Page 1

PISMO SPOŁECZNO-KULTURALNE egzemplarz bezpłatny

Nr 2(85)/2020 ISSN 1507-8132

BORZĘCIN • BIELCZA • PRZYBORÓW • ŁĘKI • JAGNIÓWKA • WARYŚ • BORZĘCIN DOLNY

Niech Święta Bożego Narodzenia przyniosą Wam wiele radości. Niech uśmiech zagości w domach, a samotność odejdzie w niepamięć. Niech ogarnie Was ciepło wigilijnej świecy. Błogosławionych Świąt Bożego Narodzenia oraz Szczęśliwego Nowego 2021 roku wszystkim Mieszkańcom Gminy Borzęcin oraz Rodakom w kraju i za granicą życzą Janusz Kwaśniak

Czesław Małek

Wójt Gminy Borzęcin

Przewodniczący Rady Gminy Borzęcin

z Pracownikami Urzędu

wraz z Radnymi

W numerze: • Rządowe wsparcie dla gminnych inwestycji

• Nowe wyposażenie i sprzęt dla OSP

• Zakończono prace związane z przebudową • Dom Ludowy w remoncie i rozbudową Remizy OSP • Strefa Aktywności Gospodarczej coraz bliżej • Przebudowa Remizy OSP w Borzęcinie Dolnym z dofinansowaniem

• Wędrując przez życie • Wrażenia jak z najpiękniejszej bajki

• Cmentarze wojenne po renowacji

• Rekordowe zawody biegowe

• Gmina Borzęcin uruchomiła System Informacji

• Pochówki w borzęcińskim kościele

Przestrzennej IPmap

• Borzęcanie w Ameryce, część 2

• Rekordowe zainteresowanie poetyckim Źródłem

• Pamięci Tadeusza Tomaszka

• „Kwartet na Przedgórzu” ogłasza kolejne nabory

• Nowe stroje dla młodych „Borzęcan”


2

Kurier Borzęcki • grudzień 2020

Niezapomnianych i prawdziwie rodzinnych Świąt Bożego Narodzenia, ciepła rodzinnego, smakołyków na stole wigilijnym, wesołego kolędowania. Oby nadchodzący Nowy Rok obfitował w to wszystko co piękne, dobre, szczęśliwe, pełne miłości, radości i zrozumienia życzą

Przedświątecznie Okres przedświąteczny tradycyjnie mija na przygotowaniach. Warto pomyśleć o ozdobach świątecznych, dekorowaniu domu, choinki czy pieczeniu pierników. Trudno sobie wyobrazić święta bez choinki udekorowanej ozdobami, a najbardziej cieszą te z nich, które zrobimy własnoręcznie. Dają nie tylko radość z oglądania, ale również satysfakcję z ich wykonania.

ince pani Małgorzaty jest całe mnóstwo. Swoją pasją stara się podzielić z bliskimi, podarowując im ozdoby choinkowe w prezencie. W przedświątecznym czasie Koło Gospodyń Wiejskich „Dworzanki” z Przyborowa zmobilizowało swoje siły i - z zachowaniem reżimu sanitarnego – przygotowywało także smakołyki, które trafią na wigilijne stoły. Tradycyjnie były: uszka z grzybami, pierogi z różnymi farszami, krokiety. Nie zabrakło również aromatycznych pierników pieczonych według staropolskich receptur przez aktywne Dworzanki. Ich dekoracją zajęła się pracująca w GOK Borzęcin Katarzyna Żurek. – To najprzyjemniejsza część przygotowań świątecznych, które ja osobiście bardzo lubię – przyznaje pani Kasia. Czas przedświąteczny to okres wyjątko-

Na uwagę zasługują misternie wykonane na szydełku, koronkowe ozdoby świąteczne, zrobione przez Małgorzatę Ciuruś z KGW „Dworzanki” - cała kolekcja bombek o różnych wielkościach i wzorach, rozmaitych aniołków, śnieżek i serduszek. Wszystko to stanowi unikatowe ozdoby, których na cho-

wy. Warto wtedy w szczególny sposób pomyśleć o innych. Mając to na uwadze kobiety z KGW własnoręcznie wykonały stroiki świąteczne do sprzedaży, a datki zgromadzone w ten sposób postanowiły przeznaczyć dla chorych dzieci z terenu gminy Borzęcin. (kz)

Dyrektor i Pracownicy Gminnego Ośrodka Kultury Wydawca Kuriera Borzęckiego

Pismo kulturalno-społeczne Wydawca: Gminny Ośrodek Kultury w Borzęcinie Redaktor naczelny: Piotr Kania Redakcja techniczna: Piotr Kania Korekta tekstów: Elżbieta Stachyra, Piotr Kania Adres redakcji: Gminny Ośrodek Kultury w Borzęcinie 32-825 Borzęcin 562; tel. 14 684-60-13; e-mail: gok@borzecin.pl http://www.borzecin.pl https://www.facebook.com/borzecingok/ ISSN 1507-8132 Redakcja nie odpowiada za treść reklam i ogłoszeń oraz nie zwraca nadesłanych tekstów.


3

Kurier Borzęcki • grudzień 2020

Rządowe wsparcie dla gminnych inwestycji Kolejna dotacja z Rządowego Funduszu Inwestycji Lokalnych trafi na konto gminy Borzęcin. W dniu 8 grudnia br. Premier Mateusz Morawiecki ogłosił wyniki naboru, w rezultacie którego gmina Borzęcin otrzyma 2 miliony złotych dotacji z przeznaczeniem na realizację inwestycji przebudowy remizy OSP w Borzęcinie Dolnym oraz rozbudo-

wy sieci wodociągowej. Przyznane dofinansowanie jest elementem ogłoszonej przez Rząd Tarczy dla Samorządów, która nie tylko ma zrekompensować utracone przez gminy, powiaty i województwa wskutek pandemii dochody, ale również poprzez inwestycje lokalne, wpłynąć na rozwój gospodarczy i utrzymanie miejsc pracy.

- To znaczące wsparcie, które pozwoli zrealizować oczekiwane i ważne w wymiarze społecznym inwestycje. Rozbudowa i modernizacja infrastruktury ma istotne znaczenie dla podniesienia standardu i komfortu życia mieszkańców - mówi Janusz Kwaśniak, wójt gminy Borzęcin. Gmina Borzęcin pozyskała dofinansowanie na dwa

z trzech zgłoszonych w ramach naboru projektów. Wsparcie w wysokości 1,5 miliona złotych otrzyma projekt pn. „Przebudowa i rozbudowa Remizy OSP w Borzęcinie Dolnym”. Warto wspomnieć, że na realizację tego zadania samorząd gminy Borzęcin pozyskał również przed kilkoma tygodniami dotację z Małopolskiej Tarczy Antykryzysowej w kwocie 2 milionów 128 tysięcy złotych. W ramach planowanej inwestycji zwiększy się powierzchnia użytkowa obiektu z istniejących 298 m2 do 780 m2, a więc blisko trzykrotnie. W wyniku realizacji projektu powstaną 2 garaże na samochody bojowe wraz z zapleczem socjalno-technicznym dla OSP, świetlica Ośrodka Kultury z wyjściem na ogród, w którym zlokalizowana będzie część rekreacyjno-wypoczynkowa oraz sala wielofunkcyjna wraz z zapleczem kuchennym i sanitarnym. Obiekt zostanie dostosowany do potrzeb osób niepełnosprawnych, a teren uzyska nowe zagospodarowanie w postaci małej architektury i zieleni wraz z ogrodzeniem. Łączny koszt inwestycji wg kosztorysu inwestorskiego za-

myka się kwotą 4 miliony 142 tysiące złotych. Prace budowlane rozpoczną się w 2021 roku, a obiekt zostanie oddany do użytku wiosną 2023 roku. Z kolei 500 tysięcy złotych trafi na realizację zadania pn. „Rozbudowa sieci wodociągowej na terenie gminy Borzęcin”, w ramach której powstanie wodociąg o łącznej długości 1839 metrów. - To w dużej mierze zadania, na które przygotowaliśmy stosowne projekty w związku z postępującą zabudową mieszkaniową. Nowa sieć powstanie w miejscach, które przed laty nie były objęte kompleksowym wodociągowaniem ze względu na brak odbiorców – wyjaśnia wójt Janusz Kwaśniak. W wyniku planowanej do realizacji w 2021 roku inwestycji w miejscowości Bielcza zostanie dobudowany odcinek sieci wodociągowej z rur PE fi 110 mm o długości 425 metrów, w Borzęcinie (przysiółek Wisowatki) o długości 1266 metrów oraz w Łękach o długości 148 metrów. [tell]

Gmina Borzęcin wysoko w rankingu „Rzeczpospolitej” Na znakomitym 125. miejscu na 1537 gmin wiejskich w Polsce uplasowała się gmina Borzęcin w najbardziej prestiżowym i wiarygodnym Rankingu Samorządów prowadzonym przez dziennik „Rzeczpospolita”. Zgodnie z przyjętą metodologią, ranking weryfikuje skuteczność działań władz samorządowych w kształtowaniu zrównoważonego rozwoju wspólnoty lokalnej, ujmowanego w strategicznych kategoriach: trwałości ekonomicznej, trwałości środowiskowej, trwałości społecznej oraz w zakresie jakości zarządzania. W skład kapituły rankingu, której przewodniczy były premier RP prof. Jerzy Buzek wchodzą przedstawiciele organizacji samorządowych, organizacji pozarządowych, władz publicznych oraz przedstawiciele redakcji „Rzeczpospolitej”. Ranking ocenia dokonania lokalnych władz w Polsce, wyłaniając i pokazując te samorządy, które najlepiej dbają o swój zrównoważony rozwój. - Tego typu zestawienia pozwalają zweryfikować wyniki podejmowanych działań w odniesieniu do wyników innych gmin wiejskich w kraju. 125. pozycja, na której sklasyfikowano nas w 2020 roku świadczy o dobrej kondycji finansowo-gospodarczej i ciągle rosnącym potencjale gminy Borzęcin. Ponownie zbliżamy się do „Złotej Setki”, w której byliśmy już klasyfikowani w 2010

i 2012 roku – komentuje Janusz Kwaśniak, wójt gminy Borzęcin. Ranking Samorządów „Rzeczpospolitej” obejmuje wszystkie gminy, miasta i miasta na prawach powiatu w Polsce, z wyjątkiem Warszawy. Źródłem danych podlegających ocenie są informacje udostępniane przez Główny Urząd Statystyczny, Ministerstwo Finansów oraz informacje podane przez władze lokalne. Kryteria oceny Rankingu w 2020 obejmowały około 50 wskaźników. W kategorii „trwałość ekonomiczno-finansowa” oceniano zdolność samorządu do zwiększania dochodów własnych i korzystania z zewnętrznych źródeł finansowania, efektywność zarządzania finansami oraz potencjał rozwojowy. W kategorii „trwałość społeczna” oceniane były te obszary działalności samorządów, które mają wpływ na jakość życia mieszkańców oraz budowę tzw. społeczeństwa obywatelskiego. Brano pod uwagę zarówno „twarde” dane o wydatkach samorządów m.in. na usługi w zakresie edukacji, kultury, sportu, rekreacji i mierzalne efekty tych wydatków np. miejsca dla dzieci w żłobkach czy przedszkolach, ale też tzw. działania miękkie, których podjęcie nie wymagało dużych nakładów finansowych, jak budżet partycypacyjny czy współpraca z organizacjami pozarządowymi. W kategorii „trwałość środowiskowa” położono szczególny nacisk na kwestie związane z ochroną śro-

dowiska i dostosowaniem do zmian klimatycznych. Samorządy mają tu wiele do zrobienia choćby w zakresie gospodarki odpadami, gospodarki wodno-ściekowej, czy redukcja emisji spalin oraz smogu. W czwartej kategorii sprawdzano jakość zarządzania urzędem, procesem uchwałodawczym oraz poziom współpracy między samorządami. Zestawienie przygotowano odrębnie dla miast na prawach powiatu, gmin miejskich i miejsko-wiejskich oraz gmin wiejskich. [tell]


4

Kurier Borzęcki • grudzień 2020

Zakończono prace związane z przebudową i rozbudową Remizy OSP w Borzęcinie Górnym na potrzeby Budynku Wielofunkcyjnego Zakończono realizację inwestycji pn. „Rozbudowa i przebudowa Remizy OSP w Borzęcinie Górnym na potrzeby Budynku Wielofunkcyjnego wraz z zagospodarowaniem działki nr 5123”. Roboty rozpoczęto w maju 2019r. a zakończono w październiku 2020r. W ramach projektu wykonano rozbiórkę istniejącego budynku Borzęcin 564 (były sklep) oraz rozbudowę i przebudowę istniejącego obiektu remizy OSP na potrzeby budynku wielofunkcyjnego wraz z wewnętrznymi instalacjami, która polegała na wydłużeniu istniejącego budynku o część zawierającą: na parterze garaż dla dwóch samochodów bojowych straży pożarnej, na piętrze salę wielofunkcyjną z zapleczem, a na poddaszu salę szkoleniową. Przebudowywana część istniejąca zyskała zewnętrzny podnośnik panoramiczny dla osób niepełnosprawnych. Zlikwidowane zosta-

ły bariery architektoniczne wewnątrz budynku. Na parterze wykonano zaplecze sanitarne dla potrzeb OSP, a na piętrze i poddaszu nowe węzły sanitarne. Na miejscu rozebranego budynku handlowego powstał plac z małą architekturą, zielenią i miejscami parkingowymi wpisując się tym samym w zamierzenia Gminnego Programu Rewitalizacji dla obszaru Borzęcin Górny Centrum. Przebudowa części istniejącej polegała na dobudowie do budynku zewnętrznego podnośnika panoramicznego dla osób niepełnosprawnych, wprowadzeniu w istniejącą strukturę budowlaną ciągów komunikacyjnych dla osób niepełnosprawnych w powiązaniu z projektowanym podnośnikiem oraz wykonaniu na parterze zaplecza sanitarnego dla straży, a na piętrze i poddaszu węzłów sanitarnych.


5

Kurier Borzęcki • grudzień 2020

Zakres rozbudowy i przebudowy budynku OSP w Borzęcinie Górnym

Koszt inwestycji (bez wyposażenia) zamknął się kwotą 2 milionów 367 tysięcy 163 złotych. Na realizację zadania Gmina Borzęcin pozyskała dotację w ramach działania 11.2 Odnowa obszarów wiejskich Regionalnego Programu Operacyjnego Województwa Małopolskiego na lata 2014-2020 w kwocie 1 milion 126 tysięcy 342 złotych. Dotacja z budżetu państwa wyniosła 173 tysiące 283 złote. Ponadto projekt uzyskał wsparcie z Rządowego Funduszu Inwestycji Lokalnych w kwocie 606 tysięcy 522 złotych. Wkład własny gminy do realizacji zadania wyniósł 461 tysięcy 16 złotych. A jak zmieniała się remiza w ostatnich latach obrazują zdjęcia. (inw)

Trwa budowa nowych dworców w Biadolinach Szlacheckich i Sterkowcu 8 września 2020 r. PKP SA przekazała wykonawcy plac budowy nowych dworców w Biadolinach Szlacheckich i Sterkowcu. Obydwa dworce są realizowane w trybie Projektuj i buduj w formule Innowacyjnych Dworców Systemowych, według autorskiego projektu PKP SA. Będą to obiekty, w których zaimplementowano szereg nowoczesnych i zwiększających komfort podróżnych rozwiązań. Zastąpią one stare budynki, które nie przystają do współczesnych standardów obsługi podróżnych. Nowe obiekty w Sterkowcu i Biadolinach Szlacheckich będą odznaczać się współczesną i nowoczesną formą architektoniczną. Dworzec w Sterkowcu zaprojektowano jako budynek parterowy, składający się z dwóch części połączonych wiatą. Pierwsza z nich to część dworcowa, w której będą mieścić się poczekalnia oraz toalety ogólnodostępne. W drugiej części, tzw. miejskiej, będzie niewielki lokal komercyjny. Nowy dworzec w Biadolinach Szlacheckich będzie nieco mniejszy, ale równie nowoczesny. Pod wiatą, oprócz 11 stojaków rowerowych i stacji napraw rowerów, podróżni znajdą pawilon, w którym zlokalizowane będą niewielka ogrzewana i klimatyzowana poczekalnia oraz toalety. Dominantą architektoniczną w bryle obydwóch nowych budynków będzie wieża zegarowa o wysokości 8 m. Nowe dworce w Sterkowcu i Biadolinach Szlacheckich to nie tylko nowoczesna i funkcjonalna architektura. Budynki będą pozbawione barier architektonicznych, dzięki czemu będą łatwo dostępne dla wszystkich grup podróżnych, w tym pasażerów z dziećmi i dużymi bagażami czy osób starszych. Nowe dworce będą posiadały wiele udogodnień dla pasażerów z niepełnosprawnościami. Dla osób niewidzących i niedowidzących zaprojektowano ścieżki prowadzące w budynku i jego otoczeniu, oznaczenia w alfabecie Braille’a, kontrastowe zestawienie kolorystyki wnętrz dworca, a także tablice dotykowe z planem obiektu. Dużym ułatwieniem dla wszystkich podróżnych będą również elektroniczne tablice przyjazdów i odjazdów pociągów oraz system informacji głosowej. Na nowych dworcach zaimplementowane zostaną również liczne rozwiązania proekologiczne. Budynki zostaną wyposażone w system nadzorujący prace instalacji i urządzeń w celu optymalizacji zużycia mediów. Na obydwóch dworcach będzie zainstalowane energooszczędne

oświetlenie wraz z automatyką, w celu ograniczenia zużycia energii elektrycznej. Nowy dworzec w Sterkowcu zostanie dodatkowo wyposażony w pompę ciepła woda-powietrze, system pozwalający na wykorzystanie wód opadowych jako wody do spłukiwania toalet, a także panele fotowoltaiczne na dachu do pozyskiwania „zielonej energii”. Dla poprawy bezpieczeństwa w budynkach zostaną zainstalowane nowoczesne systemy: monitoringu, kontroli dostępu oraz sygnalizacji włamania i napadu, a także systemy przeciwpożarowe. Nieodłącznym elementem projektu przebudowy dworców jest nowa aranżacja przestrzeni w ich sąsiedztwie. Przy dworcu w Biadolinach Szlacheckich na nowo

zostaną wykonane nawierzchnia drogi, chodniki oraz wyznaczone zostaną miejsca parkingowe. Zaprojektowano ich łącznie około 40. Na nowo zostaną również zaaranżowane tereny zielone. Podobnie będzie w Sterkowcu, z tym że liczba miejsc parkingowych będzie ograniczona tylko dla tych przeznaczonych dla osób z niepełnosprawnościami oraz miejsc postoju chwilowego. Budowa nowych dworców w Biadolinach Szlacheckich i Sterkowcu jest częścią Programu Inwestycji Dworcowych na lata 2016-2023. Koszt inwestycji to odpowiednio 4,25 mln zł i 4,69 mln zł. Są one dofinansowane z funduszy unijnych w ramach Programu Operacyjnego Infrastruktura i Środowisko. (h)


6

Kurier Borzęcki • grudzień 2020

Gmina Borzęcin wśród najbogatszych gmin regionu tarnowskiego Na 4. miejscu w regionie tarnowskim i 341. wśród 1537 gmin wiejskich w kraju sklasyfikowana została gmina Borzęcin w rankingu „Bogactwo samorządów”, który ukazał się 25 lipca 2020r. w numerze 15/1307 Pisma Samorządu Terytorialnego „Wspólnota”. Ranking uwzględnia wyniki finansowe gmin na koniec 2019 roku, a więc w przededniu kryzysu związanego z pandemią Covid-19 i lockdownem w Polsce. Borzęcin z dochodami 3493,75 złotych per capita poprawił swoją pozycję w stosunku do notowania z 2018 roku o 195 miejsc, plasując się w regionie tuż za Żegociną, Czchowem i Łapanowem. Jak co roku do rąk czytelników trafiło zestawienie popularnego rankingu zamożności jednostek samorządu terytorialnego (JST). Jego inicjatorem jest Pismo Samorządu Terytorialnego „Wspólnota” – wydawnictwo poświęcone w całości sprawom samorządowym, które od lat przeprowadza kolejną już edycję tego notowania. W rankingu poszczególne jednostki sklasyfikowano według przyjętych kategorii, takich jak: miasta wojewódzkie, miasta powiatowe, miasta na prawach powiatu, miasta inne i gminy wiejskie. Sama metoda zastosowana do obliczania wskaźnika użytego w zestawieniu pozostaje niezmienna. Wynik jest zatem pochodną dochodu każdej jednostki samorządu w przeliczeniu na mieszkańca. Przy czym podkreślmy, że nie uwzględnia się tutaj dotacji ce-

lowych, a brane są pod uwagę tylko dochody własne i otrzymywane subwencje, które to gwarantują trwały wzrost zamożności budżetu. Liderami tak opracowanej klasyfikacji tegorocznej edycji w kategorii miast wojewódzkich okazały się Opole i Zielona Góra, w przypadku których widać wyraźny trend rozwojowy. Sopot, Płock i Gliwice nadal przodują wśród miast na prawach powiatu. Większe zmiany zaszły natomiast w grupie miast powiatowych. Za Polkowicami uplasował się tym razem Grodzisk Mazowiecki, wyprzedzając tym samym Piaseczno. Z kolei w gronie mniejszych miast wyróżnia się Krynica Morska na Pomorzu oraz Mielno i Dziwnów w Zachodniopomorskiem. Na tle tej prawdziwej arystokracji finansowej podkreślić również należy wysoką lokatę gminy Borzęcin. Biorąc pod uwagę wszystkie gminy wiejskie z regionu tarnowskiego (powiaty brzeski, bocheński, dąbrowski i tarnowski), w najnowszej edycji rankingu„Bogactwo samorządów”Bo-

rzęcin uplasował się na 4. miejscu – zamożność per capita wyniosła tutaj 3493,75 złotych. Gminę Borzęcin wyprzedziły jedynie Żegocina (3844,28 zł), Czchów (3752,33 zł) i Łapanów (3745,23 zł). W klasyfikacji ogólnej gmin wiejskich daje to 341. pozycję, co w porównaniu z latami ubiegłymi (2018 – 536 poz., 2017 – 818 poz., 2016 – 851 poz.) dowodzi, iż kondycja finansowa gminy

Borzęcin wykazuje wyraźną tendencję wzrostową. To optymistyczny prognostyk na przyszłość, mimo trudnej sytuacji gospodarczej związanej z pandemią, która z pewnością wywrze negatywne piętno na gminne budżety. Szczegółowe informacje i wyniki rankingu dostępne są na stronie: https://wspolnota.org. pl/fileadmin/archiwum/Bogactwo_JST_20.pdf

Wotum zaufania i absolutorium dla Wójta Kwaśniaka Niemal co czwartą złotówkę wydała gmina Borzęcin w 2019 roku na inwestycje. Na XV Sesji Rady Gminy Borzęcin, która odbyła się w dniu 30 czerwca br. Rada Gminy Borzęcin udzieliła wójtowi Kwaśniakowi wotum zaufania i absolutorium z wykonania budżetu za 2019 rok. Głosowanie nad absolutorium poprzedziło odczytanie pozytywnych opinii Regionalnej Izby Obrachunkowej o sprawozdaniu z wykonania budżetu i wniosku Komisji Rewizyjnej oraz wniosku i opinii Komisji Rewizyjnej w sprawie absolutorium. To 22. z kolei absolutorium udzielone Januszowi Kwaśniakowi w związku z pełnieniem funkcji wójta gminy Borzęcin.

Dochody budżetu zamknęły się w 2019 roku kwotą 47 milionów 152 tysięcy 344 złotych i wzrosły w stosunku do 2018 roku o 12 milionów 346 tysięcy 869 złotych, tj. 35,5%. W ramach budżetu wydatkowano 46 milionów 475 tysięcy 691 złotych, z czego 10 milionów 204 tysiące 518 złotych (21,96%) stanowiły wydatki na inwestycje. Budżet 2019 roku zamknął się nadwyżką w kwocie 676 tysięcy 653 złotych, z tego wolne środki stanowią kwotę ponad 500 tysięcy złotych. Zadłużenie Gminy Borzęcin na koniec ubiegłego roku to kwota 24 milionów 533 tysięcy 953 złotych, co stanowi 52% dochodów budżetu ogółem.

- To bardzo dobrze wykonany budżet. Dzięki środkom pozyskanym z zewnątrz realizowano gros kluczowych dla gminy inwestycji, które nie tylko wpływają na poprawę bezpieczeństwa mieszkańców, ale również dynamizują jej rozwój. Gratuluję wójtowi dotychczasowych sukcesów i życzę realizacji kolejnych ambitnych planów – mówi Czesław Małek, Przewodniczący Rady Gminy Borzęcin. W 2019 roku wybudowano drogę gminną „Zagórze” łączącą drogę powiatową 1430K Brzesko – Szczepanów – Borzęcin z drogą gminną Łazy – Rudy Rysie, a zarazem wyprowadzającą ruch pojazdów o wysokim tonażu poza zwartą zabudowę Przyborowa i Borzęcina. Zrealizowano ostatni etap odbudowy drogi gminnej „Wał Lewy” w Borzęcinie wraz z zabezpieczeniem przeciwpowodziowym. Wykonano termomodernizację budynku Urzędu Gminy. Rozpoczęto prace związane z rozbudową i przebudową remizy OSP w Borzęcinie Górnym. Realizowano projekt związany z wymianą niskosprawnych źródeł ciepła na nowoczesne kotły węglowe oraz przestarzałych kotłów węglowych na nowoczesne źródła zasilania gazem i biomasą w gospodarstwach domowych. Wykonano modernizację dachu na budynku Zespołu Szkolno-Przedszkolnego w Przyborowie. Zakupiono lekki samochód ratowniczo-gaśniczy dla OSP Bielcza oraz samochód przystosowany do przewozu osób niepełnosprawnych dla Domu Pomocy Społecznej. Zrealizowano kolejny etap zakupu wyposażenia dla Regionalnego Centrum Reha-

bilitacji i Pomocy Społecznej w Borzęcinie. Wybudowano chodnik przy drodze powiatowej w Borzęcinie Górnym. Partycypowano w kosztach przebudowy drogi powiatowej 1431K Przyborów przez wieś wraz z budową ciągów pieszych. Przeprowadzono I etap renowacji Pomnika Ofiar I i II wojny światowej w centrum Borzęcina. Zmodernizowano drogi dojazdowe do gruntów rolnych oraz doposażono jednostki OSP w nowoczesny sprzęt ratowniczo-gaśniczy. - Praca w samorządzie to praca zespołowa. Nie byłoby właściwie wykonanego budżetu bez konstruktywnej współpracy z Radą Gminy i właściwego wywiązywania się z obowiązków przez podległych mi pracowników Urzędu Gminy oraz kierowników jednostek. Dziękuję wszystkim tym, którzy należycie wykonują swoje zadania. Słowa podziękowania kieruję do sołtysów i rad sołeckich, a nade wszystko mieszkańców gminy Borzęcin, którzy na co dzień wspierają mnie, służąc radą i pomocą – mówił podczas sesji absolutoryjnej, wójt Janusz Kwaśniak. Samorząd Gminy Borzęcin duże nadzieje wiąże z budową Strefy Aktywności Gospodarczej w Borzęcinie – Borku. Na realizację projektu pozyskano blisko 8 milionów złotych dofinansowania z Regionalnego Programu Operacyjnego Województwa Małopolskiego. Wszystkie grunty na terenie SAG znalazły już inwestorów. W wyniku uruchomienia strefy powstanie kilkaset dodatkowych miejsce pracy, a gminna kasa wzbogaci się o dodatkowe wpływy z podatków.

(tell)


7

Kurier Borzęcki • grudzień 2020

Strefa Aktywności Gospodarczej w Borzęcinie coraz bliżej W dniu 30 września br., w wyniku przeprowadzonej procedury przetargowej Gmina Borzęcin podpisała umowę na budowę Strefy Aktywności Gospodarczej w Borzęcinie-Borku. Przedmiotem zamówienia realizowanego przy udziale środków Unii Europejskiej w ramach osi priorytetowej 3 Przedsiębiorcza Małopolska, działanie 3.1 Strefy aktywności gospodarczej, poddziałanie 3.1.2 Strefy aktywności gospodarczej – SPR jest zaprojektowanie i wykonanie inwestycji polegającej na budowie infrastruktury niezbędnej do prowadze-

nia działalności gospodarczej w obszarze objętym SAG. Wykonawcą robót jest Przedsiębiorstwo Drogowo-Mostowe z siedzibą w Dębicy. Koszt realizacji zadania, zgodnie z zawartą umową, zamyka się kwotą 4 miliony 902 tysiące 547 złotych brutto, a termin jego wykonania upływa 31 maja 2022 roku. Zakres inwestycji obejmuje: wykonanie projektu wraz z uzyskaniem pozwolenia na budowę, prace przygotowawcze, w tym oczyszczenie terenu i przebudowę linii telekomunikacyjnej, budowę kanalizacji opadowej, kanalizacji sanitar-

nej wraz z podłączeniem do działek, budowę pompowni i oczyszczalni ścieków, budowę sieci wodociągowej, sieci oświetlenia ulic oraz słupów oświetleniowych LED, szafy sterującej i oświetlenia przejścia dla pieszych, dróg wewnętrznych z ciągiem pieszym, placem do zawracania, przepustami oraz zjazdami do działek oraz 2 pylonów informacyjnych. - To priorytetowa inwestycja dla samorządu gminy Borzęcin w bieżącej kadencji. Uzbrojenie Strefy Aktywności Gospodarczej stworzy warunki do realizacji inwestycji zwią-

Zdalna Szkoła+.

