Issuu on Google+


Opracowanie merytoryczne raportu: Katarzyna Pałys, Małgorzata Pałys, Agata Sykuła Opracowanie graficzne raportu: Hanna Parylak, Maria Potężny-Jakubowicz Dział Obsługi Projektów Rozwojowych Uniwersytetu Ekonomicznego we Wrocławiu Wrocław 2012


Spis treści SŁOWO WSTĘPNE .............................................................................................................................................. 5 GŁÓWNE WNIOSKI Z BADANIA ..................................................................................................................... 6 BADANIE ABSOLWENTÓW, CZYLI KOGO?............................................................................................... 12 METODYKA BADANIA .................................................................................................................................... 13 CEL GŁÓWNY ........................................................................................................................................................................................ 13 CELE SZCZEGÓŁOWE ......................................................................................................................................................................... 13 GRUPY DOCELOWE ............................................................................................................................................................................. 14 METODY BADANIA .............................................................................................................................................................................. 14 ETAPY BADANIA ................................................................................................................................................................................... 16

REALIZACJA BADANIA .................................................................................................................................. 17 CHARAKTERYSTYKA BADANEJ ZBIOROWOŚCI .................................................................................... 18 OCENA JAKOŚCI KSZTAŁCENIA ............................................................................................................... 20 MIĘDZY TEORIĄ A PRAKTYKĄ ......................................................................................................................................................... 20 UKOŃCZONE STUDIA A POCZUCIE PEWNOŚCI NA RYNKU PRACY .................................................................................. 22 SATYSFAKCJA Z UKOŃCZONYCH STUDIÓW............................................................................................................................... 22 CZY ABSOLWENCI WYBRALIBY JESZCZE RAZ TE SAME STUDIA?........................................................................................ 23

MOCNE I SŁABE STRONY UNIWERSYTETU EKONOMICZNEGO........................................................ 24 MOCNE STRONY UCZELNI................................................................................................................................................................. 24 SŁABE STRONY UCZELNI ................................................................................................................................................................... 27

WIZERUNEK UNIWERSYTETU EKONOMICZNEGO NA TLE INNYCH UCZELNI.............................. 31 DODATKOWE AKTYWNOŚCI ABSOLWENTÓW W TRAKCIE STUDIÓW.......................................... 34 PRACA PODCZAS STUDIÓW............................................................................................................................................................. 35

PREFERENCJE ZAWODOWE ABSOLWENTÓW........................................................................................ 37 PREFERENCJE DOTYCZĄCE PRACY................................................................................................................................................. 37 CZY ABSOLWENCI CHCIELIBY WYKONYWAĆ PRACĘ ZGODNĄ Z KIERUNKIEM STUDIÓW?........................................ 38 CHĘĆ ZAŁOŻENIA WŁASNEJ FIRMY................................................................................................................................................ 38 MINIMALNE ORAZ SATYSFAKCJONUJĄCE WYNAGRODZENIE............................................................................................. 38

SYTUACJA ABSOLWENTÓW NA RYNKU PRACY..................................................................................... 39 STATUS NA RYNKU PRACY................................................................................................................................................................. 39

ABSOLWENCI PRACUJĄCY NAJEMNIE...................................................................................................... 40 FORMA ZATRUDNIENIA...................................................................................................................................................................... 40

Absolwent 2011

strona 3


JAK DŁUGO SZUKALI PRACY?.......................................................................................................................................................... 40 SKĄD DOWIEDZIELI SIĘ O OFERCIE PRACY?............................................................................................................................... 41 W JAKICH BRANŻACH PRACUJĄ ABSOLWENCI?....................................................................................................................... 41 WIELKOŚĆ FIRM, W KTÓRYCH PRACUJĄ ABSOLWENCI........................................................................................................... 42 NA JAKICH STANOWISKACH PRACUJĄ ABSOLWENCI?........................................................................................................... 42 WYSOKOŚĆ ZAROBKÓW NETTO ABSOLWENTÓW.................................................................................................................... 43

ABSOLWENCI PROWADZĄCY WŁASNĄ DZIAŁALNOŚĆ GOSPODARCZĄ..................................... 44 ABSOLWENCI NIEPRACUJĄCY...................................................................................................................... 46 JAK DŁUGO SZUKAJĄ PRACY?......................................................................................................................................................... 46 GDZIE SZUKAJĄ OFERT PRACY?........................................................................................................................................................ 46 POWODY NIEZNALEZIENIA PRACY................................................................................................................................................. 47 Z JAKICH POWODÓW NIE SZUKAJĄ PRACY?............................................................................................................................. 47

KOMPETENCJE ABSOLWENTÓW................................................................................................................. 48 DALSZA WSPÓŁPRACA NA LINII UCZELNIA – ABSOLWENT.............................................................. 54

strona 4

Absolwent 2011


WSTĘP

Słowo wstępne Marka produktu, a przede wszystkim jej tożsamość, jest najcenniejszym towarem na rynku. To o nią toczy się walka konkurencyjna. Dzisiaj nie tylko musimy pozyskać studenta, ale także umieć go przywiązać do marki i zatrzymać! Zadowolony klient to najcenniejszy kapitał marki. Co roku Uniwersytet Ekonomiczny opuszczają tysiące jego ambasadorów. Przez czas ich studiowania przekazano im wiedzę o marce Uniwersytetu Ekonomicznego, której stali się ważną częścią. Warto zawalczyć o nich i dostosować ofertę edukacyjną również do potrzeb absolwentów, aby w razie konieczności zdobycia dodatkowych kwalifikacji lub przekwalifikowania się pomyśleli właśnie o Uniwersytecie Ekonomicznym. Jednak, aby tak się stało, prace nad wizerunkiem trzeba zacząć już podczas pierwszych kontaktów z Uczelnią.

Absolwent 2011

strona 5


GŁÓWNE WNIOSKI

GŁÓWNE WNIOSKI Z BADANIA Metodologia: • Badanie ilościowe: wywiady telefoniczne wspomagane komputerowo – CATI • Badanie jakościowe: zogniskowane wywiady grupowe – tradycyjne (FGI) oraz internetowe (OFGI)

Grupy docelowe: 1. Absolwenci Uniwersytetu Ekonomicznego wszystkich wydziałów, trybów, stopni, kierunków, którzy ukończyli studia w 2011 roku oraz ich dane dostępne były w posiadanej bazie (zrealizowana liczba wywiadów telefonicznych: 1602, zrealizowana liczba tradycyjnych i internetowych zogniskowanych wywiadów grupowych: 8). 2. Pracodawcy z regionu Dolnego Śląska zatrudniający absolwentów Uniwersytetu Ekonomicznego we Wrocławiu (zrealizowano 2 tradycyjne wywiady fokusowe).

Absolwent na rynku pracy Status na rynku pracy • 78% respondentów obecnie pracuje. 94% badanych absolwentów pracuje najemnie, a 4% prowadzi własną firmę. 2 % łączy prowadzenie firmy z pracą najemną. • 22% absolwentów nie pracuje, w tym 55% spośród absolwentów niepracujących aktywnie szuka pracy, a 45% nie szuka jej.

Pracownicy najemni (n=1190) • Forma zatrudnienia 80% wśród badanych absolwentów pracujących najemnie jest zatrudniona na podstawie umowy o pracę. 15% podpisało umowy cywilno-prawne – umowę zlecenie i umowę o dzieło. 5% absolwentów zadeklarowało inną formę zatrudniania, w tym umowę o staż, kontrakt menadżerski, a także pracę zarobkową bez umowy. • Branża Najwięcej spośród badanych osób pracuje w branży usług finansowych (322). Może wynikać to z faktu, że najliczniejszą grupę badanych absolwentów stanowiły osoby po kiestrona 6

Absolwent 2011


GŁÓWNE WNIOSKI runkach Finanse i Bankowość oraz Finanse i Rachunkowość. Druga co do wielkości grupa spośród badanych osób pracuje w branży produkcyjnej (113). Powodów tego zjawiska można upatrywać w fakcie, że większość respondentów mieszka we Wrocławiu, a w obrębie naszego miasta znajduje się wiele międzynarodowych koncernów produkcyjnych, w których nasi absolwenci mogą być zatrudniani. • Stanowisko 46% absolwentów wykonujących pracę najemną pracuje jako specjaliści lub zajmuje stanowiska samodzielne. 42% respondentów będących pracownikami najemnymi pracuje na stanowiskach wykonawczych, czyli zapewne wykonują prace biurowe, bądź prace pracowników szeregowych. 11% piastuje stanowiska kierownicze, jako menadżerowie średniego szczebla. W grupie badanych osób znalazło się także pięć należących do najwyższej kadry zarządzającej. • Wysokość zarobków 35% respondentów pracujących najemnie zarabia średnio miesięcznie netto od 1 tys. zł do 2 tys. zł. Od 2 tys. do 3 tys. zł wynoszą pensje 37% respondentów – w tym przedziale mieści się również deklarowane wcześniej średnie minimalne wynagrodzenie, za które podjęliby pracę. Jeśli chodzi o wynagrodzenie satysfakcjonujące, mieści się ono w przedziale od 3 tys. do 5 tys. złotych – taką kwotę zarabia obecnie 15% badanych absolwentów pracujących u kogoś.

Samozatrudnienie (n=74) • 74 osoby badane zadeklarowały, że prowadzą własną działalność gospodarczą. • Blisko połowa respondentów prowadzących własną firmę założyła działalność gospodarczą w ciągu pierwszego roku po skończeniu studiów (45%). 38% zaczęło prowadzić własną działalność gospodarczą jeszcze podczas studiowania na Uniwersytecie Ekonomicznym we Wrocławiu. 13 badanych prowadziło własną firmę już przed rozpoczęciem studiów.

Niepracujący (n=355) • Osoby poszukujące pracy (n=190) 190 spośród badanych respondentów obecnie nie pracuje, ale szuka pracy (11,9% wszystkich badanych). • Problemy ze znalezieniem pracy 51 respondentów wskazuje, że nie może znaleźć pracy, ponieważ nie posiada wystarczającego doświadczenia zawodowego. Drugim z najczęściej podawanych powodów Absolwent 2011

strona 7


GŁÓWNE WNIOSKI nieprzyjęcia do pracy był zbyt krótki okres poszukiwania pracy i za małe zaangażowanie w jej znalezienie (50 osób). 28 badanych osób skarżyło się na małą ilość odpowiadających im ofert, a 23 na dużą konkurencję i trudną sytuację na rynku pracy. 20 respondentom podjecie pracy utrudnia dalsze studiowanie, które dyskwalifikuje ich jako w pełni dyspozycyjnych pracowników. • Osoby nie szukające pracy (n=165) Nie każdego z niepracujących absolwentów można uznać za bezrobotnego. 165 spośród badanych absolwentów to osoby niepracujące, ale również nie myślące obecnie o podjęciu pracy.

