obchodzi w tym roku dwudziesto-

sobą ryzyko, że matka i dziecko będą spędzać ze sobą mniej czasu,

pięciolecie. Dziekan i Dyrektor Akademii Zdrowia Publicznego (HSA),

skoro dziecko nie musi być karmione w obecności matki,

dr Asad Hafeez zaznacza, że wrodzone prawo dziecka do życia zawie-

a mleko ma dostępne w każdej chwili z butelki. Promocja karmienia

ra w sobie wyłączne karmienie piersią podczas pierwszych sześciu

mlekiem mamy jako równoznacznego z karmieniem piersią może

miesięcy życia dziecka. Jest najtańszym sposobem na zmniejszenie

być mylącą. Jeśli mamy komfort wybierać spośród wszystkich trzech

śmiertelności dzieci – 22% noworodków mogłoby zostać uratowa-

opcji – karmienie piersią, odciąganym mlekiem lub mieszanką, warto wybrać tę bezdyskusyjnie najlepszą - karmienie piersią. za: Pacific Standard

nych przed śmiercią, gdyby zadbano o rozpoczęcie karmienia piersią w pierwszej godzinie ich życia, 16% - gdyby karmienie rozpoczęto w pierwszych 24 godzinach. za: Daily Times


8

Kwartalnik Laktacyjny nr 4

Amelka obchodzi czwarte urodziny - kolejne urodziny pełne nadziei na zabawy z koleżankami.

To nic nadzwyczajnego - tak dyktuje serce Anna Marcinkowska

Joanna napisała pewnego dnia: “Dzieci z nowotworami uczą żyć”. Gdy czytałam jej zapiski z choroby córki na stronie www.pomoz-amelce.pl nie wątpiłam w to ani przez chwilę. Ale ja pójdę nieco dalej w tym stwierdzeniu. Bo rodzice chorych dzieci też uczą żyć – przede wszystkim siebie, swoje dzieci, ale także nas, rodziców dzieci zdrowych. Wirtualny kontakt z przeżyciami matki maleńkiej dziewczynki, u której zdiagnozowano białaczkę gdy miała 19 miesięcy odreagowałam bardzo mocno. Nietrudno wzruszyć się i wczuć w sytuację rodziców Amelki, szczególnie jeśli i nam po domu plącze się taki mały, zupełnie zmieniający perspektywę i priorytety człowiek.


Kwartalnik Laktacyjny nr 4

9

Zaraz po wznowie. Intuicja mówiła Joannie jedno - jej dziecku mleko z piersi było potrzebne.

Joanna to kochająca mama dwójki dzieci,

należy odstawić od piersi, bo karmienie

długotrwałe

przejazdy

z

domu

do

mieszka z mężem Martinem w Bielawie

w tym wieku nie ma już znaczenia.

oddalonego o 60 km szpitala, nieustający

na Dolnym Śląsku. Ich – wtedy jeszcze

Doraźnie nakazano wprowadzenie mleka

strach o córkę, chemia, wyniszczenie

jedynaczka – córka Amelka po prostu

modyfikowanego i kaszek.

organizmu, ciągłe infekcje, wkłucia, badania szpiku i płynu mózgowego, hipoglikemia,

zaczęła się gorzej czuć. Prawdę mówiąc było z nią naprawdę źle, przestała chcieć

To był szok. Nagle zachorowało wspaniale

a wreszcie wznowa nowotworu - ocieranie

chodzić, płakała i wyraźnie cierpiała.

rozwijające się dziecko. Życie tej szalejącej

się o śmierć. W słowach Joanny czuć ból, ale

To były chwile, dni – zmartwieni rodzice

codziennie na dworze niezależnie od

też i wielką siłę. Jak twierdzi, postanowili

szukali przyczyny, gdyż jej stan pogarszał

pogody, uwielbiającej basen i zdrowej jak

z mężem być dla córki, przynosić jej ulgę

się szybko. Kolejne wizyty lekarskie nie

rybka, towarzyskiej dziewczynki oraz jej

w cierpieniu, realizować potrzeby. Chcieli

przynosiły żadnych konkretnych efektów

rodziców uległo drastycznej, przerażającej

zrobić wszystko, by Amelkę uratować.

oprócz informacji, że stan dziecka jest

zmianie. Joanna i Martin nie poddali się.

bardzo

była

Asia nie wprowadziła sztucznego pokarmu,

Choroby, a szczególnie choroby dzieci, są

z wyśmianiem przez zastępcę ordynatora.

a córką opiekowała się bez antydepresantów,

straszne. Niektórzy doszukują się w nich

Znajomi z internetu popychali Asię do

które kazano jej przyjmować, by mogła

jakiegoś porządku, pomocy w odnalezieniu

kolejnej wizyty w szpitalu, konsultowali się

podołać sytuacji. Z góry założono jej

priorytetów, zwolnieniu szaleńczego pędu.

z lekarzami w swoich rodzinach.

załamanie nerwowe. Lekarka, jak pokazała

Ale jak Joanna sama zauważyła – co może

dalsza

ciężki.

Jedna

połączona

stwierdzeniem

powiedzieć rodzina, która nie pędziła, nie

Potem była pamiętna noc w szpitalu po

o konieczności zaprzestania karmienia

brała udziału w ogólnym konsumpcjonizmie,

badaniu krwi, kiedy to ogarnięta strachem

piersią mogła doprowadzić do odebrania

umiała cieszyć się wspólnym czasem?

mama karmiła piersią cały czas swoją

Amelce ważnego źródła pokarmu i ukojenia.

Historię Amelki można czytać jako zapis

historia,

swoim

strasznej

maleńką, chorą córeczkę. Ta noc i badanie zaowocowały

narkozą,

punkcjami,

Zaczęła się chemia.

Joanna

zamiast lat w szpitalu i izolacji w domu

a po południu następnego dnia suchą informacją, że to nowotwór. Dziecko

niesprawiedliwości.

ubolewa nad straconym czasem. Amelka

Następne lata to ciągłe wizyty w szpitalu,

powinna była biegać boso po trawie i jeść


10

Kwartalnik Laktacyjny nr 4

lody, chodzić do przedszkola, odwiedzać

Karmienie piersią

Podczas niezliczonych badań i procedur

dziadków albo biegać po placu zabaw. Nie było jej to dane.

szpitalnych Amelka zawsze przed narkozą Amelka karmiona była piersią 4 lata. Przed

dostawała pierś. To, że była karmiona

diagnozą Asia sądziła, że ich wspólna

w ten sposób dawało jej także luksus bycia

Ja jednak widzę w tej historii jeszcze

mleczna przygoda chyli się ku końcowi.

nakarmioną również w nocy poprzedzającej

jedną warstwę. Wielkie poświęcenie i siłę

Ze względu na chorobę nie zdecydowała

narkozę. Po wybudzeniu mała pacjentka od

rodziców, którzy się nie poddali. To rodzice,

się na odstawienie córki, chociaż lekarze

razu dostawała pierś i zasypiała szczęśliwa,

którzy czytają, edukują się, drążą, pytają.

namawiali ją do tego nieustannie. Mleko

choć normalnie dzieci po pobraniu płynu

Szukają specjalistów, informacji, kupują

w czasie choroby przynosiło jej córce

mózgowo-rdzeniowego nie mogą siadać

podręczniki lekarskie, czytają protokoły

niewiarygodne

ukojenie.

przez 4 godziny, a zatem nie mogą jeść i pić,

lekarskie i uczą się pobierania krwi, by

początkowym

zaleceniu

oszczędzić dziecku wizyt w szpitalu. I robią

karmienia naturalnego, dalsza sytuacja nie

to z wielkim samozaparciem, choć boją się

uległa poprawie. Sposób karmienia Amelki

W momencie nawrotu choroby rodzice

widoku krwi. To rodzice dbający o dietę

był solą w oku personelu szpitalnego, doszło

Amelki w ogóle nie rozważali możliwości

najodpowiedniejszą dla tak chorego dziecka.

wręcz do sytuacji, gdy Asia miała wrażenie,

odstawienia jej od maminego mleka.

To rodzice starający się w każdy możliwy

że tylko na tym aspekcie skupia się personel

sposób zwiększyć szanse na wyzdrowienie

szpitalny.

swej córki. To rodzice trzymający rękę

że musi się ze swej decyzji o kontynuowaniu

do piersi, traktując to nie jako źródło

na pulsie, bo chodzi o zdrowie i życie ich

karmienia tłumaczyć. Wyszukiwała więc

pokarmu, a bezpiecznego miejsca, “punktu

dziecka. To ludzie, którzy rzeczywiście mogli

informacje, zbierała argumenty, artykuły na

zaczepienia” po bolesnych zabiegach czy

łatwo popaść w załamanie nerwowe, ale

temat zbawiennego wpływu mleka mamy na

całodobowych

potrafili przekuć strach w siłę pozytywną,

leczenie chorób nowotworowych. Później

Asia

skierować swe myśli ku działaniu i być

przestała wyjaśniać, dlaczego karmi piersią

wstrząsającej diagnozy. “Od razu widać było,

przy tej małej istocie, bo tego właśnie

tak duże dziecko. Nie miała na to sił, musiała

jak zmieniała jej się twarz, gdy przytulała

potrzebowała jak niczego innego w świecie.

skupić na tym, co ważniejsze, a w tym

się do mnie, ile spokoju jej to dawało, jak

Początkowo

Niestety,

po

zaprzestania

Joanna

czuła,

choć są głodne i spragnione.

“Amelka

o

instynktownie

garnęła

nudnościach”

strasznych

się

opowiada

chwilach

kolejnej,

wypadku było to przebywanie z dzieckiem,

koiło łzy. W szpitalu spędziłyśmy prawie

Przecież ich córka była w szpitalu, w rękach

a

10 miesięcy, przeżyłyśmy 10 agresywnych

specjalistów, zdziwi się ktoś. Niestety.

Wyśmiewanie,

Niektóre szpitale to instytucje rządzące

podważanie zaleceń WHO dotyczących

mózgowia, kiedy Amelka nie jadła i nie piła

się szczególnymi regułami, które o dziwo

karmienia piersią (“A jakąż to wyrocznią

tygodniami. Żywiona była pozajelitowo

czasem nie mają na celu wyłącznie dobra

jest WHO?”), czy mówienie o niej przy niej

i mlekiem z piersi. Jedna z lekarek chciała

małego pacjenta. Nieopisany brud na

per “Matka Polka” z obraźliwą intencją

podać mi leki na zahamowanie laktacji.

oddziałach, które powinny być jak najbliższe

(“O, idzie ta Matka Polka, schowałabyś tego

Mówiła o uzależnieniu dziecka od rodzica

sterylności. Zapominanie o podawaniu

cycka, sama woda już z niego leci”) lub

i o negatywnym wpływie ssania piersi na

leków. Podawanie takich, na które dziecko

zwracanie się do Amelki słodkim głosem

samopoczucie córki, która z powodu ran

jest

silnie

uczulone

jałowe,

bezcelowe

negowanie

rozmowy. jej

decyzji,

bloków

chemioterapii,

naświetlania

wyraźnej

“Dałabyś już spokój z tym cyckiem, nic tam

w buzi będzie chciała pić mleko, ale nie

informacji na ten temat. Skracanie płukania

dla ciebie nie ma” nie powstrzymało jej od

będzie mogła tego robić. Nic takiego nie

po chemii skutkujące drgawkami. Narażanie

słuchania intuicji, choć dało poczucie walki

miało miejsca. Amelka potrafiła tygodniami

małego pacjenta z agranulocytozą (ostry,

z wiatrakami. A intuicja mówiła jedno – jej

nie jeść, gdy chemia wypalała jej śluzówki

zagrażający życiu stan, w którym drastycznie

dziecku mleko z piersi było potrzebne. I choć

i przewód pokarmowy, a piersi nigdy nie

spada

obronnych

doszło do sytuacji, w której Asia karmiła tak,

odmówiła.” Była również mowa o próchnicy

organizmu) na kontakt z zarazkami poprzez

by nie zostać zauważoną oraz przestraszona

i narażaniu dziecka na grzybicę jamy

obchody lekarskie z tłumem pokasłujących

stwierdzeniem, że może zaszkodzić dziecku

ustnej. Joanna słyszała także nieprawdziwe

studentów. Wielogodzinne, niepotrzebne

przemywała

gazikiem,

informacje o tym, że karmieniem zaszkodzi

oczekiwanie na badania na szpitalnym

to jednak nadal skupiała się na tym, że

sobie, wyniszczając organizm, a także

korytarzu pełnym pacjentów, personelu

pierś jest wielką pomocą w tym ogromie

że usiłuje przywiązać do siebie dziecko,

i odwiedzających.

cierpienia, jakie przeżywa jej córka.

uzależniając je od pokarmu z piersi.

W interesie ich córki było, by byli w pełni

Amelka bywała na żywieniu pozajelitowym

zetknęła się z niewiedzą na temat karmienia

świadomi tego, co się z nią dzieje.

tygodniami. Mleko z piersi było często

naturalnego, niechęcią do kontaktu “skóra

jedynym pokarmem, który przyjmowała.

do skóry” i wszechobecnym sponsoringiem

liczba

mimo

nie

komórek

piersi

jałowym

Podczas niezliczonych pobytów w szpitalu


Kwartalnik Laktacyjny nr 4

firm produkujących mleko modyfikowane.

Myślę, że karmienie piersią w tych trudnych

Unikali słodyczy, które są pożywką dla

Dziwiło ją szczególnie podejście lekarek –

chwilach było pomocne nie tylko dla

bakterii i grzybic. Wskazany był też brak

kobiet, matek.

Amelki, ale dawało poczucie normalności

kiszonek, bo bakterie są niebezpieczne przy

i sprawstwa jej mamie. Znalezienie się

obniżonej odporności. Niewskazany był

Były jednak pielęgniarki, które same

w obliczu ciężkiej choroby to strach,

nabiał, w tym jogurty. Nie należy podawać

karmiły swoje dzieci piersią – nie szczędziły

obawy, często poczucie beznadziejności

surowych owoców. Dieta szpitalna niestety

Asi słów aprobaty. Jedynym lekarzem,

i bezsilności. Pomoc dziecku, nawet tak

nie była dostosowana do potrzeb chorych.

pochwalającym w tym wypadku karmienie

pozornie niewielka, jak danie piersi, gdy

piersią był pewien profesor chirurgii oraz

jest przestraszone i spragnione po narkozie,

lekarz z Poznania, z którym przez uczynną

tulenie w czasie długich nocy w obcym

przyjaciółkę (sama nie miała dostępu do

miejscu, kojące ssanie – to wszystko daje

Przebywanie w szpitalu było czymś, czego

internetu, ale przyjaciółka Ania przesyłała

poczucie robienia czegoś konkretnego,

każde z nich usiłowało uniknąć. Niestety,

jej krzepiące słowa lekarza w smsach)

pożytecznego. Sądzę, że to niesłychanie

w

utrzymywała stały kontakt mailowy ze

ważne dla rodzica postawionego w takiej

w szpitalu są długie, męczące i naznaczone

względu na ogromne wsparcie przez niego

sytuacji.

bólem. Okazało się, że rodzice nie powinni

niesione.

Odczłowieczenie

przypadku

przebywać Dieta

Gdy informowała, że karmi trzylatkę,

takiej

z

choroby

córeczką

pobyty

jednocześnie,

poinformowano, że stwarza to zbyt duże zagrożenie bakteriami. Z okratowanego

rozmówca natychmiast zadawał pytanie

Umilanie życia ciężko chorym dzieciom

okna widok padał na cmentarz, szpital

“Ale ona jeszcze je coś poza piersią?”

słodyczami jest normą. Joanna wolałaby,

straszył brudem, grzybem, azbestowymi

żeby zamiast przynosić w podarunkach

ścianami

Odstawienie Amelki od piersi było bardzo

szkodliwe dla życia chorych na nowotwory

w

łagodne. Wynikało z decyzji Asi, którą

słodycze, wolontariusze z fundacji czytali

O kawiarence można było tylko pomarzyć,

Amelka spokojnie zaakceptowała. Obyło

maluchom książki. Jeszcze przed chorobą

była za to mikrofalówka. Oprócz brudu

się bez płaczu i traumy, nie było nawet

w domu Amelki dbano o zdrową dietę

wspomnienie szpitala przywodzi na myśl

nieprzespanej

i

moczem

koszmarnie

na

podłogach

brudnych

toaletach.

była

opartą na ekologicznych produktach. Jasną

Joannie

wielokrotnie straszona, że tak dużego

rzeczą było, że rodzice Amelki starali się

i telewizor dudniący jeszcze grubo po

dziecka praktycznie nie da się odstawić bez

dostarczać jej jak najlepiej dostosowanych

północy. Walka o ciszę nocną i odrobinę

przeogromnych trudności.

do jej stanu zdrowia produktów.

spokoju,

nocy,

choć

Asia

niespełna

intymności

czy

dwuletnią

namiastkę

dla

Trudne wspomnienia dla całej rodziny.

chorego,

Amelkę

normalności, osłabionego

11


12

Kwartalnik Laktacyjny nr 4

dziecka nie dawała żadnych efektów. Marzyli

była też pani doktor z Warszawy, która

o domu, o położeniu się we własnych

wciąż pomaga rodzinie Asi w opresjach

łóżkach.

zdrowotnych, doradcy laktacyjni, w tym

Pełnia szczę włosy, a dzi takie samo rówieśników

wspaniała Monika Staszewska, zawsze Na szczęście personel w dużej mierze

pod telefonem. Większości osób, nad

odnosił się do chorej dziewczynki bardzo

czym wdzięczni rodzice ubolewają, nie byli

miło.

nawet w stanie podziękować. Ale dobra energia powędrowała w świat!

W szpitalu Joanna nawiązała wiele cennych znajomości,

niektóre

przetrwały

do

Przekaz Joanny

dziś. Znamienne było to, że każdy rodzic radził sobie inaczej, wielu rzeczywiście

Główną radą Asi jest – edukować się.

przechodziło w jakiś sposób załamanie,

W obliczu ogromu błędów personelu

w czym nie ma nic złego.

nie wyobraża sobie nie trzymać ręki na pulsie, gdy chodzi o zdrowie dziecka. Wielu istotnych rzeczy można również

Pomoc innych ludzi

dowiedzieć się jedynie na własną rękę. Do Asia z rozrzewnieniem i wdzięcznością

tej pory pamięta rodziców przedkładających

mówi o tych wszystkich ludziach, którzy

wychodzenie

pomagali całej ich rodzinie w tym długim

kontrolowanie tego, co działo się z ich

jest tylko zmęczenie. Amelka jest ich

i trudnym czasie choroby. Byli to nie tylko

dziećmi. Pytani o chemię podaną właśnie

wielkim szczęściem i każdego dnia dziękują,

rodzice, ale także zupełnie obce osoby,

ich

że jest z nimi.

dzięki którym ich życie zyskiwało pozory

taka czerwona”, “A jakaś taka szybka”.

normalności. Wspaniała bezinteresowność

Doświadczenie nauczyło Asię i Martina,

Dziękuję Joannie za rozmowy, poświęcony

kierowała tymi, którzy gotowali dla małej

że zasada ograniczonego zaufania daje im

mi czas, dzięki któremu udało mi się

Amelki domowe obiady. Obcy, dobrzy ludzie

większy spokój.

napisać ten artykuł. Dziękuję tym bardziej,

dzieciom,

na

papierosa

odpowiadali

zamiast

“A

chyba

że wiem, jakie to było trudne pod względem

prali ubrania Amelki i jej rodziców. Przysyłali do szpitala książki, paczki z naklejkami.

emocjonalnym, wracać do tych wspomnień

Dziś

i przeżywać je na nowo. Asia urzekła mnie

Dzięki wpłatom na konto fundacji, z której pomocy korzystali rodzice Amelki, mogli

Joanna twierdzi, że ten strach już chyba

swoją skromnością. Tytuł to słowa Asi

też kupić jedzenie, zapewnić córce nocleg

zawsze w niej zostanie. Jednak Amelka

na temat choroby Amelki i tego, co robili

w domowej atmosferze, środki higieny,

jest wspaniałą, młodą osobą. Chodzi już

dla niej z mężem. Jest mi ogromnie miło,

ubrania, a teraz – rehabilitację. Te wpłaty

do szkoły. Uwielbia kontakt z dziećmi, jest

że mogłam – choć tylko wirtualnie – poznać

ratowały im życie.

niesłychanie inteligentna i utalentowana

tak wspaniałą rodzinę.

– przejawia zdolności aktorskie, muzyczne Tato Amelki pracował, ale miał taryfę

oraz matematyczne. Gra na pianinie

ulgową. Pozwalało mu to być przy żonie

i w warcaby. Nauczyciel sprawujący pieczę

i córce w szpitalu, kiedy była taka potrzeba,

nad kółkiem warcabowym docenia jej

ale przekładało się to na ich budżet,

potencjał i w przyszłym roku chce ją wysłać

poważnie nadszarpnięty przez kosztowną

na Mistrzostwa Polski w kategorii wiekowej

chorobę.

do 8 lat. Jest bardzo dojrzała jak na swój wiek, znacznie dojrzalsza niż rówieśnicy. wsparcia

To prawdopodobnie wynik ciężkich przeżyć

emocjonalnego od internautów, nie tylko

i braku kontaktu z dziecmi w tym samym

czytających jej stronę, czy biorących udział

wieku.

Asia

otrzymała

mnóstwo

w aukcjach na rzecz Amelki, ale także tych z grup internetowych. Wyszukiwali dla niej

A

pomocne informacje, kontaktowali się ze

i codziennością. Lubią, gdy ich problemem

specjalistami, podtrzymywali na duchu, wspierali w długim karmieniu piersią. Pomocna okazała się lekarka z Poznania,

jej

rodzice

cieszą

się

życiem


Kwartalnik Laktacyjny nr 4

ęścia - długie ieciństwo prawie jak u innych w.

Da się! Agata Aleksandrowicz

Nawet po mylnej diagnozie, kiedy mija dużo czasu i wydaje się już niemożliwe, żeby obejść się bez laktatora, zdarza się cud i dziecko wraca do piersi. Tak właśnie do piersi Karoliny wróciła jej córka Lila.

13


14

Kwartalnik Laktacyjny nr 4

Od butelki, do karmienia piersią. Da się!

Lila przyszła na świat przez cesarskie cięcie.

Nie pozwoliłam jej dokarmiać sztuczną

z powiększoną dziurką. A tu niespodzianka -

Miała problem z oddychaniem i mimo że

mieszanką.

odciągnąć

zassała, pociągnęła, połknęła i od nowa, i od

ciąża była donoszona i bezproblemowa to

tyle, żeby wystarczyło. Jednak jak tylko

nowa! Widzę, że je, że jej się oczy cieszą, że

od razu trafiła do inkubatora. Nie mogłam

schodziłam z oddziału umyć się lub coś

pomału przechodzi w błogostan. W końcu

jej nawet dotknąć. Zabrano ją do innego

zjeść, to zdarzało się, że Lila dostawała

mleko jest o odpowiedniej temperaturze,

szpitala, a ja ze świeżą raną wypisałam się

mleko modyfikowane. Byłam zła. Pewnego

nie śmierdzi kauczukiem, a mama jest tak

na żądanie i pojechałam za nią. Karmiono

dnia, jak Lila miała skończone 2 tygodnie,

blisko...

ją sondą i kroplówką, bo miała problem

pozwolono mi wyciągnąć ją z inkubatora

z oddechem. Zdiagnozowano wiotkość

i przystawić do piersi.

Musiałam

więc

Lila załapała jedzenie z piersi, jakby cale swoje krótkie życie nic innego nie robiła.

krtani ze zwężeniem tak dużym, że zasygnalizowano potrzebę operacji. Stres,

Udało

okropnie

Ja jestem jeszcze spięta i nie potrafię znaleźć

płacz.

laktatorem.

charczała, sapała i była niewiarygodnie

wygodnej pozycji. Ale to dopiero początek,

Podawano ją jej sondą prosto do brzuszka.

zmęczona już po kilku minutach ssania.

a trening czyni mistrza. Przeraża mnie tylko

W ósmym dniu życia przewieziono ją do

To nie dla nas – tak pomyślałam - wracamy do

to, że przez 11 tygodni wiedziałam, ile młoda

kolejnego szpitala na operację wstawienia

butelki. Raz lub dwa razy dziennie mogłam

wypija, a teraz nie ma miarki ani podziałki.

rurki w gardło. Na miejscu okazało się,

próbować z piersią, ale efekty były marne:

Pije krótko, ale intensywnie, potem jest

że w poprzednim szpitalu nieumiejętnie

krztuszenie, sapanie, zmęczenie. Nadal

odbicie, a nawet ulanie. No i śpi, więc widać,

wykonano zdjęcie RTG i wcale nie ma

ściągałam pokarm. Po 21 dniach wypuścili

że brzuch ma pełny. Czuję się zagubiona

potrzeby wykonania operacji. Potrzeba

nas do domu, wiotkość nie ustąpiła,

i boję się każdego łyka, mimo że z krtanią jest

jednak czasu, żeby krtań się utwardziła.

ale objawy zelżały. Umiałam już karmić

już prawie wszystko w porządku. Z drugiej

Musiałam pomagać córce, np. podczas

butelką na tyle, że córka się nie krztusiła.

strony jestem szczęśliwa, że mogę dać

jedzenia, żeby się nie męczyła podczas

Piersi bałam się podawać. Moje życie

córce to, co najlepsze i to nie odgrzewane,

ssania, połykania i oddychania. Odeszliśmy

zaczęło kręcić się wokół laktatora, butelek,

a prosto ze źródła. Warto było zarywać noce

od sondy na rzecz butelki z miękkim

smoczków, wyparzania, podgrzewacza.

i ściągać, mimo że już nienawidziłam tego

Odciągałam

siarę

się!

Zassała!

Jednak

robić. Przychodziły mi już myśli, że dam jej

smoczkiem i dużą dziurką. Mieliśmy jak najbardziej ograniczyć córce wysiłek przy

Lila pięknie przybierała na moim mleku

sztuczne mleko i chwilę odpocznę. Dobrze,

karmieniu. Lila wciąż była w inkubatorze,

podawanym z butelki. Kiedy skończyła

że tego nie zrobiłam i utrzymałam laktację.

gdzie wtłaczano tlen w celu ułatwienia

11

oddychania. Piła moje mleko z butelki.

podać jej pierś. Nie wierzyłam, że się uda.

Odciągałam je dla niej co 3 godziny.

Tyle czasu jadła mięciutkim smoczkiem

tygodni,

postanowiłam

spróbować Da się!


Kwartalnik Laktacyjny nr 4

Karolina Pazikowska. Matka dwóch dziewczynek wojowniczka.

Rozbudzić laktację po długiej przerwie Z Karoliną Pazikowską rozmawia Ewa Muszyńska

Karolinę poznałam na fesjbukowej grupie. Fakt, że postanowiła pobudzić laktację po około roku od odstawienia córki od piersi wydał mi się niezwykłym tym bardziej, że córka Karoliny skończyła już jakiś czas temu dwa lata. Przez rok od odstawienia córka Karoliny nie zapomniała o tym, że ssała kiedyś pierś i chciała to robić dalej. Kiedy opowiadam tę historię osobom spoza środowiska laktacyjnego, spotykam się ze zdziwieniem. Trudno im uwierzyć, że w przypadku tak dużego dziecka warto w ogóle walczyć o relaktację. Na tym etapie życia ta nieliczna grupa kobiet, które jeszcze karmią, są już traktowane dziwnie i na każdym kroku spotykają kogoś, kto próbuje im zasugerować, że to już jednak trochę za długo. W prywatnej rozmowie pytam Karolinę o powód walki o powrót laktacji. – Bo Lenka tego potrzebowała – odpowiada.

15


Kwartalnik Laktacyjny nr 4

16

Kwartalnik

Laktacyjny:

Dlaczego

zdecydowałaś się przestać karmić piersią?

KL: Co sprawiło, że po długiej przerwie

poradzono mi kontakt z Magdą Karpienią,

ponownie podałaś pierś córce?

a jej rady wzięłam sobie do serca i zadziałało. Na początku córka ssała tylko do

Zdecydowałam

K.P: Na nowo zaczęłam podawać pierś córce

snu. Trwało to 40-50 minut, bo aż tak długo

przestać karmić córkę piersią z powodów

po tym, jak zabrałam jej ze względu na jej

potrafiła ssać . Potem zaczęłam przystawiać

zdrowotnych. Od urodzenia córki miałam

zgryz. Miała wtedy dwa lata. Zęby zaczęły

w ciągu dnia 3-4 razy, a po każdym

ciągle „pod górkę”. Nasze karmienie nie

się układać pod kształt smoczka. Zmartwiło

„karmieniu” tak bardzo mnie bolały piersi,

wyglądało pięknie, były ciężkie chwile, ale

mnie to ogromnie. Pierwszy tydzień bez

że musiałam robić okłady i masować piersi.

pewnie wiele kobiet przez to przechodziło.

smoczka był dla nas okropny. Nie wiedziałam

Nie używałam laktatora. Po jakimś czasie

Bóle piersi, zatory, krwawiące brodawki.

co zrobić i jak jej pomóc. W końcu zaczęłam

zauważyłam pokarm. Od tamtego momentu

U córki były jeszcze prócz tego silne bóle

podawać jej pierś, by zaspokoić potrzebę

dosłownie co pół godziny przystawiałam

brzucha. Miałam bardzo restrykcyjną dietę.

ssania. Z początku robiłam to rzadko. Potem

córkę za dnia, nawet gdy ona nie chciała.

Gdy córka miała 3 tygodnie, wybrałam się do

zapisałam się do grupy „Karmienie piersią”

Nie odpuszczałam i przystawiałam ją

internisty, który skierował mnie na badania.

na Facebook’u. Czytając

wpisy, które

nawet na 10-15 minut. W nocy budziłam

Z badania USG wyszło, że na pęcherzyku

opowiadały o problemach z karmieniem,

się i dostawiałam ją do piersi, rano także,

żółciowym mam już płyn i pełno kamieni,

o cudzie karmienia, zwyczajnie poczułam

natychmiast po obudzeniu. Dziś cudownie

które zatykają mi przewody żółciowe.

zazdrość i zapragnęłam karmić na nowo.

wtula się we mnie i mówi, że mleczko jest

Operacja miała się odbyć natychmiast,

Potem dodałam wpis odnośnie mojego

pyszne.

aczkolwiek musiałabym córkę odstawić

problemu i dziewczyny zaczęły mi doradzać.

od piersi, jak mnie poinformował lekarz.

Poleciły również kontakt z Magdą Karpienią.

KL: Czy tym razem pozwolisz na to, żeby to

Postanowiłam więc przejść na ścisłą dietę

Skontaktowałam się z Magdą następnego

córka zadecydowała o zakończeniu Waszej

i jakoś wytrwać, aby móc chociaż te pierwsze

dnia, było to 17 lipca. Magda wyjaśniła,

mlecznej drogi?

pół roku, tak ważne dla dziecka, karmić

co mam robić, a ja stosowałam się do jej

je piersią. Do tego doszły potworne bóle

zaleceń. W głębi serca wierzyłam, że mi się

K.P.: Dziś wiem, że będę karmić córkę do

migrenowe, po których nie byłam w stanie

uda, choć rozum podpowiadał co innego.

samoodstawienia. Nie żałuję, że przestałam

wstać z łóżka. Ale to również przetrwałam.

Ale ja po prostu słuchałam swojego dziecka.

rok temu karmić ją piersią. Teraz wiem jak

Potem przyszedł czas operacji. Lenka miała

Chciała pierś? To jej dawałam. Teraz jest

cudowna jest natura i gdyby nie odstawienie,

9 miesięcy i postawiłam się, nie pozwoliłam

wrzesień, a już od jakiegoś czasu z moich

nie dane by mi było doświadczyć czegoś tak

na podanie mi tramalu, po którym nie

piersi płynie mleko :)

wspaniałego jak relaktacja!

Karolina

Pazikowska:

mogłabym karmić piersią 3 doby. Bałam się tego, więc już wcześniej się zabezpieczyłam.

KL: Co czułaś, gdy zauważyłaś, że mleko

Odciągałam mleko i je mroziłam, by córka

znów się wytwarza?

miała zapas na okres mojego pobytu operacji

K.P.: Jeśli chodzi o moje ciało, to czułam

odwiedzał mnie mąż z córką i dostawiał

niesamowite kłucie w piersiach, mrowienie,

mi ją do piersi. W nocy karmił ją butelką

po chwili pojawiały się dreszcze na ciele

z moim mlekiem. Po operacji było coraz

i aż musiałam małej pierś z buzi wyciągnąć,

lepiej, karmiłam piersią jeszcze 9 miesięcy.

bo nie wierzyłam... I zobaczyłam POKARM!

Jednak moje bóle głowy coraz bardziej

Oczywiście byłam dumna i szczęśliwa, że się

mnie wykańczały. Lenka w zasadzie piła

udało, poczułam natychmiast, że boję tej

z piersi już tylko do snu i czasami zdarzało

chwili, kiedy Lena zrezygnuje z piersi. Byłam

jej się w ciągu dnia. Postanowiłam zadbać

niesamowicie podekscytowana i ucieszona,

o swoje zdrowie twierdząc, że półtora roku

że jednak się udało! Choć trochę też nie

karmienia piersią to i tak niezły wynik.

wierzyłam, prawdę mówiąc.

w

szpitalu.

Zaczęłam

Codziennie

leczyć

po

migreny.

Stosowałam

silne leki, które pozwoliły mi na normalne

KL: Jak wyglądał proces relaktacji w Waszym

funkcjonowanie. Po odstawieniu od piersi

przypadku?

córki czułam pustkę i brakowało mi tego. Córka była spokojna dlatego, że smoczek

K.P.: Poradziłam się dziewczyn na grupach

zaspokajał jej potrzebę ssania.

o karmieniu piersią. Posłuchałam, gdy

Karolina - walczyła i wygrała. Na zdjęciu z małą Lenką.


Kwartalnik Laktacyjny nr 4

17

Karmienie piersią po powrocie do pracy lub na studia Aleksandra Przeździecka-Kujałowicz

Mama pracująca na etat ma możliwość spędzenia z dzieckiem półrocznego urlopu macierzyńskiego. To czas, kiedy niemowlę karmione jest wyłącznie piersią. Jeśli rodzice zdecydowali, że mama spędzi z dzieckiem również kolejne pół roku, sprawa połączenia karmienia piersią i pracy jest bardzo prosta. Roczne dziecko może pić mleko mamy rano, po południu lub w nocy, czyli wtedy, kiedy chce, a mama jest w pobliżu. Co jednak, jeśli do pracy lub na uczelnię wraca mama mniejszego niemowlęcia?


18

Kwartalnik Laktacyjny nr 4

tęsknotę za sobą. Przytulić, poczuć swój zapach, nawiązać bliski kontakt. Jeśli dziecko chodzi do żłobka lub przedszkola, dobrym

pomysłem

jest

nie

czekanie

z karmieniem na powrót do domu. Warto usiąść, nawet gdzieś w szatni, i podać dziecku pierś. Bakterie, które takie witajace się z mamą dziecko przeniesie na jej pierś, pozwolą na wyprodukowanie specyficznych przeciwciał. Karmiąca mama, która po kilku godzinach przerwy może odczuwać delikatne

napełnienie

piersi,

również

z przyjemnością nakarmi dziecko. Można potem wracać do domu spokojnie, bez pośpiechu wynikajacego z konieczności szybkiego przystawienia dziecka. Jeśli dziecko je już stałe pokarmy, nawet jeśli to startujący z BLW niemowlak, w ciągu kilku godzin nieobecności mamy będzie potrzebowało nie więcej niż 3 - 4 porcje pokarmu. Dziecko nakarmione rano z piersi może na drugie śniadanie zjeść np. owoce czy gotowane na parze warzywo i popić mlekiem mamy. W porze obiadowej może dostać kolejną porcję mleka, a po drzemce znowu lekką przekąskę. Pozostałe porcje mogą służyć do picia lub gdy dziecko po prostu zgłodnieje. Planując powrót do pracy odciąganie mleka na zapas można zacząć ok. 2 tygodnie przed ustalonym powrotem. Porcje można Wiele kobiet wracając do pracy z jednej

w brzuszku swoje mleko, trochę siebie na

zamrażać, aby po powrocie do pracy mieć

strony odczuwa radość, a z drugiej niepokój

cały dzień. Amulet. Dziecko, które chodzi

już gotowe mleko na pierwsze dni. Mleko

i czasem też poczucie winy. To ostatnie

do żłobka, przedszkola lub pozostaje

nie musi być podawane dziecku butelką.

sterowane jest tradycją, która matce każe

pod opieką wynajętej niani, ma kontakt

Niemowlę może dostawać

realizować się jedynie w macierzyństwie

z nowymi, obcymi patogenami. Dzieki

opiekuna za pomocą kubeczka lub łyżeczki.

i zapomnieć o własnych aspiracjach. Dziś

karmieniu piersią pozostaje pod szczególną

aspiracje niekiedy zastępuje kredyt do

ochroną. Z badań wynika, że pokarm mam

Wiele mam obawia się odciągania pokarmu

spłacenia i brutalna konieczność, by w domu

starszych dzieci, które karmią rzadziej,

w pracy. Czy znajdą na to czas, czy znajdą

pojawiały się dwie pensje. A niezależnie od

jest bardziej nasycony przeciwciałami. To

wystarczająco intymne, spokojne miejsce?

tego, ile trwał urlop po urodzeniu dziecka –

pokarm dostosowany do potrzeb dzieci,

Czy będą musiały chować się w toalecie?

te kilkugodzinne rozstania są trudne.

które bawią się wspólnymi zabawkami

Gdzie dyskretnie myć laktator i trzymać

z równieśnikami, wkładają klocki do buzi

odciągnięte mleko? Takie dylematy, a potem

i grzebią w piaskownicy.

próby odciągania pokarmu tak, żeby nikt nie

Karmienie piersią jest w tym czasie

pokarm od

zauważył, mogą skutecznie zniechęcić do

ogromną pomocą na kilku płaszczyznach. Karmiąc dziecko rano, przed wyjściem do

Kiedy mama i dziecko spotykają się po

karmienia. Warto wcześniej porozmawiać

pracy lub na uczelnię, mamy możliwość

kilkugodzinnej przerwie, powitanie wiąże

z przełożonymi na ten temat, wyjaśnić swoje

poprzytulania się, nacieszenia sobą. Można

się z podaniem piersi. To ten moment,

wątpliwości i przedstawić potrzeby. Zgodnie

wytłumaczyć dziecku, że zostawiamy mu

kiedy oboje, matka i dziecko, mogą ukoić

z Kodeksem Pracy kobiecie pracującej


Kwartalnik Laktacyjny nr 4

dłużej niż 6 godzin dziennie przysługują

To rozwiązanie, które może sprawdzić

mogą skutkować bólem i przepełnieniem

dwie półgodzinne przerwy na karmienie.

się już w przypadku małych niemowląt,

piersi – wtedy ulgę przynosi napar

Jedną z nich można przeznaczyć na

karmionych

mamy.

z szałwii, która hamuje produkcję pokarmu.

spokojne odciąganie pokarmu w ustalonym

Jeśli w pracy czy na uczelni nie ma

Jednak z czasem piersi przestrajają się

z pracodawcą miejscu. Odciągnięty pokarm

możliwości

pokarmu

na nowy program, a gdy laktacja jest już

można

przechowywać

mlekiem

odciągania

specjalnym

i modyfikowania czasu, jaki spędza się

ustabilizowana, napięcie i napełnienie piersi

termosie i przeznaczyć na dzień następny.

poza domem, trzeba popracować nad

czuć tylko w momencie karmienia dziecka.

Butelki z mlekiem schowane w termosie

stabilizacją

można wstawić do firmowej lodówki,

sytuacji, chociaż jest ona zasadniczo inna

Kiedy moja córka miała trzy miesiące,

a potem przewieźć do domu w torbie

gdy mowa o półrocznym dziecku, a inna

musiałam

z izolacją. Drugą półgodzinną przerwę

gdy karmiony jest roczniak. W przypadku

konferencję.

można przenieść na koniec dnia pracy i dzięki

młodszego dziecka należy nakarmić je od

i pojechaliśmy w trójkę. W czasie sesji

temu wychodzić pół godziny wcześniej.

razu po przebudzeniu, a potem jeszcze na

spacerował z małą w chuście, a w przerwach

Mama studentka powinna przedyskutować

chwilę przed porannym rozstaniem. Potem

przychodził, żebym mogła ją nakarmić

z kierownikiem studiów swój plan zajęć –

karmić od razu po powrocie z pracy i już

lub po prostu przytulić. Czułam się wtedy

być może uda się tak go skonstruować, by

do końca dnia traktować mleko jako jedyny

świetnie. Kiedy córka miała 15 miesięcy,

chodzić tylko na obowiązkowe wykłady lub

pokarm. W przypadku roczniaka poranne

poszłam do pracy na pełny etat. Uczucie

mieć jeden dzień w tygodniu wolny.

i popołudniowe karmienie mogą (chociaż

jakie towarzyszyło mi w czasie karmienia po

nie muszą) wystarczyć. Niezależnie od

południu, gdy wracałam z pracy i odbierałam

Mama studiująca zaocznie może umówić

wieku dziecka warto spać z nim razem

ją ze żłobka – trudno do czegokolwiek

się z ojcem dziecka lub inną bliską osobą,

i karmić w nocy, przez sen. To świetny

porównać. Znałam je, ponieważ kilka lat

że

będzie

w

jedynie

przychodziła

w

tej

wyjątkowej wyjechać Mój

na mąż

dwudniową wziął

urlop

dzieckiem

sposób na utrzymanie laktacji i ładowanie

wcześniej karmiłam tak syna, gdy wracałam

w przerwach między wykładami. Wtedy

baterii bliskości. Produkcja pokarmu szybko

z zajęć na studiach. Niesamowita bliskość,

można nakarmić niemowlę nie zmieniając

dostosowuje się do nowej sytuacji. Na

czułość, zaspokojnie całodziennej tęsknoty

bardzo

początku kilkugodzinne przerwy w karmieniu

i rozmowa bez słów. A mleko płynęło.

normalnego

z

laktacji

rytmu

karmień.

reklama

19


Kwartalnik Laktacyjny nr 4

20

PSYCHOLOGIA LAKTACJI, karmienie zaczyna się w głowie Pamela Kucińska

Jednym z najczęściej przytaczanych powodów, dla których mama zakończyła karmienie piersią (lub nawet nie rozpoczęła na dobre) jest słynne “miałam za mało mleka”. Słyszy się też, że mleko nie pojawiło się w piersiach po porodzie (na przykład po cesarskim cięciu) lub że kobieta ma za małe piersi, żeby produkować wystarczającą ilość mleka. Mało tego, często położne w pierwszej czy drugiej dobie po porodzie sprawdzają laktację za pomocą uciśnięcia sutka i oceniają jej poziom po tym, co wypłynie, a lekarze zalecają dokarmianie mieszanką, bo “dziecko się nie najada”. Czy jednak którekolwiek z tych twierdzeń ma poparcie w rzeczywistości? Jakie mechanizmy tak naprawdę rządzą karmieniem piersią, szczególnie w nierzadko trudnych pierwszych tygodniach?