Kolejne komputery dla uczniów szkół z gminy Borzęcin

Blisko 75 tysięcy złotych pozyskała gmina Borzęcin z programu „Zdalna Szkoła +” na zakup komputerów do zdalnego nauczania dla uczniów i nauczycieli szkół. Dzięki przyznanej dotacji zakupiono 33 laptopy, które w dniu 14 października br. trafiły do poszczególnych placówek oświatowych. Program„Zdalna Szkoła+” jest kontynuacją programu „Zdalna Szkoła”, w ramach którego w kwietniu br. do uczniów z gminy Borzęcin trafiło 41 laptopów zakupionych za kwotę 60 tysięcy złotych. - Komputery mają służyć do powszechnej obecnie, w związku z pandemią CO-

VID-19, zdalnej nauki on-line. O ich dystrybucji w szkołach decydują dyrektorzy, którzy mają wiedzę, kto najbardziej potrzebuje wsparcia i komu należy wypożyczyć zestaw komputerowy – mówi Janusz Kwaśniak, wójt gminy Borzęcin. Zgodnie z przyjętą w ramach tego programu metodologią podziału środków, wysokość pomocy jaka jest przyznawana gminom, zależy od liczby uczniów, liczby rodzin wielodzietnych zamieszkujących na terenie gminy oraz liczby mieszkańców.

(tell)

zanych z budową zakładów produkcyjno – usługowych przez zainteresowanych przedsiębiorców. W konsekwencji tych działań powstanie kilkaset nowych miejsc pracy, a budżet gminy Borzęcin zyska dodatkowe dochody z tytułu podatków lokalnych oraz udziału w podatku dochodowym od osób fizycznych

i prawnych – komentuje Janusz Kwaśniak, wójt gminy Borzęcin. Warto dodać, że wszystkie działki inwestycyjne w SAG Borzęcin znalazły już swoich nabywców, a 8 przedsiębiorców przygotowuje się do realizacji swoich inwestycji. (tell)


8

Kurier Borzęcki • grudzień 2020

Gmina Borzęcin pozyskała dotację w kwocie 2 miliony 128 tysięcy 500 złotych na realizację zadania inwestycyjnego pn. „Przebudowa, rozbudowa i nadbudowa Remizy OSP w Borzęcinie Dolnym” w ramach realizacji pakietu rozwoju Małopolskiej Tarczy Antykryzysowej, przy udziale funduszy europejskich. Dzięki pozyskanym środkom zrealizowana zostanie kolejna inwestycja w ramach rewitalizacji przestrzeni publicznej, w wyniku której społeczność lokalna zyska wielofunkcyjny obiekt służą-

Przebudowa Remizy OSP

cy zarówno potrzebom OSP, jak również celom społeczno-kulturalnym. Łączny koszt inwestycji według kosztorysu inwestorskiego zamyka się kwotą 4 miliony 141 tysięcy 508 złotych. Nowy obiekt zostanie oddany do użytkowania wiosną 2023 roku.

działającej w tej miejscowości jednostki. Ponadto w budynku wydzielone zostaną pomieszczenia dla nowej świetlicy Gminnego Ośrodka Kultury, a zaprojektowana wielofunkcyjna sala umożliwi realizację pozostałych celów społecznych, takich jak zebrania,

w Borzęcinie Dolnym z dofinansowaniem - To inwestycja niezwykle ważna dla samorządu i mieszkańców Borzęcina Dolnego. Dzięki jej realizacji strażacy OSP zyskają nowoczesną bazę lokalową, która stworzy warunki dla dalszego rozwoju prężnie

kieruje samorząd Małopolski do konkretnych gmin jest niezwykle ważną i realną pomocą – dodaje. Projekt pn. „Przebudowa, rozbudowa i nadbudowa Remizy OSP w Borzęcinie Dolnym” zakłada przebudowę, rozbudowę i nadbudowę budynku istniejącej remizy, dzięki czemu zwiększy się jego powierzchnia użytkowa z istniejących 298 m2 do 780 m2, a więc blisko trzykrotnie. W wyniku realizacji zadania powstaną 2 garaże na samochody bojowe wraz z zapleczem socjalno-technicznym dla OSP, świetlica Ośrodka Kultury z wyjściem na ogród, w którym zlokalizowana będzie część rekreacyjno-wypoczynkowa oraz sala wielofunkcyjna wraz z zapleczem kuchennym i sanitarnym. Obiekt zostanie dostosowany do potrzeb osób niepełnosprawnych, a teren uzyska nowe zagospodarowanie w postaci małej architektury i zieleni wraz z ogrodzeniem. Realizacja inwestycji stała się możliwa dzięki uregulowaniu stanu prawnego nieruchomości przez OSP i przekazaniu działki wraz z budynkiem na rzecz gminy Borzęcin. [tell]

Nowe wyposażenie i sprzęt dla OSP

Zmarł śp. Stanisław Urbaś 13 grudnia 2020 roku, w wieku 77 lat, zmarł śp. Stanisław Urbaś, wieloletni radny Rady Gminy Borzęcin, sołtys wsi Łęki, druh OSP, a zarazem społecznik oddany sprawom mieszkańców Łęk i gminy Borzęcin. Śp. Stanisław był człowiekiem ciepłym i życzliwym, a zarazem energicznym i skutecznym w działaniu. Wiele lat swojego życia poświęcił pracy społecznej, która przyniosła wymierne efekty w postaci realizacji licznych przedsięwzięć i inwestycji podnoszących poziom życia mieszkańców. Sołtys wsi Łęki w latach 1990– 2003. Radny Rady Gminy Borzęcin I, II i IV kadencji (1990–1994, 1994–1998, 2002–2006). Wiceprzewodniczący (1990–1994) i Przewodniczący Rady Gminy Borzęcin (2005–2006). Przewodniczący Komitetu Gazyfikacji Wsi Łęki (1987–1989) oraz Społecznego Komitetu Budowy Remizy OSP Łęki (1989–1993).

okolicznościowe akademie i spotkania – mówi Janusz Kwaśniak, wójt gminy Borzęcin. W ramach Małopolskiej Tarczy Antykryzysowej dofinansowanie na łączną kwotę 101,5 mln złotych otrzymało 41 zadań inwestycyjnych z terenu województwa. To przedsięwzięcia, na które gminy niejednokrotnie czekały latami. Są one niezwykle ważne z punktu widzenia mieszkańców, bowiem ich małe ojczyzny wypięknieją, a lokalna społeczność zyska przyjazne miejsca spotkań, aktywizacji czy rekreacji. - Realizacja pakietu rozwoju nie byłaby możliwa gdyby nie środki pochodzące z Regionalnego Programu Operacyjnego Województwa Małopolskiego na lata 2014-2020. Nasze starania i konkretne działania związane m.in. z przeniesieniem oszczędności i dokonaniem aktualizacji RPO pozwoliły zwiększyć alokację we wcześniejszym konkursie związanym z odnową obszarów wiejskich. Tym samym jesteśmy w stanie dofinansować projekty z listy rezerwowej konkursu – mówi Łukasz Smółka, wicemarszałek województwa małopolskiego. – Dziś, kiedy wszyscy zmagamy się ze skutkami pandemii, wsparcie, które

W latach 1989-2005 pełnił funkcję prezesa Ochotniczej Straży Pożarnej w Łękach, a od 2001 do 2006 roku prezesa zarządu Oddziału Gminnego Związku Ochotniczych Straży Pożarnych RP. Za swoją działalność wielokrotnie odznaczany, w tym m.in. Złotym Medalem „Za Zasługi dla Pożarnictwa”. Kondolencje i wyrazy głębokiego współczucia Rodzinie oraz Bliskim Zmarłego złożyli Janusz Kwaśniak, wójt gminy Borzęcin oraz Czesław Małek, przewodniczący Rady Gminy Borzęcin. Śp. Stanisław Urbaś spoczął na cmentarzu parafialnym w Szczepanowie. (h)

Pod koniec października br. do Jednostek Ochotniczej Straży Pożarnej w Bielczy i w Łękach trafił nowy sprzęt oraz wyposażenie, które zostało zakupione w ramach zadania publicznego pod nazwą „Przygotowanie jednostek ochotniczych straży pożarnych do działań ratowniczo-gaśniczych”. Środki dla Jednostek OSP przyznane zostały w ramach dotacji z Ministerstwa Spraw Wewnętrznych i Administracji, które reprezentowała Komenda Główna Państwowej Straży Pożarnej we współpracy z Komendą Powiatową Państwowej Straży Pożarnej w Brzesku. W ramach pozyskanych środków Jednostka OSP w Łękach zakupiła drabinę aluminiową. Koszt zakupu w kwocie 7 tysięcy złotych został sfinansowany z dotacji ww.

programu oraz w pozostałej części z budżetu gminy Borzęcin. OSP Bielcza otrzymała wyposażenie osobiste i ochronne w postaci ubrania specjalnego oraz rękawic strażackich, zakup których w całości, tj. w kwocie 3670 złotych został pokryty ze środków programu. Celem przedsięwzięcia jest przygotowanie jednostek ochotniczych straży pożarnych do działań ratowniczo-gaśniczych poprzez zakup wyposażenia i sprzętu ratowniczo-gaśniczego, zwiększenie liczby ekwipunku i osprzętu oraz działania na rzecz ochrony życia, zdrowia, mienia i środowiska. Nowe wyposażenie i sprzęt z pewnością przyczyni się do poprawy efektywności podejmowanych działań, a tym samym zapewni jeszcze większe bezpieczeństwo mieszkańców gminy Borzęcin. (ml)


9

Kurier Borzęcki • grudzień 2020

Wsparcie z budżetu państwa dla Gminy Borzęcin Pandemia koronawirusa uderza nie tylko w gospodarkę, ale i w budżety samorządów. W konsekwencji konieczne mogą stać się cięcia i zmiany budżetowe. W tej trudnej sytuacji z pomocą przyszły władze państwowe. W ramach „Tarczy dla Samorządów” gmina Borzęcin otrzymała w lipcu br. z budżetu pań-

stwa kwotę 606 522 złotych. Uroczyste przekazanie promes samorządom z powiatu brzeskiego odbyło się w Urzędzie Gminy Dębno. Symboliczne czeki wójtom i burmistrzom wręczyli: ówczesna Wiceminister Zdrowia Józefa Szczurek-Żelazko oraz Poseł na Sejm RP Stanisław Bukowiec.

– Przyznane Gminie Borzęcin środki finansowe pozwolą w części zrekompensować utracone dochody z PIT i CIT oraz z podatków lokalnych w związku z pandemią Covid-19. Przeznaczone zostaną na uzupełnienie wkładu własnego do inwestycji realizowanych przy udziale funduszy zewnętrznych –

przyznaje wójt Janusz Kwaśniak. Promesa na dodatkowe środki wpłynęła także na bieżącą działalność domu pomocy społecznej. W imieniu administracji rządowej przekazał ją w Małopolskim Urzędzie Wojewódzkim w Krakowie Wojewoda Małopolski Piotr Ćwik wspólnie z Posłanką Urszulą Rusecką. DPS pn. Regionalne Centrum

Rehabilitacji i Pomocy Społecznej w Borzęcinie otrzymał z Ministerstwa Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej kwotę 35 tysięcy złotych, z przeznaczeniem m.in. na dodatkowe wynagrodzenie dla zatrudnionych osób, w szczególności narażonych na negatywne skutki epidemii wirusa SARS-CoV-2. (h)

Borzęcin wśród Najpiękniejszych Gmin w Małopolsce Znakomite czwarte miejsce zajęła gmina Borzęcin w I plebiscycie na Najpiękniejszą Gminę Małopolski 2020. Konkurs zorganizował za pośrednictwem swoich stron portal internetowy M jak Małopolska. Finał, w którym uczestniczyło 16 gmin wiejskich wyłonionych we wcześniejszych eliminacjach, odbył się w dniach 29 czerwca – 19 lipca br. Zgodnie z zasadami plebiscytu każdy mógł głosować wielokrotnie, ale nie częściej niż raz na 24 godziny. W kategorii Gmina Wiejska, pierwsze miejsce, z wynikiem 12 318 głosów, zdobyła gmina Ochotnica Dolna (powiat nowotarski), wyprzedzając Zawoję (10 250 głosów) i gminę Bystra-Sidzina, na którą oddano 6 226 głosów. Obie gminy leżą w powiecie suskim. Tuż za podium

uplasowała się gmina Borzęcin z wynikiem 5 497 głosów. Kolejne miejsca zajęły m.in.: Łącko, Pcim, Lipnica Wielka, Gdów, Wielka Wieś, Gromnik i Gródek nad Dunajcem. Jak podali organizatorzy, łącznie w konkursie oddano 52 612 głosów, nie licząc tych nieregulaminowych. - To duże wyróżnienie dla gminy – mówi Janusz Kwaśniak, wójt gminy Borzęcin. – Dziękuję wszystkim tym, którzy oddali na nas swój głos. Plebiscyt jest dobrą okazją do promocji niewątpliwych walorów Borzęcina i okolic. Zrównoważony i kompleksowy rozwój turystyki, w dobie rosnącego znaczenia tej dziedziny gospodarki jest dla samorządu gminy Borzęcin priorytetowym zadaniem. Dlatego rozwijamy różne jej formy stwarzając okazję do aktywnego i bezpiecznego wypoczynku na łonie natury. Nasze tereny znakomicie nadają się do jazdy na rowerze, zarówno dla sympatyków kolarstwa szosowego, jak i całych rodzin preferujących łatwe i bezpieczne trasy. Swoje miejsce znajdą tu także sympatycy sportów biegowych i nordic walking. Występujące w gminie akweny pożwirowe

tworzą ofertę dla miłośników wędkowania i rekreacji nad wodą. Wykorzystując ten potencjał, w nieodległej perspektywie czasowej planujemy utworzenie ośrodka sportów wodnych. Należy wspomnieć, że oprócz walorów krajobrazowych znajdują się tutaj warte odwiedzenia zabytki, będące świadectwem historii. W nagrodę za zajęcie czwartego miejsca w plebiscycie, portal M jak Małopolska przeprowadzi na rzecz gminy Borzęcin darmową, miesięczną kampanię reklamową o wartości 1 000 złotych na swoich stronach internetowych. Zapraszamy do Borzęcina! (p)


10

Kurier Borzęcki • grudzień 2020

Borzęcin. Dom Ludowy w remoncie Trwają prace budowlane związane z remontem budynku Domu Ludowego, siedziby Gminnego Ośrodka Kultury w Borzęcinie. Zadanie jest częścią projektu realizowanego z budżetu gminy Borzęcin przy wsparciu dwóch programów unijnych w ramach PROW na lata 2014-2020. Roboty wykona Zakład Remontowo-Budowlany Budolex - Stanisław Oleksy z siedzibą w Ujanowicach. Wartość umowna

– Ofertę, jako najkorzystniejszą i spełniającą wszystkie wymagania, wybrano spośród czterech, jakie wpłynęły w drugim już postępowaniu, przeprowadzonym w tym zakresie – informuje Piotr Kania, dyrektor GOK w Borzęcinie. – Pierwszy przetarg, ogłoszony jeszcze w lipcu musieliśmy unieważnić, ponieważ złożone oferty przewyższały kwotę, jaką przeznaczono w budżecie na sfinansowanie zamówienia.

zaplanowanych robót zamyka się kwotą 1 139 913,24 zł brutto, przy czym wsparcie ze środków Unii Europejskiej stanowi 600 247 zł, a wkład własny budżetu gminy Borzęcin 539 666,24 zł. Termin realizacji zadania to marzec 2021 roku.

Dom Ludowy w Borzęcinie to jeden z najczęściej używanych obiektów przez mieszkańców gminy. Mieści się tu siedziba Gminnego Ośrodka Kultury i Gminnej Biblioteki Publicznej. Odbywają się w nim nie tylko imprezy organizowane przez GOK, bibliotekę, przedszkole czy szkołę, ale też np. spotkania okolicznościowe seniorów, próby ZPiT „Borzęcanie”, zebrania i szkolenia, sesje rady gminy czy imprezy prywatne mieszkańców. Lista zadań remontowych przewidzianych do wykonania jest długa. Najpilniejszy jest remont dachu, który w kilku miejscach przecieka. Ponadto, w obrębie sali imprez zaplanowano m.in.: wymianę systemu klimatyzacji, gruntownej renowacji poddany zostanie parkiet, przebudowana instalacja elektryczna. Zadanie przewiduje również adaptację akustyczną sali imprez, malowanie, modernizację okna scenicznego, systemu rolet okiennych oraz wydzielenie zaplecza. Zaplanowano także remont głównych schodów wejściowych, prace przy nawierzchni placu zewnętrznego i nawierzchni rampy oraz wymianę opraw oświetlenia zewnętrznego. Remontu doczeka się także sala zlokalizowana na I piętrze budynku z balkonem włącznie. Za-

kupiony zostanie ponadto mobilny system do streamingu i rejestracji wydarzeń z możliwością transmisji do internetu. Do tej pory w ramach wspomnianych projektów udało się doposażyć GOK w system monitoringu z promiennikami podczerwieni oraz sprzęt elektroniczny potrzebny w pracy instytucji (serwer plików, komputery, drukarki, sprzęt fotograficzny). – Ponadto w grudniu odbierzemy zamówione już 8 kompletów strojów ludowych dziewczęcych i 8 chłopięcych oraz buty dla młodszej grupy ZPIT „Borzęcanie”. Na początku 2021 roku w ramach odrębnego postępowania przetargowego modernizacji doczeka się też kuchnia i pomieszczenia pomocnicze, głównie poprzez zakup profesjonalnego sprzętu gastronomicznego i poprawiającego komunikację. W planach jest również zakup mobilnego wyposażenia scenicznego – oświetlenia, na-

głośnienia. Mamy tylko nadzieję, że Covid-19 trochę „odpuści” i pozwoli nam po wszystkich remontach wrócić do realizacji zadań z zakresu szeroko pojętej kultury – mówi Piotr Kania. Zadanie realizowane jest przez Gminny Ośrodek Kultury w Borzęcinie z budżetu gminy, przy wsparciu środków pochodzących z dwóch źródeł zewnętrznych, tj.: działania 7.4.1.1 „Inwestycje w obiekty pełniące funkcje kulturalne” realizowanego za pośrednictwem Urzędu Marszałkowskiego Województwa Małopolskiego oraz 19.2 „Wsparcie na wdrażanie operacji w ramach strategii rozwoju lokalnego kierowanego przez społeczność” realizowanego za pośrednictwem Lokalnej Grupy Działania – Stowarzyszenie „Kwartet Na Przedgórzu”. Łączna wartość obu projektów to kwota 1 367 146,32 zł.

(h)


11

Kurier Borzęcki • grudzień 2020

Cmentarze wojenne po renowacji W dniu 20 listopada br. zakończono prace związane z renowacją nekropolii wojennych z okresu I wojny światowej w gminie Borzęcin. Prace prowadzono na cmentarzach nr 266 w Borzęcinie i nr 270 w Bielczy. Łączny koszt zrealizowanego zadania zamknął się kwotą blisko 160 tysięcy złotych. Na realizację projektu gmina Borzęcin pozyskała dofinansowanie w ramach programu „Groby i cmentarze wojenne w kraju” ze środków finansowych Ministra Kultury i Dziedzictwa Narodowego pochodzących z Funduszu Promocji Kultury. - Prace polegały na oczyszczeniu, konserwacji i uzupełnieniu elementów kamiennych, betonowych i metalowych nekropolii. Objęto nimi pomniki centralne z piaskowca, nagrobki żołnierskie i krzyże nagrobne oraz słupy ogrodzeniowe

wraz z elementami ogrodzenia. Dodatkowo na cmentarzu w Borzęcinie, wzorując się na zachowanej fotografii archiwalnej odtworzono umiejscowiony centralnie krzyż pomnikowy oraz ogrodzenie – informuje Franciszek Siudut, inspektor w Urzędzie Gminy Borzęcin. - Samorząd gminy Borzęcin od lat zabiegał o środki finansowe, które pozwoliłyby zrealizować niezbędne prace konserwatorskie na tych nekropoliach wojennych. Mimo, że na bieżąco o cmentarze dbają uczniowie miejscowych szkół,

to jednak ząb czasu odcisnął na nich swoje piętno. Dzięki środkom pozyskanym z Ministerstwa Kultury i Dziedzictwa Narodowego wykonane zostały kompleksowe prace renowacyjne, przywracające pierwotny kształt i stan obiektów – mówi Janusz Kwaśniak, wójt gminy Borzęcin. Na terenie gminy znajduje się pięć cmentarzy wojennych, będących świadectwem starć armii Austrii, Niemiec i Rosji podczas I wojny światowej. Pochowani są na nich żołnierze, którzy zginęli w latach 1914-1915 podczas walk toczonych

pomiędzy Rabą a Dunajcem. W Bielczy i w Borzęcinie spoczywa łącznie 127 żołnierzy armii austro-węgierskiej, rosyjskiej i niemieckiej. Nekropolia wojenna w Borzęcinie znajduje się na cmentarzu parafialnym. Kwatera, zaprojektowana przez Roberta Motke, składa się z 32 grobów oznaczonych betonowymi stellami z krzyżami oraz emaliowanymi tabliczkami, na których widnieją nazwiska 76 poległych. Również na cmentarzu parafialnym w Bielczy znajduje się kwatera wojskowa, w której pochowano 51 żołnierzy. [tell]


12

Kurier Borzęcki • grudzień 2020

Dukt leśny w Wisowatkach z nawierzchnią bitumiczną Na przełomie listopada i grudnia wykonano inwestycję związaną z utwardzeniem duktu leśnego w Wisowatkach. Na odcinku drogi łączącym dwie części przysiółka wykonano profilowanie i zagęszczanie podłoża, podbudowę z klińca kamiennego oraz nawierzchnię bitumiczną. Roboty budowlane, poprzedziły prace geodezyjne polegające na wydzieleniu ciągu komunikacyjnego z działki leśnej stanowiącej własność gminy Borzęcin. - Realizacja zadania wychodzi naprzeciw oczekiwaniom mieszkańców, którzy od wielu lat postulowali ko-

nieczność modernizacji tego duktu. To ważny ciąg komunikacyjny stanowiący dojazd do części przysiółka. Wraz z wykonaniem nawierzchni bitumicznej, kończą się uciążliwości związane z przemieszczaniem się drogą gruntową – mówi Janusz Kwaśniak, wójt gminy Borzęcin. Łączny koszt prowadzonych prac zamknął się kwotą 43 tysięcy 972 złotych. Roboty wykonała firma „BUD-DRÓG” Usługi Budowy i Modernizacji Dróg Łagosz - Spółka Jawna z Przyborowa. [tell]

Urząd Gminy Borzęcin utworzył Punkt Obsługi Interesanta Od 25 maja br. Urząd Gminy Borzęcin wznowił - po zawieszeniu w związku z pandemi koronawirusa - bezpośrednią obsługę petentów w pełnych godzinach pracy Urzędu. – Wychodząc naprzeciw oczekiwaniom mieszkańców gminy, jak również mając na uwadze konieczność przywrócenia dotychczasowych standardów obsługi uwzględniających, poza obsługą elektroniczną i telefoniczną możliwość załatwiania spraw w trybie stacjonarnym, przeprowadziliśmy prace adaptacyjne zmierzające do utworzenia Punktu Obsługi Interesanta. Dla potrzeb punktu zaadaptowano dotychczasową salę narad znajdującą się na I piętrze budynku, vis a vis schodów wejściowych – informuje wójt Janusz Kwaśniak. Punkt Obsługi Interesanta, w skrócie POI, czynny jest codziennie w godzinach

pracy Urzędu, tj. w poniedziałki w godz. 8:00-17:00, od wtorku do czwartku w godz. 7:30-15:30, a w piątki w godz. 7:30-14:30. Tu można uzyskać wszelkie niezbędne informacje, pobrać i wypełnić wnioski w sprawach administracyjnych oraz złożyć podania i stosowne dokumenty na dzienniku podawczym. - W Urzędzie można też w dalszym ciągu złożyć pisma za pośrednictwem skrzynki podawczej zlokalizowanej przy Punkcie Obsługi Interesanta, czy też skontaktować się z referatem i stanowiskiem pracy, w którego gestii leży załatwienie sprawy za pośrednictwem POI lub Systemu Komunikacji Wewnętrznej, który znajduje się po lewej stronie Punktu. W razie potrzeby właściwy merytorycznie pracownik zejdzie do Punktu celem obsługi Interesanta – wy-

jaśnia wójt Kwaśniak. Należy pamiętać, że obsługa petentów w Urzędzie Gminy Borzęcin odbywa się przy zachowaniu wszelkich możliwych zasad bezpieczeństwa uwzględniających uwarunkowania sanitarno-epidemiczne. Ponadto, do urzędu można wejść i poruszać się po obiekcie w maseczce lub przesłonie zakrywającej usta i nos. Przy Punkcie Obsługi Interesanta znajduje się stacja, gdzie należy zdezynfekować dłonie płynem dezynfekcyjnym i pobrać jednorazowe rękawiczki. Należy przestrzegać zalecane-

go 1,5 m dystansu między petentami, a po załatwieniu sprawy rękawiczki wrzucić do oznaczonego pojemnika. Warto także przypomnieć, że cały czas większość spraw można załatwić zdalnie w trybie elektronicznym, m.in. za pośrednictwem platformy ePUAP. Druki wniosków można pobrać ze strony www.borzecin.pl, a wszelką korespondencję przesyłać elektronicznie za pośrednictwem e-mail lub pocztą tradycyjną. Z poszczególnymi referatami i pracownikami urzędu można kontaktować się także telefonicznie. - Mając na uwadze w dalszym ciągu występujące zagrożenie epidemiczne, w trosce o Państwa bezpieczeństwo zachęcam do zdalnej formy komunikacji – przekonuje wójt. (h)


13

Kurier Borzęcki • grudzień 2020

Zmodernizowano drogi dojazdowe do pól Ponad 97 tysięcy złotych dotacji pozyskała gmina Borzęcin z Urzędu Marszałkowskiego Województwa Małopolskiego na modernizację dróg dojazdowych do gruntów rolnych. Dzięki pozyskanemu wsparciu, jak również środkom pochodzącym z budżetu gminy Borzęcin zmodernizowano cztery drogi w miejscowościach Borzęcin, Przyborów i Waryś. Łączny koszt realizowanych prac zamknął się kwotą 170 tysięcy 945 złotych. – Od wielu lat prowadzimy prace związane z modernizacją dróg dojazdowych do

gruntów rolnych, a ich stan ulega systematycznej poprawie. Służą one nie tylko transportowi rolnemu, ale niejednokrotnie są wykorzystywane przez cyklistów czy pieszych, jako trasy rowerowe czy ścieżki do uprawiania nordic walking – mówi Janusz Kwaśniak, wójt gminy Borzęcin. Modernizacja dróg dojazdowych do pól prowadzona jest w gminie Borzęcin w dwóch technologiach, z wykonaniem nawierzchni z masy mineralno-asfaltowej i nawierzchni z tłucznia kamiennego. W roku bieżącym nową na-

wierzchnię bitumiczną położono na dwóch drogach: drodze Zastawie w Przyborowie (275 metrów) oraz drodze zlokalizowanej na działce nr 228 w Warysiu (170 metrów). W ciągach obydwu dróg, oprócz wykonania masy mineralno – asfaltowej wraz z podbudową, uzupełniono pobocza. Nawierzchnię z tłucznia kamiennego wykonano z kolei na 850-metrowym odcinku drogi „Stucze” w Borzęcinie oraz 100-metrowym odcinku drogi „Przedewsie” w Przyborowie. (tell)


14

Kurier Borzęcki • grudzień 2020

OSP Borzęcin Górny

z nowym sprzętem ratowniczym 24 sierpnia br. przed Jednostką Ratowniczo-Gaśniczą nr 5 Komendy Wojewódzkiej Państwowej Straży Pożarnej w Krakowie wicemarszałek województwa małopolskiego Łukasz Smółka przekazał jednostce OSP Borzęcin Górny specjalistyczny namiot, który ułatwi prowadzenie działań związanych z walką z COVID-19. Sprzęt został zakupiony w ramach pakietu medycznego Małopolskiej Tarczy Antykryzysowej, a jego zakup sfinansowano w części z funduszy europejskich. W skład namiotu, który ułatwi pracę strażakom, wchodzi m.in.: przyczepa transpor-

towa, agregat prądotwórczy czy nagrzewnica olejowa. Dzięki temu wnętrze będzie oświetlone i ciepłe. Namiot został wyposażony m.in. w: 10 łóżek polowych, 10 foteli (krzeseł) składanych, stolik polowy oraz śpiwory. Zakupione przez samorząd województwa małopolskiego zestawy trafiły do 50 jednostek Ochotniczych Straży Pożarnych w Małopolsce. Namioty w czasie epidemii będą wykorzystywane jako polowe izby przyjęć, uzupełniając tym samym okołoszpitalną przestrzeń. W razie potrzeby w namiotach zostaną wydzielone miejsca dla chorych. Ponadto będą mogły służyć jako magazyny dla leków, środków ochrony osobistej czy sprzętu medycznego. Obiekty będą przystosowane do wykonania dekontaminacji i fumigacji. - Po epidemii namioty będą służyć strażakom m.in. w trakcie długotrwałych akcji ratowniczo-gaśniczych, jako zaplecze medyczne dla poszkodowanych podczas wypadków masowych czy w sytuacjach wyjątkowych, jako tymczasowe miejsce do przechowywania osób, sprzętu i żywności. Będą także przydatne podczas organizacji imprez o charakterze kulturalno-sportowym, czy jako miejsce spożywania posiłków podczas różnego rodzaju wydarzeń – mówi Tomasz Ciochoń, wiceprezes OSP Borzęcin Górny. Oprócz 50 jednostek OSP z województwa małopolskiego namioty otrzymały także Komenda Miejska Państwowej Straży Pożarnej w Krakowie oraz Komenda Wojewódzka Państwowej Straży Pożarnej.