Ocena jakości kształcenia • Między teorią a praktyką Absolwenci Uniwersytetu Ekonomicznego zwracali uwagę na przewagę teorii w przekazywanej im wiedzy, podkreślano także, że nie przekazywano szerszej perspektywy jej zastosowania. Omawiane na zajęciach przykłady wskazywały na wąskie wykorzystanie teorii, wzoru lub algorytmu, a nie ukazywały go w szerszym kontekście funkcjonowania, czyli jak można by zastosować tę wiedzę w praktyce. Pracodawcy potwierdzili odczucia absolwentów co do ich dobrego przygotowania merytorycznego, a niewystarczającego praktycznego. Podkreślali, że wąska perspektywa patrzenia na problemy wykładane na studiach, często mająca charakter jedynie pracy odtwórczej, nie wypracowała patrzenia w szerszym kontekście zastosowania wiedzy. • Ukończone studia a poczucie pewności na rynku pracy Ponad 60% absolwentów uważa, że dyplom Uniwersytetu Ekonomicznego zwiększa ich konkurencyjność na rynku pracy (64,2%). Co dziesiąta osoba nie zgadza się z tym stwierdzeniem (9,7%). Swoje szanse na znalezienie pracy dzięki ukończeniu studiów widzi blisko połowa osób badanych (49,8%). • Satysfakcja z ukończonych studiów Prawie 3/4 badanych osób jest zadowolona z ukończonego kierunku studiów (73,8%). Blisko połowa badanych osób uważa, że program studiów spełnił ich oczekiwania (45,4%). Co szósta osoba nie zgadza się tym stwierdzeniem (17,8%), a aż 36,8% osób nie potrafi tego ocenić. Gdyby respondentom badania ilościowego dać możliwość ponownego wyboru studiów, przeważająca większość wybrałaby ponownie Uniwersytet Ekonomiczny (80,2%), ale część z nich podjęłaby studia na innym kierunku (17%). Jeśli jednak chcieliby zmienić uczelnię, wybraliby Szkołę Główną Handlową w Warszawie lub Politechnikę Wrocławską. strona 8

Absolwent 2011


GŁÓWNE WNIOSKI

Mocne i słabe strony Uniwersytetu Ekonomicznego Poniższe stwierdzenia są wynikiem badania jakościowego. Respondenci podczas wywiadów dużo i chętnie mówili, co ich zdaniem należy zmienić na Uczelni, mając zapewne poczucie, że przekazane sugestie pomogą w ulepszeniu programów nauczania. Wielokrotnie zwracali uwagę, że jest to pierwsze tego typu badanie, w którym Uczelnia zwraca się do swoich absolwentów, prosząc o opinię.

Mocne strony Uczelni • Profilowość Uczelni Bardzo wysoko oceniany był profil Uniwersytetu Ekonomicznego, ponieważ jasno określa ścieżkę rozwoju zawodowego. • System boloński – czyli szansa na interdyscyplinarne wykształcenie Bardzo dobrze oceniony jest system boloński, który niewątpliwie jest szansą na interdyscyplinarne wykształcenie. • Organizacje studenckie – nauka pracy grupowej Zarówno absolwenci, jak i pracodawcy zgodnie uważają, że organizacje studenckie przygotowują do podjęcia pracy. Przede wszystkim uczą współpracy, umożliwiają weryfikację wiedzy i umiejętności na niemalże każdym etapie realizowania projektu/zadania. • Sposoby prowadzenia niektórych zajęć Absolwenci wyraźnie podkreślali, że są instytuty i katedry, które w większości prowadzą bardzo ciekawe i dobrze przygotowane zajęcia. Jako przykład takich jednostek podawane były Instytut Zarządzania Finansami oraz Instytut Marketingu. • Funkcjonowanie Działu Obsługi Projektów Rozwojowych Dział Obsługi Projektów Rozwojowych jest postrzegany jako dynamicznie rozwijająca się jednostka uczelni. Swoją ofertą szkoleń i staży odpowiada na oczekiwania studentów, pozwalając im nabyć pożądane na rynku wiedzę i umiejętności.

Słabe strony Uczelni • Sposoby prowadzenia niektórych zajęć Wielokrotnie zwracano uwagę na powtarzające się przedmioty lub bloki zagadnień. Narzekano, że wykładowcy nie zawsze podają jasne kryteria zaliczenia poszczególnych przedmiotów i że za mało jest egzaminów ustnych. Absolwent 2011

strona 9


GŁÓWNE WNIOSKI • Zmiany kadrowe Podkreślano potrzebę zmiany „zmęczonej kadry”, która stała się niejako synonimem braku zmian na uczelni. • Programy komputerowe oraz specjalistyczna wiedza Absolwentom marzy się Uczelnia wykorzystująca nowoczesną technologię. Niejednokrotnie zwracano uwagę, że Uniwersytet posiada licencje na oprogramowanie niezbędne na rynku pracy, jednak często o ich dostępności studenci wiedzą tylko ze słyszenia. Absolwenci dostrzegają zapotrzebowanie na naukę takich programów jak np.: Statistica, SAP, SPSS i pakiet MS Office. • Zaliczanie i ocenianie przedmiotów. Absolwenci zauważyli, że w niektórych przypadkach powinny zostać wprowadzone ostrzejsze kryteria zaliczania i oceniania przedmiotów, tak aby studia stały się bardziej elitarne, a ich ukończenie mniej dostępne dla każdego. • Wpływ studentów na decyzje podejmowane na Uczelni Bardzo często wspominano o różnych formach uzyskania podmiotowości przez studentów. Jedną z nich jest możliwość wglądu w sprawy uczelniane, także dotyczące zmian kadry dydaktycznej.

Wizerunek Uniwersytetu Ekonomicznego Najwięcej opinii i porównań absolwentów odnosiło się do Politechniki Wrocławskiej. Bez względu, czy były one pozytywne, czy negatywne, jest to zapewne groźny konkurent dla Uniwersytetu Ekonomicznego. Zgromadzona wiedza absolwentów o tej uczelni świadczy o zainteresowaniu jej aktywnościami. Jest to zapewne spowodowane jej zbliżonym profilem. Podczas badania jakościowego nie wspominano jednak o Szkole Głównej Handlowej, która jest ogólnie postrzegana jako poważny konkurent.

Dalsza współpraca na linii Uczelnia – absolwent Najwięcej spośród badanych absolwentów deklarowało chęć utrzymywania kontaktu z Uniwersytetem Ekonomicznym poprzez udział w szkoleniach, seminariach i warsztatach oraz wzajemną pomoc, wymianę doświadczeń i informacji. Znaczna liczba osób także deklarowała chęć udziału w badaniu losów zawodowych absolwentów. Wiele osób zwracało także uwagę, że od Uczelni oczekiwaliby organizacji studiów podyplomowych i doktoranckich oraz otrzymywania informacji dla absolwentów w formie newslettera. Mniej chętnie badane osoby deklarowały chęć udziału w stażach i przynależności do Stowarzyszenia Absolwenstrona 10

Absolwent 2011


GŁÓWNE WNIOSKI tów. Pracodawcy także wyrażają chęć współpracy z Uniwersytetem Ekonomicznym, ponieważ są zainteresowani podnoszeniem umiejętności i wiedzy zarówno osób obecnie studiujących, jak i tych, które skończyły już Uniwersytet Ekonomiczny. Doceniają bowiem wiedzę i umiejętności zdobywane na Uniwersytecie, jednakże zauważają także braki, które wydają się możliwe do uzupełnienia jeszcze w czasie studiów.

Absolwent 2011

strona 11


DEFINICJA ABSOLWENTA

BADANIE ABSOLWENTÓW, CZYLI KOGO? Od samego początku pojawiło się pytanie, jakie kryteria będziemy przyjmować w procesie badawczym, a przede wszystkim, kim jest absolwent – czyli, w praktyce, z kim będziemy rozmawiać. Nie było to łatwe zadanie, zwłaszcza że system boloński wprowadził dwustopniowy podział na studia I stopnia i uzupełniające magisterskie. Jednakże takie rozróżnienie przysporzyło czasem problemów samym absolwentom studiów pierwszego stopnia, którzy na pytanie, czy są absolwentami odpowiadali „nie”. Na potrzeby badania przyjęliśmy definicję absolwenta jako osoby, która ukończyła dany poziom studiów bez konieczności obrony tytułu (wystarczyło absolutorium). Do badania pilotażowego zdecydowaliśmy się zaprosić osoby rok po ukończeniu studiów, ponieważ uznaliśmy, że z jednej strony nie będą one miały problemu z oceną jakości kształcenia na Uniwersytecie Ekonomicznym we Wrocławiu, a z drugiej zaistniały już na rynku pracy. Uznaliśmy, że osoby te mogą dostarczyć nam bezcennej wiedzy o luce kompetencyjnej, czyli czego im brakuje w wykonywanej pracy lub uzyskaniu jej.

strona 12

Absolwent 2011


METODYKA BADANIA

METODYKA BADANIA CEL GŁÓWNY Za cel główny postawiliśmy sobie poznanie słabych i mocnych stron w obszarze rozwoju zawodowego osób kończących Uniwersytet Ekonomiczny we Wrocławiu.

CELE SZCZEGÓŁOWE 1. Poznanie, jak absolwenci oceniają jakość kształcenia na Uniwersytecie Ekonomicznym we Wrocławiu. 2. Zidentyfikowanie mocnych i słabych stron Uniwersytetu Ekonomicznego we Wrocławiu. 3. Określenie wizerunku Uniwersytetu Ekonomicznego we Wrocławiu na tle innych uczelni. 4. Poznanie preferencji zawodowych absolwentów. 5. Poznanie ścieżek rozwoju zawodowego absolwentów. A w konsekwencji: • bliższa współpraca Uczelni z biznesem, • dostosowane do rynku programy nauczania, • lepsza Uczelnia.  

Absolwent 2011

strona 13


METODYKA BADANIA

GRUPY DOCELOWE 1. Absolwenci Uniwersytetu Ekonomicznego we Wrocławiu, którzy ukończyli studia w 2011 roku (wszystkie wydziały, tryby, stopnie, kierunki dostępne w bazie). 2. Pracodawcy z Dolnego Śląska zatrudniający absolwentów Uniwersytetu Ekonomicznego we Wrocławiu.

METODY BADANIA Zdecydowaliśmy się na wykorzystanie zarówno metod jakościowych, które są głosem wyjaśniającym i pogłębiającym podejmowane w badaniu tematy, jak i ilościowych, które w liczbach wizualizują to, co zostało powiedziane.

CATI (ang. Computer Assisted Telephone Interviewing) – czyli wspomagany komputerowo wywiad telefoniczny. Wywiady zostały przeprowadzone przy użyciu aplikacji CATI-SUPPORT. Absolwenci rok po ukończeniu studiów to młode osoby w przeważającej części poniżej 30 roku życia, które telefony komórkowe mają zawsze przy sobie. Fakt ten wpływa na dużą efektywność wykorzystanej metody. Dodatkowym atutem w przypadku naszego badania była tematyka bliska respondentom – chętnie zgadzali się na udzielenie wywiadu, gdy dowiedzieli się, że dzwonią do nich przedstawiciele ich Alma Mater. Ponadto, dzięki profesjonalnemu wyszkoleniu oraz kontroli pracy ankieterów, dane uzyskane z badania CATI można uważać za rzetelne źródło informacji.

strona 14

Absolwent 2011


METODYKA BADANIA

FGI (ang. Focus Group Interview – czyli tradycyjny zogniskowany wywiad grupowy) Tradycyjne wywiady fokusowe to metoda bardzo dobrze komponująca się z wywiadami ilościowymi. Dane zebrane podczas wywiadów telefonicznych pozwoliły nam na wybór uczestników o podobnej charakterystyce, a następnie zaproszenie ich do pogłębienia udzielonych wcześniej odpowiedzi podczas wywiadów fokusowych. Dla samych absolwentów była to bardzo dobra okazja do powrotu w uczelniane mury oraz możliwość podzielenia się z uczelnią cennymi uwagami, co zrobić, aby następni absolwenci jeszcze lepiej poradzili sobie na rynku pracy.

OFGI (ang. Online Focus Group Interview – czyli internetowy zogniskowany wywiad grupowy). Wywiady zostały przeprowadzone na platformie do badań jakościowych online FOCUSSON. Zdając sobie sprawę, że duża grupa absolwentów po studiach porozjeżdżała się po świecie, zdecydowaliśmy się na wykorzystanie wywiadów fokusowych prowadzonych online. Dzięki nim osoby badane nie muszą przyjeżdżać na uczelnię – wystarczy tylko, że otworzą odnośnik do strony internetowej umieszczony w zaproszeniu, a następnie, bez konieczności logowania, przy zachowaniu całkowitej anonimowości mogą wziąć udział w wywiadzie. W decyzji tej umocniło nas także przekonanie, że przeważająca część badanych osób nie będzie miała problemu z udziałem w badaniu prowadzonym przez Internet.

