NEW YORK • PENNSYLVANIA • CONNECTICUT • NEW JERSEY • MASSACHUSETTS
ER KURI P L U S
P O L I S H NUMER 1663 (1963)
W E E K L Y
ROK ZA£O¯ENIA 1987
PE£NE WYDANIE KURIERA W INTERNECIE: WWW.KURIERPLUS.COM
í Powstañcza flaga na maszt! – str. 2 í „Pamiêæ o emigracji“ - recenzja ksi¹¿ki – str. 3 í W Blenderze: Przemyk, Bunny, Bellingham – str. 7 í Bok choy - kapusta chiñska – str. 10
M A G A Z I N E í Czas to pieni¹dz... – str. 13
TYGODNIK
1 SIERPNIA 2026
í Znêcanie siê nad ludŸmi – str. 15
Tomasz Bagnowski
Rz¹d kosztów ¿ycia Nowy premier Wielkiej Brytanii Andy Burnham og³osi³ sk³ad swojego rz¹du, okreœlaj¹c go „gabinetem kosztów ¿ycia”. Priorytetem ma byæ walka z rosn¹cymi cenami, które coraz mocniej obci¹¿aj¹ zwyk³ych Brytyjczyków. Burnham, nazywany w Wielkiej Brytanii „Królem Pó³nocy”, zapowiedzia³ utworzenie nowej filii rz¹du zwanej „Number 10 North”. Premier planuje spêdzaæ tam przynajmniej jeden dzieñ w tygodniu, co ma pokazaæ, ¿e nie bêdzie zaniedbywa³ biedniejszej pó³nocy. By³y burmistrz Manchesteru, a dok³adniej ca³ego dystryktu, który obejmuje to miasto, po³o¿one oko³o 330 km na pó³noc od Londynu, w³aœnie dziêki sukcesom w tym regionie zast¹pi³ na stanowisku Keira Starmera. Premiera s³abego, przeciwko któremu zbuntowa³a siê nawet czêœæ jego w³asnej partii. Pozostaje jednak pytanie, czy sukces odniesiony tam prze³o¿y siê automatycznie na sukces ca³ej Wielkiej Brytanii? Czy on i przebudowany gabinet bêd¹ w stanie na nowo zdefiniowaæ historyczne za³o¿enia Partii Pracy, czêsto kojarzone z demokratycznym socjalizmem, czy te¿ szybko ulegnie on presji partii Reform UK i jej prawicowo-populistycznej agendzie.
Nie ulega w¹tpliwoœci, ¿e jako burmistrz Burnham dokona³ znacz¹cych zmian. Poprawi³ funkcjonowanie regionu, wspiera³ prawa pracownicze, poprawi³ jakoœæ ¿ycia i wielokrotnie podkreœla³, ¿e pó³noc Anglii potrzebuje silniejszego g³osu w polityce krajowej. Teraz jego przysz³oœæ zale¿y od zdolnoœci do utrzymania kontroli nad w³asnym rz¹dem, si³y politycznego przywództwa oraz tego, czy spo³eczeñstwo zaakceptuje proponowany przez niego kierunek zmian. Pierwsze decyzje wskazuj¹ na próbê dynamicznych dzia³añ. Od paŸdziernika, przez co najmniej szeœæ miesiêcy, zniesiony ma zostaæ VAT na rachunki za energiê elektryczn¹ dla gospodarstw domowych oraz czêœci mniejszych firm. Dla przeciêtnego Brytyjczyka oznacza to jednak niewielk¹ ulgê szacowan¹ na oko³o 45 funtów (60 dolarów) rocznie. Krok ma³y, choæ zgodny z kierunkiem zmian. Burnham zapowiedzia³ równie¿ ograniczenie migracji, ale szczegó³y dotycz¹ce sposobu reí6 alizacji tego celu pozostaj¹ niejasne.
l 1 sierpnia – 82. rocznica wybuchu Powstania Warszawskiego
Odrobina szczêœcia w mi³oœci
Chris Miekina
Warszawa lat miêdzywojennych by³a miastem kontrastów, w którym kawiarniany gwar miesza³ siê z wysok¹ kultur¹ operow¹, a kariery rodzi³y siê w blasku jupiterów. Jednak jedna z najjaœniejszych gwiazd tego z³otego wieku, Tola Mankiewiczówna, przysz³a na œwiat w zupe³nie innej rzeczywistoœci.
U
l Mankiewiczówna w filmie „Pani minister tañczy“
rodzona jako Teodora Oleksa w g³uchej podlaskiej wsi Bronowo, pod rosyjskim zaborem, wydawa³a siê skazana na los wyznaczony przez ch³opsk¹ strzechê. Jej droga na szczyty sto³ecznej hierarchii artystycznej nie by³a jedynie kwesti¹ szczêœcia, lecz splotem niesamowitej determinacji i mecenatu, który w tamtych czasach zakrawa³ na cud. Pierwszy publiczny wystêp przysz³ej diwy nie odby³ siê na deskach teatru, lecz przed o³tarzem koœcio³a w WiŸnie. Piêcioletnia Tola, s³ysz¹c podczas mszy potê¿ne, wibruj¹ce dŸwiêki organów, wpad³a w rodzaj artystycznego transu. Ku zdumieniu i zgorszeniu wiernych, dziewczynka zaczê³a tañczyæ i œpiewaæ w nawie g³ównej. Reakcja dziecka na muzykê by³a tak szczera i gwa³towna, ¿e doroœli instynktownie rozstêpowali siê, robi¹c jej miejsce. Gdy póŸniej matka próbowa³a j¹ skarciæ za ten niecodzienny „wystêp”, ma³a artystka odpar³a z rozbrajaj¹c¹ pewnoœci¹: „muszê przecie¿ œpiewaæ i tañczyæ, skoro graj¹!”
K
luczem do wielkiego œwiata okaza³ siê wuj artystki, brat jej matki – ksi¹dz Mankiewicz. To on, dostrzegaj¹c w siostrzenicy iskrê bo¿¹, wyci¹gn¹³ j¹ z Bronowa, op³aci³ naukê w £om¿y, a nastêpnie sprowadzi³ do swojego domu na warszawskiej Woli. Wujaszek by³ opiekunem surowym; aby chroniæ dziewczynê przed wielkomiejskimi pokusami, przydzieli³ jej specjaln¹ opiekunkê, która pilnowa³a Toli jak cerber. To wuj finansowa³ jej naukê u wspania³ej œpiewaczki Julii Mechówny, a póŸniej pokry³ gigantyczne koszty dwuletnich studiów w Mediolanie. Co istotne, Mankiewiczówna wyjecha³a do W³och ju¿ jako uznana artystka, maj¹ca w dorobku role w „Carmen” czy „Fauœcie”. Wuj interweniowa³ równie¿, gdy zakochany w³oski impresario namówi³ Tolê na ryzykowny kontrakt w Szanghaju. Ksi¹dz bez wahania zerwa³ umowê i z w³asnej kieszeni pokry³ wszelkie odszkodowania, byle tylko sprowadziæ siostrzenicê z powrotem pod í 12 bezpieczne skrzyd³a warszawskiej opery.