[tell]

Strażacy z gminy Borzęcin z nowoczesnym sprzętem do przeciwdziałania rozprzestrzenianiu się koronawirusa COVID-19 3 zestawy opryskiwaczy, środków biobójczych oraz środków ochrony osobistej do realizacji zadań związanych z zapobieganiem,

przeciwdziałaniem i zwalczaniem skutków rozprzestrzeniania się koronawirusa SARS-CoV-2 otrzymały w ramach pakietu medycznego Małopolskiej Tarczy Antykryzysowej jednostki OSP z terenu gminy Borzęcin. Przekazane za pośrednictwem Komendy Powiatowej Państwowej Straży Pożarnej w Brzesku specjalne zestawy sprzętowe trafiły do funkcjonującej w Krajowym Systemie Ratowniczo - Gaśniczym OSP Borzęcin Górny oraz do OSP Borzęcin Dolny i OSP Przyborów. Każdy z otrzymanych zestawów sprzętowych zawiera: opryskiwacz marki STIHL, typ SR 430, 5 kg koncentratu środka wirusobójczego, 4 szt. kombinezonów, 4 szt. półmasek

ochronnych typu FFP2, 50 par nitrylowych rękawiczek ochronnych, 1 litr oleju silnikowego do opryskiwacza oraz 4 szt. gogli ochronnych. - Strażacy wykonują pracę niezbędną dla społeczeństwa. Mają też swój wielki wkład w obecnej nadzwyczajnej sytuacji, gdy wspólnie walczymy z epidemią koronawirusa. Doceniamy ich pasję i codzienny wysiłek. Wspieramy ich, by mogli realizować swoje zadania w sposób maksymalnie skuteczny i bezpieczny – podkreśla wicemarszałek województwa małopolskiego Łukasz Smółka. Podczas przekazania sprzętu poszczególne jednostki zapoznały się z obsługą i zasadami bezpieczeństwa oraz otrzymały niezbędne dokumenty, w tym m.in. kartę gwarancyjną oraz instrukcję użytkowania. - Zaletą pozyskanego opryskiwacza jest duży zasięg oprysku. Sprzęt jest łatwy w obsłudze i posia-

da pojemny zbiornik na substancje opryskowe – mówi Grzegorz Małek, Komendant Gminny OSP w Borzęcinie, a zarazem Prezes Jednostki OSP w Borzęcinie Dolnym. Nowy nabytek strażaków posłuży nie tylko do dezynfekcji pomieszczeń, przystanków lub samochodów, ale znajdzie zastosowanie podczas pożarów łąk i ściółki leśnej. Jak podkreślają druhowie, może on być również wykorzystany do na-

wadniania i opryskiwania traw oraz użytków zielonych, a także w czasie gaszenia niewielkich pożarów. Zakup urządzenia wraz z elementami został sfinansowany z Europejskiego Funduszu Społecznego w ramach Regionalnego Programu Operacyjnego Województwa Małopolskiego na lata 2014 – 2020, Projekt Małopolska Tarcza Antykryzysowa – Pakiet Medyczny. [ml, tell]


15

Kurier Borzęcki • grudzień 2020

Zasłużonej emerytury czas... Z końcem września br. na zasłużona emeryturę przeszli wieloletni pracownicy: Henryk Dąbrowa – pracownik Urzędu Gminy Borzęcin oraz Halina Kijak i Anna Kwaśniak – pracownice Gminnego Ośrodka Pomocy Społecznej. Okolicznościowe spotkania, zorganizowane przez emerytowanych pracowników były okazją do złożenia podziękowań za trud wieloletniej pracy i gratulacji w związku z przejściem na emeryturę. Henryk Dąbrowa przepracował w Urzędzie Gminy Borzęcin i jednostkach 35 lat. W latach 1985-1992 był pracownikiem funkcjonującego przy Urzędzie Gminy Zakładu Remontowo-Budowlanego. Od 1 czerwca 1992 roku pracował w Urzędzie Gminy, jako inspektor ds. drogownictwa.

nia okolicznościowego, jest „kobietą pracującą i żadnej pracy się nie boi. Nawet na emeryturze”. Pani Anna Kwaśniak przepracowała w Urzędzie Gminy Borzęcin i Gminnym Ośrodku Pomocy Społecznej ponad 30 lat. Od 1 lipca 1990 roku do 30 czerwca 1992 roku była zatrudniona jako pracownik socjalny, od 1 lipca 1992 roku do 31 lipca 2004 roku jako starszy pracownik socjalny,

Halina Kijak przepracowała w Urzędzie Gminy Borzęcin i jednostkach organizacyjnych gminy 44 lata. To prawdziwy człowiek-instytucja. W trakcie swojej pracy pełniła w Urzędzie Gminy Borzęcin m.in. funkcje: instruktora ds. kulturalno-oświatowych, bibliotekarza, dróżnika, inspektora ds. wojskowo-obronnych, kierownika referatu społeczno-administracyjnego oraz spraw ogólnych i obronnych. Od 1 października 1990 roku do 31 lipca 2009 roku była zatrudniona w pomocy społecznej jako pracownik socjalny, a od 1 sierpnia 2009 roku do 28 września 2020 roku pełniła funkcję specjalisty pracy socjalnej. Jak zaznaczyła podczas spotka-

a od 1 sierpnia 2004 roku do 28 września 2020 roku pełniła w Gminnym Ośrodku Pomocy Społecznej funkcję specjalisty pracy socjalnej. - Dziękuję Wam za trud niełatwej urzędniczej pracy, z której wywiązywaliście się wzorowo, edukując i dając przykład młodszym pracownikom. Wnieśliście Państwo swoją służbą na rzecz Mieszkańców istotny wkład w historię borzęcińskiego samorządu. Przekazując w imie-

niu społeczności Gminy Borzęcin wyrazy wdzięczności, życzę dobrego zdrowia i spełnienia wszelkich planów i marzeń na zasłużonej emeryturze – akcentował Janusz Kwaśniak, wójt gminy Borzęcin. Redakcja Kuriera Borzęckiego dołącza się do gratulacji i życzeń winszując Emerytom wszelkiej pomyślności. [jk,pio]

Nowe stroje dla młodych „Borzęcan” Gminny Ośrodek Kultury w Borzecinie wzbogacił się o 16 kompletów strojów ludowych i butów. Zakup został sfinansowany w ramach zadania objętego Programem Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2014-2020 z funduszy europejskich i z budżetu gminy Borzęcin. Wartość zadania to kwota 24,4 tys. złotych. Nowe stroje krakowskie posłużą młodszej grupie Zespołu Pieśni i Tańca „Borzęcanie”, funkcjonującego przy GOK. - Młodsze grupy „Borzęcan” występujące przy różnych okazjach miały problem z odpowiednim do prezentowanych tań-

ców strojem ludowym. Tancerze często występowali w strojach zastępczych, czasem wypożyczanych. Po powrocie do normalnego funkcjonowania instytucji kultury z pewnością będzie wiele okazji do przepięknych występów – mówi Piotr Kania z GOK Borzęcin. Zakupione stroje to 8 kompletów stroju dziewczęcego obejmującego: gorset z regionu brzeskiego z sukna haftowany, bluzkę krakowską z doszywaną koronką, spódnicę krakowską, fartuszek, wianek. Do tego 8 par butów dziewczęcych skórza-

nych z podeszwą zabezpieczoną przed poślizgiem. Komplet stroju chłopięcego obejmuje: katanę krakowską, koszulę, spodnie krakowskie „pasiaki”, pas skórzany, czapkę krakuskę z 3 piórami oraz buty skórzane.

Wykonawcą zlecenia była firma „Hen-Haft” Pracownia Strojów Ludowych i Stylizowanych Henryka Poniewierska z Gdowa. (h)


16

Kurier Borzęcki • grudzień 2020

Jednostki OSP z nowym sprzętem Wojewódzki Fundusz Ochrony Środowiska i Gospodarki Wodnej w Krakowie wraz z Narodowym Funduszem Ochrony Środowiska i Gospodarki Wodnej w Warszawie dofinansował dwie Jednostki Ochotniczej Straży Pożarnej z Gminy Borzęcin w zakresie zakupu wyposażenia. Wsparcie finansowe otrzymała Jednostka OSP w Borzęcinie Górnym, należąca do Krajowego Systemu Ratowniczo – Gaśniczego oraz Jednostka Ochotniczej Straży Pożarnej w Bielczy, które ubiegały się o dotację w ramach drugiej części naboru wniosków o dofinansowanie zakupu sprzętu dla jednostek ochotniczych straży pożarnych z Ogólnopolskiego Programu Finansowania Służb Ratowniczych. Program, realizowany w latach 2020-2021, zakłada wsparcie w zakupie specjalistycznego sprzętu i wyposażenia wykorzystywanego w akcjach ratowniczych oraz podczas usuwania skutków zagrożeń.

Dzięki dotacji, która zgodnie z założeniami programu stanowiła 50% kosztów kwalifikowanych zadania, Jednostka OSP w Borzęcinie Górnym wzbogaciła się w komplet ubrania specjalnego, zasysacz liniowy W-52 oraz zabezpieczenie poduszek airbag. Koszt zakupu sprzętu zamknął się kwotą 6 tysięcy złotych, z czego 3 tysiące złotych stanowiła dotacja z WFOŚiGW w Krakowie, a pozostałe środki pochodziły z budżetu gminy Borzęcin. OSP Bielcza, przy udziale dotacji zakupiła agregat prądotwórczy marki Honda 7000 GV. W tym przypadku pozyskana z WFOŚiGW dotacja to kwota 2,5 tysiąca złotych. Urząd Gminy Borzęcin wsparł jednostkę równorzędną kwotą, a symboliczne 100 złotych pochodziło z budżetu jednostki. - Pozyskany sprzęt nie tylko uzupełnia wyposażenie będące na stanie jednostek, ale w znaczącym stopniu podnosi poziom bezpieczeństwa druhów ochotników w trakcie prowadzonych działań. Potencjał techniczny ma niebagatelne znaczenie w sytuacji reagowania kryzysowego. Dlatego wójt gminy, w trosce o bezpieczeństwo mieszkańców kładzie szczególny nacisk na wyposażenie OSP – komentuje Małgorzata Liga-

Gmina partnerem kampanii „Małopolska Przyjazna Pszczołom” W dniu 1 października 2020 r. Gmina Borzęcin zawarła porozumienie ze Stowarzyszeniem MANKO z siedzibą w Krakowie o partnerstwie w ramach projektu „Małopolska Przyjazna Pszczołom”, współfinansowanego przez Urząd Marszałkowski Województwa Małopolskiego. W ramach porozumienia udostępniono 4,90 ha terenu w celu wykonania bezpłatnego podsiewu i zasadzenia roślin miododajnych. Projekt „Małopolska Przyjazna Pszczołom” realizowany przez Stowarzyszenie MANKO w Krakowie, obejmuje działania w zakresie: • edukacji mieszkańców województwa małopolskiego w zakresie roli pszczół w środowisku naturalnym, potrzeby ochrony oraz dobrych praktyk służących zapylaczom, • promocji pszczelarstwa jako tradycyjnej formy gospodarowania na obszarach wiejskich, • zasiewu na terenie Małopolski rodzimych roślin miododajnych.

(h)

ra, inspektor ds. OC w Urzędzie Gminy Borzęcin. W konkursie prowadzonym przez Wojewódzki Fundusz Ochrony Środowiska i Gospodarki Wodnej w Krakowie złożono 163 wnioski na łączną kwotę dotacji w wysokości 1 miliona 507 tysięcy 583 złotych. Pozytywnie rozpatrzono 99 wniosków, co pozwoliło wykorzystać pełną pulę środków finansowych zabezpieczoną w budżecie NFOŚiGW w kwocie 1 miliona złotych. [ML]


17

Kurier Borzęcki • grudzień 2020

Gmina Borzęcin: Duda zdystansował kandydatów Frekwencja: 61,63%

Zdecydowanym zwycięstwem Andrzeja Dudy zakończyły się obie tury głosowania w gminie Borzęcin w tegorocznych wyborach prezydenckich. Urzędujący prezydent bardzo wyraźnie pokonał swoich rywali. Ze swojego prawa wyborczego skorzystało około 60% mieszkańców gminy Borzęcin.

3. Borzęcin Dolny Andrzej Duda - 342 głosy (80,85%) Rafał Trzaskowski - 81 głosów (19,15%) Frekwencja: 55,50% 4. Łęki Andrzej Duda - 219 głosów (69,75%) Rafał Trzaskowski - 95 głosów (30,25%) Frekwencja: 64,44%

Zdecydowany lider I tura wyborów prezydenckich miała miejsce 28 czerwca br. W kraju zwyciężył w nich Andrzej Duda (kandydat PiS), który otrzymał 43,5 proc. głosów, drugi był Rafał Trzaskowski (KO) - 30,46 proc. Na kolejnych miejscach znaleźli się: Szymon Hołownia (kandydat niezależny), Krzysztof Bosak (Konfederacja), Władysław Kosiniak-Kamysz (kandydat KP) i Robert Biedroń (Lewica). Pozostali kandydaci zdobyli poniżej jednego procenta poparcia. W gminie Borzęcin najlepszy wynik uzyskał Andrzej Duda - 66,51% poparcia. Na drugim miejscu uplasował się Krzysztof Bosak - 10,66%, a na trzecim Rafał Trzaskowski - 10,48%. Frekwencja wyniosła 58,45% i była niższa od średniej w powiecie brzeskim (63,60%). W sumie, na urzędującego prezydenta oddano 2596 głosów, tj. o 206 głosów więcej w porównaniu do wyniku Prawa i Sprawiedliwości z jesiennych wyborów parlamentarnych 2019 roku. Również procentowo poparcie dla kandydata PiS było wyższe, niż poparcie dla listy tego ugrupowania w wyborach do Sejmu RP. Andrzej Duda uzyskał 66,51% poparcia, a lista PiS w wyborach do Sejmu 66,26%. Dla porównania, to o 896 głosów więcej, niż w wyborach prezydenckich 5 lat temu. Porównywalny wynik do jesiennych wyborów osiągnął kandydat Konfederacji. Na startującego z tej listy Krzysztofa Bosaka zagłosowało 416 osób. Kandydata Koalicji Obywatelskiej Rafała Trzaskowskiego poparło w gminie Borzęcin 409 osób, co stanowi 10,48% ogółu ważnie oddanych głosów. Kandydat KO uzyskał o 3,05% lepszy wynik niż lista Koalicji Obywatelskiej w ubiegłorocznych wyborach parlamentarnych (7,43% poparcia). Zwolenników PSL pewnie zmartwił wynik Władysława Kosiniaka-Kamysza, który w tych wyborach – jako kandydat Koalicji Polskiej – zdobył tylko 137 głosów (3,51% poparcia). Dla porównania - jesienią 2019 roku PSL

5. Przyborów Andrzej Duda - 682 głosy (72,94%) Rafał Trzaskowski - 253 głosy (27,06%) Frekwencja: 63,95%

w gminie Borzęcin poparło 11,87% wyborców. Ponieważ żaden z kandydatów nie zdobył ponad połowy ważnie oddanych głosów, do rozstrzygnięcia wyborów prezydenckich konieczna była II tura głosowania. W niedzielę 12 lipca br. zmierzyli się w niej Andrzej Duda i Rafał Trzaskowski.

Nie było niespodzianki W II turze wyborów prezydenckich, popierany przez Prawo i Sprawiedliwość urzędujący prezydent zdobył aż 3147 głosów, co stanowiło 77,67% wszystkich ważnych głosów w gminie Borzęcin. Kandydat Koalicji Obywatelskiej Rafał Trzaskowski otrzymał 905 głosów (22,33%). Frekwencja tym razem wyniosła 61,18% (4 089 kart ważnych spośród 6 684 uprawnionych do głosowania). To najniższy wynik w powiecie brzeskim, gdzie średnio 67,07% wyborców skorzystało ze swojego prawa do głosowania. Najwyższą odnotowano w gminie Iwkowa (76,27%), dalej w gminach: Dębno (69,16%), Czchów (69,09%), Gnojnik (68,75%), Brzesko (66,15%) i Szczurowa (63,10%). Każdy z kandydatów poprawił w gminie Borzęcin swój wynik z pierwszej tury. Warto zauważyć, że aż w pięciu na siedem obwodów wyborczych urzędujący prezydent zdobył około 80% głosów. Wg oficjalnych danych Państwowej Komisji Wyborczej, Andrzej Duda zdobył w wyborach 51,03% głosów, a Rafał Trzaskowski 48,97%. Na

każdego z kandydatów zagłosowało ponad 10 mln obywateli. Frekwencja w kraju wyniosła: 68,18 proc. Szczegółowe wyniki II tury wyborów prezydenckich w gminie Borzęcin: 1. Bielcza Andrzej Duda - 591 głosów (78,80%) Rafał Trzaskowski - 159 głosów (21,20%) Frekwencja: 59,01% 2. Borzęcin Górny Andrzej Duda - 1078 głosów (79,73%) Rafał Trzaskowski - 274 głosy (20,27%)

6. Waryś Andrzej Duda - 203 głosy (84,58%) Rafał Trzaskowski - 37 głosów (15,42%) Frekwencja: 64,21% 7. DPS Borzęcin Andrzej Duda - 32 głosy (84,21%) Rafał Trzaskowski - 6 głosów (15,79%) Frekwencja: 51,35% Łącznie w gminie Borzęcin: Andrzej Duda – 3147 głosów (77,67%) Rafał Trzaskowski – 905 głosów (22,33%) Frekwencja wyniosła: 61,18%.


18

Kurier Borzęcki • grudzień 2020

Wsparcie dla Domu Pomocy Społecznej Blisko 535 tysięcy złotych wsparcia finansowego otrzymał Dom Pomocy Społecznej pn. Regionalne Centrum Rehabilitacji i Pomocy Społecznej w Borzęcinie w ramach dotacji z budżetu państwa oraz grantów Małopolskiej Tarczy Antykryzysowej na działania związane z przeciwdziałaniem epidemii wi-

rusa SARS-CoV-2. Przekazane środki przeznaczone zostały na dofinansowanie bieżącej działalności, poprawę bezpieczeństwa mieszkańców i pracowników placówki oraz zapewnienie kadry niezbędnej do zachowania ciągłości świadczonych usług. - To istotne wsparcie, które pozwoliło zwiększyć poziom bezpieczeństwa zarówno podopiecznych, jak i personelu oraz zapew-

nić opiekę pensjonariuszom w trudnym dla DPS-ów czasie walki z pandemią COVID-19. Dzięki podjętym działaniom nie tylko utrzymano standard świadczonych usług, ale również - poprzez doposażenie w sprzęt – zapewniono pracownikom i mieszkańcom niezbędną ochronę osobistą – mówi Ewa

m.in.: defibrylator, koncentrator, oczyszczacz powietrza, ozonator, nebulizator, kardiomonitor, sterylizator, dozowniki do dezynfekcji, maty dezynfekujące, maseczki, rękawiczki, kombinezony, fartuchy i gogle. Ponadto zapewniono mieszkańcom i personelowi placówki miejsca noclegu, izolacji i odbywania kwarantanny poprzez funkcjonalne przygotowanie wydzielonych pomieszczeń i zakup odpowiedniego sprzętu oraz wyposażenia, w tym m.in.: podnośnika, wózka opatrunkowego, szafki i lodówki na leki, regałów, stolików, sprzętu AGD, łóżek polowych, artykułów pościelowych, ręczników oraz sprzętu do sprzątania. Sfinansowano również działania związane z zabezpieczeniem, odpowiedniej do potrzeb, liczby personelu, z zatrudnieniem dodatkowych pracowników świadczących usługi opiekuńcze, edukacyjne i wspomagające, dofinansowaniem ubezpieczenia wolontariuszy oraz wykonaniem testów w kierunku koronawirusa dla personelu DPS.

Gładysz – Kulka, dyrektor Domu Pomocy Społecznej w Borzęcinie. W ramach grantów pozyskanych z projektu „Małopolska Tarcza Antykryzysowa - Pakiet społeczny. Bezpieczny dom – wsparcie dla kadry małopolskich domów pomocy społecznej w związku z zagrożeniem COVID-19” zakupiono sprzęt i wyposażenie niezbędne do walki z epidemią i jej skutkami, w tym

Dotacje z budżetu państwa wykorzystane zostały na bieżącą działalność DPS w zakresie przygotowania i zabezpieczenia przed wzrostem zakażeń wywołanych wirusem SARS-CoV-2, a w szczególności na zapewnienie kadry niezbędnej do zachowania ciągłości świadczonych usług. W ramach projektu pn. „Małopolska Tarcza Antykryzysowa - Pakiet społeczny. Bezpieczny dom – wsparcie dla kadry małopolskich domów pomocy społecznej w związku z zagrożeniem COVID-19” współfinansowanego ze środków Europejskiego Funduszu Społecznego gmina Borzęcin pozyskała 2 granty w łącznej wysokości 409 tysięcy 180 tysięcy złotych. Ponadto Wojewoda Małopolski przekazał 3 dotacje z budżetu państwa w łącznej kwocie 124 tysiące 996 złotych na bieżącą działalność borzęcińskiego DPS. [tell]

Gmina Borzęcin uruchomiła System Informacji Przestrzennej IPmap

Wychodząc naprzeciw oczekiwaniom mieszkańców i przedsiębiorców, w Urzędzie Gminy Borzęcin wdrożono nowoczesny System Informacji Przestrzennej SIP autorstwa firmy INSPE-PROJEKT Sp. z o.o. z Tarnowa. Uruchomiony system pod nazwą IPmap pozwala na udostępnianie wszystkim zainteresowanym, informacji geograficznej z zakresu planowania przestrzennego, ewidencji gruntów, zdjęć lotniczych, numeracji adresowej, sieci dróg, sieci uzbrojenia terenu, informacji turystycznej za pomocą dedykowanego portalu mapowego. Dzięki zastosowaniu zaawansowanych mechanizmów analitycznych i integracyjnych, wdrożona aplikacja pozwala na przetwarzanie oraz bieżące aktualizowanie informacji prze-

strzennej gromadzonej w poszczególnych referatach urzędu, co w efekcie usprawnia proces podejmowania kluczowych decyzji. Aplikacja zapewnia kompleksową obsługę wewnętrznych procesów w urzędzie, wspomaga obsługę mieszkańców i przedsiębiorstw oraz wspiera komunikację między interesantami a pracownikami urzędu. System pozwala na korzystanie z informacji przestrzennej w ramach tzw. publicznych usług danych przestrzennych, co czyni go otwartym na inne systemy informacji geograficznej, dając możliwość korzystania z zawartych w nich innych dziedzinowych danych przestrzennych. Portal dostępny jest pod adresem: http://geoportal.borzecin.pl


19

Kurier Borzęcki • grudzień 2020 Gminny Ośrodek Pomocy Społecznej w Borzęcinie woj.małopolskie, pow. brzeski, gm. Borzęcin 32-825 Borzęcin 563 a tel: 14/68-46-075, 14-68-46-032

- GMINA BORZĘCIN WSPIERA SENIORÓW Seniorze, zostań w domu! Nie lekceważ zagrożenia! Twoje zdrowie jest najważniejsze! Już od wiosny nasze życie zdominowała panująca pandemia. Coraz więcej osób przebywa na kwarantannie bądź w izolacji. W tym trudnym czasie pomagają nam członkowie rodziny, przyjaciele, sąsiedzi. Obecnie osoby starsze są bardziej narażone na działanie wirusa, w związku z czym do minimum ograniczają opuszczanie swoich domostw. Jednak są wśród nas osoby w podeszłym wieku, samotne, które nie mogą liczyć na wsparcie bliskich. Właśnie takim osobom oferujemy pomocy, my, czyli Gminny Ośrodek Pomocy Społecznej w Borzęcinie realizując Program WSPIERAJ SENIORA, który zakłada możliwość dostarczenia artykułów podstawowej potrzeby, w tym artykułów spożywczych, leków, środków higieny osobistej do miejsca zamieszkania seniora oraz pomoc w załatwieniu prostych sprawach urzędowych i innych czynności dnia codziennego. Pomoc w postaci usługi jest nieodpłatna. Senior pokrywa tylko rzeczywisty koszt zakupów.

Drogi Mieszkańcu Gminy Borzęcin, jeśli potrzebujesz pomocy, zadzwoń: Numer kontaktowy GOPS Borzęcin - 14/68-46-032 jest dostępny od poniedziałku do niedzieli w godzinach od 7:30 do 19:00, Numer ogólnopolskiej infolinii : 22 505 11 11 (infolinia działa od poniedziałku do niedzieli w godzinach od 08.00 do 22.00) Osoba przyjmująca zgłoszenie na infolinii przekaże prośbę o pomoc do Gminnego Ośrodka Pomocy Społecznej w Borzęcinie, który zorganizuje niezbędne wsparcie. Jeśli chcesz dowiedzieć się więcej, zadzwoń!

Pandemia... to jedno słowo przez ostatnie kilka miesięcy jest najczęściej wypowiadanym przez nas wszystkich. Kojarzy się ze wzrostem ilości zakażeń i zgonów nimi wywoływanych, budzi lęk i kieruje myśli w stronę nowych obostrzeń. Właśnie ze względu na przyrost ilości zachorowań oraz mając na uwadze zdrowie i życie nas wszystkich Rząd wprowadza ograniczenia, nakazy i obostrzenia, które mają na celu zatrzymanie rozprzestrzeniania się koronawirusa. Wdrożone obostrzenia nie ominęły również naszego Domu. Na początku nie było łatwo… Nikt z nas nie lubi, kiedy ograniczana jest jego wolność, gdy z dnia na dzień coś co było przyjemnym nawykiem kończy się na tych samych czterech ścianach i twarzach tych samych ludzi. Brak wiedzy na temat choroby, jej przebiegu i skutków wywoływał niepotrzebną nerwowość, brak zrozumienia i osamotnienia. Dla wielu osób brak kontaktów z rodziną jest największym problemem.

Jednak nie ma sytuacji bez wyjścia, a przynajmniej nie dla nas – Mieszkańcy Naszego Domu mogli i mogą łączyć się ze swoimi rodzinami poprzez wideorozmowy i choć w niewielkim stopniu czuć się jak podczas spotkania twarzą w twarz. Mimo tej nowej sytuacji staliśmy się sobie bardziej bliżsi, choć przed nami jeszcze jedna trudna próba – zbliżające się Święta Bożego Narodzenia. Na pewno będą inne niż do tej pory, ale czy przez to gorsze? Może pozwolą nam zrozumieć, że nie ważna jest cała ich otoczka i drogie prezenty, ale fakt, że dane jest nam przeżyć te Święta w gronie ludzi, którym na nas zależy. Nadchodząca Wigilia to nie tylko okres radości, ale również zadumy nad tym, co minęło i nad tym, co nas czeka. W oczekiwaniu na zbliżające się Święta Bożego Narodzenia i Nowy Rok pełni nadziei spoglądamy w przyszłość. Składamy życzenia: zdrowia – które w obecnych czasach jest najcenniejszym darem, pogody

ducha – która będzie naszym lekarstwem w chwilach osamotnienia, spełnienia wszystkich marzeń, ciepła rodzinnego odczuwanego nie tylko podczas spotkań. Życzymy, aby te Święta, a także cały nadchodzący rok upływał Wam w harmonii. Zdrowych i spokojnych Świąt Bożego Narodzenia życzy Ewa Gładysz-Kulka Dyrektor Regionalnego Centrum Rehabilitacji i Pomocy Społecznej w Borzęcinie wraz z personelem


20

Kurier Borzęcki • grudzień 2020

Więcej śmieci, wyższa opłata… W związku z ustawą z dnia 13 września 1996 r. o utrzymaniu czystości i porządku w gminach (tekst jednolity: Dz. U. z 2020r., poz. 1439 t.j.) w roku ubiegłym została podjęta uchwała w sprawie wyboru metody ustalenia opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi, a co za tym idzie ustalenia stawek opłaty oraz wzoru deklaracji z tego tytułu, jak również terminu, miejsca i trybu jej składania, celem dostosowania do aktualnie obowiązującego systemu odbioru odpadów komunalnych. W nawiązaniu do powyższego suma odpadów na 2020r. została zaplanowana na 1210 ton. Z przeprowadzonej analizy ilości odebranych odpadów komunalnych w okresie od 1 stycznia do 30 października br. oraz prognozy na listopad i grudzień tego roku wynika, że ilość wytwarzanych odpadów w tym okresie znacznie przewyższy wielkości szacunkowe, które były podstawą do ustalenia przedmiotu zamówienia na wykonanie usługi odbierania i zagospodarowania odpadów od właścicieli nieruchomości zamieszkujących w gminie Borzęcin. Z szacunków tych wynika, że przewidywana ilość odpadów wyniesie około 1400 ton. Uwzględniając ten fakt, a ponadto posiadając wiedzę na temat kosztów odbioru odpadów komunalnych przez firmy wykonujące tę usługę, Rada Gminy Borzęcin zmuszona było podnieść opłatę miesięczną ponoszoną przez mieszkańców o ok. 30% w stosunku do roku 2020. Przestrzegając zasadę samofinansowania się systemu, jak też mając na uwadze konieczność zachowania dyscypliny budżetowej na 2021 rok podjęto uchwałę o nowych stawkach opłat za gospodarowanie odpadami komunalnymi, które będą obowiązywać od 1 stycznia 2021 roku. W przypadku nieruchomości zamieszkałej, stawkę opłaty miesięcznej za gospodarowanie odpadami komunalnymi zbieranymi na terenie gminy Borzęcin, określono w wysokości: • 29,00 zł miesięcznie od każdego mieszkańca nieruchomości, na której zamieszkuje do 6 osób, • 27,00 zł miesięcznie od każdego mieszkańca nieruchomości, na której zamieszkuje 7 osób, • 25,00 zł miesięcznie od każdego mieszkańca nieruchomości, na której zamieszkuje 8 osób, • 23,00 zł miesięcznie od każdego mieszkańca nieruchomości, na której zamieszkuje 9 osób, • 21,00 zł miesięcznie od każdego mieszkańca nieruchomości, na której zamieszkuje 10 osób i więcej. Z opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi zwalnia się w części właścicieli nieruchomości zabudowanych budynkami mieszkalnymi jednorodzinnymi kompostujących bioodpady, stanowiące odpady komunalne składowane w kompostowniku przydomowym. Ulga z tego tytułu wynosi 2 zł od mieszkańca za miesiąc, a staw-

ka opłaty miesięcznej wyniesie wówczas odpowiednio: • 27,00 zł miesięcznie od każdego mieszkańca nieruchomości, na której zamieszkuje do 6 osób, • 25,00 zł miesięcznie od każdego mieszkańca nieruchomości, na której zamieszkuje 7 osób, • 23,00 zł miesięcznie od każdego mieszkańca nieruchomości, na której zamieszkuje 8 osób, • 21,00 zł miesięcznie od każdego mieszkańca nieruchomości, na której zamieszkuje 9 osób, • 19,00 zł miesięcznie od każdego mieszkańca nieruchomości, na której zamieszkuje 10 osób i więcej. Z kolei opłatę za gospodarowanie odpadami komunalnymi na terenie nieruchomości, na której znajduje się domek letniskowy lub od innej nieruchomości wykorzystywanej na cele rekreacyjno-wypoczynkowe ustala się w wysokości ryczałtowej 150,00 zł rocznie. - Bezpośredni wpływ na podwyżkę wyżej wymienionych opłat ma stały wzrost ilości odpadów na terenie naszej gminy. Od stycznia br. rozliczenie z firmą wywozową odbywa się za każdą tonę odebranych śmieci. Niestety, najwięcej oddawanych jest odpadów w czarnych workach, których koszt utylizacji jest bardzo duży – wyjaśnia Anna Rogóż, kierownik Referatu Rolnictwa i Ochrony Środowiska Urzędu Gminy Borzęcin. W związku z zapytaniami ze strony mieszkańców, odnośnie do ustalonych w gminach zasad segregowania odpadów komunalnych, przedstawiamy poniżej wskazówki w tym obszarze. Główne cele ustawy o utrzymaniu czystości i porządku w gminach to przede wszystkim upowszechnienie segregacji odpadów przez mieszkańców oraz zmniejszenie ilości składowanych odpadów komunalnych poprzez m.in. zapewnienie powstania odpowiednich instalacji do ich odzysku lub unieszkodliwiania. Ponadto Polska jest zobowiązana do osiągnięcia odpowiednich poziomów ograniczenia masy odpadów komunalnych ulegających biodegradacji, kierowanych do składowania (do 16 lipca 2020r. – nie więcej niż 35%), a także poziomów recyklingu, przygotowania do ponownego użycia oraz odzysku innymi metodami papieru, metali, tworzyw sztucznych, szkła (do 31 grudnia 2020r. – 50%), a także innych niż niebezpieczne, odpadów budowlanych i rozbiórkowych (do 31 grudnia 2020r. – 70%). Odpady komunalne suche należy segregować na następujące frakcje: • worek niebieski – papier, • worek żółty – metale, tworzywa sztuczne, opakowania wielomateriałowe, • worek brązowy – odpady ulegające biodegradacji, bioodpady stanowiące odpady komunalne, • worek zielony – szkło.