Absolwent 2011

strona 15


METODYKA BADANIA

ETAPY BADANIA

Analiza danych wtórnych – research rynku w zakresie wykorzystywanych technik i metod w śledzeniu losów zawodowych absolwentów.

CATI – wspomagane komputerowo wywiady telefoniczne.

a) FGI – tradycyjne zogniskowane wywiady grupowe. b) OFGI – internetowe zogniskowane wywiady grupowe.

RAPORT

strona 16

Absolwent 2011


REALIZACJA BADANIA

REALIZACJA BADANIA CATI

Zadzwoniliśmy do 3496 osób, z czego 2179 osób odebrało telefon. Zrealizowaliśmy 1602 wywiady telefoniczne – 45,8% skuteczności w odniesieniu do posiadanej bazy i aż 73,5% skuteczności względem osób, z którymi rzeczywiście udało nam się porozmawiać.

FGI

Przeprowadziliśmy 3 tradycyjne wywiady fokusowe z absolwentami, którzy ukończyli studia w 2011 roku oraz 2 z pracodawcami z Dolnego Śląska.

OFGI

Przeprowadziliśmy 5 internetowych wywiadów fokusowych z absolwentami, którzy ukończyli studia w 2011 roku.

Absolwent 2011

strona 17


KTO WZIĄŁ UDZIAŁ W BADANIU?

CHARAKTERYSTYKA BADANEJ ZBIOROWOŚCI Połowa z badanych osób ukończyła Wydział Nauk Ekonomicznych (50%), a blisko co trzecia badana osoba ukończyła Wydział Zarządzania, Informatyki i Finansów (37%). Wydział Gospodarki Regionalnej i Turystyki w Jeleniej Górze (obecnie Wydział Ekonomii, Zarządzania i Turystyki) ukończyło 8% respondentów. Najmniejszy odsetek spośród respondentów stanowiły osoby, które ukończyły Wydział Inżynieryjno-Ekonomiczny (5%). Ponieważ najwięcej badanych osób ukończyło wydziały Nauk Ekonomicznych oraz Zarządzania, Informatyki i Finansów, dlatego też naliczniejsze grupy w badaniu stanowiły osoby kończące kierunki Finanse i Rachunkowość (481 osób), Zarządzanie (347 osoby) oraz Międzynarodowe Stosunki Gospodarcze (197 osób). Wśród badanych największą reprezentację stanowili absolwenci studiów I stopnia (41%), drugą co do wielkości grupą byli absolwenci studiów II stopnia (34%). Co czwarta badana osoba ukończyła studia jednolite magisterskie (25%). Praktycznie po równo rozłożyły się proporcje absolwentów kończących studia stacjonarne (48%) i niestacjonarne zaoczne (47%). Bardzo mało badanych osób zadeklarowało natomiast ukończenie studiów niestacjonarnych wieczorowych (5%).

strona 18

Absolwent 2011


KTO WZIĄŁ UDZIAŁ W BADANIU?

Tryb niestacjonarny pozwala na łączenie studiowania z pracowaniem, co jest już koniecznością nie tylko dla osób, które muszą same zarobić na swoje utrzymanie, ale i dla tych, które dbają o swoje CV i chcą zdobyć doświadczenie jeszcze podczas studiów. Pracodawcy zwracali uwagę, że osoby studiujące stacjonarnie ze względu na codziennie odbywające się zajęcia, często rozrzucone w ciągu dnia, nie mogą podjąć stałej pracy w czasie studiów. Dlatego często są to prace dorywcze, sezonowe lub zdalne. Przez to, wchodząc na rynek pracy, absolwenci nie są nauczeni codziennej, często żmudnej pracy po osiem godzin dziennie. Trudno im także zweryfikować, co na studiach jest bardziej, a co mniej ważne, częściej błądzą i łatwo im stracić z oczu własny cel rozwoju zawodowego, czyli czym tak naprawdę chcieliby się zajmować. Brak doświadczenia także utrudnia budowanie ścieżki kariery, odpowiadającej na zapotrzebowania na rynku. Pracodawcy podkreślali większą dojrzałość i odpowiedzialność osób studiujących niestacjonarnie. Są to osoby, które wyróżniają się wiedzą odnośnie własnej ścieżki rozwoju zawodowego, po prostu wiedzą czego oczekują od wykonywanej pracy i studiowania. Studiują przeważnie weekendowo, więc mogą pracować w pełnym wymiarze godzin, co pozwala im bardzo szybko wejść w specyfikę pracy. Dzięki temu bardziej świadomie podchodzą do studiowania, potrafiąc dostrzec, co jest im potrzebne, a co warto potraktować po macoszemu.

„Student zaoczny ma całkiem inne podejście do pracy, ponieważ ma świadomość jak praca wygląda; wynika to z tego, że już wcześniej gdzieś pracował.” pracodawca

„Absolwenci studiów niestacjonarnych mają bogate, kilkuletnie doświadczenie oraz zdefiniowany cel, czyli czego oczekują od pracy.” pracodawca

Absolwent 2011

strona 19


OCENA JAKOŚCI KSZTAŁCENIA

OCENA JAKOŚCI KSZTAŁCENIA Aby sprawdzić, jak absolwenci oceniają ukończone studia na Uniwersytecie Ekonomicznym we Wrocławiu, przedstawiliśmy im kilka stwierdzeń i poprosiliśmy o ustosunkowanie się do nich. Wszystkie oceny były wystawiane na skali Likerta: od 1 – „zdecydowanie nie zgadzam się z tym stwierdzeniem”, do 5 – „zdecydowanie zgadzam się z tym stwierdzeniem”. Wybór skali był podyktowany podobieństwem do skali ocen szkolnych, która jest dobrze znana i raczej nie sprawia trudności w używaniu osobom wychowanym w Polsce.

MIĘDZY TEORIĄ A PRAKTYKĄ Absolwenci Uniwersytetu Ekonomicznego zwracali uwagę na przewagę teorii w przekazywanej im wiedzy. Podkreślano także, że nie przekazywano szerszej perspektywy jej zastosowania. Omawiane na zajęciach przykłady wskazywały na wąskie wykorzystanie teorii, wzoru lub algorytmu, a nie ukazywały go w szerszym kontekście funkcjonowania, czyli jak można by zastosować tę wiedzę w praktyce. Przez to absolwenci skarżyli się na nieumiejętność przełożenia teorii na praktykę, co z kolei przekłada się na jakość wykonywanej przez nich pracy.

WIEDZA TEORETYCZNA MAM 52,7% W ramach studiów uzyskałem(am) niezbędną wiedzę teoretyczną, przydatną w rozwoju zawodowym. tak – 52,7% nie – 11,9% nie wiem – 35,3%

POWINIENEM MIEĆ 16,0% Studia na UE powinny być nastawione na rozwijanie wiedzy teoretycznej. tak – 16,0% nie – 54,7% nie wiem – 29,3%

„Z taką podstawową wiedzą merytoryczną absolwenci nie mają większych problemów.” pracodawca

strona 20

Absolwent 2011


OCENA JAKOŚCI KSZTAŁCENIA

Pracodawcy potwierdzili odczucia absolwentów co do ich dobrego przygotowania merytorycznego, a niewystarczającego praktycznego. Również zaznaczali, że zazwyczaj absolwenci nie potrafią dostrzec przełożenia własnej pracy na model funkcjonowania organizacji jako całości. Zapewne wąska perspektywa patrzenia na problemy uczona na studiach, często mająca charakter jedynie pracy odtwórczej, nie wypracowała patrzenia w szerszym kontekście zastosowania wiedzy. Natomiast brak tej szerokiej perspektywy patrzenia na wykonywaną pracę nie pozwala na generowanie idei, które mogą usprawnić funkcjonowanie całej organizacji.

UMIEJĘTNOŚCI PRAKTYCZNE MAM 25,9%

POWINIENEM MIEĆ 96,4%

Studia na UE powinny być nastawione na rozwijanie umiejętności praktycznych. tak – 96,4% nie – 0,7% nie wiem – 2,9%

Zdobyłem(am) praktyczne umiejętności przydatne w rozwoju zawodowym. tak – 25,9% nie – 35,3% nie wiem – 38,8%

„Umiejętności praktyczne zdecydowanie na za niskim poziomie.” pracodawca

„Myślę, że na Uniwersytecie Ekonomicznym jest dużo miękkiej wiedzy, którą ciężko sprawdzić. Nie zawsze jest ona też potrzebna na danym stanowisku pracy. Bo przekazano nam dużo teorii, którą często nie wiem jak wykorzystać w pracy.” absolwent

Badani absolwenci nie optowali oczywiście za zupełnym zniesieniem nauczania teoretycznego. Teoria musi być bazą, bo w pracy zwykle nie ma już na nią czasu. Raczej podkreślano potrzebę znalezienia równowagi między teorią i praktyką. Wiele osób bowiem podkreślało, że wiedza jest potrzebna do pracy, jednakże bez praktyki stanowi niską wartość. Problemem jest, że nie pokazuje się praktycznego sensu i znaczenia teorii, której się naucza. Absolwent 2011

strona 21


OCENA JAKOŚCI KSZTAŁCENIA

UKOŃCZONE STUDIA A POCZUCIE PEWNOŚCI NA RYNKU PRACY Dyplom UE zwiększa moją konkurencyjność na rynku pracy (n=1602). 9,7

26,2

64,2

nie zgadzam się

obojętne

zgadzam się

Ponad 60% absolwentów uważa, że dyplom Uniwersytetu Ekonomicznego zwiększa ich konkurencyjność na rynku pracy (64,2%). Co dziesiąta osoba nie zgadza się z tym stwierdzeniem (9,7%). Ukończony przeze mnie kierunek studiów daje realne możliwości znalezienia pracy (n=1602). 17,9

32,4 nie zgadzam się

49,8 obojętne

zgadzam się

Swoje szanse na znalezienie pracy dzięki ukończeniu studiów widzi blisko połowa osób badanych (49,8%).

SATYSFAKCJA Z UKOŃCZONYCH STUDIÓW Jestem zadowolony(a) z ukończonego kierunku studiów na UE (n=1602). 7,1

19,1

73,8

nie zgadzam się

obojętne

zgadzam się

Prawie 3/4 badanych osób jest zadowolona z ukończonego kierunku studiów (73,8%). Program studiów spełnił moje oczekiwania (n=1602). 17,8

36,8 nie zgadzam się

45,4 obojętne

zgadzam się

Blisko połowa badanych osób uważa, że program studiów spełnił ich oczekiwania (45,4%). Co szósta osoba nie zgadza się tym stwierdzeniem (17,8%), a aż 36,8% osób nie potrafi tego ocenić.

strona 22

Absolwent 2011


OCENA JAKOŚCI KSZTAŁCENIA

CZY ABSOLWENCI WYBRALIBY JESZCZE RAZ TE SAME STUDIA? PONOWNIE NA UE

NA INNEJ UCZELNI

TEN SAM KIERUNEK

63,2%

4,9%

INNY KIERUNEK

17%

13,2%

Gdyby respondentom badania ilościowego dać możliwość ponownego wyboru studiów, przeważająca większość wybrałaby ponownie Uniwersytet Ekonomiczny (80,2%), ale część z nich podjęłaby studia na innym kierunku (17%). Jeśli jednak chcieliby zmienić uczelnię, wybraliby Szkołę Główną Handlową w  Warszawie lub Politechnikę Wrocławską.