W

ciąży,

podczas

bezpośrednio wiele

nim

prawidłowe, głębokie uchwycenie brodawki

również może już od pierwszych chwil

przez dziecko i wygodną pozycję przy

dać mu swoje mleko, jeśli tylko stan

karmieniu. Nie należy jednak spodziewać

dziecka pozwala na ssanie lub podawanie

się strumieni mleka, odczucia wypływu

pokarmu w sposób inny niż dożylnie.

pokarmu, czy nawet oznak najedzenia

Właściwy

u dziecka - w pierwszych dwóch-trzech

początek

laktacji

poprzedza

wiele sygnałów, które otrzymuje mózg:

dobach

rozpoczynający

wyrzuty

z zasobów zdobytych jeszcze w brzuchu

oksytocyny stymulujące skurcze macicy,

mamy, a ssie intensywnie, długo i prawie

urodzenie dziecka, odklejenie się łożyska

przez cały czas, żeby zapewnić sobie

od ściany macicy, pierwszy kontakt skóra

odpowiednią ilość właściwego mleka, kiedy

do skóry, wreszcie noworodek liżący

już ono napłynie. Mechanizmy wymienione

sutek i chwytający pierś. Pod postacią

powyżej wynikają z czystej fizjologii naszego

tych sygnałów natura oferuje nam niemal

organizmu. Jak wynika z badań naukowych,

pewność, że w naszych piersiach pojawi się

mniej niż 1% kobiet nie może karmić piersią

mleko potrzebne do wykarmienia naszego

z

dziecka, gdyż zupełnie niemożliwe jest

fizycznym. Co w takim razie dzieje się

pozbawienie organizmu WSZYSTKICH tych

w naszym społeczeństwie, że najlepszy na

znaków. Nawet jeśli kobieta miała cesarskie

świecie, ściśle dostosowany do potrzeb,

cięcie bez akcji skurczowej, po którym nie

na bieżąco zmieniający swoje właściwości,

się

poród,

noworodek

powodu

korzysta

problemów

na

głównie

poziomie

miała możliwości zaznania kontaktu skóra

wykazujący

także

do skóry ze swoim noworodkiem, od jej

zdrowotne, a do tego darmowy i zawsze

ma

miejsce

macicy z pewnością odkleiło się łożysko -

gotowy do podania pokarm otrzymuje

z

punktu

a już samo to jest wystarczającym znakiem

w sposób wyłączny jedynie około 50%

porodu,

po

ważnych

która urodzi nawet skrajnego wcześniaka,

wydarzeń

a

długoterminowe

korzyści

Laktacja

dla ciała, że dziecko jest “na zewnątrz”

kilkudniowych noworodków? W czwartym

jest skomplikowanym procesem, ściśle

i z pewnością potrzebuje pożywienia

miesiącu życia dziecka wskaźnik ten plasuje

sprzężonym

płynącego z piersi.

się na poziomie około 30%, a potem dalej

widzenia

karmienia z

macierzyństwa

piersią.

pozostałymi na

aspektami

poziomie

spada. Dzieci otrzymujące jakiekolwiek

czysto

fizjologicznym. Siara, czyli pierwszy pokarm

W

dla noworodka, zaczyna wytwarzać się

podstawowym warunkiem udanego startu

pierwszego roku życia to na skalę krajową

w

dwudziestego

karmienia jest... często ssący noworodek,

właściwie

tygodnia ciąży. Oznacza to, że mama,

i tyle. Ważne jest zwrócenie uwagi na

w głowach mam, które mimo że w ogromnej

piersiach

już

około

pierwszych

dobach

po

porodzie

ilości

mleka

mamy

ewenement.

po Co

ukończeniu dzieje

się


Kwartalnik Laktacyjny nr 4

większości

rozpoczynają

karmienie

udanej laktacji. Hormony te wpływają

laktacyjnej, posiadanie arsenału tekstów

(ok. 98%), tak szybko przestają podawać

również na polepszenie relacji matki

dodających otuchy w środku nocy przy

dziecku mleko ze swoich piersi?

z dzieckiem, ich lepsze dostrojenie się ze

płaczącym maluchu, chronienie Cię przed

Centralnym czynnikiem, który bez wątpienia

sobą nawzajem oraz odprężenie obojga.

wątpiącymi komentarzami lub inne zadania.

ma wpływ na sukces karmienia piersią,

A kiedy już mama jest odprężona i coraz

Ważne, żeby był po Twojej stronie.

jest poczucie kompetencji. W psychologii

pewniejsza w swojej relacji z dzieckiem,

poczucie kompetencji, czyli przekonanie,

w oczywisty sposób jeszcze bardziej rośnie

• Zbuduj sieć wsparcia. Spróbuj znaleźć

że jest się w czymś dobrym, pewność siebie

jej poczucie kompetencji, zmniejsza się

w otoczeniu kobiety, które mają za sobą

i zaufanie do swoich umiejętności, jest

stres i niepewność... i koło się zamyka.

pozytywne doświadczenie karmienia lub

ściśle związane z faktycznym radzeniem

same właśnie z powodzeniem karmią.

sobie z danym zadaniem. W ten sposób

Widać już, jak ważne dla udanych

To

niskie poczucie kompetencji może znacznie

początków

nieocenionym

pogarszać nasze wyniki, bez względu na

zbudowanie w sobie poczucia kompetencji

w problemach z karmieniem, jeśli się

nasze rzeczywiste możliwości. W przypadku

w tej sferze. Jak to osiągnąć?

pojawią. Może to być nawet internetowa

karmienia

bardzo

często

wygląda

karmienia

piersią

jest

to

właśnie

one

mogą

okazać

źródłem

się

wsparcia

grupa wsparcia. Znajdź też osoby, które

na przykład tak: zdrowa kobieta rodzi

• Zdobądź wiedzę. Już w ciąży warto

będą mogły pomóc Ci na różne sposoby

dziecko drogami natury, odbywa kontakt

przygotować się merytorycznie. Zachęcam

w

z dzieckiem skóra do skóry, dziecko ssie

do

mogła poświęcić się tylko odpoczywaniu

prawidłowo. Kobieta jednak martwi się,

dotyczących karmienia piersią i na nich

i

że dziecko ssie bardzo często, prosi więc

zbudować podstawę swojej wiedzy (niech

z dzieckiem. Jeśli ktoś w Twoim otoczeniu

o pomoc położną. Położna ogląda piersi,

to będą pewne źródła, mówiące pozytywnie

opowiada negatywne historie o karmieniu

próbuje wycisnąć kroplę mleka, widzi,

o karmieniu, napisane przez specjalistów od

lub rozpowszechnia mity, daj tej osobie

że dziecko je co pół godziny - zapada

laktacji: polecam “Warto karmić piersią”

znać, że tym razem nie potrzebujesz jej

werdykt: “ma pani za mało mleka, musimy

Magdaleny

komentarza i rady.

dokarmić”.

kobieta

karmienia piersią” La Leche League). Warto

denerwuje się, próbuje ściągać więcej

wybrać się na warsztaty prowadzone przez

• Znajdź profesjonalistów. Zorientuj się

mleka laktatorem, co często nie daje

specjalistę, gdzie można porozmawiać

zawczasu, gdzie znajduje się najbliższa

spodziewanych rezultatów. Jej partner

z kimś kompetentnym oraz innymi mamami,

poradnia

uważa, że lepiej podawać mieszankę, żeby

zadać pytania. Ostrożnie z czerpaniem

do

dziecko nie było głodne, skoro tak mówi

wiedzy z internetu.

Nieocenioną

Zdezorientowana

kupienia

jednej-dwóch

Nehring-Gugulskiej,

książek

“Sztuka

lekarz, a teściowa dodaje, że przecież

pierwszych rozwijaniu

tygodniach swojej

karmiennej

laktacyjna,

polecanej

tak,

zdobądź

doradczyni pomocą

abyś więzi

numer

laktacyjnej.

może

służyć

położna, zwracaj się jednak tylko do tych

takimi małymi piersiami nie da się karmić,

• Ćwicz intuicję. Ciąża to świetny czas na

wspierających, pozytywnie nastawionych,

a w ogóle to karmienie piersią to same

budowanie i wzmacnianie swojego zaufania

szukających

kłopoty. W ten sposób kobieta, która na

do siebie i swojej intuicji, nie tylko w kwestii

w odniesieniu

początku mogła być dobrze nastawiona do

karmienia piersią. Wiara w możliwości

Badania pokazują także, że obecność

karmienia, a także miała spełnione wszelkie

swojego ciała i umysłu, wsłuchanie się w nie

douli podczas porodu i po porodzie

warunki fizyczne do udanego rozpoczęcia

i akceptacja dla nich są wielką siłą w starciu

zwiększa sukces karmienia piersią u matek.

laktacji, znajduje się na prostej drodze

z nieprzychylnym otoczeniem. Pamiętaj, to

Za pomocą tych narzędzi można wspomóc

do zwątpienia we własne siły, podania

Twoje dziecko, Twoje ciało - to Ty jesteś tu

swoje poczucie kompetencji w obszarze

mieszanki i zakończenia lub ograniczenia

największym ekspertem!

karmienia piersią swojego dziecka, ale nie

karmienia piersią. Gdyby ta kobieta miała

rozwiązań

pomagających

sukcesu w karmieniu.

tylko - większość z nich jest nieoceniona

wysokie poczucie kompetencji w sferze

• Porozmawiaj z partnerem. Prawdziwie

w

karmienia

opisane

wspierający partner potrafi przeważyć szalę

z macierzyństwem, nie tylko na początku,

wydarzenia nie zagroziłyby jej udanemu

nawet w dużych problemach z karmieniem.

ale także na dalszych etapach. Pamiętajmy,

karmieniu piersią. Jak to się dzieje?

Najlepiej, jeśli Twój partner popiera Twoją

że zostałyśmy przez naturę wyposażone

Im większe poczucie kompetencji, tym

decyzję o karmieniu piersią, zna chociaż

w świetnie działający system karmienia

mniejszy stres, lęk i niepewność odczuwane

najważniejsze jego zalety, a także jest

dzieci. Jeśli tylko zawczasu poradzimy sobie

przez kobietę. To oznacza, że niższe są

gotów zaangażować się w ewentualną

z poczuciem braku kompetencji, które

poziomy hormonów kortyzolu i adrenaliny -

walkę o sukces. Może to oznaczać przejęcie

często narzuca nam kultura, w której żyjemy

zostawiają więc one więcej przestrzeni dla

wszelkich

i zapewnimy sobie przyjazne otoczenia

oksytocyny i prolaktyny, czyli hormonów

kilka tygodni, znanie numeru do poradni

swojego

dziecka,

obowiązków

domowych

na

wielu

dziedzinach

związanych

czeka nas prosta i szeroka droga mleczna.

21


22

Kwartalnik Laktacyjny nr 4

Narodziny miłości Jowita Romaniuk

W kilka chwil po porodzie maluszek kładziony jest na nagim brzuchu mamy. Delikatnie osuszony i przykryty ogrzaną pieluszką spokojnie i bez płaczu odpoczywa po trudach porodu. Dla dziecka wszystko jest nowe – światło, dźwięki, powietrze, którym od teraz będzie oddychało. Dużo łatwiej jest mu się przyzwyczaić do nowych warunków, kiedy jest blisko mamy. Czuje ciepło jej ciała, słyszy znajome bicie serca i czuły głos. Pomiędzy tymi dwojgiem rodzi się nowa miłość.


Kwartalnik Laktacyjny nr 4

W czasie pierwszych dwóch godzin po

Wczesny kontakt „skóra do skóry” ma

Od

porodzie w organizmie mamy i dziecka krąży

również ogromne znaczenie w ochronie

Ministra Zdrowia, w szpitalach w całym

swoista mieszanka hormonów – adrenaliny,

„czystej” skóry dziecka. Otrzymane od

kraju

prolaktyny, oksytocyny i endorfin.

mamy bakterie kolonizują jego skórę jako

Okołoporodowej. Dokument ten wyznacza

pierwsze, chroniąc je tym samym przed

pewne standardy postępowania personelu

obcymi bakteriami szpitalnymi.

szpitalnego w opiece nad matką i dzieckiem

Wydzielana w dużych ilościach adrenalina sprawia, że oboje, matka i dziecko, są

2011

roku,

obowiązuje

jako

rozporządzenie

Standard

Opieki

w trakcie trwania fizjologicznej ciąży,

na siebie uważni i gotowi do nawiązania

Ciepło ciała mamy chroni go przed

fizjologicznego porodu i tuż po narodzinach

pierwszego

Produkowana

wychłodzeniem, a czuły dotyk reguluje

dziecka.

w organizmie mamy prolaktyna umożliwia

napięcie nerwowe, motorykę oraz rytm

To właśnie on gwarantuje nam pierwszy,

syntezę pokarmu. Natomiast wydzielana

snu i czuwania. Dziecko śpi dłużej, jest

wczesny, niezakłócony kontakt „skóra do

pod

spokojniejsze i nie ma potrzeby częstego

skóry”, a tym samym spokojne narodziny

płaczu.

nowej rodziny.

Pierwszy kontakt „ciało do ciała” nie

Źródła:

kontaktu.

wpływem

ssania

oksytocyna

gwarantuje wypływ mleka z piersi, czyniąc pierwszy

krok

do

dalszego

udanego

karmienia piersią. Nazywana potocznie „hormonem

sprawia,

powinien być przerwany czy skrócony

materiały edukacyjne Fundacji Rodzić po

że mama momentalnie zakochuje się

przywiązania”

z przyczyn natury niemedycznej tj. chęci

Ludzku

w swoim dziecku. Krążące we krwi

szybkiego opuszczenia sali porodowej lub

„Więź daje siłę” Evelin Kirkilionis, Mamania,

endorfiny, zwane „naturalnymi opiatami”

braku personelu. Badanie dziecka przez

2011

wywołują uczucie szczęścia i spełnienia.

neonatologa, pierwsza kąpiel i szczepienie

„Ciało

nie powinny przerywać kontaktu. Wszystkie

dr Christiane Northrup, Zacharek Dom

Po upływie kilkunastu minut noworodek

te

Wydawniczy, 2011

ożywia się. Ze stanu spokojnego czuwania

wykonać po jego zakończeniu. Jedynie

wybudza go głód. W malutkim organizmie

niestabilny stan ogólny lub zagrożenie życia

uruchamia się odruch poszukiwania piersi.

dziecka lub mamy implikują konieczność

Jego paluszki zaciskają się w piąstki, główka

natychmiastowych interwencji medycznych

odchyla się do tyłu, a usta zaczynają się

i odroczenie kontaktu „skóra do skóry”,

poruszać. Specjalne gruczoły umiejscowione

z

wokół

wznowienia.

brodawek

sutkowych

mamy

czynności

założeniem

równie

jak

dobrze

można

najszybszego

jego

wydzielają zapach, który nęci malucha na tyle skutecznie, że niezdarnie wyrusza

W sytuacji, kiedy poród zakończony zostaje

na poszukiwanie pokarmu. W piersiach

cesarskim

mamy nie znajdzie jeszcze mleka, ale coś

powinien być zainicjowany najszybciej jak to

znacznie cenniejszego – siarę. To wyjątkowy

możliwe. Specyficzne środowisko szpitalnej

koktajl ponad stu składników odżywczych,

sali porodowej nie tworzy wymarzonej

żywych komórek oraz skoncentrowanych

scenerii do powitania naszego maluszka

przeciwciał, chroniących organizm dziecka

na świecie. Niemniej jednak można zrobić

przed

infekcjami.

To

tzw.

cięciem

pierwszy

kontakt

„naturalna

wiele, aby w sytuacji porodu zabiegowego

szczepionka”. Przyjęta nawet w najmniejszej

pomiędzy mamą i dzieckiem nawiązała się

ilości zapewnia odpowiedni poziom glukozy

więź zakończona karmieniem piersią.

we krwi noworodka. Wyjątkową rolę w tej sytuacji może odegrać Prawidłowe przystawienie dziecka w tym

tata. Służąc silnym ramieniem może być

momencie daje także szansę na długie

bardzo pomocny w przystawieniu dziecka

i owocne karmienie piersią.

do piersi. Kiedy mama przez dłuższy czas pozostaje

Dla mamy pierwsze karmienie tuż po

pozbawiona świadomości, pierwszy kontakt

porodzie

problemów

„skóra do skóry” może równie dobrze odbyć

zdrowotnych. Wydzielane przez przysadkę

oznacza

się na klatce piersiowej taty. Tę metodę,

hormony

stosowaną

wzmagają

mniej

skurcze

macicy,

z

powodzeniem

również

ułatwiając naturalne oddzielenie łożyska,

w niektórych polskich szpitalach, nazywamy

dzięki czemu kobieta traci mniej krwi.

„kangurowaniem”.

kobiety,

mądrość

kobiety”.

23


Kwartalnik Laktacyjny nr 4

24

Problemy laktacyjne – popękane brodawki

Ewa Muszyńska

Pęknięcia na brodawkach są bardzo bolesne. dziecka do piersi.

Na

samym

początku

naszej

przygody

Najczęściej przyczyną ich pojawienia się jest zła technika przystawiania

ustami

„lepszej”. Głodne dziecko łapczywie przysysa

z karmieniem brodawki mogą boleć tylko

niemowlę powinno objąć całą brodawkę

się do piersi, co może powodować jeszcze

i wyłącznie dlatego, że jest to dla nich nowa

wraz z otoczką. Prawidłowo przystawione

większy ból i znacznie opóźnić gojenie się

sytuacja, do której muszą się „przyzwyczaić”.

dziecko nie powinno sprawiać nam swoim

ran.

Jeśli

ssaniem bólu.

jednak

bolesność

się

przedłuża,

dziecka

do

piersi.

Swoimi

Pamiętaj o tym, żeby nie usuwać brodawki

a na skórze pojawiają się pęknięcia, nierzadko krwawe, jest to wyraźny sygnał, że

Poranione

coś jest nie tak, jak powinno.

W

Przyczyną

powstawania

pęknięć

na brodawkach mogą być: •

brodawki

należy

wietrzyć.

z buzi dziecka podczas ssania. Jeśli jednak

smarowanie

z jakichś przyczyn musisz przerwać karmienie

brodawek własnym mlekiem. Specjaliści

nagle, pamiętaj aby nie wyszarpywać piersi

polecają również specjalne maści, których

z buzi dziecka, gdyż spowoduje to duży

na rynku farmaceutycznym jest dość dużo.

ból i może pogłębić powstałe wcześniej

gojeniu

ran

pomoże

Ich wybór jednak zależy od indywidualnych

pęknięcia. Włóż mały palec w kącik ust

Zła technika przystawiania dziecka do

preferencji. Dlatego nie podaję żadnej

dziecka, przerwij ssanie i dopiero wtedy

piersi (gdy dziecko chwyta pierś zbyt

nazwy. Po zakończeniu karmienia pozwól,

wyjmij pierś z buzi dziecka.

płytko)

aby ślina i mleko wchłonęły się w pierś.

Karmienie mieszane (kiedy dziecko pije i z butelki i z piersi - stosuje różne

Jeśli pęknięta brodawka bardzo boli, jest Nie zakrywaj od razu bolesnej brodawki

obrzęknięta, rana się sączy, a także pojawia się nieprzyjemnie pachnąca wydzielina

techniki ssania)

wkładką i biustonoszem.

Przykrótkie wędzidełko podjęzykowe

Używaj

przepuszczających

Nawał pokarmu

wkładek

laktacyjnych

oraz

powietrze bielizny.

można do

mieć

zakażenia

podejrzenia,

że

bakteryjnego.

konieczna

W

takim

Pomocne mogą być tzw. muszle laktacyjne.

przypadku

Bywa też i tak, że powodem pęknięć może

W skrajnych przypadkach, gdy ból jest

w poradni laktacyjnej lub u lekarza.

być wyjątkowo wrażliwa skóra matki na

bardzo silny, a rany nie chcą się goić, możesz

Z

brodawkach. Pęknięcia mogą też powstawać

wypróbować karmienia przez tzw. kapturki

również, jeśli rany długo się nie goją lub

kiedy u dziecka pojawią się pleśniawki lub

(silikonowe osłonki). Nie nadużywaj jednak

pogłębiają się.

specjalistą

należy

będzie

doszło wizyta

skonsultować

się

z powodu infekcji bakteryjnej. Ból i pęknięcia

tego wynalazku. Co prawda karmienie przez

może również powodować nieumiejętne

kapturki przynosi pewną ulgę, ale niestety

Popękane brodawki to najczęściej kłopoty

wyciąganie piersi z buzi malucha.

ma bardzo dużo wad. Przede wszystkim

przejściowe, z którym z całą pewnością

mogą zmniejszać one ilość produkowanego

szybko sobie poradzisz. Dlatego jak zawsze

pokarmu

polecam pozytywne nastawienie.

Ponieważ

w

większości

przypadków

oraz

zaburzać

naturalny

pęknięcia powstają na skutek złej techniki

mechanizm ssania.

przystawiania, należy przede wszystkim

Jeśli jedna pierś jest w gorszym stanie niż

pamiętać o prawidłowym przystawianiu

druga, zaczynaj karmienie zawsze od tej


Kwartalnik Laktacyjny nr 4

25

Zakolczykowane dzieci Z dr inż. Agnieszką Brojanowską rozmawia Agata Aleksandrowicz

Dr inż. Agnieszka Brojanowska. Pracuje na stanowisku adiunkta w Zakładzie Inżynierii Powierzchni na Wydziale Inżynierii Materiałowej Politechniki Warszawskiej. Obroniła doktorat z tematyki związanej z podnoszeniem odporności korozyjnej stali nierdzewnych metodami inżynierii powierzchni. W jej macierzystym Zakładzie Inżynierii Powierzchni WIM PW od wielu lat prowadzone są badania nad poprawą właściwości metali i ich stopów stosowanych w implantologii w aspekcie ich długookresowego kontaktu z organizmem ludzkim. W związku z tym duża część jej pracy naukowej poświęcona jest badaniom właściwości korozyjnych metalicznych biomateriałów.


Kwartalnik Laktacyjny nr 4

26

Kwartalnik Laktacyjny: Jakie są badania

np. na nikiel, można dziecku zdjąć kolczyki,

metali. Mały alergik będzie potrzebował

dotyczące kolczyków u małych dzieci?

nie zawieszać łańcuszka, kupić pasek do

aparatu, w którym te elementy wykonane

spodni z klamrą z tworzywa sztucznego itp.,

są z materiałów bez dodatku metalicznego

ale metale alergizujące występują nie tylko

alergenu.

w wyrobach jubilerskich.

wykonane są ze stopów tytanu i są droższe

uczulonych jest na nikiel. W większości są to

Garnki stalowe w naszych kuchniach są

od tradycyjnych.

kobiety. Nic w tym dziwnego, skoro w naszej

wykonane ze stali odpornych na korozję

kulturze to właśnie kobiety mają najczęściej

(nierdzewnych),

przekłuwane uszy i to bardzo często

dodatkami stopowymi są chrom i nikiel.

w dzieciństwie. Reakcje alergiczne mogą

Przy silnej alergii na te pierwiastki może

pojawić się od razu po kontakcie z alergenem

być konieczne gotowanie dziecku posiłków

A.B.: Oczywiście, są kolczyki hypoalergiczne,

(w tym przypadku z metalem) albo wystąpić

w garnkach aluminiowych, żeliwnych lub

niealergizujące. Tylko że nie kosztują one

dopiero po pewnym czasie, nawet po

emaliowanych. We własnej kuchni jest to

kilkudziesięciu złotych, a dużo więcej.

latach. Im dłuższy jest czas kontaktu

wykonalne, ale przecież nie jemy wyłącznie

Niealergizującymi pierwiastkami są platyna

organizmu z potencjalnym alergenem, tym

w domu.

i dodatki do jej stopów – iryd, pallad, złoto,

Agnieszka że

Brojanowska:

kilkanaście

procent

Szacuje

się,

społeczeństwa

w

których

głównymi

Takie

aparaty

najczęściej

KL: A jeżeli producent pisze, że jego koczyki są hypoalergiczne lub niealergizujące?

srebro. Jest to związane z odpornością tych

większa szansa na wystąpienie uczulenia. W związku z tym, im wcześniej dziewczynka

Jeszcze większy problem pojawia się,

pierwiastków na praktycznie wszystkie

ma przekłute uszy, tym szybciej może

gdy dziecko będące alergikiem na jakiś

związki chemiczne, w tym na te spotykane

rozwinąć się u niej alergia na jeden z metali

pierwiastek metaliczny, ulegnie wypadkowi

w naszym organizmie. W związku z tym

używanych w jubilerstwie, najczęściej jest

i

metalicznego

nie ma możliwości przejścia jonów tych

to alergia na nikiel. W ostatnim czasie

krótkookresowego

stabilizator

pierwiastków do organizmu i nie następuje

badania na ten temat opublikował zespół

złamanej

pod kierownictwem prof. Ewy Czarnobilskiej

(implant, np. stawu biodrowego). Implanty

Również złoto ma wysoką odporność

z Collegium Medicum UJ w Krakowie

krótkookresowe

potrzebuje kości)

implantu (np. lub to

długookresowego najczęściej

jego alergizacja.

śruby

chemiczną i kolczyki wykonane z niego

i gwoździe wykonane ze stali chirurgicznych,

w 100% byłyby wyrobem niealergizującym.

Nie należy zapominać, że nikiel jest

które zawierają głównie chrom i nikiel.

Niestety,

obecny w naszym życiu codziennym nie

Wszczepy (w tym długookresowe) wykonuje

bardzo miękkim i nie nadaje się produkcji

tylko w kolczykach. Stale zawierające

się również ze stopów kobaltu, który także

biżuterii. Złote kolczyki wykonane są ze

ten pierwiastek są szeroko stosowane

jest silnym alergenem. W leczeniu dziecka

stopów złota ze srebrem lub miedzią, czyli

w przemyśle spożywczym (tak do produkcji

uczulonego na jeden z metali wchodzących

pierwiastkiem, który może alergizować.

pożywienia, jak i w gospodarstwie domowym

w skład stopów stosowanych na implanty

Z kolei złoto rodowane, czyli stop złota

do

czyste

złoto

jest

metalem

kuchennych),

lekarz ma ograniczony wybór rodzaju

pokryty powłoką rodu również nie jest

w przemyśle odzieżowym (klamry pasków,

wszczepu ze względu na niemożność

rozwiązaniem

guziki), do produkcji pasków i kopert

stosowania wielu materiałów u małego

materiałem biologicznie obojętnym, ale

zegarków itp. Także monety, których

alergika. Dodatkowo osoba uczulona na

w

dotykamy przecież codziennie, wykonane

jeden pierwiastek metaliczny ma większe

w dłuższym czasie użytkowania ulega

są ze stopów zawierających m.in. nikiel.

szanse na uczulenie się na inne pierwiastki.

ścieraniu

produkcji

sprzętów

postaci

dla

alergika.

powłoki z

na

Rod

stopie

powierzchni

jest złota

wyrobów

Bywa więc tak, że alergik na nikiel nie może

jubilerskich. Odsłaniane jest w ten sposób

KL: Jakie niebezpieczeństwo wiąże się

otrzymać implantu ze stali chirurgicznej,

podłoże zawierające alergizujący dodatek

z umieszczeniem kolczyka w uchu dziecka?

więc wszczepiany jest mu implant ze stopu

stopowy.

kobaltu. Po pewnym czasie okazuje się,

otrzymać

inżyniera

że osoba ta uczuliła się również na ten

(pierwiastek biotolerowany, niealergizujący

się

pierwiastek. Operacja rewizyjna wymiany

ze względu na swoja wysoką odporność

biomateriałami, kolczyk w uchu dziecka

implantu to niepotrzebny dodatkowy ból

korozyjną

w

to niebezpieczeństwo uczulenia młodego

i

organizmu)

lub

organizmu

pacjenta, a dla lekarza dużo trudniejszy

przypadki alergii na białe złoto niż na

zabieg.

klasyczne.

Są to metale wchodzące w skład wyrobów

Pamiętać również należy, że w aparatach

Co ciekawe, stopy na osnowie palladu,

jubilerskich. Należy tutaj pamiętać, że

ortodontycznych

zgryzu

którego odporność korozyjna jest niewiele

w

niektóre elementy wykonane są ze stopów

niższa od platyny, również są stosowane

A.B.:

Z

punktu

materiałowego,

na

metalicznych,

widzenia zajmującego

jeden

ze

najczęściej

składników nikiel,

długotrwała

rekonwalescencja

dla

Złoto

białe

poprzez

można

również

dodanie

palladu

środowisku niklu.

Stąd

ludzkiego częstsze

ale alergizować może też chrom i kobalt.

przypadku

wystąpienia

uczulenia

do

korekcji


Kwartalnik Laktacyjny nr 4

w

jubilerstwie.

stopowym

do

Niestety, nich

dodatkiem

najczęściej

jest

stopy

nazywają

opisanych jako „niealergizujące”. Nie dość, ich preferencje i marzenia zmieniają się że zawierają one silne alergeny, takie jak zaskakująco szybko, a przekłucie uszu

alergizujący nikiel. Inne

kolczyków ze stali chirurgicznej, nawet tych “małymi dorosłymi”. W związku z tym,

metali,

które

producenci

hypoalergicznymi

nikiel i chrom, to bardzo często są również to decyzja na całe życie. Jeśli uważamy,

lub

wykonane bez należytej staranności. W roku że dziecko jest w stanie taką życiową

ryzyko

2007 na Politechnice Łódzkiej Pani Dorota decyzję udźwignąć, warto zastanowić się

całkowicie

Bociąga obroniła doktorat, w którym, nad odroczeniem w czasie - na przykład

możliwości jej wystąpienia. Kolczyki stalowe

m.in. przebadała kilkadziesiąt kolczyków umówić się z dzieckiem, że jeśli po

„niealergizujące” nie zawierają niklu, który

stalowych do piercingu. Ani jeden z nich wyznaczonym czasie nadal będzie bardzo

jest najsilniejszym alergenem. Niemniej

nie spełniał norm, stawianym wyrobom chciało mieć przekłute uszy, to znów

nadal w swoim składzie posiadają one

jubilerskim, co do składu chemicznego o tym porozmawiacie i przychylicie się do

chrom, który również powoduje uczulenia.

lub

Ze stali opornych na korozję (a wyłącznie

Fakt ten chyba nie wymaga dodatkowego liczony przynajmniej w miesiącach.

takie mogą mieć długotrwały kontakt

komentarza.

niealergizującymi,

zmniejszają

alergii,

eliminują

ale

nie

przygotowania

jego

powierzchni. realizacji marzenia. Niech ten czas będzie

z ciałem ludzkim czy z pożywieniem)

Warto mieć jednak wciąż na uwadze, że aż

chromu wyeliminować nie można, gdyż to

Kupujmy wyroby jubilerskie dla dziecka do wieku nastoletniego (12-15 lat) dzieci

ten pierwiastek zapewnia tym materiałom

i dla siebie tak, jak kupujemy wyroby mają bardzo ograniczone umiejętności

wysoką odporność korozyjną.

wędliniarskie, czyli pytając sprzedawcę o ich przewidywania, patrzenia w przyszłość, skład i unikajmy tej biżuterii, która zawiera realistycznego planowania. Nawet przy

Innym typem kolczyków „hypoalergicznych”

silne alergeny, chociażby była najpiękniejsza pomocy rodziców i ich argumentacji mogą

są wyroby ze stopów tytanu. Tytan jest

na świecie.

nie być w stanie zrozumieć wszystkich

pierwiastkiem biozgodnym, nie alergizuje

Komentarz psychologa

konsekwencji tak trwałej decyzji. Z kolei

i nie wywołuje żadnych reakcji obronnych

Pamela Kucińska

organizmu. Jednak inne pierwiastki, które

wiek nastoletni to czas bardzo silnych wpływów rówieśników, mody, subkultur,

dodaje się do stopów tytanu, (glin, wanad)

Mimo że wielu rodziców podejmuje decyzję definiowania własnej osobowości, buntu.

już nie są tak bezpieczne dla naszego

o przekłuciu uszu swoim dzieciom, uważam, Najlepiej byłoby zatem poczekać z tego typu

organizmu.

naukowej

że należy w tym temacie zachować daleko upiększeniami nawet do wieku dorosłego,

wykazano, że implanty ze stopu tytanu

idącą ostrożność. W przypadku niemowląt kiedy nasze dziecko będzie samo o sobie

z glinem i wanadem mogą powodować

i małych dzieci musimy zmierzyć się decydowało w sposób w pełni świadomy.

metalozę, czyli zatrucie organizmu jonami

z faktem, że decydując się na przekłucie

tych dodatków stopowych.

uszu, decydujemy się naruszyć - i to bardzo

W

literaturze

wyraźnie - granice fizycznej integralności KL: Kiedy jest odpowiedni czas na kolczyki

naszego dziecka. Zadawanie ran (tym

dla dziecka?

przecież, bądź co bądź, jest przekłucie płatków uszu) w celach upiększających inżynierii

osobie, która jest pod naszą opieką

materiałowej, im później założymy dziecku

i która sama nie jest w stanie podejmować

kolczyki, tym dla niego lepiej – krótszy czas

decyzji, stoi w wyraźnej sprzeczności nie

ekspozycji na alergen metaliczny to mniejsza

tylko z rodzicielstwem bliskości, ale też

szansa na uczulenie organizmu.

z uszanowaniem nietykalności fizycznej

A.B.:

Z

punktu

widzenia

i faktu, że ciało dziecka nie jest własnością Ważny jest również odpowiedni dobór

rodziców.

pierwszych i każdych kolejnych kolczyków. Nie skąpmy na pierwszych kolczykach

Jeśli zaś chodzi o starsze, bardziej świadome

– kupmy platynowe, które nie uczulają.

dziewczynki, które same przychodzą do

W ostateczności pierwsze kolczyki mogą być

rodziców i proszą o przekłucie uszu - do

wykonane z trochę tańszego materiału – ze

rodziców należy decyzja, czy przychylą się

stopu tytanu. Dopiero po wygojeniu się uszu

do próśb córki, czy nie. Warto przy tym

spróbujmy założyć kolczyki złote lub srebrne,

pamiętać, że dzieci są zwykle znacznie

ale ze stopów tych metali nie zawierających

mniej dojrzałe wewnętrznie - emocjonalnie,

w swoim składzie niklu. Unikajmy natomiast

psychicznie - niż nam się wydaje, nie są

27


28

Kwartalnik Laktacyjny nr 4

Ach śpij, kochanie… Anna Świderska

Siedzisz w wygodnym fotelu albo leżysz pod ciepłą kołdrą. W Twoje ramiona wtula się przyssana od piersi mała istotka. W pewnym momencie jej ssanie spowalnia, a maleńkie ciałko relaksuje się i malec zasypia. Ta sytuacja przepełniona jest harmonią i spokojem. A Ty? Mimo wszystko zastanawiasz się, czy to jest w porządku… Kiedy urodziłam dziecko, spośród wielu rad na temat postępowania z maluchem jedna wybitnie zapadła mi w pamięć - „nie ucz dziecka zasypiania przy piersi, bo nigdy nie nauczy się samo spać”. Wiele mam w obawie przed wpojeniem dziecku złych nawyków rezygnuje z tego najbardziej naturalnego i instynktownego rozwiązania, tak

sprzyjającego

relaksowi,

bliskości

i spokojnemu snu dziecka, a także samej mamy. Magiczne mleko Jak się okazuje zasypianie przy piersi to naturalny proces warunkowany gospodarką hormonalną,

a

także,

jak

pokazują

najnowsze badania, składem matczynego mleka. Powszechnie wiadomo, że na laktację wpływ mają hormony, w tym prolaktyna i oksytocyna. Hormony te są uwalniane przez organizm matki i dziecka w czasie karmienia piersią i działają uspokajająco na oboje. Naukowcy z Uniwersytetu Estremadury w Badajoz badając skład kobiecego mleka o różnych porach dnia dowiedli, że kobiece mleko jest bogate w substancje posiadające działanie podobne do środków nasennych działa tak np. aminokwas o nazwie tryptofan. Poza

tym

mleko

zawiera

nukleotydy

(adenozynę, guanozynę i urydynę), naturalne neuroprzekaźniki, które pełnią bardzo ważną rolę w regulacji snu u niemowląt, wyciszając


Kwartalnik Laktacyjny nr 4

ich centralny układ nerwowy, wprowadzając

Uwierz naturze

która musiałaby usypiać przy piersi swoje

w stan zrelaksowania, a także działając jak

środek

znieczulający

Istnieje wiele dowodów na to, że matczyne

przyjdzie taki moment, że zacznie samo

wykazano,

mleko rzeczywiście pomaga dziecku zasnąć.

siadać na nocnik, komunikując potrzebę

że mleko mamy produkowane w porze nocnej

Nie można negować więc tego, co zostało

załatwienia się, samo jeść, w końcu samo

może posiadać substancje wspomagające

wykreowane przez naturę dla potrzeb

zrezygnuje ze ssania piersi, a co za tym idzie

sen dziecka. Mam tu na myśli melatoninę,

dziecka,

i zasypiania z sutkiem w buzi. To zapewnia

hormon, który jest prawie niewykrywalny

naukowo, a w końcu wypróbowane przez

w mleku matki w ciągu dnia. Z ostatnich

miliony mam przez wieki. Mamy karmiące

badań hiszpańskich naukowców wynika,

swoje pociechy przed zaśnięciem nie mogą

iż komponenty zawarte w matczynym

czuć się gorsze, nie mogą mieć ciągle

mleku

Neuroscience).

mogą

Co

więcej

dorosłe dzieci. W życiu każdego dziecka

(Nutritional

znacznie

zmieniać

sprawdzone

i

udowodnione

się

z tyłu głowy, że uczą tym samym złych

w ciągu 24 godzin. Naukowcy badając próbki

nawyków. Muszą pamiętać o tym, że dają

pokarmu pobrane od zdrowych matek

swojemu dziecku bliskość, której nie zastąpi

w różnych porach dnia stwierdzili m.in., że

żaden pluszak, smoczek i inny wymyślny

stężenie nukleotydów (białek wpływających

nowoczesny gadżet, inwestują w więź i relację

na ekscytację lub relaks układu nerwowego),

na przyszłość. Zasypianie przy piersi (a także

były silniejsze po zmroku, niż w dzień.

współspanie z dzieckiem i karmienie nocne)

Główny badacz tego tematu, dr Christina

daje mu poczucie bezpieczeństwa, zapewnia

Sanchez, wskazuje żartobliwie, że tak jak

spokojny, harmonijny sen, wzbudza zaufanie

nie pija się kawy w nocy, tak samo mleko

i wycisza. Zasypiając w ramionach kochanej

matki będzie zawierało nocą inne substancje

osoby dziecko buduje prawidłowe wzorce

niż w ciągu dnia. Jej zdaniem w dzień

zasypiania – tworzy się obraz zasypiania

mleko jest bogate w składniki stymulujące

jako przyjemnego, spokojnego momentu.

aktywność niemowlęcia, pobudzające go,

Tak popularne dziś metody uczące maleńkie

a nocą w składniki, które mają na celu

dzieci zasypiania samodzielnego często

zapewnić dziecku spokojny sen (Nutritional

burzą ten obraz, powodując, że proces

Neuroscience). Ten fakt powinny wziąć pod

zasypiania będzie kojarzył się z cierpieniem,

uwagę mamy podające dzieciom odciągnięte

płaczem, bezradnością i strachem. Dziecko,

mleko, aby dostosować mleko do danej fazy

które zasypia w takiej atmosferze nie

dnia.

będzie spało spokojnie, jego sen będzie zaburzony. Pamiętać należy, że stan stresu

Co z tą próchnicą?

u

dziecka

powoduje

wydzielanie

się

kortyzolu, specjalnego hormonu, którego Wiele mam, często kierowanych radami

działanie

dentystów, obawia się, że podanie piersi

funkcjonowanie mózgu, a także dalszy

do zasypiania, tuż po wieczornej toalecie

rozwój dziecka.

nie

pozostaje

obojętne

na

i umyciu zębów, zaprocentuje próchnicą w przyszłości. Nic bardziej mylnego. Mleko

Zastanówmy się… kiedy mamy do wyboru

mamy wręcz chroni małe zębi, m.in.

spać w samotności lub będąc wtulonym

obniża PH w ustach, posiada substancje

w

antybakteryjne,

remineralizacji,

wątpienia wybierzemy tę drugą opcję. Nie

co więcej sam mechanizm ssania powoduje,

pozbawiajmy tego dziecka. Jeśli nadal męczy

sprzyja

ciepłe

ciało

kochanej

osoby

bez

że mleko nie zalega w ustach, nie kapie

Cię głos ostrzeżenia o „złych nawykach” lub

jak z butelki, nie obmywa zębów, a wpada

to podpowiadające stanowczo, że dziecko

niejako wprost do gardła dziecka zasysane

nigdy nie wyrośnie z konieczności zasypiania

odruchem przełykania. Próchnicę może

przy piersi aby móc zasnąć, przestań go

natomiast wywołać podawanie smoczka lub

słuchać. Wsłuchaj się za to w swoją intuicję,

nocne karmienie mlekiem modyfikowanym

w głos dziecka i jego potrzeby, to one

z butelki (nie bez powodu nazywana jest

podpowiedzą Ci najlepiej, jak postępować.

próchnicą butelkową).

Jestem pewna, że nie ma na świecie matki,

jego rozwój.

29


30

Kwartalnik Laktacyjny nr 4

Teoria przywiązania krótko o tym, na czym oparte jest ROdzicielstwo Bliskości Pamela Kucińska

Rodzicielstwo Bliskości (ang. Attachment Parenting) to termin, który ukuł znany amerykański pediatra, William Sears. Angielska nazwa nurtu, który obejmuje styl rodzicielstwa bazujący na odpowiadaniu na dziecięcą potrzebę bliskości za pomocą między innymi karmienia piersią, spania z dzieckiem i noszenia w chuście, wykorzystuje odwołanie do teorii przywiązania (lub teorii więzi) - w języku angielskim: attachment theory. Poniżej krótko podsumuję to, co warto wiedzieć o podwalinach Rodzicielstwa Bliskości.


Kwartalnik Laktacyjny nr 4

Teorię przywiązania stworzył brytyjski lekarz

Osoby

i psychoanalityk John Bowlby. Koncentruje

oparty na poczuciu bezpieczeństwa budują

osobowościowe,

się ona na wpływie, jaki ma więź z tak

trwałe, satysfakcjonujące związki. Potrafią

własnej wartości, które jest najwyższe

zwanym obiektem znaczącym, czyli ważną

rozmawiać o problemach, zwracać się

i najstabilniejsze wśród osób o stylu

dla dziecka osobą, na dalsze życie i rozwój.

o pomoc. Cechuje ich otwartość i szczerość

przywiązania

Główne obszary zainteresowania osób

w relacjach, pozytywne emocje, swobodne

bezpieczeństwa - a to są jedynie przykłady.

badających zastosowanie tej teorii to związki

okazywanie

Z pewnością styl przywiązania ma szeroki

z ludźmi, w szczególności partnerskie,

pozostawianiem partnerowi przestrzeni na

w życiu dorosłym w zależności od stylu

niezależność. Nie odczuwają natrętnych

przywiązania,

lęków związanych z tym, że ktoś ich opuści

Tak więc - przytulajmy, nośmy, karmmy

lub przeciwnie, za bardzo się zbliży.

piersią, śpijmy z dziećmi, reagujmy na

jaki

wykształca

dziecko.

Ogólnie rozróżnia się trzy style przywiązania:

wykazujące

styl

uczuć

z

przywiązania

jednoczesnym

unikający, lękowo-ambiwalentny i oparty na poczuciu bezpieczeństwa.

styl

-

badacze

lękowo

-

dodali

czwarty

przypadki stylu przywiązania.

zdezorganizowany.

Styl przywiązania, który wykształci dziecko

Odpowiedź na pytanie: na jakich ludzi

zależy w znacznej mierze od ilości oraz

chcielibyśmy wychować dzieci? nasuwa

jakości czasu i uwagi, jakie otrzymuje

się sama - oczywiście, chcielibyśmy, żeby

ono

nasze dzieci wykazywały styl przywiązania

od

swoich

opiekunów

(zwykle

największe znaczenie ma więź z matką).

oparty

Styl przywiązania w związku partnerskim

Na

jest zwykle taki sam, jak w dzieciństwie

oparli swój pogląd na opiekę nad dziećmi.

w związku z głównym opiekunem.

Proponują, abyśmy zaspokajali dziecięce

tym

na

poczuciu

właśnie

bezpieczeństwa!

państwo

Searsowie

potrzeby szybko i bez wahania, a wśród Osoby

wykazujące

styl

tych potrzeb najważniejsza jest potrzeba

przywiązania zachowują się, jakby inni

bliskości - wszystkie inne potrzeby dają

ludzie nie byli im potrzebni do życia.

się zaspokoić przy pomocy i niejako

W związkach są zdystansowane, uważają się

w towarzystwie bliskości. Na przykład, głód

za samowystarczalne, nie znoszą poczucia

i pragnienie są zaspokajane przez karmienie

zależności. Są zwykle zamknięte w sobie.

piersią, a spokojny sen i szybka reakcja na

Z problemami próbują radzić sobie za

niepokój, płacz - przez wspólne spanie. Zaś

pomocą jeszcze większej izolacji. Sprawiają

nosząc dziecko stale na sobie w chuście

wrażenie

lub nosidle, włączamy je we wszystkie

zimnych

unikający

emocjonalnie.

Jako

partnerzy czują się skrępowane bliskością.

aspekty swojego życia, błyskawicznie ucząc się bezbłędnego odczytywania sygnałów

Partnerzy charakteryzujący się lękowo-

dziecka i zapewniając mu takie ilości uwagi

ambiwalentnym

i troski, jakich potrzebuje.

stylem

przywiązania

przypominają bluszcz ciasno oplatający drugą osobę. Bardzo boją się utracić

Na koniec warto nadmienić, że dotychczas

partnera,

odstępować

wykonane badania wskazują wyraźnie

na

nie

zazdrosne

na związek między stylem przywiązania a wieloma zaburzeniami psychicznymi

sygnały niezależności partnera przyjmowane

lub przeciwnie - zdrowiem psychicznym.

są ze złością, gniewem i jeszcze większym

Osoby o stylach przywiązania nie opartych

lękiem. Te osoby są przekonane, że inni nie

na

chcą się do nich zbliżyć tak blisko, jak one

statystycznie wyższe prawdopodobieństwo

same by chciały; ciągle martwią się, czy

zapadnięcia na depresję, także depresję

są naprawdę kochane, boją się o trwałość

ciążową i poporodową. Osoby te są także

swojego związku.

bardziej

narażone

zaburzeń

lękowych.

zaborcze.

bywają

go

jakiekolwiek

i

krok,

chcą

bardzo

Jednocześnie

takie

opartym

jak

na

poczucie

poczuciu

wpływ na wiele dziedzin naszego życia.

płacz - na zdrowie! Wychowajmy pokolenie Styl lękowo-zdezorganizowany obejmuje inne, nie dające się tak łatwo sklasyfikować

Współcześni

ma także znaczący wpływ na zmienne

poczuciu

bezpieczeństwa

na Styl

mają

występowanie przywiązania

szczęśliwych ludzi!

31


32

Kwartalnik Laktacyjny nr 4

Niegrzeczne dzieci Marta Klewińska www.zamotani.pl

Agresywne zachowanie nie zawsze jest tym, czym myślimy. Skąd biorą się silne emocje w dzieciach i jak należy sobie z nimi radzić? Czy złe zachowanie dziecka jest tak naprawdę czymś nagannym?

Agresja

dzieci zależy jakość relacji w rodzinie.

prosto przy stole, nie śmiać się za głośno,

Ich zachowanie nie jest przejawem złego

nie biegać zbyt szybko. Te działania to nic

Negatywne emocje rodzą się w naszym

charakteru.

innego jak hamowanie naturalnych potrzeb

mózgu. Dzieje się to pod wpływem

swojego miejsca w rodzinie. Ich dobro

pewnych wydarzeń w naszym życiu, które

i rozwój zależy całkowicie od postępowania

są dla nas trudne. Jesteśmy wtedy wściekli,

rodziców, od tego jaka atmosfera panuje

rośnie w nas uczucie złości. Potrafimy

w domu. Jeśli coś złego dzieje się w rodzinie,

jednak nad tym zapanować. Dzieci nie

dzieci biorą to na siebie i czują się winne.