Zasady optymalnej segregacji Papier to m.in.: • opakowania z papieru lub tektury; • gazety i czasopisma; • katalogi, prospekty, foldery; • papier szkolny i biurowy; • książki i zeszyty; • torebki papierowe; • papier pakowy. Nie powinno się wrzucać do papieru następujących odpadów: • papier powlekany folią i kalką; • kartony po mleku i napojach; • pieluchy jednorazowe i podpaski; • pampersy i podkładki; • worki po nawozach, cemencie i innych materiałach budowlanych; • tapety; • inne odpady komunalne (w tym niebezpieczne). Tworzywa sztuczne i metale to m.in.: • butelki po napojach; • opakowania po chemii gospodarczej, kosmetykach (np. szamponach, proszkach; płynach do mycia naczyń itp.); • opakowania po produktach spożywczych; • plastikowe zakrętki; • plastikowe torebki, worki, reklamówki i inne folie; • plastikowe koszyczki po owocach i innych produktach; • puszki po napojach, sokach; • puszki z blachy stalowej po żywności (konserwy); • złom żelazny i metale kolorowe; • metalowe kapsle z butelek, zakrętki słoików i innych pojemników; • folia aluminiowa; • kartoniki po mleku i napojach - wielomateriałowe odpady opakowaniowe. Nie powinno się wrzucać do pojemników na tworzywa sztuczne i metale następujących odpadów: • strzykawki, wenflony i inne artykuły medyczne; • odpady budowlane i rozbiórkowe; • nieopróżnione opakowania po lekach i farbach, lakierach i olejach; • zużyte baterie i akumulatory; • zużyty sprzęt elektryczny i elektroniczny; • inne odpady komunalne (w tym niebezpieczne). Zaleca się zgnieść tworzywa sztuczne przed wrzuceniem do worka. Szkło opakowaniowe to m.in.: • butelki i słoiki szklane po napojach i żywności; • butelki po napojach alkoholowych; • szklane opakowania po kosmetykach. Nie powinno się wrzucać do szkła następujących odpadów: • szkło stołowe – żaroodporne;

• ceramika, doniczki; • znicze z zawartością wosku; • żarówki i świetlówki; • szkło kryształowe; • reflektory; • nieopróżnione opakowania po lekach, olejach, rozpuszczalnikach; • termometry i strzykawki; • monitory i lampy telewizyjne; • szyby okienne i zbrojone; • szyby samochodowe; • lustra i witraże; • fajans i porcelana • inne odpady komunalne (w tym niebezpieczne). Zaleca się wrzucać opakowania opróżnione z produktu, bez zakrętek, starać się nie tłuc szkła. Odpady „zielone” - roślinne to m.in.: • gałęzie drzew i krzewów; • liście, kwiaty i skoszona trawa; • trociny i kora drzew; • owoce, warzywa itp. Nie powinno się wrzucać do odpadów „zielonych” - roślinnych następujących odpadów: • kości zwierząt; • mięso i padlina zwierząt; • olej jadalny; • drewno impregnowane; • płyty wiórowe i MDF; • leki; • odchody zwierząt; • popiół z węgla kamiennego; • inne odpady komunalne (w tym niebezpieczne). Pozostałe odpady trafiają do pojemnika na odpady zmieszane. Należy pamiętać, że im będzie ich mniej, tym niższa będzie opłata za gospodarowanie odpadami komunalnymi ponoszona przez Mieszkańców w kolejnych latach. Segregując, chronimy środowisko! Wyższa stawka opłat ponoszonych przez mieszkańców wynika z rosnących kosztów gospodarowania odpadami, w tym m.in.: z coraz większej ilości śmieci, rosnących kwot za składowanie ich w instalacjach przetwarzania odpadów komunalnych oraz wzrostu opłat za korzystanie ze środowiska. Segregowanie odpadów przynosi korzyści finansowe – segregując, płacimy mniej za odbiór śmieci. Jeśli będziemy pozbywać się odpadów jedynie w formie zmieszanej, rachunek za odbiór śmieci będzie zdecydowanie wyższy. Recykling pozwala na oszczędność energii, surowców i środowiska naturalnego. Poddane recyklingowi odpady to także mniej wysypisk. [AR, EC]


21

Kurier Borzęcki • grudzień 2020

„Kwartet na Przedgórzu” ogłasza kolejne nabory Na przekór koronawirusowi We wrześniu, po kilkumiesięcznej przerwie spowodowanej obostrzeniami epidemiologicznymi, Lokalna Grupa Działania „Kwartet na Przedgórzu” przeprowadziła kolejne nabory wniosków o przyznanie pomocy z programu LEADER. Z refundacji na realizację swoich projektów skorzystali kolejni przedsiębiorcy oraz podmioty działające w sferze kultury. Na przełomie grudnia i stycznia będzie kolejna okazja na pozyskanie środków m.in. dla rozwijających swoje firmy. W ogłoszonych naborach wniosków w terminie 29 grudnia – 20 stycznia będzie też możliwość pozyskania dofinansowania na projekty promujące Przedgórze oraz mające na celu rozwój ogólnodostępnej i niekomercyjnej infrastruktury turystycznej, rekreacyjnej lub kulturalnej. To już jedne z ostatnich okazji, by w bieżącym okresie programowania skorzystać z pomocy środków unijnych, rozdzielanych za pośrednictwem „Kwartetu”, który obejmuje swym działaniem mieszkańców czterech gmin: Brzesko, Borzęcin, Dębno i Radłów.

Dla przedsiębiorców Wrześniowy nabór nie wyczerpał limitu środków przeznaczonych na dofinansowanie rozwoju firm. Do otrzymania pomocy wybrano tylko dwa wnioski. Niewątpliwie powodem są z pewnością trudności w sektorze gospodarczym spowodowane lockdownem w związku z sytuacją epidemiczną w naszym kraju. Dla przedsiębiorców, którzy nie zdecydowali się złożyć wniosku we wrześniu, a są zdeterminowani rozwijać swoje firmy, planowany jest właśnie ten nabór, którego termin mija 20 stycznia 2021 roku. Do rozdziału będzie ponad 1,1 mln zł, co przy ustaleniu przez LGD maksymalnej wysokości pomocy na poziomie ok. 110 tys. zł na jeden projekt, do finansowania może być wybranych co najmniej 10 wnioskodawców. Należy przypomnieć, że dofinansowanie na rozwój działalności gospodarczej jest udzielane w formie refundacji w wysokości do 50% wartości operacji oraz uwarunkowane utworzeniem jednego nowego miejsca pracy. Złożone wnioski wraz ze szczegółowym biznesplanem są weryfikowane przez Radę Stowarzyszenia w kontekście zgodności ich z Programem Rozwoju Obszarów Wiejskich i punktowane w oparciu o lokalne kryteria wyboru. Punkty otrzymuje się m.in. za wyższy od minimalnego wkład własny w realizację projektu, innowacyjność, zastosowanie technologii przyjaznych środowisku, a także rozwijanie działalności gospodarczej w zawodach określonych przez Stowarzyszenie jako deficytowe. Na liście tej znajdują się następujące profesje: ślusarz, elektryk, stolarz, hydraulik, betoniarz-zbrojarz, dekarz, blacharz samochodowy, mechanik pojazdów samochodowych, opiekun/asystent osób starszych, opiekun medyczny, hotelarz, kelner, informatyk, operator wózków widłowych, magazynier, spawacz, fizjoterapeuta/masażysta. Po ocenie i wyborze wniosków do finansowania pełna dokumentacja z przeprowadzonych naborów przekazywana wraz z wnioskami do Departamentu

Funduszy Europejskich Małopolskiego Urzędu Marszałkowskiego. Po przeprowadzeniu merytorycznej weryfikacji wniosków, która trwa ok. 3-4 miesięcy, beneficjenci podpisują umowę i dopiero wówczas można przystąpić do realizacji operacji.

Promocja i lepsza infrastruktura Oprócz naboru wniosków dla przedsiębiorców, „Kwartet” ogłasza konkursy z dwóch innych zakresów dla operacji promujących obszar Przedgórza oraz mających na celu rozwój infrastruktury turystycznej, rekreacyjnej lub kulturalnej. Na „promocję” LGD przeznacza jeszcze ok. 105 tys. zł. Wydarzenia planowane w ramach działań projektowych powinny być realizowane w oparciu o tradycję, produkt lokalny i dziedzictwo regionu. Limit dostępnych środków pozwoli na realizację przynajmniej dwóch operacji. Z kolei budżet w wysokości niespełna 80 tys. zł, który pochodzi z niewykorzystanej puli w poprzednich naborach, przeznaczony jest na tworzenie lub modernizację miejsc kultury, obiektów infrastruktury turystycznej i rekreacyjnej. To niewielka kwota, ale z pewnością wystarczająca na wykonanie drobnych modernizacji w istniejących już placówkach lub stworzenie małych, aczkolwiek niezbędnych w wielu miejscowościach, nowych obiektów w ramach tzw. małej infrastruktury przestrzennej. Podobnie, jak w przypadku naboru na działania promocyjne, zakłada się, że dofinansowanie otrzyma przynajmniej dwóch wnioskodawców. W obu naborach wysokość wsparcia udzielonego w formie refundacji kwalifikowanych kosztów operacji wynosi odpowiednio: dla jednostek sektora finansów publicznych 63,63%, dla podmiotów wykonujących działalność gospodarczą do 70%, dla organizacji pozarządowych do 80%, a w przypadku innych podmiotów do 70%. Wnioski mogą składać zarówno osoby fizyczne, stowarzyszenia, jak i jednostki sektora finansów publicznych. Procedura oceny i wyboru oraz weryfikacji w Urzędzie Marszałkowskim jest identyczna jak w przypadku wniosków składanych przez przedsiębiorców. Beneficjenci powinni wziąć pod uwagę te wszystkie aspekty, których uwzględnienie pozwoli Radzie Stowarzyszenia ocenić je jak najwyżej. Kryteria oceny zakładają między innymi wysokość wkładu własnego w realizację projektu, innowacyjność, zasięg terytorialny operacji. Preferowane są projekty kultywujące lokalną tradycję czy też wpływające na ochronę cennych zasobów przyrodniczych i kulturowych obszaru Przedgórza oraz te, które zakładają

organizację wydarzeń promujących region. Dodatkowe punkty podczas oceny wniosków w naborach na promocję obszaru i infrastrukturę można uzyskać włączając projekt w rozbudowę systemu EDU-INFO – portalu edukacyjno-informacyjnego prowadzonego przez „Kwartet na Przedgórzu”. Preferowane są też operacje realizowane na obszarach wiejskich w miejscowościach zamieszkiwanych przez mniej niż 5 tys. osób...

Granty, projekt współpracy, operacja własna Rozpoczynające się nabory wniosków jeszcze w 2020 roku nie kończą jednak działań „Kwartetu”, związanych z wdrażaniem lokalnej strategii rozwoju. Już bowiem w pierwszym kwartale nowego roku planowane jest ogłoszenie naborów na realizację projektów grantowych z zakresu promowania obszaru Przedgórza (limit środków to 88 tys. zł, wartość pomocy na 1 zadanie to 8 tys. zł) oraz szczególnie dedykowanych placówkom oświatowym działań edukacyjnych (limit środków to 72 tys. zł, wartość pomocy na 1 zadanie - 6 tys. zł). Warto ponadto dodać, że lokalna grupa działania, mająca swą siedzibę w Warysiu, oprócz rozdzielanej pomocy wśród podmiotów zewnętrznych, realizuje własne projekty oraz wraz z innymi partnerami projekty współpracy. W ramach projektu własnego „Kwartet” planuje zrealizować operację, polegającą na przeprowadzeniu na szeroką skalę kampanii ekologicznej. Natomiast projekty współpracy dotyczą działań związanych z tworzeniem tras do nordic walking, rozwojem turystyki rowerowej oraz promocją lokalnych produktów. Choć wiadomo już, że najbliższe miesiące także upłyną pod znakiem zagrożenia epidemiologicznego, „Kwartet” robi wszystko, aby nabory i ocena wniosków przebiegały płynnie, a środki unijne zakontraktowane na dobiegający końca okres programowania były w pełni wykorzystane. AS Lokalna Grupa Działania Stowarzyszenie „Kwartet na Przedgórzu” Waryś 327 A; tel. 14 684 66 66 e-mail: biuroprzedgorze@gmail.com; biuro@przedgorze.pl www.kwartetnaprzedgorzu.pl

Europejski Fundusz Rolny na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich: Europa inwestująca w obszary wiejskie. Publikacja, opracowana przez Lokalną Grupę Działania Stowarzyszenie „Kwartet na Przedgórzu”, współfinansowana ze środków Unii Europejskiej w ramach działania 19.4 Wsparcie na rzecz kosztów bieżących i aktywizacji PROW na lata 2014-2020.


22

Kurier Borzęcki • grudzień 2020

Monumentalna rzeźba św. Krzysztofa perełką wśród figur i kapliczek w gminie Borzęcin „Perłami” polskiego, ale również lokalnego, borzęcińskiego krajobrazu są zdobiące go licznie kapliczki, figury i krzyże przydrożne, wpisujące się w rejestr zabytków sztuki sakralnej. Te pozornie wydawałoby się nieciekawe i niejednokrotnie naruszone już zrębem czasu wytwory kultury ludowej skrywają w sobie nieraz wielkie tajemnice. Znaczone nimi rozstaje wiejskich dróg to bowiem konkretne historie ludzi i miejsc, o czym dowiedzieć się możemy z kapliczkowych inskrypcji. Przyglądając się bliżej obiektom tak zwa-

nej małej architektury sakralnej, możemy nie tylko podziwiać piękno architektoniczne ich formy, ale również dostrzec w nich symbole wiary, a także wartości ważne dla samych fundatorów. Nie ulega wątpliwości, że na tym tle wyróżnia się również nasza mała ojczyzna. Jak wynika bowiem z przeprowadzonych dotąd rejestrów inwentaryzacyjnych[1], na terenie gminy Borzęcin obserwujemy dość duże zagęszczenie tego typu obiektów, zlokalizowanych zazwyczaj na przyulicznych posesjach. Są to zarówno przydrożne kapliczki domkowe, z których najstarsza datowana jest na rok 1760, jak również kilkadziesiąt kamiennych figur i krzyży, pochodzących z przełomu od XVIII do początków XX wieku. Uzupełnią je także licznie rozproszone na terenie całej gminy krzyże drewniane. Wszystkie te miejsca kultu są nośnikami wartości religijnych, symbolami wiary i autentycznej pobożności wielu pokoleń. Na uwagę i podkreślenie zasługuje fakt, że ta pobożność naszych przodków nie zamarła z biegiem lat, ale pozostaje żywa i dzisiaj. Wyrazem tego jest postawiona w ostatnim czasie na skrzyżowaniu drogi wiodącej z Przyborowa do Borzęcina monumentalna figura św. Krzysztofa, patrona kierowców i podróżujących. Jej fundatorem jest Józef Łagosz, prezes firmy BUD-DRÓG, która poza dzia-

łalnością w zakresie utrzymania i budowy dróg, zajmuje się również wydobyciem i przerobem kruszyw oraz oferuje usługi wynajmu sprzętu i transportu. Mająca już prawie 30-letnią tradycję firma pana Józefa cieszy się szczególnym wstawiennictwem św. Krzysztofa. Jak podkreśla bowiem sam właściciel, do tej pory ani on sam, ani nikt z jego pracowników nie doznał żadnej kolizji na drodze. Stąd szczególne nabożeństwo do tegoż właśnie świętego i intencja ufundowania figury, jako wotum wdzięczności za zachowanie od niebezpieczeństw w podróży. Okazały pomnik wykonany został z piaskowca i liczy około 3 metrów wysokości. Przedstawia postać potężnego mężczyzny przechodzącego przez rzekę, na barkach niosącego Dzieciątko Jezus i podpierającego się masywną laską. Co ciekawe, ważący 15 ton głaz, na którym posadowiona jest figura, wydobyty został ze żwirowni samego fundatora. Uroku całości nadaje jeszcze zastosowany nocą efekt podświetlenia dzięki wykorzystaniu turbiny wiatrowej i paneli fotowoltaicznych. Ten monumentalny obiekt zaprojektował i wykonał Marian Pajor, rzeźbiarz ludowy z Łososiny Dolnej, w którego wieloletnim dorobku artystycznym znajdują się drewniane i kamienne rzeźby oraz płaskorzeźby znane w wielu krajach świata.

Piękny gest fundatora zasługuje na słowa uznania i wdzięczności zarówno ze strony tutejszych mieszkańców, jak i podróżujących, którym miejsce to może służyć do zatrzymania się i duchowej refleksji. Zaznaczmy, że nie jest to jedyny wkład pana Józefa w dzieła Kościoła, o czym świadczy uhonorowanie jego osoby medalem Dei Regno Servire, przyznawanym za szczególne zaangażowanie w dzieła diecezjalne. Oby takich osób pragnących szerzyć dobro było coraz więcej, a nasz wiejski pejzaż wzbogacały swą urodą kolejne kapliczki i krzyże przydrożne, niosąc ze sobą wartości duchowe i estetyczne. Elżbieta Stachyra, UG Borzęcin [1] Por. Kapliczki, figury i krzyże przydrożne na terenie diecezji tarnowskiej, pod red. J. Rzepy, t. 1: Tekst, t. 2: Ilustracje, Schematyzm diecezji tarnowskiej 1983, Kraków 1983.


23

Kurier Borzęcki • grudzień 2020

Wędrując przez życie Ma 36 lat i pochodzi ze Zgorzelca. Z wykształcenia jest technikiem ekonomistą. Jego pasją są jednak podróże, a ta właśnie realizowana jest próbą bicia rekordu Guinnessa. Zaplanował wędrówkę przez najbliższe 100.000 km, która ma trwać 10-12 lat. Codziennie. Bez dnia przerwy. To tak, jakby kulę ziemską obszedł po równiku 2,5 razy. Niemożliwe? Z Sebastianem Majewskim – podróżnikiem – rozmawia Piotr Kania. - Co Cię sprowadza do gminy Borzęcin? - Przygoda związana z poznawaniem ludzkich charakterów tej części województwa małopolskiego oraz chęć odkrywania kolejnych fragmentów Polski. I chociaż z reguły każdego dnia planuję trasę, którą mam zamiar pokonać, to poniekąd nie brakuje w tym wszystkim nutki przypadku. Wybierając się w tak długą podróż nie sposób sprecyzować tej jednej, konkretnej ścieżki. Jest to jeden z uroków projektu, który realizuję -„100.000 Kilometrów z Marszu”. Nie mniej staram się odwiedzać te miejsca, które w okolicy cieszą się zainteresowaniem. Tym sposobem pojawiłem się w Borzęcinie. - Zaraz, przepraszam, jaki dystans chcesz pokonać? Sto tysięcy kilometrów? - Tak. Mam zamiar przespacerować się po Polsce, wykorzystując pakiet 100.000 kilometrów. Powinno mi to zająć około 4.000 dni przy założeniu, że dziennie będę pokonywał 25 kilometrów. Głównym założeniem jest to, aby mój marsz trwał nieprzerwanie. Bez względu na okoliczności, nie mam zamiaru się zatrzymywać. Nawet na jeden dzień. - Skąd taki pomysł? - Powodów, dla których zdecydowałem się na taką podróż, jest całkiem sporo. Przytoczę jedynie te, które podaję do publicznej wiadomości. Zacznę od tego, że w latach 2016-2019 odbyłem podobną wędrówkę. Realizowałem wówczas projekt „Trakt Tajemnic”, którego fundamentem była 1001-dniowa przygoda z Polską, całą Polską. Brak odpowiedniego sprzętu pomiarowego sprawił, że nie byłem w stanie udokumentować długości pokonanej trasy. Uznałem więc, że spróbuję jeszcze raz. O ile wcześniejsza podróż była dziewicza, była czasem odkrywania ojczyzny, kraju, który znałem wyłącznie z relacji telewizyjnych, radiowych i internetowych, o tyle obecna jest dla mnie jedynie dopełnieniem formalności. Lubię stawiać przed sobą trudne wyzwania. Dlatego też uznałem, że przy okazji postaram się ustanowić kilka rekordów. Jeżeli szczęście mi dopisze, los będzie łaskawy i nadal będę spotykał życzliwych ludzi, to za naście lat ponownie

stanę na Rysach i zakończę ten projekt sukcesem. - A jak ustalasz trasę i punkty, które chcesz odwiedzić? - Jedyną zasadą, jaką się kieruję, to odwiedzenie poszczególnych województw i drobiazgowe odmierzanie kilometrów na terenie każdego z nich przez kolejne miesiące. Przykładem niech będzie Małopolska, w której aktualnie przebywam. Spędzę tutaj około pół roku. Z pewnością odwiedzę wszystkie miasta i wiele, wiele wsi. Losowość sytuacji powoduje, że nie planuję trasy dalej, niż na dwa dni do przodu. Najczęściej wieczorem albo wcześnie rano rozkładam mapę, wyznaczam cel oddalony o 25 km i za pomocą Internetu sprawdzam, co warto zobaczyć po drodze. Moim głównym punktem odniesienia jest Szlak Architektury Drewnianej Małopolski. Pokrywa on znaczną część tego województwa, co ułatwia mi obieranie kierunku marszu. - Gdzie nocujesz? Nosisz ze sobą jakiś namiot, czy może korzystasz z hoteli? - Ani jedno, ani drugie. W namiocie nie byłym w stanie popracować nad zgromadzonym w ciągu dnia materiałem, a na hotele mnie nie stać. Wszystkie oszczędności zainwestowałem w odpowiedniej jakości sprzęt. Żeby było ciekawej to powiem, że wystartowałem z debetem na koncie. Problem noclegu rozwiązuję nieco inaczej. Po prostu korzystam z uprzejmości różnych osób i instytucji. Najczęściej w tym co robię wspierają mnie strażacy OSP, księża, dyrektorzy ośrodków kultury i prezesi klubów sportowych. Zawsze gdzieś znaj-

Źródło: www.glogow.pl

dzie się dla mnie kawałek podłogi. Tak jak w tym przypadku. Pierwotnie miałem dzisiaj dotrzeć do Borzęcina, ale tak się poukładało, że zatrzymałem się kilka kilometrów wcześniej w Przyborowie, w gospodarstwie agroturystycznym pani Katarzyny Żurek, a to dzięki uprzejmości i wsparciu pana wójta Kwaśniaka, za co serdecznie dziękuję. - A co z posiłkami? - Bywa różnie. Wszystko organizuję w marszu. Bardzo często bywa tak, że osoby, które udostępniają mi różnego rodzaju lokale, dodatkowo, jako wyraz sympatii i życzliwości częstują mnie różnymi kulinarnymi wspaniałościami. Są dni, kiedy jestem zapraszany do suto zastawionego stołu, a dodatkowo podrzuca mi się kilogramy prowiantu na drogę, a są też takie sytuacje, kiedy maszeruję głodny i spragniony. - Cały swój ekwipunek musisz codziennie dźwigać... - Zgadza się. Na zawartość plecaka składa się odzież, elektronika, prowiant i cała reszta. Wybrałem się w wieloletnią podróż. Muszę więc być w miarę możliwości samowystarczalny. A samowystarczalność waży. Czasami mam wrażenie, że więcej niż ja sam. Przypuszczam, że waga całego ekwipunku waha się w granicach 15 kilogramów, gdzie ja sam ważę około 63 kg. – Ponoć dokumentujesz całą wyprawę… – Od samego początku archiwizuję każdy dzień marszu. Skupiam się na tym, co charakteryzuje każdą miejscowość: rynek, kamienice, poczta, dom kultury, park miejski, dworzec, świątynie, punkty widokowe. W miarę swoich skromnych możliwości staram się wzbogacić filmową prezentację. Bogactwo wyboru sprawia, że nie sposób zobaczyć i pokazać wszystko, co nas otacza. O ile spacerowanie po Polsce jest bardzo przyjemne, to praca związana z prowadzeniem drobiazgowych statystyk oraz postprodukcją jest dla mnie cowieczornym i conocnym koszmarem. Zgrywam, sprawdzam, kataloguję, montuję. Niejednokrotnie schodzi mi na to pół nocy. Po całym dniu marszu nie mam czasu na żadne przyjemności. Siadam do stolika i od razu biorę się do roboty. Najwięcej czasu pochłania tworzenie kolejnych odcinków cyklu, jaki publikuję na łamach kanału internetowego „Skrzat Odkrywca” na platformie YouTube. Traktuję to jako kolejną formę dokumentacji obecnej wyprawy. Na próżno wypatrywać

w tym typowego vlogu podróżniczego. Jeżeli planuję powalczyć o ustanowienie rekordu Polski, być może również i świata, to z pewnych form relacjonowania musiałem zrezygnować. - Nie przeraża Cię dystans 100.000 km i perspektywa kolejnych dziesięciu lat w drodze? - Nie. Po odbyciu poprzedniej wędrówki, ani dystans 100.000 km, ani planowany czas spędzony w trasie, nie robi na mnie żadnego wrażenia. Przyzwyczaiłem się do takiego trybu życia. Przeraża mnie jedynie to, że może dojść do sytuacji, kiedy będę zmuszony się zatrzymać. Wówczas wszystko legnie w gruzach. Szansę mam jedną, jedną jedyną. - Myślę, że wiele osób trzyma za Ciebie kciuki. Mam nadzieję, że nie znajdziesz po drodze wielu przeszkód i uda się dojść do zakładanego końca na Rysach… - Przeszkody same w sobie nie są złe, ponieważ to właśnie one nadają charakter trwającej przygodzie, urozmaicają ją. Wszelkie trudności, z jakimi musimy się mierzyć, kształtują nas samych. Motywują nas do działania, do szukania rozwiązań. To kłody rzucone pod nogi nas rozwijają. Wszystko to, co przychodzi z łatwością, nie odciska swego piętna w pamięci tak bardzo, jak mur, który musieliśmy sforsować. - Zatem czego Ci życzyć? - Żebym się nie zatrzymał przez tych najbliższych jedenaście lat, dopóki ponownie nie stanę na Rysach. O resztę się nie martwię, jakoś to będzie. Dziękuję wszystkim, którzy w jakikolwiek sposób wsparli mnie podczas realizacji obu projektów. Zachęcam również do odkrywania Polski we własnym zakresie. Nic tak nie upiększa życia, jak wspomnienia z odbytych podróży. Pozdrawiam.