„Ja myślę, że to nie jest do końca tak, że studia mnie niczego nie nauczyły, bo uważam, że jednak dały mi sporo. Z jednej strony nauczyły mnie, że trzeba sobie radzić samemu i dbać o swoje CV od samego początku, a nie liczyć na to, że po 5 latach nic nierobienia znajdzie się pracę.” absolwent

„Jak przyjeżdżały jakieś znane osoby, na przykład absolwenci i prowadzili zajęcia lub warsztaty, to bardzo wielu z nich powtarzało nam: »słuchajcie, powiem wam szczerze: nic kompletnie z tego, co się uczyłem, nie przydaje mi się w pracy«. Ja generalnie się z tym nie zgadzam, bo uważam, że masę rzeczy, których się tu nauczyłem, wykorzystuję w pracy.” absolwent

Absolwent 2011

strona 23


+ UCZELNI - UCZELNI

MOCNE I SŁABE STRONY UNIWERSYTETU EKONOMICZNEGO Poniższe stwierdzenia są wynikiem badania jakościowego. Respondenci podczas wywiadów dużo i chętnie mówili, co ich zdaniem należy zmienić na Uczelni, mając zapewne poczucie, że przekazane sugestie pomogą w ulepszeniu programów nauczania. Wielokrotnie zwracali uwagę, że jest to pierwsze tego typu badanie, w którym Uczelnia zwraca się do swoich absolwentów, prosząc o opinię. Absolwenci niewątpliwie poczuli się wyróżnieni i zapewne dlatego chętnie dzielili się wiedzą – dotyczącą zwłaszcza tego, co według nich Uczelnia powinna zmienić, usprawnić lub zmodernizować. Dlatego w wywiadach znalazło się więcej opinii negatywnych niż pozytywnych.

MOCNE STRONY UCZELNI 1. Profilowość uczelni Bardzo wysoko oceniany był profil Uniwersytetu Ekonomicznego. Zwracano uwagę, że uczelnia swoją nazwą sugeruje kierunek rozwoju i przyciąga ludzi o podobnych zainteresowaniach. Z drugiej zaś strony profil ekonomiczny jest wystarczająco szeroki, aby mogły w jego obrębie powstawać nowe specjalności. Jedyne, na co narzekali absolwenci, to fakt, że profilowość uczelni składa obietnicę specjalizacji, której, jak uważali, nie do końca udało się dotrzymać. „W przypadku ekonomii wydaje mi się, że taka profilowość się sprawdza. W innych – niekoniecznie.” absolwent

2. System boloński – czyli szansa na interdyscyplinarne wykształcenie Bardzo dobrze oceniony został system boloński, który niewątpliwie jest szansą na interdyscyplinarne wykształcenie. W ocenie absolwentów daje on większe możliwości znalezienia pracy oraz nabycia wszechstronnej wiedzy, która przydaje się w obecnej sytuacji na rynku. „Na przykład ten system boloński, 3+2, to mi się podoba, ponieważ można zmienić kierunek studiów.” absolwent

strona 24

Absolwent 2011


+ UCZELNI - UCZELNI

3. Organizacje studenckie – nauka pracy grupowej Zarówno absolwenci, jak i pracodawcy zgodnie uważają, że organizacje studenckie przygotowują do podjęcia pracy. Przede wszystkim uczą współpracy, umożliwiają weryfikację wiedzy i umiejętności na niemalże każdym etapie realizowania projektu/zadania. „Bardzo intensywnie działałem w organizacji studenckiej i tam się nauczyłem praktycznych umiejętności; gdybym nie był studentem, teoretycznie nie mógłbym być w takiej organizacji. Nauczyłem się wielu ciekawych rzeczy z obszaru zarządzania strategicznego. Na przykład modele biznesowe – niesamowity temat, który jest teraz top trendy, czyli jak monetyzować biznes.” absolwent 4. Sposoby prowadzenia niektórych zajęć Absolwenci wyraźnie podkreślali, że są instytuty i katedry, które w większości prowadzą bardzo ciekawe i dobrze przygotowane zajęcia. Co więcej, w ich przygotowaniu sięgają po coraz to nowszą i bardziej aktualną wiedzę. Case studies przedstawiają rzeczywiste sytuacje firm i uczą praktycznych umiejętności, a zajęcia są ciekawe i wciągające wszystkich w aktywną pracę. Absolwenci najlepiej wspominali te zajęcia, na których zdobyli nowe umiejętności, nauczyli się czegoś, co dało im możliwość wykazania się w pracy lub dzięki tej wiedzy dzisiaj dobrze wykonują swoje zadania. Jako przykład takich jednostek podawane były Instytut Zarządzania Finansami oraz Instytut Marketingu.

„Dla mnie takim wzorem był Instytut Zarządzania Finansami – może dlatego, że do mnie to trafiało, ale zawsze mi się podobał sposób prowadzenia zajęć, bo autentyczne problemy rozwiązywaliśmy, nawet nie nazwałbym tego case’ami, ale po prostu robiliśmy rzeczy, które dokładnie w takiej samej formie robiłem później w pracy. Na przykład wycenę DCF-em przyszłych przepływów pieniężnych. No, to, to się w zasadzie niczym, poza tym, że jest na większym poziomie szczegółowości, nie różni od tego, co robiłem na uczelni.” absolwent

„Uważam, że właśnie Instytut Marketingu jest bardzo dobrym przykładem tego, jak można dobrze przeprowadzać zajęcia. Mieliśmy dużo case’ów, dużo prezentacji, dużo projektów.” absolwent

Absolwent 2011

strona 25


+ UCZELNI - UCZELNI

5. Działania Działu Obsługi Projektów Rozwojowych Działania DOPR zostały ocenione bardzo wysoko. Na ich temat nie pojawił się żaden negatywny komentarz. Warto podkreślić również, że nie zadano pytania odnoszącego się bezpośrednio do projektów realizowanych przez Dział, więc wszystkie wypowiedzi były spontanicznie udzielane przy okazji poruszania innych tematów. Dział Obsługi Projektów Rozwojowych jest postrzegany jako dynamicznie rozwijająca się jednostka uczelni. Swoją ofertą szkoleń i staży odpowiada na oczekiwania studentów pozwalając im nabyć pożądane na rynku wiedzę i umiejętności.

„Z Kuźnią jest wszystko ok. Kuźnia jest najlepszym, co się wydarzyło na ekonomicznej.” absolwent

„Kuźnia naprawdę jest złotem dla uniwerku, jeszcze jak się bardziej rozwinie...” absolwent

„Mam nadzieję, że będę korzystał od października z projektu studiów magisterskich menadżera projektu.” absolwent

strona 26

Absolwent 2011


+ UCZELNI - UCZELNI

SŁABE STRONY UCZELNI 1. Sposoby prowadzenia niektórych zajęć Wielokrotnie zwracano uwagę na powtarzające się przedmioty lub bloki zagadnień. „Miałam mnóstwo przedmiotów, które się powtarzały nawet co semestr. Jeden był taki, że dosłownie miałam identyczne notatki najpierw na 3 roku, a potem chyba na koniec czwartego.” absolwent

Narzekano, że wykładowcy nie zawsze podają jasne kryteria zaliczenia poszczególnych przedmiotów.

„Uważam, że zasady oceniania powinny być ustalone jasno na pierwszych zajęciach, bo mnie bardzo męczy to, że osoba, która np. chodziła na wykłady, tylko za to ma piątkę, a ktoś, kto przeczytał książki, nauczył się tego ma 4, tylko dlatego że nie ma go na liście puszczanej w czasie wykładów”. absolwent

Badani podkreślali, że na studiach przeprowadzano zbyt mało egzaminów ustnych, a to one uczą mówić i pokonywać stres. Sytuacja wytwarzana podczas egzaminu ustnego jest zbliżona do rozmowy rekrutacyjnej do pracy. Popularne na studiach jest bowiem wygłaszanie wcześniej przygotowanych prezentacji, jednakże w pracy często trzeba bez wcześniejszego przygotowania przedstawić własny pomysł lub po prostu dłużej wypowiedzieć się na jakiś temat, nierzadko argumentując w obronie własnej wizji lub opinii. Taką umiejętność można zdobyć właśnie w czasie egzaminów ustnych, gdy odczuwany jest pewien poziom stresu, a język wypowiedzi nie może być potoczny i niedbały.

„Miałam ustny i bez problemu… ale tylko jeden. Nie było problemu z jego organizacją, mimo że miał go cały rok. Do tego egzaminu przygotowywałam się dłużej niż do innych i v poczucie, że naprawdę oceniono moją wiedzę.” absolwent

Absolwent 2011

strona 27


+ UCZELNI - UCZELNI

2. Zmiany kadrowe Podkreślano potrzebę zmiany „zmęczonej kadry”, która stała się niejako synonimem braku zmian na uczelni. Zgłaszano potrzebę ciągłego odkrywania czegoś nowego oraz szukania odpowiedzi na coraz bardziej złożone problemy (brak zmian w treści wykładów, brak zmian w bibliografii sprawia, że osoby studiujące nie mają poczucia obcowania z wiedzą). „Czasami na zajęciach przeprowadzano casy, tylko że często mieliśmy wrażenie, że mimo wszystko jest to po prostu nierealne. Niestety, nasi prowadzący, co też było wielką paranoją... podkreślali, że są tylko teoretykami...” absolwent

„Jeśli program nie zmienił się od 40 lat, to znaczy, że przez 40 lat nic nie zmieniło się w dziedzinie ekonomii?” absolwent

3. Programy komputerowe oraz specjalistyczna wiedza Absolwentom marzy się Uczelnia wykorzystująca nowoczesną technologię. Niejednokrotnie zwracano uwagę, że Uniwersytet posiada licencje na oprogramowanie niezbędne na rynku pracy, jednak często o ich dostępności studenci wiedzą ze słyszenia. Jeśli nawet korzystają z nich na zajęciach, często brakuje czasu na naukę, co zrobić z wynikami uzyskanymi z programów, jak je interpretować, jak wdrażać, jak wykorzystać w pracy. Absolwenci dostrzegają zapotrzebowanie na naukę takich programów jak np.: Statistica, SPSS, SAP, MS Office oraz konieczność poszerzania umiejętności z zakresu: e-biznesu, zarządzania projektami informatycznymi, interpretacji danych uzyskanych z programów statystycznych, wykorzystania komputerów do nauki rachunkowości. „W MS Project to jeszcze coś robiliśmy, ale na uczelni mamy SAP-a, z którego nigdy w życiu nie korzystaliśmy. Nie wiem, może jakieś kierunki mają taką możliwość, my nie...” absolwent

Pracodawcy zwracali uwagę, że brakuje przedmiotów uczących, jak wykorzystać wiedzę merytoryczną przy użyciu programów komputerowych, które Uczelnia posiada, ale nie wiedzą, dlaczego nie szkoli z ich zastosowania. strona 28

Absolwent 2011


+ UCZELNI - UCZELNI

Pracodawcy podkreślali, że absolwentom brakuje wiedzy m. in. z zakresu prawa pracy, controllingu personalnego oraz języka komunikacji z systemami baz danych SQL. Nie posiadają również wystarczających umiejętności korzystania z aplikacji SAP oraz MS Office, wykorzystania metodyki zarządzania projektami PRINCE czy umiejętności pozyskiwania nowej wiedzy. Podkreślali konieczność organizowania szkoleń, jak efektywnie się uczyć – przybliżających różne techniki zapamiętywania nowego materiału oraz treningów twórczości. „Pakiet MS Office powinien być w małym palcu, a nie jest.” pracodawca

4. Zaliczanie i ocenianie przedmiotów Absolwenci zauważyli, że w niektórych przypadkach powinny zostać wprowadzone ostrzejsze kryteria zaliczania i oceniania przedmiotów, tak aby studia stały się bardziej elitarne, a ich ukończenie mniej dostępne dla każdego. Ponadto stypendia za wyniki w nauce powinny być przyznawane jedynie osobom, które rzetelną pracą na nie zasłużyły. „Powinno być bardziej elitarne, w takim dobrym tego słowa znaczeniu, czyli nie potrzeba nam setek tysięcy magistrów bezsensownych, którzy kończą studia i tak naprawdę nie wiedzą, co skończyli. Z mojej 30 osobowej grupy 25 osób nie powinno się tam znaleźć...” absolwent

5. Wpływ studentów na decyzje podejmowane na Uczelni Absolwenci narzekali na zbyt mały wpływ na decyzje podejmowane na Uczelni. Bardzo często wspominano o różnych formach uzyskania podmiotowości przez studentów. Jedną z nich jest możliwość wglądu w sprawy uczelniane, także dotyczące zmian kadrowych.