Czasami na różne zachowania naszych dzieci

mają jeszcze wykształconej samoregulacji

Agresywne zachowania u dziecka biorą się

wpływają zabawki, które im kupujemy.

emocji, dlatego biją się między sobą,

także z braku poczucia, że jest ważne dla

Im bardziej są hałaśliwe i działające na

głośno krzyczą, popychają. Radzą sobie

swoich rodziców i opiekunów. Są po prostu

delikatny układ nerwowy, tym bardziej

tak, jak na daną chwilę potrafią najlepiej.

wołaniem o pomoc. Wybuchy złości, agresja

pobudza to dzieci do różnych reakcji. Jeśli

Napady złości są tak naprawdę bardzo

i frustracja to nic innego jak dziecięcy

chłopcom kupujemy pistolety, karabiny

istotne

przekaz, który jest jakąś niezaspokojoną

i miecze nie oczekujmy, że nie użyją ich

potrzebą. Trzeba ją rozszyfrować.

zgodnie z przeznaczeniem. W zabawkach,

kształtują

w

życiu bowiem

młodego

człowieka,

ścieżki

nerwowe

Dzieci

po

prostu

szukają

związane z radzeniem sobie ze stresem i asertywnością w dorosłym życiu. Siła tych

rozwoju dziecka. Otoczenie naszego dziecka

oprócz wyraźnego przekazu, jest też podział Różnice płciowe i stereotypy

na płeć. Chłopcy nie bawią się w dom, nie

napadów jest tym większa, im ważniejszy

gotują obiadu, nie karmią lalek. Dziewczynki

był powód. Frustracja, rozczarowanie czy

Mali chłopcy płaczą tyle samo, co małe

nie jeżdżą samochodami, nie budują

strata powodują silne emocje. Zamiast to

dziewczynki, dopóki społeczeństwo nie

zamków rycerskich, nie pływają pirackimi

tłumić i przywoływać dziecko do porządku,

zaczyna im wmawiać, że chłopcy nie płaczą.

okrętami. W ten sposób wzmacniane

trzeba podejść do tematu z empatią,

Słyszymy często: „Nie płacz, przecież nic

jest stereotypowe podejście do kobiety

zapytać młodego człowieka, co oznacza

się nie stało”. Negowanie uczuć małego

i mężczyzny. Kobieta powinna być ciepła,

jego zachowanie i jaką ma potrzebę. Trzeba

dziecka

silnych

dobra, spokojna i zajmować się pracami

rozumieć, że dziecko nie poradzi sobie z tak

zaburzeń emocjonalnych w przyszłości,

domowymi. Mężczyźni mają kojarzyć się

mocnymi uczuciami bez naszego wsparcia.

a przede wszystkim powoduje smutek i złość

z siłą, sprawnością, asertywnością i pracą

u małego dziecka. Dorośli mężczyźni nie

fizyczną. A przecież to nieprawda. Każdy

potrafią się smucić, nie potrafią okazywać

z nas jest indywidualną jednostką, nasza

Granice i relacje

prowadzić

może

do

emocji, ponieważ w dzieciństwie nie wolno

płeć nie musi być wyznacznikiem tego, kim

Często gdy rodzic czuje się niepewnie

im było płakać. Zabronione było także bicie

jesteśmy, co robimy w życiu i co jest dla nas

w swojej roli, dziecko znajduje przestrzeń

i krzyczenie. Wszystko brało się z tego,

najważniejsze, a także tego, jakie są cechy

do testowania granic. Przestaje słuchać,

że trudne zachowania dzieci oceniano jako

naszego charakteru. Jeśli nie krzywdzimy

nie reaguje na prośby ani polecenia. Wtedy

przejaw złego charakteru i wychowania.

przy tym innych osób, mamy prawo robić

w rodzicu rośnie złość. Pojawia się też

Dziewczynkom natomiast nie pozwalamy

to, na co mamy ochotę. Chłopiec bawiący

poczucie, że przestaje być autorytetem

się złościć, krzyczeć i tupać nogami, bo

się lalką nie tylko spełnia swoje potrzeby,

dla swojego dziecka. Jednak to nie od

nie wypada. Uczymy dziewczynki siedzieć

ale także ma szansę kształtować w sobie


Kwartalnik Laktacyjny nr 4

empatię, troskę, miłość. Nie musimy chować

złoszczącego się dziecka i innych dzieci

go na żołnierza. Dziewczynki natomiast

lub

cudownie sprawdzają się w chłopięcych

Najlepiej zmienić całkowicie otoczenie,

specjalizacjach, jeśli tylko damy im na to

wyjść do innego pomieszczenia, a jeśli

szansę.

to możliwe - wyjść na świeże powietrze.

osób,

które

przebywają

blisko.

Pozwolić dziecku się wykrzyczeć, wybiegać. Złość, jak sobie z nią poradzić

Naszym celem jest wtedy wyciszenie tych

Silne emocje, które często targają młodym

Nie próbujmy wychowywać dzieci, które

człowiekiem,

symptomem

krzyczą i płaczą, bo one i tak nie są w stanie

wołaniem

nas wysłuchać. Nigdy nie zostawiajmy

o realny kontakt z drugim człowiekiem.

małego dziecka samego, ponieważ wbrew

Trudne

które

pozorom bardzo nas potrzebuje w tej chwili.

emocji i dążenie do spokojnej rozmowy. są

samotności

w

i

często

rozpaczliwym

zachowanie

pierwszej

dziecka,

mierze

traktujemy

jako

Możemy spróbować je mocno przytulić,

może

przysłonić

nam

jednak nie możemy tego robić wbrew

prawdziwą potrzebę dziecka. Często agresja

jego woli. Czasami warto też pozwolić

jest też po prostu obroną. Jeśli dziecko nie

dziecku na smutek. Jest to uczucie bardzo

ma zdolności, żeby samemu sobie z czymś

uzdrawiające. Mielibyśmy wiele zagojonych

poradzić, a jest to od niego w danej chwili

ran, gdyby w dzieciństwie pozwolono nam

wymagane, trudno się dziwić rosnącej

się smucić.

niegrzeczne,

w nim frustracji i wyładowaniu emocji. Co możemy zrobić w takiej sytuacji? Przede wszystkim

zadbać

o

bezpieczeństwo

33


34

Kwartalnik Laktacyjny nr 4

Karmienie wśród zabawek

Ola Budzowska www.rozamarzy.com

Gdy na świat przychodzi pierwsze dziecko, karmieniu piersią można poświęcać się bez reszty. Spędzać długie godziny na wygodnej kanapie, w miękkim fotelu, w półśnie, razem z dzieckiem. Można wpatrywać się w te małe oczy godzinami i nie martwić się, że świat poza karmieniem nie istnieje. Można zatapiać się w magicznym świecie karmienia i chłonąć każdą rozciagnietą w czasie sekundę. Można bez stresu odciągać pokarm i ze spokojem szukać rozwiązań sytuacji trudnych i problemowych. Gdy na świat przychodzi drugie dziecko, sytuacja jest zupełnie inna.

Z jednej strony jest już nieco łatwiej, bo

i noworodka, stały się szansą na inny wymiar

jest cisza lub kontakt wzrokowy. Wtedy

ma się doświadczenie, pewność siebie

bliskości także ze starszym dzieckiem.

czytanie książek zamienić trzeba na inną

i więcej wiedzy na temat karmienia piersią.

Wiedziałam, że nie mogę sprawić, by

aktywność.

Z drugiej strony pojawiają się także

starsze dziecko czuło się intruzem podczas

Gdy

trudności. Podczas karmienia drugiego

karmienia. Od początku czułam, że jest

wzrokowego podczas karmienia, zamiast

dziecka nie da się już zapomnieć o całym

niesamowicie ważne, by pozwolić starszemu

czytać

świecie, nie da się karmić w spokoju

dziecku na oswojenie się z nową sytuacją

wymyślone przez siebie bajki. Opowiadanie

i bezgranicznej ciszy. Nie da się za każdym

poprzez aktywne w niej uczestnictwo.

bajek jest jednak dość wymagające, więc

razem odpływać w inną czasoprzestrzeń.

Najważniejsze

staje się niemożliwe, gdy dziecko przy piersi

Czas karmienia przestaje być zbliżeniem

Żadne słowa nie zastąpią ramion. Karmiąc

tylko mamy i noworodka. To czas dla całej

noworodka, drugim ramieniem otaczałam

rodziny, która musi przystosować się do

starszą córkę. Później przyszedł czas na

Zadawanie zagadek lub inne zabawy

nowej sytuacji.

obserwację noworodka i wspomnienia

słowne też wielokrotnie urozmaiciły nasze

dotyczące

jest

czasów,

chyba

gdy

przytulenie.

starsza

niemowlę

domaga

książki,

można

się

kontaktu opowiadać

jest niespokojne.

córka

długie chwile karmienia. Plusem wszelkich

Co zrobić, by karmienie drugiego dziecka

była karmiona przez mamę. Opowieści

zabaw słownych jest to, że pozycja jest

było tak samo cudownym przeżyciem, jak

o karmieniu pomagały zrozumieć córce,

nieważna. Można więc spokojnie karmić na

dziecka pierworodnego? Co zrobić, by

że młodszego syna traktujemy dokładnie

stojąco, wymyślając jednocześnie tysiące

zaspokoić wszystkie potrzeby maleńkiego

z taką samą miłością jak ją samą.

łamigłówek.

o starszym dziecku? Co zrobić, by długie

Z czasem karmienie stało się naszym

Puzzle, gry, układanki, lepienie z ciastoliny,

godziny karmienia były przyjemnością dla

wspólnym, wyjątkowym momentem, który

rysowanie

całej rodziny?

aktywnie wykorzystujemy na „stacjonarne”

chwile, gdy maluch przy piersi potrzebuje

zajęcia.

ciszy i spokoju. Trzeba wtedy karmić na

człowieka, nie zapominając przy tym

Czasem nie jest łatwo. Czasem bywa trudno,

-

to dobry pomysł na takie

kanapie, która staje się miejscem zabaw lub

a nawet bardzo trudno... U nas sprawdziło

Czytanie książek pomogło nam przetrwać

się kilka sposobów na to, by karmienie dla

wiele długich godzin podczas karmienia.

wszystkich było chwilą, kiedy mamy szansę

Znajomy głos mamy wpływa kojąco na

Gdy młodsze dziecko domaga się karmienia

być blisko.

młodsze dziecko, a starsze czerpie korzyści

na stojąco, co u nas często ma miejsce

w postaci tysiąca przeczytanych książek.

przy okazji skoków rozwojowych, dobrym

było

Nie wiem jak przetrwalibyśmy te trzy

rozwiązaniem jest taniec. Tańczymy często

nie

pierwsze miesiące życia małego Brata bez

w trójkę, czerpiąc z tego dużo radości.

nieustannego czytania.

Prawa niemowlaka muszą być czasem na

Czasem jednak niemowlakowi potrzebna

pierwszym miejscu. Dlatego nie boję się

Na

początku

zapewnienie, zostało

bardzo że

potrzebne

starsze

odrzucone.

dziecko

Chwile

karmienia,

które w wyjątkowy sposób zbliżają mamę

siedząc na podłodze.


Kwartalnik Laktacyjny nr 4

mówić starszemu dziecku, że muszę przez

tych potrzeb na później. Wierzę w to,

chwilę nakarmić w zupełnym spokoju.

że zaprocentuje to w przyszłości i da

Jednak są to sporadyczne sytuacje i dzięki

fundament

temu spotykają się zazwyczaj z dużym

zazdrości relacjom.

zdrowym

i

pozbawionym

zrozumieniem. Choć najlepszym rozwiązaniem byłoby Przy

dwójce

dzieci

czasem

nie

ma

pewnie karmić jednocześnie dwójkę dzieci!

wyboru. Czasem są chwile, gdy potrzeby

Mi nie było to dane, więc cicho zazdroszczę

jednego dziecka muszą być zaspokojone

Mamom, które takiego wyzwania się

natychmiast. Dobrze jest pomóc starszemu

podjeły.

dziecku w nauce samodzielnej zabawy, bo ta umiejętność przydatna jest nie tylko w momentach kryzysowych, ale jest także ważnym etapem rozwoju osobowości. W naszym przypadku to właśnie pojawienie się na świecie młodszego rodzeństwa pomogło starszej córce w poznaniu radości z samodzielnej zabawy. Karmienie młodszego dziecka podczas gdy starsze potrzebuje naszej uwagi i aktywnej obecności to nie lada wyzwanie. Warto jednak starać się dbać o potrzeby każdego z dzieci jednocześnie, nie odkładając

35


36

Kwartalnik Laktacyjny nr 4

Odporność? Naturalnie!

dywanie”, noszenia w chuście, wierszyków – masażyków, czy wspólnego polegiwania w łóżku i błogiego „kokoszenia się” w pościeli. Poza pobudzaniem receptorów dotyku, wpływających z kolei na pracę całego organizmu takie działania pozwalają rozluźnić (niekiedy zwłaszcza w chorobie obolałe) mięśnie, a także dają bezcenne

Marta Drozd-Korożan

poczucie

Choć jesień w tym roku zaiste nas rozpieszczała, to jednak sezon grypowy nie dał się jej ugłaskać i zewsząd dochodzą już pokasływania i kichnięcia nosów dużych i małych. Jak w naturalny sposób wspierać odporność naszych dzieci i nas samych? Jak nieinwazyjnie i bezpiecznie wspierać proces leczenia drobnych i większych infekcji? Jak ogólnie poprawić nasze samopoczucie podczas szarych i ciemnych pór roku? Chcę podać Wam kilka prostych i przyjemnych sposobów.

bliskości

i

bezpieczeństwa,

Pierwsza zasada, którą mama wszczepiła

które przekładają się na zdolność do

mi

NIE

„samoobrony” przed wirusami i bakteriami.

PRZEGRZEWAĆ. Okazjonalne zmarznięcie

Szczególną, a bardzo skuteczną i lubianą

mniej wyrządzi szkód w organizmie, niż

przez dzieci formą takiej stymulacji jest

permanentne przegrzanie i nie danie szansy

chodzenie NA BOSO po zróżnicowanym

adaptowania się do zmiennych temperatur.

podłożu, w pomieszczeniu i na dworze,

Warto również ufać dziecku i jego wyczuciu

po piasku, trawie, ziemi, w wodzie, po

temperatury (w końcu ono najlepiej wie, czy

kamykach i leśnym igliwiu, po rosie,

jest mu zimno, czy ciepło). To wprawdzie

po dywanie i drewnianej podłodze. Już

trudna dla wielu rodziców umiejętność, ale

Hipokrates pisał, że najlepsze obuwie to

odbija się korzystnie tak na zdrowiu, jak i na

brak obuwia. Znam całe rodziny, które

psychice dziecka, a zwłaszcza jego pewności

takie bose spacery uprawiają nawet po

siebie.

oszronionej łące i po śniegu. I NAPRAWDĘ

jeszcze

w

dzieciństwie,

to

odporność mają żelazną. Bosy marsz działa Kolejny

czynnik,

znaczenie

mający

nie

odporności,

tylko ale

i

jesienno-zimowych DUUUUŻO

niebagatelne

na nasz organizm podobnie jak joga, obniża

budowaniu

ciśnienie, rozluźnia, a nawet korzystnie

w w

leczeniu

infekcji

POWIETRZA.

działa na inteligencję.

to

Nawet

katar

Bardzo

przyjemną

metodą

dbania

czy kaszel, o ile nie towarzyszy im

o odporność jest gotowanie. I wbrew

gorączka

wyjścia

pozorom nie potrzeba do tego ekstremalnej

z dzieckiem na spacer, a już regularne

nie

wykluczają

zmiany naszego kulinarnego repertuaru.

wietrzenie mieszkania, zwłaszcza jeśli jest

Wystarczy swoje przepisy wzbogacić o kilka

w nim chory – to absolutna podstawa.

cennych składników.

Oprócz temperatury i świeżości powietrza

Kiszonki

-

wspaniałe

naturalne

ważna jest dla zdrowia również jego

probiotyki, zawierające witaminy B1,

wilgotność. Przesuszone przez ogrzewanie

B2, B3, które zwiększają przyswajalność

i klimatyzację pomieszczenia nie służą

żelaza, chroniąc przed anemią, a także

śluzówce, sprzyjają za to rozprzestrzenianiu

C, A, E, K magnez, wapń, fosfor i potas.

się wszelkiego, niekorzystnemu dla nas paskudztwa od roztoczy po wirusy. Jeśli

Warto dodać, że płyn tzw. kwas jest równie

nasze mieszkanie ma szczególnie pustynny

cenny jak same ukiszone warzywa. Oprócz

klimat

tradycyjnych ogórków i kapusty kisić można

warto

rozważyć

zainstalowanie

dobrego nawilżacza, zwłaszcza w sypialni.

prawie każde warzywo, czy np. jabłka.

Czynnościami, które na ogół nie kojarzą

My szczególnie polecamy kwas buraczany

się

(przepis znajdziecie w kąciku kulinarnym).

nam

z

budowaniem

odporności,

a mają na nią duży wpływ, są rozmaite formy

dotyku.

WSPOMAGANIE

PRZEZ

Kasza jaglana – tzw. „superfood”.

DOTYKANIE może przybierać rożne postaci

Niektórzy dietetycy polecają podczas

– masażu całego ciała, albo jedynie stóp,

infekcji

dłoni czy twarzy, mocowania i „kulania po

względu na niezwykłe właściwości

jaglaną

monodietę,

ze


Kwartalnik Laktacyjny nr 4

prosa.

Unikalne,

zasadotwórcze

i leczeniu infekcji chłodnych pór roku

właściwości jaglanki w połączeniu

są również PRZYPRAWY - rozgrzewają,

Dorośli mogą zanurzyć się w pachnącej,

z lekkostrawnością i faktem, że nie

mają

ziołowej kąpieli.

zawiera glutenu, sprawiają, że istotnie

przeciwwirusowe, przeciwgrzybiczne,

Godne polecenia są też „specyfiki do zadań

jest to idealne pożywienia. Wykazuje

antydepresyjne, podnoszą zdolności

specjalnych” rodem z babcinej spiżarni.

działanie przeciwwirusowe i łagodzi

regeneracyjne i odporność organizmu.

Sok z malin, dzikiego bzu (tak owoców,

stany zapalne błon śluzowych.

A do tego wzbogacają i urozmaicają

jak kwiatu), galaretka aroniowa, konfitura

Siemię lniane – zawiera duże ilości

codzienne menu. Na sezon jesienno-

z głogu czy dzikiej róży, dżem berberysowy,

kwasów omega-3 i omega-6, jednak

zimowy

„miód” mniszkowy czy z pędów sosny,

trzeba uważać, bo obróbka cieplna,

kozieradkę,

nawet podgrzanie podczas mielenia

czarnuszkę,

w młynku elektrycznym je niszczy. Siemię wspaniale działa na stan naszych

działanie

przeciwbakteryjne,

polecam: chili,

kardamon,

goździki,

czosnek,

imbir,

herbatka z lipy, tymianku, syrop z cebuli lub

cynamon,

z buraka – to domowe, powszechnie znane

kurkumę i tymianek. •

Warto

też

medykamenty.

włączyć

do

naszego

śluzówek, a także skóry. Obniża poziom

jadłospisu jak najwięcej produktów

Ja dodam tu jeszcze zioło, które od

cholesterolu,

zawierających

kwasy

jakiegoś

czasu

ma właściwości przeciwmiażdżycowe

omega. Informacje o nich znajdziecie

większą

popularność,

i

w

przeciwbakteryjne są tak silne, że dają sobie

służy

odchudzaniu,

przeciwnowotworowe

przeciwzapalne.

oraz

Dowiedziono

tym

dobroczynne numerze

Kwartalnika

Laktacyjnego.

Napar

doskonały •

z

środek

siemienia przy

to

nieżytach

właściwości

(Cistus Incanus) działa antyoksydacyjnie Jest

też

grupa

produktów,

których

(silniej niż zielona herbata), antybakteryjnie, przeciwwirusowo

oskrzeli.

a przy infekcji nawet całkiem wyeliminować

niezwykle wzmacnia układ odpornościowy,

Ocet jabłkowy – dodany do sałatek,

z diety. Mięso, nabiał, biała mąka, a przede

wspomaga

czy wypity z wodą i miodem w postaci

wszystkim cukier to produkty zakwaszające

z metali ciężkich. Wykazuje działanie

„lemoniadki”,

organizm

antyhistaminowe

oprócz

wzmocnienia

immunologicznego,

wspomaga też wątrobę, poprawia trawienie

i

krążenie.

To

i

znacznie

obniżające

jego

i

przeciwgrzybicznie,

oczyszczanie

organizmu

(przeciwalergiczne),

zdolność do bronienia się przeciw atakom

Można

z zewnątrz.

a także zwierzętom domowym. Wspomaga

kolejny

podawać

nawet

dzieciom,

higienę jamy ustnej (sprawdźcie w naszej

sojusznik mam chcących wrócić do

Skoro możemy do odporności dotrzeć przez

figury sprzed ciąży. Łagodzi infekcje

żołądek, to można i spróbować PRZEZ NOS.

w obrębie jamy ustnej i gardła.

Nebulizator do inhalowania choćby solą

Na deser zostawiłam MEGASUBSTANCJĘ,

Olej

kokosowy

mówią

o

wszelkie

kokosie choroby”.

ludy

Pacyfiku

„lekarstwo Zawiera

Ekosmetyczce).

fizjologiczną, to jedna z lepszych inwestycji

której bezcenny wpływ na naszą odporność

na

w domu, w którym żyją dzieci. Nawilżenie

utrzymuje się nie tylko podczas jej stosowania, ale przez całe życie (!).

duże

i oczyszczenie górnych dróg oddechowych,

kwasu laurynowego, który

zwłaszcza w przypadku dzieci, które jeszcze

w naturze występuje w takich ilościach

samodzielnie nie są w stanie dobrze

MLEKO MAMY daje dziecku odporność

jedynie w nim i... w mleku ludzkim!

opróżnić nosa, to rzecz naprawdę cenna.

tu i teraz, ale i chroni nasze zdrowie we

Posiada natomiast silne działanie

Możemy także zafundować sobie „parówkę”

wszystkich następnych latach (i to przed

wiruso- i bakteriobójcze, przy czym –

z garści soli i majeranku.

schorzeniami znacznie poważniejszymi, niż

ilości

w przeciwieństwie do antybiotyków

przeziębienie). Co ciekawe – spożycie przez

syntetycznych – nie szkodzi naszej

Przy kaszlu i katarze pomóc może ząbek

dorosłych łyżeczki mleka ludzkiego dziennie

dobrej florze bakteryjnej. Dobrze

czosnku zawieszony (w kawałku gazy)

również podnosi ich odporność na wszelkiej

sprawdza się również jak środek

nad dziecięcym łóżeczkiem czy np. maść

maści infekcje (powiedzcie mężom).

przeciwko

majerankowa wtarta w stopy, klatkę

infekcjom

grzybiczym,

można pędzlować nim pleśniawki,

piersiową i pod noskiem.

świetnie działa jako krem na mróz,

a

coraz

w newralgicznych okresach warto unikać,

systemu

sobie

radę nawet z boreliozą. Herbatka z czystka

podobno, że wpływa na poprawę nastroju.

zjednuje

a nawet (!) pasta do zębów, bo

W

wykazuje działanie przeciwpróchnicze.

własnej

Warto zaznaczyć, że nie przyczynia się

z

olejkami

do budowy tkanki tłuszczowej.

np.

eukaliptusowym,

Sprzymierzeńcami

w

profilaktyce

sypialni

starszego

możemy

dziecka,

zastosować

albo

kominek

aromaterapeutycznymi,

z drzewka herbacianego.

świerkowym

czy

37


Kwartalnik Laktacyjny nr 4

38

A właśnie, że się da rodzicielstwo bez kółek Marta Drozd-Korożan

Kiedy rodzina i znajomi dowiadywali się, że nie planujemy zakupu wózka dla swojego dziecka – pukali się w czoło. Słyszeliśmy dziesiątki przestróg i pełne niedowierzania komentarze. Stwierdzaliśmy wtedy lakonicznie, że nie żyjemy już w czasach słusznie minionych. Wózki nie są obecnie towarem deficytowym i w razie konieczności nie będzie problemów z kupnem, nawet z dnia na dzień.

Skąd pomysł na „chów bezwózkowy”?

„Jak Was kręgosłupy rozbolą, to zmienicie

chętnie i z przyjemnością uczą się motania.

Jesteśmy ludźmi dość aktywnymi, mobilność

zdanie”, „A jak urośnie i będzie za ciężkie?”

Ja zostałam z córką w domu, więc nie

jest

istotna.

Duża korzyść z noszenia dziecka w chuście od

musiałam brać pod uwagę kwestii żłobka/

Ja poruszam się często komunikacją miejską,

w

naszym

trybie

pierwszych dni to to, że mięśnie noszącego

babcinej opieki. Niemniej moja mama

nasze trasy nie ograniczają się do chodników

mogą stopniowo, powoli przyzwyczajać

zaliczyła spacer z chustą, a siostra nosiła

i utwardzonych dróg. Często poruszamy się

się do rosnącego ciężaru dziecka. 3-4kg

moją córkę w skinbog’u (rodzaj nosidła

w

w dobrze zamotanej chuście tkanej jest

miękkiego).

przestrzeniach,

w

życia

których

wózek

zwyczajnie by się nie sprawdził. Dodatkowo

moja

wada

naprawdę mało odczuwalne. Do każdego kręgosłupa

etapu i „kategorii wagowej” da się dobrać

„A co zrobisz, jak będziesz miała zakupy do

wiązanie odciążające kręgosłup.

zrobienia?”

w rękach czegoś ciężkiego kończy się

Moja córka ma trzy lata. Chustę wprawdzie

Jak mam zakupy do zrobienia… To je robię.

koszmarnymi bólami w krzyżu. Wizja mnie

pożegnaliśmy jakieś półtora roku temu,

Znowu wiele zależy od trybu życia.

taszczącej wózek, nawet po kilku schodkach,

ale nosidło nadal okazjonalnie nam służy.

Moje

do tramwaju czy autobusu, zmagania się

Nie jest to oczywiście już ta lekka jak piórko

mieszczę się w jednej torbie na ramię

z wysokimi krawężnikami, zaspami śniegu

kruszynka, ale jej solidne 13 kg nadal nie

i czasem jednej siatce w ręku. Dojście z takim

(córkę rodziłam w końcu października)

jest dla mnie ciężarem nie do udźwignięcia.

obciążeniem (wliczając córę w chuście) do

i cudownie płaskimi (ironia) szczecińskimi

Zwłaszcza,

tras

domu nie stanowiło nigdy problemu. Znam

chodnikami NAPRAWDĘ napawała mnie

robi już na własnych nogach. A dużo

też chustomamy, które używają toreb na

szczerym przerażeniem. Natomiast pomysł

prostszym rozwiązaniem jest wyjąć z torby

kółeczkach.

kupna dość drogiego gadżetu, którego być

nosidło, kiedy dziecko się zmęczy, niż

Duże zakupy robię najczęściej z mężem i jadę

może użyję raz w miesiącu, kłócił się z moim

pchać pusty wózek prowadząc dziecko za

po nie samochodem, więc kwestia dźwigania

zmysłem ekologicznym i ekonomicznym

rękę. Przymusowego wkładania do wózka

w ogóle się nie pojawia.

zmysłem mojego męża.

chcącego chodzić dziecka w ogóle sobie nie

Nie twierdzę, że jest to rozwiązanie dobre

wyobrażam.

Słyszałam

dla każdego – bynajmniej. Jest mnóstwo

„A jak będziecie je musieli z kimś zostawić /

opowieści o tym, jak wózek dziecięcy służył

rodzin, dla których wózek jest cennym,

babcia będzie chciała z nim iść na spacer?”

jako zakupowy, bo dziecko stanowczo

przydatnym urządzeniem. Ale tym, którzy

Przyznaję, że może to być problem,

preferowało opcję noszenia na rękach.

mają inny pomysł i którzy zastanawiają się

zwłaszcza kiedy rodzice planują szybki

nad koniecznością zakupu środka transportu

powrót do pracy. Co nie znaczy, że nie da się

„A jak będzie lód na chodniku? Przewrócisz

dla nowego członka rodziny chcę napisać,

go rozwiązać. Coraz więcej niań i opiekunek

się i zabijesz dziecko!”

że można opiekować się dzieckiem bez

w żłobkach albo umie motać, albo jest

A jak się przewrócę z wózkiem? Pomijam

wózka i nie trzeba słuchać wszystkich

otwartych na naukę i wykorzystanie takiego

fakt, że statystycznie raczej nie upadamy

okolicznych „Wujków Dobra Rada”.

środka lokomocji (i bardzo szybko docenia

z jakąś obłędną częstotliwością. Dodatkowo

jego zalety). Znam również nie tylko babcie

oczywiście z dzieckiem poruszamy się

i ciocie, ale nawet dziadków i wujków, którzy

ostrożniej.

powoduje,

Jakie

że

ostrzeżenia

konieczność

usłyszeliśmy

weryfikowała je rzeczywistość?

niesienia

i

jak

że

obecnie

większość

codzienne

zakupy

natomiast

całe

swobodnie

mnóstwo

Kiedy upadamy, naturalny odruch nakazuje


Kwartalnik Laktacyjny nr 4

nam wysunąć ręce do przodu – co chroni

problem. Jeśli jednak będziemy pamiętać,

problemu.

również dziecko. Znam sporo chustomam

że chusta sama w sobie jest jedną warstwą

się

i

krzywdy

odzieży i dostosujemy do tego ilość ubrania

w domu, a dziecko włożyć u celu podróży,

ani

jednego

wyrządzonej

przypadku

dziecku

podczas

Zimą

wiązaniem,

można które

poratować

można

zrobić

upadku.

wkładanego pod spód (przy ekstremalnych

w samochodzie (tzw. 2x). Zimą, kiedy

Jasne, że nie mamy żadnej gwarancji,

temperaturach sama pieluszka u dziecka

po wyjściu z auta czekał mnie dłuższy

że coś się nie wydarzy. Ale z wózkiem

i lekki top u mamy), to i on da się łatwo

spacer – szukałam jakiejś zacisznej stacji

również możemy się wywrócić. Nacisk

rozwiązać.

przesiadkowej, gdzie mogłam spokojnie

na rączkę może zamienić go w katapultę,

zawiązać córkę bez narażenia nas obu na

o czym usłyszałam od znajomej, której się to

„Zimą Ci w tym zmarznie bez kołderki!

marznięcie i nie było to jakoś szczególnie

przydarzyło. Wózek może odjechać, np. na

I zmoknie na deszczu!”

uciążliwe.

ulicę.

Dużo cieplej jest dziecku przy rodzicu niż

Nie zamierzam nikogo straszyć, piszę

otulonemu

pierzynami

„Przecież dziecku wygodniej tak sobie leżeć,

jedynie, że transportując dziecko musimy

w wózku. I vice versa. Po prostu grzejemy się

więcej miejsca ma, rozglądać się może, a nie

szczególnie uważać. Niezależnie od środka

nawet

trzema

nawzajem. Wychodząc zimą z córką na dwór

takie ściśnięte!”

wyjątkowo

oprócz „kurtki dla dwojga” zakładałam jej

Zapewniam wszystkich przyszłych rodziców,

niepewnie czują się na śniegu polecam raki

jedynie getry, buty z filcu i kominiarkę. Nigdy

że dzieci PERFEKCYJNIE potrafią nam

miejskie przyczepiane do butów – podobno

nie zmarzłyśmy.

zakomunikować, że nie jest im wygodnie

super sprawa.

Istnieje cała gama rozwiązań – od zakupu

i coś im nie pasuje. Jeśli nie protestują

specjalnej kurtki, osłonki, czy uszycia

po włożeniu do chusty (a większość

„A jak nie będzie chciała siedzieć w chuście?”

jej samemu, albo kreatywnym użyciu

znanych mi jest do niej nastawiona wręcz

Statystycznie rzecz ujmując dużo więcej

dziecięcego kocyka, które pomogą zapewnić

entuzjastycznie), co więcej – potrafią w niej

dzieci nie chce raczej siedzieć w wózku. Setki

dziecku komfort cieplny.

spokojnie zasnąć, to raczej nie ma mowy

razy widziałam mamy niosące niemowlę na

Co

ręku i pchające wózek przed sobą.

przeciwdeszczowych istnieją też parasole

transportu.

A

tym,

którzy

do

moknięcia

oprócz

osłonek

chusta zapewnia zdecydowanie lepszą niż

Z kolei wielu mamom trafiającym np. do Klubu Kangura, bo ich dziecko nie lubi

o niewygodzie. Perspektywę do rozglądania dowolny wózek (ktoś kiedyś nazwał ją wręcz

„Przecież sama tego nie zawiążesz!”

„macicą z widokiem”).

chusty, a chciałyby nosić, udaje się w końcu

Wbrew pozorom chusta nie krępuje też

chustowanie. Często okazuje się, że problem

Ależ

tkwił nie w niechęci dziecka do chusty,

ekstremalne na pierwszy rzut oka wiązania

niż krzesło dorosłego.

a w nieprawidłowym albo źle dobranym

jak wszelkiej maści plecaki swobodnie da się

Co do ściśnięcia – znów – dziecko, któremu

wiązaniu, czy zbyt ciepłym ubraniu dziecka.

zawiązać samodzielnie po 2 czy 3 próbie.

by coś dolegało – natychmiast dałoby o tym

oczywiście,

że

tak.

Nawet

tak

Z czasem, kiedy dziecko więcej chce widzieć,

ruchów dziecka. W każdym razie nie bardziej

znać płaczem. Nieznające wózków dzieci

a mniej wtulać się w rodziców, dobrym

„A jak Ci na spacerze zgłodnieje, zmoczy się,

z Afryki rozwijają się motorycznie dużo

rozwiązaniem jest noszenie na plecach,

uśnie, to co zrobisz?”

szybciej niż nasze, europejskie.

co zapewnia mu ciekawszą perspektywę.

Z uśnięciem problem jest żaden – po prostu dziecko będzie sobie spało w chuście (co

Na koniec dodam jeszcze, że choć dziś trudno

„No ale przecież noworodka nie będziesz tak

maluchy robią chętnie i często, zwłaszcza

nam sobie wyobrazić dziecko bez wózka, to

nosić!”

na początku). Jeśli córka mi w chuście

jest to wynalazek stosunkowo młody, bo XIX

Nosiłam. Już w drugiej dobie. Istnieją

zgłodniała, to… wyjmowałam ją i karmiłam.

wieczny. I – choć naturalnie nie trzeba – to

wiązania, w których można bezpiecznie

Latem – gdzie bądź – w parku, kawiarni,

spokojnie MOŻNA się bez niego obejść.

nosić nawet wcześniaki. Nie należy bać się

urzędzie. Przy większej córce potrafiłam

pionowego ułożenia maleństwa, bo wbrew

to nawet zrobić w chuście, w marszu.

pozorom w chuście kręgosłup dziecka

Zimniejszą porą szukałam oczywiście jakiejś

jest podtrzymywany na całej długości tak

przytulnej kawiarenki, albo tak planowałam

dobrze, że nie stanowi to dla niego żadnego

wyjścia, żeby na czas wrócić do domu.

zagrożenia.

Z przewijaniem robiłam dokładnie tak samo.

Zanim

uzyskamy

diagnozę

ortopedy o stanie bioderek, warto unikać

A potem wiązałam i szłyśmy dalej.

ułożeń bocznych. „A co z samochodem? Jak po wyjściu włożysz „Latem się ugotujecie!”

dziecko w chustę?”

Istotnie dla niektórych rodziców jest to

I znów – latem nie stanowi to żadnego

39


40

Kwartalnik Laktacyjny nr 4

Kropla drąży skałę Z Kingą Osuch rozmawia Małgorzata Jackowska

Kinga Osuch - położna i Międzynarodowy Konsultant Laktacyjny IBCLC i Certyfikowany Doradca Laktacyjny, pracuje w Centrum Medycznym Żelazna, jest wykładowcą i trenerem Centrum Nauki o Laktacji.


Kwartalnik Laktacyjny nr 4

Kwartalnik Laktacyjny: Pani Kingo, poprosiła

KL: Opowie nam Pani o tym, jak to się

KO: Właśnie tak. A w tamtych czasach to

Pani o udostępnienie filmu stworzonego

stało, że zajęła się Pani poradnictwem

naprawdę w ogóle nic się nie wiedziało.

przez Kwartalnik Laktacyjny https://www.

laktacyjnym?

Ten temat nie był w szkole położnych poruszany. Omawiane były tylko mieszanki

youtube.com/watch?v=HDNQ1pyl7xQ , żeby pokazywać go w pokoju laktacyjnym

KO: Jako młoda dziewczyna, będąc w szpitalu

robione z krowiego mleka w proszku, cukru,

szpitala. Dlaczego Pani o tym pomyślała?

z okazji zupełnie nie porodowej, zetknęłam

wody i mąki. Ja mam swój stary podręcznik

się z położnymi, które były wówczas dla mnie

w domu, w którym jest napisane, jakie

Kinga Osuch: Bardzo czekałam na taki

dużym wsparciem. Wtedy dowiedziałam

przerwy dzieciom trzeba robić pomiędzy

moment, kiedy kobiety będą chciały

się, że istnieje taki zawód. Gdy po maturze

karmieniami… Na oddziale noworodkowym,

karmić piersią i ten czas w moim

musiałam podjąć decyzję, co robić dalej,

gdzie dzieci były pod opieką pielęgniarek,

odczuciu właśnie nastał. Zaczęłyście się

wybrałam szkołę położnych. Troje własnych

a nie własnych mam, unosił się zapach

organizować i wzajemnie wspierać. Ważne

dzieci rodziłam w latach osiemdziesiątych,

gotowanych

jest to, że docieracie do rzetelnej wiedzy

bardzo nieprzyjaznych matkom. Przeszłam

i gotowanego kobiecego mleka. To dlatego,

i przekazujecie ją dalej w formie, która jest

przez te wszystkie sytuacje, które znacie

że zbierano mleko od matek, które miały go

akceptowalna dla współczesnych matek.

z

za dużo, zlewano je i gotowano! Czyli jednak

Jestem fanką wydawnictwa Mamania,

okropny stosunek do kobiet niektórych

Kwartalnika

Mlekoteki

osób z personelu. Później, gdy na studiach

i wielu innych działań, które podejmujecie.

w Instytucie Stosowanych Nauk Społecznych

KL: I to mleko było rozdzielane pomiędzy

Może dzięki temu zniknie pojęcie „terroru

UW uczyłam się o instytucjach totalnych

dzieci na oddziale?

laktacyjnego”. To jest dla nas bardzo bolesne,

i szpital położniczy był wymieniony jako

kiedy my, osoby zawodowo zajmujące się

przykład takiej instytucji obok wojska,

KO: Tak. Dzieci były tak karmione, nie

pomocą w karmieniu piersią, jesteśmy

więzienia czy zakonu, to tylko kiwałam

było banków mleka jak dziś. W ogóle

postrzegane jako te, które zmuszają kobiety

głową. Tak właśnie było, to była wówczas

różne rzeczy z dzisiejszej perspektywy

do karmienia piersią, bo tak nie jest.

instytucja totalna. Wtedy wszyscy w tym

wydają się dziwne, a nawet przerażające,

Szanujemy wybór matki. Ważne jest jednak,

tkwiliśmy mentalnie - i personel, i pacjentki,

prawda? Na przykład masowanie piersi

żeby rodzice podejmowali swoje decyzje

i ich rodziny. A relikty tamtego systemu

w nawale, strasznie bolesne i nie dające

dotyczące żywienia dziecka świadomie

i dziś możemy spotkać w wielu szpitalach

żadnych realnych korzyści, tylko powikłania.

i żeby istniała przeciwwaga do zalewającej

w Polsce. Kobiety się temu poddają,

I to, że nagie dziecko matka widziała

ich masy reklam sztucznych mieszanek dla

ale każda z nas czuje, jak powinno być,

pierwszy raz, kiedy wychodziła do domu.

niemowląt, butelek, smoczków, herbatek

choć nie każda, być może, umie sobie to

Było wtedy przebierane w ubranka domowe

i słoiczków o cudownych właściwościach.

sprecyzować.

przez pielęgniarkę przy matce. W czasie

Laktacyjnego,

opowiadań,

te

zamknięte

szpitale,

kauczukowych

smoczków

nie tylko mieszanki były.

pobytu w szpitalu po porodzie dziecko było

Dlatego pokazywanie matek, które karmiły swoje dzieci piersią (i to długo!), które

KL: Albo przynajmniej czuje, że nie powinno

przynoszone do karmienia zawsze szczelnie

są zwyczajne, a jednocześnie piękne

być tak jak jest?

zawinięte. I to było takie oczywiste dla wszystkich, bo tego uczyłyśmy się w szkole

i zadowolone, jest takie potrzebne. KO: Tak, albo że nie powinno tak być.

i od starszych koleżanek. Ale z drugiej

KL: Od kiedy pracuje Pani w szpitalu Św.

Wracając do mojej opowieści - gdy

strony, jak już usłyszałam, że można inaczej,

Zofii?

zaczynałam pracę w szpitala na Żelaznej,

to było olśnienie.

to

jako

nowy

pracownik

obowiązkowe

na

Konsultanta

Św. Zofia była już wtedy Szpitalem

walczyły

Laktacyjnego, ten pierwszy profesjonalny

Przyjaznym Dziecku. Oczy mi się wtedy

piersią w Polsce. Moja przygoda z laktacją

w Polsce, robiłyśmy w 2004 roku. I tak

otworzyły! Pierwszy raz jako położna

zaczęła się od tego słynnego, pierwszego

naprawdę to wtedy zajęłam się laktacją na

pracująca już dosyć długo słyszałam te

kursu. Po zdaniu egzaminu na IBCLC

dobre. Czyli to „dopiero” 10 lat. W związku

wszystkie rzeczy na temat laktacji. W szkole

zaczęłam pomagać mamom karmiącym,

z tą rocznicą w grudniu organizujemy

w ogóle o tym nie uczono.

ale też odziedziczyłam po Beacie Sztyber

jubileuszową

konferencję

laktacyjne.

Nie należałam do prekursorek, które

KO: Od 1998 roku. Ale kurs dla kandydatów Międzynarodowego

szkolenie

przeszłam

stanowisko

Polskiego

o

przywrócenie

koordynatora

karmienia

ds.

opieki

Towarzystwa Konsultantów i Doradców

KL: To chyba jest to samo, co teraz też na

laktacyjnej w szpitalu Św. Zofii. Musiałam

Laktacyjnych.

Konferencji mówiły położne. Jedne miały na

się zająć też innymi rzeczami: szkoleniem

studiach naukę o laktacji, ale inne nie. Idą

personelu, wytyczaniem kierunków pracy,

do pracy i orientują się, że nie wiedzą nic.

wdrażaniem procedur i ich ewaluacją.

41


42

Kwartalnik Laktacyjny nr 4

Taka była moja droga. A legenda, którą zawsze

opowiadam

(a

właściwie

wiedzy o karmieniu i rozwoju wcześniaków.

to

nie legenda, tylko prawda) jest taka,

niemowlęta, żeby same się uspokajały, same zasypiały, jadały regularnie i nie płakały,

KL: To jest intuicja.

za to mamy problem, żeby dać swobodę

że jak byłam na tym pierwszym szkoleniu

i zaufać starszym dzieciom i odwozimy je

laktacyjnym dla nowych pracowników, to

KO: Może... Z drugiej strony nie było wtedy

do szkoły, nie puszczamy na podwórko, nie

myślałam sobie „Boże, dlaczego ja rodziłam

łatwo dostępnych mieszanek i ich reklam.

pozwalamy, żeby same kroiły sobie chleb.

dzieci w tamtych czasach a nie teraz?”,

Trochę byliśmy „skazani” na naturę.

no i natychmiast zaszłam w ciążę. Kasię

KL: Czy to jest kwestia zmiany pokoleniowej?

urodziłam już w roku 2000 i rzeczywiście

KL:

do

Czy kobiety, które teraz rodzą dzieci,

to było już zupełnie inne macierzyństwo.

tego, co Pani opowiadała o praktykach

przejmują te informacje od swoich mam

Karmiłam ją piersią 2,5 roku i wreszcie

stosowanych

niegdyś

i babć, czy może raczej szukają swoich

położniczych,

o

przeszłam

szczęśliwie

całą

drogę.

Chciałabym

jeszcze

wrócić w

becik,

sposobów? Czy nie jest tak, że te nawyki

Pierwsze dziecko karmiłam trzy miesiące,

o zabieraniu dzieci i przynoszeniu ich tylko

jednak zostają? Mam wiele koleżanek,

drugie pięć miesięcy swoim mlekiem, ale

na karmienie i podobnych, wydawałoby się

które mają małe dzieci i chociaż obracam

odciąganym ręką.

nieuzasadnionych naukowo działaniach.

się w kręgach związanych z rodzicielstwem

Jak

porodowych

bliskości, to i tak znam dużą grupę mam,

i laktacyjnych, które słyszymy dzisiaj, to

które uważają nadal, że dziecko trzeba

Teraz byłaby uznana za prawie donoszone

mimo że wydaje się być dużo lepiej, to

przyzwyczaić do spania w łóżeczku, bo się

dziecko,

miesiąc

nadal część rzeczy w polskich szpitalach

nie odzwyczai potem. Mimo że ono płacze

w szpitalu, a ja byłam wypisana do domu.

nie uległa zmianie. Czy może to wynikać

całą noc i mimo że trzeba do niego wstawać

Więc odciągałam dla niej pokarm. Potem

z przyzwyczajeń? Co Pani o tym myśli?

szesnaście razy do karmienia..

do piersi, albo może próbowałam, ale

KO: Wydaje mi się, że często mamy do

KO: To dużo bardziej wyczerpujące, niż

ona nie wiedziała jak złapać, a ja nie

czynienia z sytuacją, gdy na pewien temat

gdyby się je wzięło do łóżka, prawda?

wiedziałam jak jej pomóc. I odciągałam

wytwarza się przekonanie, jak ma to

No właśnie, to wydaje się paradoksem,

przez pięć miesięcy mleko do słoika, stojąc.

wyglądać. Ludzie sądzą, że to jest słuszne

że kobiety w ten sposób bronią się przed

Kładłam gazetę na pralce, stawiałam słoik,

i że właśnie tak należy postępować.

uzależnieniem od dziecka i przeciążeniem.

pochylałam się nad nim i ściągałam.

Ponieważ ugruntowuje się to przez lata,

Robią sobie krzywdę, bo łatwiej by im

to potem bardzo trudno o zmianę. Dzisiaj

było, gdyby się temu zwyczajnie poddały.

Mam z tego czasu ciekawe osobiste

jesteśmy na Konferencji Bliskości, ale

Staram się to kobietom wyjaśniać, czy to

doświadczenie - jak tylko pomyślałam,

chyba to z końca XIX albo początku XX

w szkole rodzenia, czy w szpitalu. Chyba

że ten mój wcześniak już nie jest taki

wieku pochodzi przekonanie, że dziecko

jeszcze dużo czasu musi minąć, żeby to się

malutki, ona już całkiem podrosła, że może

trzeba jak najszybciej okiełznać i wdrożyć

zmieniło. Może trzeba, żeby młodzi rodzice

już się nie muszę tak wysilać z odciąganiem,

do samodzielności. To podejście cały czas

mogli obserwować wokół siebie zwyczajne

to laktacja wygasła mi w ciągu dwóch

pokutuje. Na przykład ostatnio w szpitalu

rodziny, które postępują inaczej niż nakazują

tygodni.

widziałam babcię trzymającą noworodka

utarte dotąd schematy. I to dopiero

na rękach. I ta babcia, po której widać było,

zadziała. Teraz zarówno my, konsultantki

że jest przeszczęśliwa z powodu narodzin

laktacyjne, jak i Wy, matki aktywistki,

wnuka, tak przemawiała do dziecka: „No

jesteśmy trochę postrzegane jako takie

KO: Jest. A ja już po prostu miałam dosyć

tak, już wiesz, że na rączkach dobrze. Ale

„oszołomki”,

tego schylania się i ściągania, celowania do

tak nie będzie, będziesz grzecznie spał

że z czasem to wszystko, o czym rozmawiamy,

słoika na każde karmienie.

w łóżeczku”. To był jednodniowy noworodek!

będzie zwyczajne, po prostu zwyczajne.

wtedy

spędziła

o

historiach

w

Agnieszka urodziła się w 34 tygodniu ciąży. ale

myślę

zawijaniu

szpitalach

chyba nawet nie próbowałam jej przystawić

KL: Karmienie jest w głowie.

prawda?