24

Kurier Borzęcki • grudzień 2020

Rekordowe zainteresowanie poetyckim Źródłem

Bania z poezją pękła nad Tarnowem

Już po raz czwarty„Źródło” przyciągnęło poetów rozsianych po całym świecie by pochwalić się swoją twórczością w ramach Małopolskiej Nagrody Poetyckiej. Rekordo-

nictwie pokonkursowym. Spotkanie ukwieciła swoim talentem i pięknym głosem Beata Paluch, a poprowadziła je poetycko i z wdziękiem Lidia Jazgar. Uczestnicy mogli zasłuchać się

wa ilość 343 zgłoszeń, która przełożyła się na około półtora tysiąca wierszy, była dla organizatorów nie lada zaskoczeniem, ale tym pozytywnym, w czasie, w którym kultura ma „pod dużą górkę” przez koronawirusa SARS-CoV-2. Pod dużym znakiem zapytania w czasie pandemii stała też gala podsumowująca konkurs. Udało się ją przeprowadzić, oczywiście w odpowiednim reżimie sanitarnym, choć nie - jak dotychczas - w przepięknych i poetyckich salach tarnowskiego ratusza, a jednej z sal Centrum Sztuki Mościce, które wspólnie z Gminnym Ośrodkiem Kultury w Borzęcinie od początku organizują to poetyckie przedsięwzięcie. Mimo niesprzyjających okoliczności pojawili się nagrodzeni i wyróżnieni poeci z różnych stron Polski. Nie mogło zabraknąć także jurorów z Józefem Baranem na czele, którzy od marca do końca lipca rozczytywali się w przesłanej poezji, wybierając te najlepsze do nagród finansowych o wartości 12 tys. zł i publikacji w wydaw-

także w konkursowych wierszach interpretowanych przez młodych recytatorów z teatru „Tuptusie”. Zdaniem sprawującego honorowy patronat nad konkursem Marszałka Województwa Małopolskiego Witolda Kozłowskiego, wydarzenie to stało się jednym z najważniejszych konkursów poetyckich w Polsce. - Z ogromną satysfakcją obserwuję rozwój Małopolskiej Nagrody Poetyckiej „Źródło”. Poeci, ludzie sztuki pomagają nam zatrzymać się na moment i definiować rzeczy ważne dla istoty naszego człowieczeństwa. Potrzebujemy tej czułej busoli w natłoku napływających do nas zewsząd informacji, intensywności zmian i ciągłych wyzwań. Dzięki Waszej wrażliwości nasz Świat ma szansę stać się lepszym. Wśród oceniających zabrakło niestety Marka Karwali, profesora Uniwersytetu Pedagogicznego, popularyzatora poezji, dobrego ducha Konkursu, związanego z nim od początku, który zmarł nagle wiosną

bieżącego roku. To właśnie Jemu poświęcono fragment gali i tegoroczny tomik pokonkursowy. Skład komisji oceniającej nadesłane wiersze tworzyli znakomici i uznani już polscy poeci: Józef Baran i Adam Ziemianin, pieśniarka i aktorka Teatru Starego w Krakowie Beata Paluch, a uzupełniła go Jadwiga Malina - poetka, animatorka kultury, sekretarz Krakowskiego Oddziału Stowarzyszenia Pisarzy Polskich. Werdykt zapadł jeszcze w lipcu podczas spotkania w Borzęcinie. Pytani o komentarz członkowie komisji podkreślali, że tegoroczny konkurs nie odbiegał poziomem od poprzednich edycji. Przewodniczący Józef Baran przyznaje, że tematem były powroty do domu rodzinnego, do czasów dzieciństwa i wczesnej młodości, ale i cały wachlarz problemów, które niesie życie, a więc od narodzin do śmierci, choroba, Bóg, wiara, niewiara, relacje męsko-damskie, małżeńskie, międzyludzkie i wiele innych. - Gdyby wymieniać tematy, to można

szą chcą pokazywać swoją twórczość. Znam mnóstwo takich osób i myślę, że to jeszcze nie była największa ilość, jaką moglibyśmy się tutaj spodziewać. Konkurs nadal ma ogromny potencjał. Z nadesłanych prac można by złożyć

Cieszę się, że ma taką szeroką formułę i że zawsze można tu wyłowić kogoś wyjątkowego. Za każdym razem jestem mocno zaskoczony szerokim spektrum pomysłów poetów. Widzę wiele świeżości, odkrywczych myśli, ale i zara-

by wymienić ich ze sto albo więcej, ale w poezji nie tylko ważne jest o czym jest poezja, tylko jak jest napisana, to znaczy sposób, w jaki poeta ujmuje tę rzeczywistość, która odbija się w jego wyobraźni. Nagradzamy wiersze, które mają taką świeżą niewytartą metaforykę, są kunsztownie wykonane, mądre, pogłębione – przyznaje Józef Baran. Ogromna liczba prawie 1500 utworów literackich zupełnie nie zdziwiła Beaty Paluch. - Uważam, że takich konkursów jest wciąż za mało i ludzie którzy pi-

kilka całkiem dobrych tomików, o czym niech zaświadczą wiersze, które zaprezentowałam podczas gali, a które nie pochodziły z grona tych nagrodzonych czy wyróżnionych – przyznaje aktorka. Jej zdaniem, w tym roku dużo tekstów mówiło o przemijaniu, o śmierci, o różnego rodzaju tragediach, dramatach, co jest z pewnością znakiem czasu, w którym żyjemy. Mało jest tekstów, które mówiłyby o przyszłości, lekkich, humorystycznych, z poczuciem humoru. Poeta Adam Ziemianin bardzo sobie ceni „Źródło”, jako konkurs. -

zem bardzo dobrą pracę w języku. To źródło nigdy nie wysycha i czuje się tu dobre fluidy. Jadwiga Malina, aktywna organizatorka wielu poetyckich wydarzeń, docenia pracę organizatorów konkursu. – Dziękuję zarówno Centrum Sztuki Mościce, jak i Gminnemu Ośrodkowi Kultury w Borzęcinie za świetnie przygotowany projekt. Podziękowania dla Marka Karpińskiego, Piotra Kani, Anny Sadowskiej i Aleksandry Kapy zajmujących się sprawami organizacyjnymi od pierwszej edycji, ale także dla Anny Chmury i Anny


25

Kurier Borzęcki • grudzień 2020 Protokół Jury Konkursowego Małopolskiej Nagrody Poetyckiej „Źródło” edycja czwarta, 2020 rok Jurorzy, w trakcie spotkania w dniu 24 lipca 2020 roku w siedzibie Domu Wiejskiego w Warysiu (placówka terenowa Gminnego Ośrodka Kultury w Borzęcinie), w składzie: Józef Baran (przewodniczący), Beata Paluch, Adam Ziemianin, Jadwiga Malina (członkowie Jury) uzgod-

Banach za doprowadzenie ostatniego zadania do finału. Przede wszystkim bardzo dziękuję wszystkim, którzy nadesłali swoje teksty, za tak liczny udział, za wspaniałą przygodę, jaką nam wszystkim jurorom sprawiliście swoimi tekstami. Warto przypomnieć, że Małopolska Nagroda Poetycka „Źródło” została objęta honorowym patronatem Marszałka Województwa Małopolskiego Witolda Kozłowskiego, a wśród patronów są także: krakowski oddział Stowarzyszenia Pisarzy Polskich, Stowarzyszenie Bibliotekarzy Polskich, kwartalnik literacki „Czas Literatury” oraz Radio Kraków. - Idea, która wypłynęła z Borzęcina, rozlewa się dziś po całym świe-

cie, wszędzie tam, gdzie żyją Polacy. Tegoroczne zestawy napłynęły ze wszystkich województw w Polsce oraz z zagranicy: Litwy, Włoch, Wielkiej Brytanii, Irlandii, Hiszpanii, Kanady i Chile. W dotychczasowych czterech edycjach „Źródła” wystartowało ponad 1000 osób i to jest chyba najlepsza rekomendacja tego, że warto kontynuować zadanie w przyszłości – ocenia Piotr Kania dyrektor GOK w Borzęcinie. (pio) Pełną relację z gali finałowej można obejrzeć pod adresem: https://starnowa.tv/na-zywo-gala-finalowamalopolskiej-nagrody-poetyckiejzrodlo/

nili wspólny werdykt i wybrali następujące prace konkursowe: Za najlepszy zestaw konkursowy wierszy nagrodami pieniężnymi zostali nagrodzeni następujący uczestnicy: I nagroda, 3500 zł, przyznana, ale unieważniona ze względów proceduralnych II nagroda, 2500 zł, zestaw oznaczony godłem Kwiaty Jaśminu – Stanisław Wondołowski; woj. dolnośląskie III nagroda, 1500 zł, zestaw oznaczony godłem NEMO – Jan Rutkowski; woj. śląskie Pięć równorzędnych wyróżnień za zestaw wierszy po 600 złotych (w kolejności alfabetycznej godeł): Boso – Katarzyna Hudy, woj. podkarpackie Hołek – Wiesława Raczkiewicz, woj. dolnośląskie Izabela – Marta Sas, Kanada JJF – Jerzy Fedirko, woj. małopolskie Klon – Bogdan Nowicki woj. śląskie Wyróżnienia honorowe, nagrodzone publikacją w wydawnictwie pokonkursowym przyznano następującym wierszom: Cichy potok – czyli opowieść o patrzeniu, godło: Sarna - Lucyna Dyrcz-Kowalska, *** („powietrze śmierdzi…”), go-

dło: Pani od Słów - Katarzyna Justyna Zychla, *** („na rzece cienka warstwa lodu…”), godło: Skowronek - Magdalena Cybulska, Kolory dziecięcego pacierza, godło: Niwa - Irena Niedzielko, Początek świata, godło: Len - Anna Piliszewska, Rachunek sumienia i Serce…, godło: Ruda - Magdalena Podobińska, Przenieśliśmy góry, godło: Mozaiki - Paweł Wójs, Obrazki tryptyk, godło: Ogień –

Wioletta Jaworska, Moja żona chrapie, godło: Antrobius - Jerzy Fryckowski, Ślepy tor, godło: Wierzbnik – Paweł Kołodziejski, Ręce, godło: Światy – Łucja Staszak, Kaszanka, godło: Marina – Maria Daszka, Na Chevaleret, godło: Zieleń – Grażyna Bartoszek, Kufry wspomnień, godło: Jamoneska – Aneta Jasłowska,

Babcia, godło: Pamięć – Wanda Łomnicka-Dulak, Ojciec, godło: Mandragora – Władysław Edelman, Karmicielka, godło: Grenadyna – Sonia Białek, Szwagry mojej matki, godło: Płać za mandat – Tomasz Krasiński, Pieśń bąka, godło: Racuch – Radosław Poleszuk, Światów odkrywca, godło: Mokosz – Marzenna Lewandowska, Praca domowa z informatyki, godło: Mleko sojowe – Julia Korpysz, Butelki, framugi, ogryzki, godło: Herbatazcukrem2 – Michał Banaszak, Wszystkie wiersze, godło: Łan – Henryk Czempiel, Znów dzielą ludzi na lepszych i gorszych, godło: Sarepska – Ewelina Kuśka, Bez wyrazu, godło: Ginewra – Maria Gibała, Starzy ludzie, godło: Zapomniany, zdumiony – Andrzej Piśko, Tajemnice, godło: Król Ciszy – Sebastian Kotowski, Amazonka, godło: Dolma – Barbara Wrońska, Józef, godło: Sercątko – Łukasz Barys, Skrajem, godło: Amarylis – Grzegorz Kielar, Zdziwienie, godło: Orlik - Maria Robenek Dwie równorzędne Nagrody Specjalne za utwór związany z regionem Małopolski, otrzymują następujący uczestnicy za zestawy wierszy (w kolejności alfabetycznej godeł): Nokturny krakowskie, Turbacz – godło: Hanyska: Joanna Goik, woj. śląskie Gazeta – godło: Woja46, Janusz Wojewoda, woj. podkarpackie


26

Kurier Borzęcki • grudzień 2020

Ekoszkoła, Ekoprzedszkole 2020

Finał ekologicznych zmagań szkół i przedszkoli Samorządowy Zespół Szkolno Przedszkolny Nr 2 w Chełmku (gmina Chełmek, powiat oświęcimski) oraz Szkoła Podstawowa im. Stanisława i Jana Potoczków w Rdziostowie (gmina Chełmiec, powiat nowosądecki) zwyciężyli w XII edycji Wojewódzkiego Projektu Ekologicznego Ekoszkoła, Ekoprzedszkole 2020. Uczestnicy Konkursu reprezentowali dziesięć powiatów regionu: bocheński, brzeski, dąbrowski, gorlicki, nowosądecki, nowotarski, oświęcimski, proszowicki, tarnowski i wielicki. Przedsięwzięcie organizowane jest już od ponad dekady przez Gminny Ośrodek Kultury w Borzęcinie oraz Zespół Szkolno-Przedszkolny w Borzęcinie Dolnym. Partnerem zadania jest Małopolski Kurator Oświaty. Patronat honorowy nad konkursem sprawowali: Minister Edukacji i Nauki Przemysław Czarnek, Wojewoda Małopolski Łukasz Kmita, Wicemarszałek Województwa Małopolskiego Tomasz Urynowicz, Starosta Powiatu Brzeskiego Andrzej Potępa, Starosta Powiatu Tarnowskiego Roman Łucarz, Wójt Gminy Borzęcin Janusz Kwaśniak oraz instytucje: Wojewódzki Fundusz Ochrony Środowiska i Gospodarki Wodnej w Krakowie, Zespół Parków Krajobrazowych Województwa Małopolskiego oraz Europejskie Centrum Ochrony Środowiska. Przeszkodził Covid Projekt niezmiennie składa się z pięciu etapów. Cztery z nich adresowane są do uczniów szkół podstawowych. Są to: pisemny test wiedzy, film ekologiczny prezentujący modę ekologiczną z surowców wtórnych, prezentacja multimedialna, w której szkoły chwalą się z przebiegu działań ekologicznych na swoim terenie oraz opis zrealizowanego przedsięwzięcia ekologicznego na terenie szkoły, miejscowości. Piątym etapem, adresowanym do przedszkoli i oddziałów przedszkolnych, jest plakat o tematyce ekologicznej.

Jak twierdzi Piotr Kania, dyrektor GOK Borzęcin, w tym roku z organizacją finału podsumowującego Projekt, jak i samego przedsięwzięcia było szczególnie trudno. - Pandemia Covid-19 spowodowała generalne rozmontowanie całego harmonogramu konkursu. Zgłosiło się 27 szkół i przedszkoli z Małopolski (ostatecznie wzięło udział 22 jednostki), zdecydowanie mniej w porównaniu do poprzednich lat, kiedy mieliśmy nawet 140 placówek oświatowych. To i tak sporo, jak na czas, w którym szkoły i przedszkola przez pandemię były w zasadzie zamknięte od 12 marca do końca roku szkolnego. Wiele placówek – zgodnie z harmonogramem – właśnie na marzec i kwiecień zaplanowało zebranie materiałów i ich przesłanie na konkurs – informuje Piotr Kania z GOK Borzęcin. Mimo tak poważnych ograniczeń, po wstępnym zawieszeniu prac i konsultacjach z Kuratorium Oświaty w Krakowie, przy wsparciu Haliny Cimer - Małopolskiego Wicekuratora Oświaty, udało się uruchomić projekt zmieniając jego pierwotny harmonogram. Konkursowe rozstrzygnięcia W czerwcu - zdalnie - przeprowadzono test wiedzy składający się z 25 pytań zamkniętych dotyczących wiadomości z ekologii i ochrony przyrody, z uwzględnieniem Wiśnicko-Lipnickiego Parku Krajobrazowego oraz Dłubniańskiego Parku Krajobrazowego. W lipcu i wrześniu dokonano oceny materiałów z kolejnych rund: plakatów ekologicznych, filmów prezentujących ekologiczną modę, sprawozdań opisujących działania placówki na przestrzeni minionych dwóch lat oraz niskobudżetowe przedsięwzięcia realizowane w otoczeniu szkoły. Podsumowanie zadania miało miejsce w październiku. Zmagania konkursowe oceniali: Piotr Kania – Dyrektor Gminnego Ośrodka Kultury w Borzęcinie, Bożena Nowak – Starszy Wizytator Delegatury Kuratorium Oświaty w Tarnowie, Patrycja Łabuz-Walczak – Kierownik Oddziału Zespołu Parków Krajobrazowych Województwa Małopolskiego w Tarnowie - Główny specjalista ds. edukacji Zespołu Parków Krajobrazowych Województwa Małopolskiego,

Agnieszka Kuk-Masiuk – przedstawiciel Europejskiego Centrum Ochrony Środowiska, Danuta Liszka – nauczyciel Publicznej Katolickiej Szkoły Podstawowej w Niecieczy, Bernadetta Maguda – wicedyrektor, nauczyciel Szkoły Podstawowej w Tarnowcu, Mieczysława Seruś – nauczyciel Szkoły Podstawowej w Tarnowcu, Magdalena Latawska-Honkisz – nauczyciel Szkoły Podstawowej Nr

14 w Tarnowie, Jolanta Żeleźnik – nauczyciel Szkoły Podstawowej Nr 14 w Tarnowie i w Pawęzowie, Teresa Przeklasa – nauczyciel Szkoły Podstawowej w Wojniczu. - Dziękuję wszystkim członkom komisji za społeczną pracę i poświęcony czas. W tym roku pandemiczna rzeczywistość ograniczała kontakt i komunikację między jurorami i większość ocen trzeba było dokonać zdalnie. Warto zaznaczyć, że wiele przygotowanych filmów, prezentacji i sprawozdań było bardzo interesujących. Placówki, które startują w konkursie, praktycznie wszystkie mogą wykazać się wieloma ciekawymi inicjatywami budującymi świadomość ekologiczną całych środowisk szkolnych, oddziałując również bardzo pozytywnie na najbliższe otoczenie w swoich miejscowościach. To przykłady warte naśladowania – przyznaje Piotr Kania, przewodniczący komisji. Edukować od najmłodszych lat Na zadania konkursowe, wspólnym staraniem organizatorów, udało się otrzymać dofinansowanie z Wojewódzkiego Funduszu Ochrony Środowiska i Gospodarki Wodnej w Krakowie. Wniosek, w ramach programu pn. Edukacja Ekologiczna, złożył Ze-

spół Szkolno-Przedszkolny w Borzęcinie Dolnym otrzymując na realizację zadania 11 670,50 zł. – To znaczne wsparcie dla nas organizatorów – komentuje Cecylia Czaja, dyrektor pla-

cówki, pomysłodawczyni i koordynatorka projektu od jego pierwszej edycji. – Niemal połowa tej kwoty została zaplanowana i przeznaczona na zakup atrakcyjnych nagród dla lau-


27

Kurier Borzęcki • grudzień 2020 reatów. Przynajmniej tak chcieliśmy uhonorować starania szkół i nagrodzić pracę, jaką muszą wykonać startując w naszym Projekcie. W kategorii przedszkoli, tegoroczną rywalizację wygrał Samorządowy Zespół Szkolno - Przedszkolny Nr 2 w Chełmku. – Startujemy w Ekoprzedszkolu od kilku lat, ale to nasze pierwsze zwycięstwo i bardzo się z niego cieszymy – mówi Jolanta Wolna, współpracująca na co dzień w ekologicznej edukacji przedszkolaków z Elizą Pędziałek-Krysta. – Dzieci bardzo chętnie angażują się, prowadzimy z nimi rozmowy na temat dbałości o naturę, uświadamiamy i skłaniamy do własnych przemyśleń, które później wspólnie przelewają na przygotowywany plakat. Sprawia to dzieciom wielką frajdę. Warto budować świadomość ekologiczną już od najmłodszego wieku. Dla uczniów i opiekunów Szkoły Podstawowej im. Stanisława i Jana Potoczków w Rdziostowie (gmina Chełmiec, powiat nowosądecki) nagroda Ekoszkoły jest drugą z rzędu. – Nie spodziewaliśmy się ponownie pierwszego miejsca, choć przyznaję, że od kilku już lat mocno pracujemy w naszym środowisku szkolnym z uczniami praktycznie wszystkich klas prowadząc wiele przedsięwzięć ekologicznych. Bardzo cieszę się, że nasza praca została zauważona i doceniona. Dla nas to duże wyróżnienie – przyznają zadowoleni zwycięzcy. Dziękując za wsparcie Podczas spotkania podsumowującego projekt wręczono 34 zestawy nagród. – Trudno było w tym roku przeprowadzić nasz konkurs – mówi Cecylia Czaja. - Tym mocniej chcę podziękować wszystkim, którzy włożyli dużo pracy, aby doprowadzić go do skromnego – ze względu na pandemię – finału. Szczególną wdzięczność wyrażam współorganizatorowi – Piotrowi Kani – dyrektorowi GOK w Borzęcinie, z którym wspólnie organizujemy Ekoszkołę od pierwszych lat jej istnienia. Za pomoc dziękuję Filipowi Czyżowi i pozostałym pracownikom GOK. Moją wdzięczność kieruję pod adresem gospodarza gminy Borzęcin, Janusza Kwaśniaka, za wsparcie projektu. Podziękowanie składam Kuratorium Oświaty w Krakowie na ręce wizytator Bożeny Nowak, Wojewódzkiemu Funduszowi Ochrony Środowiska i Gospodarki Wodnej w Krakowie za dotację na organizację Projektu,

Starostwu Powiatowemu w Brzesku za wsparcie finansowe i Starostwu Powiatowemu w Tarnowie za przekazane gadżety. Za wszelką pomoc i zaangażowanie podziękowania składam Komisji Konkursowej, Patronom Projektu oraz Sponsorom. Szczególne podziękowanie pragnę wyrazić szkołom i przedszkolom zaangażowanym w Projekt, w tym wyjątkowo trudnym czasie. Podstawowym celem Konkursu było włączenie dzieci i młodzieży do aktywnego udziału w działaniach związanych z ochroną przyrody, zapobieganiu degradacji środowiska naturalnego, a także budowanie świadomości, iż stan środowiska przyrodniczego jest naszą wspólną odpowiedzialnością. Cel ten został zrealizowany – przyznaje Czaja. Warto przypomnieć, że podczas III. Międzynarodowego Forum Energetyka, Transport i Środowisko EkoTrendy 2019, za wieloletnią realizację ponadregionalnego konkursu ekologicznego „EKOSZKOŁA, EKOPRZEDSZKOLE” Gmina Borzęcin została nagrodzona prestiżową Krajową Nagrodą Ekologiczną „EKOJANOSIK - Zielona Wstęga Polski”.

(pio) Wyniki etapów Wojewódzkiego Projektu Ekologicznego Ekoszkoła-Ekoprzedszkole 2020: Runda I – test wiedzy Uczestnicy mieli do napisania test składający się z 25 pytań zamkniętych dotyczących wiadomości z ekologii i ochrony przyrody, z uwzględnieniem Wiśnicko-Lipnickiego Parku Krajobrazowego oraz Dłubniańskiego Parku Krajobrazowego. Kategoria – klasy IV-VI I miejsce – Szkoła Podstawowa w Bystrej – 23,00 pkt. II miejsce – Szkoła Podstawowa w Ropicy Polskiej – 22,50 pkt. II miejsce – ex aequo Zespół Szkolno–Przedszkolny, Szkoła Podstawowa w Woli Radłowskiej – 22,50 pkt. III miejsce – Zespół Szkolno-Przedszkolny w Borzęcinie Dolnym – 21,50 pkt. Kategoria – klasy VII-VIII I miejsce – Szkoła Podstawowa w Nieczajnej Górnej – 25,00 pkt. II miejsce – Szkoła Podstawowa w Ostrowie – 24,00 pkt. III miejsce – Zespół Szkolno-Przedszkolny w Borzęcinie Dolnym – 22,50 pkt. Runda II – Film ekologiczny Każda ze zgłoszonych do konkursu szkół przygotowała jeden film pod nazwą „Ekologiczny pokaz mody”, przedstawiający pokaz mody ekologicznej z surowców wtórnych. Komisja oceniała prace pod kątem następujących kryteriów: walory edu-

kacyjne strojów, wykonanie filmu, pomysłowość i estetyka wykonanych strojów, zgodność tematyczna. Kategoria – klasy I-IV szkoły podstawowej: I miejsce – Szkoła Podstawowa w Szlachtowej – 26,50 pkt. II miejsce – Szkoła Podstawowa w Rdziostowie – 26,17 pkt. Kategoria – klasy V-VIII szkoły podstawowej: I miejsce – Szkoła Podstawowa w Ropicy Polskiej – 29,17 pkt. II miejsce – Szkoła Podstawowa w Rdziostowie – 27,33 pkt. III miejsce – Szkoła Podstawowa w Ostrowie – 27,17 pkt. Wyróżnienie – Szkoła Podstawowa w Nieczajnej Górnej – 27,00 pkt. Runda III – Prezentacja multimedialna z przebiegu działań ekologicznych Każda ze zgłoszonych do konkursu szkół przygotowała prezentację multimedialną z przebiegu działań ekologicznych w swojej szkole, obejmujących wyłącznie ostatnie dwa lata kalendarzowe (2019 i 2020), np. konkurs na wiedzę z zakresu rodzimej fauny i flory, akcje ekologiczne, konkursy i uroczystości o tematyce ekologicznej, konkurs na plakat ekologiczny, wycieczki i zajęcia terenowe, spotkania z ciekawymi ludźmi itp. Komisja oceniała prace pod kątem następujących kryteriów: różnorodność podejmowanych działań wewnątrzszkolnych, różnorodność podejmowanych działań pozaszkolnych, współpraca z instytucjami pozaszkolnymi, ocena wykonania prezentacji multimedialnej. . Wyniki oceny: I miejsce – Szkoła Podstawowa w Rdziostowie – 34,00 pkt. II miejsce – Szkoła Podstawowa w Ostrowie – 31,00 pkt. III miejsce – Szkoła Podstawowa w Ropicy Polskiej – 28,33 pkt. III miejsce – ex aequo Szkoła Podstawowa w Nieczajnej Górnej – 28,33 pkt. Wyróżnienie – Zespół Szkolno-Przedszkolny w Borzęcinie Dolnym – 26,33 pkt. Wyróżnienie – Szkoła Podstawowa w Szlachtowej – 22,83 pkt. Wyróżnienie – Szkoła Podstawowa w Bystrej – 22,83 pkt. Runda IV –sprawozdanie z przedsięwzięcia ekologicznego Uczestniczące w Projekcie szkoły przygotowały pisemne sprawozdanie z wykonania przedsięwzięcia ekologicznego na terenie swojej szkoły, miejscowości i gminy obejmujące ostatnie dwa lata szkolne. Maksymalna wartość zadania wynosiła 2.000 zł. Komisja oceniała prace pod kątem

następujących kryteriów: wpływ przedsięwzięcia na poszanowanie zasobów przyrody, wpływ przedsięwzięcia na postawy ekologiczne uczniów, zaangażowanie społeczności szkolnej i lokalnej w przedsięwzięcie, ocena ogólna przedsięwzięcia. Kategoria – klasy I-IV szkoły podstawowej: I miejsce – Szkoła Podstawowa w Rdziostowie – 20,00 pkt. II miejsce – Zespół Szkolno-Przedszkolny w Borzęcinie Dolnym – 18,33 pkt. Kategoria – klasy V-VIII szkoły podstawowej: I miejsce – Szkoła Podstawowa w Nieczajnej Górnej – 21,67 pkt. II miejsce – Szkoła Podstawowa w Ropicy Polskiej – 20,00 pkt. III miejsce – Szkoła Podstawowa w Ostrowie – 19,83 pkt. Wyróżnienie – Szkoła Podstawowa w Rdziostowie – 19,50 pkt. Wyróżnienie – Szkoła Podstawowa w Szlachtowej – 19,33 pkt.

Etap V – Plakat ekologiczny Każde ze zgłoszonych do konkursu przedszkoli przygotowało jedną pracę plastyczną (w formacie A1 lub A2) pt. „CZYSTE POWIETRZE WOKÓŁ NAS”. Komisja oceniała prace pod kątem następujących kryteriów: świadomość ekologiczna dzieci, współudział dzieci w wykonaniu pracy plastycznej, zgodność tematyczna pracy, walory edukacyjne pracy, jakość i estetyka wykonanej pracy. I miejsce – Samorządowy Zespół Szkolno - Przedszkolny Nr 2 w Chełmku – 33,33 pkt. II miejsce – Zespół Szkół i Przedszkola w Przyborowie – 31,33 pkt. III miejsce – Publiczne Przedszkole Nr 3 w Brzesku – 26,67 pkt. Wyróżnienie – Zespół Szkolno Przedszkolny w Biesiadkach, Publiczne Przedszkole w Biesiadkach – 26,33 pkt. Wyróżnienie – Przedszkole nr 2 w Nowym Targu – 24,67 pkt. Wyróżnienie – Szkoła Podstawowa im. Jana Pawła II w Szlachtowej – 24,00 pkt. Wyróżnienie – Szkoła Podstawowa w Woli Radłowskiej – 24,00 pkt.


28

Kurier Borzęcki • grudzień 2020

Bielcza. Rekordowe zawody biegowe Za nami V edycja zawodów z cyklu Borzęcińska Dycha organizowanych na stadionie sportowym w Bielczy. Niezmienna od pierwszej edycji, stosunkowo łatwa trasa biegu, która wiedzie po terenach płaskich, głównie asfaltem, w sąsiedztwie terenów leśnych i zielonych, zachęciła do przyjazdu i rywalizacji biegaczy z kilku województw: małopolskiego, podkarpackiego, dolnośląskiego, śląskiego, lubelskiego i świętokrzyskiego. Dobre warunki atmosferyczne i bardzo dobre przygotowanie zawodów sprawiło, że wielu startujących pobiło swoje „życiówki”. W biegu głównym na dystansie 10 kilometrów i 4-kilometrowej trasie nordic walking wystartowało łącznie 315 zawodniczek i zawodników. Organizatorzy przygotowali także specjalne – w zależności od wieku – dystanse, na których sportowo rywalizowały dzieci. Zawody pod patronatem Wójta Gminy Borzęcin Janusza Kwaśniaka przygotowali: Stowarzyszenie Kępa Sport z Tarnowa oraz LKS Burzyn, przy współpracy jednostek OSP z gminy Borzęcin oraz Gminnego Ośrodka Kultury w Borzęcinie. Projekt wsparło finansowo Województwo Małopolskie. 10-kilometrową trasę biegu najszybciej pokonał Aleksander Dragan z Kielc. – Nowy, wyśrubowany rekord wynosi od teraz 31 minut i 31 sekund – informuje Jarosław Makowiec ze Stowarzyszenia Kępa Sport. Drugi był Adrian Kijowski z Żabna (czas 34 minuty 10 sekund), któremu udało się obronić zeszłoroczny, srebrny medal i poprawić wynik o 1 minutę 49 sekund. Podium uzupełnił Michał Jamioł z Kielc (34 minuty 32 sekundy). W zawodach rywalizowały także panie. Najlepszą była Sabina Jarząbek z Kielc z czasem 34 minuty 55 sekund (4. miejsce w kategorii OPEN). Kolejne miejsca zajęły Regina Kulka-Mnich z Ropy (38 minut 50 sekund) oraz Anna Jasiak z Woli Rzedzińskiej (39 minut i 48 sekund). – Udało się. Życióweczka poprawio-

czy i jedna biegaczka z gminy Borzęcin. W tym roku nie udało się im zająć miejsca na podium. W kategorii M-1 (mężczyźni 16-29 lat) - Mateusz Obłąk z Borzęcina zajął 13. miejsce. W kategorii M-2 (mężczyźni 30-39 lat) pobiegli: Krzysztof Pagacz (12. miejsce), Karol Kozak (14. miejsce) i Damian Wojdak (20. miejsce) – wszyscy z Bielczy. W kategorii M-4 (mężczyźni 50+) Marek Wiśniewski z Borzęcina zajął 5. miejsce. W kategorii K-2 (kobiety 30-39 lat) startująca Ewelina Curyło z Borzęcina uplasowała się na 9. pozycji.

na prawie o 2 min! Dzisiejszy czas dał mi III miejsce w open, a pierwsze w swojej kategorii! Jestem mega szczęśliwa i dziękuję za trzymanie kciuków mojej kochanej rodzince – komentowała po zawodach w portalu społecznościowym zadowolona Anna Jasiak. Wśród uczestników nordic walking pierwszy na mecie zjawił się Marek Sokołowski z Rymanowa-Zdroju, który trasę pokonał w czasie 23 minuty 25 sekund. Tuż za nim dotarli Michał Florek z Krakowa, (23 minuty 58 sekund) i Małgorzata Oleksyk z Ustrzyk Dolnych (24 minuty 3 sekundy). Niestety, ze względu na panującą pandemię COVID 19 nie zorganizowano bardzo popularnego zawsze biegu rodzinnego. Dzielnie na trasie walczyło pięciu biega-

Dla wszystkich dzieciaków, które ukończyły swoje biegi, pracownice GOK Borzęcin zorganizowały gry i zabawy. Poszły w ruch malowanki, a dzieci wspólnie z rodzicami tworzyli piękne dzieła. Dla rozruszania przygotowano kilka zabaw sprawnościowych, indywidualnych i grupowych. Najlepsi oczywiście otrzymali upominki. Warto przypomnieć, że gmina Borzęcin jest także miejscem organizacji innych wydarzeń biegowych. W lipcu w Bielczy kilkaset osób uczestniczyło w odbywającym się po raz drugi Borzęcińskim Biegu Tytanów – pięciokilometrowej trasie z kilkunastoma bardzo wymagającymi przeszkodami. Ponadto, tegoroczny cykl zawodów biegowych w gminie Borzęcin miał otworzyć zaplanowany na koniec marca I Bieg Szlakiem Żołnierzy Niezłomnych z Gminy Borzęcin. Plany pokrzyżowała jednak pojawiająca się kilka dni wcześniej pandemia koronawirusa.