„Żebyśmy my, jako studenci i jako absolwenci, mieli wpływ lub chociaż jakąś możliwość ingerencji w to, co się dzieje na uczelni, np. jeżeli ktoś nie potrafi uczyć, jest złym dydaktykiem albo wręcz jest niesprawiedliwy, różne rzeczy się dzieją, a my tak naprawdę nie mamy żadnych możliwości. Jedyne co mamy, to jakąś tam... śmieszną siłę w Senacie, bo reprezentacja studentów tam jest... niepoważna. I tak naprawdę nie możemy nic zrobić.” absolwent

Absolwent 2011

strona 29


+ UCZELNI - UCZELNI

NIEPRAWIDŁOWOŚCI 1. Problemy komunikacyjne Uczelnia – student Absolwenci zauważyli problemy z komunikacją student – Uczelnia. Potrzebne są usprawnienia, np.: wirtualny dziekanat, elektroniczny indeks oraz narzędzia ułatwiające komunikację między osobami studiującymi i prowadzącymi zajęcia (komunikacja mailowa się nie sprawdza, bo niektórzy wykładowcy nie mają w zwyczaju odpisywania na wiadomości elektroniczne). „Dziekanat, gdzie wszystko chyba odbija się od ściany, straszna biurokracja.” absolwent

„Czasem ciężko się było skontaktować z prowadzącym zajęcia.” absolwent

2. Hierarchiczność na Uczelni W dobie zawężania się stosunków międzyludzkich, skracania dystansów i dominacji języka angielskiego, który narzuca formę gramatyczną zwracania się na „ty” bez względu na wiek, status społeczny, czy ekonomiczny, utrzymywany duży dystans może być niewłaściwie odczytywany. Budowa autorytetu opartego tylko lub głównie na dystansie staje się coraz mniej zrozumiała i praktykowana. Nie oznacza to, że należy z niej całkowicie rezygnować, warto zapewne jednak podjąć dyskusję, jaki wizerunek uczelnia przekazuje poprzez zachowanie własnych pracowników. Na uczelni powinny funkcjonować mechanizmy pozwalające, przy zachowaniu anonimowości chroniącej słabych, na wskazanie niewłaściwych i krzywdzących zachowań zarówno ze strony osób współstudiujących, jak i prowadzących zajęcia czy wykłady. „Czasami wykładowcy nas obrażali, traktowali nas z góry, to było niefajne.” absolwent

„Usłyszałam sporo o naszym poziomie inteligencji i o tym, że dzisiaj to wszyscy są beznadziejni.” absolwent

strona 30

Absolwent 2011


WIZERUNEK UCZELNI

WIZERUNEK UNIWERSYTETU EKONOMICZNEGO NA TLE INNYCH UCZELNI Poniższy wizerunek zbudowany został w oparciu o spostrzeżenia i stereotypy krążące o  uczelniach. Przybliża on pozycję Uniwersytetu Ekonomicznego we Wrocławiu na rynku edukacyjnym. Pozwala również poznać mocne i słabe strony innych szkół wyższych. Dzięki niemu dowiemy się, co absolwentom się podoba, co cenią najbardziej, o których uczelniach rozmawiają i co o nich mówią. Analiza została przeprowadzona w oparciu o dane jakościowe.

Absolwent 2011

strona 31


strona 32

„Nie ma charakteru, ja też nie potrafię nic o Przyrodniczym powiedzieć. Znam parę osób, ale z nikim mi się nie kojarzy.”

Uniwersy wersytet Przyrodniczy

„Oni (Uniwersytet Przyrodniczy) z Polibudą trzymają się też blisko, nie tylko ze względu na bliskość samych uczelni, ale też ludzie są blisko.”

„UWr wydaje mi się zadufany i strasznie akademicki, togi itd.”

Uniwe wersyte tet Uniwe weUrnsyiwe teetrsyte wte tet WrocłW awroskcłiawski Wrocławski UnUniiwe wersyte tet „Do finansów i controllingu wolą po werku...” Wrocławski

„Po macoszemu traktuje się pewne kierunki, a pewne, które nic nie dają, traktuje się jako mannę z nieba. Tak naprawdę warto iść na Uniwersytet Wrocławski, jeżeli ktoś idzie na prawo – tam jest wysoki poziom.”

Uczelnie elnie Uniwe wersyte tet pry1.wMiejsce atne Uniwersytetu Ekonomicznego wśródWinnych rocławuczelni ski Rysunek

nie przeszkadza, żeby zajęcia zdawać przez kupno książki prowadz��cego albo przez przyjście 3 razy na wykłady.”

Wyychowania W Fizycznego Uczelnie elnie Uczelnie elnUicezelnie elnie prywaptrnyewatne prywatne Uczelnie elnie „Nikt za naukę na UE nie płaci, w związku z czympnikomu rywatteż ne

dziewczynę z AWF i będzie ze wszystkimi rozmawiał.”

Politech chn„Ale ikaw czasie studiów zmieniło się postrzeganie, że oni (UP) próbują PolitePch cohlnitikeach chnika Taki też trochę profil ekonomiczny, WrocłW awroskcłaawska Wrocławssiękapod nasUpodszyć. wersytet ale bardziej niwersy wnaeUbiotechnologię rnsyiwersy teetrsytetczyUniwersy z nastawieniem w aedch PoAliktagroturystykę, chenmikiaa ale to nie to, co my.” Przyrodniczy Przyrodniczy Wryocchłoawasknaia Przyrodniczy Wy Uniwersy wersytet bezpośrednia konkurencja: F i z y c z n e g o Wydział i Ekonomii Przyrodniczy PolitePrawa, chniAdministracji ch ka najczęstsze porównania Wrocławska Uniwersy wersytet (bezpośredni konkurent) Przyrodniczy AkadeAmkaiademia Akademia Wychowania Wy WychoWy Wy Wwyacnhioawania FizyczFniezygcoznego FizyczAnkeagdoemia Uczelnie elnie Uniwe wersyte tet Wychowania Wy prywatne Wrocławski F i z y c z n e g o „Mi się kojarzy, że Ekonomiczny będzie miał Akademia

„To, że ktoś skończył informatykę na Politechnice, to wiadomo, że umie programować w takim i w takim języku, albo że umie zrobić coś konkretnego.”

„Na Polibudzie jest więcej takich kierunków, które faktycznie wtłaczają ludziom praktykę i jest większa szansa na zatrudnienie w swoich dziedzinach.”

Politech chnika Wrocławska

WIZERUNEK UCZELNI

Absolwent 2011


WIZERUNEK UCZELNI

Uniwersytet Ekonomiczny Absolwenci przyznali, że nie mają poczucia, iż na Uczelni nabyli umiejętności dających im przewagę na rynku lub że ukończone studia pozwoliłyby im się wyróżnić czymś szczególnym. Czują także, że po skończeniu Uniwersytetu Ekonomicznego mają ogólną wiedzę o wszystkim, ale zazwyczaj nie specjalizują się w jakiejś konkretnej dziedzinie, co z jednej strony utrudnia znalezienie pracy, ale z drugiej bardzo rozszerza spektrum możliwości. Rozmówcy podkreślali, że raczej woleliby specjalizować się w konkretnej dziedzinie, niż posiadać ogólne wyobrażenie o wszystkich, zwłaszcza że ukończona przez nich Uczelnia jest sprofilowana, przez co w pracy stawiane są im konkretne wymagania, którym nie zawsze potrafią sprostać. Politechnika Wrocławska Politechnika ma image uczelni, która uczy praktycznych umiejętności, często równocześnie monitorując zapotrzebowanie na rynku pracy. Absolwenci Uniwersytetu Ekonomicznego podkreślali, że współpraca z biznesem pozwala na nieustanne dostarczanie nie tylko najświeższej wiedzy, ale daje studentom szansę na dostęp i poznanie najnowszych technologii, co z kolei zachęca do eksperymentowania i nauki opartej na praktycznych umiejętnościach. Zauważano, że dzięki temu absolwenci Politechniki Wrocławskiej już po studiach mają wiedzę oraz przydatne umiejętności na rynku pracy, a przy okazji zdobywają także doświadczenie zawodowe. Często bowiem studenci nie tylko tworzą projekty czy koncepty, ale także uczestniczą w ich realizacji, a czasem nawet wdrażają je w organizacji. Jak zauważa jedna z absolwentek, nierzadko staje się to początkiem ich kariery zawodowej. Uniwersytet Wrocławski Dla Uniwersytetu Ekonomicznego bezpośrednią konkurencją na rynku edukacyjnym we Wrocławiu jest Wydział Prawa, Administracji i Ekonomii na Uniwersytecie Wrocławskim, który ma wyróżniający się wizerunek. Podkreślano, że jego zaletą jest wykładane prawo. Jednak sama ekonomia jest tam jedynie dodatkiem, przyjmuje także charakter bardziej teoretyczny, niż praktyczny. Podsumowując: w tej rywalizacji Uniwersytet Ekonomiczny wypada dużo słabiej, niż wymienione uczelnie – tak naprawdę, tylko atmosfera panująca na uczelni i mniejsza biurokracja na Uniwersytecie Ekonomicznym są czymś, co go wyróżnia. Jednak i ta atmosfera często działa na niekorzyść wizerunkową – zbyt łatwe studia, niskie wymagania i niski poziom wykładanej wiedzy, przewaga wiedzy teoretycznej przekładają się na niski prestiż uczelni oraz małe szanse na uzyskanie dobrej pracy po jej ukończeniu. W dodatku Politechnika Wrocławska od lat „chwali się”, jak wielu studentom pomogła zbudować ścieżkę kariery oraz znaleźć pracę po studiach – co buduje wizerunek uczelni nie tylko w dużej mierze praktycznej, ale i wspierającej oraz pomagającej.

Absolwent 2011

strona 33


DODATKOWE AKTYWNOŚCI

DODATKOWE AKTYWNOŚCI ABSOLWENTÓW W TRAKCIE STUDIÓW Zapytaliśmy, czy podczas studiów absolwenci brali udział w wymienionych poniżej aktywnościach (odpowiedzi tak/nie na wykresach kołowych). Następnie respondentów, którzy odpowiedzieli twierdząco, prosiliśmy o ocenę przydatności tych aktywności w rozwoju zawodowym. Ocena wystawiona została na na skali Likerta: od 1 – „zupełnie nieprzydatne w rozwoju zawodowym”, do 5 – „bardzo przydatne w rozwoju zawodowym.” Tak 21%

Średnia ocena przydatności

4,21

Nie 72%

Nie 79% Wykres 1. Staże/praktyki bezpłatne (n=1602) Tak 8%

Wykres 2. Staże/praktyki płatne (n=1602) Tak 5%

Średnia ocena przydatności

3,16

Nie 92%

Średnia ocena przydatności

4,36

Nie 95%

Wykres 3. Wolontariat (n=1602)

Tak 16%

Wykres 4. Studia za granicą (n=1602)

Średnia ocena przydatności

Tak 10%

3,22

Nie 84% Wykres 5. Działalność w kole naukowym (n=1602) strona 34

Tak 28%

3,53

Średnia ocena przydatności

Średnia ocena przydatności

3,78

Nie 90% Wykres 6. Działalność w organizacji studenckiej (n=1602) Absolwent 2011


DODATKOWE AKTYWNOŚCI

Z perspektywy czasu absolwenci doceniają działalność w organizacjach studenckich, które według nich w swoich działaniach przypominają małe firmy – muszą bowiem dotrzymywać terminów, działają w obrębie prawa uczelnianego, którego trzeba przestrzegać, wymagają współpracy, a przede wszystkim można w nich zaobserwować niemalże wszystkie etapy pracy. Dlatego też podkreślano, że mocną stroną Uniwersytetu Ekonomicznego są właśnie liczne organizacje studenckie. Zapewne warto byłoby jeszcze szerzej wykorzystać ich potencjał, np. w ramach zajęć dydaktycznych realizować projekty w porozumieniu z organizacjami, dofinansowywać ich działalność, wspierać i jeszcze bardziej promować je na uczelni.