Mam

nadzieję,

Widać na twarzy tej kobiety babciną radość KL: Bo to jest męczące.

i dumę, ale ona już chce zadbać, żeby nie był

KL: Ja również widzę, że przykład działa.

przypadkiem rozpieszczony. Lęk, że dziecko

Przykład

KO: Tak, ale też miałam taki power, że

„wejdzie nam na głowę” jest tak mocno

chociażby. To działa, widać to po mojej

jak mam wcześniaka, to muszę mu dać

zakorzeniony, że strasznie ciężko się go

rodzinie, znajomych. Tylko czy sam przykład

swoje mleko. Tylko skąd ja wiedziałam,

pozbyć. Myślę, że ludzie, którzy postępują

wystarczy? Czy nie powinno być oprócz tego

że

mleko?

według jakiegoś schematu są przekonani, że

wsparcia systemowego?

Nikt wtedy do tego jakoś szczególnie

dobrze robią. Jest im ciężko się przestawić.

nie

I tak staramy się usamodzielnić najmniejsze

muszę

córce

dać

swoje

namawiał, nie było wówczas takiej

długiego

karmienia

piersią

KO: Zdecydowanie! To oczywiste, że jeżeli


Kwartalnik Laktacyjny nr 4

będziemy działać na wielu płaszczyznach,

KL: Czy na zakończenie rozmowy chciałaby

to będziemy mieć lepsze efekty. Niektórzy

Pani przekazać coś naszym czytelnikom?

ludzie akceptują to, co jest im oferowane -

KO: Chciałabym jeszcze raz powiedzieć to, że

jeśli system jest dobry, to będą przyjmować

nie powinnyśmy się zapędzać w ortodoksję.

dobre rzeczy. Jeżeli system jest zły, to będą

Bo to bardzo szkodzi. Chciałabym, żeby

przyjmować rzeczy, które są szkodliwe

karmienie piersią „unormalniać”. Żeby je

i złe. To, co my możemy robić, to naciskać,

wplatać w zwykłe życie. Żeby matki mogły

naciskać, naciskać. Jakie wielkie zmiany

sobie radzić z opieką nad dzieckiem na

zaszły

takim

swój własny sposób, mieszać różne wzorce,

oddolnym działaniom! Ponieważ postępy są

łączyć, dopasować do swojej rodziny. Myślę,

stopniowe, to przez przyzwyczajenie wydaje

że wiele kobiet jest zniechęconych tym,

nam się, że to nic nadzwyczajnego. Dopiero

że karmienie piersią jest przedstawiane jako

gdy popatrzymy choćby dziesięć lat wstecz,

zerojedynkowe - albo się poświęcasz bez

to widać ogromne różnice. O ile na przykład

reszty i karmisz naturalnie, albo karmisz

10 lat temu mało który z lekarzy deklarował,

butelką i jesteś wolnym człowiekiem. Warto

że akceptuje zmiany, to teraz przynajmniej

mówić o tym, że kobieta może dopasować

prawie nikt ich otwarcie nie neguje.

swoje bycie z dzieckiem do swojego stylu

w

położnictwie

dzięki

życia. Walka między mamami karmiącymi KL: Ale nadal są szpitale, w których ordynator

butelką i karmiącymi piersią to po prostu

mówi, że on nie będzie uwzględniał

koszmar.

standardu opieki okołoporodowej, bo mu KL: Mam wrażenie, że karmienie butelką

się nie podoba…

często wiąże się z tym, że kobieta nie dostała KO: Tak. Co ja mogę na to powiedzieć...

wystarczającego wsparcia w karmieniu

Ale

tych

piersią, mimo że chciała karmić. Często na

mimo

wszystko

nawet

w

pojawiają

grupach wsparcia mamy piszą, że chcą dać

się takie jaskółki - osoby, które chcą

dziecku to, co jest najlepsze, ale „nie mają

coś zmienić. Szarpią się i trudzą, ale są.

mleka”, „mają za słabe mleko” albo trafiły

I w tych miejscach też jakieś zmiany

na lekarza, który kazał dokarmić dziecko, bo

następują, choćby w taki sposób: „musimy

przybierało „tylko 300 gram w 2 tygodnie”

zrobić to szkolenie laktacyjne, trudno”.

i te mamy nie wiedzą, że to dobry wynik.

I robią.

Albo dostały zalecenie, żeby odciągać mleko

Coś się dzieje. Wiem, że dla matek, które

po to, by sprawdzić ile dziecko zjada.

„zatwardziałych”

ośrodkach

rodzą właśnie teraz to za mało. Sama mam już duże dzieci i nie mam córki, która

KO: I my słyszymy takie historie – te i to,

właśnie urodziła. To daje mi dystans - widzę

czego kobiety mają nie jeść albo jakie

korzystne zmiany i podchodzę do nich

dziwne sposoby mają zastosować na

z nadzieją. Jednocześnie jak najbardziej

problemy z karmieniem.

rozumiem z

matki,

które

niekompetencją

i

stykają

się

nieżyczliwością

KL: Lub że mleko się „przepala”.

personelu medycznego. Dla nich jest to dramat, bo to ich życie.

KO: To prawda. I o tym też często słyszę.

KL: Czy myśli Pani, że zmiany związane

KL: Z jednej strony jest coraz lepiej,

ze wsparciem laktacyjnym idą w dobrym

a z drugiej ciągle te same tematy i pytania.

kierunku? KO: A my musimy jakoś się starać pomóc. KO: Tak. Myślę, że to, że kobiety będą coraz więcej wymagać i to wymusi na systemie

KL: Kropla drąży skałę.

zmiany. Widzimy to na przykładzie porodów. KO: Właśnie tak.

43


44

Kwartalnik Laktacyjny nr 4

II Konferencja Bliskości


Kwartalnik Laktacyjny nr 4

Rodzicielstwo nie

tak

dawno

bliskości było

jeszcze

rozpatrywane

porad laktacyjnych). Paneliści poruszyli

Panel

problem

niesamowitymi

poziomu

edukacji

personelu

pokazał,

że

wielką

miłością,

pokładami

chęci

w kategoriach nowej, trochę dziwnej mody,

medycznego, ubolewali nad niewielkim

i wytrwałości można czynić prawdziwe

alternatywnego trendu popularnego wśród

wymiarem godzin zajęć poruszających

cuda.

tzw. eko-rodziców. Dziś już tak nie jest. Dziś

tematykę karmienia piersią podczas studiów

rodzicielstwo bliskości to styl życia, swoista

medycznych, a także niechęcią szpitali

Podczas konferencji odbyło się ciekawe

filozofia, towarzysząca życiu całej rodziny na

i przychodni do szkolenia swojego personelu

spotkanie „Blogosfera bliskości”, którego

każdym niemal kroku. Coraz częściej słyszy

w tym zakresie. Specjaliści pokusili się

gościem specjalnym była Agnieszka Stein.

się o globalnym, całościowym podejściu

o stworzenie listy przyczyn, które mogą być

Podczas spotkania mamy blogerki podjęły

do dziecka, o pochylaniu się nad jego

podstawą tak niskiego odsetka karmiących

nurtujące je tematy. Spotkanie było krótkie,

indywidualnością. Coraz częściej organizuje

w kraju mam. Padało wiele problemów –

a mimo to dyskusja, która się wywiązała -

się spotkania, warsztaty poświęcone tej

m.in. brak promocji karmienia naturalnego,

niezwykle gorąca.

tematyce, sprawiając, że wiedza idzie w świat

niski poziom edukacji w tym zakresie, realny

i z powodzeniem trafia pod kolejne strzechy.

brak wsparcia wśród kobiet nawzajem,

W

Jednym z wydarzeń, jeśli nie najważniejszym,

a także ze strony personelu medycznego.

uczestnicy mieli okazję zasięgnąć wiedzy

poświęconym rodzicielstwu bliskości jest

na

popołudniowej temat

części

Konferencji

prawidłowych

odruchów

Konferencja Bliskości organizowana przez

Panel obnażył nieskuteczność polskiego

u noworodków i niemowląt. Krótki wykład

wydawnictwo Mamania.

systemu, a wydźwięk dyskusji był jeden –

„Kiedy reagować? Niepokojące odruchy lub

każda kobieta powinna domagać się swoich

brak odruchów u noworodków i niemowląt

18 października w Warszawie po raz

praw, powinna sama zdobywać wiedzę

w pierwszym półroczu życia, które wymagają

drugi spotkali się sympatycy naturalnego

na temat karmienia piersią i odkłamywać

konsultacji ze specjalistą”, prowadzony

rodzicielstwa - ponad 250 osób, dla których

wszelkie rozpowszechniane mity.

przez pediatrę, Annę Rybakiewicz-Kamińską

attachement parenting to chleb powszedni.

w przejrzysty sposób uporządkował to

Przez cały dzień na sali wykładowej,

Kolejny blok tematyczny to „Bliskość

a także w kuluarach toczyły się dyskusje

z przeszkodami. Budowanie więzi z dziećmi

na temat różnych aspektów budowania

z

bliskiej relacji z dzieckiem. Zaplanowane

przyznać, że ten temat bardzo otworzył

wykład

przez organizatorów panele z udziałem

mi (i chyba nie tylko mnie) oczy na temat

z Uniwersytetu w Kopenhadze. Uczestnicy

specjalistów, pasjonatów tego tematu przez

budowania relacji z dzieckiem.

czekający na ten blok tematyczny na

wyzwaniami

rozwojowymi.”

Muszę

swą różnorodność dawały pole do wymiany poglądów i doświadczeń.

zagadnienie. Wyczekiwanym punktem programu był Henrika

Norholta,

naukowca

pewno się nie zawiedli. Norholt przedstawił Często nam, rodzicom zdrowych dzieci,

aktualną wiedzę na temat rodzicielstwa

wydaje się, że jest ciężko, wydaje nam się,

bliskości, popartą szeregiem ciekawych

Uczestnicy mogli wysłuchać 6 bloków

że nie damy rady. Rodzice obecni podczas

badań i analiz. Profesor w przystępny

tematycznych – 3 paneli i 3 wykładów.

tego

swojej

sposób pokazał zmiany jakie zachodziły

Każdy z nich niósł ze sobą ogromny

codzienności z chorym dzieckiem pokazali,

w podejściu do tego tematu na przełomie

walor edukacyjny, przedstawiając wyniki

że zbudować bliską relację z dzieckiem

lat.

badań, analiz z zakresu różnych dziedzin,

można w każdej, nawet najtrudniejszej

materiały video, dotykające tematu tak

a także masę doświadczeń praktykujących

sytuacji, nawet wtedy, kiedy trudności

popularnej w minionym wieku separacji

sympatyków rodzicielstwo bliskości.

nastręczają tak naturalne sytuacje jak

oraz ignorowania potrzeb dziecka. Badania

przytulenie,

pokazały, jak druzgocący wpływ na rozwój

panelu

opowiadając

czy

o

nakarmienie

piersią.

Przedstawił

Konferencję rozpoczął panel „Kto uderza

Co więcej, pokazali, że w tych sytuacjach

dziecka

w

polskie

podczas

brak

interesujące

emocjonalnej

więzi

którego

można również dbać o swoje, rodzicielskie

z matką. Konkluzja wykładu była jedna

osobowości

potrzeby. Historie przedstawione przez

– zdrowe przywiązanie, bliskość rodzica,

laktacyjnego świata, które od lat poświęcają

Magdalenę Hueckel (syn Leo choruje

spełnianie potrzeb dziecka to nie sprawy

się promocji karmienia piersią,

na

tylko „na teraz” - to inwestycja w przyszłość.

dyskutowały

piersi”

ma

również

prawdziwe

Profesor

Magdalena

Tomasz

Chodkowski,

m.in

Nehring-Gugulska, Iza

Zespół

Hipowentylacji,

Wrodzonej zwany

Ośrodkowej powszechnie

Sztandera,

„Klątwą Ondyny”), Sebastiana Łukomskiego

Wykład

Hanna Krawsz Kaja Kojder-Demska i Agata

(syn Antoś choruje na zespół Aspergera)

schemat”

Aleksandrowicz (Hafija.pl). Podczas panelu

i Katarzynę Pietras (syn Mikołaj choruje na

poprzednika jeśli chodzi o walor edukacyjny.

padło wiele ważnych pytań (zastanawiano

zespół Smith-Magenis) dosłownie wbijały w

Stein wyjaśniła czym dla niej samej jest

się m.in. dlaczego wciąż nie refunduje się

fotel.

rodzicielstwo

Agnieszki nie

Stein

odbiegał

bliskości,

„Wyjść od

poza

wykładu

prześledziła

45


46

Kwartalnik Laktacyjny nr 4

teorię przywiązania, w przejrzysty sposób przedstawiając m.in. rodzaje przywiązania. Przez całe spotkanie przewinęło się wiele nazwisk (będących dla Stein inspiracją) reprezentujących ciekawe teorie i podejścia w temacie (m.in. Blikle, Olechnowicz, Cohen, Siegel czy Dweck). Koniec konferencji obfitował w bliskościowe inspiracje. Podczas panelu „Inspirujące oblicza

Attachement

Parenting”

Reni Jusis, Małgorzata Musiał i Hanna Zielińska

pokazały,

że

rodzicielstwo

bliskości od niszy powędrowało w stronę mainstreamu i trafia do coraz większego grona rodzin. Na

zakończenie

Rodzicielstwa

wręczono Bliskości

Laury osobom

rozpowszechniającym idee Attachement Parenting. Nagdrody powędrowały do Małgorzaty Musiał i Anny Furmaniuk. Wyróżnione zostały Iza Sztandera, Iza Frankowska-Olech, a także Małgorzata Borecka, Emilia Jaworska i ponownie Anna Furmaniuk. Kwartalnik

Laktacyjny

jeszcze

przed

Konferencją spytał panelistów czym dla nich jest to wydarzenie.


Kwartalnik Laktacyjny nr 4

47


48

Kwartalnik Laktacyjny nr 4

Kwartalnik pyta panelistów

Z Henrikiem Norholtem, Reni Jusis, Kają Kojder-Demską, Hanną Krawsz, Ewą Muszyńską i Anną Zdrojewską-Żywiecką rozmawia Agata Aleksandrowicz

dlatego, że czas wydarzenia ograniczały seanse, a wmontowane na stałe fotele uniemożliwiały zmiany aranżacji przestrzeni. Staramy się też jak najbardziej otwierać na uczestników z dziećmi, stąd wprowadzenie biletów we

rodzinnych współpracy

Babies

kącika

i

stworzenie

z

Musical

dla

dzieci.

Nie zapomniałyśmy też o czasie na integrację uczestników, bo chcemy, żeby konferencja była okazją do spotkań. Taki integrujący charakter ma też przyznanie Lauru Bliskości, który ma wyróżnić osoby szczególnie angażujące się w promocję idei Rodzicielstwa Bliskości. Mamy w planach też specjalne spotkanie dla blogerek Anna Zdrojewska-Żywiecka (po prawej) założycielka wydawnictwa Mamania, które organizowało II Konferencję Bliskości

bliskościowych. KL: Jak powstawał program II Konferencji Bliskości? Dlaczego wybrano takie tematy?

Kwartalnik Laktacyjny: Dlaczego Mamania

do tej pory tylko z internetu, wymienić

AZŻ:

podjęła się organizacji takiego wydarzenia

doświadczeniami. Jestem przekonana, że

w zeszłym roku, poświęcony jest jednemu

jakim jest Konferencja Bliskości?

takie wydarzenia sprzyjają rozwojowi ruchu

z filarów Rodzicielstwa Bliskości. Tym

attachment parenting w Polsce, a my - jako

razem jest to karmienie piersią. Za tym

Anna Zdrojewska-Żywiecka: Od początku

wydawnictwo i jako mamy - bardzo silnie

tematem najbardziej lobbowała Agata

istnienia

Mamania

czujemy się jego częścią. Kiedy dodatkowo

Aleksandrowicz, członkini naszego zespołu,

wydawnictwa

Pierwszy

panel,

podobnie

jak

wieloma

okazało się, że do Polski mogą przyjechać

autorka bloga Hafija.pl, no i oczywiście

mamowymi inicjatywami, organizacjami

Martha i William Sears, autorzy „Księgi

redaktorka

promującymi

Rodzicielstwa Bliskości”, prace ruszyły pełną

Karmienie to szalenie ważny temat, w Polsce

parą.

wiele kobiet zaczyna karmić, ale zbyt wiele

współpracujemy

z

dobry

doulami, poród,

karmienie

piersią, noszenie. Można powiedzieć, że jesteśmy bardzo zakorzenione w środowisku

Kwartalnika

Laktacyjnego.

z nich kończy karmić zbyt wcześnie. Kilka

bliskościowym. W pewnym momencie

KL: Pierwsza Konferencja zakończyła się

lat temu wydałyśmy „Politykę karmienia

poczułyśmy ogromną potrzebę, żeby spotkać

ogromnym głodem następnej edycji – co

piersią” Gabrielle Palmer, która odsłania

się w takim szerokim, bliskościowym gronie.

zaproponujecie uczestnikom w tym roku?

kulisy światowego marketingu produktów

Wtedy narodził się projekt Konferencji

zastępujących mleko kobiece. Podczas

Bliskości - wydarzenia nie tyle promującego

AZŻ: W tym roku czeka nas kilka zmian -

panelu na pewno ten temat będzie również

rodzicielstwo bliskości, co pozwalającego

po pierwsze podjęłyśmy decyzję o zmianie

obecny. Marzy mi się, żeby z tej debaty

„doładować baterie” tym, którzy już coś

miejsca. Kino Iluzjon było wprawdzie bardzo

wynikły jakieś wspólne działania. Chcemy,

na ten temat wiedzą - poszerzyć wiedzę,

ładne, jednak wydarzenie nie mogło się

żeby na Konferencji rodzicielstwo bliskości

spotkać się z osobami znanymi często

w tamtym miejscu rozwijać - chociażby

wychodziło poza schematy. Taki tytuł nosi


Kwartalnik Laktacyjny nr 4

wykład Agnieszki Stein. Taka też będzie na

miało pozytywny charakter dla promocji

pewno dyskusja podczas panelu „Bliskość

idei.

z przeszkodami”. Zapraszamy uczestników, w większości przecież rodziców zdrowych

KL: Jakie są plany wydawnicze Mamanii na

dzieci, do posłuchania o tym, jak buduje się

najbliższe miesiące? Czym nas zaskoczycie?

więź z dzieckiem z wyzwaniami. Wierzymy, że takie spotkania zbliżają i otwierają nas

AZŻ: W ciągu najbliższych miesięcy ukażą

wszystkich. Bardzo na nie czekam. Mam

się u nas książki, na które nasi czytelnicy

też nadzieję, że ostatni panel zostawi

na pewno czekają - nowa książka Cohena

nas za to z dużą dozą energii na kolejny

o lękach dziecięcych, kolejne pozycje

rok działań. Jestem przekonana, że dziś

Searsów w ramach Biblioteki Rodzica,

jesteśmy w miejscu, w którym rodzicielstwo

pracujemy też nad książką kucharską

bliskości jest już rozpoznawalne. Chcemy

z

rozmawiać o tym, co i jak możemy zrobić

BLW. Rodzicielski plan wydawniczy nie

lepiej. Już szykuję się do tego panelu, tym

zaskoczy

bardziej, że sama go poprowadzę. Jest też

raczej dostarczy im dużo świetnej, nowej

oczywiście fantastyczny gość z zagranicy

lektury. To nie znaczy jednak, że jako

dr Henrik Norholt. Przyjedzie do nas dzięki

wydawnictwo nie będziemy zaskakiwać.

rekomendacji

Konsekwentnie

Marii

Ryll,

wiceprezeski

polskimi

przepisami

naszych

stałych

rozwijamy

przyjaznymi czytelników,

siostrzane

Stowarzyszenia Doula w Polsce, która miała

wydawnictwo Relacja - to projekt, w którym

okazję słuchać jego wystąpienia podczas

mają się pojawiać tytuły wspierające

zagranicznej konferencji chustowej.

bardziej

świadome,

zrównoważone,

empatyczne życie. Te idee mają moim KL: Jaki jest plan na następne lata? Kiedy

zdaniem dużo wspólnego z rodzicielstwem

odbędzie się III Konferencja? Czy macie już

bliskości. Najbliższa, listopadowa premiera

plany na tematykę następnej edycji?

w Relacji to „Mniej” Marty Sapały - zapis rocznego minimalistycznego eksperymentu

AZŻ:

Już

wiemy,

że

przyszłoroczna

Konferencja będzie dwudniowa - w tym roku w niedzielę mamy dodatkowy dzień warsztatowy, ale z wielu ciekawych tematów musiałyśmy zrezygnować ze względu na brak czasu na kolejny panel czy wystąpienie. Tematyki

jeszcze

nie

mamy,

choć

samymi tematami, na które w tym roku byłoby

nie

wystarczyło wypełnić

czasu,

program.

można Jednak

zostawiamy sobie czas na ostateczne decyzje, żeby Konferencja odpowiadała też na potrzeby i problemy, którymi aktualnie żyje bliskościowe środowisko. W pokonferencyjny poniedziałek zabieramy się za organizację kolejnej edycji. KL: Laur Rodzicielstwa Bliskości – czy taka inicjatywa jest potrzebna? AZŻ: Mamy nadzieję, że zostanie ciepło przyjęta. Chociaż w rodzicielstwie bliskości najmniej chodzi o nagrody, to jesteśmy przekonane, że takie wyróżnienie będzie

w polskich warunkach. A w samej Mamanii pojawiły się książki dla dzieci.

49


50

Kwartalnik Laktacyjny nr 4

KL: Czy zaprosisz słuchaczy, żeby podjęli próby otwarcia się na inne koncepcje? Szukali w innych obszarach, nie tylko medycyny i psychologii? AS: Myślę, że tak. Na przykład dla mnie Blikle wnosi bardzo dużo, a on nie pisze o

rozwoju

dzieci,

tylko

porusza

się

w obszarze relacji zawodowych. Pomaga mi też np. przyglądanie się podejściu fizjoterapeutów do rozwoju dzieci. KL: Karmienie piersią jest jednym z filarów Rodzicielstwa Bliskości, co ono wnosi w relacje w rodzinie? AS: Daje poczucie zaufania do własnych możliwości i kompetencji. Dla każdego jest to bardzo osobiste doświadczenie. Karmienie piersią jest pewnym rodzajem relacji. Agnieszka Stein - psycholog, autorka książek “Dziecko z bliska” i “Dziecko z bliska idzie w świat” - pierwszych polskich książek o rodzicielstwie bliskości.

Jest

w

niej

nauka

bycia

z dzieckiem, dopasowywania się do niego, komunikowania się z nim. W związku z karmieniem piersią ujawniają się też różne trudności.

Kwartalnik Laktacyjny: Konferencja Bliskości ma

scalać

środowiska

bliskościowe

w Polsce. Dlaczego jest to ważne?

KL: Jakie? KL: Na II Konferencji Bliskości będziesz mówiła o różnych drogach rodzicielstwa

AS: Chociażby problem z zaufaniem dziecku,

Agnieszka Stein: Każde środowisko, jeżeli

bliskości. Dlaczego uważasz ten temat za

że ono wie i pokaże np. ile mleka potrzebuje.

jest zintegrowane, to może więcej zdziałać.

ważny?

Jest to jeden z prototypów dalszej relacji,

Ważne, aby profesjonaliści, którzy działają

bo później, kiedy nie ma karmienia piersią,

w obszarze rodzicielstwa bliskości, mogli

AS: Ten temat związany jest z tym, że dla mnie

są inne obszary, w których rozpoznajemy

się nawzajem wspierać i sobie pomagać,

rodzicielstwo bliskości zbiera merytoryczną

potrzeby dziecka, słuchamy go.

pytać nawzajem o różne rzeczy, a druga:

wiedzę, którą mamy w tej chwili na temat

Uczymy się tego albo karmiąc piersią, albo

jeśli człowiek z drugiego końca Polski pisze

rozwoju dzieci, potrzeb dzieci, relacji z nimi.

w późniejszym czasie, ale mam takie

do mnie o swoich kłopotach i szuka kogoś,

Kiedy odwołuję się do wiedzy naukowej,

poczucie, że każdy rodzic, chcąc nie chcąc,

kto mu pomoże, to chciałabym wiedzieć, do

to ona jest bardzo spójna z rodzicielstwem

dochodzi do etapu, kiedy musi się odważyć

kogo mogę go pokierować.

bliskości. Jest wiele wartościowych rzeczy,

zaufać dziecku.

wartościowych treści, źródeł, które nie są KL: I taki osobisty kontakt pomaga poznać

dostępne wszystkim osobom związanym

KL: Czy to zaufanie musi też być ze strony

inne osoby?

z rodzicielstwem bliskości, dlatego że ich

ojca do dziecka i do matki dziecka? Jak

twórcy nie identyfikują się z tym nurtem.

w tym wszystkim ma się odnaleźć tata?

AS: Bardzo, bo osobiście zetknęłam się

Pytam, bo nie wiem czy widziałaś taki

z sytuacjami, kiedy ktoś kogoś gdzieś

Może nie wiedzą, że coś takiego jest, albo

polecał, a kiedy się bliżej przyglądałam tej

działają w innym obszarze. Odkrywam

osobie, okazywało się, że poleca ona rzeczy,

rzeczy z różnych „kawałków” i widzę, że one

AS: …w którym tata specjalnie dosypuje

z którymi nie mogę się zgodzić. Kiedy znam

bardzo pasują do rodzicielstwa bliskości,

mleko modyfikowane do butelki?

różnych ludzi osobiście, kiedy są różne

poszerzają nasze rozumienie potrzeb dzieci

relacje między nami, to jest mi łatwiej

i chcę się tym podzielić.

wiedzieć, kto może być pomocny.

artykuł…

KL: Tak. Ten tata dosypywał mleko, żeby mama jak najszybciej skończyła karmić


Kwartalnik Laktacyjny nr 4

piersią, żeby mogła sobie wypocząć. Czy może być tak, że ojciec też musi się

nauczyć,

że

mama

i

dziecko

dadzą sobie radę?

51

Takich książek Twoje dziecko jeszcze nie miauuuuo

AS: Myślę, że w rodzicielstwie jest tak, że ojciec musi nauczyć się ufać mamie, a mama musi nauczyć się ufać ojcu. Przy karmieniu piersią działa to w jedną stronę, ale są też sytuacje, w których mama musi zaufać swojemu partnerowi. Na przykład, że jak on weźmie dziecko na ręce i spróbuje je uspokoić, pocieszyć, to mama nie musi dziecka zabierać od niego. Zaufanie naprawdę działa w dwie strony. Dla mnie to świadectwo tego, że rodzicielstwo bliskości nie

jest

tylko

metodą

postępowania

z dzieckiem, tylko jest to kwestia budowania relacji z ludźmi. Szanuję nie tylko dziecko, ale dorosłego też. KL: Czyli taki powrót do początku, że to są relacje bliskości? AS: Tak. Dla wielu osób droga zaczyna się od dziecka, a potem rozszerza się w stronę innych ludzi. Jednak jest mi trochę trudno wyobrazić sobie sytuację, kiedy ktoś z szacunkiem i podmiotowo traktuje tylko swoje dziecko albo dzieci i nikogo więcej.

WWW.ZLYKOCUREK.PL

reklama


Kwartalnik Laktacyjny nr 4

52

Kwartalnik Laktacyjny: Czy był pan

wyjątkowo

wcześniej w Polsce?

przedłużonego

silne

skutki kontaktu

fizycznego. Henrik Norholt: Tak, kilkakrotnie odwiedziłem Gdańsk i Warszawę,

KL: Czy noszenie dzieci w chustach

zarówno

pomaga w laktacji? Jak wpływa na

i

w

jako

turysta,

sprawach

jak

zawodowych.

karmienie piersią?

Wasz kraj jest piękny, bardzo porusza mnie wasza historia, silne

HN: Przeprowadzono dwa badania

pragnienie wolności i pokoju.

na temat wpływu chustonoszenia

Uważam

jednych

na karmienie piersią. Fizjologiczne

z najcieplejszych i najbardziej

i psychologiczne związki pomiędzy

wielkodusznych ludzi na świecie.

noszeniem

Słowian

za

dzieci

w

chuście

a karmieniem piersią nie zostały KL: Dlaczego postanowił pan wziąć

na razie precyzyjnie określone,

udział w II Konferencji Bliskości?

ale

najprawdopodobniej

na

działanie oksytocyny i prolaktyny HN: Od pięciu lat jestem członkiem

w organizmie matki wpływa bliski

europejskiej

kontakt z niemowlęciem i liczne

społeczności

propagującej

dzieci

doznania sensoryczne, jakie taki

w chustach i wiem, jak ważną rolę

noszenie

kontakt dostarcza matce. Dziecko

takie konferencje odgrywają we wprowadzaniu zmian do rozumienia rodzicielstwa

i

stosowania

Henrik Norholt - dyrektor naukowy Ergobaby Inc., doktor Uniwersytetu w Kopenhadze, na zdj. z Marią Ryll, wiceprezeską Stowarzyszenia Doula w Polsce

odpowiednich praktyk rodzicielskich. Koniecznie

jest,

aby

przedstawiciele

natomiast

jest

spokojniejsze

i bardziej „harmonijne”, a tym samym łatwiej mu uczestniczyć w udanym karmieniu piersią.

badań prezentujących wpływ utrzymywania

zawodów medycznych (lekarze, położne,

bliskiego

kontaktu

fizycznego

przez

psycholodzy, doradcy laktacyjni) poznawali

niemowlę i rodzica w ciągu kilku miesięcy

bogate dowody naukowe przemawiające

po porodzie.

za rodzicielstwem bliskości, które przynosi

KL: Jak możemy promować chustonoszenie wśród młodych rodziców? HN:

Piszcie

o

korzyściach

długotrwałe korzyści zarówno dla dzieci, jak

KL: Jak noszenie dzieci wpływa na ich

i rozpowszechniajcie o nich informacje! Ale

i rodziców.

rozwój? Co mówią najnowsze badania nad

organizujcie też spotkania chustowe, gdzie

chustonoszeniem i rozwojem noworodków?

młodzi rodzice będą mogli raz w tygodniu

KL: O czym będzie pan mówił podczas II Konferencji Bliskości?

przyjść do kawiarni i pożyczyć różnorodne HN: Chustonoszenie ma wpływ na szereg

chusty, spotkać innych aktywnie noszących

aspektów rozwojowych. Jedne z nowszych

rodziców i wypróbować chustonoszenie

HN: Krótko opiszę, jak przez ostatnie 100 lat

badań skupiały się na wcześniakach (którym

swojego dziecka. Takie spotkania są bardzo

zawody medyczne postrzegały niemowlę

w

popularne

i dziecko, co do dziś pokutuje wieloma jakże

kontakt skóra do skóry) i w ciągu 10

Uważam, że to wspaniała i bardzo inspirująca

szkodliwymi

rodzicielskimi.

lat

udokumentowały

niesamowitych

w

funkcjach

okresie

wcześniaczym

umożliwiono

innych

krajach

Europy.

różnice

inicjatywa, dzięki której każdy młody

radzeniu

rodzic, będący entuzjastą chustonoszenia,

naukowych przełomach w badaniach nad

sobie ze stresem i organizacji snu, a więc

może pomóc w tworzeniu społeczeństwa,

zwierzętami, które umożliwiły powstanie

fundamentalnych

w którym jego dziecko będzie wzrastało

teorii przywiązania. Opiszę tę teorię,

dziecka.

a także różne style przywiązania między

i

niemowlętami a rodzicami oraz ich wpływ

obserwacji

na życie we wspólnocie. Krótko przedstawię

przez większość ich dzieciństwa) badania,

hormonalne i neurologiczne podstawy

jakie kiedykolwiek przeprowadzono na

wystarczająco

rodzicielstwa,

temat następstw kontaktu fizycznego we

które odkryto w ciągu ostatnich 10-15 lat.

wczesnym niemowlęctwie. Potwierdzają

Na koniec przeanalizuję kilka kluczowych

one wiele innych badań odnotowujących

Następnie

praktykami opowiem

o

dobrego

To

obejmujące

znaczne

w

kognitywnych, aspektach najbardziej bardzo

(przyglądano

rozwoju gruntowne

długi się

okres dzieciom

w prosty i praktyczny sposób.


Kwartalnik Laktacyjny nr 4

Reni Jusis - piosenkarka, propagatorka rodzicielstwa bliskości, mama.

Wtedy

też

attachment

poznałam parenting

bliżej -

termin

KL: Chciałam zapytać jeszcze o twoje

rodzicielstwo

poglądy na temat karmienia mlekiem

bliskości i zaczęłam śledzić fora, artykuły

mamy, karmienia piersią. Czy uważasz, że

i tak się złożyło, że też ci rodzice, którzy są

to jest ważne, aby promować karmienie

zaangażowani w rodzicielstwo bliskości, też

piersią?

czuli potrzebę spotykania się, kontaktowania ze sobą i środowisko to zaczęło być coraz

RJ: Tak. Uważam, że to jest niezmiernie

bardziej aktywne.

ważne, ponieważ w Polsce od 30 lat maleje

Miałam szczęście poznać wiele takich

liczba kobiet karmiących piersią. Można

zaangażowanych osób oraz możliwość

zastanawiać się dlaczego. Coraz szybciej

prowadzenia okienka w dzień Dobry

musimy wracać do pracy, zmusza nas do

TVN pt. Eko-mama. I to utwierdziło mnie

tego sytuacja finansowa. Trudno jest też

w przekonaniu, że ekologia to nie tylko

połączyć odciąganie mleka, kontynuowanie

najpopularniejszą mamą, która promuje

ochrona

Ale

karmienia z pracą zawodową. Niektórym

eko-macierzyństwo w Polsce. Skąd pomysł

również jest ona dla drugiego człowieka,

kobietom się to udaje, niektórym nie.

na taki styl życia?

tym bardziej dla dzieci i dla siebie samego.

Wiadomo, że ta droga mleczna przez

Kwartalnik

Laktacyjny:

Jesteś

środowiska

naturalnego.

pierwsze miesiące, przynajmniej trzy, nie Reni Jusis: Od jakichś 10 lat jestem

KL: Czyli to pójście drogą rodzicielstwa

jest usłana różami. Ona wymaga dużego

członkinią

Światowej

bliskości było dla ciebie konsekwencją tych

samozaparcia i pomocy. To na szczęście

Organizacji Ekologicznej, brałam udział

wszystkich wyborów, których dokonałaś

zmieniło się, mam wrażenie z opowieści

w akcji Detox i to zwróciło moją uwagę

jeszcze

czyli

mojej mamy, cioć, znajomych. Po upływie

na problem toksycznych zanieczyszczeń

ekologicznego stylu życia, tego detoxu,

tych 30 lat mamy coraz lepszy dostęp do

i w ogóle ochronę środowiska. Wtedy też

o którym mówiłaś?

poradni laktacyjnych i takie doradczynie

WWF-u,

czyli

przed

macierzyństwem,

zaczęłam bardziej działać na rzecz ochrony

są w szpitalach, pomagają. Często położne

środowiska, nie zdając sobie sprawy z tego,

RJ: Tak, ale nie mogę powiedzieć, że moje

pomagają przystawić dzieci do piersi. Moja

że ekologię można przenieść na praktycznie

poprzednie działania były na taką szeroką

mama nie karmiła mnie, ani mojej siostry

każdą płaszczyznę życia. Kiedy urodziły się

skalę. Raczej dotyczyły wyłącznie ochrony

piersią ze względu na to, że nikt nie mógł jej

moje dzieci, wyszło to naturalnie, że moje

środowiska i dopiero gdy przyszły na świat

pomóc.

pierwsze doświadczenia związane z ciążą,

moje dzieci zrozumiałam, że to jest bardzo

Pamiętam jak przed pierwszym porodem

porodem, pielęgnacją czy karmieniem

szerokie pojęcie i tak naprawdę to była dla

przeżywałam, że ja też będę miała takie

piersią, szły właśnie torem związanym

mnie motywacja do prawdziwych działań.

problemy, czy to jest rodzaj jakichś

z naturą - naturalnym porodem, naturalnym

Wcześniej wydaje mi się jednak, że to było

genetycznych obciążeń, czy tylko brak takich

podejściem do małych dzieci.

takie trochę „po łebkach” i „od święta”,

czysto ludzkich uczuć, okazania pomocy

a kiedy pojawiły się dzieci, stało się to moją

w czasach komuny. I myślę, że moja mama

pasją.

była tego przykładem. Moja siostra mieszka

Moje pierwsze kroki były zupełnie intuicyjne. Cała

ciąża

podlegała

intuicyjnemu

we Francji, dlatego widzę jak to wygląda

podejściu: wybieranie nosidełka, czy udanie

KL: To macierzyństwo dało Ci kopa do tego,

w Europie. Karmienie piersią jest teraz

się na konsultacje z doradczynią chustową.

żeby zgłębić attachment parenting i eko-

postrzegane jako coś nienowoczesnego,

To

rodzicielstwo pełną parą?

czasami wręcz obrzydliwego. Tym bardziej

były

zupełnie

nieskoordynowane

działania. A kiedy mój syn skończył pół

wzbudziło to we mnie chęć promocji tego

roku zapisałam się na pierwsze wydanie

RJ:

książki „W głębi kontinuum”. Czekałam na

odżywiania na zdrowe. Wcześniej mogłam

warto.

tę książkę, bo sądziłam, że ona może mi

wybiórczo

produkty,

Największe wrażenie na mnie robi słowo

pomóc zrozumieć moje dążenia, dylematy.

natomiast kiedy zaszłam w ciążę i urodziłam

„mleko modyfikowane”. Nie lubię rzeczy,

Ona mnie podbudowała i stwierdziłam

dziecko, to zaczęłam zdrowo gotować dla

które są modyfikowane ani genetycznie, ani

z przekonaniem, że jestem kompetentna.

całej rodziny każdego dnia. Nigdy wcześniej

w laboratoriach. Uważam, że żadne mleko

Wcześniej stałam się takim niewolnikiem

nie miałam takiej motywacji. Obudziły się

modyfikowane nigdy nie będzie tak cenne,

ekspertów, z każdym moim problemem

we mnie dodatkowe siły, bo to jest praca

jak mleko mamy.

chciałam iść do lekarza lub specjalisty i nie

na paru etatach. Łączenie bycia mamą,

Poza tym karmienie naturalne pomaga

wierzyłam w swoje siły jako młoda mama.

organizowania wszystkiego w domu.

mamom w relacji z dzieckiem, poznawaniu

Po tej książce poczułam siłę w sobie.

Dokładnie.

I

wybierać

motywację zdrowe

zmiany

i tłumaczenia innym mamom, dlaczego

jego potrzeb. To jest narzędzie oswajania

53


54

Kwartalnik Laktacyjny nr 4

się z byciem w roli mamy. Udało mi się

Jak bardzo ważne jest to, żeby takie

karmić synka półtora roku, a córkę dwa i pół

inicjatywy powstawały?

roku. To moje najpiękniejsze wspomnienia, bardzo za tym tęsknię. Wzbudza to we

RJ: Uważam że każda naturalna forma

mnie do dziś łzy wzruszenia, kiedy myślę

pomocy,

o karmieniu, oglądam zdjęcia lub widzę inne

wspierająca jest tym, czego młode mamy

mamy karmiące.

najbardziej potrzebują. W Internecie jest

dyskretna,

empatyczna,

mnóstwo sprzecznych informacji. Młode Wiem, z jakimi problemami się te mamy

mamy szukają odpowiedzi w sieci i są

zmagają, ile muszą znosić fizycznego

na pewno rozbite. Kiedyś spotkałam się

bólu i komentarzy. Miejsca publiczne

z mamą, która wykarmiła już trójkę dzieci

dostosowane do tego, abyśmy mogłybyśmy

i nadal karmi. Kobiety mogą razem karmić

spokojnie

kontrowersje

podczas takich spotkań, uspokoić się. W ten

wśród ludzi. Nie dają nam przestrzeni,

sposób budują też taką nową sieć, nową

w której mogłybyśmy czuć się swobodnie.

społeczność mam, które się wspierają.

Mama karmiąca ma na pewno trochę

Dzięki temu te kobiety wychodzą z domu,

„pod górkę” i na początku jest to dla niej

nie są zamknięte w czterech ścianach same

trudne. Mama starszych dzieci też jest

ze sobą, z dzieckiem. Wydaje mi się, że to są

narażona na krytyczne komentarze i raczej

bardzo ważne i cenne inicjatywy.

karmić

budzą

zniechęcające rady. Byłam tego świadkiem i sama tego doświadczyłam. Po drugim roku

KL: Czy uważasz, że ważna jest taka

życia mojego dziecka wszyscy mi odradzali

inicjatywa jak Konferencja Bliskości? Czy to

karmienie piersią, nie mogli tego zrozumieć,

jest fajny pomysł według Ciebie?

niecierpliwili się bardzo, kiedy to zakończę. A ja postanowiłam zakończyć to wtedy,

RJ: Super pomysł! Gdyby tak nie było,

kiedy to będzie naturalne dla mnie i dla

nie

córki. Rzeczywiście pod koniec tego okresu

w tej konferencji. Nie mogę doczekać

dwuipółrocznego już mi się powoli skończyła

się spotkania. Jest to dla mnie okazja do

cierpliwość. Nie dla karmienia i dla mojego

poznania nowych ludzi, którzy też tak

dziecka, tylko dla walki z komentarzami,

entuzjastycznie podchodzą do tematu

rozmowami. Widzę, ile mamy muszą włożyć

rodzicielstwa bliskości. Mam nadzieję, że to

pracy, żeby przez tą waleczną drogę przejść.

mnie zainspiruje, dowiem się czegoś nowego

zgodziłabym

się

wziąć

udziału

i będę mogła przekazać dalej zdobytą Myślę, że czy mama wybiera pierś, czy

wiedzę. To jest jak spotkanie klasowe

butelkę to jest jej indywidualna decyzja.

z osobami, za którymi się bardzo stęskniłam

Znam też mamy, które przeszły na butelkę

i na samą myśl mam uśmiech od ucha do

i poczuły się dopiero wyspane, zaczęły się

ucha. Dla mnie jest to bardzo wspierające

uśmiechać do dziecka. Ja też rozumiem

spotkanie i mam nadzieję, że da ono

takie sytuacje, bo nic na siłę. Natomiast

wiele nowych inspiracji zainteresowanym

każdy dzień karmienia piersią jest bardzo

osobom.

cenny. Cieszę się, że w Polsce działa La Leche League prowadzony przez Magdę Karpienię z Łodzi. Takich możliwości pomocy jest coraz więcej i mam nadzieję, że to będzie zbierać takie małe akcje promujące karmienie piersią. KL: Czy uważasz, że akcje „Mama dla mamy” mają szansę zmienić w Polsce obraz tego, jak udziela się wsparcia mamom karmiącym?


Kwartalnik Laktacyjny nr 4

Kwartalnik Laktacyjny: Czym zajmuje się

KL: Dlaczego w Europie tak mało kobiet

Pani na co dzień? Skąd zainteresowanie

karmi

rodzicielstwem w ujęciu kulturowym?

regres karmienia piersią? Czy to kwestia

piersią,

dlaczego

nastąpił

taki

kulturowa? Kaja w

Kojder-Demska: wydawnictwie,

etnograficzne

dla

Pracuję

prowadzę dzieci

i

warsztaty

KKD: Moim zdaniem jest to związane

dorosłych,

z

agresywną

polityką

koncernów

a także przygotowuję rozprawę doktorską

produkujących mleko modyfikowane, które

w Instytucie Kultury Polskiej UW. Jestem

– próbując zdobyć coraz większy segment

mamą

Rodzicielstwem,

rynku – przez lata usiłowały wytworzyć

rodziną, dziećmi interesowałam się od

przekonanie, że mleko modyfikowane jest

czterolatka.

początku studiów psychologicznych. Kiedy rozpoczęłam i

kolejne

antropologię

studia,

kulturową,

etnologię siłą

rzeczy

bardziej wartościowe niż pokarm kobiecy. Kaja Kojder-Demska - psycholożka, etnolożka Interesuje się kwestiami związanymi z rodzicielstwem

zaczęły mnie interesować te kwestie także

Takie

stanowisko

lansowały

niestety

również podręczniki wydawane przez PZWL, nadal często lekarze przy najmniejszych

w ujęciu kulturowym. Po urodzeniu dziecka,

problemach zalecają odstawienie dziecka

kiedy sama stałam się matką, zaczęłam się

czasem wiązały się oczywiście z medycyną

od piersi. Winny więc będzie także brak

interesować także społecznym i kulturowym

ludową. To na przykład wiara w moc

wiedzy środowiska medycznego, a – jak

wizerunkiem niemowlęcia, rolą matki i ojca,

czerwonej wstążeczki mającej odpędzać

wspomniałam wyżej – matki mają duże

poglądami na metody karmienia itp.

złe siły, wiara w zakazy dotyczące ciężarnej,

zaufanie do autorytetu lekarza, jeśli więc

takie jak np. zakaz przechodzenia przez

ten twierdzi, że zbilansowana dieta to mleko

KL: Jakie są charakterystyczne cechy dla

sznur czy ścinania włosów. Inne wierzenia

modyfikowane i jedzenie ze słoiczków,

rodzicielstwa w Polsce?

są związane z, jak bym to określiła,

matka właśnie tak będzie karmić dziecko.

współczesną medycyną naiwną. Będą to

Kolejna kwestia to brak dobrych wzorców.

KKD: Trudno odpowiedzieć na to pytanie

wierzenia

piersi

Widoczną w przestrzeni publicznej karmiącą

w

kilku

zdaniach.