(pio)


29

Kurier Borzęcki • grudzień 2020

Wyniki biegu głównego (10 km) Kat. Open (mężczyźni) Dragan Aleksander, Kielce, 31:31 Kijowski Adrian, Żabno, 34:10 Jamioł Michał, Kielce, 34:32 Łukasiewicz Sebastian, Miedziana Góra, 35:19 Malec Sylwester, Nowe Rybie, 35:27 Moździerz Piotr, Tuchów, 35:31 Szymula Michał, Tychy, 36:38 Pociecha Piotr, 36:44 Picheta Piotr, Piekoszów, 37:08 Chrobot Daniel, Kielce, 37:13 Jakubczyk Dariusz, Podzamcze, 37:17 Molczyk Paweł, Niwka, 37:50 Rojek Józef, Ropczyce, 38:03 Ptak Krzysztof, Tarnów, 38:06 Dydio Piotr, Sanok, 38:06

Kat. Open (kobiety) Jarząbek Sabina, Kielce, 34:55 Kulka-Mnich Regina, Ropa, 38:50 Jasiak Anna, Wola Rzedzinska, 39:48 Szmigiel Klaudia, Węgrzynów, 40:45 Świerczek Patrycja, Jadowniki, 41:13 Buchaniec Katarzyna, Miechowice Małe, 41:47 Skalak Nina, Ilkowice, 42:00

Sap Karolina, Rybnik, 42:38 Kornaus Alicja, Wola Radłowska, 44:51 Szałaś Anna, Wielkie Drogi, 45:43 Kędra Agnieszka, Rzeszów, 47:16 Rępalska Agata, Krościenko Wyżne, 47:26 Babło Agnieszka, Radłów, 47:35 Słomska Beata, Jodłówka Tuchowska, 47:52 Świątek Karolina, Kraków, 47:58 Wyniki Nordic Walking (4 km) Sokołowski Marek, Rymanów-Zdrój, 23:25 Florek Michał, Kraków, 23:58 Oleksyk Małgorzata, Ustrzyki Dolne, 24:03 Giełbaga Aneta, Pustynia, 24:31 Papiernik Janusz, Trzebinia, 24:45 Tuszkiewicz Piotr, Tarnów, 25:12 Domaradzki Tomasz, Kozłów, 25:22 Paździora Mariusz, Wadowice, 25:29 Padło Janusz, Wierzchosławice, 25:42 Szpunar Mariusz, Sonina, 25:45 Kowalczyk Tadeusz, Kraków, 25:59 Gąsior Marcin, Tarnów, 26:37

Witalec Anna, Boguchwała, 26:37 Boryczko Ludmiła, Bobrowniki Małe, 26:49 Bajorek Łukasz, Zalasowa, 26:56 Mieszkańcy gminy Borzęcin w biegu głównym: Miejsce w kat. open, Imię Nazwisko, Miejscowość, Czas, Kat. wiekowa, Miejsce w kat. wiekowej 31. Pagacz Krzysztof, Bielcza, 41:30, M2(12) 42. Kozak Karol, Bielcza, 43:15, M2(14)

50. Wiśniewski Marek, Borzęcin, 44:23, M4(5) 58. Obłąk Mateusz, Borzęcin, 45:11, M1(13) 64. Wojdak Damian, Bielcza, 45:39, M2(20) 100. Curyło Ewelina, Borzęcin, 48:40, K2(9) Szczegółowe wyniki dostępne pod adresem: https://kepasport.pl/wyniki/


30

Kurier Borzęcki • grudzień 2020

Wrażenia jak z najpiękniejszej bajki Ogród Ireny Myrlak z Przyborowa najmocniej zachwycił jurorów II etapu gminnego konkursu pn. „W moim ogrodzie”. Komisja konkursowa doceniła ogród Pani Ireny za wyjątkowo udane wkomponowanie go w otaczający krajobraz, dobrą aurę sprzyjającą wypoczynkowi oraz równowagę panującą w obrębie fauny i flory. Jurorzy byli także pod dużym wrażeniem ogrodów Andżeliki Zdechlik i Eweliny Kołodziej (obie także z Przyborowa), które - ex aequo - zajęły drugie miejsce. Okolicznościowe spotkanie podsumowujące, odbywający się po raz pierwszy w gminie Borzęcin konkurs, miało miejsce w przepięknej scenerii ogrodu zwyciężczyni. Nagrody o wartości ponad 2000 zł ufundowane zostały przez wójta Janusza Kwaśniaka i Gminny Ośrodek Kultury w Borzęcinie. Upominki przekazało także Gospodarstwo Ogrodnicze Tomasz Ludwa z Brzeska. Z wizytą w ogrodach - Rywalizacja w tym konkursie odbywała się w dwóch etapach – przypomina Piotr Kania z GOK Borzęcin. - W pierwszym komisja oceniała zdjęcia ogrodów nadesłane przez ich właścicieli. W eta-

pie drugim oceniano: pomysłowość i oryginalność ogrodu, dobór roślin zdobiących obiekt (różnorodność form i gatunków), budowle ogrodowe i obiekty małej architektury, trawniki i ich utrzymanie oraz ogólne wrażenie estetyczne. Zgodnie z Regulaminem, jego uczestnikami mogły być wszystkie osoby pełnoletnie, będące właścicielami nieruchomości położonych w gminie Borzęcin, na terenie których znajdują się zgłaszane ogrody. Aby dać szansę wszystkim startującym, organizatorzy zdecydowali się ocenić każdy zgłoszony do konkursu ogród i ogródek. Ich właściciele to: Elżbieta Kocoł, Jadwiga Mularz, Roman Rechul, Wanda Błaszczyk, Ewelina Kołodziej, Irena Myrlak, Ewa Gzyl, Piotr Małek, Iwona Polak, Teresa Piękosz, Andżelika Zdechlik, Anna Sworniowska, Magdalena Wyczesana, Renata Czesak, Joanna Ruszaj, Renata Rajska oraz Beata Sorota. Komisja obradowała w składzie: Katarzyna Pacewicz-Pyrek (florystka, artystka, właścicielka salonu kwiatowego), Katarzyna Żurek (GOK Borzęcin – świetlica w Przyborowie), Bożena Kwaśniak (Urząd Gminy Borzęcin) i Filip Czyż (GOK Borzęcin). Jak


Kurier Borzęcki • grudzień 2020

przyznaje Katarzyna Żurek, pomysłodawczyni konkursu w gminie Borzęcin, wybór był bardzo trudny i komisja miała twardy orzech do zgryzienia. Nagrodzony pierwszym miejscem ogród Ireny Myrlak to - zdaniem jurorów - przestrzeń znakomicie dopasowana do domu i otoczenia, idealny przykład ogrodu, w którym mimo dużej ilości roślin jest mnóstwo przestrzeni i miejsca do wypoczynku. Jak podkreśla Katarzyna PacewiczPyrek, znajdziemy tu nie tylko rabaty z kwiatami, ale też altanę, oczko wodne, staw i - co ważne - spory warzywnik. Spodobał się także trawnik poprzerastany roślinnością polną i leśną. Ogród jest zadbany, naturalny, bajkowy. Irena Myrlak nie kryła swojego zdziwienia i radości: Ogród jest moją wielką pasją, wypoczywam w nim po ciężkim dniu, tutaj regeneruję swoje siły. Wiele roślin udaje się z powodzeniem samej już rozmnażać, dzięki czemu staje się on jeszcze bardziej kolorowy. Ta nagroda to dla mnie ogromne wyróżnienie. Dziękuję za to komisji konkursowej i organizatorom. Gratuluję wszystkim uczestnikom. Jestem przekonana, że łączy nas wszystkich miłość do naszych ogrodów. Zdaniem jurorów na pochwałę i uznanie zasługują także ogrody Eweliny Kołodziej i Andżeliki Zdechlik, z których bije duża różnorodność krzewów i kwiatów zarówno pod względem gatunków, jak i odmian. Zainteresowanie budzi ciekawe ich rozłożenie, obfitość barw i kolorów. Ogrodu Eweliny Kołodziej, nie sposób ogarnąć

31


32

Kurier Borzęcki • grudzień 2020 wzrokiem. Wrażenie dużej przestrzeni potęgują wysokie drzewa rosnące na jego obrzeżach, kontrastujące ze stawem znajdującym się w jego centralnej części. Ilość pracy włożona na przestrzeni kilku dekad w utrzymanie posesji wzbudza podziw i szacunek. Przestrzenią zachwyca także ładnie zagospodarowany ogród Andżeliki Zdechlik. Czuć w nim swobodę, dzięki której łatwo się zrelaksować,

zgłoszonych osób, wybrano – zgodnie z regulaminem konkursu – trzy nagrody główne i jedno wyróżnienie, ale różnice pomiędzy poszczególnymi ocenami były bardzo niewielkie. W ocenie nadesłanych zdjęć kierowano się trzema kategoriami: ujęcie, kompozycja i oryginalność. Nagrodę publiczności wybrali internauci głosując na wybrane zdjęcie – mówi Piotr Kania z GOK Borzęcin. Największą liczbę punktów zdobyło zdjęcie nadesłane przez Iwonę Polak z Borzęcina

a poprzez wkomponowanie zabytkowych maszyn rolniczych, teren zyskuje na atrakcyjności. Wiele z tych opinii - zdaniem jurorów - należałoby także przypisać do innych, wyróżnionych ogrodów, których właścicielkami są: Renata Rajska z Borzęcina Górnego, Teresa Piękosz z Borzęcina Górnego, Wanda Błaszczyk z Przyborowa, Jadwiga Mularz z Przyborowa oraz Anna Sworniowska z Borzęcina Górnego. Wszyscy startujący w konkursie otrzymali od organizatorów dyplomy i upominki. Za rzetelną pracę, poświęcony czas i zaangażowanie symbolicznie podziękowano również członkom jury.

Dolnego. Tuż za nią znalazły się Jadwiga Mularz z Przyborowa i Anna Sworniowska z Borzęcina Górnego. Wyróżniono także fotografię ogrodu Eweliny Kołodziej z Przyborowa. Nagrodę publiczności (400 oddanych głosów na zdjęcie) zdobyła Jadwiga Mularz z Przyborowa. - Przekazane do oceny zdjęcia różniły się sposobem realizacji, choć generalnie wykonano je na przyzwoitym poziomie. Wiele z nich wyglądałyby lepiej, gdyby zrobić je w innym ujęciu lub świetle, może o innej porze dnia. Co ważne, naszym zadaniem była ocena samego zdjęcia, a nie ogrodu. Te oceniane będą w II etapie konkursu – komentował Maciej Mazur, na co dzień zajmujący się fotografią cyfrową. Dla zwycięzców przewidziano nagrody ufundowane przez sponsorów: Sklep Ogrodniczy AURA Sebastian Pacura, FHU OGRÓD Marta Bilińska z Brzeska, Mirosław Tomaszek Szkółka roślin ozdobnych z Jagniówki oraz Gminny Ośrodek Kultury w Borzęcinie. Podsumowując obie rundy konkursu wójt Kwaśniak pogratulował przepięknych ogrodów wszystkim zwycięzcom i wyróżnionym, ale też pozostałym startującym. Podziękował także organizatorom za jego przeprowadzenie zapewniając, że już trwają rozmowy o rozszerzeniu formuły i drugiej edycji w 2021 roku. Choć uczestników indywidualnych i całe sołectwa do wzięcia udziału jeszcze mocniej zachęcać mają dużo bogatsze nagrody finansowe, to dzielenie się pasją i możliwość wymiany doświadczeń jest z pewnością dla większości równie cenną nagrodą. (pio)

Ogrodowe kompozycje jak z obrazka Podczas spotkania wręczono także nagrody zwycięzcom I etapu, w którym komisja sędziowska oceniała fotografie ogrodów wykonane za pomocą telefonu komórkowego bądź aparatu fotograficznego. Zainteresowani publikowali maksymalnie trzy z nich na facebookowym profilu Organizatora. – Komisja konkursowa w składzie: Maciej Mazur (Informator Brzeski), Katarzyna Żurek (GOK Borzęcin – świetlica w Przyborowie), Bożena Kwaśniak (Urząd Gminy Borzęcin) i Filip Czyż (GOK Borzęcin) miała trudne zadanie. Z grona 18


33

Kurier Borzęcki • grudzień 2020

Pomoc „Kwartetu” dla bezrobotnych 36 bezrobotnych osób skorzystało z bezpłatnych kursów zawodowych, które w ramach realizowanego projektu własnego zorganizowała Lokalna Grupa Działania „Kwartet na Przedgórzu” funkcjonująca na terenie gmin: Borzęcin, Brzesko, Dębno i Radłów. Uczestnicy kursów, które przeprowadzi-

li specjaliści z Zakładu Doskonalenia Zawodowego w Brzesku, nabyli umiejętności niezbędne do wykonywania zawodów kelnera i baristy oraz wizażysty. Jednym z celów LGD jest tworzenie warunków do podejmowania pracy przez defaworyzowanych, określonych w lokalnej strategii rozwoju jako bezrobotni. Nabycie przez te osoby dodatkowych umiejętności zawodowych, szczególnie w obecnej sytuacji załamania rynku pracy, powinno odnieść zamierzony skutek. To wyjątkowa pomoc, poszerzająca ofertę państwa w ramach kierowanych na czas pandemii środków do przedsiębiorców, pracowników i osób bezrobotnych. – Należy podkreślić, że znaczącą większość kursantów stanowili młodzi ludzie

i świeżo upieczeni absolwenci szkół średnich – mówi Piotr Kania, prezes Stowarzyszenia „Kwartet na Przedgórzu”. – To było dla nas spore zaskoczenie, ale okazuje się, że młodzież coraz bardziej odpowiedzialnie planuje swoje karie- obsługę kas fiskalnych. Wów- Można sądzić, że podobnie bęry zawodowe i chętnie korzy- czas przeszkolono blisko 70 dzie i teraz. Wszyscy uczestnista z okazji zdobycia nowych bezrobotnych z obszaru wcho- cy lipcowych kursów otrzymaumiejętności. Tym bardziej, że dzącego w skład LGD, czyli li bowiem respektowane w kraza kursy ich uczestnicy nie mu- z gmin: Brzesko, Borzęcin, Dęb- jach UE zaświadczenia o ukońsieli płacić, wszystkie koszty no i Radłów. Wielu z nich znala- czonym szkoleniu. Posiadając poniosła lokalna grupa działa- zło pracę zarówno w kraju, jak je, z pewnością łatwiej znajdą (ml) nia w ramach realizowanego i na terenie Unii Europejskiej. zatrudnienie. projektu własnego – dodaje. War to dodać, że „Kwartet” zorganizował w ubiegłym roku „Europejski Fundusz Rolny na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich: Europa inwestująca w obszakursy dla opera- ry wiejskie”. Operacja pn. „Tworzenie warunków do podejmowania pracy przez osoby bezrobotne torów wózków przez organizację wybranych kursów zawodowych” współfinansowana jest ze środków Unii Europejwidłowych, spa- skiej w ramach działania 19.2 „Wsparcie na wdrażanie operacji wramach strategii rozwoju lokalnego waczy oraz na kierowanego przez społeczność” Programu Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2014-2020

Narodowe Święto Niepodległości w Przedszkolu w Przyborowie Kto Ty jesteś? - Polak mały… Dzień 11 listopada to jedna z najważniejszych dat w historii naszej Ojczyzny. Aby uczcić ten dzień, 10 listopada sala w gru-

pie „Smerfy” przybrała kolory biało-czerwone, a dzieci – odświętnie ubrane, z kotylionami w barwach narodowych – rozpoczęły występ tańcząc poloneza.

Następnie program słowno-muzyczny rozpoczął się przypomnieniem historii Polski oraz walki narodu polskiego o wolność. Słowem i piosenką dzieci oddały szacunek symbolom narodowym, miłości do Ojczyzny, czcząc pamięć tamtych dni. Recytowały wiersze patriotyczne, wiersze na temat piękna naszego kraju, śpiewały także piosenki: „To jest mój kraj”, „Od morza aż do Tatr” – z układem tanecznym, „Katechizm dziecka polskiego” oraz „Polska”. Na zakończenie, przyjmując właściwą postawę, odśpiewano hymn Polski – „Mazurek

Dąbrowskiego”. Głównym celem uroczystości było uczenie dzieci patriotyzmu oraz kształtowanie miłości i przywiązania do kraju ojczystego.

Część artystyczną przygotowała Elżbieta Płaneta, taniec narodowy – Małgorzata Jarosz. Elżbieta Płaneta


34

Kurier Borzęcki • grudzień 2020

Wakacje z wirusem w tle Epidemia koronawirusa Sars-Cov-2 spowodowała niespotykane dotąd ograniczenia w funkcjonowaniu instytucji kultury w całym kraju, także w Gminnym Ośrodku Kultury w Borzęcinie. Od marca br. obowiązuje ograniczenie działalności, odwołanych zostało wiele zaplanowanych wydarzeń kulturalnych i zawieszone

zostay zajęcia odbywające się w prowadzonych świetlicach terenowych. Mimo to – wzorem lat ubiegłych – w GOK Borzęcin w czasie wakacji przygotowno dla dzieci i młodzieży kilka wycieczek, oczywiście z zastrzeżeniem odpowiedniego reżimu sanitarnego. Planowano je tak, aby w odwiedzanych miej-

scach, nie było tłumu i tłoku, a także można było zachować dystans. Wakacyjną przygodę 2020r. rozpoczęto 14 lipca wyjazdem do Iwkowej i Czchowa. Po wejściu na wieżę widokową Szpilówka podziwiano piękną scenerię. W Czchowie uczestnicy

wyjazdu zwiedzili ruiny zamku królewskiego z XIII-XIV wieku, położone na wzgórzu zwanym Baszta nad Dunajcem. Obok znajduje się plac zabaw dla dzieci i altany, gdzie zorganizowano grilla. 23 l ipc a prawie pięćdziesięcioosobowa grupa dzieci wraz z opiekunami wyjechała do kina Planeta w Brzesku na film pt. „Wiking i magiczny miecz”. Tydzień później, blisko trzydzieści osób udało się na tor kartingowy Daytona w Tarnowie. Ry-

walizacja połączona z odrobiną adrenaliny sprawiła, że przejażdżkę gokartem na torze wielu zapamięta na długo. W bardzo upalny dzień 11 sierpnia ponad trzydziestoosobowa ekipa wybrała się zwiedzać pogórzańskie krajobrazy i rezerwat przyrody nieożywionej. Pierwszym punktem wycieczki była wieża widokowa w Bruśniku, z której szczytu podziwiano piękny pejzaż Pogórza Ciężkowickiego, Rożnowskiego i Beskid Niski. Kolejnym miejscem było Skamieniałe Miasto w Ciężkowicach. Idąc wzdłuż niebieskiego szlaku można było zobaczyć między innymi: Skałkę z Krzyżem, Borsuka, Warownię Dolną i Górną, Basztę Paderewskiego, gdzie w 1985 roku, w 125. rocznicę urodzin Ignacego Jana Paderewskiego wmurowano tablicę pamiątkową i nada-

no skałce imię wielkiego Polaka. Wybór skały nie był przypadkowy, podobno z jej szczytu widać dwór i park w Kąśnej Dolnej, które były własnością Paderewskiego oraz gdzie on sam mieszkał i tworzył. Niestety z powodu zakazu zwiedzania ze względu na pandemię COVID19, wizyta w dworku nie doszła do skutku. W sierpniu zaplanowano jeszcze wyjazd do kina, jednak w związku ze zwiększonym zagrożeniem epidemiologicznym w gminie Borzęcin, został on odwołany. - Bardzo się cieszymy, że w dobie pandemii udało się zrealizować, chociaż część zaplanowanych działań. Mamy nadzieję, że kolejne wakacje będą bardziej udane - komentuje Maria Pyrek, instruktor GOK w Borzęcinie.

(h)


35

Kurier Borzęcki • grudzień 2020

Mała książka wielki człowiek Gminna Biblioteka Publiczna w Borzęcinie serdecznie zaprasza przedszkolaków do wzięcia udziału w projekcie ”Mała książka - wielki człowiek” Najwyższy czas przygotować się na długie zimowe popołudnia i wieczory, podczas których nie powinno zabraknąć dobrej książki – dla rodzica i dla dziecka. Warto zatem udać się do Gminnej Biblioteki Publicznej w Borzęcinie oraz Filii Bibliotecznych w Bielczy lub Przyborowie, gdzie każde dziecko w wieku przedszkolnym urodzone w latach 2014-2017, odwiedzając bibliotekę otrzyma w prezencie Wyprawkę Czytelniczą a w niej: książkę „Pierwsze czytanki dla…” dostosowaną pod względem formy i treści do potrzeb przedszkolaka oraz Kartę Małego Czytelnika. Za każdą wizytę w bibliotece, zakończoną wypożyczeniem minimum jednej książki z księgozbioru dziecięcego, Mały Czytelnik otrzyma naklejkę, a po zebraniu dziesięciu zostanie uhonorowany imiennym dyplomem potwierdzającym jego czytelnicze zainteresowania. Oprócz dyplomu przedszkolak otrzyma także drobny czytelniczy upominek. W Wyprawce znajdą coś dla siebie także rodzice – przygotowana dla nich broszura informacyjna przypomni o korzyściach wynikających z czytania dzieciom oraz podpowie, skąd czerpać nowe inspiracje czytelnicze. Dzięki akcji dziecko pozna ważne miejsce na czytelniczej mapie dzieciństwa (bibliotekę) i zostanie pełnoprawnym uczestnikiem życia kulturalnego. Projekt realizowany jest w ramach ogólnopolskiej kampanii promującej czytanie generacyjne „Mała książka – wielki człowiek”. Wyprawka Czytelnicza • Książka „Pierwsze czytanki dla…” – to starannie dobrany zestaw utworów wybitnych polskich poetów i pisarzy dziecięcych, w którym przeczytamy zarówno pozycje klasyczne, jak i współczesne. W gronie autorów znajdziemy m.in. Joannę Papuzińską, Wandę Chotomską, Czesława Janczarskiego czy Hannę Januszewską. W publikacji obecni są również Liliana Bardijewska, Zofia Stanecka, Anna Onichimowska, Małgorzata Strzałkowska, Adam Bahdaj, Michał Rusinek, Agnieszka Frączek, Joanna Kulmowa, Marcin Brykczyński, Jan Twardowski i Grzegorz Kasdepke – twórcy tak różni, jak różne są perspektywy spoglądania na świat. • Broszura dla rodziców „Książką połączeni, czyli przedszkolak idzie do biblioteki” – praktyczny poradnik o korzyściach płynących z codziennego czytania dziecku i odwiedzania z nim biblioteki. Dzięki broszurze rodzice dowiedzą się, dlaczego literatura pełni tak ważną rolę w zrównoważonym, zdrowym rozwoju dziecka, znajdą też wiele czytelniczych porad i inspiracji. Dlaczego warto odwiedzić z dzieckiem bibliotekę? Dziecko może poznać ważne miejsce na mapie dzieciństwa – bibliotekę – i dzięki temu w pełni stać się uczestnikiem życia kulturalnego. Biblioteki oferują nie tylko bezpłatny dostęp do książek, ale też szeroką ofertę kulturalną, dzięki czemu tak dzieci, jak i rodzice mogą wziąć udział w rozmaitych zajęciach, warsztatach i wydarzeniach przygotowanych przez bibliotekarzy. Wizyta w bibliotece uczy dziecko samodzielności, podejmowania własnych wyborów i odpowiedzialności za wypożyczoną książkę. Pamiętajcie, że miłość do czytania jest prezentem na całe życie!

Nowości książkowe w Bibliotece! Serdecznie zapraszamy! Gminna Biblioteka Publiczna w Borzęcinie serdecznie zaprasza do Biblioteki po dostępne już nowości książkowe z beletrystyki, literatury faktu oraz popularnonaukowe. W kryterium doboru literatury kierujemy się zapotrzebowaniem naszych czytelników kupując kolejne tomy ulubionych serii, powieści obyczajowe i kryminalne, thrillery, biografie, reportaże oraz literaturę podróżniczą i historyczną. Księgozbiór został uzupełniony także o powieści dla dzieci i młodzieży oraz lektury szkolne.

Środki na zakup książek nasza Biblioteka po raz kolejny pozyskała składając wniosek do Biblioteki Narodowej w ramach Wieloletniego Programu „Narodowy Program Rozwoju Czytelnictwa” Priorytet 1- Zakup nowości wydawniczych do bibliotek publicznych na rok 2020r. ze środków Ministerstwa Kultury i Dziedzictwa Narodowego oraz Budżetu Gminy przekazane przez Radę i Wójta Gminy Borzęcin. Zapraszamy do naszych Bibliotek i życzymy przyjemnych chwil spędzonych z książką.

Zachęcamy do korzystania z publikacji cyfrowych BN Gminna Biblioteka Publiczna w Borzęcinie zachęca czytelników do korzystania z Biblioteki Narodowej, która udostępnia usługi on-line pozwalające na nieodpłatny dostęp do publikacji cyfrowych. Poprzez bibliotekę cyfrową POLONA zapewniany jest nieodpłatny, szeroki dostęp do obiektów cyfrowych wysokiej jakości (książek, czasopism, rękopisów, starodruków, map, rysunków, grafik, fotografii, pocztówek, nut i druków ulotnych) do nieograniczonego wykorzystania przez wszystkich w dowolnym celu, w tym komercyjnym. Dostępne są tutaj także e-bo-

oki w formatach MOBI lub EPUB. https://www. bn.org.pl/aktualnosci/3931-bezplatne-e-booki-w-polonihttps://we.html

Polecamy również wolne lektury dostępne w katalogu naszej biblioteki: www.bibliotekaborzecin.pl

Z okazji zbliżających się Świąt Bożego Narodzenia oraz nadchodzącego Nowego Roku życzymy wszystkim Czytelnikom pełnych miłości i spokoju chwil spędzonych w rodzinnym gronie. Niech przyszły Rok przyniesie moc szczęścia, które sprawi, że wszystkie podjęte działania zakończą się sukcesem życzą Kierownik i Pracownicy Gminnej Biblioteki Publicznej w Borzęcinie.


36

Kurier Borzęcki • grudzień 2020

Z życia Biblioteki… Działalność Bibliotek w ostatnim czasie została ograniczona ze względu na obostrzenia związane z pandemią COVID-19. Utrudniony jest dostęp czytelników do księgozbioru, ponadto biblioteki były nieczynne dla czytelników: od 20 marca – do 10 maja 2020r. oraz od 9 - 29 listopada 2020r. GBP nie mogła organizować zajęć dla dzieci, spotkań dla dorosłych czy wycieczek. Biblioteki Gminy Borzęcin w tym czasie wzbogaciły się o wiele nowości wydawniczych z różnych dziedzin życia i dla każdego czytelnika niezależnie od wieku. Czytelnicy mogą sprawdzić co nowego ukazało się w katalogu księgozbioru znajdującym się na stronie biblioteki. Pomimo pandemii Gminna Biblioteka Publiczna wraz z Filiami prowadzi swoją działalność. Przez długi czas byliśmy wyłączeni z kontaktu z czytelnikami, nie przeszkadza to jednak działać on line – organizując konkursy i zabawy. Na czas wakacji ogłoszone zostały konkursy : Gminny Konkurs na wykonanie prezentacji multimedialnej Gminy Borzęcin, którego celem była promocja Gminy Borzęcin poprzez odkrywanie i ukazanie ciekawych krajobrazowo i turystycznie miejsc, zabytków oraz obiektów charakterystycznych dla gminy, rozwijanie wśród mieszkańców umiejętności dostrzegania walorów gospodarczych, społecznych, krajoznawczych i kulturowych gminy a także zainteresowanie nasza gminą.

z historii naszej gminy oraz rozpowszechnienie idei fotografowania jako aktywnej formy spędzania wolnego czasu. Przedmiotem konkursu było zdjęcie ściśle związane z gminą Borzęcin wraz z opisem. Spośród dostarczonych prac zostały wybrane najciekawsze: - zabytkowe nagrobki przedstawione w pracy Lucjana Kołodziejskiego, - dawne dzieje i zabytki Bielczy w pracy Łukasza Gali, - historia domu rodzinnego w pracy Adama Kobyłeckiego. Kolejnym konkursem tym razem skierowanym do dzieci z klas III był Gminny Konkurs Plastyczny Barwy jesieni.

lent i wykazując kreatywność stworzyli małe „arcydzieła”. Pomysłowość nie ograniczyła się jedynie do kredek i farb. Przy tworzeniu prac, uczestnicy konkursu sięgnęli do nietypowych materiałów. W duchu ekologii, powstały dzieła z kawałków papieru i jesiennych liści. W tym trudnym czasie pandemii dziękujemy za zaangażowanie nauczycieli i rodziców. Cieszymy się, że otaczające nas barwy jesieni nie pozostały obojętne, a nasi mali artyści uwiecznili je w swoich pracach. Jury zgodnie i z wielką radością przyznało nagrody i wyróżnienia. I miejsce Zosia Winczakiewicz - Borzęcin Górny Wiktoria Knap - Borzęcin Górny Oskar Czernek – Bielcza II miejsce

Sandra Wojnicka - Borzęcin Górny Tomasz Rosa - Borzęcin Dolny

Ocalić jak najwięcej od zapomnienia to kolejny konkurs mający na celu zachowanie w pamięci jak najwięcej Jesień to najbardziej kolorowa pora roku. Lasy w tym okresie mienią się wyjątkowymi barwami. Brązy, kolory złote, czerwone, rude. To nieco inne światło, rześkość oraz oczekiwanie na pierwszy śnieg. W naszej bibliotece też nastała kolorowa jesień. Wszystko to za sprawą konkursu plastycznego. Kolorowych i niezwykle różnorodnych prac wpłynęło wiele. Uczestnicy wykazali się ogromną wrażliwością artystyczną, połączoną z wyczuciem piękna. Pokazując możliwości kolorystyczne, dodając do tego swój ta-

III miejsce Elżbieta Czernek - Bielcza Wiktoria Bodzioch - Bielcza Karol Golis – Bielcza Wyróżnienia otrzymali: Magdalena Cholewa – Borzęcin Górny Szymon Postawa - Borzęcin Górny Igor Czyż - Bielcza Weronika Jaworska - Bielcza Wszystkim serdecznie gratulujemy.


