Page 22

Natuurgebied Reigerveen Een kroonjuweel voor sieralgen Iedereen die wel eens een druppel sloot- of vijverwater onder een microscoop heeft bekeken, weet dat het daarin krioelt van leven. Wie goed kijkt ziet dan ook allerlei soorten algen. Eén van de meest opvallende soorten algen die je kunt tegenkomen, zijn Desmidiaceeën. In het Nederlands worden deze eencellige algen ook wel Sieralgen genoemd omdat ze zeer fraai symmetrisch gevormd zijn. Marien van Westen*

Sieralgen zijn over het algemeen vrij kieskeurig en hebben een voorkeur voor niet al te voedselrijk water. Bij voorkeur zijn dit plassen en vennen in natuurgebieden. Sieralgen zijn redelijk onbekend. Meestal weten alleen biologen van hun bestaan. Zoals veel microscopische levensvormen hebben ze geen Nederlandse naam.

Sieralgen zijn onder de microscoop relatief makkelijk te herkennen aan de symmetrische vorm en de insnoering in het midden van de cel. De celkern bevindt zich in het midden van die insnoering. Sommige soorten zijn zo groot dat je ze toch met een loep in een druppel water kunt zien. Een voorbeeld van zo’n ‘reusachtige’ soort is Closterium lunula (Maanalg) die meer dan een halve millimeter lang is (foto1). Het zijn de grootste eencellige organismen in het plantenrijk. Andere grote soorten die met een loep te zien zijn, behoren tot het geslacht Micrasterias (Ridderkruisen). Dit is het enige geslacht dat een Nederlandse naam heeft.

algen in een ven is een teken van een goede waterkwaliteit. Er is zelfs een maatlat ontwikkeld om de natuurwaarde van een ven, plas of meertje te bepalen aan de hand van de sieralgen die daarin voorkomen. Het Reigerveen met zijn grote slenk en diverse kleinere, ondiepe poeltjes is een goed voorbeeld van een gebied dat rijk is aan sieralgen. Een watermonster leverde al meerdere keren bij microscopisch onderzoek zo’n vijftig verschillende soorten op. Hier zaten soorten bij die nog niet eerder in Nederland waren aangetroffen. Ook was er zelfs één soort die nieuw was voor de wetenschappers. In totaal zijn er op het hele Landgoed Vossenberg 170 soorten sieralgen gevonden. Een zeer respectabel aantal als in aanmerking genomen wordt dat er in heel Nederland de afgelopen honderd jaar iets meer dan 500 soorten zijn gevonden, waarvan een kleine honderd de laatste jaren niet meer zijn teruggevonden.Verzuring en vermesting (stikstofdepositie) zijn daarvoor waarschijnlijk verantwoordelijk. Bijzondere soorten

Foto: TOPFOTO

Waterkwaliteit belangrijk

De voortplanting van sieralgen is bijzonder. Naast de ongeslachtelijke voortplanting door celdeling is er een geslachtelijke voortplanting waarbij twee ogenschijnlijk gelijke cellen bij de insnoering openbreken en de celinhoud van de twee cellen samenvloeit tot een min of meer bolvormig geheel, vaak met scherpe uitsteeksels. Deze zogenoemde zygospore kan, net als zaden van hogere planten, langdurige perioden van droogte doorstaan. Het voorkomen van veel soorten sier-

Een bijzondere soort die in het Reigerveen is gevonden is Euastrum pseudotuddalense (foto 2). Het is een kleine alg die achteraf gezien in heel kleine aantallen al op andere plekken in Drenthe gevonden was, maar toen niet gedetermineerd kon worden. In het Reigerveen werd een groot aantal exemplaren per preparaat gevonden, waarna er een betrouwbare determinatie kon volgen.Van deze alg is ook een foto gemaakt met een Scanning Electron Microscope (SEM). Hierop zijn veel meer details te zien (foto 3).

Profile for Koninklijke Van Gorcum B.V.

Kwartaalblad nummer 82  

Kwartaalblad nummer 82 van Stichting Het Drentse Landschao

Kwartaalblad nummer 82  

Kwartaalblad nummer 82 van Stichting Het Drentse Landschao