„Bardzo intensywnie działałem w organizacjach studenckich i tam się nauczyłem pracy w zespole. Studiowałem zarządzanie, więc taka wiedza była bardzo przydatna np. jakie są role w zespole itp. Zdobytą tam wiedzę wykorzystuje dzisiaj w pracy zarządzając zespołem, lub współpracując z innymi klientami.” absolwent

PRACA PODCZAS STUDIÓW Średnia ocena przydatności

3,19

Nie 40% Tak 60%

Wykres 7. Praktyki objęte programem nauczania (n=1602)

Średnia ocena przydatności

Nie 23%

3,90

Tak 77% Wykres 8. Praca zarobkowa (n=1602)

W wywiadach jakościowych osoby, które pracowały już w czasie studiów, czuły się pewniej na rynku pracy od osób, które nie posiadały takiego doświadczenia. Absolwenci pracujący podczas studiów stwierdzili, że studia łączone z pracą nabierały dla nich innego wymiaru, bo potrafili dostrzec ich realną przydatność poprzez bezpośrednie przełożenie na praktykę. Także łatwiej było im zweryfikować otrzymywaną wiedzę i zdecydować, które zagadnienia

Absolwent 2011

strona 35


DODATKOWE AKTYWNOŚCI

są warte pogłębienia i analizy, a z którymi wystarczy pobieżnie się zapoznać. Łączenie pracy ze studiowaniem pozwoliło im także świadomie układać ścieżkę rozwoju zawodowego i osobistego. Jednak podkreślali, że łączenie studiowania stacjonarnego z pracą nie było łatwe. Dużym utrudnieniem były rozrzucone zajęcia w ciągu dnia, często z kilkugodzinnymi przerwami. W sumie godzin zajęć nie było dużo i gdyby je zblokować, to spokojnie zostałby czas na pracę lub inne aktywności.

„Dzięki pracy w czasie studiów inaczej podchodziłam do zajęć prowadzonych na uczelni – potrafiłam bardziej świadomie wybierać i uczyć się tego, co jest przydatne w pracy, a omijać to, co jest mniej przydatne.” absolwent

„Same studia nie nauczą pracy, dyscypliny i określonego sposobu myślenia.” absolwent

strona 36

Absolwent 2011


PREFERENCJE ZAWODOWE

PREFERENCJE ZAWODOWE ABSOLWENTÓW PREFERENCJE DOTYCZĄCE PRACY Poprosiliśmy absolwentów, aby ustosunkowali się do kilku stwierdzeń opisujących styl życia, wartości, jakimi się kierują w życiu i w pracy oraz aby opisali, jakie posiadają preferencje dotyczące wymarzonej pracy. Celem pytania było znalezienie dominującego profilu wśród absolwentów i np. poszukiwania pod tym kątem firm, z którymi Uniwersytet Ekonomiczny we Wrocławiu mógłby nawiązać współpracę. Nie mają Praca na stanowisku kierowniczym zdania 1080

16

671

49

813

33

169

35

904

11

687

50

1093

12

844

36

Praca gwarantująca wysokie zarobki Praca w młodym, dynamicznym zespole Praca za granicą

Stabilność zatrudnienia Priorytetem rozwój zawodowy Specjalizacja w wybranej dziedzinie Praca w dużej korporacji Praca w dużej aglomeracji 1200

1000

800

600

400

1116 200

0

48

Praca na stanowisku wykonawczym 506

Praca umożliwiająca samorealizację/rozwój 882

Praca z doświadczonymi specjalistami 756

Praca w kraju, w którym mieszkam 1398

Elastyczny czas pracy i zakres obowiązków 687

Priorytetem życie rodzinne 865

Szeroki zakres obowiązków 497

Praca w mikroprzedsiębiorstwie 722

Praca w mniejszej miejscowości 0

438 200

400

600

800

1000

1200

1400

Wykres 9. Profil preferencji dotyczących pracy absolwentów Uniwersytetu Ekonomicznego we Wrocławiu (n= 1602)

Po analizie wyłania się profil osób, które chciałyby zajmować stanowiska kierownicze, wykonywać pracę umożliwiającą samorealizację i rozwój, nawet kosztem niższych zarobków. Wyobrażają sobie one pracę w młodym, dynamicznym zespole. Marzy im się praca wykonywana w kraju oraz stabilność zatrudnienia. Potrafią zrezygnować z elastycznego czasu pracy na rzecz pewnego zatrudnienia na umowę. Za priorytet stawiają życie rodzinne. Częściej wybieraną ścieżką rozwoju zawodowego jest specjalizacja w wybranej dziedzinie, aniżeli kształcenie w różnych kierunkach. Absolwenci woleliby pracować w korporacji mieszczącej się w dużym mieście. Absolwent 2011

strona 37


2%

PREFERENCJE ZAWODOWE

6%

7%

CZY ABSOLWENCI CHCIELIBY WYKONYWAĆ PRACĘ 48% STUDIÓW? ZGODNĄ Z KIERUNKIEM 2% 37%7%

Zdecydowanie tak

6%

Raczej tak Raczej nie Zdecydowanie nie

48%

37%

Jest mi to obojętne

Na pytanie, czy absolwenci chcieliby wykonyZdecydowanie tak wać pracę związaną z kierunkiem ukończonych Raczej takna Uniwersytecie Ekonomicznym, zdestudiów cydowana Raczej nie większość odpowiada, że tak (85%). Prawie co dziesiąta osoba chciałaby zmienić Zdecydowanie nie wyuczoną profesję (9%). Jest mi to obojętne

Wykres 10. Czy chciałby Pan/chciałaby Pani wykonywać pracę związaną z kierunkiem ukończonych przez Pana/Panią studiów na Uniwersytecie Ekonomicznym? (n=1602)

7%

5%

CHĘĆ ZAŁOŻENIA WŁASNEJ FIRMY 22% Praktycznie co druga badana osoba deklaruje chęć założenia własnej działalności gospodarczej (58%). 30% Jest to ważna informacja dla Uczelni pokazująca, że być może warto pomyśleć o wprowadzeniu jeszcze większej liczby przedmiotów na36% kierowanych na rozwijanie wiedzy i umiejętności niezbędnych przy prowadzeniu własnego biznesu.

7%

5% 22%

Zdecydowanie tak

Zde

Raczej tak Raczej nie

Racz

30%

Racz

Zdecydowanie nie już prowadzę własną firmę

36%

już p włas

Wykres 11. Czy bierze Pan/Pani pod uwagę możliwość założenia własnej działalności gospodarczej? (n=1602)

MINIMALNE ORAZ SATYSFAKCJONUJĄCE WYNAGRODZENIE 2484,48 zł

3859,86 zł

ŚREDNIE MINIMALNE MIESIĘCZNE WYNAGRODZENIE NETTO

ŚREDNIE SATYSFAKCJONUJĄCE MIESIĘCZNE WYNAGRODZENIE NETTO

strona 38

Zde

Średnie wynagrodzenia obliczone na podstawie odpowiedzi wszystkich respondentów z  badania ilościowego (n=1602)

Absolwent 2011


SYTUACJA ZAWODOWA

SYTUACJA ABSOLWENTÓW NA RYNKU PRACY STATUS NA RYNKU PRACY 22%

ALE NIE KAŻDY NIEPRACUJĄCY CHCE PODJĄĆ PRACĘ:

78% pracujący

szuka pracy

55%

nie szuka pracy szuka pracy

niepracujący

45%

Wykres 12. Status na rynku pracy (n=1602)

45%

nie szuka pracy

55%

Wykres 13. Osoby niepracujące a poszukiwanie pracy (n=355)

Nie każdego z niepracujących absolwentów można uznać za bezrobotnego. 165 spośród badanych absolwentów to osoby niepracujące, ale również nie myślące obecnie o podjęciu pracy. Natomiast 190 spośród badanych respondentów obecnie nie pracuje, ale szuka pracy (11,9% wszystkich badanych).

A NIE KAŻDY PRACUJĄCY TO PRACOWNIK NAJEMNY: 4%

pracujący najemnive samozatrudniony

94%

jednocześnie pracujący najemnie oraz samozatrudniony

Wykres 14. Forma zatrudnienia absolwentów (n=1247)

Pracownicy najemni mogli również zaznaczyć, że prowadzą własną działalność gospodarczą. Dlatego też odpowiedzi nie sumują się do liczby osób biorących udział w wywiadzie. Absolwent 2011

strona 39


PRACUJĄCY

19%

ABSOLWENCI PRACUJĄCY NAJEMNIE FORMA5%ZATRUDNIENIA 15%

80% wśród badanych absolwentów pracujących najemnie jest zatrudniona na podstawie umowy o pracę. 15% podpisało umowy cywilno-prawne – umowę zlecenie i umowę o  dzieło. 5% absolwentów zadeklarowało inną formę zatrudniania, w tym umowę o staż, kontrakt menadżerski, a także pracę zarobkową bez umowy.

5% 15%

80%

80%

umowa o pracę umowa o pracę

umowa cywilno-prawna umowa cywilno-prawna inne inne Wykres 15. Forma zatrudnienia (n=1190)

JAK63% DŁUGO SZUKALI PRACY?

19%

do 3 miesięcy powyżej 3 do 6 miesięcy powyżej 6 miesięcy nie szukałem (np. zaproponowano mi)

5%

63%

do 3 mies

12%

powyżej 3

powyżej 6

nie szuka (np. zapro

Wykres 16. Czas poświęcony na szukanie pracy (n=1190)

63% spośród badanych absolwentów pracujących najemnie szukało pracy przez okres do 3 miesięcy. 19% nie szukało pracy, czyli zapewne od razu po studiach zaproponowano im pracę lub kontynuowali pracę rozpoczętą jeszcze w okresie studiów. 17% osób szukało pracy ponad 3 miesiące. To optymistyczny wynik pokazujący, że większości absolwentów chcących znaleźć pracę udaje się to w stosunkowo krótkim czasie. strona 40

Absolwent 2011


PRACUJĄCY

SKĄD DOWIEDZIELI SIĘ O OFERCIE PRACY?

Internet

449

przez polecenie

361

dostałem propozycję

94

kontynuacja praktyk, stażu

65

urząd pracy

57

biuro karier

37

bezpośrednie kontakty z firmami

34

prasa

28

Najczęściej respondenci pracujący najemnie deklarowali, że znaleźli ofertę podjętej przez nich pracy w Internecie (449). Duża grupa osób znalazła pracę przez znajomych, rodzinę i wykładowców, czyli z polecenia. 94 respondentów nie musiało martwić się o szukanie pracy, gdyż dostali propozycję jej wykonywania. 65 respondentom pracodawca zaproponował dalszą współpracę po uprzednio odbytym stażu lub praktyce.