Przede

dotyczące

przewiania

wszystkim

i przeziębienia mleka, utraty jego wartości

kobietą jest jedynie Matka Boska Karmiąca.

rodzicielstwo w Polsce to nadal w głównej

po skończeniu przez dziecko pierwszego

Młode matki czasami nigdy wcześniej nie

mierze macierzyństwo. Niewielu ojców

roku życia, przekonanie o tym, że dziecko

widziały z bliska innej karmiącej, karmienie

zajmuje się dziećmi w pełnym wymiarze

powinno mieć zawsze zakryte uszy i inne.

nie jest uznawane za coś normalnego,

czasu. Wielu młodych rodziców mieszka

powszechnego, właściwego.

z daleka od swoich rodzin pochodzenia,

Bywa

co

przerwany

uznawane przez etnografów za magiczne

dotyczący

mają

sprawia,

przekaz

że

został

międzypokoleniowy

jednak swoje

i

tak,

że

uzasadnienie

wierzenia medyczne.

rodzicielstwa. Z tego powodu rodziców, a tak naprawdę głównie matki, cechuje

W niedawno wydanym tomie Komentarzy

brak pewności siebie, brak wiary we własne

do

możliwości. Z tym związane jest też duże

(2013),

zaufanie do autorytetów medycznych,

i wierzenia urodzinowe, autorzy analizy do

wiara w ich nieomylność. To lekarz czy

zachowań „mniej lub bardziej magicznych”

pielęgniarka wie lepiej, co jest dobre dla

zaliczają „sadzanie położnicy na kolanach

dziecka. Jednocześnie matki bardzo dążą do

męża”,

samodzielności, nie proszą o pomoc, starają

rodzącej

się same sobie ze wszystkim poradzić, co

kręgosłupa lędźwiowego, „trzymanie męża

bywa niezwykle frustrujące.

za głowę przez położnicę”, „dmuchanie

Polskiego

Atlasu

opisującym

Etnograficznego

Zwyczaje,

podtrzymywanie kobiety

w

przez

dolnym

obrzędy

męża odcinku

z całej siły w butelkę”, „rozkraczanie się”, KL: Jakie są najbardziej znane wierzenia ludowe

związane

z

rozbieranie rodzącej do naga (tamże,

rodzicielstwem

i karmieniem piersią w Polsce?

s. 74–75). We współczesnym położnictwie takie zachowania są uznawane za celowe i

KKD: Część wierzeń to wierzenia dawniejsze, można je określić mianem magicznych,

wskazane,

i ułatwiają poród.

ponieważ

przyspieszają

55


56

Kwartalnik Laktacyjny nr 4

KL: Czy trudno jest być

ja na rękach ( nie znałam wtedy chusty ).

rodzicem bliskości, gdy

Kontrolowałam wyniki badań, wszystko

ma się troje dzieci?

było w normie. Przełomowym momentem są pierwsze tygodnie po narodzinach

HK: Jest takie piękne

kolejnego dziecka i początki karmienia w

powiedzenie

„Miłość

tandemie, potrzeba dużo wyczucia ze strony

się mnoży, kiedy się

szczególnie mamy, żeby starsze dziecko nie

że

poczuło się odrzucone, starszemu dziecku

Rodzicielstwo Bliskości to

dzieli”.

Myślę,

trzeba poświęcić więcej uwagi, ponieważ

wspaniała opcja również

dla niego narodziny rodzeństwa to wielka

dla

wielodzietnych.

zmiana w życiu, podczas gdy młodsze

Sądzę, że o wiele łatwiej

wchodzi do już zastanego porządku. Dobrze

stworzyć

kiedy dwójka dzieci może przytulić się

kochająca

się rodzinę, wzajemną

i przyssać do piersi mamy jednocześnie.

bliskość, kiedy można wspólnie

kiedy

KL: Jesteś aktywną kobietą, pomagasz

dzieci wiedzą, że każde

spać,

wielu mamom, powiedz jak udaje Ci się to

może się zawsze przytulić

pogodzić z macierzyństwem?

do rodziców. HK: Nie zawsze się udaje, korzystam z chwil

Hanna Krawsz, założycielka facebookowej grupy Karmiące Cyce na Ulice, doula, blogerka karmimypiersia.pl

Długie karmienie piersią np. tandemu także

kiedy dzieci są w szkole, przedszkolu lub

zmniejsza moim zdaniem problem zazdrości

pod opieką taty, dziadków. Na spotkania

między rodzeństwem, a chustonoszenie

umawiam się tak, aby wykorzystać ten

np. najmłodszych pozwala na równoczesne

wolny czas. Odkąd mam internet w telefonie

zajmowanie się starszymi dziećmi. Dzieci

pomagam mamom z grup FB w tak zwanym

Kwartalnik Laktacyjny: Skąd pomysł na

rozwijające się w rodzinie, gdzie jest

międzyczasie.

stworzenie

czułość, uważność na ich potrzeby, uczą

bardzo często dopiero w nocy, kiedy rodzina

się tez lepiej komunikować, także między

już śpi. Czasami muszę odmówić, zrobić

sobą, a to sprzyja rozwojowi mocnych więzi

sobie przerwę, dzieci i rodzina są dla mnie

między nimi.

priorytetem.

Wyborczej na temat odwołanej przez

Rodzicielstwo Bliskości w moim mniemaniu

KL:

dyrekcję Galerii Metra wystawy zdjęć matek

to także utrzymanie równowagi między

dla Ciebie odpowiedzią na zmagania

karmiących piersią, zorganizowanej przez

potrzebami rodziców i dzieci, spotkanie

z macierzyństwem?

Fundację Mleko Mamy.

w połowie drogi i ciągłe poznawanie

grupy

fejsbukowej

o

tak

ciekawej nazwie? Hanna

Krawsz:

Grupę

założyłam

Z

komputera

korzystam

w 2011 r., impulsem był artykuł Gazety Czy

rodzicielstwo

bliskości

jest

siebie nawzajem. Opierając się na swoim

HK: Od początku, odkąd zapragnęliśmy

Po zablokowaniu wystawy w galerii, Mamy

doświadczeniu,

że

z mężem mieć dzieci, macierzyństwo jest dla

zorganizowały akcję zbiorowego karmienia

w tej chwili uważam, ze bycie Rodzicem

mnie niesamowitym darem. Jako dojrzali do

piersią na stacji metra Pole Mokotowskie

Bliskości dzieci w małym wieku to sama

rodzicielstwa ludzie zdecydowaliśmy się na

w Warszawie. Pierwszy flashmob był pod

radość, niezależnie od ich liczby, poważnym

dzieci. Ja nie zmagam się z macierzyństwem,

hasłem „Cyce na ulice”, bardzo spodobało mi

wyzwaniem za to jest być Rodzicem Bliskości

cieszę się nim. Uwielbiam patrzeć na

się to hasło, zakładając grupę odwołałam się

nastolatków ;)

moje dzieci, doświadczać kontaktu z nimi,

muszę

przyznać,

do niego, ale dodałam słówko „Karmiące”,

obserwować ich rozwój.

aby nie było dwuznaczności.

KL: Karmiłaś piersią będąc w ciąży. Czy to

Bardzo się cieszę, że ten mój projekt się tak

jest trudne?

Bardzo często patrząc na nie mam poczucie

pięknie rozwija. Myślę, że dzięki Karmiącym

obcowania z cudem. Mam świadomość, że

Cycom wiele mam przetrwało chwile

HK:

Ogólnie

uważam,

że

karmienie

zarówno te gorsze jak i piękniejsze chwile

kryzysów. To wspaniałe kiedy kobiety tak się

w zdrowej, fizjologicznej ciąży nie różni

szybko mijają, dzieci tak szybko rosną... Kiedy

wzajemnie wspierają, a ja wspomagam je

się zbytnio od karmienia, gdy się w ciąży

się to wie, podchodzi się do macierzyńskich

profesjonalnymi poradami.

nie jest. Będąc w drugiej ciąży, cały czas

problemów z dużym spokojem. Kocham

karmiłam starsza córkę, jak również nosiłam

karmić piersią, świadomość, że moje dzieci


Kwartalnik Laktacyjny nr 4

wyrosły na moim własnym mleku, oraz bliskość daje mi poczucie spełnienia.

karmienia naturalnego, edukację personelu medycznego,

wyposażenie

szpitali

i promocję wśród kobiet ciężarnych i matek Oczywiście jak każdy normalny człowiek,

nie wydano w Polsce prawie nic w ciągu

mam chwile gorsze, w naszej rodzinie

ostatnich kilkunastu lat. Natomiast co roku

też są spięcia, nerwówki, ale to wszystko

kilkadziesiąt milionów złotych przeznaczane

jest częścią życia, po prostu.

jest z pieniędzy podatników na refundację

Podejście

RB pozwala pokonywać kryzysy i cieszyć

sztucznych mieszanek.

się więzią, również małżeńską. W mojej

Potrzebujemy

rodzinie tak jest od pokoleń, takie są moje

który poprzez wielopoziomowe systemowe

wspomnienia z dzieciństwa.

wsparcie

narodowego

laktacji

tendencję

odwróci

spadkową,

programu, negatywną

jeśli

chodzi

Dla mnie to naturalne, że dzieci karmi

o karmienie piersią w Polsce. Potrzebujemy

się piersią, przytula, długo wspólnie się

zdrowego społeczeństwa, a bez podstawy,

śpi, nie potrafię sobie wyobrazić innego

jaką jest naturalne karmienie, to się nie uda.

stylu rodzicielstwa, cieszę się, że jesteśmy w tym z mężem zgodni. Uważam, że świat

KL: Co konkretnie ma na celu ta petycja ?

można zmienić na lepsze tylko wtedy gdy od początku uczy się dziecko żyć w miłości

HK: Petycja ma na celu zwrócenie uwagi

i poszanowaniu drugiego człowieka.

Ministerstwa Zdrowia na problem braku systemu

opieki

laktacyjnej

w

Polsce

KL: Ostatnio głośno o petycji do Ministerstwa

i

Zdrowia.

wsparcia dla matek, które chcą karmić

http://www.petycje.pl/petycja/10964/

piersią. Karmienie naturalne jest jedyną

narodowy_program_karmienia_

optymalną metodą żywienia noworodków,

naturalnego_.html

niemowląt i małych dzieci. Powinno być

Skąd taka inicjatywa i nazwa Narodowy

wzorcem i punktem odniesienia i do niego

Program Karmienia Piersią ?

powinny odnosić się wszelkie publikacje na

znikomych

możliwościach

uzyskania

temat zdrowia dzieci, schematy żywieniowe. HK: Gdy dowiedziałam się o najnowszym

Każdy lekarz powinien umieć poprowadzić

schemacie żywienia Polskiego Towarzystwa

leczenie tak, aby chronić laktację i mieć

Gastroenterologii, Hepatologii i Żywienia

wiedzę, że większość leków można stosować

Dzieci, gdzie przedstawione w schemacie

przy karmieniu piersią. Rodzice na każdym

ilości posiłków dla dzieci karmionych piersią

etapie, od planowania ciąży, przez ciążę,

są całkowicie niezgodne z aktualną wiedzą

poród, niezależnie od jego przebiegu, połóg

medyczną w zakresie karmienia naturalnego

i cały okres karmienia piersią powinni mieć

i wręcz stanowią zagrożenie zdrowia

dostęp do rzetelnej informacji na temat

i życia dzieci, bardzo się zbulwersowałam.

zalet karmienia piersią i ryzyka związanego

Podzieliłam się tą informacją na grupie

z zaniechaniem lub wczesnym odstawieniem

Karmiące Cyce na Ulice, mamy były równie

dziecka, oraz możliwość uzyskania wsparcia

oburzone.

laktacyjnego na wysokim poziomie, zarówno

Postanowiłam

natychmiast

napisać petycję do Ministerstwa Zdrowia,

w zakresie fizjologii

a przyjaciele oraz mamy z grupy Karmiące

opiekę medyczną, wyposażenie w sprzęt

Cyce, pomogli.

wspomagający

laktacji, poprzez

laktację, oraz

wsparcie

emocjonalne i psychologiczne. Nikogo do Nazwa petycji wzięła się stąd, że w Polsce

karmienia piersią nie chcemy zmuszać, ale

rodzice pozostawieni są przez nasze państwo

pragniemy umożliwić świadomy wybór.

samym sobie, jeśli chodzi o wsparcie w laktacji. Brak wielopoziomowego systemu

http://www.petycje.pl/petycja/10964/

promującego i wspierającego laktację.

narodowy_program_karmienia_

Na budowę takiego systemu wsparcia

naturalnego_.html

57


58

ANN

Ew

Kwartalnik Laktacyjny nr 4

Kwartalnik Laktacyjny: Dlaczego Kwartalnik

z mniejszym czy większym kryzysem.

patronuje Konferencji Bliskości? KL: Jakie są plany na najbliższe miesiące? Ewa Muszyńska: Wszystkie Redaktorki są mamami, które starają się wychowywać

EM: Oczywiście pracujemy nad kolejnym

dzieci w nurcie Rodzicielstwa Bliskości. Dla

numerem Kwartalnika. Redakcja bardzo

nas możliwość patronowania Konferencji

nam się powiększyła w związku z czym

to bardzo duże wyróżnienie. To taki sygnał

mamy pomysły na nowe cykle i ciekawe

dla naszych czytelników, że popieramy

artykuły dla czytelników. W planach na

ideę tego wydarzenia, że zachęcamy do

przyszłość pojawia się też pomysł na to, aby

obserwowania i uczestnictwa. W ten sposób

Kwartalnik był drukowany. Wierzę w to, że

chcemy również przybliżyć czytelnikom

jeszcze kilka numerów, a nasza gazeta stanie

nurt rodzicielstwa bliskości.

się naprawdę prestiżowym czasopismem.

EWA

Marta

Ewa Muszyńska - współtwórczyni i redaktorka Kwartalnika Laktacyjnego

Mamy w redakcji pracowite, mądre kobiety,

KL: Dlaczego powstał Kwartalnik Laktacyjny?

więc to pewnie tylko kwestia czasu.

EM: Bardzo dobrze, że to pytanie padło, bo to właśnie rok temu podczas I Konferencji Bliskości trzy dziewczyny z naszej Redakcji spotkały się po raz pierwszy i zaczęły mówić o tym, jak ważne jest wsparcie dla

AGATA kobiet karmiących i tych chcących karmić.

Dziś wiem, że to wtedy powstał pomysł na zrobienie czegoś wspólnie. Kwartalnik

Laktacyjny powstał, aby wspierać. Powstał dlatego, że mamom potrzebne jest wsparcie innych mam.

KL: Dlaczego takie wsparcie jest ważne? EM:

Wystarczy

zapytać,

ile

kobiet

w naszym kraju karmi swoje dziecko piersią przynajmniej przez pierwsze sześć miesięcy jego życia. Niestety te statystyki są tak dramatycznie niskie, że po prostu trzeba spróbować sprawić, żeby tych kobiet było coraz więcej. Jeśli zapytać tych kobiet, jakie były ich powody przejścia na karmienie sztuczne, bez trudu można wyciągnąć wnioski, że młodym mamom brak wsparcia. Sama

byłam

przechodziłam

taką przez

mamą. trudne

Sama początki

karmienia i ze wszystkim musiałam radzić sobie sama. Szkoda, bo było to dla mnie bardzo trudne. Dlatego my nie chcemy zostawiać mam w tych trudnych chwilach samych. Możemy też sprawić, że początki wcale nie będą takie ciężkie, bo dobrze wyedukowana, pewna siebie i swoich kompetencji mama bez trudu poradzi sobie

Magd


reklama

Kwartalnik Laktacyjny nr 4

59


60

Kwartalnik Laktacyjny nr 4

Kwartalnik w T

osiemnaste Urodziny Fundacji Rodzić po ludzku

Fundacja Rodzić po Ludzku ukończyła w tym roku 18 lat. Pełnoletnia już organizacja zaprosiła do swojej siedziby wszytskich tych, którzy od początku, aż po dziś dzień byli z nią związani, a byli to m.in. Justyna Dąbrowska, Sylwia Chutnik, Jeanette Kalyta, Małgorzata Borecka i Maria Ryll, Magdalena Modlibowska i Piotr Pacewicz. Nie mogło zabraknąć reporterek Kwartalnika Laktacyjnego. Korzystając z okazji spytałyśmy gości czego życzą w tym wyjątkowym dniu Fundacji.


Terenie JP: Nie mam takiego poczucia, żeby z czymś było łatwo. Chyba najłatwiej było przekonać personel do tego, żeby dzieci zaraz po narodzinach kładzione były na piersi mamy. Jest to zapis naszego dekalogu mający swoje odzwierciedlenie w Standardach Opieki Okołoporodowej- czyli kontakt skóra do skóry od razu po narodzinach. To było coś, co było najbardziej zrozumiałe i ważne, na potwierdzenie tego postulatu istniało wiele dowodów naukowych i myślę, że z psychologicznego punktu widzenia było to łatwe do zrozumienia. Każda mama chce od razu po porodzie przytulić swoje dziecko, nie chce go nikomu oddawać, chce cieszyć się tą chwilą. Z każdą inną procedurą, było zdecydowanie trudniej, lata mówienia o tym, dlaczego to jest ważne, prezentowania badań naukowych, szkolenia, konferencje dedykowane konkretnym postulatom np. nacięciu krocza. Gdy patrzę, że wymagało to aż 18 lat, jest mi trochę smutno, widzę, ile jeszcze jest do zmiany i jak wiele kobiet doświadczy tej opieki. Wolałabym żeby to się działo dużo szybciej. KL: A jaki teraz jest wasz główny cel? JP: Aby standardy realnie działały we wszystkich salach porodowych, Joanna Pietrusiewicz - prezeska Fundacji Rodzić po Ludzku,

we wszystkich szpitalach. Żeby kobiety traktowano podmiotowo,

instruktorka w szkole rodzenia. Od kilkunastu lat towarzyszy

z godnością, życzliwością, żeby opieka w szpitalach opierała się

parom

na procedurach o udowodnionych korzystnych skutkach, a nie

przygotowując

ich

do

porodu.

Doula,

członkini

stowarzyszenia „Doula w Polsce”

prywatnych poglądach ordynatora.

Kwartalnik Laktacyjny: Powiedz czego życzysz sobie i Fundacji na jej

KL: Czy czujecie się takim strażnikiem, dobrym duchem na każdej

18. urodziny?

porodówce? Macie takie poczucie, że jesteście przy każdej kobiecie, która dobrze rodzi?

Joanna

Pietrusiewicz:

osiągnąć

Przez

to,

że

nasz

o

godność,

„dekalog

lat

udało

rodzenia

nam

się

po

ludzku”,

JP: Mamy takie poczucie, że duża jest nasza zasługa i że dużo nam

dobre

praktyki

się udało. Chociażby to, że obecność bliskiej osoby podczas porodu

w porodzie, ma swoje odzwierciedlenie w prawie. Chciałabym i to

odbywa bez opłat. To na pewno nasza zasługa, nasza praca, nasze

jest moje marzenie, może nie na następne 18 lat, tylko dużo szybciej,

kłótnie ze szpitalami, wymiana pism. To nam się udało.

czyli

wołanie

18

intymność

i

żeby zapisy z rozporządzenia Ministerstwa Zdrowia tzw. standardy opieki okołoporodowej naprawdę działały w szpitalach. To jest moje

KL: My z naszej strony chcemy podziękować za waszą działalność

największe marzenie.

i życzyć, aby tej pracy było coraz mniej.

KL: A czy piszą do was dziewczyny w celu wyrażenia swojej

JP: Dziękuję bardzo za Twoje słowa. Każdy czasem chce usłyszeć od

wdzięczności?

innych, że jego praca jest potrzeba. Zdaję sobie sprawę ile udało się nam zmienić, widzę także ile jest do zmiany, by system opieki nad

JP: Bardzo dużo kobiet pisze do nas. Często są to wyrazy wdzięczności,

kobietą w ciąży, porodzie i połogu odpowiadał na jej potrzeby, by

podziękowania, chęć podzielenia się radością ze swojego porodowego

respektował jej prawa.

doświadczenia. Niestety równie mocny głos, to głos kobiet, które doświadczyły traumy, upokorzenia, zaniedbania. Tych głosów jest wciąż za dużo. Dzielimy z kobietami radość i szczęście, ale i smutek, żal, gniew. KL: A czy są rzeczy, o których myślałyście, że „pójdą” łatwiej i które sprawiały wam trudność? Myślałyście, że będziecie się długo z tym zmagać? Czy łatwo udało się zmienić przekonania?


zmiany? Gdyby was nie było, to te zmiany mogłyby się cofnąć? DO: To jest dobre określenie, “bycie strażnikiem”. Jesteśmy organizacją strażniczą typu watchdog co w skrócie oznacza, że monitorujemy szpitale i upubliczniamy wyniki tych kontroli. Przyglądamy sie również temu, jakie działania w sprawie podnoszenia poziomu i jakości opieki nad kobietami w okresie okołoporodowym podejmuje Ministerstwo Zdrowia. Teraz stoimy na straży standardów opieki okołoporodowej i chcemy, żeby były one wdrażane i powszechnie przestrzegane w szpitalach. KL: Jak znajdujecie siłę na tę walkę? Daria Omulecka -

W Fundacji zajmuje się szeroko rozumianą

komunikacją zewnetrzną

DO: Nasz zespół jest grupą bardzo inspirujących i aktywnych kobiet. Bierzemy siły od siebie nawzajem i nawzajem siebie wspieramy. Wsparcie naszych rodzin jest też dla nas bardzo ważne - w większości

Kwartalnik Laktacyjny: Dlaczego postanowiłyście uczcić osiemnaste

jesteśmy mamami, czerpiemy w pracy z naszych doświadczeń, tych

urodziny?

pozytywnych i negatywnych. Przekonanie o tym, że jakość narodzin wpływa na jakość życia jest dla nas największą motywacją do działania.

Daria Omulecka: Ten wiek – 18 urodziny – mają wymiar symboliczny, wchodzenia w dorosłość. Jest to świetny moment na podsumowanie zmian, które wydarzyły się w polskim położnictwie w ostatnich kilkunastu latach. Chciałyśmy się też po prostu spotkać z ludźmi, z którymi na przestrzeni 18 lat współpracowała Fundacja, a którzy wspierali akcje i kampanie, wspólnie pracowali dla jednego celu. Takie spotkania są dla nas bardzo ważne, inspirujące i dają nam energię do dalszej pracy. KL: Czy masz wrażenie, że szpitale dorastają razem z wami? DO:

Mam

nadzieję,

że

dorastają!

W

bazie

szpitali

www.gdzierodzic.info zbieramy w trybie dostępu do informacji publicznej oficjalne informacje, które potem publikujemy. Kobiety dowiadują się, gdzie najlepiej rodzić, jakie są warunki w szpitalach

Ania Studniczek - Fundacja Bank Mleka Kobiecego

i czy najnowsze prawo jest przestrzegane. Oprócz tego również same oceniają szpitale, opisują swoje porody. Dla nas jest to baza informacji

Kwartalnik Laktacyjny: Dlaczego dzisiaj jesteś tutaj na urodzinach

na temat tego, na jakim poziomie jest opieka okołoporodowa

Fundacji?

w Polsce. Mamy wrażenie, że jest coraz lepiej. Z każdym miesiącem jest więcej pozytywnych wieści od kobiet - że porody są inspirującym,

Anna Studniczek:

Dlatego, że bardzo dużo zawdzięczam Asi

przełomowym, bardzo satysfakcjonującym wydarzeniem w ich życiu.

Pietrusiewicz z Fundacji Rodzić po Ludzku. To dzięki niej trafiłam

Ale nie ukrywam, że codziennie dostajemy również wiadomości

na taką drogę. To jest wielka historia godnego porodu, praw kobiet,

o tym, że przeżyły traumę, zostały pozbawione godności, ich prawa

świadomości „tej strony” kobiety, macierzyństwa, karmienia piersią.

zostały naruszone.

Tak naprawdę wszystko to zawdzięczam Asi. Dlatego też możliwość bycia tutaj dzisiaj jest dla mnie bardzo ważna.

KL: Nikt nie chce wam życzyć stu lat. A czego wy sobie same życzycie? KL: A powiedz czego życzysz Fundacji na następne lata działalności? DO: Jeżeli istniejemy, to znaczy że są jeszcze rzeczy do zrobienia. Życzymy sobie i kobietom w Polsce empatii, wsparcia, troski i opieki

AS: Życzę, aby dalej działały w tym kierunku, co działają. Żeby wszelkie

szpitalnej na najwyższym poziomie.

ręce do pomocy były im dostępne i aby takich dobrych ludzi, którzy ją wspierają, spotykała nadal, w celu dokonywania kolejnych przemian

KL: A czy nie masz wrażenia, że jesteście i zmianą, i strażnikiem tej

w Polsce.


Sylwia Chutnik - kulturoznawczyni, absolwentka Gender Studies na

że szczęśliwa mama i dobry poród to jest kapitał, z którym startujemy

UW. Prezeska Fundacji MaMa działającej na rzecz poprawy sytuacji

w dalsze życie naszego dziecka. Myślę, że to jest bardzo dobre

matek w Polsce.

spojrzenie, a przy tym to „umatczyniło“ feminizm, sprowadziło na tematy, którymi nie chciał się na początku zajmować.

Kwartalnik Laktacyjny: Dlaczego dziś tutaj przyszłaś? KL: A czego życzysz Fundacji Rodzić po Ludzku? SCh: Przyszłam na urodziny Fundacji Rodzić po Ludzku, na zaproszenie, chociaż właściwie od samego początku śledzę jej poczynania. Kiedy

Sch: To są takie dziwne urodziny, jak się przychodzi do organizacji

Fundacja zaczynała swoją działalność, ja jeszcze byłam w takim wieku,

pozarządowej, które jak to zwykle bywa działają na rzecz różnych

że jeszcze nie myślałam o posiadaniu dzieci. Natomiast pamiętam

spraw i działają z problemami. Bo życzyć takiej Fundacji sto lat, to

pierwszą myśl po tym, jak zaszłam w ciążę. To był już czas, kiedy

jest tak naprawdę skazywać się na kolejne lata ciężkiej roboty. Więc

trwała kampania Rodzić po Ludzku. Od razu tu pobiegłam do siedziby

nie wiadomo, czego życzyć, na pewno nie „do grobowej dechy”.

Fundacji i kazałam sobie opowiedzieć wszystko o najfajniejszych

Chciałabym, żeby pewnego razu wszystkie organizacje pozarządowe

szpitalach. Mało tego, idąc na poród, miałam markerem napisany

mogły zniknąć... Bo byłoby tak wspaniale, żeby zajęły się wreszcie

telefon do Fundacji. To dlatego, że wcześniej jeździłam na dużo

leżeniem do góry brzuchami. I tego chyba życzę dziewczynom

antyszczytów alterglobalistycznych. Ludzie pisali markerami telefony

z Fundacji, bo sama wiem, jak to trudno jest ciągnąć organizację

do najbliższych osób na wypadek aresztowania. I ja po prostu miałam

pozarządową w Polsce.

takie wewnętrzne poczucie, że jak coś się stanie i będą przeciwko mnie w tym okropnym i złym szpitalu, to zadzwonię do Fundacji. Nie pomyślałam, że będę rodziła o północy i wtedy nie będę mogła zadzwonić. Ale ten numer telefonu sprawił, że miałam do porodu Jezuska z Maryjką i czułam się lepiej. Pomyślałam sobie, że powinnam tu dziś być i podziękować - chociażby za poczucie, takie bardzo egoistyczne, bezpieczeństwa i zarazem odczucie, że wiem, jakie są moje prawa. Ale jestem również z ramienia Fundacji MaMa, która powstała ponad 8 lat temu, niejako z inspiracji działaniami Fundacji Rodzić po Ludzku. Pomyślałyśmy sobie, że to będzie kontynuacja po okresie okołoporodowym i że my po prostu „przejmiemy“ kobiety dalej. Będziemy się zajmować nimi i ich problemami. Właściwie od samego początku czułyśmy, że profesjonalizm i zaparcie w mówieniu rzeczy oczywistych dla wielu osób sprawia, że nam to też daje energię, żeby mówić o tym, czym zajmuje się nasza Fundacja. KL: A co Twoim zdaniem Fundacja zrobiła dla polskich feministek? Sch: Myślę, że prawa kobiety i prawa rodziców do godnego porodu stały się częścią praw kobiet, które z kolei stały się częścią praw człowieka. To wszystko zatoczyło koło, a to nie jest takie oczywiste, ponieważ w kraju dość konserwatywnym, w którym zawsze dobro dziecka przedkłada się nad dobro kobiety, mówienie o tym, żeby ona czuła się komfortowo to prawdziwa rewolucja. Nie tylko społeczna czy kulturowa, ale wręcz obyczajowa. Do tej pory wiemy, po 18 latach działania Fundacji, jak niektórzy lekarze czy personel medyczny podchodzi do tego „wygodnictwa” kobiety, która nic, „tylko by się rozkładała z tymi nogami i rodziła w tych koafiurkach, piórkach czy mufkach, podczas gdy oni tutaj trudem rąk wyjmują dzieci tych ladacznic”. A Fundacja od samego początku mówiła bardzo jasno, wręcz nie wdając się w szczegóły, co mi się zawsze bardzo podobało,


KL: Czy wypada życzyć Fundacji Rodzić po Ludzku, aby działała jeszcze dłużej? JD: Mam sprzeczne uczucia. Z jednej strony wszyscy byśmy chcieli, żeby poród był dobrym, satysfakcjonującym doświadczeniem, by spełniał wszelkie standardy i żeby nie była potrzebna żadna zewnętrzna ingerencja. Ale z drugiej strony same widzimy co się dzieje - rośnie ilość cięć cesarskich. Zastanawiałam się nad tym ostatnio i mam przekonanie, że z jednej strony mamy coraz lepsze warunki porodu: nie golą nas tępą żyletką, nie ma lewatywy, może być ktoś z nami, nie ma się koszuli do pępka, można rodzić w pojedynczej sali, kobieta jest lepiej informowana, może zmieniać pozycje przynajmniej w pierwszej fazie porodu. Justyna

związana

Wydawałoby się – cudownie, idzie ku dobremu. A jednocześnie

z Laboratorium Psychoedukacji, przez 18 lat redaktorka naczelna

Dąbrowska,

psycholog,

psychoterapeutka

zwiększa się lęk dookoła porodu, negatywna narracja na jego temat.

Dziecka, założycielka Dziecka i edziecka.pl

Jeżeli wykształcone kobiety decydują się na cięcie cesarskie na zimno to znaczy, że są przerażone, że się strasznie boją. Powodów tego lęku

Kwartalnik Laktacyjny: Dlaczego pani jest tu dzisiaj?

może być wiele: utrata kontaktu ze swoją cielesnością, brak zaufania do siebie jako kobiety. Poczucie, że trzeba wszystko kontrolować,

Justyna Dąbrowska: Jestem tu, ponieważ jestem bardzo związana

lansowane przez kulturę masową przekonanie, że jak wszystko

z Fundacją Rodzić po Ludzku. Byłam obecna w tym momencie kiedy

sobie obliczysz, ułożysz i zaplanujesz to będzie sukces. To wszystko

się urodził pomysł, by poddać ocenie szpitale położnicze w Polsce.

jest sprzeczne z procesem porodowym, gdzie właśnie chodzi o to

To się wydarzyło na konferencji „Najważniejszy początek”, od niej

by nie myśleć za bardzo, nie planować, tylko poddać się temu, co

wszystko się zaczęło. W tym samym czasie zaczęłam prowadzić pismo

dyktuje nam organizm. Do paniki okołoporodowej dokłada się też

dla rodziców małych dzieci, więc działałam równolegle w trochę

tabloidyzacja mediów i wydobywanie na światło dzienne wszystkich

w innej przestrzeni, ale inspirując się tym, co robiła Fundacja.

drastycznych porodów, śmierci okołoporodowych i innych tragedii.

Usiłowałam przekazywać naszym czytelniczkom wiedzę na temat

Tym żyją tabloidy, podsycają to, bo żyją z sensacji, i taka narracja

tego, czym może być poród i dlaczego jest takie ważne, żeby go

dociera do kobiet. Choć poród jest o wiele bezpieczniejszy niż

odzyskać, żeby z powrotem wziąć go w swoje ręce. W związku z tym,

powiedzmy czterdzieści lat temu, kobiety dziś się go bardziej boją.

że poprzednie pokolenie kobiet nie miało takiej możliwości, zerwała

W związku z tym praca Fundacji będzie tak długo potrzebna, jak długo

się łączność między matkami a córkami. Nie było takiej możliwości,

trzeba będzie pokazywać jak naprawdę wygląda poród.

żeby matka mogła przekazać córce informacje o tym, że poród może

Niedawno towarzyszyłam młodej dziewczynie, która bardzo chciała

być satysfakcjonującym, dobrym przeżyciem. Dlatego trzeba było

rodzić naturalnie. Była siedem dni po terminie, przyszła do szpitala

o tym pisać.

i trafiła na lekarkę, która jej powiedziała „proszę pani, pani zagraża swojemu dziecku, musi pani podpisać dokumenty, że pani się nie

KL: Jakie to uczucie być osobą aktywną, która dokonuje takiej zmiany,

decyduje na pozostanie w szpitalu”. Powiedziałam jej, by zapytała

uczestniczy w transformacji?

lekarkę o argumenty. USG było w porządku, KTG było w porządku, wody płodowe przezroczyste. Na szczęście podczas kolejnej kontroli

JD: Nie mogę powiedzieć, że to ja dokonałam tej transformacji.

w szpitalu ta dziewczyna trafiła na lekarza, który powiedział: „wszystko

O to trzeba zapytać dziewczyny z Fundacji. Ja osobiście byłam dumna

jest w porządku, ma pani pełna gotowość porodową, proszę wracać

i przejęta tym, że coś się zmienia.

do domu, pewnie jutro się zobaczymy.” I rzeczywiście się zobaczyli.

W 1994 roku ukazał się pierwszy numer „Dziecka” i już w pierwszym numerze poprosiłyśmy nasze czytelniczki, o to, by opisały swoje

Szkolenie personelu w Polsce nadal jest bardzo ważne. Nie tylko

porody. To było niesamowite, dostałyśmy 3500 listów. To pokazywało

ze względu na kobiety - położna, która widzi dobry poród też ma

jak ogromna jest potrzeba w kobietach, by opowiedzieć o swoim

satysfakcję, to jest i dla niej bardzo nagradzające doświadczenie.

doświadczeniu. Większość tych opowieści to były historie bardzo

Byłam przy porodzie mojego wnuka. To był piękny poród. Widziałam,

trudnych porodów i bardzo trudnych początków macierzyństwa. To

że położna, która miała swój udział w tym, co się działo też była

umacniało mnie w przekonaniu, że jesteśmy jako pismo potrzebni.

szczęśliwa.

Nie tyle po to, by radzić, ale by zdejmować z rodziców niepokój i lęk. By dać przestrzeń, w której będą mogli opowiedzieć o tym, jak ciężko

Fundacja Rodzić Po Ludzku nadal jest potrzebna, by dawać siłę tym

urodzić dziecko w sposób godny, nie mówiąc o satysfakcjonującym.

kobietom, które chcą rodzić w zgodzie ze sobą i tym, które chcą w tym pomagać.


Matylda Kozakiewicz - prowadzi poczytnego bloga Segritta.pl Kwartalnik Laktacyjny: Masz dzieci :)? [obecnie Matylda jest w ciąży. przyp. red.] Matylda Kozakiewicz: Nie mam. KL: To dlaczego tu dziś jesteś :)? MK: Dlatego, że od jakiegoś czasu współpracuję z Fundacją Rodzić Po Ludzku. Najpierw miałam zlecenia video, kiedyś byłam operatorką i montażystką, robiłam między innymi filmik z ćwiczenia mięśni Kegla. To ciekawe, bo bardzo trudno jest nagrać kobietę ćwiczącą te mięśnie tak, by było widać, że ona je ćwiczy. To było jakieś 5, 6 lat temu. Mam wrażenie, że tu pracują bardzo fajni, ciepli ludzie i nawet jeśli się robiło dla nich coś zawodowo, to ma się ochotę wracać, pogadać, coś skonsultować w sprawie swojej lub koleżanki. KL: Odsyłasz swoje koleżanki do Fundacji? MK: Zawsze. Jeżeli tylko mają jakieś wątpliwości czy na pewno mogą rodzić naturalnie, albo czy nacięcie krocza jest konieczne, czy przypadkiem nie jest lepiej mieć cesarkę, bo to bezpieczne, to zawsze je odsyłam tutaj, żeby ktoś, kto się na tym zna wytłumaczył dlaczego nie musi być tak, jak myślą. KL: Czy praca dla Fundacji sprawiła, że zaczęłaś patrzeć na kobietę, poród i macierzyństwo inaczej? MK: Tak, jak najbardziej! Wcześniej miałam dokładnie takie zdanie, jak w tej chwili niektóre moje koleżanki. Poród to było to, o czym opowiadała moja mama, moja ciocia, moja babcia, przepotworne wydarzenie, bardzo bolesne. Zdarzenie, w którym jest się traktowaną jak pudełko na człowieka, a lekarz lub położna łaskawie mają dla ciebie chwilę. Tu się dowiedziałam, że można wymagać więcej. Jest też kilka mitów, które zostały przez Fundację obalone. KL: Czego życzysz Fundacji? MK: Tak naprawdę najlepiej byłoby życzyć Fundacji, żeby już nie musiała istnieć. KL: Czy to jest możliwe? MK: Myślę, że nie. Załóżmy, że jest super, a każda kobieta w Polsce może rodzić po ludzku, jest wszystko fantastycznie, warunki są wspaniałe. Jeżeli taka fundacja zniknie, to jestem przekonana, że pojawi się jeden, drugi, trzeci szpital, w którym jednak te warunki znowu się pogorszą. Ona po prostu musi stać na straży. Dlatego też nie życzę jej, żeby zniknęła, ale zeby miała coraz mniej pracy.


KL: Co Fundacja dała położnym? JK: Przede wszystkim pewność, że też mamy swoje prawa. Medal zawsze ma dwie strony. Po jednej jest położna, po drugiej rodząca i jej przywileje. Chodzi o to, by spotkać się pośrodku. Coraz częściej zauważam, że położna nie jest anonimową, bezimienną postacią, a kobieta ma świadomość jakiej pomocy może od niej oczekiwać. Poród jest niezwykle ważnym i intymnym wydarzeniem. Zawsze marzyłam o tym, aby każda rodząca zapamiętała przynajmniej imię położnej, osoby, która jako pierwsza przywitała na świecie jej dziecko. Wygląda na to, że to marzenie się spełnia. KL: Czy wraz ze zmianą podejścia do porodu zmieniało się też podejście do karmienia piersią? Jeannette Kalyta – położna z ponaddwudziestopięcioletnim stażem,

JK: Pamiętam jak w latach 90. w warszawskich Domach Centrum

przyjęła ponad trzy i pół tysiąca porodów. Prekursorka zmian

weszłam do toalety i zobaczyłam kobietę siedzącą na podłodze

w polskim położnictwie. Pracuje w Szpitalu św. Zofii w Warszawie,

i karmiącą dziecko piersią. Zaszokowało mnie to. Zastanawiałam

prowadzi także własną Szkołę Narodzin Jeannette. Razem ze swoim

się, dlaczego nie wybrała jakiegoś zacisznego miejsca w którymś

zespołem stara się wzmacniać w kobietach wiarę we własne siły:

ze sklepów. I nagle zdałam sobie sprawę z tego, że naszej polskiej

przekonuje, że poród nie musi przerażać.

mentalności karmienie piersią kojarzy się bardziej z wydalaniem niż z czymś naturalnym i pięknym. Kobietę, która chciała nakarmić

Kwartalnik Laktacyjny: Dlaczego przyjechała Pani dziś do Fundacji?

swoje dziecko, pokonał wstyd. Nie chciała robić tego publicznie z obawy, że zostanie wyśmiana. Pamietam,że zrobiło mi się wtedy

Jeannette Kalyta: Z Fundacją byłam blisko od początku. W 1991

bardzo smutno.

roku zaczęłyśmy prowadzić szkołę rodzenia z Anną Ottfinowską przy Ewie-2, prywatnej klinice porodu naturalnego i Joannie Pietrusiewicz

Mam dwoje dzieci. Syna niestety nie udało mi się karmić piersią,

przyjmowałam w domu dwoje dzieci. W 1993 roku byłam bardzo

pomimo, że miałam wiedzę teoretyczną w małym palcu, przecież

zaangażowana w pierwszą akcję Rodzić po Ludzku. Przez pierwsze lata

jestem położną. Teraz, kiedy o tym myślę, zdaję sobie sprawę,

działalności Fundacji prowadziłam wykłady w szkole rodzenia, więc

jak wżne jest wsparcie kobiety karmiącej od pierwszych chwil po

czuję się z nią związana, choć w pewnym momencie nasze drogi się

porodzie. Mnie nikt nie pomógł, dostawałam na pół godziny śpiące

rozeszły.

dziecko, nakarmione sztuczną mieszanką i zawinięte w kokon. Nie można było o nic zapytać. Położne na oddziale położniczym mówiły,

KL: Jak to jest być świadkiem tej wielkiej zmiany, która miała miejsce

że nie zajmują się noworodkami, a te z oddziału noworodkowego

w Polsce?

zostawiały becik i natychmiast znikały. Dlatego uważam, że godny poród i upowszechnianie karmienia piersią to dwie nierozdzielne

JK: Pracuję w zawodzie położnej 27 lat i bardzo się cieszę, że mogłam

idee, o które warto walczyć.

doświadczać wszelkich zmian, które dokonywały się w polskim położnictwie. Kobieta odzyskiwała godność przy porodzie, a ja

KL: A co jeszcze zostało do zrobienia?

byłam tego świadkiem. Zaczynałam pracę w szpitalu klicznicznym, wszyscy wiemy, jak to wyglądało. Rodzące oddzielone cienkimi

JK: Słysząc różne opowieści, które docierają do mnie z Polski, coraz

parawanami, bez możliwości przytulenia i przystawienia dziecka do

częściej mam poczucie, że mieszkając w Warszawie jesteśmy trochę

piersi bezpośrednio po porodzie. Przełomem w podejściu do porodu

odrealnieni. Mam znajomą w ciąży, mieszkającą na południowym

była Ewa- 2 , wspomniana prywatna klinika porodu naturalnego. Gdy

krańcu Polski, która kupując kolorowe pisma omija artykuły na

zaczęłam tam pracować, niektóre położne podziwiały moją odwagę,

temat porodów naturalnych, karmienia piersią oraz znieczulenia

inne były przerażone. Nie rozumiały, jak mogę pracować bez zaplecza

zewnątrzoponowego przysługujacego każdej rodzącej, która sobie

sali operacyjnej. Przez 5 lat pracy w Ewie- 2 uczestniczyłam w niczym

tego życzy. To dla niej zbyt bolesne, gdyż ma świadomość, że

nie zakłóconych porodach naturalnych, które rzadko można było

w pobliskim szpitalu od wielu lat panują niezmienne zasady, nijak nie

zobaczyć w szpitalach czy klinikach. Zaczęłam też przyjmowć porody

przystające do tych opisywanych w gazetach.

w domu. Od 17 lat pracuję w szpitalu św. Zofii. Niewątpliwie jest to

Jakby czas się zatrzymał. Szpitale są niedoinwestowane, warunki złe,

jeden z nielicznych polskich szpitali respektujący ustawę o naszym

a kobiety niejednokrotnie nie mają możliwości pojechać do innej

zawodzie, w którym położne pracują samodzielnie przy porodach

placówki oddalonej o 100 kilometrów. Nie wiem, czy kolejna akcja

fizjologicznych.

„Rodzić po Ludzku” jest dobrym pomysłem. To już było.


KL: Czy to jest ten moment, kiedy trzeba iść razem w Polskę? JK: Tak. Wspólna akcja kobiet oraz wszelkich stowarzyszeń i fundacji, które wystąpią we wspólnej sprawie poprawy warunków w szpitalach położniczych i realizowania nowego standardu opieki okołoporodowej. Nie mam na myśli straszenia kobiet traumatycznymi historiami porodowymi, tego rodzaju akcje mogą zrobić więcej złego niż dobrego. KL: Czy to właśnie takiemu pokrzepieniu ma służyć książka, którą Pani napisała? JK: W książce, którą napisałam, „Położna. 3550 cudów narodzin” chciałam pokazać, co zmieniło się w położnictwie przez ostatnie ćwierć wieku. Bardzo zależało mi także na przekazaniu rzetelnej wiedzy o porodzie, nie tylko tej medycznej. Chciałam uchwycić tę niezwykłą atmosferę panującą w trakcie jego trwania, ten koktajl emocjonalny, w którym kąpią się wszyscy uczestnicy (położna również). Mam nadzieję, że czytelnik pozna zawód położnej z zupełnie innej strony, przez pryzmat emocji. Chciałabym, żeby przeczytały ją kobiety, które nie mają dostępu do szkół rodzenia, doradców i konsultantów laktacyjnych i często są pozostawione same sobie.


68

Kwartalnik Laktacyjny nr 4

sPOTKANIE W KLUBIE MAMY I TATY W WARSZAWIE

26 września w Klubie Mamy i Taty w Warszawie przy ul. Stanisławowskiej Agata Aleksandrowicz poprowadziła spotkanie dotyczące odżywiania mamy karmiącej. Anna Zdrojewska-Żywiecka z wydawnictwa Mamania opowiedziała o metodzie Bobas Lubi Wybór. Upominki dla uczestników przekazała marka Oillan.


Kwartalnik Laktacyjny nr 4

69

Kwartalnik Laktacyjny w Krakowie

Październik powitał ekipę Kwartalnika Laktacyjnego w Krakowie. Na spotkaniu w Mamy Cafe przy ulicy Karmelickiej 52 rozmawiałyśmy o odżywianiu mamy karmiącej, o rozszerzaniu diety i o codziennych zmaganiach mam karmiących z lekarzami. Piękny upominek na losowanie przekazała marka Bambooko.


70

Kwartalnik Laktacyjny nr 4

Bliżej piersi – spotkanie z Kwartalnikiem Laktacyjnym i Ośrodkiem Wspierania Rozwoju „Bliżej” We wtorek 7 października w kawiarni Bookarnia Zuzanna Kołcz-Korodzińska

przy ul. Haffnera 7/9 w Sopocie, o godzinie 10:00 odbyło się spotkanie „Bliżej piersi”, podczas którego zostały poruszone tematy o skutecznym karmieniu piersią, rodzicielstwie bliskości, noszeniu dzieci w chustach i wszystkim, co wpływa na powstawanie mocnych więzi w rodzinie. Spotkanie prowadziła Zuzanna – redaktorka Kwartalnika Laktacyjnego, właścicielka Ośrodka Wspierania Rozwoju „Bliżej”, promotorka karmienia piersią, gotowa, by odpowiedzieć na wszelkie pytana związane z karmieniem piersią. Tradycyjnie już, spotkanie przebiegło w bardzo miłej, rodzinnej atmosferze – dzieci się śmiały i gaworzyły, od czasu do czasu przerywając aktywności na małe co nieco z maminej piersi, a mamy zadawały pytania, dzieliły się swoimi doświadczeniami, wspierały i pocieszały, kiedy było to potrzebne. Czas minął zbyt szybko, pozostawił niedosyt i chęć organizacji kolejnych spotkań – bądźcie czujne, trójmiejskie mamy! Partnerem spotkania był Oillan, który przekazał kosmetyczne podarunki każdej uczestniczce, za co bardzo dziękujemy!