37

Kurier Borzęcki • grudzień 2020

Wielka Liga Czytelników 2019/2020 „Najlepszą rzeczą jaką rodzice mogą zrobić dla szczęścia i przyszłości swego dziecka, jest codzienne głośne czytanie mu dla przyjemności”. Wielka Liga Czytelników to ogólnopolski konkurs czytelniczy dla uczniów szkół podstawowych, który wymaga od uczestników ciężkiej i wytrwałej pracy. W tym roku szkolnym Publiczna Szkoła Podstawowa w Przyborowie przystąpiła po raz piąty do tego konkursu. Wzięło w nim udział 40 uczniów klas I-IV i V-VIII W pierwszym etapie szkolnym uczniowie mieli za zadanie przeczytać 10 książek wybranych przez szkolnego koordynatora z listy Organizatora konkursu. Następnie pobrane z biblioteki testy

rozwiązywali w domu podczas rodzinnego czytania, by zdobyć 10 sprawności czytelniczych i móc przejść do kolejnego etapu. Testy zawierały pytania dotyczące treści całej książki lub jej fragmentu, a także pytania interdyscyplinarne, związane tematycznie z daną książką. Aby test został zaliczony, należało zdobyć co najmniej 80 punktów na 100 możliwych. Komplet sprawności zdobyło 22 uczniów: Borowiec Jonasz (klasa 1), Korda Laura (1), Nowak Aleksandra(1), Siemińska Aleksandra(1),

Styrna Magdalena (1), Zdechlik Milena (1), Chamielec Michalina (2), Gemza Maja (2), Góra Zuzanna(2), Jarosiński Karol (2), Wolsza Oliwia (2), Barnaś Aniela (3), Dadej Amelia(3), Skrężyna Wiktoria (3), Żurek Ewa (3), Kociołek Jakub (4), Chamielec Zuzanna (5), Korda Liliana (5), Sulma Emilia (5), Sulma Julia (6a), Żurek Bartłomiej (6a), Żurek Aleksandra (6b), Bolek Bartosz (8). Spośród 15 uczestników: Korda Laura (klasa 1), Siemińska Aleksandra(1), Chamielec Michalina (2), Gemza Maja (2), Góra Zuzanna(2), Jarosiński Karol (2), Wolsza Oliwia (2), Barnaś Aniela (3), Skrężyna Wiktoria (3), Żurek Ewa (3) , Kociołek Jakub (4), Chamielec Zuzanna (5), Sulma Emilia (5), Sulma Julia (6a), Bolek Bartosz (8) testu kwalifikacyjnego do etapu powiatowego, najlepsi okazali się uczniowie w kategorii klas I – IV: Siemińska Aleksandra, Skrężyna Wiktoria i Kociołek Jakub. W dniu 28 maja 2020 roku odbyły się w całej Polsce Mistrzostwa Powiatów, w tym roku po raz pierwszy onli-

ne. Uczniowie rozwiązywali testy indywidualnie odpowiadając na pytania dotyczące lektury Dominika Wieczorkiewicza „Hulajnogą przez Smoczą Wyspę”. Z radością informujemy, że uczniowie z Przyborowa zdobyli: Jakub Kociołek – tytuł Mistrza Powiatu Wiktoria Skrężyna – tytuł Mistrza Powiatu Aleksandra Siemińska – tytuł II Wicemistrza Powiatu Gratulujemy laureatom oraz wszystkim uczestnikom konkursu, którzy przez prawie cztery miesiące wytrwale zdobywali sprawności czytelnicze, a na koniec przystąpili do testu kwalifikacyjnego. Specjalne podziękowania należą się rodzicom dzieci biorących udział w konkursie, którego celem jest tworzenie mody na czytanie wśród rodzin, aby czytający rodzic stanowił dobry przykład dla dziecka i był dla niego promotorem kultury. Małgorzata Bolek

Jesienna Olimpiada Sportowa „Ruch to zdrowie, każdy przedszkolak Ci to powie” – w myśl tego hasła odbyła się w przedszkolu w Przyborowie w grupie „Smerfy” Jesienna Olimpiada Sportowa. Rywalizację poprzedziła wspólna rozgrzewka, która wprowadziła wszystkich w świetny nastrój i zagrzała do sportowej walki. Przedszkolaki sprawdzały swoje umiejętności w sześciu konkurencjach: „Slalom”, „Nie zgub piłki”, „Rzuty do bramki”, „Toczenie piłki”, „Tunel”, „Równowaga”. Dzieci, podzielone na grupy, znakomicie poradziły sobie z zadaniami, wykazały się sprawnością fizyczną oraz umiejętnością współpracy i zdrowej rywalizacji. Jednak najważniejsza była zabawa. W naszej olimpiadzie każdy został zwycięzcą, czego dowodem były odznaki olimpijskie, które wszyscy otrzymali. Elżbieta Płaneta


38

Kurier Borzęcki • grudzień 2020

Pochówki w borzęcińskim kościele Lucjan Kołodziejski Pierwszy, drewniany kościół w Borzęcinie wybudowany został wraz z lokacją wsi w 1364 r. Umiejscowiono go na lewym brzegu Uszwicy, na tzw. Małej Stronie. Był zapewne świątynią jednonawową z zakrystią. Zgodnie z ówczesnym zwyczajem wokół kościoła usytuowano cmentarz. Z braku materiałów źródłowych niewiele o nim wiadomo. Około 1618 r. po prawej stronie rzeki Uszwicy zwanej „Wielką Stroną”, wybudowano drugi również jednonawowy, orientowany1 kościół, i wraz z nim przeniesiono tam cmentarz. Czy kościół ten był murowany czy drewniany, trudno jest obecnie ustalić. Wiemy natomiast, że uległ zniszczeniu podczas II wojny północnej w 1655 r., za sprawą szwedzkich najeźdźców. Przypuszczalnie miało to miejsce po przegranej przez wojska polskie bitwie pod Wojniczem, 3 października 1655 r. Nie ma możliwości sprawdzenia czy istniały w nim podziemne grobowce, sądzę jednak, że był co najmniej jeden, zważywszy na powszechny wówczas zwyczaj pochówków w kościołach. W 1683 r. na tym samym miejscu rozpoczęto budowę trzeciego kościoła parafialnego, zakończoną w 1730 r. Ostateczny, współcześnie znany nam trzynawowy kształt, wraz z 64-metrową dzwonnicą nadała świątyni rozbudowa z lat 1912-1922. Jak zauważa znawca tematu: Nekropolię średniowieczną i wczesnośredniowieczną można podzielić na cmentarz wewnętrzny (w kościele) i zewnętrzny. Kościół spełniał zatem funkcje modlitewne i grzebalne. Zasadniczo wnętrze kościoła było najbardziej prestiżowym miejscem grzebalnym, przeznaczonym dla elity parafii, zaś cmentarz przykościelny służył ogółowi ludności.(…) W kościele kładziono zmarłych do murowanych grobowców.2 Po analizie zachowanych archiwaliów uważam, że w borzęcińskim kościele było ich trzy. W księgach zgonów określano je jako sepulchro3. Pierwszy raz słowo crypta/ krypta pojawia się dopiero w 1763 r., w związku z pochówkiem Sebastiana Rudawskiego. Według informacji zawartych w najstarszych Liber Mortuorum/ Księgach zmarłych z lat 1683-1774, znamy imiona i nazwiska mieszkańców Bozęcinka. Co najmniej 176 z nich spoczywa w borzęcińskim kościele. Co ciekawe, nie zachowała się w nim żadna tablica epitafialna. Być może były, może uległy zniszczeniu podczas pożaru w 1801 r. lub odbudowie kościoła. Pamięć o zmarłych ocaliły Księgi.

29 marca 1683 zmarł Czcigodny, Wielebny Marciń Dzicinski proboszcz w Bozecinku. Jednako z Eucharystią przyjął Ostatnie namaszczenie. Zmarł w wieku 58 lat. Drugim, odnotowanym księdzem wikariuszem pochowanym w kościele jest ks. Szymon Jantoszewicz, zmarły 27 września 1699r. W metryce zgonu napisano: opatrzony został sakramentami, żył lat 41. Leży w grobowcu tegoż kościoła, który jest w większym chórze od strony wschodniej w kierunku południowym położony. Któremu spokój wieczny daj Panie i światło wiekuiste niech świeci jemu. Chociaż nie ma źródłowego potwierdzenia to uważam, że kolejny proboszcz z lat 1683-1725, ks. Krzysztof Rogoziński również spoczywa pod ołtarzem głównym. Był doktorem filozofii, dziekanem tarnowskim i kanonikiem wojnickim. Własnym sumptem ufundował ołtarz różańcowy do borzęcińskiego kościoła. Nie można wykluczyć, że również kolejny proboszcz z lat 1725-1729, ks. Andrzej Gorzewski/ Gorzelski spoczywa w krypcie, pod ołtarzem głównym. 11 kwietnia 1743r. zmarł w wieku około 40 lat ks. Piotr Wasielowski. W Księdze Zmarłych określony został jako duszpasterz Bozenciński/ Curatus Bozencinensis. Pochowany w grobowcu/ Sepultus in Sepulchro. Dwa kolejne pochówki z 1703 r. i 1704r. dotyczą szlachty zagrodowej. Zarówno Kazimierz Radanski, jak i Mikołaj Olszanowski określeni byli łacińskim słowem Scultetus, czyli sołtys. Dzierżawili sołectwo Borzęcin, składające się z 2 łanów, zapewne w różnym czasie. 20 maja 1740r. zmarł i został pochowany ks. Piotr Jakub Gaworski, wikariusz w borzęcińskim kościele. Ostatniego namaszczenia udzielił mu ks. Piotr Wasilowski proboszcz. Zapewne i on został złożony w grobowcu, pod zakrystią kościoła. Pod ołtarzem głównym w 1752r. pogrzebano też członków rodziny szlacheckiej; dwuletnie dziecko określone jako Casimirus Nobilis Dominici Zaleski/ Kazimierz syn szlachetnie urodzonego Dominika Zaleskiego, a także 6-miesięczną Helenę Włoczowską. 22 listopada 1754r. zmarła matka miejscowego wikariusza Marcina Józefa Jana Karasia. Jej metrykę zgonu w tłumaczeniu na język polski przytaczam w całości: 22 listopada z parafii Szczyrzyc dekanatu dobczyckiego (zmarła przyp. L. Kołodziejski) Agnieszka, Grzegorza Karasia4 żona z Listowa (?) odwiedzając syna swojego księdza ze wsi Borzęcinek, u niego zmarła z całym brzemieniem lat blisko 80, opatrzona sakramentami, złożona w grobowcu, kierunku wschodnim pod Wielkim Ołtarzem.

Grobowiec pod ołtarzem głównym Najważniejszy grobowiec znajdował się pod ołtarzem głównym, możliwe że pochodził z czasów funkcjonowania wcześniejszego kościoła. Nazywanie takiego grobowca kryptą wydaje się być bardziej odpowiednie. Był przeznaczony dla proboszczy pracujących w tutejszej parafii oraz szlachty zarządzającej w imieniu biskupa krakowskiego folwarkiem w Borzęcinie, określanej z łaciny jako generosus dominus/szlachetnie urodzeni. W metrykach zgonów przy pochowanych w tym miejscu stosowano zwrot Iacet in Sepulchro sub maiori Altari/ spoczywa w grobowcu pod wielkim ołtarzem. Pierwszy udokumentowany pochówek dotyczy ks. Marcina Dzicinskiego, proboszcza z lat 1661-1683, który zmarł 29 marca 1683 r. w wieku 58 lat i spoczął w krypcie pod ołtarzem głównym. W dostępnej literaturze podawana jest błędnie data zarówno jego śmierci 1680 r. jak i nazwisko Dziuliński.

Grobowiec w prezbiterium przed ołtarzem głównym Drugi grobowiec/ krypta znajdowała się w prezbiterium, przed ołtarzem głównym. Przy określaniu osób spoczywających w nim standardowo stosowano formułę Pochowany w kościele przed Ołtarzem Większym/ Sepultus in Eccesia ad Aram Maiorem. Pochowano w niej 52-letnią Annę Szymańską, żonę młynarza z Borzęcina. Przypomnę, że młynarz w ówczesnej hierarchii społecznej zajmował wysoką pozycję. Stąd to miejsce pochówku. Warto wspomnieć, że w Borzęcinie działały wówczas na rzece Uszwicy trzy młyny, napędzane siłą przepływającej wody. W 1756 r. spoczęła w grobowcu także szlachecka córka Marianna Sobaszewska, 30-letnia panna. W następnych latach chowano kolejnych szlachetnie urodzonych, a także ich dzieci.

2. Metryka zgonu Katarzyny Gebułtowskiej. Fot. L. Kołodziejski

1. Metryka śmierci ks. Marcina Dzicinskiego. Fot. L. Kołodziejski Kościół orientowany jest kościołem, którego prezbiterium skierowane jest na wschód. Zwyczaj ten przywędrował ze Wschodu, gdzie w ten sposób budowle sakralne zaczęto wznosić ok V w. n. e. Zaczęto wtedy stawiać część prezbiterialną, mieszczącą ołtarz główny, ku wschodowi. http://www.infoserwis-etnokultura.pl/r,3,243,982,Kosciol-orientowany.html. Dostępne 18.7.2020. 2 Mateusz Wyżga, Funkcjonowanie wiejskich cmentarzy parafii katolickich w dobie przedrozbiorowej na przykładzie dekanatów Nowa Góra, Skała i Proszowice z okolic Krakowa, „Kwartalnik Historii Kultury Materialnej ”2014, R. 62, nr 3, s. 446. 3 M. Wyżga zapisał: Nie zawsze wiadomo dokładnie ze źródeł czy pod określaniem grób kościelny” kryje się płytowy grobowiec sklepiony, pochówek pod posadzką, czy podziemny korytarz z wnękami na trumny (katakumba). s. 446.

Ostatni pochówek w kościele dotyczy 28-letniego Andrzeja Kowala. Miał on miejsce 21 grudnia 177? (brak danych, dalej b.d.) r. Sepultus in Eccesia ad Aram Maiorem/ jego doczesne szczątki spoczęły w kościele, przed ołtarzem większym. Zmarły 28 października 1786 r. wikariusz ks. Jan Poborski, pochowany został na cmentarzu przykościelnym. Przy jego metryce zgonu podano numer ewidencyjny domu wikariusza, tj. 204.

1

Grobowiec pod zakrystią Nuova Sepulchro Komora ta mieściła się pod ówczesną zakrystią, po stronie południowej. Miała długość ok. 20-30 m. W jej środku znajdował się korytarz, a po obydwóch stro4

Ks. Marcin Józef Jan Karaś w latach 1754-1755 pełnił obowiązki wikariusza przy tutejszym kościele, a w latach 1755-1760 proboszcza.


39

Kurier Borzęcki • grudzień 2020

ciasnym korytarzem do podziemnego przedsionka, a później w zależności od statusu zmarłego trafiała do krypty nr I - pod ołtarzem głównym, krypty nr II - w prezbiterium, przed ołtarzem głównym lub krypty nr III - pod zakrystią i dalej w kierunku zachodnim. Jeszcze do niedawna zachodnia część krypty III była ceglana, ze śladami po łuku drzwiowym. Aktualnie ściany pokryte są tynkiem. Na fasadzie północnej nadal zachowane jest wejście. III krypta odbiega zdecydowanie wyglądem od pierwotnego. Podczas prac związanych z wykonywaniem kostki brukowej wokół kościoła została zmniejszona, a zachowane niekompletne szkielety, przewiezione na cmentarz parafialny i tam pogrzebane z należytym szacunkiem. Część krypty z kolei została pogłębiona i omurowana cegłą.

3. Kościół w Borzęcinie, 1899 r. Po lewej stronie ambona, dalej ołtarz MB Różańcowej, w głębi prezbiterium oraz Wielki Ołtarz. Po prawej ołtarz Serca P. Jezusa, w miejscu ołtarza św. Antoniego. Po prawej znajdowała się też chrzcielnica (niewidoczna na zdjęciu). Fot. Tadeusz Mroczkowski

nach ceglane (zapewne zasklepione) mury, na których kładziono trumny. Innymi słowy mogły przypominać wnęki służące do składowania trumien. 21 lutego 1696 r. zapisano, że zmarł Kazimierz Satalecki lat 63 i spoczął iacet in Sepulchro novo ad meridem / w nowym grobowcu, po stronie południowej. Ten rok można przyjąć za datę powstania grobowca. 23 marca zmarła Elżbieta Satalina lat 60 (zapewne jego żona) i również spoczęła w nowym grobowcu, po stronie południowej. W tym samym roku pochowano Katarzynę Żychowicką, również jej trumna znajdowała się po stronie południowej. W następnych latach chowano kolejnych zmarłych m.in. 4 sierpnia 1714 r. 52-letnią Zofię Boracką. 3 października 1751 r. spoczął w nim też i miejscowy organista. Józef Tuczepski, przez 23 lata organista tegoż kościoła, pobożny, wstrzemięźliwy i wierny, zaiste w wieku lat 75, opatrzony najświętszym sakramentem, złożony w grobowcu. 2 marca 1759 r. zmarł Stanisław Indyarczyk lat 22, opatrzony sakramentami, w grobowcu poniżej zakrystii pochowany w trumnie zwanej wówczas skrzynią5. 4 października 1765 r. zmarła Marianna Bąkowa Sepulta in Sepulchro/ pochowana w grobowcu. Ostatni zgon odnotowano 5 maja 1767 r., zmarła wówczas Teresa Małkoska. Sepulta in Sepulchro in Ecclea/ pochowana w grobowcu w kościele, który był przeznaczony dla mieszkańców Borzęcina i Bielczy, a dokładnie dobrodziejów kościoła, zamożnych kmieci.

4. Fragment III grobowca, pod kościołem, stan współczesny. Fot. L. Kołodziejski

Grobowiec od strony południowej Współczesne zejście do III grobowca/ krypty stanowi 8 krętych schodów, o szerokości nie przekraczającej 90 cm. Nie ma możliwości zniesienia tamtędy trumny. Sprawą otwartą pozostaje więc sposób transportu ciał zmarłych w trumnie lub skrzyni, jak to wówczas mówiono. Uzyskane informacje od Jana Rychlickiego, pełniącego od wielu lat funkcje kościelnego, rzucają światło na ten temat. Wejście do piwnic było na zewnątrz, jego zarys można znaleźć nieco poza murem ogrodzenia współczesnego, od strony południowo-wschodniej. Każda trumna była znoszona Sepultus in arra.

5

Zamknięcie krypt Wraz z zajęciem Małopolski przez austriackiego zaborcę w 1772 r., wprowadzano nowe prawa i nazwy. Odtąd mieszkańcy Borzęcina mieszkali w Galicji, a stolica państwa znajdowała się w Wiedniu! Jeden z artykułów dotyczył zakazu pochówków w kościołach. Obecna w Borzęcinie austriacka komisja w dniu 4 września 1786 r. pozostawiła wytyczne odnośnie krypty: Krypta pod ołtarzem większym dla Kapłanów znajduje się, która jednak już obmurowana została, przez komisję zaś ponownie została włączona, i dla obecnych w inwentarzu jest zanotowana, aby nikt nigdy nie odważył się, na nowo Kryptę otwierać i jakiegoś trupa tam pochować, następnie są po obu stronach jedna pod zakrystią druga naprzeciwko zakrystii, te obie puste, za spiżarnię służyć mogą. Criptasub altari maiori pro Sacerdotibus reperitur, quae tamen iam abmurata 5. Schody do krypty, stan współczesny. est, per commisionem autem Fot. L. Kołodziejski iteratim iniungebatur, et praesentibus in inventario notatur, ne qui unquam audeat, denovo Cryptam hanc aperire, et quodcumque cadaver ibi sepellire, dein sunt in utroque latere una sub sacristia altera in opposito sacristia, quae utraque vacua pro cellario inservire possunt.6 Gdyby udało się wejść do zamurowanej krypty I, pewnie naszym oczom ukazałby się mroczny widok. Może to pożar kościoła z 1801 r. strawił trumny i kości, pozostawiając jeno popiół i metalowe elementy? Chór większy Przestrzeń między drzwiami wejściowymi kościoła, a prezbiterium określana była jako choro maiori lub ogólnikowo choro maiori in Eccla / chór większy w kościele. Obecnie adekwatnym określeniem będzie nawa główna. W niej pochowano największą ilość zmarłych. Wobec braku jakichkolwiek wskazówek trudno stwierdzić czy były tam piwnice/ grobowce/ krypty. Może chowano wprost w ziemi, w wydrążonych jamach.7 W kościołach podkrakowskich podłoga zwykle była kamienno-ceglana lub kamienno-drewniana, przy czym kamień najczęściej stosowano w prezbiterium, zaś cegłę w nawie8. Trudno ustalić czy byli pogrzebani w trumnach zwanych wówczas skrzynkami, czy w pośmiertnych całunach wykonanych z konopi lub lnu. Faktem jest, że do określenia stosowane jest słowo versus czyli rząd, szereg, sugerując zaplanowane rozmieszczenie miejsc pochówku. Dokładne umiejscowienie ciał możliwe byłoby do zbadania dopiero po przeprowadzeniu prac archeologicznych. Sprawa jest jednak o wiele bardziej skomplikowana. Nie wiadomo jakie szkody wyrządził wielki pożar z pierwszej poł. 1801 r. Liczne powodzie też zapewne miały wpływ na stan zachowania kości. Niewątpliwie, Liber Inventarium Buchalterium Beneficii Borzęcincinesis. R. Niedźwiadek, Od cmentarza rzędowego do krypt – przestrzeń sepulkralna Lublina w późnym średniowieczu i okresie nowożytnym w świetle badań archeologicznych, s.97. 8 M. Wyżga … s.446. 6 7


40

Kurier Borzęcki • grudzień 2020

czym ważniejsza była osoba w społeczności dawnego Borzęcina, tym była chowana bliżej prezbiterium. Ołtarz Bractwa Różańcowego Po lewej stronie nawy głównej był i jest ołtarz MB Różańcowej. Przy nim chowano zasłużonych członków Bractwa Różańcowego. Pierwszy pochówek odnotowano 14 stycznia 1702 r., zmarł wówczas 50-letni Jakub Bąkowski, pochowany został penes Altare BVM SS Rosaii/ obok Ołtarza MB Różańcowej. Innymi zmarłymi spoczywającymi w pobliżu tegoż ołtarza byli m.in: Andrzej Przewłocki lat 80, zmarły 6 kwietnia 1712 r., Wojciech Kliszewicz lat 80, zmarły 16 lutego 1718 r. Ołtarz św. Antoniego Po prawej stronie nawy głównej, w miejscu obecnego ołtarza Ukrzyżowania, usytuowany był ołtarz św. Antoniego (patron zagubionych). Spoczywała przed nim m.in. zmarła 13 września 1691 r. Anna Sapiąnka lat 70. Versus meridiem ad Altare Sncta Antony/ w szeregu południowym, od ołtarza św. Antoniego. Następną pochowaną była 14-letnia Marianna Warysiowna, która zmarła 14 lipca 1699 r. De Sylvis choro maiori ante Altare Sncta Antony/ z Lasu, w chórze większym, przed ołtarzem św. Antoniego. Kaplice W kościele znajdowały się 2 kaplice. Niewiele wiadomo o nich ponadto. Jedna umiejscowiona była po stronie północnej kościoła, blisko ambony. Spoczął w niej m.in.: Jan Hanek Subditus Plebanalis / plebański chłop, zmarły 13 sierpnia 1750 r. Druga kaplica również była usytuowana po stronie północnej, blisko drzwi. 2 stycznia 1760 r. pochowano w niej roczną Mariannę, córkę Michała Janiszewskiego i Wiktorii, prawych małżonków. Ołtarz Męki Pańskiej Zapewne borzęcińska pieta z drugiej poł. XV w., znajdująca się obecnie w kościele była integralną częścią ołtarza Męki Pańskiej. Informacja ta zawarta została w jednej z metryk zgonu. 8 marca 1754 roku zmarła Katarzyna żona Antoniego Stocha mająca około lat 60. Opatrzona sakramentami świętymi spoczywa w kościele przed Ołtarzem Męki Pańskiej Chrzcielnica Kolejne miejsce pochówków w borzęcińskiej farze usytuowane było penes baptysterium/ obok chrzcielnicy. 9 czerwca 1698 r. zmarł 25-letni Tomasz Jozczyk. Jak zapisano spoczywa choro maiori pones baptistorius ad meridiem/ w chórze większym, przy chrzcielnicy, od strony południowej. 10 czerwca 1701 r. zmarła 46-letnia Regina Wiasowa sub Baptisteris/ pochowana pod chrzcielnicą. 8 marca 1702r. odszedł do wieczności 70-letni Mikołaj Izbińsk, kantor borzęcińskiego kościoła. Ambona Pod amboną spoczął 64-letni Jan Zachara, zmarły 9 stycznia 1694 r. 10 grudnia 1718 r. zmarł Andrzej Kozdroj. 4 stycznia 1713 r. Zofia Karasieńska lat 63 i została pochowana w pobliżu ambony. Przed i za progiem … Ante fores sacristianum / przed progiem zakrystii spoczęła Dorota Stoska, zmarła 6 maja 1694 r. Również za progiem kościoła chowano zmarłych 15 czerwca 1694 r. Spoczął tam Stanisław Kramarz lat 60. W metryce zapisano Iacet in Ecclesis choro post fores Eccta / spoczywa w chórze większym kościoła, za jego progiem.