Tabela 1. Najczęstsze sposoby znalezienia pracy (n=1190)

W JAKICH BRANŻACH PRACUJĄ ABSOLWENCI? Najwięcej spośród badanych osób pracuje w branży usług finansowych (322). Może wynikać to z faktu, że największą grupę badanych absolwentów stanowiły osoby po kierunkach Finanse i Bankowość oraz Finanse i Rachunkowość. Druga co do wielkości grupa spośród badanych osób pracuje w branży produkcyjnej (113). Powodów tego zjawiska można upatrywać w fakcie, że większość respondentów mieszka we Wrocławiu, a w obrębie naszego miasta znajduje się wiele międzynarodowych koncernów produkcyjnych, w których nasi absolwenci mogą być zatrudniani. Tabela 2. Branże, w krórych fukcjonują firmy zatrudniające absolwentów (n=1190) Absolwent 2011

Usługi finansowe

322

Produkcja

113

Sektor publiczny

106

Handel

103

Usługi IT

87

Usługi dla biznesu

72

Budownictwo

47

Ochrona zdrowia / Opieka społeczna

40

Transport / Dystrybucja / Logistyka

37

Edukacja / Szkolenia

27

Turystyka / Hotele / Restauracje

25 strona 41


PRACUJĄCY

WIELKOŚĆ FIRM, W KTÓRYCH PRACUJĄ ABSOLWENCI 15% 15% 46% 46%

19% 19% 20% 20%

Przeważająca większość respondentów będących pracownika1-9 pracowników mi najemnymi zatrudniona jest 1-9 pracowników w firmach, gdzie pracuje powyżej 10-49 pracowników 50 osób (66%). Jest to zgodne z pre10-49 pracowników ferencjami zawodowymi deklaro50-249 pracowników wanymi w poprzednich pytaniach. 50-249 pracowników W mniejszych firmach pracuje 34% powyżej 250 pracowników absolwentów wykonujących pracę powyżej 250 pracowników najemną.

Wykres 17. Wielkości firm, w których pracują absolwenci (n=1190)

NA JAKICH STANOWISKACH PRACUJĄ ABSOLWENCI? 1%1%

1%1% 11% 11%

42% 42% 46% 46%

stanowisko stanowisko wykonawcze wykonawcze stanowisko stanowisko specjalistyczne specjalistyczne menadżer średniego menadżer średniego szczebla szczebla najwyższa kadra najwyższa kadra zarządzająca zarządzająca

Wykres 18. Stanowiska, na których pracują absolwenci (n=1190)

46% absolwentów wykonujących pracę najemną pracuje jako specjaliści lub zajmuje stanowiska samodzielne. 42% respondentów będących pracownikami najemnymi pracuje na stanowiskach wykonawczych, czyli zapewne wykonują prace biurowe, bądź prace pracowników szeregowych. 11% piastuje stanowiska kierownicze jako menadżerowie średniego szczebla. W grupie badanych osób znalazło się także pięć osób należących do najwyższej kadry zarządzającej.

strona 42

Absolwent 2011


PRACUJĄCY

WYSOKOŚĆ ZAROBKÓW NETTO ABSOLWENTÓW 2% 4% 7% do 1 000 zł

15%

powyżej 1 000 do 2 000 zł

35%

powyżej 2 000 do 3 000 zł powyżej 3 000 do 5 000zł

37%

powyżej 5 000 zł odmowa odpowiedzi

Wykres 19. Wysokość miesięcznych zarobków netto absolwentów i absolwentek (n=1190)

35% respondentów pracujących najemnie zarabia średnio miesięcznie netto od 1 tys. zł do 2 tys. zł. Od 2 tys. do 3 tys. zł wynoszą pensje 37% respondentów – w tym przedziale mieści się również deklarowane wcześniej średnie minimalne wynagrodzenie, za które podjęliby pracę. Jeśli chodzi o wynagrodzenie satysfakcjonujące, mieści się ono w przedziale od 3 tys. do 5 tys. złotych – taką kwotę zarabia obecnie 15% badanych absolwentów pracujących u kogoś.

Absolwent 2011

strona 43


PROWADZĄCY WŁASNĄ FIRMĘ

ABSOLWENCI PROWADZĄCY WŁASNĄ DZIAŁALNOŚĆ GOSPODARCZĄ 74 osoby badane zadeklarowały, że prowadzą własną działalność gospodarczą. Blisko połowa respondentów prowadzących własną firmę założyła działalność gospodarczą w ciągu pierwszego roku po skończeniu studiów (45%). 38% zaczęło prowadzić własną działalność gospodarczą jeszcze podczas studiowania na Uniwersytecie Ekonomicznym we Wrocławiu. 13 badanych prowadziło własną firmę już przed rozpoczęciem studiów.

17%

45% przed rozpoczęciem studiów na UE

38%

podczas studiów na UE po zakończeniu studiów na UE

Wykres 20. Moment rozpoczęcia prowadzenia własnej działalności gospodarczej (n=74)

3%

81% absolwentów prowadzących własną firmę de11% klaruje, że chciałoby ją prowadzić tak długo, jak to będzie 5% możliwe. 11% planuje prowadzić własną firmę nie dłużej niż trzy lata, a 5% powyżej trzech lat.

3% 11% 5%

do 3 lat powyżej trzech lat tak długo, jak będzie to możliwe

81%

tak dł

81%

nie wiem

Wykres 21. Jak długo planują prowadzić własną firmę (n=74)

strona 44

Absolwent 2011


PROWADZĄCY WŁASNĄ FIRMĘ

15 osób prowadzących własną działalność gospodarczą zajmuje się handlem (najbardziej liczna grupa spośród badanych osób prowadzących własną działalność gospodarczą). Druga co do wielkości grupa świadczy usługi finansowe (8 osób). Prowadzone przez absolwentów firmy zajmują się także marketingiem, różnego rodzaju usługami dla biznesu, budownictwem oraz szkoleniami. Wśród tej grupy znalały się także osoby świadczące usługi IT. 98% respondentów samozatrudnionych prowadzi mikro- lub jednoosobowe firmy. Najwięcej badanych osób zdecydowało się na prowadzenie własnej działalności gospodarczej z  chęci bycia niezależnym i potrzeby pracowania na własny rachunek (18 osób). 15 osób zdecydowało się na prowadzenie własnej działalności gospodarczej ze względu na wyższe zarobki niż w przypadku pracy najemnej, a 14 osób, ponieważ znalazły pomysł na zagospodarowanie niszy rynkowej i w danym momencie była sprzyjająca sytuacja do założenia firmy. 12 osób zdecydowało się na założenie działalności gospodarczej, ponieważ chciały spełniać swoje marzenia i samorealizować się. Tylko 10 osób założyło działalność gospodarczą, ponieważ miały problem ze znalezieniem pracy. Miesięczny dochód netto największej grupy osób prowadzących własną działalność gospodarczą mieści się w przedziale od 2 tys. zł do 5 tys. zł (38%). 22% badanych prowadzących własne firmy deklaruje dochód w przedziale od tysiąca do 2 tys. zł, a 27% – powyżej 5 tys. zł.

Absolwent 2011

strona 45


NIEPRACUJĄCY

ABSOLWENCI NIEPRACUJĄCY 22% badanych osób obecnie nie pracuje, z czego ponad połowa (55%) deklaruje, że szuka pracy. 160 niepracujących respondentów nie podejmuje działań w kierunku znalezienia pracy (45%).

JAK DŁUGO SZUKAJĄ PRACY? 19% Najwięcej badanych niepracujących absolwentów odpowiedziało, że szuka pracy krócej niż miesiąc (41%), tym samym może to oznaczać, że nie pra41% cują, ponieważ zbyt mało czasu i pracy poświęcili 12% na jej szukanie.

19% 41% 12%

Krócej niż miesiąc

28%

Powyżej 1 do 3 miesięcy

Krócej

Powyżej 3 do 6 miesięcy

Powyże

28%

Powyżej 6 miesięcy

Powyże

Powyże

Wykres 21. Okres poszukiwania pracy (n=190)

GDZIE SZUKAJĄ OFERT PRACY? Internet

110

urząd pracy / agencja pośrednictwa pracy 46 prasa

44

przez polecenie

44

bezpośrednie wizyty / kontakty z firmami

20

biuro karier

14

targi pracy

11

Najwięcej spośród badanych osób poszukuje pracy przez Internet (110 osób). Respondenci monitorują także ogłoszenia w urzędach pracy lub agencjach pośrednictwa pracy (46 osoby) oraz w prasie (44 osoby). Przez polecenie znajomych, rodziny lub wykładowców szukają pracy 44 badane osoby. 20 osób preferuje bezpośrednie wizyty w firmie, lub nawiazanie z nią kontaktu w inny sposób. 14 osób korzysta z biura karier, a 11 osób z targów pracy.

Tabela 3. Najczęstsze sposoby poszukiwania pracy (n=190) strona 46

Absolwent 2011


NIEPRACUJĄCY

POWODY NIEZNALEZIENIA PRACY brak doświadczenia zawodowego / zbyt małe doświadczenie

51

zbyt krótki okres poszukiwania pracy / zbyt małe wysiłki przeznaczone na poszukiwanie

50

zbyt mało ofert spełniających moje wymagania / zbyt niskie wynagrodzenie

28

duża konkurencja na rynku pracy / trudna sytuacja na rynku pracy

23

bycie studentem – mała dyspozycyjność

20

51 respondentów wskazuje, że nie może znaleźć pracy, ponieważ nie posiada wystarczającego doświadczenia zawodowego. Drugim z najczęściej podawanych powodów nieprzyjęcia do pracy był zbyt krótki okres poszukiwania pracy oraz za małe zaangażowanie w jej znalezienie (50 osób). 28 badanych osób skarżyło się na małą ilość odpowiadających im ofert, a 23 na dużą konkurencję i trudną sytuacje na rynku pracy. 20 respondentom podjęcie pracy utrudnia dalsze studiowanie, które dyskwalifikuje ich jako w pełni dyspozycyjnych pracowników.

Tabela 4. Powody nieznalezienia pracy (n=190)

Z JAKICH POWODÓW NIE SZUKAJĄ PRACY? Pytanie zadawane jedynie osobom niepracującym oraz nie szukającym pracy.

podjąłem(-am) studia

110

mam dochody z innych źródeł

26

realizuję inne plany (np. podróż, działalność artystyczną)

25

realizuję bezpłatną praktykę lub wolontariat

16

opiekuję się domem lub rodziną

14

Najczęściej osoby badane wskazywały, że nie szukają pracy, ponieważ podjęły dalsze studia (110 osób). 26 badanych osób deklaruje, że ma dochody z innych źródeł, a 25 respondentów realizuje inne plany, takie jak podróże, czy działalność artystyczna. 16 badanych osób realizuje bezpłatne praktyki, lub pracuje w wolontariacie, a 14 opiekuje się domem lub rodziną.