Kwartalnik Laktacyjny nr 4

Co to znaczy? Że w tym zabieganym świecie

Bliskość w trójmieście

są osoby, którym się chce poświęcić swój czas i energię na coś większego, na coś dla innych. I nie jest ich wcale tak mało. W przygotowaniach wzięły udział nie tylko Kluby Rodzica, których w Trójmieście nie brakuje, a które w ramach swoich

Anna Rogalska-Bućko (fot. Aleksandra Kościaniuk)

regularnych

Międzynarodowy Tydzień Bliskości to wydarzenie zainicjowane przez Babywearing International - organizację non-profit. W pierwszym tygodniu października na całym świecie rodzice starają się przybliżyć innym ideę rodzicielstwa bliskości, zapraszając na bezpłatne pogadanki, spotkania i warsztaty.

spotkań

zorganizowały

W imię zasady „wszędzie dobrze, gdzie nas

pogadanki i warsztaty o NVC, bliskich

nie ma” Trójmiasto pozazdrościło innym

książkach, zabawach z dziećmi i pasjach, ale

Tygodnia Bliskości. Nie od dziś wiadomo,

swoją cegiełkę do misternego planu dołożyli

że zazdrość może pozytywnie wpływać na

doradcy

ludzi, motywując ich do pracy i działania.

masażu Shantala, psychologowie, terapeuci,

Tak było i w tym przypadku. By Wybrzeże

animatorzy. W jeden dzień Amelie Photo

nie odstawało od reszty Polski, kreatywni

stworzyło dla nas logo akcji. Grafik

i bliskościowi rodzice postanowili połączyć

Magazynu Together zaprojektował plakat,

siły i pod wspólnym hasłem stworzyć

który udało się wydrukować, kilkanaście

cykl spotkań, na które zostali zaproszeni

osób zaproponowało szereg spotkań, a to

wszyscy, którym bliska jest idea Attachment

wszystko w tak krótkim czasie.

chustonoszenia,

instruktorzy

Parenting. W dniach 6-11 października pod hasłem „Poczuj przygodę! Podziel się

Trójmiejski Tydzień Bliskości zapoczątkowało

radością!” odbył się Trójmiejski Tydzień

spotkanie

Bliskości.

W

trakcie

całego

w

Centrum

Terapii

Logop

tygodnia

w Gdańsku (rodzice uczyli się masować

w Gdańsku, Sopocie, Gdyni i Rumii

swoje dzieci) i Trójmiejskie Gadki Szmatki

kilkudziesięciu

udział

w Gdyni, które są spotkaniami miłośników

w spotkaniach, na których poznawali tajniki

rodziców

chust na tematy nie tylko „noszeniowe”.

noszenia w chustach i nosidłach miękkich,

Z okazji Tygodnia Bliskości „Gadki” odbyły

masowania

się dwukrotnie - pierwsze z doradcą

dzieci,

wzięło

karmienia

piersią,

poznawali „język żyrafy” (NVC), BLW, bawili

noszenia, drugie z doradcą laktacyjnym.

się twórczo z dziećmi i wiele, wiele innych. I Kwartalnik w osobie Zuzanny miał swój Organizując

„pospolite

ruszenie”,

nie

udział w tym wydarzeniu. Kwartalnikowe

sądziłam, że będzie taki odzew na mój apel.

spotkanie odbyło się w Sopocie w Bookarni, a na zakończenie tygodnia, jako Ośrodek Wspierania o

szeroko

musiałabym

„Bliżej”

Zuzanna

pojętej

bliskości.

wymieniać

osoby,

mówiła Długo które

przyczyniły się do zapełnienia całego kalendarza. Ale warto wspomnieć jeszcze o jednej dobrej rzeczy, która zadziała się dzięki naszej mobilizacji. Dzięki Agnieszce Szczepaniak z Kuźni Talentów w Gdyni w większość miejsc, w których odbywały się warsztaty i spotkania zostały postawione puszki, do których wolontariusze zbierali pieniądze na chorego na raka Mateusza Przybył.

W

tym

tygodniu

nie

tylko

przybliżyliśmy rodzicom tajniki wychowania w bliskości, ale i skróciliśmy Mateuszowi drogę do uzbierania pieniędzy potrzebnych na dalsze leczenie.

71


72

Kwartalnik Laktacyjny nr 4

Promują, działają, wspierają Polska mapa laktacyjna

O inicjatywach wsparcia dla mam rozmawia Agata Aleksandrowicz

Izabela Sztandera i Izabela Frankowska-Olech dwie doule, dwie promotorki karmienia piersią - ich Mlekoteka poruszyła laktacyjną ziemię w Polsce. Ruszyły już grupy wsparcia pod szyldem Mlekoteki w wielu województwach. Sparwdźcie czy któraś z nich już działa w Waszej okolicy. Mlekoteka ma szansę stać się największa incjatywą oddolną w kraju Iza Sztandera i Iza Frankowska-Olech - dwie doule - dwa mleczne serca!


Kwartalnik Laktacyjny nr 4

„Chcemy, by kobiety czerpały radość i satysfakcję z karmienia

Wierzymy, że karmienie dzieci mlekiem kobiecym ma fundamentalne

swojego dziecka.”

znaczenie dla nich samych, a także ich matek, ojców, całych rodzin i społeczeństwa. Pragniemy, by kobiety czerpały radość i satysfakcję

W październiku tego roku ruszyły bezpłatne grupy wsparcia

z karmienia naturalnego oraz by przekazywały tę siłę dalej, innym

laktacyjnego Mlekoteka, będące odpowiedzią na ogromne i jak

kobietom, swoim córkom i synom. Taki cel ma Mlekoteka oraz jej

dotąd niezadbane potrzeby kobiet w okresie okołoporodowym

sieć wsparcia.”

i wczesnego macierzyństwa. Są to regularne spotkania w różnych miastach Polski mające na celu stworzenie miejsc, gdzie w przyjaznej

Spotkania odbywają się raz w miesiącu, są bezpłatne i wolne

i ciepłej atmosferze kobiety będą mogły:

od zapisów. Informacje o bieżących spotkaniach dostępne są na facebookowym fanpage’u Mlekoteki www.facebook.com/

otrzymać aktualną i rzetelną wiedzę, opartą o badania;

dzielić się swoimi doświadczeniami, otrzymując zrozumienie

Mlekoteka. W tym momencie bezpłatne grupy wsparcia Mlekoteka ruszyły na terenie: Puław, Wągrowca, Konstancina, Piaseczna oraz Warszawy (w trzech dzielnicach: Centrum, Ochota i Bielany).

oraz wsparcie; Jeśli chcesz poprowadzić taką grupę na terenie swojego miejsca •

przygotować się do karmienia w oparciu o profesjonalną

zamieszkania, napisz na: info.rodzicom@gmail.com, w tytule

wiedzę, a także doświadczenia innych kobiet;

maila wpisując: Mlekoteka

- nazwa miejscowości. Jeśli nie

jesteś profesjonalistą zajmującym się tematem laktacji, poszukaj •

porozmawiać z specjalistami z dziedzin laktacji i żywienia;

dzielić się swoimi wyborami;

otrzymać informacje o systemie wsparcia laktacyjnego

specjalisty, który chciałby wspólnie z Tobą poprowadzić bezpłatną grupę wsparcia Mlekoteka.

w Polsce. Spotkania prowadzone są przez profesjonalistów zajmujących się karmieniem naturalnym: promotorów karmienia piersią, doradców i konsultantów laktacyjnych, położne oraz przeszkolone doule. Daje to uczestniczkom spotkań wsparcie osób z cennym doświadczeniem związanym z karmieniem, ale także pewność, że osoby prowadzące posiadają profesjonalną wiedzę oraz doświadczenie i odpowiednią edukację w zakresie udzielania takiego wsparcia. „Naszym pragnieniem jest to, by Polki miały jak najlepsze wspomnienia związane z czasem ciąży, narodzin dziecka oraz wczesnego macierzyństwa. Chcemy, by ten okres w życiu kobiet był źródłem mocy i satysfakcji, a także zaufania do dokonywanych przez nie wyborów. Już po zakończeniu stażu, organizując wspólnie z Fundacją Rodzić po Ludzku ogólnopolską akcję promującą karmienie mlekiem kobiecym Mlekoteka, a także wcześniej szereg warsztatów o tematyce okołoporodowej zdałyśmy sobie sprawę, że wiele kobiet nie przeżywa obecnie pozytywnych emocji związanych z karmieniem dziecka. Nie mają dostępu do rzetelnej wiedzy oraz tak ważnego w tym czasie wsparcia profesjonalistów. Dlatego też naszym celem stało się zapewnienie im tego, a także odczarowanie negatywnej i pełnej mitów kultury, jaka istnieje wokół laktacji.

73


74

Kwartalnik Laktacyjny nr 4

Emilka Jaworska, mama 3,5-latki. Tak naprawdę to jest punkt wyjściowy rozmowy, bo właśnie pojawienie się na świecie córki zapoczątkowało we Emilii proces transformacji zawodowej i odkrycie nowej pasji, jaką jest wspieranie kobiet w okresie okołoporodowym.

Emilia Jaworska prowadzi w Białymstoku Centrum Naturalnego Rodzicielstwa „Rozkwit”

Kwartalnik Laktacyjny: Jak to się stało, że postanowiłaś otworzyć

to, co chciałabym robić zawodowo: prowadzić taką naturalną szkołę

Centrum Naturalnego Rodzicielstwa „Rozkwit”?

rodzenia! Jestem Ani niewymownie wdzięczna za inspirację!

Emilia Jaworska: To był proces, który miał związek z moim

To był kierunek mojego rozwoju. Dalej się to już samo potoczyło.

doświadczeniem

porodu

Zostałam doulą, Instruktorką Szkoły Rodzenia, Promotorką Karmienia

interesowałam się od dawna. Już wiele lat przed narodzinami córki

poszukiwania

wsparcia.

Tematem

Piersią, Instruktorką Masażu Dziecięcego, zaczęłam czynnie działać

miałam niezłą biblioteczkę książek o tej tematyce. W czerwcu 2012

jako doula towarzysząc kobietom i ich rodzinom w ciąży, porodzie

roku zrodził się we mnie pomysł prowadzenia portalu „Vivat Poród”

i połogu, prowadząc warsztaty, organizując różne inicjatywy. Wciąż

poświęconego porodom naturalnym i zbierającego opowieści z takich

działał też portal „Vivat Poród”, współorganizowałam ogólnopolski

porodów. Zauważyłam bowiem, że w sieci nie ma takiego miejsca,

Krąg Opowieści Porodowych. I tak wszystkie działania szły w jedną

gdzie kobiety mogłyby karmić się pozytywnymi, wzmacniającymi

stronę.

historiami ukazującymi niezakłócony medykalizacją proces. To był pierwszy krok w stronę działań w temacie okołoporodowym.

Od sierpnia 2012 roku musiały upłynąć jednak aż dwa lata, żeby

W sierpniu zupełnie przypadkowo na dalekiej suwalskiej wiejskiej

„Rozkwit” ruszył, co było rocznym poślizgiem w stosunku do

plaży podeszła do mnie kobieta z pytaniem o kąpieluszki, które

pierwotnego planu po spotkaniu z Anią. W międzyczasie jego wizja

moja córka miała na sobie. Po kilku zdaniach okazało się, że mamy

bardzo ewoluowała, a ja dojrzewałam jako doula, kobieta, mama.

bardzo zbliżone podejście do wychowywania (chusty, rodzicielstwo

To był potrzebny czas.

bliskości, karmienie piersią, poród naturalny, eko życie i wiele innych). Tą osobą była Ania Furmaniuk ze Szkoły Rodzenia „Gaja”

Prawdę mówiąc ostateczny kształt Centrum (lokal, wyposażenie

w Poznaniu. To spotkanie okazało się niesamowicie ważne, zupełnie

itp.) zawdzięczam byłym pracodawcom, którzy zwolnili mnie

nieprzypadkowe, wręcz przełomowe i tak zaskakujące – można

z pracy. To był wyraźny znak, że muszę zająć się realizacją marzenia.

powiedzieć „na końcu świata”. Nasza znajmość otworzyła mi oczy na

Dofinansowanie z UE bardzo mi w tym pomogło.


Kwartalnik Laktacyjny nr 4

KL: Kto cię wspierał?

mam więc lekarkę rodzinną specjalizującą się w holistycznym podejściu do pacjenta, medycynie chińskiej i rozmaitych terapiach

E: Bardzo dużą pomoc otrzymywałam od męża. Od początku

naturalnych. Jest położna z porodówki, doradczyni laktacyjna,

wspierał wszelkie moje działania okołoporodowe, także pod kątem

położna środowiskowa, doradczyni chustonoszenia oraz pielęgniarka

graficznym (tworzy strony internetowe). Dodawał mi sił, gdy ich

pediatryczna, której pasją jest terapia krzyżowo-czaszkowa i inne

brakowało, odciążał w obowiązkach domowych, jeśli zachodziła

terapie manualne. O każdej z tych kobiet rodzice mówią z wielkim

taka potrzeba. Gdy córka była mniejsza, wspólnie wyjeżdżaliśmy na

uznaniem, a często też z miłością. Wszystkie cieszą się olbrzymią

kilkudniowe szkolenia i on się nią w ich trakcie zajmował. Rozumiał

sympatią i znane są z ciepłego usposobienia, a zarazem to świetne

moją potrzebę podnoszenia kwalifikacji, ciągłych szkoleń, co wiązało

specjalistki w swoich dziedzinach (na 7 prowadzących zajęcia 5 osób

się oczywiście z nakładem czasu i pieniędzy. Bardzo go kocham, bo

należy do personelu medycznego).

jest wciąż moim wielkim doradcą, coachem i motywuje mnie do

Mam wrażenie, że lepszego składu nie mogłam dobrać!

działania! A że sam przeszedł drogę przekwalifikowania zawodowego

Co najważniejsze wszystkie mamy podobną wizję rodzicielstwa,

w kierunku tego, co jest jego pasją i działa jako freelancer, korzystam

podejścia do człowieka, a nawet filozofię życia. Mówimy jednym

też z jego doświadczenia. Taka z nas dobrana para.

głosem, a to oznacza, że dajemy spójny przekaz. „Rozkwit” nazywa się jednak Centrum Naturalnego Rodzicielstwa,

W aspekcie praktycznym, gdy „Rozkwit” już ruszył, nieocenionym

a to oznacza, że skupia całe to zagadnienie. Oprócz oferty szkoły

wsparciem stali się też rodzice i teściowa. Zawsze gotowi do opieki

rodzenia jest też miejsce na warsztaty o rozmaitej tematyce - od

nad córką, z ciepłym obiadem, gdy brakuje czasu na samodzielne

bliskości w łonie, poprzez przygotowanie partnera do porodu,

przygotowanie. Tato jest stale chętny do pomocy w zakupach,

masaż i akupresurę przy porodzie, odstawienie od piersi, warsztaty

transporcie, remoncie czy pracach wykończeniowych lokalu. Bez ich

psychologiczne, naturalne kosmetyki dla dzieci, czy pieluchowanie

wsparcia przedsięwzięcie też by się nie udało. Bardzo ich kocham!

wielorazowe.

Tak naprawdę czuję się wciąż otoczona wsparciem. Wokół mnie

Tematów jest mnóstwo i oferta warsztatowa wciąż się rozwija.

jest tyle osób, które mi kibicują, które ślą masę pozytywnej energii,

Dodatkowo odbywają się regularne spotkania grup wsparcia:

ciepłych myśli i miłości, wierzą w powodzenie tego projektu. Zupełnie

Laktacyjnej Grupy Wsparcia Mleczna Droga, Pozytywnie o Porodzie,

bezinteresownie proponują też pomoc praktyczną. Tym wszystkim

Odtworzyć poród – otworzyć serce – grupy dla kobiet po porodzie,

moim znajomym, lokalnym i z całej Polski, kochanym doulom, które

który nie spełnił ich oczekiwań.

bardzo mnie wspierają i Wam, którzy ze mną jesteście – dziękuję

Mamy pokazy filmów, wykłady specjalistów i kobiece kręgi.

z serca! Ja naprawdę to czuję!

Odrębną ofertą jest masaż - także dla kobiet w ciąży i po porodzie. Masaż stał się moim odkryciem i kolejną pasją, z zapałem

KL: Co było najtrudniejsze do zorganizowana, gdzie pojawiły się

dokształcam się w tym kierunku, a masowanie sprawia mi wiele

przeszkody?

radości. Oczywiście są też warsztaty masażu dziecięcego, którego mam przyjemność uczyć rodziców.

E: Prawdę mówiąc, gdy straciłam pracę, wszystko już stało się łatwe

Od grudnia „Rozkwit” poszerza się o ofertę rozwoju osobistego. I tego

i oczywiste.

dotyczcego pogłębiania świadomości – naszym pierwszym gościem

Czasem się śmieję, że skoro sama przez te dwa lata od ziarna pomysłu

jest Natalia Miłuńska, która zaprosi kobiety do pracy z cyklem

aż do realizacji nie potrafiłam tak zorganizować sobie życia, żeby

miesięcznym w ramach Czerwonego Namiotu. I tego praktycznego

otworzyć „Rozkwit”, to życie mi w tym bardzo pomogło i pozostawiło

– zaczynamy cykl warsztatów kosmetyki naturalnej: na pierwszy

w sumie bez wyboru.

ogień idzie samodzielna produkcja mydełek oraz musujących kul do

A tak na serio, ufam, że wszystko dzieje się w najwłaściwszym czasie,

kąpieli.

że przychodzi do nas w najodpowiedniejszym momencie naszego

Na 2015 rok w planach jest sporo takich spotkań, np.

życia. Wystarczy być cierpliwym i działać z pełnym zaufaniem.

z Moniką Lipowską-Hajduk poruszymy temat odkodowania

Poddałam się więc nurtowi życia i popłynęłam.

odcisku limbicznego metodą Birth Into Being, a z Sonyą Bednarek

Teraz jest najlepszy okres i kontekst na otwarcie „Rozkwitu”! Warto

będziemy uzdrawiać relacje z mamą. To wszystko zahacza

było czekać. Pod każdym względem.

o temat rodzicielstwa, bowiem akceptacja cielesności, kobiecości, seksualności, sposób postrzegania świata i życia ma odbicie

KL: Czym jest „Rozkwit”? Czym się zajmujecie, jakie prowadzicie

w naszym stylu wychowywania i podejścia do dzieci. Zaufanie do

zajęcia i dla kogo?

siebie to pierwszy krok do odkrywania własnej ścieżki rodzicielstwa. A wzmacnianie wiary rodziców w ich intuicyjną mądrość oraz

E: W zamyśle pierwotnym „Rozkwit” miał być szkołą rodzenia.

utwierdzanie w kompetencjach wychowawczych jest jednym

Tematyka i zespół prowadzących ewoluował, dojrzewał i zmieniał

z założeń istnienia Centrum.

się, aby osiągnąć w moim odczuciu pełnię. Wśród prowadzących

75


76

Kwartalnik Laktacyjny nr 4

Kl: W październiku organizowałaś Dni Bliskości w Białymstoku -

by warsztatami rozwoju osobistego i sesjami masażu pogłębiać

dlaczego? Czym jest dla Ciebie ten czas i kto pomagał Ci w organizacji

świadomość ciała i emocji, a zajęciami ekologicznymi ukazywać,

tego wydarzenia?

że szacunek należy się również Ziemi, naszemu najważniejszemu domowi.

Dni Bliskości 2011 stały się moją furtką do świadomych rodziców.

W przyszłości planuję poszerzyć ofertę Szkoły Rodzenia o spotkania

To właśnie wtedy okazało się, że także w moim mieście jest spora

już od samych początków ciąży oraz o ciąg dalszy - kolejne poziomy

grupa rodziców, którzy praktykują rodzicielstwo bliskości, wcześniej

związane z dalszymi etapami rozwoju dziecka i rodziców.

znałam ich tylko z portalu „Dzieci są ważne”. Mam więc osobisty stosunek do tego wydarzenia i wiem, jak ważne

Emilia Jaworska

może okazać się stworzenie grupy wsparcia rodziców o podobnym

Centrum Naturalnego Rodzicielstwa ROZKWIT

stylu wychowywania. Rok później byłam już koordynatorką tej

www.rozkwit.bialystok.pl;

inicjatywy, a przez następne 2 lata współorganizowałam ją. W tym

www.facebook.com/RozkwitCentrumNaturalnegoRodzicielstwa

roku działałam razem ze Stowarzyszeniem Inicjatyw Kobiecych

Vivat Poród

Kobieteria, Akademią Twórczego Rozwoju BEBE, koleżanką doulą

www.vivatporod.pl

Doulanią oraz Podlaską Zieloną Kooperatywą, kooperatywą nie tylko

www.facebook.com/VivatPorod

spożywczą, ale wspaniałą ekologiczną inicjatywą społeczną, którą

Doula Białystok

kilka lat temu miałam przyjemność zainicjować na Podlasiu.

www.doulabialystok.pl www.facebook.com/VivatDoula

Dni Bliskości to bardzo intensywny czas – ich organizacja i promocja

Vivat Eco

wymaga sporego zaangażowania, tym bardziej, że tegoroczna,

www.vivateco.pl

jubileuszowa V edycja trwała aż 2 tygodnie. Cieszyła się za to

www.facebook.com/vivateco

wyjątkową frekwencją, zaś program oferował szeroki i urozmaicony zakres tematyczny. KL: Co działo się w tych dniach? E: Oprócz warsztatów edukacyjnych dla dzieci czy teatrzyku, było miejsce na masaż dziecięcy, BLW, ajurwedę dla kobiet w ciąży czy bliskość w porodzie. Gościliśmy dwóch psychologów: Agnieszkę Stein oraz Jarka Żylińskiego na warsztacie tylko dla ojców. Nie zabrakło też spotkań chustowych – mamy tańczyły z zachustowanymi maluchami i uczyły się wiązań. Większość z tych spotkań jest kontynuowana w „Rozkwicie”, a prowadzący są zapraszani na ciąg dalszy warsztatów. W miniony weekend panowie spotkali się ponownie z Jarkiem, a w styczniu przyjeżdża na kilka dni Agnieszka Stein. KL: Jakie masz dalsze plany na nadchodzące miesiące? fot: E: Oprócz wyżej wymienionych, chciałabym ruszyć z zajęciami dodatkowymi: ćwiczenia oddechowe i fizyczne dla kobiet w ciąży i połogu oraz poszerzyć ofertę grup wsparcia. Widzę spore potrzeby w obszarze par, które starają się o dziecko oraz tych, które je straciły. Jednym z celów Centrum jest dbałość o aspekt emocjonalny i holistyczne postrzeganie życia. Moją wizją jest, by „Rozkwit” skupiał świadomych rodziców, ceniących naturalne rozwiązania, poszukujących czegoś alternatywnego wobec głównego trendu położniczo-wychowawczego. Chciałabym, by trafiały tu osoby czujące, że rodzicielstwo jest możliwością wielkiego rozwoju, jedną z najcenniejszych lekcji, a dziecko już od okresu prenatalnego to po prostu człowiek. Zależy mi też na tym,

Alina

i

FOTOAIR:

Dni Bliskości 2014.

http://fotoair.carbonmade.com/;


Kwartalnik Laktacyjny nr 4

Julita Hypki z Zielonej Góry - mama dwójki dzieci długo karmionych piersią. Zawodowo - doulą ze Stowarzyszenia Doula w Polsce, promotorka karmienia piersią, instruktorka masażu Shantala. Współpracuje z zielonogórskim Klubem Mam i Szkołą Rodzenia Ksenia. Jej największą pasją jest wspieranie mam karmiących i przygotowywanie kobiet w ciąży do naturalnego karmienia.

Julita, zawsze uśmiechnięta, w Zielonej Górze zapoczątkowała cykl spotkań „Karmienie piersią - dobry start”

Kwartalnik Laktacyjny: Czym jest projekt „Karmienie piersią - Dobry

KL: Dlaczego postanowiłaś zorganizować taki projekt w Zielonej

start”

Górze?

Julita Hypki: To nasz pomysł na zaopiekowanie się tą częścią

JH: Dowiedziałam się o projekcie „Trampolina - regionalny program

macierzyńskiej drogi wielu kobiet, która często bywa pozostawiona

wspierania inicjatyw społecznych” i uznałam, że skoro możemy

bez dostatecznego wsparcia. Posługując się statystykami CNoL

pozyskać fundusze, to zrobimy to i wykorzystamy je do tego, by choć

- polskie mamy chcą karmić piersią, z takim nastawieniem

u części mam mleczna droga mogła odzyskać wartki strumień.

startuje blisko 100% kobiet wchodzących w macierzyństwo.

Udało nam się pozyskać mikrodotację ze środków Funduszu Inicjatyw

Z jakichś przyczyn po drodze spora część z nich wpada w różnego

Obywatelskich i Związku Lubuskich Organizacji Pozarządowych

rodzaju kryzysy i kłopoty, z których nie zawsze wiedzą, jak się

i dzięki niej m. in. stworzyć broszurę na temat karmienia piersią,

podźwignąć i gdzie znaleźć pomocną dłoń. Część z nich ma szansę

zorganizować spotkanie na temat karmienia i w końcu - bezpośrednio

otrzymać wsparcie doradcy laktacyjnego w szpitalu, zaraz po

wesprzeć kobiety w karmieniu naturalnym.

narodzinach dziecka. Część może sobie pozwolić na płatną opiekę poporodową specjalisty od laktacji (CDL. IBCLC). Jednak wiele

KL: Co była największą trudnością w trakcie pracy nad projektem?

z nich nie wie, gdzie szukać pomocy. Inne kierują się po nią w różne, niekoniecznie odpowiednie, miejsca i nie zawsze mają szansę trafić

JH: Praca nad projektem daje ogromną satysfakcję. Po pierwsze,

na wspierającą, kompetentną osobę. Nierzadko otrzymują błędną

dlatego, że realnie udało się nam dać wsparcie mamom, które

poradę, skutkującą zaburzeniami laktacji, która zamiast wyciągnąć je

go poszukiwały, a te w trudniejszej sytuacji, wykraczającej

z kryzysu, wykopuje pod nimi jeszcze większą dziurę. Wobec zalewu

poza kompetencje promotora karmienia piersią, skierować do

sprzecznych czy wykluczających się rad i informacji, mamy często

odpowiednich specjalistów. Trafiały do nas mamy z różnymi

czują się zostawione z problemem same.

wątpliwościami i problemami. Zdaje się, że najchętniej z konsultacji korzystały te mamy, których pytania pozostawały bez odpowiedzi

77


78

Kwartalnik Laktacyjny nr 4

na wizytach u różnych specjalistów - mamy długo karmiące piersią,

i ZLOP tegoroczny tydzień bliskości rozrósł się do wielotygodniowego

mamy stojące przed zmasowanym atakiem sprzecznych informacji

wydarzenia „Zielona Góra Bliskości”, w ramach którego odbyło

na temat rozszerzania diety podczas karmienia piersią, czy karmienia

się wiele spotkań, wykładów i warsztatów. W tym roku - choć już

piersią po powrocie do pracy - generalnie te karmiące dłużej niż kilka

nie jako organizator - miałam okazję zaprosić rodziców na swoje

miesięcy.

spotkania, m. in. o masażu Shantala.

Ale pytałaś o trudności, mam wrażenie, że najwięcej pracy wymagały od nas... kwestie pozalaktacyjne - tworzenie wniosku,

KL: Co działo się na dniach bliskości w Zielonej Górze?

sprawozdawanie i rozliczanie projektu, w tym zakresie to my szukałyśmy wsparcia :)

JH:

Były

spotkania

z

psycholgiem,

doradcą

noszenia

i muzykoterapuetką. Warsztaty dedykowane ojcom, joga dla kobiet KL: Co oferowałyście w ramach swoich działań?

w ciąży czy choćby tworzenie odlewów ciążowych brzuszków.

JH: Miałyśmy duże spotkanie informacyjne na temat projektu

KL: Jakie masz plany na najbliższe miesiące?

oraz oczywiście karmienia piersią, zaprosiłyśmy do współpracy Certyfikowaną Doradczynię Laktacyjną, Panią Beatę Komarnicką.

JH: W grudniu planuję odpoczywać i piec dziesiątki pierniczków!

Na spotkaniu pojawiły się zarówno kobiety w ciąży, jak i mamy

Praca nad projektem okazała się dość skomplikowana logistycznie

już karmiące. Dla wszystkich uczestników projektu stworzyłyśmy

przy pracującym mężu, dwójce dzieci i urlopie wychowawczym. Moja

broszurę na temat karmienia piersią. Takie know-how dla wszystkich

córeczka bez wątpienia po ostatnich tygodniach towarzyszenia mi

startujących w karmieniu piersią, przydatne też w późniejszym

w niektórych spotkaniach mogłaby już sama prezentować

okresie karmienia. Otrzymały ją także wszystkie mamy, które

prawidłowe przystawianie dziecka do piersi.

skorzystały z nieodpłatnych konsultacji indywidualnych. Ze wsparcia

Poza tym czeka mnie kilka bardzo przyjemnych spotkań na

tego rodzaju skorzystało blisko 40 mam, a w zasadzie powinnam

warsztatach masażu Shantala czy w noworocznych grupach Szkoły

powiedzieć par, bo często pojawiali się na konsultacjach także

Rodzenia Ksenia. Na swoją kolej będą też czekać przepiękne zdjęcia,

ojcowie. Prowadzimy profil na Facebooku (www.facebook.com/

o których wspominałam. Chciałabym, aby nasza wystawa chwytała

KarmieniePiersiaDobryStart)

za serce, bo temat jest tego wart. Marzyłam o niej od lat i jak się

poświęcony

tematyce

karmienia

piersią, ale też informujący o bieżących działaniach w projekcie. Profil będzie funkcjonował po zamknięciu projektu jako miejsce dla wszystkich zainteresowanych kwestiami karmienia naturalnego. Wspieramy mamy także droga mailową, ponieważ zainteresowanie projektem wykroczyło już poza ramy naszego miasta. Udało nam się też nawiązać współpracę z fotografką, Anią Zielińską. Jej owocem będzie wystawa zdjęć mam karmiących, które zdecydowały się wziąć udział w naszych sesjach. Także nasz projekt zaczyna żyć własnym życiem i pozostanie po nim więcej niż zakładałyśmy na etapie składania wniosku. To bardzo budujące, że karmienie piersią ma taką moc! KL: Współorganizowałaś dni bliskości w Zielonej Górze, dlaczego podjęłaś się takiego zadania? JH: Tydzień Bliskości w Zielonej Górze wziął się stąd, że dwa lata pod rząd żałowałam, że nie mieszkam w większym mieście, bo październikowe wydarzenia omijają mnie szerokim łukiem. Dzięki nieocenionej Mai Kimnes z Klubu Mam i jej zmysłowi organizacji w 2012 roku z pomocą innych lokalnych mam i specjalistów (a w zasadzie mam-specjalistek, ponieważ spotkania są w większości prowadzone przez rodziców, których pasja wykroczyła już poza życie rodzinne i zamieniła się w regularne hobby lub zawód) udało nam się po raz pierwszy w naszym mieście zorganizować Tydzień Bliskości. W tym roku to już trzecia zielonogórska edycja. Ponownie z programem „Trampolina” w tle. Dzięki wsparciu FIO

okazało, kolejne marzenie czeka już w kolejce do realizacji.


Kwartalnik Laktacyjny nr 4

79

Paulina, mama małej dziewczynki, zajmuję się wsparciem kobiet w okresie okołoporodowym. Jej misją jest „niesienie dobrej nowiny”, to jest wiedzy na temat tego, co kobiety mogą robić, aby ich ciąża, poród, połóg i macierzyństwo były dla nich satysfakcjonujące. Bardzo zależy jej na tym, aby swoimi działaniami wspierać zmiany, jakie następują w przestrzeni okołoporodowej. Wszystkie podejmowane przez nią aktywności mają na celu wparcie w przybliżeniu kobiet do ich wewnętrznej siły, jako kobiety, ale również kompetentnej matki. Na co dzień pracuje jako doula, prowadzi konsultacje i warsztaty chustonoszenia, masażu Shantali oraz wspiera mamy i rodziców w odkrywaniu naturalnego rodzicielstwa. Przygotowuje się do otwarcia Naturalnej Szkoły Rodzenia w Mińsku Mazowieckim i Otwocku. Paulina prężnie działa w Warszawie i oklicach.

Kwartalnik Laktacyjny: Powiedz czym jest Mamatuli? Czym się

rodzicielskich w tym pierwszym okresie życia dziecka.

zajmujecie? KL: Kiedy powstała wasza inicjatywa i jakie przeszkody musiałaś Paulina Dudek: Mamatuli jest projektem, który powstał w styczniu

pokonać żeby mogła ona zaistnieć?

2012 roku - chwilkę po tym, jak z Agnieszką Fabianowicz ukończyłyśmy kurs na Doradczynie Noszenia w chuście ClauWi. Od chust i idei

DP: Przeszkody, które pojawiają się czasem są czysto materialne -

budowania bliskości z dzieckiem wszystko się zaczęło. Ponieważ

związane z pozyskiwaniem finansów na inwestycje oraz organizacją

okazało się, że mieszkamy niedaleko siebie - postanowiłyśmy

życia i czasu pracy, kiedy równocześnie wychowuje się małe dziecko

rozpocząć współpracę. Szybko obszar naszego działania zaczął

(Mamatuli powstało, gdy nasze dzieci miały około 6 miesięcy).

się rozszerzać, gdy�� zauważyłyśmy, jak wiele jest potrzeb, a my

Pracując w duecie - jak w każdej spółce pojawiają się czasem

poczułyśmy ogromną chęć działania i wspierania kobiet.

przeszkody w postaci różnicy zdań, ale ponieważ znamy nasz cel, który jest wspólny, zawsze udaje się wypracować taki pomysł, który

Zajmujemy się doradztwem macierzyńskim, rodzicielskim. Razem

prowadzi w wyznaczonym przez nas kierunku.

z Agnieszką prowadzimy spotkania w nurcie rodzicielstwa bliskości, promujemy karmienie piersią, mówimy o tym, jak prawidłowo

Wsparcie mamy oczywiście od swoich rodzin, ale też coraz więcej

pielęgnować dziecko, aby wspierać jego rozwój. Organizujemy

jest osób bliskich, znajomych, które wspierają naszą inicjatywę

również bardzo ważne z naszego punktu widzenia warsztaty dla mam

uważając ją za niezmiernie użyteczną w dzisiejszych czasach, kiedy

z dziećmi do pierwszego roku życia „Być Mamą” według programu

kobiety, matki i rodziny są pozostawione same sobie, gdy zerwany

Fundacji Dzieci Niczyje. Warsztaty te mają na celu umacnianie

jest przekaz pokoleniowy, a kadra medyczna daje często sprzeczne,

kobiety w roli mamy, wpieranie w budowaniu poczucia kompetencji,

niezgodne z aktualną wiedzą komunikaty.

a

także

dostarczają

wiedzy

na

temat

rozwoju dziecka do 3 roku życia, jego emocji i trudnych sytuacji


80

Kwartalnik Laktacyjny nr 4

KL: Jakie zajęcia prowadzicie? PD: Jeśli chodzi o plany na 2015 rok, to zaczynamy w styczniu, PD: Zajęcia, które prowadzimy wspólnie to: warsztaty chustonoszenia,

świętując nasze drugie urodziny. W tym czasie odbywać się

warsztat Być Mamą, spotkania w klubach mam w nurcie rodzicielstwa

będzie wiele warsztatów, spotkań i pokazy filmów w naszych

bliskości, zajęcia, które prowadzę solo w Mamatuli: spotkania

zaprzyjaźnionych miejscach dla rodziców. Plan spotkań pojawi się w

promujące karmienie piersią, spotkania przygotowujące do porodu

grudniu na naszej stronie www.mamatuli.pl

i połogu, warsztaty masażu Shantali, zajęcia w szkole rodzenia, spotkania o żywieniu metodą Bobas Lubi Wybór

W styczniu również ruszy moja Naturalna Szkoła Rodzenia w Otwocku i Mińsku Mazowieckim. Planujemy organizację pokazów

KL: Dlaczego zostałaś promotorką karmienia piersią?

filmów z tematyki okołoporodowej, a także rozpoczniemy spotkania laktacyjnej grupy wsparcia. Planujemy uruchomić nową platformę,

PD: Promotorką Karmienia Piersią zostałam z kilku powodów.

na której razem z innymi specjalistami będziemy wspierać kobiety

Będąc doulą, chciałam uzyskać rzetelną, aktualną wiedzę na temat

zupełnie za darmo.

karmienia piersią i aspektów z tym związanych, aby móc nieść fachowe wsparcie. Sama będąc mamą i karmiąc piersią z satysfakcją swoją córeczkę, która aktualnie ma 2 lata i 5 miesięcy, oczywiście wiedziałam, że mleko mamy i sam akt karmienia jest czymś wyjątkowym, czego nie da się zastąpić. Chciałam jednak promować karmienie piersią w szerszej skali i znaleźć się w społeczności innych kobiet, które również czują to samo, zjednoczyć się i wspierać mamy w tej trudnej często na początku mlecznej drodze. Chcę promować karmienie piersią, ponieważ wciąż w przestrzeni publicznej funkcjonuje wiele mitów związanych z możliwościami karmienia przez matki, z jakością ich mleka oraz możliwością zastąpienia bez najmniejszego uszczerbku mleka mamy mieszanką z krowim mlekiem. Ponieważ spotykam się z kobietami podczas różnych warsztatów, chcę dawać im wiedzę, która może pomóc w podejmowaniu decyzji o karmieniu piersią. Każda mama ma prawo wyboru, ja chcę dzielić się z nimi aktualnymi informacjami na temat laktacji, sposobu przystawiania dzieci do piersi, a w razie problemów medycznych - odesłać je do specjalisty. Możliwość takiego właśnie działania daje mi bycie Promotorką Karmienia Piersią. KL: Czym dla ciebie jest karmienie piersią? PD: Karmienie piersią jest dla mnie czymś nieopisanie naturalnym. Kiedy byłam jeszcze w ciąży, miałam obawy związane z karmieniem. Nie lubię mleka krowiego i zastanawiałam się, jak to będzie, kiedy z moich piersi płynąć będzie mleko. Po porodzie te obawy kompletnie zniknęły. Zaczęłam karmić moją córkę i to było takie oczywiste! Przypomniałam sobie o moich obawach w formie anegdoty wiele miesięcy później! Karmienie pozwala mi spędzać fantastyczny czas z moją córką, przytulać się, budować bliskość, a przy tym oczywiście dajemy sobie wzajemnie wszystkie korzyści płynące z karmienia piersią – wliczając w to zdrowotne aspekty mleka dla dziecka i samego procesu wytwarzania mleka i karmienia dla mamy. Karmienie piersią jest dla mnie oznaką kobiecości. Po trudnym porodzie, którego nie wspominam z satysfakcją, karmienie piersią pozwoliło mi zbudować swoje poczucie kompetencji jako matka. KL: Jakie macie plany na 2015 rok?


Kwartalnik Laktacyjny nr 4

Olga „Luca” Machuta-Rakowska - z zawodu content designerka. Pisanie to zawsze był jej sposób na odreagowanie, toteż bardzo lubi tę pracę. Była przez wiele lat nianią, jest wielokrotną ciocią, a także mamą - już niedługo dwójki dzieci. Olga jest promotorką karmienia piersią w Warszawie organizuje spotkania dla rodziców. Foto: Anksfoto

Kwartalnik Laktacyjny: Dlaczego zdecydowałaś się zostać promotorką

z wizją strasznej diety i pogryzionych brodawek, z baterią butelek

karmienia piersią?

i stosem ulotek producentów mleka modyfikowanego. Nic dziwnego, że tak wiele kobiet tak szybko przestaje karmić naturalnie.

Luca: Kiedy dwa lata temu urodziłam córkę, nagle znalazłam się wśród innych młodych stażem matek: na spacerach, na aerobiku,

KL: Prowadzisz spotkania w Warszawie pt. “Pełną piersią” - opowiedz

w Internecie. Odkryłam taką plemienną wspólnotę, rzeczpospolitą

coś o tym projekcie. Gdzie się spotykacie, o czym rozmawiacie?

matczyną. I zobaczyłam, jak często matkom brakuje podstawowego wsparcia w laktacji. Wiedzy i pomocy. Lubię pomagać ludziom,

L: „Pełną piersią” to warsztaty o naturalnym karmieniu skierowane

postanowiłam zdobyć tę wiedzę i się nią dzielić. To brzmi może

przede wszystkim do pań w ciąży i mam niemowląt. Skupiam się

trochę naiwnie, ale tak właśnie było!

na nich głównie na rozwiewaniu mitów na temat karmienia i na aktualnych zaleceniach WHO dotyczących karmienia dzieci piersią.

KL: Czego według Ciebie brakuje w systemie wsparcia laktacyjnego?

Oczywiście są to warsztaty, a nie wykłady, więc przede wszystkim rozmawiamy. Pierwsze zajęcia odbywały się w listopadzie w każdy

L: Łatwego dostępu do wiedzy. Jesteśmy bombardowane reklamami

czwartek. Teraz będę musiała zrobić małą przerwę ze względu na

produktów mlekozastępczych. Kobieta w ciąży, zanim jeszcze

narodziny mojego drugiego dziecka, ale mam nadzieję w styczniu

urodzi dziecko, styka się setki razy z reklamą sztucznego pokarmu

wrócić do prowadzenia tych spotkań.

dla niemowląt: w przychodniach, aptekach, pismach dla rodziców, telewizji, Internecie. Wszędzie. Wiedzę o laktacji otrzymuje

Warsztaty trwają dwie godziny i odbywają się na warszawskim

tylko wtedy, jeśli zapisze się do szkoły rodzenia, a i to nie zawsze.

Ursynowie w Sali Zabaw Labi. Moja dwuletnia córka uwielbia to

Koleżanki przekazują butelki i podgrzewacze po swoich dzieciach,

miejsce i pewnego dnia pomyślałam, że mogłabym właśnie tam

a do kompletu straszne opowieści, jak to pół roku mogły jeść tylko

spotykać się z innymi mamami, podczas gdy ich starsze dzieci

indyka. W tej sytuacji większość kobiet wchodzi w macierzyństwo

mogłyby się wyszaleć.

81


82

Kwartalnik Laktacyjny nr 4

KL: Czy na spotkania trzeba się zapisać? L: Nie, wystarczy przyjść, miejsca jest dużo! Udział w zajęciach kosztuje 10 zł, a za bawiące się dziecko nie trzeba dopłacać. KL: Dlaczego organizujesz takie spotkania? L: Chcę przekazywać rzetelną wiedzę, ale przede wszystkim oddemonizować temat, pokazać, że nie trzeba się katować dietami czy myć piersi gotowaną wodą przed każdym karmieniem (tak, ten mit wciąż krąży!). Zależy mi przede wszystkim na tym, żeby mamy nie słuchały niemądrych rad osób, które niewiele wiedzą na ten temat. Jeśli któraś mama ma konkretny problem, także omawiamy go na zajęciach. Mówię o najczęstszych kłopotach z karmieniem, takich jak złe przystawienie dziecka albo niepotrzebne dokarmianie. Opowiadam o tym, gdzie można uzyskać fachową pomoc. KL: Jakie masz plany na Nowy Rok? L: Chcę skoncentrować się na opiece nad moimi dziećmi - zaczynam urlop macierzyński, w pierwszej połowie roku będę więc głównie mamą. Wrócę też do prowadzenia warsztatów. Informację o ich wznowieniu będzie można na pewno znaleźć na facebookowym profilu Labi: https://www.facebook.com/Labisalazabaw. Zapraszam!


Kwartalnik Laktacyjny nr 4

Marta Drozd-Korożan - mama trzyletniej córki, żona wspaniałego męża. Bycie aktywistką to jej nałóg. Jest życioholiczką - wiecznie niesytą nowych doświadczeń, doznań, wrażeń. Ma więcej pomysłów niż czasu na ich realizację. Posiada wieloletnie doświadczenie w pracy w organizacjach pozarządowych. Opiekowała się dziećmi, była ankieterką, asystowała przy operacjach (cesarka i np. amputacja kończyny, albo operacja na otwartym kręgosłupie).

Marta zaangażowana w wiele projektów dających wsparcie kobietom, a teraz także założycielka szkoły rodzenia Dobry Moment

Kwartalnik Laktacyjny: Jakie masz w życiu pasje?

KL: Czy karmisz dziecko piersią?

Marta Drozd-Korożan: Ludzie to pierwsza i najważniejsza. Także ci

MDK: TAK! Od urodzenia po dziś dzień.

niezasobni w lata.

KL: Powiedz czym jest Dobry Moment?

Rekonstrukcja historyczna, konkretnie wczesne średniowiecze ze szczególnym uwzględnieniem wikingów - razem z mężem założyliśmy

MDK: Najogólniej rzecz ujmując to miejsce wspierania rozwoju.

i prowadzimy Grupę Rekonstrukcji Historycznej Gimlea. Szczecin

Pomysł zaczął się od szkoły rodzenia, ale później pomyślałyśmy,

stary i nowy.

że po porodzie wsparcie kogoś doświadczonego, kto przerobił już w praktyce sytuacje, w jakie młodzi rodzice dopiero wchodzą, jest

Teatr Ognia (fireshow) - jeden nawet założyłam :) Zielarstwo i

równie ważne.

kuchnia. Śpiew biały. (Nie)wychowanie.

Podobno do wychowania dziecka potrzeba wioski. Tylko że

Rodzicielstwo bliskości i wszelkie tematy pokrewne od BLW po

w obecnych czasach niewielu taką posiada. Dobry Moment to próba

współspanie.

zbudowania takiej wioski. To chęć, by każdy rodzic mógł czerpać radość ze swojej nowej roli. To pragnienie, by każdy moment, który

Jestem

szczecińską

liderką

Klubu

Kangura,

stowarzyszenia

upowszechniającego noszenie w chustach i nosidłach miękkich,

przeżywamy był piękny i pełny. Wyjątkowy. Zapraszamy na: http:// todobrymoment.pl/

działam też w redakcji Kwartalnika Laktacyjnego. KL: Jak długo trwały prace nad jej powstaniem? Jestem entuzjastką alternatywnych form edukacji - założyłam szczecińską

grupę

edukacji

domowej,

obecnie

rozważamy

utworzenie mikroszkoły demokratycznej dla naszych dzieci.

MDK: Każda z nas, niezależnie od siebie myślała od roku, czy kilku lat nad podobną działalnością. Rok temu zaczęłyśmy myśleć o wspólnym biznesie i bardzo powoli

83


84

Kwartalnik Laktacyjny nr 4

działać w tym kierunku. A teraz ruszamy.

KL: Kto stoi za tym projektem? MDK: Matki oczywiście. Justyna Gudełajska, biolożka i doula, mama

Dyskretne karmienie

od dwóch i pół roku, ja. Wspiera nas też Kasia Słuka - fizjoterapeutka i również młoda mama. KL: Jakie zajęcia będziecie prowadzić? Naszą pierwszoplanową formą działania jest „szkoła (nie tylko) rodzenia”, czyli warsztaty dla przyszłych rodziców, podczas których pomagamy im nie tylko przygotować się na pojawienie się dziecka, ale i w pełni czerpać z tego szczególnego czasu oczekiwania. Trochę taka bardzo pronaturalna i probliskościowa szkoła rodzenia z bonusami. Po porodzie proponujemy „warsztat rodzica”, czyli spotkania tematyczne poświęcone zagadnieniom związanym z rodzicielstwem. Oferujemy naszym klientom wsparcie douli i life coacha. Osobną kategorię stanowią zajęcia kreatywne dla każdego - od półroczniaka do stulatka. Mamy tu stymulację wielozmysłową, pracownię marzeń, warsztaty taneczne, taniec z ogniem dla wiekowo zaawansowanych, spotkania z kobiecością, gimnastykę dla mamy z dzieckiem, taniec z maleństwem w chuście, warsztaty specjalnie dla tatusiów z dziećmi i wiele innych. Organizujemy też niezwykłe uroczystości, na wyjątkowe okazje - brzuszkowe, czyli tzw. babyshower i księżycowe przyjęcia - niezwykłe przyjęcia dla dziewczynek, które wkraczają w świat kobiecości. KL: Jakie macie plany na 2015 rok? MDK: To z pewnością będzie czas budowania marki. Rozglądamy się za własnym lokalem (na razie działamy w wynajętym). Po

za

tym

planujemy

intensywnie

swoje kompetencje i uprawnienia.

Fajnie być Mamą! www.coolmama.pl facebook.com/MamajestCool reklama

się

szkolić,

podnosić


Kwartalnik Laktacyjny nr 4

85

Wygraj sesję fotograficzną I Świąteczny konkurs i kwartalnika laktacyjnego Wyślij do końca grudnia 2014, na adres kontakt@kwartalnik-laktacyjny swoją laktacyjną opowieść. Ta, która najmocniej chwyci za serce redakcję zostanie nagrodzona sesją, którą wykona Bellove Moments.*

Szukam szczęścia w codzienności. W prostych, zwykłych rzeczach, słowach, gestach. Jeśli mi pozwolicie – zaczaruję Wasze momenty już na zawsze. Będę w Waszym życiu przez moment ale wspomnienia zostaną na długo. Zatrzymam Wasze uśmiechy, radość ale również wzruszenie i nie jedną łzę. To emocje, te nasze ludzkie są najpiękniejsze. Razem pozwólmy im żyć dłużej. www.moments.bellove.pl

reklama

* sesja odbędzie się w Krakowie lub jego najbliższej okolicy. Nagroda ważna do końca maja 2015


86

Kwartalnik Laktacyjny nr 4

Kącik Recenzencki „Kuchnia polska bez pszenicy” Marta Szloser i Wanda Gąsiorowska, wydawnictwo Bukowy Las, Wrocław 2014 39,90 zł

„Kuchnia Polska bez pszenicy” Dieta bezglutenowa z dnia na dzień staje

Książka ta to jednak więcej niż przepisy.

W książce nie znajdziemy wielu zdjęć

się coraz bardziej popularna, nie ma co do

Moim zdaniem jest warta kupienia dla

(kocham książki kucharskie, a zdjęcia w nich

tego wątpliwości. Coraz łatwiej dostępne są

samej części wprowadzającej. Znajdziecie

szczególnie), ale za to bardzo przejrzyście

produkty przeznaczone specjalnie dla osób

tu liczne wskazówki dotyczące tego, jakie

podzielone kategorie, czytelny spis treści

na tej diecie, ale też zwiększa się asortyment

produkty wybierać w trakcie zakupów, na co

(w każdym rozdziale spis przepisów, plus

zdrowej

produktów

zwracać uwagę czytając etykiety produktów,

spis alfabetyczny i całościowy z podziałem

naturalnie bezglutenowych. Książka „Kuchnia

których składników i produktów unikać

na kategorie na końcu książki) i przystępna

polska bez pszenicy” idealnie wpisuje się

i dlaczego (bardzo cenna część dotycząca

cena. Podsumowując, książka naprawdę

w modę na unikanie glutenu, ale też w modę

substancji słodzących!), a nawet jakie

warta kupienia, myślę że nie tylko dla

na zdrowe odżywianie.

wybrać

żywności,

w

tym

przechowywania

celiaków i alergików. I chociaż sama jestem

żywności i akcesoria do gotowania. Przepisy

sceptycznie nastawiona do posądzania

Znajdziecie tu naprawdę dużo przepisów na

są bardzo czytelne, a we wstępie zawarte

glutenu o wszelkie zło, to już zaczęłam

dania bez glutenu, które są dostosowane

są też praktyczne wskazówki dotyczące

szukać sklepów, gdzie kupię mąkę z cieciorki

do polskich realiów. Wiele używanych

poszczególnych technik kulinarnych. Jedyne

i karob.

w przepisach składników dostępnych jest

moje zastrzeżenia wzbudziła część dotycząca

w tradycyjnych sklepach i marketach,

mleka. Według autorek najlepszym wyborem

część w sklepach ze zdrową żywnością lub

spośród mlek zwierzęcych jest mleko kozie,

w internetowych sklepach specjalistycznych,

które polecają również dla niemowląt

ale wszystko do kupienia w polskich

i małych dzieci. Nie jest to zgodne z aktualną

warunkach.

Autorki

wiedzą i zaleceniami żywieniowymi.

konkretne

produkty,

i polecają.

wymieniają które

nawet

sprawdziły

pojemniki

do


Kwartalnik Laktacyjny nr 4

„Kobieta wkracza w e-commerce” Autorka

już

we

wstępie

uświadamia

poddajemy ocenie różne aspekty, które mają

na

kobietom, żeby przy tworzeniu swojego

wpływ na stworzenie efektywnego sklepu

budować

wymarzonego sklepu internetowego nie

internetowego,

dużo

oddawały inicjatywy mężczyznom – mężom,

korzyści.

który

będzie

przynosił

w

przyjaciołom, specjalistom – z powodu braku

których,

zdaniem sukces,

konkretnej,

prowadzeniu

Od

autorki,

87

można

książka

zawiera

pomocnej

wiedzy

sklepu

internetowego.

wskazówek

socjologiczno-

wiary we własne siły. Radzi, aby uwierzyły

A właściwie, to od czego trzeba zacząć,

psychologicznych, jak chociażby tej, jak

w to, że same potrafią wiele zrobić i poradzą

by stworzyć świetnie prosperujący sklep

ważne jest to, byśmy otaczały się ludźmi,

sobie np. z techniczno-organizacyjną stroną

internetowy – spytacie? Katarzyna Ryfka-

od których będziemy mogli się nie tylko

tego przedsięwzięcia. Stara się tchnąć

Cygan jako trener i ekspert w dziedzinie

uczyć, ale też czerpać od nich dobrą energię.

ducha działania w kobiety, które czują, że

e-commerce, właścicielka firmy wdrażającej

Po wiedzę praktyczną - począwszy od

mogą z sukcesem poprowadzić swój sklep

sklepy on-line wyraźnie podkreśla, co

wyznaczenia sobie realnych celów, w tym

internetowy, sprawiając tym satysfakcję

powinno być punktem wyjścia – własna

finansowych, poprzez sposoby organizacji

sobie i spełniając oczekiwania swoich

pasja, zainteresowania i hobby. Pierwszym

i planowania pracy, a na współczesnych,

klientów.

pytaniem, na które trzeba sobie samej

najbardziej przydatnych formach promocji

odpowiedzieć, to – czy moje produkty lub

skończywszy, czyli np. intensywnej obecności

To nie jest typowa książka teoretyczna.

usługi są warte zakupu i dlaczego. I tu pada

w mediach społecznościowych.

Owszem, wiedza została tu tematycznie

kluczowe stwierdzenie autorki książki, na 20-

uporządkowana. Jednak jest coś, co czyni

tej stronie: Szczera wiara w to, że oferując

Znajdziemy

z niej nie tylko podręcznik, ale i swoisty

swoje produkty innym, zmieniasz ich życie

zorganizować budżet na funkcjonowanie

zeszyt ćwiczeń. Po każdej ważniejszej

na lepsze, a co więcej – połączenie tego

sklepu on-line, czym się kierować, by

części teorii przewidziane jest miejsce na

z pasją, jest jednym z istotniejszych kluczy,

stworzyć atrakcyjną szatę graficzną, jak

notatki – myśli, sugestie lub postanowienia.

także w e-commerce.

tworzyć

Czytając tę książkę, realizujemy właściwie samodzielnie Dokonujemy

zajęcia autoanalizy

i

informację

interesujące

o

tym,

opisy

jak

produktów

lub jak pokonywać trudności związane

warsztatowe.

Książkę, jak na specjalistyczną, czyta się

z nieznajomością nowych technologii, dużą

nieustannie

bardzo szybko, chłonie się każdą informację

ilością zadań jednocześnie, pogodzeniem

napisaną z kobiecym wyczuciem i precyzją

pracy z życiem rodzinnym oraz wyzwania

formułowania myśli. Znajdziemy tu kilka

związane z logistyką. Część teoretyczną

tropów, na czym można oprzeć podstawy

książki kończy tekst odwołujący się do

swojego sklepu internetowego. Wśród nich

samodyscypliny

wymienia się m.in. rękodzieło. Wycenić

warsztatowe – jest miejsce na napisanie

i sprzedać można także swoją unikalną wiedzę

swojego jednego konkretnego działania,

lub

doświadczenie.

Można

i

ostatnie

ćwiczenie

spróbować

które wykonamy jeszcze dziś, aby osiągnąć

znaleźć niezaspokojone dotąd potrzeby na

swój cel. I słowo „dziś” ma tu zasadniczy

rynku i spróbować zapełnić tę niszę. Czasami

sens. Nie jutro - tylko dziś. Oto klucz do

odpowiednio szybko podpatrzony pomysł

powodzenia ludzi sukcesu, w tym także

zagranicą, u nas jeszcze nieznany – to może

w branży e-commerce.

być to, czego nasi klienci zapragną. Istotna

Wiarygodność

jest konkluzja autorki, że nieważne, skąd się

niewątpliwie

podnoszą

wziął pomysł na sklep internetowy – ważne,

w

części

by stać się najlepszą w swojej dziedzinie i być

kobiet,

kojarzoną z określonym segmentem rynku.

cieszą

Oprócz wyżej wymienionych fundamentów,

a ich właścicielkom przynoszą nie tylko

końcowej

recenzowanej

których się

przytoczone

książki

sklepy

niezwykłym

pozycji historie

internetowe powodzeniem,

niewątpliwe wartości materialne, ale są przede wszystkim źródłem ich spełnienia. Przeczytacie o Justynie i łączeniu studiów „Kobieta wkracza w

z prowadzeniem e-sklepu, o wąskich niszach,

e-commerce”

przekornym i pozytywnym zarazem myśleniu

Katarzyna Ryfka-Cygan

u Joanny, a także własnym e-sklepie

kobietawecommerce.pl

z dzieckiem u boku w przypadku Kasi. Muszę

39,90 zł

przyznać, że te wywiady przeczytałam ze szczególnym zaciekawieniem.


Kwartalnik Laktacyjny nr 4

88

„Moje dziecko nie chce jeść” tego, „co”, „ile”, czy w końcu „w jaki sposób” je dziecko, tkwi cały problem. Okazuje

Na hasło KWARTALNIK 10% zniżki na wszystkie tytuły na www.mamania.pl

się, że w większości przypadków zamiast podawać kolejne specyfiki pobudzające apetyt,

czy

włączać

kolejną

bajkę,

wystarczy zmienić nieco sposób myślenia i bardziej wsłuchać się w potrzeby dziecka. Najwięcej

czasu

autor

poświęca

na

pokazanie jak wielkim błędem rodziców jest zmuszanie dziecka do jedzenia. Według Gonzaleza sposób na niejadka jest jeden – NIE ZMUSZAĆ! Autor przekonuje, że dziecko je tyle, ile potrzebuje. Że zdrowe dziecko, bez zaburzeń rozwojowych, czy „Moje dziecko nie chce jeść”

chorób obciążających, nie jest w stanie się

Carlos González

zagłodzić. Zaniepokojonym rodzicom zaleca

Wydawnictwo Mamania

przeprowadzenie

34,90 zł

laboratoryjnych, i sporą dawkę luzu, kiedy

odpowiednich

badań

wyniki okażą się zadowalające. Książka ta, pomimo, że tytuł mógłby wskazywać na grupę docelową jaką są rodzice niejadków właśnie, z czystym sumieniem mogłabym polecić ją i tym, których ten problem nie dotyczy. Gonzalez w naukowy, a zarazem niezwykle przystępny Twoje dziecko nie chce jeść. Trwa to

i momentami zabawny, wręcz sarkastyczny

sposób wyjaśnia m.in. czym są popularne

tygodniami, może nawet miesiącami i latami.

sposób, tak trafiającej do matczynej głowy.

wśród pediatrów siatki centylowe i z czym

Może pije tylko mleko, zjada suche bułki,

Nie jest to poradnik. To pełne przydatnej

się je powinno jeść (co więcej, dlaczego

a od święta dwa kęsy jabłka. Przygotowujesz

wiedzy kompendium na temat żywienia

nie powinniśmy się nimi przejmować),

mu skomplikowane i zdrowe potrawy,

dzieci.

opisuje zapotrzebowanie dzieci w różnym

zabawiasz przy posiłkach, całe wasze życie

wieku na składniki pokarmowe, tłumaczy

kręci się wokół pytań „co zjadło?”, „ile zjadło?”,

To, co w książce najważniejsze, to to, że

jak

„kiedy wreszcie będzie jeść normalnie?”

zamiast dawać kolejne porady jak sprawić,

wadze, czy w jaki sposób rozwija się

(C. Gonzalez „Moje dziecko nie chce jeść”)

by niejadek zaczął jeść, autor przygląda

apetyt i co ma na to wpływ. Wiele uwagi

przebiega

proces

przybierania

na

się dziecku i pomaga je zrozumieć. W tym

autor poświęca też karmieniu piersią, co

Jeśli powyższy opis pasuje do sytuacji

tkwi klucz. Gonzalez (ceniony hiszpański

nie dziwi, gdyż Gonzalez to zwolennik

w Twoim domu, jeśli WYDAJE CI SIĘ, że

pediatra, ojciec trojga dzieci) wyjaśnia

i

Twoje dziecko nie je, to zamiast rwać włosy

przyczyny problemów z jedzeniem u dzieci

Reasumując – przyznaję książce dużego

z głowy, zamartwiać się, bić się z myślami,

od narodzin do wieku przedszkolnego,

plusa. Przede wszystkim za ciepło i ogromny

czy wymyślać kolejne sposoby na zachęcenia

a także pokazuje, jakie kroki podjąć,

szacunek do dziecka, które biją z każdej

propagator

tego

sposobu

żywienia.

dziecka do jedzenia, sięgnij po książkę

by go uniknąć. Ba! Autor pomaga nie

jej karty, za wyrozumiałość dla rodziców,

Carlosa Gonzaleza „Moje dziecko nie chce

tylko

również

za sympatię do nich, za niewpędzanie

jeść.” Ta książka posiada niesamowitą moc

zachęca rodziców do przeprowadzenia

w poczucie winy, za zmuszanie do refleksji,

– ukoi najbardziej skołatane matczyne serce.

analizy własnych zachowań związanych

za rzetelność, za humor, ale i za rozsądek

Wiem. Sprawdziłam.

zrozumieć

dziecko,

ale

z karmieniem dziecka. Często bowiem

(autor wielokrotnie podkreśla, że w książce

okazuje się, że to nasz sposób zachowania,

pochyla się nad problemem niejedzenia u

Po przeczytaniu tej pozycji stwierdzam

nasze poczucie obowiązku, czy presja

zdrowych, prawidłowo rozwijających się

jednoznacznie – trudno szukać na rynku

żywieniowa, którą wywieramy, powodują

dzieci). Plus też za wyjątkowy epilog, ale

drugiej książki o tej tematyce, tak rzeczowej,

u dziecka niechęć do posiłków. Często jest

do niego musicie już zajrzeć sami. Kiedy to

a

tak, że to właśnie w naszym postrzeganiu

zrobicie, będziecie wiedzieć, co miałam na

zarazem

napisanej

w

przystępny

myśli.


Kwartalnik Laktacyjny nr 4

„Zły Kocurek. Kąpiel”

„Piersi” „Piersi” Gen-ichiro Yagyu Wydawnictwo Tako 29,00 zł

„czary!” Książeczka „Zły kocurek. Kąpiel” Nick Bruel

autora

Kolorowa, ładnie ilustrowana książeczka

Gen-ichiro Yagyu wydana przez wydawnictwo

japońskiego

o intrygującym tytule niesie w sobie ważne

Tako

ciekawych

przesłanie: nic nie ukoi malucha tak, jak

Wydawnictwo Mamania

niebanalnej ilustracji dziecięcej. W środku

zainteresuje

rodziców

matczyna pierś. Dowiaduje się o tym chłopiec

24,90 zł

stykamy się z rysunkami wyrazistymi,

pozostawiony na chwilę z niemowlęciem,

mocnymi i dowcipnymi zarazem, które

które zaczyna płakać. Bohater rusza na

pomimo ograniczonej palety barw sprawiają

poszukiwania pomocy, ktoś musi nakarmić

Książka dla dzieci, choć to nie takie oczywiste,

wrażenie bardzo energetycznych.

dziecko. Niestety, w piekarni, u rzeźnika

o perypetiach złego Kocurka.

Dziecko dowiaduje się z książeczki, jak

i w cukierni słyszy, że nie ma tam niczego, co

W części pod tytułem „Kąpiel” dowiadujemy

zbudowana jest kobieca pierś i że nawet

może jeść głodny osesek. Na szczęście wraca

się, że Kocurek nie da się łatwo wykąpać.

duże piersi dużych mężczyzn nie produkują

mama i stosuje swoje czary, a maluch od

Tak, Kocurek będzie uciekał się do niecnych

mleka. Na obrazkach pokazane jest też, jak

razu się uspokaja.

sztuczek byleby jego futerko nie musiało się

piersi zmieniają się w okresie dojrzewania.

Ta historyjka może wydawać się dorosłym

moczyć. Kocurek schowa się do szuflady, pod

Głównym wątkiem jest jednak karmienie

dziwaczna: kto zostawia niemowlę pod

lampę, a nawet będzie udawał psa, aby tylko

piersią, pokazane są zadowolone mamy i nie

opieką dziecka? Ale nie o to w niej chodzi,

uniknąć kąpieli, gdyż zapamiętajcie sobie

mniej zadowolone maluchy.

to tylko pretekst do przekazania małemu

dobrze: KOCURKI NIE CIERPIĄ KĄPIELI!

Ilustracje podobają się młodszym dzieciom,

czytelnikowi, jakimi czarami dysponuje

Czy misja wykąpania Kocurka zostanie

a część informacji, za trudna dla nich,

karmiąca mama.

zakończona

pomyślnie?

Czy

właściciel

świetnie trafia do przysłuchującego się

Książeczka jest starannie wydana, ilustracje

Kocurka wyjdzie z tego starcia bez szwanku?

starszego rodzeństwa. Jednak przedszkolaki

są ładne, można spędzić trochę czasu nawet

Koniecznie

przeczytaj

przezabawną

z łatwością zrozumieją przekaz – karmienie

studiując wyklejki. Tekst ma fajny rytm,

historię!

mlekiem mamy jest zdrowe i przyjemne.

angażuje małego słuchacza. Polecam.

„Zły Kocurek” to piękne ilustrację, to dużo

Czytający książeczkę rodzice mogą się

śmiechu. Całość napisana w przyjemnym,

zżymać na informacje o długości karmienia,

wesołym stylu rozbawi nawet największego

ale wobec faktu, że jest to jedna z nielicznych

ponuraka, bo Kocurek po prostu jest świetny.

książek dziecięcych na rynku, w których

Nie sposób nie lubić tego bohatera.

niemowlęciu nie towarzyszy butelka –

Książka przybliża dzieciom życie kotów.

można potraktować to jako niewielką wadę.

Poznajemy różne rasy kotów, poznajemy ich zwyczaje. Dowiadujemy się z czego zbudowany jest koci język i jak kot się myje. Dowiadujemy się też dlaczego my nie powinniśmy myć się jak koty.

„Czary!” Charo Pita

Pełna humoru i akcji opowieść dla całej

Madalena Matos

rodziny. Nawet największy przeciwnik kotów

Wydawnictwo Tako

zapała do Złego Kocurka gorącym uczuciem.

34,00 zł

Z niecierpliwością czekam na nowe przygody Kocurka. Dzieci go kochają.

89


Kwartalnik Laktacyjny nr 4

90

„Zuza i sukienka „Królestwo dla maksa” dziewczynki”

„Opowiadania z uśmiechem” Opowiadania z uśmiechem” to pozycja dla dzieci od 3 roku życia – takich, które

Iwona Chmielewska jest postacią niezwykłą.

wytrzymają dłuższą chwilę i wsłuchają się

Przez wiele lat znana bardziej w Azji

w czytany tekst. Takich, które po dniu

(szczególnie w Korei) niż w rodzimej Polsce,

pełnym

wreszcie powoli odkrywana przez polskiego

wrażeń,

potrzebują

pomocy

w wyciszeniu się i ukojeniu emocji. I dla

czytelnika.

rodziców, którzy uważnie dobierają książki

dzieła od A do Z. Wymyśla historie, które

dla swoich maluchów, a jednocześnie sami

własnoręcznie ilustruje. Spójna w każdym

lubią się uśmiechać przed snem.

detalu, pełna dbałości o każdy szczegół. Jej

Chmielewska

tworzy

swoje

książki zachwycają dzieci i dorosłych, bo „Zuza i sukienka dla Maksa”

Książka ta to praca zbiorowa – znajdziemy

Thierry Lenain,

w niej wielu autorów (m.in. Grzegorza Wandę

rys. Delphine Durand,

wielu

wydawnictwo Entliczek

ilustratorów (m.in. Ewę Poklewską-Koziełło,

22,00 zł

Kasdepke,

Joannę

Chotomską,

Papuzińską,

Natalię

i

Usenko)

Agatę Półtorak, Piotra Rychela), dzięki

opowiadają o rzeczach naprawdę ważnych w

sposób

naturalny,

oszczędny,

a

jednocześnie poruszający pewną ukrytą głęboko

w

sercu

strunę.

Wystarczy

wspomnieć „Cztery zwykłe miski” czy „Kłopot”.

czemu to swoista skrzynia pełna różnorakich

Wraz ze starszą córką jesteśmy ogromnymi

„Królestwo

skarbów, w której każdy znajdzie coś dla

fankami perypetii Zuzy i Maksa. Dlatego

książka tej niesamowitej Autorki. Opowiada

siebie. Ale chyba najważniejszym jest fakt,

z

o wchodzeniu w dorosłość, dojrzewaniu,

że te krótkie bajki zostały napisane tak, by

wiadomość, że po „Zuza chce mieć

wszystkim

nie tylko rozbudzać wyobraźnię maluchów,

dzidziusia”, „Czy Zuza ma siurka?” oraz „Zuza

z pierwszą miesiączką. Odkrywana, budząca

ale również ukoić, pomóc poczuć się

chce pocałować Maksa” pojawiły się kolejne

się kobiecość jest królestwem, ale nie tym

bezpiecznie, poradzić sobie z ewentualnymi

części tej przezabawnej serii opowiadającej

wyśnionym i wyczekanym. Dziewczynka,

strachami. Mogą wyciszyć przed snem, ale

o niezwykle istotnych sprawach! Tym razem

początkowo zagubiona i przestraszona, musi

także stać się przyczynkiem do rozmowy

w ręce trafiła mi „Zuza i sukienka dla Maksa”.

nauczyć się nim zarządzać, a wreszcie cieszyć.

o Rzeczach Naprawdę Ważnych, albo o tym,

Zuza i Maks mają po 7 lat i wszystko wskazuje

Chmielewska,

co kłębi się w głowie i sercu dziecka. I wreszcie

na to, że są w sobie zakochani. Byłoby jednak

baśniowe,

– te pełne humoru opowiadania rzeczywiście

znacznie

minimum

rodzą uśmiech na twarzach maluchów!

chłopca), gdyby Zuza była trochę bardziej

wejść w tę bajkę i przeżyć ją po swojemu,

Są pogodne i ciepłe, a więc idealne, by malca

typową.... dziewczynką! Bo Zuza lubi grać

a opowieści towarzyszą piękne ilustracje

utulić do snu.

w piłkę, rysuje mamuty, świetnie biega, a

przedstawiające budzącą się księżniczkę.

Maks, no cóż, marzy o swojej wybrance w

Kolejna obowiązkowa lektura w biblioteczce

pięknej, balowej sukni. Do czego doprowadzą

każdej

te marzenia? Czy Zuza założy dziewczęcą

każdego rodzica. W dodatku pięknie wydana.

A

na

Święta

opowiadanie

polecam

„Wigilia

na

szczególnie dwa

łóżka”.

Czytajcie, tulcie się i śpijcie dobrze!

nieukrywaną

łatwiej

radością

(przynajmniej

przyjęłam

według

sukienkę? Czy Maks będzie zadowolony? Jeśli jesteście ciekawi – zajrzyjcie do tych zabawnych książeczek. A jeśli rozmowy na tematy związane z płciowością, z rolami kobiecymi i męskimi, czy seksualnością sprawiają wam problemy – zachęcam jeszcze goręcej! A przy okazji jestem pewna, że wasze dzieciaki również pokochają Zuzę i Maksa, tak samo jak moje córki!

„Królestwo „Opowiadania z usmiechem” praca zbiorowa Wydawnictwo Literatura 34,90 zł

dziewczynki” Iwona Chmielewska Wydawnictwo Entliczek 32,50 zł

dziewczynki”

tym

co

to

najnowsza

zaczyna

się

wraz

wykorzystując

elementy

jednocześnie

używając

a słów,

pozwala

dziewczynki,

czytelnikowi

każdego

chłopca,


Kwartalnik Laktacyjny nr 4

Książki pod choinkę od Dwóch sióstr Anna Świderska Prezenty naszego dzieciństwa były proste

i treści, niesie za sobą ważne przesłanie.

bo w ten sposób nie musi konfrontować się

i banalne – sanki, łyżwy, klocki i… książki.

Na

można

z rodziną, która ją denerwuje. Bo przywykła

Dziś zakup odpowiedniego prezentu dla

dowiedzieć się czym jest odpowiedzialność,

do takiej wigilii... przy blasku telewizyjnego

dziecka często spędza sen z oczu rodzicom.

pracowitość i wytrwałość w dążeniu do

ekranu zamiast świec i podstawowym

Czasem zamiast kusić się na sprezentowanie

celu. Tytuł ten doskonale pokazuje również,

zestawie wigilijnym zamiast wystawnej,

pociesze kolejnego odtwarzacza mp3, gry

jak wielka potrafi być wyobraźnia dziecka

świątecznej kolacji. Wszystko wskazywało

komputerowej, czy wymyślnej zabawki warto

-

banalne

na to, że i tego roku nie będzie inaczej.

wrócić do tego, co najprostsze – książek.

przedmioty, śmieci (kamienie, guziki, gałęzie

A jednak… w drzwiach domu staruszki zjawia

Taki prezent ma wiele zalet – jest

czy liście) w prawdziwe dzieła sztuki. Książka

się rodzina, której zepsuł się samochód.

ponadczasowy, poręczny i w przystępnej

idealna na prezent dla małych zbieraczy,

Zmuszeni sytuacją proszą o pomoc. Jak

cenie (co rodzica powinno ucieszyć), a co

którzy z codziennych spacerów wracają

to

najważniejsze posiada walor edukacyjny

z kieszeniami pełnymi skarbów.

i jej postrzeganie świata? Zachęcam do

przykładzie

muzealna

losów

gablota

Pieńka

zmienia

oraz niesie ze sobą mnóstwo pożytków wychowawczych. wrażliwości, naszej

pociechy

wartość, choinką

Jeśli

czy

stanowi

umieścić

właśnie

na

Małgorzatę

lektury, nie tylko w święta. Książka ta może nie zamieni w wigilijny wieczór pełen

się w przedświątecznym (i świątecznym)

czerwonych bombek, światełek i reniferów

nas

czasie jest najnowsza z pozycji książkowych

dżdżystego

pod

wydawnictwa

ale bez wątpienia wprowadzi czytelnika

umysłu dla

powinniśmy

wpłynie

Drugą książką, która idealnie sprawdzi

pobudzanie

dojrzewanie

spotkanie

książkę.

(autorstwa

– Indii

„Wigilia

Małgorzaty”

Desjardins),

która

Pod moim drzewkiem znajdą się na pewno

z pewnością pomoże uwierzyć w cuda. To

dwie pozycje, które ukazały się nakładem

prezent dobry dla dzieci powyżej 10 roku

wydawnictwa Dwie Siostry. Jedna idealnie

życia.

listopadowego

popołudnia,

w wyjątkowy klimat, a co najważniejsze skłoni do refleksji. Książka ta to doskonały prezent dla całej

sprawdzi się dla młodszych dzieci, druga –

rodziny. Dzieciom może na początku będzie

z całą pewnością będzie idealnym prezentem

Bohaterka

książki, starsza pani imieniem

dla całej rodziny.

Małgorzata spędza wigilię w samotności.

z

Dlaczego? Bo tak jest wygodniej, bezpieczniej,

chwyci

trudno zrozumieć myśl przewodnią, która drugiej

strony za

z

całą

serce

pewnością dorosłych.

Pierwszą z polecanych przeze mnie książek jest urocza w swej prostocie pozycja „Pieniek otwiera muzeum” z tekstem i ilustracjami Åshild Kanstad Johnsen, w przekładzie Mileny Skoczko. Jej głównym bohaterem jest…

pieniek.

Zwyczajny,

niezwyczajny

zbieracz, ubóstwiający sok, bułeczki, audycje dla dzieci i spacery w towarzystwie swojego najlepszego przyjaciela, podczas których wynajduje ciekawe przedmioty. Kolekcja ta ze spaceru na spacer powiększa się, co nastręcza Pieńkowi coraz to więcej pytań na temat tego, co z tymi skarbami czynić. Z pomocą przychodzi mu babcia, która wpada na pomysł założenia muzeum. Pieńkowi tak bardzo podoba się pomysł, że bez wahania rzuca się w wir pracy – porządkuje, segreguje, oznacza, podpisuje, kataloguje, w końcu wysyła zaproszenia. „Wigilia Małgorzaty”

Muzeum zostaje otwarte. Jak potoczą się jego losy? Przekonajcie się sami.

„Pieniek otwiera muzeum” Åshild Kanstad Johnsen

Książka ta przeznaczona jest dla dzieci od

Wydawnictwo Dwie Siostry

3 do 5 roku życia. I choć prosta w formie

29,90 zł

India Desjardins Wydawnictwo Dwie Siostry 39,90 zł

91


Kwartalnik Laktacyjny nr 4

92

Historia Małgorzaty może stać się więc

podróż po wiecznym mieście, zwiedzając

idealnym

jego najważniejsze zabytki, odwiedzając

przyczynkiem

do

ciekawej

rozmowy o starości i przemijaniu.

monumentalne

kościoły,

przechadzając

się po starożytnych ruinach, zaglądając Warto

sięgnąć

po

to

wydawnictwo

w ciasne uliczki, poznając jego ciekawych

również ze względu na wyjątkowej urody

mieszkańców

ilustracje. Jego szata graficzna nawiązuje do

teologii

amerykańskiej grafiki z początku XX wieku

jego niepowtarzalny klimat sprzed lat.

- materiałów reklamowych i popularnych

Podróż umilają ilustracje Miroslava Šaška,

motywów tamtego okresu. Jest elegancka

pomysłowe i pełne humoru. Jestem pewna,

i stylowa, oferuje ciut więcej niż dobry smak.

że książka ta

czy

(kolorowych

studentów

karabinierów),

chłonąc

przypadnie do gustu całej

rodzinie. Dla tych, którzy przy kupnie książki kierują się przyznanymi danej pozycji nagrodami

I co? Wiecie już, co podarujecie swoim

chciałabym tylko wspomnieć, że „Wigilia

pociechom? Mam nadzieję, że postawicie

Małgorzaty” została nagrodzona jednym

na książki. Mam również cichą nadzieję, że

z

pod choinką położycie któryś z powyższych

najbardziej

prestiżowych

międzynarodowych wyróżnień w dziedzinie

tytułów. Na pewno nie pożałujecie!

ilustracji książkowej „BolognaRagazzi 2014”. Jeśli mamy w domu małego podróżnika warto podarować mu jeden z albumów z kultowej już serii o miastach świata, np. „Oto jest Rzym”. Przerzucając kolejne karty książki wybieramy się w wyjątkową

„Oto jest Rzym” Miroslav Šašek Wydawnictwo Dwie Siostry 32,00 zł


Kwartalnik Laktacyjny nr 4

93

rodzinna Książka kucharska Z Pauliną Stępnień, autorką bloga kotlet.tv rozmawia Agata Aleksandrowicz

Paulina Stępień prowadzi dwa blogi, w tym jeden z największych w Polsce - kotlet.tv oraz drugi - domowa.tv. Pierwszy to blog kulinarny, a drugi codzienny, “lifestylowy”. Jest mamą dwójki dzieci, żoną super męża i kobietą z pasją.

Paulina - mimo problemów karmiła swoje dzieci piersią. Uważa., że mleko mamy jest najlepsze.


94

Kwartalnik Laktacyjny nr 4

Kwartalnik Laktacyjny: Paulino, czy będąc w

problemy, kiedy jadłam nabiał pomyślałam,

i choć nie ukrywam, miewałam i miewam

obu ciążach, planowałaś karmić piersią?

że młodszy też może reagować podobnie i

chwile zwątpienia, to byłam i wciąż jestem

wyeliminowałam z diety produkty mleczne.

zdecydowana, by karmić piersią.

Paulina Stępień: Przy pierwszej ciąży

Przyznam, że objawy zniknęły niemal od

przyznam,

razu. Potem wyeliminowałam jeszcze tylko

KL: Czy gdy urodziłaś drugie dziecko, to też

soję i tyle.

dieta okazała się niezbędna?

że

nie

zastanawiałam

się

nad tym szczególnie. Nie rozważałam innej opcji. Przy drugiej byłam pewna,

PS: Dietę wprowadziłam dopiero przy

że będę karmić piersią, bardzo się do tego przygotowywałam, a jednocześnie

KL: Jesteś najbardziej znaną blogerka

drugim dziecku, ale żałuję, że nie trafiłam

powtarzałam, że jeśli coś się nie powiedzie,

kulinarną. Czy dieta była dla ciebie

na dobrego lekarza i nie miałam obecnej

to też damy radę. Tak trochę na luzie,

wyzwaniem także blogowym? Czy było ci

wiedzy za pierwszym razem. Może też

mając w pamięci moje doświadczenia przy

ciężko znaleźć przepisy odpowiednie dla

karmiłabym dłużej?

starszym dziecku.

ciebie i czy dzieliłaś się nimi z czytelnikami?

KL: Czy rzeczywistość pokryła się z Twoimi

PS: Przyznam, że na początku brakowało mi

planami?

nabiału, bo uwielbiam produkty mleczne.

KL: Dlaczego według Ciebie warto karmić piersią?

Jednak szybko zaczęłam szukać alternatywy.

PS: Karmienie piersią to najlepsze co można

PS: Przy starszym maluchu rzeczywistość

Pokazywałam też na blogu, jak zrobić dobre

dziecku podać. Mleko mamy jest stworzone

okazała się trochę inna od moich wyobrażeń.

roślinne mleko (np. delikatne kokosowe

przez naturę dla dziecka. Przy starszym,

Widziałam siebie z malutkim dzieckiem

czy migdałowe), robiłam nam placuszki na

jak skończyłam karmić naturalnie, to za

wtulonym w pierś, a w efekcie spędzałam

wodzie i pokazywałam pomysły na fajne

radą lekarzy wprowadziłam mleko z puszki.

dużo czasu z laktatorem, by walczyć o tę

ciasta. Cały czas staram się pokazywać

Tyle mieliśmy z tym przeżyć, wyszukiwania

naszą laktację, a dziecko ciągle płakało.

ciekawe pomysły na smaczne dania, ale

chorób, zmian mleka – mogłaby na

Chwilami byłam bardzo rozczarowana,

jednocześnie unikam wpadania w tzw.

podstawie tej historii powstać książka.

zmęczona, a jednocześnie czułam, że jeszcze

pułapkę jednego tematu.

Dla mnie idealne jest mleko mamy. Poza aspektami zdrowotnymi, to też wygodne.

trochę chcę karmić. Może też dlatego za drugim razem podchodziłam do kwestii

KL: Czy dieta wpłynęła na sposób odżywiania

Szczególnie, że dużo podróżujemy z dziećmi,

karmienia ze spokojem i pokorą. W szpitalu

całej Twojej rodziny?

a ciepłe mleko jest zawsze pod ręką.

przez chwilę myślałam, że to koniec naszej

PS: Oczywiście, bo siłą rzeczy wszyscy

KL: Powiedz trochę o swojej książce. Czy to

przygody. Ale próbowałam i w ciągu kilku

zaniechaliśmy jedzenia nabiału i więcej

są zupełnie nowe przepisy?

dni przeszliśmy na karmienie piersią. Byłam

uwagi przykładamy do odpowiedniej ilości

bardzo dumna i szczęśliwa, tym bardziej,

warzyw czy kasz w diecie. Najtrudniej było

że przynajmniej początki tego drugiego

z rodzicami czy wyjściem do miasta. Rodzice

PS: W książce „Mała wielka uczta” jest

karmienia były dokładnie jak z mojego

podsuwali mi serniki i robili zabielane

130 przepisów. Wszystkie zrobiłam na

wymarzonego obrazka. Ja i maluch przy

zupy, gdy przyjeżdżaliśmy w odwiedziny.

nowo, czyli od początku ugotowałam (lub

piersi wpatrzeni słodko w swoje oczy.

W

każdym

upiekłam), sfotografowałam i zjedliśmy

daniu był nabiał. Pamiętam sytuację, gdy

ze smakiem. Chciałam, by w książce były

zamówiłam kurczaka po hawajsku. Dwa razy

nowe przepisy i poza kilkoma klasykami,

szybko podali dziecku sztuczną mieszankę,

KL: Musiałaś przejść na dietę - dlaczego?

restauracjach

niekiedy

w

upewniałam się czy nie ma nabiału, a potem

bez których trudno mi było wyobrazić

PS: No właśnie, początki karmienia piersią

dostałam kurczaka z plasterkiem żółtego

sobie nasza pierwszą książkę (jak murzynek

drugiego dziecka były super, ale po

sera i ananasem. Żółty ser to nie nabiał - bo

czy cytryniak) są nowe dania, których nie

pierwszym miesiącu zauważyłam, że jest

żółty. To może zabawna

znajdzie się na blogu. Zresztą również te

niespokojne i mówiąc wprost ma brzydką

historia, ale niekiedy było mi mało do

klasyki starałam się pokazać w trochę innej

zawartość pieluchy. Dodatkowo doszła do

śmiechu.

formie.

że niestety sama szukałam rozwiązania

KL: Czy mimo diety byłaś zdecydowana

KL:

problemu, bo lekarz co najwyżej sugerował

karmić piersią?

z Michałem – Twoim mężem?

Intuicyjnie

PS: Tak. Mam wiele przejść z mlekiem

PS: Praca nad książką trwała około 10

wiedząc, że mój starszy synek miał

modyfikowanym przy starszym dziecku

miesięcy.

tego wysypka, swędzenie itd. Przyznam, Ile

czasu

pracowaliście

nad

nią

mi dietę bardzo ubogą lub karmienie mlekiem

modyfikowanym.

Wszystkie

przepisy

chciałam


Kwartalnik Laktacyjny nr 4

zrobić na nowo. To taki prezent na pięciolecie bloga, dla nas, dla Czytelników.

„Mała wielka uczta”

Miałam postanowienie, że 60 przepisów zrobię przed porodem, a resztę po.

Ta książka pachnie miłością, domem

I dokładnie tak było. Wieczorem skończyłam

i rodziną. Na każdej stronie czuć, że Paulina

ostatni przepis, a kolejnego dnia już byłam

tworzyła ją razem z mężem i dziećmi.

na porodówce.

Wśród 130 zupełnie nowych przepisów, których próżno szukać na blogu Kotlet.tv

KL: Czy fakt, że masz małe dzieci, byłaś

można znaleźć prawdziwe perełki, a wśród

w ciąży wpłynął na powstanie książki? Jak

nich m.in. chleb jaglany - bez mąki i nabiału,

sobie radziłaś z pracą?

zupę kukurydzianą czy rybną carbonarę. Na prawie trzystu stronach znajdziecie

PS: To jest mój ulubiony temat. Nie ukrywam,

wyjątkowe przepisy na domove pieczywo

że czasem było ciężko. Połowę przepisów

- bułki, chleby i słodkości, przystawki na

robiłam w bardzo zaawansowanej ciąży

każdą okazję, pyszne obiady zarówno

z drugim maluchem w kuchni. Aby jakoś dać

wegetariańskie, jak i mięsne oraz wybór

radę przemieniałam swoją pracę w zabawę.

deserów, na myśl o których cieknie ślinka.

Dawałam

miskę

i

łyżkę,

pozwalałam

wałkować kawałki mojego ciasta czy lepić

Nam Paulina poleciła kotlety rybne i tartę

kluski. Wsypywaliśmy odmierzone składniki

warzywną - tę z okładki.

do misek, a czasem po prostu nadganiałam

A my polecamy Wam „Małą wielka ucztę”

nocą. Po porodzie bardzo pomogła mi

i życzymy smacznego.

chusta, wiele czynności mogłam robić

z

dzieckiem

na

brzuchu lub plecach. No i oczywiście zawsze mogłam liczyć na mojego męża.

„Mała wielka uczta” Paulina Stępień, Michał Stepnień Wydawnictwo Muza 69,90 zł

95


96

Kwartalnik Laktacyjny nr 4

Zabawki wszech czasów – patyk Marta Drozd-Korożan

Śmiało mogę stwierdzić, że dzieciństwo bez zabawy patykami nie istnieje. Patyk może być wszystkim – koniem, miotłą, włócznią, różdżką magiczną, drzewem, laską, masztem, elementem konstrukcyjnym domku na drzewie, może zmienić się w łuk i w wędkę, i w milion innych przedmiotów. Świetnie łączy się z dowolnymi technikami plastycznymi. Dostępny o każdej porze roku, przy każdej pogodzie, sprawdzi się na dworze i w domu, w grupie i solo, pomoże w grach sportowych, zabawach tematycznych, działaniach artystycznych, konstrukcyjnych i edukacyjnych.


Kwartalnik Laktacyjny nr 4

kuchnię polową, z rożnem i drągiem do

w środku, albo dobrze wysuszonych

powieszenia kociołka.

chabazi różnej długości można zrobić cały zestaw dzwonków wietrznych.

Można z patyków zrobić most nad fosą wokół piaskowego zamku, nad leśnym

strumykiem albo drabinkę.

Długim kijkiem możemy odbijać piłkę w podwórkowych wersjach polo, golfa, krokieta, czy hokeja na trawie.

Można zbudować szałas, szkielet tipi, karmnik albo dom dla lalek.

A kto dziś umie chodzić na szczudłach?

Można zrobić meble do lalczynego

Z małych patyczków możemy zrobić

domku, ławkę do ogródka albo płotek.

makietę całego królestwa, z zamkiem, domami, chatkami, lasem i co nam

Można patyki pomalować lub owinąć

wyobraźnia podpowie.

włóczką, ułożyć z nich kompozycję albo wykorzystać „czarodziejsko”.

Z patyków można zrobić bukiet jak z kwiatów i np. uzupełnić go piórami,

Można przyciąć patyczki do jednakowej

gałązkami z zasuszonymi owocami itp.

długości i przykleić dookoła słoiczka

Możemy zrobić płaską kompozycję w

lub doniczki - po zawiązaniu wstążki

kształcie gwiazdy albo uwić gniazdko

otrzymamy świecznik albo osłonkę

dla glinianych ptaszków.

w eko-stylu. Co można zrobić z patyka?

• •

Przycięte i pomalowane patyki sprawdzą

coraz dłuższe patyki (albo układając w

śniegu, po piasku, ziemi i po wodzie.

nauki liczenia, porównywania długości,

wykonać minimalistyczną w formie

segregowania, czy układania rytmów,

choinkę.

szeregów.

przybrania – wystarczy sznur lampek,

Można zgadywać w co może się

formę

przestrzenną) Nie

potrzeba

możemy jej

dużo

albo kilka gwiazdek, ewentualnie parę •

Cztery patyki związane (sklejone lub zbite)

w

czworokąt

Można NAPRAWDĘ zrobić z niego łuk,

pomalowane

wędkę, maszt łódki, chorągiewkę.

bezbarwnym

lub

kolorowych, folkowych ptaszków.

(ewentualnie polakierowane

lakierem)

mogą

się

Patyki to znakomity materiał na pałeczki do domowej perkusji z garnków, puszek

zamienić w oryginalną ramkę do zdjęć

drugim

się jako a’la montessoriańska pomoc do

etc...)

pod

Można nim pisać i rysować na błocie,

przemienić (miecz, koń, trąba słonia,

jeden

Zawieszając

i pudełek.

Można użyć go jako pędzla lub stempla,

lub

albo nim odciskać wzorki w masach

obrazka.

plastycznych.

z włóczki zamieni się w tablicę

atrybutem każdego podwórkowego

namalowanego

własnoręcznie

Wypełniona

plątaniną

Proca była niegdyś obowiązkowym

informacyjną. Z patyków można zrobić

łobuza, ale z nabojami w postaci kulek

Można rzucać go na wodę i grać

wieszak na klucze albo oryginalny

papieru, lub filcowymi pociskami –

w misie-patysie (jak Kubuś Puchatek).

wieszak na kurtki i płaszcze.

to świetne narzędzie do ćwiczenia celności.

Można związać kilka w tratwę i odbywać

podróże przez kałuże. •

Można nim grzebać w dowolnym, dostępnym

akurat

Pora roku wprawdzie nie ta, ale na

nożnej. Możemy zbudować z nich cały

wiosnę nasze rośliny mogą potrzebować

tor przeszkód.

tyczek i podpórek.

akwenie

(od kałuży po ocean) i wydobywać z dna różne różności. •

Z patyków wbitych w ziemię możemy zrobić tor do slalomu, bramkę do piłki

Dwa suche patyki dadzą nam jeden z

najprostszych

A jeśli mamy w domu kota, to kawałek

instrumentów

sznurka pomoże zamienić pieniek

muzycznych. A po dodaniu pudełka

w drapak dla jego pazurków. A każdy

Można rozpalić ognisko i piec na

lub puszki z otworem i kilku strun

pies naturalnie uwielbia ganiać za

nim kiełbaski. Albo zbudować całą

dostaniemy quasi-banjo. Z pustych

patykami.