Tabela 5. Powody nieszukania pracy (n=165)

Absolwent 2011

strona 47


KOMPETENCJE

KOMPETENCJE ABSOLWENTÓW Działania Uczelni wobec studentów nie powinny kończyć się w momencie ukończenia przez nich studiów, zważywszy na duże bezrobocie wśród osób z wyższym wykształceniem. Przyczyny tego stanu rzeczy pracodawcy upatrują w programach nauczania nie odpowiadających na zapotrzebowanie rynku. Tym, co zbliża organizacje do uczelni, są właśnie absolwenci, więc obie strony powinny być aktywnie zainteresowane i zaangażowane w podnoszenie poziomu posiadanej wiedzy i umiejętności, ponieważ przynosi to bezpośrednie profity dla obu stron. Im mniejsze bezrobocie wśród absolwentów danej uczelni, tym wyższy jej prestiż i renoma; im aktualniejsza wiedza i umiejętności, tym bardziej zadowoleni pracodawcy oraz sami absolwenci. Dlatego też warto badać i śledzić poziom posiadanych przez nich kompetencji, aby wiedzieć, jak im pomóc w odnalezieniu się na trudnym rynku pracy. W badaniu ilościowym poproszono respondentów o oszacowanie poziomu posiadanych kompetencji. Wszystkie oceny były wystawiane na skali Likerta: od 1 – „bardzo niski poziom”, do 5 – „bardzo wysoki poziom” posiadanych kompetencji.

strona 48

Absolwent 2011


KOMPETENCJE

Absolwenci biorący udział w badaniu ilościowym dosyć wysoko ocenili średni poziom posiadanych kompetencji. Po podziale absolwentów na podgrupy według statusu na rynku pracy (pracownicy najemni, osoby prowadzące własną firmę oraz niepracujący) wystąpiły niewielkie różnice w średnich ocenach poziomu posiadanych kompetencji. Mimo to można jednak dostrzec pewną charakterystykę poszczególnych podgrup. Dość wysokie średnie oceny posiadanych kompetencji oszacowane przez absolwentów nie znalazły jednak bezpośredniego potwierdzenia w oczach pracodawców biorących udział w wywiadach, którzy wskazywali na braki w tych obszarach. Umiejętności komunikacyjne 4,43

4,23

4,22

Pracujący

Samozatrudnieni

Niepracujący

n=1190

n=74

n=355

Wykres 23. Umiejętności komunikacyjne

Umiejętność pracy w zespole 4,43

4,11

4,27

Pracujący

Samozatrudnieni

Niepracujący

n=1190

n=74

n=355

Wykres 24. Umiejętność pracy w zespole Absolwent 2011

strona 49


KOMPETENCJE

Kreatywność 3,99

4,04

3,89

Pracujący

Samozatrudnieni

Niepracujący

n=1190

n=74

n=355

Wykres 25. Kreatywność

Dobra organizacja pracy własnej 4,41

4,13

4,14

Pracujący

Samozatrudnieni

Niepracujący

n=1190

n=74

n=355

Wykres 26. Dobra organizacja pracy własnej

Samodzielność 4,47

4,53

4,34

Pracujący

Samozatrudnieni

Niepracujący

n=1190

n=74

n=355

Wykres 27. Samodzielność strona 50

Absolwent 2011


KOMPETENCJE

Umiejętność zarządzania 3,69

3,91

3,70

Pracujący

Samozatrudnieni

Niepracujący

n=1190

n=74

n=355

Wykres 28. Umiejętność zarządzania

Odporność na stres 3,91

3,91

Pracujący

Samozatrudnieni

Niepracujący

n=1190

n=74

n=355

3,64

Wykres 29. Odporność na stres

Osoby pracujące wyżej od innych grup oceniły: „umiejętności komunikacyjne” (średnia ocena = 4,43), „umiejętność pracy w zespole” (średnia ocena = 4,43), „odporność na stres” (średnia ocena = 3,91) oraz „dobrą organizację pracy własnej” (średnia ocena = 4,41). Są to umiejętności bez wątpienia cenne w pracy. Natomiast niżej w porównaniu do innych grup oceniły umiejętności „zarządzania ludźmi” (średnia ocena = 3,69). Osoby prowadzące własną działalność gospodarczą wyżej od pozostałych grup oceniły „odporność na stres” (średnia ocena = 3,91), „samodzielność” (średnia ocena = 4,53) i „umiejętność zarządzania” (średnia ocena = 3,91). Są to kompetencje, bez których, wydaje się, nie jest możliwym sprawne prowadzenie własnej działalności gospodarczej. Zważywszy na to, że znaczna większość osób prowadzi firmy jednoosobowe (62,2%) oraz mikroprzedsiębiorstwa (31,1%), zapewne same muszą orientować się praktycznie w każdej dziedzinie prowadzonej działalności: od prawa po sprzedaż i marketing. Dlatego być może najniżej z badanych grup oceniły „umiejętność pracy w zespole” (średnia ocena = 4,11) – może właśnie dlatego zdeAbsolwent 2011

strona 51


KOMPETENCJE

cydowały się na prowadzenie własnej działalności gospodarczej. Zaskakującym wynikiem jest nieco niższa od ocen pozostałych grup ocena „dobrej organizacji pracy własnej” (średnia ocena = 4,13), wydaje się bowiem, że jest to kompetencja kluczowa dla prowadzenia własnej firmy. Przy dzisiejszym szybkim trybie życia potrzeba specjalizacji w tak wielu różnych kierunkach wydaje się niemałym wyzwaniem, czasem wręcz nieosiągalnym. Niepewność jutra i presja dzisiejszego rynku na bycie bardzo dobrym i wykonywanie wszystkiego perfekcyjnie, w każdym wymiarze, z pewnością wymaga wysokich kompetencji organizacyjnych. Umiejętność organizacji pracy własnej jest ciężko weryfikowalna, dlatego określenie posiadanego poziomu zależy od własnej samooceny i aktualnej sytuacji. Powyższa ocena jest więc poniekąd znakiem dzisiejszych czasów: osoby czują, że poziom przez nich posiadany nie jest wystarczający, w rzeczywistości zapewne zaniżają swoją ocenę, nie mając porównania, jak inne osoby organizują swoją pracę. We wszystkich badanych kompetencjach osoby niepracujące oceniły średni poziom posiadanych kompetencji jako niższy od pozostałych badanych grup. Co zapewne wskazuje na ich obniżoną samoocenę i poczucie, że nie posiadają wystarczającego poziomu kompetencji wymaganego w pracy. Niżej w stosunku do ocen innych grup niepracujący ocenili poziom posiadanych kompetencji w obszarze: „umiejętności komunikacyjnych” (średnia ocena = 4,22), „odporności na stres” (średnia ocena = 3,64) oraz „samodzielności” (średnia ocena = 4,34). Wszystkie trzy kompetencje wydają się odpowiadać w dużym stopniu za sukces zawodowy, natomiast niski poziom może wskazywać na przyczyny problemów zarówno ze znalezieniem pracy, jak i z jej utrzymaniem. Pracodawcy podkreślali natomiast, że pracujący w ich firmach absolwenci mają głównie problemy z „pracą w zespole”– według nich, problem wynika przede wszystkim z nieumiejętności dostrzegania celów grupowych. Praca grupowa wymaga bowiem szerszego spojrzenia na wyznaczone zadania, często z perspektywy celu organizacji lub celów cząstkowych. One bowiem nadają sens działaniu, a także spajają zespół. Patrząc wyłącznie na zadanie „od... do...” możemy pominąć wiele ważnych aspektów, natomiast w pracy powinniśmy koncentrować się na zadaniach szczegółowych z myślą o efekcie końcowym (który może być dla nas niedostrzegalny, ale wartością jest właśnie umiejętność zrozumienia idei pracy i dostrzeżenia tego czasem abstrakcyjnego celu – że moja praca jest cegłą, budującą cały dom i, konstruując cegłę, muszę widzieć cały dom, choć na razie jest on tylko szkicem na papierze).

strona 52

Absolwent 2011


KOMPETENCJE

„Absolwent powinien zrozumieć, co to znaczy być członkiem zespołu, zrozumieć, co to znaczy patrzeć z perspektywy celu.” pracodawca

„Może warto byłoby, żeby w ramach przedmiotów osoby miały szansę pracowania w grupach projektowych, ale nie tak, że każdy robił to, co chce i kiedy znajdzie na to czas, tylko przy ścisłym podziale ról, zadań i odpowiedzialności.” pracodawca

Pracodawcy dostrzegli także brak pewności siebie połączony z niską samodyscypliną oraz problemami z organizacją pracy własnej. Przyczyn tego dopatrywali się w specyfice szkoły, a potem także uczelni, gdzie bardzo często jest powielany schemat szkoły: chodzenia na lekcje czy zajęcia (gdzie sprawdzana jest obecność i często wyciągane konsekwencje wobec nieobecnych), stosowania się do restrykcji i wskazań nauczyciela. Schemat takiego uczenia się nie zmusza do poszukiwania informacji, przez co także samodzielnej pracy, ale utrwala naukę pracy odtwórczej: podyktowana treść w czasie zaj��ć szkolnych, czy uniwersyteckich następnie ma zostać zapamiętana, a najwyżej oceniane są osoby, które potrafią ją dokładnie powtórzyć. W takim sposobie nauczania brak miejsca na twórczość, czy kreatywne rozwiązania. Nie przyczynia się on także do nauki samodzielnej organizacji pracy.  

Absolwent 2011

strona 53


WSPÓŁPRACA

DALSZA WSPÓŁPRACA NA LINII UCZELNIA – ABSOLWENT udział w szkoleniach, seminariach i warsztatach

75,5%

poprzez wzajemną pomoc, wymianę doświadczeń i informacji

74,7%

udział w badaniu losów zawodowych absolwentów

74,0%

udział w studiach podyplomowych / 68,1% doktoranckich otrzymywanie informacji dla absolwentów (newsletter)

56,0%

udział w stażach

40,9%

przynależność do Stowarzyszenia Absolwentów

20,4%

Tabela 6. Formy współpracy Uczelni z absolwentami (n=1602)

Najwięcej spośród badanych absolwentów deklarowało chęć utrzymywania kontaktu z Uniwersytetem Ekonomicznym poprzez udział w szkoleniach, seminariach i warsztatach oraz wzajemną pomoc, wymianę doświadczeń i informacji. Znaczna liczba osób także deklarowała chęć udziału w badaniu losów zawodowych absolwentów. Wiele osób zwracało także uwagę, że od Uczelni oczekiwaliby organizacji studiów podyplomowych i doktoranckich oraz otrzymywania informacji dla absolwentów w formie newslettera. Mniej chętnie badane osoby deklarowały chęć udziału w stażach i przynależności do Stowarzyszenia Absolwentów.

Pracodawcy także wyrażają chęć współpracy z Uniwersytetem Ekonomicznym, ponieważ są zainteresowani podnoszeniem umiejętności i wiedzy zarówno osób obecnie studiujących, jak i tych, które skończyły już Uniwersytet Ekonomiczny. Doceniają bowiem wiedzę i umiejętności zdobywane na Uniwersytecie, jednakże zauważają także braki, które wydają się możliwe do uzupełnienia jeszcze w czasie studiów. Deklarują chęć współudziału w podnoszeniu standardów nauczania, poprzez aktywności niżej wymienione: • konsultacje dotyczące tego, na co jest zapotrzebowanie na rynku oraz tego, jaka wiedza i umiejętności będą pożądane na rynku za kilka lat, • współprowadzenie zajęć, • współpracę z kołami naukowymi, np. organizowanie wspólnych konferencji lub szkoleń wewnętrznych itp. • organizację staży/praktyk dla studentów.

strona 54

Absolwent 2011


WSPÓŁPRACA

Zachęcają także, aby w proces nauczania angażować coachów, trenerów lub mentorów, którzy pomogą młodym ludziom sprecyzować ich ścieżkę rozwoju zawodowego. Pomocny w tym wymiarze może być także dostęp do korzystania z doradztwa zawodowego.

Absolwent 2011

strona 55


WSPÓŁPRACA

NIE MUSIMY BYĆ UNIWERSYTETEM DLA KAŻDEGO – WAŻNE, ŻEBYŚMY BYLI IDEALNI DLA CIEBIE

Przytoczona myśl przewodnia raportu wydaje się oddawać kierunek rozwoju, jakiego oczekują absolwenci od Uniwersytetu Ekonomicznego we Wrocławiu. Badanie Losów Zawodowych Absolwentów daje niepowtarzalną szansę uczelni na wsłuchiwanie się w głos absolwentów, którzy już znaleźli się na rynku pracy i z perspektywy czasu oraz zajmowanych stanowisk mogą podsumować lata spędzone w uczelnianych murach. Taka wiedza zapewne pozwoli Uczelni na wyznaczenie nowych kierunków rozwoju o obszary niedostrzegane oraz modernizację i weryfikację dotychczasowych sposobów i tematyki nauczania. Udzielane w niniejszym raporcie wskazówki, sugestie, podpowiedzi powinny być traktowane jak drogowskazy, w którą stronę Uczelnia powinna zmierzać, co powinna ulepszać, jakie innowacje wdrażać, a z czego rezygnować i co reformować – według oceny jej absolwentów oraz zatrudniających ich pracodawców.

strona 56

Absolwent 2011


Absolwent 2011 Raport z badania losów zawodowych absolwentów Uniwersytetu Ekonomicznego we Wrocławiu


Absolwent 2011