97


Kwartalnik Laktacyjny nr 4

98

Na patykach można pisać, albo wycinać

A może na Święta zrobić rodzinną, patyczkową szopkę?

w nich tajemnicze znaki. •

Grubsze patyki pocięte na plasterki

Jak z większością zabawek wszech czasów

to temat na osobną „listę zabaw”

– najwięcej najlepszych pomysłów będą

- materiał plastyczny, pionki do gry,

miały dzieci. Bo to są zabawki, stwarzające

biżuteria, podkładki pod kubki to tylko

nieograniczone

sam początek.

i wyobraźni. Których serdecznie, z głębi

pole

dla

kreatywności

serca Wam i sobie życzę. Na święta i cały rok. •

Z odpowiednio zagiętego patyka można wystrugać własny bumerang.

A może w ramach działań ekologicznych zbudujemy w kącie ogrodu hotel dla pszczół i innych „zapylaczy”?

Z patyków i ścinków tkanin możemy zrobić kukiełki do domowego teatrzyku. A za kilka miesięcy potrzebna będzie przecież Marzanna.

Jeśli nie boicie się ostrych narzędzi, możecie pokusić się o własnoręczne wystruganie

(najlepiej

z

lipowych

gałązek) drewnianej łyżki. Albo rybki (do kompletu z wędką powyżej). •

Powyginane i fantazyjnie powykręcane gałęzie i korzenie to genialny materiał dla

uruchomienia

wyobraźni

przy

tworzeniu smoków i innych baśniowych stworów. •

Z brzozowych albo żarnowcowych gałązek możemy związać miotłę. A jeśli trafimy na dłuuugie gałązki wierzby (niestety, płacząca się nie sprawdza, bo po wysuszeniu jest zbyt krucha), to przy odrobinie wysiłku możemy upleść sobie koszyk.

Pora latawców już prawie za nami, ale może zdarzy się jeszcze jakiś suchy, wietrzny dzień.

Z gałązek dzikiego bzu, wypełnionych miękkim w

miąższem,

środku,

albo

zdrewniałych

pustych łodyg

arcydzięgla możecie zrobić gwizdki, fujarki czy fletnię.

I wszystkie kolejne.


Kwartalnik Laktacyjny nr 4

99


100

Kwartalnik Laktacyjny nr 4

Zapytaj eksperta Pytania możecie nadsyłać na adres kontakt@kwartalnik-laktacyjny.pl

Przy bardzo dużym odwodnieniu lub

względu na bogactwo przeciwciał i żywych

niedożywieniu może dojść do ograniczenia

komórek

ilości pokarmu, ale i tak pozostaje on

układu

dopasowany do potrzeb dziecka. Dieta

niezwykle istotną funkcję w mechanizmach

matki ma wpływ na zawartość niektórych

immunologicznych.

witamin w mleku mamy (np. witamin

Podsumowując,

z grupy B) oraz jakość kwasów tłuszczowych

tego, żeby stosować dietę eliminacyjną

(ale nie całkowitą ilość tłuszczu w mleku, bo

tylko ze względu na fakt karmienia

ta jest stała niezależnie od diety matki).

piersią. Stosowanie diety hipoalergicznej

Pokarm kobiecy powstaje z krwi, nie

jest wskazane tylko w sytuacji reakcji

Małgorzata Jackowska - jako doula wspie-

z treści pokarmowej żołądka lub jelit, może

alergicznych ze strony dziecka.

ra mamy w czasie porodu i w okresie oko-

więc przenikać do niego to, co znajduje się

łoporodowym. Zajmuje się poradnictwem

w krwi matki. Może być to kofeina lub

Czy warto zażywać preparaty witaminowe

żywieniowym i dietetycznym, w szczególno-

alkohol, mogą być to białka wywołujące

i omega 3 karmiąc piersią, szczególnie

ści interesuje się żywieniem niemowląt

ewentualne alergie.

w

i małych dzieci oraz odżywianiem kobiet

Pokarmy

wzdymające

mogą

wzdymać

okresie

matkę, która te pokarmy spożywa, ale

karmienia i dzieci, i mam.

efekt wzdęcia wynika z nieprawidłowo

Rynek

dobry,

szwagierki,

usłyszałam

która

nie

który

ma

pełni

powodu

jesienno-zimowym,

do

kiedy

suplementów

i

preparatów

zachodzącego procesu trawienia w jelitach

witaminowo-mineralnych jest w Polsce

mojej

matki. Zatem naprawdę nie ma możliwości,

bardzo bogaty (witaminy, minerały, magnez,

dietetyczką,

żeby wzdęcie pojawiło się w mleku i trafiło

suplement na zimne stopy, na infekcje

iż ostatnio na konferencji dotyczącej

do jelit dziecka. Unikanie jakichkolwiek

intymne, na wątrobę, na przeziębienie,

żywienia kobiet w ciąży i mam karmiących

pokarmów w diecie karmiącej matki nie

lizaki na gardło, cukierki na kaszel palacza

piersią dowiedziała się od pielęgniarki

jest potrzebne, chyba że zauważy ona

itd.)

laktacyjnej, że nic, co kobieta spożyje nie

ewidentną powtarzającą się niekorzystną

Sięgnięcie po suplementy, które mogłyby

przechodzi do pokarmu. Tak więc wszystkie

reakcję dziecka na konkretny produkt.

uzupełnić niedobory witamin w czasie

diety hipoalergiczne, eliminacyjne lub po

Produkty potencjalnie wzdymające nie są

ciąży i karmienia piersią wydają się być

prostu delikatne bez spożycia produktów

bardziej podejrzane w tej kwestii niż inne

uzasadnione, przecież chodzi o zdrowie

wzdymających

nie

jest

od

pokarmowego,

dojrzewanie

brakuje zimowych produktów?

w czasie laktacji. Promotorka dobrego

Dzień

wspomagających

mają

racji

bytu.

produkty spożywcze.

i rozwój dziecka.

Dietetycy podobno się z tym nie zgadzali.

Co do diet eliminacyjnych związanych

Trudno jednoznacznie odpowiedzieć na

Jak to możliwe? Ja sama przy jednej

z potencjalnymi alergenami, to aktualnie

pytanie czy warto stosować dodatkową

i drugiej córce stosuję (i stosowałam) dietę

wiadomo, że nie ma żadnych podstaw do

suplementację, bo zależy to od wielu

i widzę poprawę.

tego, żeby unikać takich produktów w diecie

czynników.

kobiety w ciąży lub karmiącej, czy w diecie

od

Pytanie jest dosyć złożone. Zacznijmy

niemowlęcia już po rozpoczęciu rozszerzania

o pełnowartościowe i sezonowe produkty:

od tego, co „przechodzi” do mleka,

jego diety. Unikanie alergenów nie chroni

*produkty zbożowe (razowe i pełnoziarniste,

a co nie. Zgodnie z aktualną wiedzą dieta

przed pojawieniem się alergii. Jeżeli dziecko

w tym makarony, kasze, pieczywo) –

matki właściwie nie ma wpływu na jakość

nie jest uczulone na białka mleka krowiego

w sezonie jesienno-zimowym szczególnie

produkowanego pokarmu (więcej na ten

lub białka np. ryby czy orzechów, to ich

warto korzystać z różnego rodzaju kasz, gdyż

temat w artykule o tym, co zjeść w trakcie

obecność w mleku mamy nie spowoduje

są bogate w mikroelementy i witaminy oraz

świąt). Jest on zawsze idealnie dopasowany

alergii. Natomiast jeżeli pojawiają się objawy

błonnik. Produkty zbożowe powinny znaleźć

do

natomiast

alergiczne, dobrze, żeby były potwierdzone

się w każdym posiłku.

dieta matki jest niedoborowa (np. bardzo

przez alergologa i wtedy konieczna będzie

*warzywa i owoce – 5-6 porcji warzyw

restrykcyjna lub mało zróżnicowana), matka

dieta eliminacyjna u mamy karmiącej

i 3-4 porcje owoców. Porcja to np. jeden

je za mało lub źle się odżywia, to jej organizm

i później u dziecka. Warto wtedy jak

owoc lub średniej wielkości warzywo (ok.

na tym ucierpi, a nie mleko, które produkuje.

najdłużej zachować karmienie naturalne ze

100g). Wprawdzie zima to pora w której

potrzeb

dziecka.

Jeżeli

Na

pewno

zbilansowanej

warto diety,

zacząć opartej


Kwartalnik Laktacyjny nr 4

sezonowych warzyw i owoców nie ma

niedostatecznej ilości witaminy D w diecie.

bardzo dużo, ale można się wspomagać

Co ważne, według ekspertów odpowiednia

kiszonkami

ilośc witaminy D w diecie mamy nie oznacza,

czy

mrożonkami,

a

także

owocami suszonymi.

że można zrezygnować z podawania tej

*produkty białkowe – nabiał, mięso i ryby,

witaminy dziecku.

jaja, ale też produkty strączkowe, pestki

*Kwasy tłuszczowe omega 3 – są niezwykle

i orzechy.

istotne

w

diecie

każdego

człowieka,

*tłuszcze – przede wszystkim oleje roślinne

a szczególnie w okresie karmienia piersią.

tłoczone

stosować

Ilość omega 3 w diecie mamy wpływa na

zamiennie różne tłuszcze roślinne, ale też

ilość tego składnika w mleku. Przyjmuje

prawdziwe masło, orzechy i pestki czy

się, że spożywanie dwóch porcji tłustych

awokado są dobrymi źródłami tłuszczu.

ryb w tygodniu pozwala na pokrycie

W diecie mamy karmiącej szczególnie

zapotrzebowania na kwas DHA w diecie

ważne są:

matki. Jednak ponieważ spożycie ryb

psychologii i certyfikowaną doulą ze

*wapń – jego źródłem są produkty mleczne,

w Polsce jest bardzo niskie to zaleca się

Stowarzyszenia Doula w Polsce. Jako fanka

ale również zielone warzywa (np. brokuły,

dodatkową suplementację DHA minimum

i propagatorka rodzenia i karmienia w

ale też kapusta!) oraz suszone owoce,

200 mg/dzień (a wg Polskeigo Towarzystwa

zgodzie z naturą marzy, aby wszystkie

orzechy, sezam, jaja. Przy diecie bezmlecznej

Ginekologicznego 200-300mg/d).

można korzystać ze wzbogacanych napojów

Warto wiedzieć że źródłem omega 3 są

obiektywnej wiedzy w tych obszarach.

roślinnych (np. sojowego czy ryżowego).

również nasiona lnu, orzechy włoskie, olej

Szczęśliwa żona, mama sześcioletniego

Dzienne

lniany i algi.

na

zimno,

warto

zapotrzebowanie

na

wapń

Pamela Kucińska jest magistrem

kobiety miały możliwość i chęć zdobywania

Stasia i kilkumiesięcznej Neli,

w okresie laktacji to 1000-1300 mg na dzień.

Jeżeli

*witamina D – znajdziemy ją głównie w

to nie ma konieczności dodatkowego

produktach pochodzenia zwierzęcego, jej

suplementowania, ale jeżeli

synteza zachodzi również przez skórę, więc

powodu

potrzebne jest przebywanie na świeżym

i nie ma możliwości jej odpowiedniego

powietrzu i wystawienie na promienie

zbilansowania, wtedy można rozważyć

Nie, wręcz przeciwnie. Karmienie piersią

słońca, choć w sezonie jesienno-zimowym

wspomaganie w postaci suplementów,

powyżej pierwszego roku życia - do dwóch

to

zapotrzebowanie

pamiętając o tym, żeby szukać suplementów

lat, do trzech lat, do naturalnego odstawienia

w czasie karmienia piersią to 800-1000

jak najbardziej naturalnych, zapewniających

się dziecka (które zwykle następuje gdzieś

IU (jednostki międzynarodowe) dziennie.

jak

w przedziale 2,5-7 lat) - wciąż przynosi nie

Suplementacja jest zalecana tylko przy

zawartych w nich składników.

trudne.

Dzienne

dieta

jest

pełnowartościowa,

pełnowartościowa

największy

stopień

z jakiegoś nie

jest

wchłaniania

których urodziła w domu. Czy długie karmienie piersią szkodzi emocjonalnie dziecku?

tylko fizyczne, ale i emocjonalne korzyści dziecku. Czas powyżej pierwszego roku życia to czas stopniowego kształtowania się niezależności dziecka, szukania swoich i cudzych granic, sprawdzania swoich możliwości. W oczywisty sposób jest to czas bardzo intensywnego rozwoju, któremu nieuchronnie

towarzyszą

przeżywanie

różnorodnych

frustracje, emocji,

z którymi tak małe dziecko nie radzi sobie jeszcze dobrze. Karmienie piersią staje się wtedy bardziej niż kiedykolwiek wcześniej “bezpieczną bazą” - daje ukojenie, uspokaja, pozwala na chwilowe wyłączenie się ze świata wyzwań i powrót do bezpiecznego świata matczynych ramion.

101


Kwartalnik Laktacyjny nr 4

102

Czym karmienie odróżnia się na tym etapie od przytulenia?

znaleźć terapeutę, który jest obeznany ze

Karmienie piersią sprawia mi fizyczną

specyfiką stanów emocjonalnych kobiet

przyjemność - podobną do przyjemności

w ciąży i po porodzie.

seksualnej. Czy coś jest ze mną nie tak?

Przede wszystkim jest to nadal nadzwyczaj

Karmienie piersią u mamy z depresją

osobista chwila bliskości dziecka z mamą,

poporodową może być szczególnie istotne

Wszystko jest w porządku. Pod wpływem

która

bezpieczeństwa

- po pierwsze, w czasie karmienia u matki

kultury,

i ukojenie. Jednak równie ważny jest wpływ

daje

poczucie

wydziela się oksytocyna, endorfiny i inne

medykalizacji, polegania na przedmiotach,

hormonów i innych składników nadal

substancje odpowiadające za polepszenie

dystansu

obecnych w mleku - oksytocyna wyzwalana

nastroju, zrelaksowanie, co samo w sobie

od natury - często zapominamy lub nie

poprzez ssanie i bliski kontakt z mamą,

może

matki

dostrzegamy, że karmienie piersią to ogniwo

a także inne substancje działające lekko

w depresji. Po drugie, karmienie piersią

łańcucha ludzkiej seksualności. Stosunek

uspokajająco, działają na korzyść rozwoju

- zarówno na poziomie fizjologicznym,

seksualny

inteligencji emocjonalnej dziecka. Może

jak i psychologicznym - znacznie ułatwia

ciąża prowadzi do porodu, po porodzie

ono stawić czoło wyzwaniom, nie narażając

kształtowanie się więzi matki z dzieckiem,

w

się na zbyt wysoki, ograniczający poziom

co

trudnościom

karmienie piersią. Wszystkie te wydarzenia

frustracji: uspokojone chwilą przy piersi

w tworzeniu relacji, które często towarzyszą

związane są z obszarami płciowymi kobiety -

mamy może dalej bez przeszkód mierzyć się

matkom w depresji. I wreszcie po trzecie -

narządem rodnym i piersiami. Nie ma zatem

ze światem.

sukces w karmieniu piersią może zwiększyć

nic dziwnego w tym, że pobudzanie piersi

Dodatkowo, dzieci karmione długo piersią

poczucie

przez dziecko przynosi podobne odczucia co

zwykle znacznie mniej korzystają (lub

w matce, które to czynniki są bardzo ważne

pobudzanie ich przez partnera.

rezygnują całkowicie) z innych, czasem

w wychodzeniu z depresji.

Nie ma się czym przejmować. To nie dziecko

znacznie

może

polepszać

przeciwdziałać

kompetencji

i

stan

sprawczości

w

której

żyjemy

emocjonalnego

prowadzi

naturalny

do

sposób

i

-

kultury

oddalenia

zapłodnienia,

rozpoczyna

się

kłopotliwych lub nawet niezdrowych czy

działa na Ciebie w sposób seksualny - to

niebezpiecznych, sposobów rozładowania

sama natura zaplanowała, żeby karmienie

nadmiernego

długotrwałego

było przyjemne. Przecież gdyby sprawiało

przywiązania

dyskomfort, gatunek ludzki nie przetrwałby

do przedmiotu (miś, kocyk czy butelka),

do dziś... Warto z tego po prostu skorzystać,

uderzania głową w podłogę czy ścianę,

potraktować czas karmienia jako czas

nadmiernego płaczu.

przyjemności i odprężenia.

ssania

kciuka,

napięcia: wielkiego

Mam depresję poporodową, przyjmuję leki. Czy muszę odstawić dziecko od piersi? Zwykle nie ma takiej konieczności. Nowe generacje leków, także antydepresantów, są bezpieczne dla matek karmiących i ich dzieci. Niestety, lekarze (psychiatrzy i inni) często nie są w tym temacie wystarczająco dobrze poinformowani i zalecają nawet profilaktyczne odstawienie od piersi. Warto samodzielnie skorzystać z Laktacyjnego Leksykonu Leków (dostępny na stronie internetowej Centrum Nauki o Laktacji) i wyszukać przepisany lek - można tam sprawdzić czy jest on bezpieczny przy karmieniu piersią. Jeśli nie, można także poszukać

zamiennika,

który

będzie

bezpieczny i skontaktować się ponownie z

lekarzem.

Należy

także

pamiętać,

że w leczeniu depresji poporodowej, kiedy niezbędne są leki, najskuteczniejsze jest połączenie ich z psychoterapią. Warto

Upominki dla autorek pytań do kącika Joanny oraz Anny ufundowała marka:


Kwartalnik Laktacyjny nr 4

103

Jesienią i zimą nasze ciało wymaga od nas dodatkowej opieki i troski. Nasza skóra nagle staje się bardziej sucha i ściągnięta, wrażliwa i zaczerwieniona, przez to niestety mniej odporna na zmiany czynników zewnętrznych tj. wiatr i niskie temperatury oraz infekcje. W tym okresie chętniej sięgamy po sprawdzone przez lata olejki pielęgnacyjne, tłuste kremy i maści. Sklepy oferują nam oprócz całej masy produktów dodatkowy zawrót głowy. „Który preparat wybrać, aby skutecznie zadbać o zdrową skórę całej naszej rodziny?”

Naturalna pielęgnacja skóry - oleje Jowita Romaniuk


104

Kwartalnik Laktacyjny nr 4

W pielęgnacji skóry powinniśmy kierować

spowalniających

się zasadą zaczerpniętą z medycyny:

i przyspieszających gojenie się ran.

procesy

starzenia

„przede wszystkim nie szkodzić”. Szczególnie

kąpieli. Pięknie pachnie i smakuje kokosem. Jest jadalny, nie martwmy się zatem, jeśli podczas masażu jego odrobina dostanie się

skóra dziecka, tak delikatna i wrażliwa,

Stosowany jako balsam do ciała lub krem do

potrzebuje jesienią i zimą odżywienia,

masażu pod wpływem ciepła rąk i wyższej

ukojenia podrażnień oraz przede wszystkim

od otoczenia temperatury ciała zmienia

Olej kokosowy niezastąpiony jest również

dodatkowej

zatem

swą konsystencję ze stałej w płynną. Łatwo

w kuchni głównie jako dodatek do ciast.

sięgnąć po to, co oferuje nam Matka

się wchłania, nie pozostawiając na skórze

Wyjątkowo dobrze smakują smażone na

Natura.

chemicznie,

tłustego filmu. Regularnie wmasowywany w

nim naleśniki

nierafinowane oleje są niewyczerpanym

skórę silnie ją nawilża i odżywia. Dzięki temu

źródłem cennych i bezpiecznych składników

skóra staje się niezwykle gładka, miękka

pielęgnujących nasze ciało.

i elastyczna. Zwalczając wolne rodniki dba

ochrony.

Warto

Nieprzetworzone

do ust dziecka.

OLEJ ZE SŁODKICH MIGDAŁÓW

o „wieczną” młodość skóry mamy. Użyty

Pochodzący z Azji olej z nasion słodkiej

detergentów,

jako maska do włosów odżywia je, nadając

odmiany migdałowca to specjalista od

barwników

miękkość i blask. Aby osiągnąć taki efekt,

pielęgnacji skóry bardzo suchej i atopowej.

i środków zapachowych oleje nie uczulają

należy rozprowadzić go na całej długości

Jest on więc przyjacielem każdej mamy

i nie drażnią. Są zatem idealną alternatywą

włosów oraz skórze głowy, owinąć głowę

małego alergika. Skóra dotknięta AZS

dla

folią i ręcznikiem i zostawić w spokoju na

charakteryzuje

godzinę. Po zabiegu dokładnie umyć włosy

do opanowania suchością, miejscowym

Pozbawione

szkodliwych

konserwantów,

sztucznych

wieloskładnikowych

kosmetyków

dostępnych w drogeriach.

się

zwiększoną,

trudną

szamponem i cieszyć się ich niezwykle

łuszczeniem i zwiększoną wrażliwością

Spośród dużej ilości dostępnych w Polsce

zdrowym wyglądem. Zabieg powtarzamy

na

olejów

1-2 razy w tygodniu.

dodatków. Ta nadwrażliwość wymusza

wybrałam

trzy,

które

moim

zdaniem jako te najbardziej wielofunkcyjne

zwiększoną

i powszechnie dostępne mogą zaspokoić

Ponad połowę składu oleju kokosowego

potrzeby całej rodziny.

stanowi kwas laurynowy, który w naturze

OLEJ KOKOSOWY Najbardziej

znany

polskie

mamy.

poprzez

tłoczenie

orzechów

palmy

i

ceniony

przez

Otrzymywany na

jest

działanie

sztucznych, delikatność

chemicznych i

ostrożność

w pielęgnacji.

występuje jeszcze tylko i wyłącznie w mleku

I tu przychodzi z pomocą olej ze słodkich

matki. Jako NKT (nasycony kwas tłuszczowy)

migdałów.

wspomaga

układ

Bardzo

łagodny,

nie

ma

immunologiczny

właściwości drażniących skórę. Zmiękcza,

człowieka, przyspiesza gojenie się ran,

wygładza i nawilża. Jest lekki i nietłusty,

działa

łatwo

antybakteryjnie. Stosowany na

zimno

miąższu

skórę uspokaja i łagodzi podrażnienia,

kokosowej.

się

wchłania.

U

noworodków

znakomicie zwalcza ciemieniuchę.

Wbrew

nawilża i odżywia. Polecany do pielęgnacji

nazwie kokos nie jest orzechem, lecz

delikatnej skóry dziecka już od pierwszych

Polecany do pielęgnacji skóry dziecka,

pestkowcem. Dzięki temu pozyskiwany z

dni życia stanowi znakomitą podstawę do

świetnie sprawdzi się również jako preparat

niego olej jest bardzo bogatym źródłem

najprzyjemniejszej części dnia malucha,

zapobiegający

powstawaniu

naturalnych

a mianowicie wieczornego masażu po

u

mam.

antyoksydantów,

przyszłych

rozstępów

Dzięki

wysokiej

zawartości witaminy A i E, będących silnymi przeciwutleniaczami, wykazuje działanie przeciwzmarszczkowe i odmładzające. Jego

migdałowy

wykorzystywany

zapach jest

w

i

smak

przemyśle

spożywczym jako dodatek do produkcji marcepanów. MASŁO KARITE (SHEA) Nierafinowane, tłoczone na zimno masło karite

to

najbardziej

wszechstronny

kosmetyk do pielęgnacji skóry. Z jego dobrodziejstw może korzystać cała rodzina.


Kwartalnik Laktacyjny nr 4

Otrzymywany

z

nasion

afrykańskiego

drzewa z gatunku masłosza olej w postaci nieprzetworzonej

posiada

konsystencję

białawej pasty, która jednak dość szybko rozpuszcza się pod wpływem ciepła skóry. Wmasowywany w nią regularnie wzmacnia jej odporność na drażniące działanie środowiska

zewnętrznego.

Hołdując

zasadzie, iż łatwiej przeciwdziałać niż leczyć, warto wykorzystać ochronne i łagodzące działanie masła shea. Zawarta w nim alantoina oraz witaminy F i E działają na skórę regenerująco i odżywczo. Wyjątkowym składnikiem

jest

kwas

cynamonowy,

który oprócz silnego działania przeciwko mikroorganizmom

chorobotwórczym

wykazuje

ochronne

działanie

przed

promieniami UV. Niewielkie, bo o faktorze 3-4, ale dzięki temu bezpieczne i nie obciążające skóry noworodka. Masło karite to ulubieniec wielu kobiet. To, co idealne dla niemowląt, doskonale nadaje się również do pielęgnacji skóry przyszłej mamy, której skóra w czasie ciąży staje się bardziej wrażliwa. Używany regularnie do delikatnego masażu ciężarnego brzuszka korzystnie wpływa na elastyczność skóry, zabezpieczając ją przed powstawaniem rozstępów. Przyspiesza gojenie, łagodzi podrażnienia oraz stany zapalne, które niechciane pojawiają się podczas ciąży na skórze twarzy, dekoltu, ramion i pleców. Zawartość wosków i retinolu wzmacnia i odżywia osłabione działaniem hormonów włosy. Poza tym masło karite chroni całe ciało przed słońcem, łagodzi również skutki jego nadmiaru. Źródła: - „Poradnik dla zielonych rodziców” Reni Jusis Magdalena Targosz, Mamania, 2011 - „W czepku urodzone” Magazyn dla Położnych, Wrzesień 2014/Nr. 1

105


106

Kwartalnik Laktacyjny nr 4

Kosmetyczka kwartalnika Krem do rąk do codziennego użytku marki Alba 1913 został stworzony na bazie wodnej, bez parabenów i chemicznych wybielaczy – czyli już na starcie plus dla niego za to, że jest produktem tzw. naturalnym bez szkodliwych substancji. Jest to krem do rąk, który można polubić za skuteczność, bo zapewnia miękkość skórze na dłużej niż tylko przez pierwszych kilka minut po użyciu. Dobrze nawilża, a na zewnątrz tworzy się delikatna warstwa ochronna - na początku nieco śliska i jakby tłusta (skóra trochę się świeci), ale po minucie zmienia się w miękką, aksamitną powierzchnię. Krem zawiera zestaw naturalnych składników odpowiedzialnych za zdrowy wygląd, elastyczność i odpowiednie nawilżenie oraz właściwe skóry odżywienie dłoni i stóp. Są to: ekstrakt z nagietka, olejek z drzewa herbacianego, olejek z owocni pomarańczy, olejek oregano, olejek grejpfrutowy, kolagen i tlenek cynku. Krem jest dermokosmetykiem o delikatnym zapachu. www.albathyment.com.pl cena: 39,00 zł Krem do pielęgnacji ust na wypadek pojawienia się opryszczki wargowej ma intensywny, ziołowoeukaliptusowy zapach. Szybko wchłania się w skórę warg. Jest bardzo delikatny i łagodnie zabezpiecza miejsce powstania opryszczki. Po wchłonięciu szybko wysusza miejsce uszkodzenia. Dobra alternatywa dla aptecznych kremów. Mamy karmiące i w ciąży mogą go stosować jedynie doraźnie. www.albathyment.com.pl cena: 12,00 zł

Naturalny olej migdałowy firmy Balsamique przeznaczony jest do pielęgnacji każdego rodzaju skóry. Bezzapachowy, bez sztucznych konserwantów, nie podrażnia i nie alergizuje. Olej ze słodkich migdałów silnie nawilża, odżywia, łagodzi podrażnienia i wzmacnia lipidowy płaszcz skóry. Syntetyczne konserwanty zastąpiono witaminą E i lecytyną. Sprawiają one, że olej migdałowy działa skuteczniej. Dzięki zawartości oleju parafinowego na skórze powstaje delikatny i komfortowy film, który na długo chroni skórę przed niekorzystnym wpływem zimowej aury. Idealny kosmetyk pielęgnacyjny dla całej rodziny www.albathyment.com.pl cena: 35,33 zł


Kwartalnik Laktacyjny nr 4

107

Krem ochronny do twarzy na wiatr i mróz dla niemowląt i dzieci oraz całej rodziny marki Pat&Rub to kosmetyk niemal idealny. wyprodukowany jest wyłącznie z surowców naturalnych i ekologicznych. Nie zawiera składników ropopochodnych, silikonów, PEGów, sztucznych konserwantów, parabenów, zapachów i barwników. Dzięki hipoalergicznemu składowi nadaje się dla niemowląt już od pierwszego dnia życia. Produkt zamknięty jest w opakowaniu z pompką. Długo zachowuje świeżość. Krem ma przyjemną konsystencję, łatwo się rozprowadza. Pozostawia delikatną warstwę ochronną na skórze. Zawiera filtr mineralny SPF 15, który chroni skórę przed promieniowaniem UVA i UVB. Dodatkowym atutem kremu jest brak zapachu, więc nie kłóci się z zapachem moich perfum. Opakowanie 75 ml z pewnością wystarczy na kilka najbliższych zimowych miesięcy. www.patandrub.pl cena: 55,00

Nowy żel DELIKATNY do mycia ciała i głowy dla dzieci z olejem canola i woskiem z mango przeznaczony jest do pielęgnacji skóry dzieci i niemowląt od pierwszego dnia życia. Kosmetyk nie zawiera parabenów, konserwantów, sztucznych barwników, SLS, mydła i substancji zapachowych, dzięki czemu może być stosowany u alergików. Dość płynna, jak na żel, konsystencja sprawia, że kosmetyk dobrze oczyszcza i łatwo się spłukuje. www.pharmaceris.pl cena: 34,90 z

Krem jest lekki, nieprzytłaczający, bezzapachowy, ale po nałożeniu czuć delikatną warstwę ochronną. Pozostawia skórę delikatną. Po nałożeniu należy odczekać dłuższą chwilę aż dobrze się wchłonie zanim zaczniemy robić makijaż. Świetny dla cery suchej, wrażliwej i skłonnej do zaczerwień. www.pharmaceris.pl cena: 34,50 z

Wkładki laktacyjne to element obowiązkowy dla wielu mam karmiących. Dzięki wielorazowym wkładkom laktacyjnym oszczędzamy pieniądze i nie produkujemy sterty śmieci. Wkładki polskiej marki Kokosi mają średnicę 11 cm. Zewnętrznym materiałem jest wodoszczelny, ale przepuszczający powietrze PUL w bajeczne wzory. Natomiast warstwę chłonną, mającą kontakt ze skórą, tworzą dwie warstwy niebielonej puszystej dzianiny bambusowej. PUL rzeczywiście nie przepuszcza wilgoci, za to jak już wkładka mocno nasiąknie, wilgoć wychodzi brzegami i tworzy mokre kręgi na ubraniu. Trzeba więc pilnować, żeby na czas wymienić wkładkę. Są niezwykle miękkie, przyjemne w dotyku i przede wszystkim chłonne. Naturalny materiał nie podrażnia brodawek. www.drogeria-ekologiczna.pl cena: 10,49 zl /2 szt


Kwartalnik Laktacyjny nr 4

108

Akcesoria do karmienia

Aleksandra Przeździecka-Kujałowicz

Pojawienie się dziecka, szczególnie

kocem, wspomóc się oparciem fotela.

przydatny w momencie powrotu do pracy.

równoznaczne

Niektóre kobiety kupują duże rogale już

Można zabierać ze sobą laktator i odciągać

domu

wielu

w ciąży i korzystają z nich w nocy,

pokarm. Dzięki temu zmniejszamy ryzyko

akcesoriów

podkładając pod brzuch, aby móc wygodnie

zastoju, gromadzimy pokarm na kolejny

przeznaczonych dla niemowląt i ich matek

się ułożyć.

dzień naszej nieobecności i stymulujemy

jest ogromny, a producenci prześcigają się

Muszle laktacyjne to produkt skierowany do

jego produkcję. Producenci oferują duży

w ofertach. Trudno zorientować się, co jest

mam, które w czasie karmienia doświadczają

wybór

tak naprawdę potrzebne, co jest zbędnym

wypływu pokarmu z drugiej piersi. Dzięki

ręcznych konstrukcji po zaawansowane

gadżetem, a co może ułatwić życie, chociaż

zastosowaniu muszli laktacyjnej pokarm

elektryczne

można sobie radzić bez tego. W przypadku

można łatwo zebrać, a potem wykorzystać,

i wymiennymi lejkami.

karmienia piersią istnieje wiele akcesoriów

np. do smarowania skóry dzieckalub do

Maść na brodawki przydaje się kobietom,

wspomagających. Które są pomocne i komu

kąpieli. Muszle laktacyjne z wentylacją służą

których dzieci uczą się dopiero dobrej

mogą się przydać?

mamom o podrażnionych brodawkach,

techniki ssania. Może się zdarzyć, że

osłaniając je przed otarciami bielizną czy

delikatna skóra brodawek zareaguje wtedy

Wkładki laktacyjne przydadzą się każdej

ubraniem. Nie jest to sprzęt konieczny, ale

bólem i podrażenieniem. Obok korekcji

kobiecie,

wypływu

korzystające z muszli mamy bardzo je sobie

techniki ssania warto zadziałać miejscowo,

pokarmu z drugiej piersi w czasie karmienia.

chwalą. Dodatkową zaletą jest to, że jednej

stosując

Czasem też pokarm samoistnie wypływa,

pary muszli można używać przez cały okres

wyborem jest czysta lanolina, bardzo

gdy kobieta myśli o dziecku, słyszy płacz

karmienia piersią, a tworzywo, z jakiego są

dobrze działa nierafinowane masło karite,

lub po prostu miała dłuższą przerwę

wykonane, można sterylizować.

a najbardziej naturalnym i najłatwiej

pierwszego, z

jest

pojawieniem

nowych

często się

sprzętów.

która

w Rynek

doświadcza

w karmieniu. Są nieocenioną pomocą, gdy

laktatorów, z

od

różnymi

maść.

najprostszych ustawieniami

Najpopularniejszym

dostępnym specyfikiem jest własny pokarm,

karmiąca mama musi wyjść z domu bez

Okłady żelowe mają różne formy, ale

który

dziecka.

to

w połączeniu z powietrzem działa cuda.

Najpopularniejsze są wkładki jednorazowe,

Standardowe okłady, tzw. hot – cold pack,

Co zrobić z odciagniętym pokarmem?

które

występują

zasadnicze

zastosowanie.

na

brodawkach

zróżnicowanych

można po wyjęciu z lodówki położyć na

W zależności od czasu przechowywania

rozmiarach, cieńsze i grubsze. To wygodny,

piersi, w któej doszło do zastoju pokarmu,

wybieramy lodówkę lub zamrażalnik. Nie

ale mało ekonomiczny i mało ekologiczny

co przynosi dużą ulgę. Chłodzenie piersi

przelewamy jednak naszego pokarmu do

wybór, ponieważ zużycie wkładek bywa

jest

zapaleniu

przypadkowych pojemników. Na rynku

naprawdę duże. Od niedawna można

piersi. Lekko ogrzane pod strumieniem

dostępne są jednorazowe torebeczki na

w

laktacyjne

ciepłej wody okłady pomagają pobudzić

pokarm. Niektóre mają płaskie denko,

wielorazowe, które z zewnątrz mają warstwę

wypływ pokarmu, szczególnie na początku

ułatwiające postawienie w lodówce, można

oddychającego, ale nie przepuszczającego

karmienia

odciąganiem.

kupić też woreczki z miejscem na wpisanie

wilgoci PULu, a od wewnątrz bawełnę lub

W sprzedaży są również okłady żelowe

daty. Jednak mamy odciągające regularnie

flanelę. Wymagają przepłukania w zimnej

dedykowane kobiecym piersiom, okrągłe,

powinny zainteresować się wielorazowymi

wodzie i prania, ale raz kupiony zestaw

wyprofilowane, z otworem na brodawkę.

pojemniczkami na pokarm, wykonanymi

może wystarczyć na cały okres karmienia.

Mają to samo zastosowanie, ale można je

z plastiku bez bisfenolu A. To ekonomiczne

Wiele mam docenia też fakt, że warstwa

łatwo włożyć np. do biustonosza. Są o wiele

i ekologiczne rozwiązanie.

dotykająca brodawkę jest miła i nie drażni

mniejsze niż zwykłe okłady żelowe i szybciej

skóry.

nabierają właściwej temperatury.

Polsce

kupić

w

samo

pozostawiony

wkładki

wskazane

lub

również

przed

w

Rogal, czyli duża poduszka w kształcie

Część z zaprezentowanych tu akcesoriów to sprzęty, które jeszcze kilka lat temu były

rogalika, jest dla wielu karmiących mam

Laktator przydaje się kobietom, które nie

niedostępne w Polsce. Wszystkie mają

prawdziwym

Pozwala

nie umieją lub nie chcą odciągać pokarmu

służyć matkom karmiącym tak, by droga

wygodnie ułożyć noworodka i podeprzeć

ręcznie. Na początku mlecznej drogi,

mleczna była jak najbardziej komfortowa.

łokieć. Świetnie sprawdza się u mam

w czasie zastoju (nawału chyba) pokarmu

Jednak nie wszystkie są konieczne, można

karmiących pierwsze dziecko, które dopiero

laktator przydaje się do odciagnięcia

też karmić nie korzystając z żadnego

uczą się różnych technik przystawiania

odrobiny pokarmu w celu zmniejszenia

z tych sprzętów. Wszystko zależy od potrzeb

dziecka. To praktyczny wynalazek, ale można

napięcia

i preferencji matki karmiącej.

go zastąpić dużą poduszką, zwiniętym

przystawienia noworodka. Jest również

wybawieniem.

i

umożliwienia

łatwiejszego


reklama

Kwartalnik Laktacyjny nr 4

109


MATERIAŁ SPONSOROWANY 110

Kwartalnik Laktacyjny nr 4

Wygraj drewniane zabawki II Świąteczny konkurs i kwartalnika laktacyjnego Spełniając oczekiwania tych, którzy oprócz wysokiej jakości oczekują od zabawek naturalnego charakteru, powstała nowa linia zabawek dla maluchów marki Fisher-Price, które są wykonane z drewna. Zabawki zostały zaprojektowane tak, aby w pełni zaangażować myślenie i rozbudzić kreatywność najmłodszych, idąc jednocześnie w zgodzie z gustem i przekonaniami rodziców, którzy wybierają zabawki wykonane z naturalnych surowców. Możecie wygrać zabawki Fisher-Price w zabawkowym konkursie świątecznym w Kwartalniku Laktacyjnym. Wyślij do końca lutego 2015 r., na adres kontakt@kwartalnik-laktacyjny opowieść o tym jakie jest Wasze najpiękniejsze wspomnienie świąteczne związane z rodzicielstwem. Trzy najbardziej wzruszające odpowiedzi nagrodzimy zabawkami od Fisher-Price z nowej serii wykonanej z drewna. W temacie maila wpisz: Fisher-Price Nagrody są trzy:


Kwartalnik Laktacyjny nr 4 ARTYKUŁ SPONSOROWANY

jesienno-zimowy balsam DIY Jesienno-zimowy Balsam Odżywczy Olej z pestek arbuza

Olej z nagietka:

10g oleju z pestek arbuza

Nie pozostawia tłustego filmu na skórze

Olejek z nagietka lekarskiego tradycyjnie

15g maceratu z nagietka

Szybko się wchłania i wnika do

stosowany jako preparat

50g masła shea nierafinowanego

• •

głębokich warstw skóry właściwej

przeciwzapalny,

Sposób przygotowania: Masło ucierać

Skutecznie nawilża skórę

antybakteryjny,

w

stopniowo

Jest naturalnym emolientem

przeciwgrzybiczny

dolewając oleje. Kiedy pasta osiągnie

Bogaty w kwasy Omega 6 i Omega 9

łagodzący podrażnienia spowodowane

moździerzu

konsystencję

lub

misie

przypominającą

lanolinę

EFAs

otarciami,

(lekko lepka, delikatnie się ciągnie) –

Rozpuszcza nadmiar sebum

odmrożeniami, suchym powietrzem,

produkt jest gotowy.

Produkt przez długi czas zachowuje

Najlepiej zużyć przed upływem 3 miesięcy

świeżość i swoje właściwości

od daty przygotowania. Zastosowanie:

nadmiernym

wiatrem,

ukąszeniami owadów, •

skuteczny przy egzemie, owrzodzenich

może być stosowany przez kobiety

Dzieci: Lekkość, właściwości nawilżające

karmiące piersią przy dolegliwościach

otarcia w okolicy nosa

i pielęgnujące sprawiają, że olej z pestek

bólowych brodawek sutkowych i nie

i ust, pękające dłonie, spierzchnięte

arbuza jest wprost stworzony dla skóry

jest szkodliwy dla dzieci

usta, ochrona przed chłodnym wiatrem

dziecka. W przeciwieństwie do olejów

wlaściwy do wszystkich rodzajów skóry

i mrozem, odparzenia, otarcia.

mineralnych,

poprawia elastyczność skóry.

częstych

składników

Sposób użycia: niewielką ilość maści

kosmetyków dla niemowląt i dzieci, olej

delikatnie

miejsca

z pestek arbuza nie zatyka porów, nie działa

Skuteczny w łagodzeniu: przesuszonej,

suche, spękane, podrażnione w celu

komandogennie. Skóra dziecka właściwie

popękanej, swędzącej, zranionej i w stanie

przyspieszenia

oddycha.

zapalnym skóry.

przed wyjściem na dwór. Można stosować

Zastosowanie: Bogata kompozycja kwasów

Zmniejsza obrzęk i opuchliznę po zwichnięciu

u dorosłych i dzieci.

olejowych zawartych w tym oleju, tak

kończyn, stymuluje gojenie się ran, uśmierza

zbawienie wpływająca na skórę, przywraca

ból.

wsmarować gojenia.

w W

celach

ochronnych posmarować twarz i dłonie

skórze elastyczność. Zmniejsza krwawienie ran, bliznę po ranie Olej z pestek arbuza jest z powodzeniem

i wygładza skórę po założonych szwach.

stosowany do wszystkich rodzajów skóry, cery suchej, przetłuszczającej się, a także

Stosowany także jako wspaniały olejek

dojrzałej.

do pielęgnacji delikatnej skóry niemowląt i dzieci. Często łączony z delikatnym olejkiem

Olej z pestek arbuza to także doskonały

ze słodkich migdałów. Zapewnia skórze

kosmetyk dla Twoich włosów. Nie jest zbyt

nawilżenie, miękkość, oczyszczenie nawet

tłusty, a zapewnia długotrwałe i skuteczne

przy zmianie pieluszki.

nawilżenie włosom i skórze głowy. Olejek z nagietka lekarskiego to świetny produkt dla skóry dojrzałej, zapewniający jej właściwe nawilżenie, miękkość, blask. Olej z nagietka to także świetny afrodyzjak.. Miłego masażu!!

111


112

Kwartalnik Laktacyjny nr 4

Mama karmią

Chcemy pokazać, że karmienie piersią jest normalne, naturalne i przede wszystkim piękne. Wyślij do nas na adres

Do wygrania wyjątkowa

kontakt@kwartalnik-laktacyjny.pl

sukienka do karmienia od

zdjęcie zrobione podczas karmienia piersią. Zostań

koszulove.com!

Mamą Karmiącą Zimowego Kwartału!

Sukienka uszyta z ciepłej

W każdym wydaniu opublikujemy jedno zdjęcie, a mama ze zdjęcia otrzyma od nas upominek.

tkaniny dresowej, ułatwiająca karmienie piersią dzięki dwóm krytym zamkom umożliwiającym głębokie rozpięcie.

Dwie odważne mamy, które zrobią zdjęcie karmienia na śniegu otrzymają nagrody pocieszenia od Pat&Rub


ąca kwartału

Kwartalnik Laktacyjny nr 4

Mama Karmiąca Jesiennego Kwartału:

Karolina (na zdjęciu z synem Jasiem) nagrodę ufundowal sklep:

113


114

Kwartalnik Laktacyjny nr 4

HOTMILK, bo mama mo pociągająca! Katarzyna Pawłowska

Karmienie piersią to nie powód do tego, aby ubierać się w byle co. Każda kobieta wie, ile procent do dobrego samopoczucia dodaje bielizna, o której istnieniu wie tylko ona i jej partner. Im więcej w niej finezji, piękna i uroku, a jednocześnie wygody i komfortu, w tym cudowniejszym jesteśmy nastroju. A świetne samopoczucie dla mamy karmiącej to jeden z filarów udanego karmienia. Radosna, zadowolona z siebie mama to szczęśliwe dziecko. Zobaczmy, jak mamy w ciąży i karmiące mogą (dać) się rozpieszczać dzięki interesującej ofercie bielizny na polskim rynku. Nie bez przyczyny znana ze swojego seksapilu w stylu vintage Dita von Teesse pod koniec września zaprezentowała nową odsłonę bielizny pod swoją marką dla matek – urokliwych koronkowych półprzezroczystych biustonoszy przeznaczonych do karmienia piersią i seksownych majtek podtrzymujących nadwyrężony ciążą brzuch i jednocześnie uwydatniających pozostałe walory ciała kobiety. Po raz kolejny w październiku australijski magazyn Mother&Baby wybrał najlepsze akcesoria i bieliznę dla matek i ich pociech. W tym roku srebrem w kategorii „Maternity Bra of the Year” może poszczycić się marka Hotmilk ze swoim modelem Eclipse. Nagroda świadczy o wielkim uznaniu dla Hotmilk, ponieważ wyboru najlepszego „karmnika” dokonało nie tylko jury, ale i same klientki.

KIEDY CENISZ BEZPIECZEŃSTWO I FINEZJĘ Biustonosz Hotmilk Evermore to klasyka z najwyższej półki. Firma Hotmilk stawia przede wszystkim na wygodę i bezpieczeństwo, zatem biustonosz jest bezfiszbinowy i wykończony delikatnymi tkaninami w miejscu kontaktu ze skórą. Jego konstrukcja i stabilny obwód zapewnią mamie bardzo dobre podtrzymanie piersi i ich dobrą kondycję. Czarna koronka stylowo kontrastuje z szampańską barwą stanika. Biustonosz dzięki temu połączeniu kolorów jest wyrafinowany i elegancki. www.lovemum.pl Cena około 209,90 zł

KIEDY CHCESZ UWODZIĆ I CZAROWAĆ Biustonosz Alles ChiChi dzięki zastosowanej tkaninie jest jednym z bardziej zmysłowych modeli z serii Mama by Alles. Góra miseczek została wykonana z wysokogatunkowej mikrofibry, zaś same miseczki są delikatnie usztywnione po to, by nadać kobiecym piersiom piękny kształt. Biustonosz ma wszytą delikatną atestowaną fiszbinę. www.lovemum.pl Cena około 84,90 zł

Na czytelniczki KWARTALNIKA LAKTACYJNEGO czeka RABAT w sklepie LoveMum.pl w wysokości 10% do końca stycznia 2015 na hasło „KWARTALNIK”. Dziękujemy za udostępnienie materiałów do