6. 10 stycznia (1750 r.) zmarł Jan Mroz z Bozęcina, 80-letni starszy człowiek, w życiu i po śmierci dla Kościoła łaskawy na miarę swoich możliwości, opatrzony świętymi sakramentami, pochowany w świątyni w kierunku północnym. Fot. L. Kołodziejski

Według stron świata Miejsce spoczynku zmarłych w nawie głównej określano wg stron świata. I tutaj występuje rozróżnienie pochodzące jeszcze ze średniowiecza. Kierunek wschodni symbolizował zmartwychwstanie, poranek budzącego się dnia, a strona południowa jasność świecącego słońca. Kierunek zachodni, a szczególnie północny wiązany był ze zmrokiem, ciemnościami i nocą. Trudno jest uzasadnić uwarunkowania odnoszące się do miejsc pochówku konkretnych osób. Niemniej była to ważna reguła. Przykładowo, w 1687 r. pochowano Jana Wiiasa, pogrzebany został w szeregu południowym, Zofia Kobełecka w szeregu wschodnim, a Marcina Stasko w szeregu zachodnim. Zmarła w 1689 r. Anna Sylwina pochowana w środkowej części kościoła. Regina Rogozka pochowana 11 grudnia 1694 r. prope parietem versus meridem / blisko ściany południowej kościoła. Wykaz zmarłych mieszkańców parafii Borzęcin pogrzebanych w kościele Kolejność chronologiczna. Zachowałem pisownie nazwisk w oryginale, łacińskie imiona zamieszczam w języku polskim. Podaję datę pogrzebu, nazwisko i imię, wiek zmarłego oraz wybrane lokalizacje. 29 marca 1683 r., Dzieciński Marcin, lat (dalej l.) 58, proboszcz. 15 lipca 1683 r., Gorcyna Anna, l. 44. 15 grudnia 1684 r., Rogóż Błażej, l. 18. (b.d.) stycznia 1685 r., Orszulicka Jadwiga, l. 70. 11 listopada 1685 r., Rogozka Regina, l. 20. 16 grudnia 1685 r., Zychowic Jakub, l. 12. 28 grudnia 1686 r., Stasko Marcin, l. 89. 20 stycznia 1687 r., Chlebiczyna Regina, l. 70. 20 lutego 1687 r., Hanek Grzegorz, l. 69. 20 kwietnia 1687 r., Wiias Jan, l. 56. 9 maja 1687 r., Kobełecka Zofia, l. 70. 12 czerwca 1687 r., Stoch Marcin, l. 60. 25 czerwca 1687 r., Stasko Marcin, l. 92. 18 kwietnia 1688 r., Morelowa Agnieszka, l. 70. 4 czerwca 1688 r., Tobolina Agnieszka, l. 50. 21 lipca 1688 r., Bobrka Zofia, l. 60. 17 lutego 1689 r., Zakrzewski Aleksander, l. 55, w grobowcu. 14 lipca 1689 r., Sylwina Anna, l. 40. 23 stycznia 1690, Nieboras Walenty, l. 80. 24 stycznia 1690 r., Stochowa Teresa, l. 30. 21 kwietnia 1690 r., Bach Stefan, l. 50. 15 września 1690 r., Badgunt Walenty, l. 70. 24 listopada 1690 r., Szydłowa Elżbieta, l. 90. 20 grudnia 1690 r., Czernek Szymon, l. 110! 27 stycznia 1691 r., Stancowa Jadwiga, l. 70. 10 marca 1691 r., Buay Marcin, l. 60. 18 kwietnia 1691 r., Jozkowa Jadwiga, l. 54. 26 maja 1691 r., Cyrulik Bartłomiej, l. 50. 5 września 1691 r., Rogozka Dorota, l. 66. 13 września 1691 r., Sapiąnka Anna, l. 70. 19 października 1691r., Graniczny Szymon, l. 54. 21 grudnia 1691 r., Pasternakowna Katarzyna, l. 26. 22 stycznia 1692 r., Sapian Szymon, l. 80. 11 lutego 1692 r., Siedlecka Maria, l. 80. 31 października 1692 r., Liska Anna, l. 60. 1 września 1693 r., Rogozek Andrzej, l. 56. 1 września 1693 r., Buayka Anna, l. 46. 10 września 1693 r., Kobełecki Wojciech, l. 90. 9 stycznia 1694 r., Zachara Jan, l. 62. 7 marca 1694 r., Żychowic Jan, l. 50. 24 marca 1694 r., Lądo Wawrzyniec, l. 52. 26 kwietnia 1694 r., Zychowic Marcin, l. 40. 2 maja 1694 r., Buay Laurenty, l. 68. 6 maja 1694 r., Stoska Dorota, l. 74. 15 czerwca 1694 r., Kramarz Stanisław, l. 60. 25 października 1694 r., Folak Stanisław, l. 80. 11 grudnia 1694 r., Staśkowa Anna, l. 66. 13 maja 1695 r., Jewiarz Łukasz, l. 55. 18 lutego 1696 r., Lasucha Jakub, l. 90. 26 marca 1696 r., Olexy Bartłomiej, l. 55. 27 marca 1696 r., Satalina Elżbieta, l. 60. 5 lutego 1697 r., Ruciarz Stanisław, l. 83. 9 lutego 1697 r., Buay Stefan, l. 50. 21 lutego 1696 r., Satalecki Kazimierz l. 63, w grobowcu. 26 marca 1696 r., Olexy Bartłomiej, l. 55. 27 marca 1696 r., Satalina Elżbieta (żona Sataleckiego Kazimierza9), l. 60, w grobowcu. 5 lutego 1697 r., Ruciarz Stanisław, l. 83. 9 lutego 1697 r., Buay Stefan, l. 50. 1 kwietnia 1697 r., Stoch Szymon, l. 39. 5 czerwca 1697 r., Staskowna Zofia, l. 20. 21 czerwca 1697 r., Czarny Franciszek, l. 60. 1 lipca 1697 r., Sylwionka Zofia, l. 56. 26 września 1697 r., Nieboraska Zofia, l. 36. 16 lutego 1698 r., Warysiowa Jadwiga?. 9 czerwca 1698 r., Jozczyk Tomasz, l. 25. 17 września 1698 r., Koszacki Wojciech, l. 36. 13 kwietnia 1699 r., Kramarzowa Zofia, l. 27. 14 lipca 1699 r., Warysiowna Marianna, l. 14. 27 września 1699 r., Jantoszewicz Szymon, ksiądz, l. 41. 9 grudnia 1699 r., Moszyńka Katarzyna, l. 95. 9 listopada 1700 r., Nowaczik alias / inaczej Nieborasik Andrzej, l. 16. 10 czerwca 1701 r., Wiasowa Regina, l. 46. 19 sierpnia 1701 r., Bandzina Zuzanna, l. 45. 3 września 1701 r., Siokorzyna Anna, l. 40. 14 stycznia 1702 r., Bąkowski Jakub, l. 50. 11 lutego 1702 r., Głazek Ambroży, l. 32. 8 marca 1702 r., Izbinski Mikołaj, kantor w kościele, l. 70. 8 marca 1702 r., Karasieński Jan, l. 15. 11 maja 1702 r., Józek Jan, l. 70. 4 września 1702 r., Tobolina Marina, l. 40. 15 grudnia 1702 r., Paiączek Jan, l. 30. 7 lutego 1703 r., Staskowa Katarzyna, l. 60. 11 kwietnia 1703 r., Buchyka Katarzyna, l. 65. 7 sierpnia 1703 r., Morsztynik Józef, l. 22. 14 lipca 1703 r., Radanski Kazimierz, l. 70, w grobowcu. 20 sierpnia 1703 r., Zychowicowna Regina, l. 15. 4 stycznia 1704 r., Olszanowski Mikołaj, l. 70, w grobowcu. 23 stycznia 1704 r.; Stasko Andrzej, l. 80. 1 marca 1704 r., Wych Marcin, l. 60. 25 maja 1704 r., Chlebica Jan, l. 85. 20 maja 1711 r., Budzioszka Anna, l. 18. 24 grudnia 1711 r., Obłąkowa Maria, l. 13. 5 marca 1712 r., Cholewian Agnieszka, l. 62. 15 marca 1712 r., Szcząskowa Agnieszka, l. 8. 6 kwietnia 1712 r., Przewłocki Andrzej, l. 80. 4 stycznia 1713 r., Karasieńska Zofia, l. 63. 10 stycznia 1713 r., Pochrońka Ewa, l. 80. 15 lutego 1714 r., Szymańska Anna, l. 52. 6 marca 1714 r., Boracza Mateusz, l. 30. 4 kwietnia 1714 r., Nowak Mateusz, l. 60. 5 kwietnia 1714 r., Nowak Stefan, l. 20. 5 kwietnia 1714 r., Rolnicki Mateusz, l. 40. 7 kwietnia 1714 9

Zarówno Satalecki Kazimierz jak i Satalina Elżbieta pochowani byli w jednej, nowej krypcie, w południowej jej część, zapisano bowiem w obydwu przypadkach ad meridiem.


41

Kurier Borzęcki • grudzień 2020 r., Kowalka Katarzyna, l. 70. 14 kwietnia 1714 r., Wiiasowa Marianna, l. 18. 20 kwietnia 1714 r., Bącka Zofia, l. 60. 25 kwietnia 1714 r., Kowal Błażej, l. 58. 28 kwietnia 1714 r., Czurztowna Katarzyna, l. 20. 12 maja 1714 r., Kowalka Elżbieta, l. 46. 19 lipca 1714 r., Nowakowska Regina, l. 80. 4 sierpnia 1714 r., Boracka Zofia, l. 52, w grobowcu. 16 października 1714 r., Hanek Wojciech, l. 115 ! 29 grudnia 1714 r., Karasiewski Stanisław, l. 40. 2 stycznia 1715 r., Klimkowna Katarzyna, l. 70. 26 lutego 1715 r., Cnota Stanisław, l. 60. 1 marca 1715 r., Szcząsko Kanty (Jan), l. 90. 11 marca 1715 r., Kosacki Jan, l. 40. 21 maja 1715 r., Karaszewska Zofia, l. 40. 4 stycznia 1716 r., Oleksy Walenty, l. 70. 25 lutego 1717 r., Olexy Bartłomiej, l. 60. 15 maja 1717 r., Morsztyn Grzegorz, l. 80. 15 listopada 1717 r., Srakulina Agnieszka. 17 stycznia 1718 r., Staskowa Magdalena, l. 80. 16 lutego 1718 r., Kliszewicz Wojciech, l. 80. Styczeń, 1737 r., Kiiacka Łucja. Marzec, 1737 r., Jabłąnski Józef. Marzec, 1737 r., Siedlarka Katarzyna. Kwiecień, 1737 r., Pawłowska Anna. Kwiecień, 1737 r., Staszkowa Anna. 20 maja 1740 r., Gaworski Piotr Jakub, ksiądz wikariusz. 20 czerwca 1742 r., Piękoszowski Andrzej. 11 kwietnia 1743 r., Wasielowski Piotr, curatus, l. 40, w grobowcu. 1 marca 1748 r., Indiarski Józef, l. 40. 16 grudnia 1748 r., Czarny Teresa, l. 23. 3 stycznia 1749 r., Łuczycki Mateusz, l. 49, donatariusz10. 1 stycznia 1750 r., Mróz Jan, l. 80. 1 sierpnia 1750 r., Hanek Jan, l. 65. 3 października 1751 r., Tuczepski Kazimierz, l. 75, organista, w grobowcu. 30 grudnia 1751 r., Klisiewicz Marianna, l. 17. Maj 1752 r., Kazimierz Dominik Zaleski, l. 2, syn szlachcica, w grobowcu. 25 lipca 1752 r., Włoczowska Helena, 6 miesięcy, w grobowcu. 31 października 1752 r., Włoczewski Jan, l. 10, uczeń kolegium pijarskiego, w grobowcu. 27 marca 1753 r., Chlebica Łukasz, l. 80. 28 marca 1753 r., Jamrozek Andrzej, l. 40. 4 kwietnia 1753 r., Strzałka Wojciech, 8 dni. 16 kwietnia 1753 r., Warys Anna, l. 80. 27 września 1753 r., Guzowska Teresa, 1 rok (dalej 1 r.), 27 października 1753 r., Zaleśna Marianna, l. 40. 17 listopada 1753 r., Stasko Tomasz, l. 70. 25 lutego 1754 r., Staszowski Józef, l. 70. 8 marca 1754 r., Stoch Katarzyna, l. 60, 17 maja 1754 r., Gdowski Jan, l. 90. 1 czerwca 1754 r., Bratko Małgorzata, l. 11. 18 czerwca 1754 r., Dzierzwiński Tomasz Ksawery, l. 6. 10 lipca 1754 r., Ciochoń Szymon, l. 2. 5 sierpnia 1754 r., Kudła Wawrzyniec, l. 7. 12 listopada 1754 r., Karaś Agnieszka, l. 80, matka proboszcza, w grobowcu. 20 grudnia 1755 r., Wójcik Szymon l. (b.d.). 14 marca 1756 r., Sobaszewska Marianna l. (b.d.), w grobowcu. 19 marca 1756 r., Burlak Wojciech, l. 60. 1 października 1757 r., Dzierwiński Michał, l. (b.d.). 5 listopada 1757 r., Dzierwiński Józef, 2 tygodnie. ? Luty 1758 r., Czuryło Zofia, l. 60. 10 maja 1758 r., Dzierwińska Katarzyna, l. 3. 1 grudnia 1758, Warys Marianna, l. 70, żona kmiecia, w grobowcu. 2 marca 1759 r., Indyarczyk Stanisław, l. 22, w grobowcu. (b.d.) Styczeń 1760 r., Janiszewska Marianna, 1 r. 2 marca 1762 r., Giełbutowska Katarzyna, l. 30, w grobowcu. 13 kwietnia 1763, Rudowski Sebastian, l. 56, w grobowcu. 4 października 1765 r., Bąkowa Marianna, l. 30, w grobowcu. 31 kwietnia 1776 r., Waryski Marcin, l. 89, w grobowcu. 5 maja 1767 r., Małkoska Teresa, l. 70, w grobowcu. 9 czerwca 1767 r., Szabaszowska Anna, 1 r. 31 grudnia 1767 r., Strzałkowski Walenty, l. 82. 20 marca 1768 r., Szaboszowski Kazimierz, l. 78. 6 lipca 1768 r., Ciochoń Katarzyna, l. 7. 26 stycznia 1770 r., Ulatowska Petronella l. (b.d.). 23 marca 1772 r., Dzierwińska Anna, l. 46. 13 sierpnia 1772 r., Sobiekorski Mateusz, 6 miesięcy. 12 czerwca 1773 r., Chumieński Wincenty, 1 r., 21 grudnia 1773 r., Kowal Andrzej, l. 28. Fragment powstającej książki Borzecińskie Nekroplie. Dziękuję za pomoc w czasie pisania artykułu księdzu proboszczowi Mikołajowi Piecowi i mgr Beacie Staśko.

Alfa i omega / poczatek i koniec. Fragment drzwi wejściowych borzęcińskiej światyni. Stan współczesny. Fot. L. Kołodziejski

Osoba zarządzająca w imieniu właściciela jego majątkiem.

10

Z miłości do zwierząt W Lubaszowej koło Tuchowa powstał pierwszy w naszym regionie profesjonalny ośrodek leczenia dzikich zwierząt. Prowadzą go Państwo Ewelina i Piotr Harafowie, założyciele Fundacji „Iskierka”. Do niedawna z cierpiącym dzikim zwierzęciem trzeba było jechać na Śląsk lub do Przemyśla. Teraz sytuacja się zmieniła. Od założenia ośrodka wiosną 2020 roku przez dom Państwa Harafów przewinęło się kilkadziesiąt dzikich zwierząt, w tym wiele gatunków chronionych, które znalazły tu fachową opiekę i pomoc. Z Eweliną Haraf o blaskach i cieniach pracy w ośrodku rozmawia Piotr Kania. - Pani Ewelino, skąd pomysł na taką działalność? - Kilka lat temu przeprowadziliśmy się z mężem z Krakowa do Lubaszowej. Od lat czynnie pomagamy zwierzętom gospodarskim i towarzyszącym (aktualnie mamy ich pod opieką prawie 100). Nie dawało nam jednak spokoju to, że w naszym regionie nie ma miejsca, gdzie profesjonalną opieką mogłyby zostać objęte dzikie zwierzęta, gdzie mogłyby dorastać maluchy, gdzie zwierzęta ranne, z wypadków i chore mogłyby wracać do zdrowia, a później na wolność. Po przejrzeniu statystyk wiemy, że procentowo skuteczność w udzielaniu im pomocy jest bliska zeru. Zapomina się, że dzięki odpowiedniemu leczeniu i opiece wiele z nich ma szansę wrócić na wolność! A przecież w naszym regionie mieszka ogromna ilość pięknych zwierząt chronionych. W marcu 2020r., jako Fundacja „Iskierka” dostaliśmy zgodę Generalnej Dyrekcji Ochrony Środowiska na utworzenie i prowadzenie Ośrodka Leczenia i Rehabilitacji Dzikich Zwierząt. - Jak wygląda Wasza praca? - To nie jest prosta praca, wymaga ogromu wiedzy, zaangażowania i poświęcenia. Z każdym dniem przybywa zgłoszeń - wiemy, że to co robimy ma sens i jest potrzebne. Łączy się to z wyjazdami na interwencje, nierzadko w środku nocy lub w złych warunkach atmosferycznych. I chociaż czasem oczy same się zamykają to nie poddajemy się i wielu z naszych podopiecznych wróciło już na wolność. Przez nasz ośrodek przewinęły się już m.in. ptaki drapieżne, bociany, sarny, jeże, wiewiórki, popielice oraz liczne gatunki ptaków śpiewających. Zależy nam na indywidualnym podejściu do każdego pacjenta, a tym samym zwiększeniu ich szans na powrót na wolność. I mamy sukcesy! Np. dzięki zastosowaniu specjalistycznego leczenia (konsultowanego z ludzką oparzeniówką) udało się w 100% wyleczyć martwice skrzydeł (spowodowane porażeniami prądem po zetknięciu z liniami wysokiego napięcia) u bocianów! Dzięki takiemu podejściu przyszłą wiosną te majestatyczne ptaki będą mogły wrócić na wolność. - Czego potrzebujecie, aby dalej skutecznie nieść pomoc zwierzętom? - Tak naprawdę to dochodzimy już do ściany. Ściany naszej wytrzymałości i fizycznych możliwości tworzącego się ośrodka. Mamy już pewność, że aby móc dalej efektywnie działać potrzebujemy jak najszybciej zakupić profesjonalny inkubator weterynaryjny (niezbędny do odchowu młodych ptaków i ssaków, a także podczas leczenia zwierząt wycieńczonych). On dałby szansę wielu zwierzętom. To koszt kilku tysięcy złotych. Musimy także dobudować większą liczbę wolier i porządnie ogrodzić wydzielony teren ośrodka. To kolejne tysiące. Żeby jak najbardziej usprawnić naszą pracę (co przy dwuosobowej obsłudze wszystkich zwierzaków jest absolutną koniecznością) niezbędnym byłoby także dobudowanie pomieszczenia, w którym znajdowaliby się pacjenci wymagający intensywnej opieki, podawania leków i wykonywania innych czynności weterynaryjnych i pielęgnacyjnych. Tam stanąłby wymarzony inkubator, szafka z lekami i suplementami. Dlatego powstała zbiórka na portalu zrzutka.pl, która ma na celu wsparcie rozbudowy ośrodka. Jesteśmy także otwarci na wszelką pomoc w formie rzeczowej (materiały budowlane, panele ogrodzeniowe, siatki czy kamień), jak również intensywnie poszukujemy wolontariuszy chętnych do pomocy w realizacji tych wszystkich założeń. Pamiętajmy, że taki prężnie funkcjonujący, nowoczesny i porządnie wyposażony ośrodek, który będzie niósł pomoc dzikim zwierzętom z tych terenów, stałby się chlubą naszego rejonu. Na ten moment, niestety, zwierzęta dzikie, często są zepchnięte na margines. Żeby to zmienić, potrzebne są środki finansowe. Nie możemy zmienić całego świata, ale stwórzmy razem miejsce, w którym będziemy mogli zmienić jego część. Serdecznie proszę o pomoc. Fundacja „Iskierka” - KRS 0000800223 Lubaszowa 58, 33-172 Siedliska Nr konta: 51 1140 2004 0000 3602 7931 0651 (mBank)


42

Kurier Borzęcki • grudzień 2020

Borzęcanie w Ameryce, część 2 Lucjan Kołodziejski 16 września 2021 r. minie 100 lat od założenia w Chicago Towarzystwa Ratunkowego Gminy Borzęcin. Zbliżający się jubileusz od dłuższego czasu mobilizuje mnie do gromadzenia, analizy i prezentowania materiałów archiwalnych, świadczących o jego działalności na przestrzeni wieku. Na powyższy temat pisałem m.in. w artykułach Borzęcinianie w Chicago na początku XX wieku1 i Borzęcanie w Ameryce, część 12. Podczas kwerendy źródłowej w archiwum parafialnym znalazłem dokumenty wskazujące na pomoc rodaków z Chicago w trudnych latach tuż po I wojnie światowej dla parafii p.w. Narodzenia NMP w Borzęcinie. Rozbudowa tamtejszego kościoła parafialnego rozpoczęła się w 1912 r. Pod datą 28 marca w Dzienniku przebudowy kościoła w Borzęcinie w 1912 zapisano: Z przyjazdem P. Dr. Zubrzyckiego w czwartek południem rozpoczęło się wyburzanie pod kruchtę wielką, skład i wieżę i równocześnie zaczęto kopać fundamenta 7-miu ludzi. Do 16 grudnia tegoż roku wybudowano nowe nawy boczne, kruchtę, chór oraz znaczną część wieży. Wybuch I wojny światowej spowodował całkowite zatrzymanie prac m.in. przy rozbudowie kościoła. Na fotografii wykonanej wiosną 1915 roku na drugim planie widać fragment budowanej wieży. Skutkiem Wielkiej Wojny było powszechne zubożenie mieszkańców Borzęcina, śmierć ponad 140 synów chłopskich wcielonych do C.K armii, ponad 149 wróciło inwalidami wojennymi. Dopełnieniem nieszczęść była epidemia grypy zwanej hiszpanką w 1918 r. Wreszcie wojna polsko - rosyjska z 1920 r. w której mieszkańcy mojej miejscowości złożyli ofiarę życia. Zidentyfikowałem 6 poległych borzęcan. W tych trudnych czasach, w 1921 r. rozpoczęto prace przy zakończeniu budowy wieży. Nazwiska przepisałem w oryginalnej formie.

ten kościołek [w] którym przepędziliście najpiękniejsze chwile swej młodości, bo tam przyjęliście chrzest św. tam zanosiliście modły do Boga, tam oczyszczaliście dusze swoje w sakramencie pokuty, zwracamy się o to do Was z gorącą prośbą my tu pozostali w parafii, abyście dziś w tych ciężkich czasach pośpieszyli nam z pomocą, byśmy wspólnemi siłami ten kościółek opuszczony i tak zaniedbany i nie dokończony ku czci Boga i na pożytek ludzi dokończyli. - Nie mamy wieży ani dzwonów, ni ołtarzy, ławek, posadzki, organów, ambony, ani nawet dobrych konfesjonałów, to wszystko kosztować będzie miliony, a nas w dodatku straszny pożar nawiedził. Cośmy mogli już złożyliśmy 4 miliony Mpl, wieża jest już prawie na ukończeniu, będzie kryta blachą miedzianą, ślicznie będzie wyglądać, lecz cóż znaczy wieża bez dzwonów, a kościół bez ołtarzy i organów? Więcej już złożyć nie jesteśmy w stanie, dlatego do Was bracia kochani wyciągamy rękę spodziewając się że wy także, chociaż i u Was jest ciężko, zbierzecie składkę, za którą już z góry składamy serdeczne Bóg zapłać. Składkę prosimy odesłać na ręce Czcigodnego Księdze i Waszego rodaka ks. Franciszka Tyrchy, 1234, 52.Ud.St.Chicago ILL.USA. Do zbierania składki przesyłamy Wam listę, na której każdy ofiarodawca niech się własnoręcznie podpisze i przeznaczy na jaki cel daje kwotę . Borzęcin, dnia 8 września 1921. Z URZEDU PARAFIALNEGO Za komitet kościelny: ** Co ciekawe, niewiele później, bo już 16 września tegoż roku w Chicago utworzono Towarzystwo Ratunkowe Gminy Borzęcin. Być może powyższy apel był katalizatorem przyśpieszającym proces powstania tego towarzystwa. 2. Kolejny ślad współpracy z parafią pochodzi z 29 maja 1922 r. Podczas comiesięcznego zebrania zarząd towarzystwa opracował list do ks. Piotra Kołacza. Dla jasności podaję informację, że ks. Ludwik Kozak był proboszczem w latach 1903 - 1923. Jednak ze względu na chorobę w 1920 r. powołano administratora parafii w osobie ks. Piotra Kołacza, który obowiązki te pełnił do 1922 r.

1. Odbudowa mostu na rzece Uszwicy w Borzęcinie Górnym wczesną wiosną 1915 r. Źródło: http://www.archivinformationssystem.at/bild. aspx?VEID=3033352&DEID=10

W tych trudnych czasach, 8 września 1921 Komitet kościelny we współpracy z Urzędem Parafialnym wystosowały apel do emigrantów z Borzęcina w Chicago. 1. Niech będzie pochwalony Jezus Chrystus! Kochani i drodzy Bracia i Parafianie! Znając Wasze uczucia patriotyczne, które ciągle przypominają Wam waszą wioskę rodzinną, a w niej https://brzesko.ws/DesktopModules/Articles/ArticlesView.aspx?tabID=0&ItemID=9290&mid=10640 2 https://brzesko.ws/DesktopModules/Articles/ArticlesView.aspx?tabID=0&ItemID=10824&mid=10640 1

2. Maria Wolny 3. Rozalia Solak Fragmenty zdjęcia wykonanego w Chicago. Z arch. Aleksandry Kołodziejskiej

Chicago, dnia 29 maja 1922 Wielebny Księże Proboszczu ! Towarzystwo Ratunkowe „Gminy Borzęcin” Zorganizowane na podstawie Rządu Stanu Illinois, w Chicago. Niech Będzie Pochwalony Jezus Chrystus! Wielebny Książe Proboszczu, Towarzystwo wyżej wymienione wy-

brało na swoim miesięcznym posiedzeniu kolektorów, na rzecz naszego Kościoła w Borzęcinie. Do tego czasu skolektowaliśmy około 300 dolarów, kolekta ta trwa jeszcze dalej, to nie wiemy ile jeszcze możemy skolektować. Upraszam zatem Wielebnego Księdza Proboszcza, o nadmienienie nam, co by można kupić najpotrzebniejszego do Kościoła za te pieniądze. Co się tyczy kolekty, to nie dopisuje, bo w Chicago teraz daje się odczuwać brak pracy, ludzi dużo chodzi bez pracy, a po drugie życie, a w ogóle wszystko jest bardzo drogie, a zatem i przeciwników Kościoła też nie brakuje, jak możemy tak się staramy, ażeby zebrać jak najwięcej. W Chicago wiosna jest bardzo piękna, deszcze przechodzą i ciepło. Kończąc nasze wyrazy pozdrawiamy Wielebnego Księdza Proboszcza z całem Duchowieństwem, a zarazem i wszystkich parafian. Piotr Satała Józef Guzy Stanisław Pilarski Józef Bąk Franciszek Guzy Komitet Wszystkie listy i korespondencie adresować: Piotr Satała 734 Temple Str. Chicago ILL 3. N.B.P.J.CH. Chicago dnia 14 września 1922 Wielebny Księże Administratorze. Po długim oczekiwaniu dowiedzieliśmy się, że Franciszek Koza3 jedzie do kraju i postanowiliśmy iść z prośbą do niego ażeby zabrał ze sobą te pieniądze, czego nam nie odmówił. Więc złożyliśmy na jego ręce $ 300 (wyraźnie trzysta) trzysta dolarów na rzecz Kościoła, a $ 10 (wyraźnie dziesięć) dolarów, na Mszę św. za Dusze zmarłych Parafian tak w kraju jak jako też i w Ameryce. Upraszamy zatem Wielebnego Księdza Administratora o podpisanie nam odnośnych kwitów, które obywatel Koza ma ze sobą, przy odbiorze pieniędzy i przesłanie nam do Chicago, dlatego że my musimy takie kwity zachować, ażebyśmy w razie kontroli od Rządu Stanów Zjednoczonych, mieli się czem przedstawić, bo my mamy stowarzyszenie Ratunkowe i możemy być przez rząd kontrolowani. Również prosimy na to Żałobne Nabożeństwo zaprosić wszystkich Parafian. Kończąc swoje wyrazy pozdrawiamy Wielebnego Księdza Administratora z Assystentami, a i wszystkich Parafijan. Piotr Satała Franciszek Guzy Franciszek Wolny Komitet (Wszystkie listy i korespondencie nadsyłać pod adresem Peter Satała 734 Temple Str. Chicago ILL) ** Wielebny Księże Administratorze! My niżej podpisani w imieniu Towarzystwa „Ratunkowego Gminy Borzęcin”, Życzymy sobie ażeby ta niniejsza lista na której wszyscy ofiarodawcy są wymienieni, była przeczytana na Ambonie przed kazaniem w niedzielę, lub w jakakolwiek dzień świąteczny. Lista ofiarodawców jak następuje. 1. Wiśniewski Józef - $ 6. 2. Satała Piotr - $ 5. 3. Wolny Franciszek - $ 5. 4. Szafraniec Aniela - $ 5. 5. Hyłka Stanisław - $ 5. 6. Bujak Jan - $ 5. 7. Białek Józef $ 5. 8. Matera Franciszek - $ 5. 9. Kurtyka Franciszek $ 5. 10. Szafraniec Marya - $ 5. 11. Stąsiek Jan - $ 5. 12. Koza Józef -$ 5. 13. Gałek Wojciech -$ 5. 14. Chmioła Stanisław - $ 5. 15. Prokopek Jan - $ 5. 16. Kozera Antonina -$ 5. 17. Korman Marya - $ 5. 18. Wala Franciszek - $ 5. 19. Kułak Andrzej -$ 5. 20. Kielijan Józef -$ Franciszek Koza (18.08.1866 – 6.07.1941) zamieszkiwał w Borzęcinie Górnym pod nr d. 563. Jego żoną była Wiktoria Dzień (21.12.1868 - 10.12.1941) ze Szczurowej. Związek małżeński zawarli 17 lutego 1892 r. Mieli 9 dzieci, z czego 4 zmarło nie dożywszy pierwszego roku życia.

3


43

Kurier Borzęcki • grudzień 2020 5. 21. Lizak Marya -$ 5. 22. Kułak Józef -$ 5. 23. Wolny Marya4 - $ 3. 24. Wójcik Michał - $ 3. 25. Solak Rozalija5 - $ 3. 26. Szafraniec Franciszek -$ 3. 27. Czuj Stefania -$ 3. 28. Guzy Franciszek -$ 2. 29. Rogurz Andrzej $ 2. 30. Guzy Józef - $ 2. 31. Dadej Jan - $ 2. 32. Wójcik Wiktoryja -$ 2. 33. Wójcik Stanisław - $ 2. 34. Bujak Stanisław - $ 2. 35. Gorż Wojciech - $ 2. 36. Pochroń Józef - $ 2. 37. Huchro Ferdynand -$ 2. 38. Ptasieńska Ludwika - $ 2. 39. Stoch Jan6 - $ 2. 40. Koza Franciszek - $ 2. 41. Rogurz Franciszek - $ 2. 42. Kwaśniak Maryanna - $ 2. 43. Kobyłecki Władysław - $ 2. 44. Latocha Wiktorya - $ 2. 45. Kijak Rozalija -$ 2. 46. Cholewa Franciszek - $ 2. 47. Rogurz Jan -$ 2. 48. Knap Jakób $ 2. 49. Prokopek Andrzej - $ 2.50. Bąk Anastazja - $ 2. 51. Czernek Władysław -$ 2. 52. Prus Franciszek - $ 2. 53. Knap Józef - $ 2. 54. Badowski Stanisław - $ 2. 55. Tyrcha Stefanija -$ 2. 56. Pochroń Franciszek - $ 2. 57. Chmioła Antoni - $ 2. 58. Drąg Józef -$ 2. 59. Bąk Józef - $ 2. 60. Czernek Józefa - $ 2. 61. Wijas Franciszek - $ 2. 62. Michalec Alojzy - $ 2. 63. Czyrek Albin -$ 2. 64. Orszulak Karol - $ 2. 65. Bieniek Jan - $ 2. 66. Staśko Jan - $ 2. 67. Markiewicz Jakób - $ 2. 68. Siudut Stanisław - $ 2. 69. Bąk Franciszek - $ 2 .70. Sternik Franciszek - $ 2. 71. Pochroń Jakób - $ 2.50. 72. Bąk Stanisław - $ 1. 50. 73. Pilarski Stanisław - $ 1.50. 74. Wrona Jan - $ 1. 75. Grzybek Wiktoryia - $ 1. 76. Grzybek Michał - $ 1. 77. Wis Metryksa (zapewne powinno być Wijas Marianna) - $ 1. 78. Pudełek Jan - $ 1. 79. Pięta Jan - $ 1. 80. Bąk Jan -$ 1. 81. Kędzior Józef - $ 1. 82. Hysz Rozalia -$ 1. 83. Kuraś Paweł - $ 1. 84. Puchła Stanisław - $ 1 . 85. Garstka Jan - $ 1. 86. Węgrzyn Szymon - $ 1. 87. Kwaśniak Stanisław - $ 1. 88. Staśko Antoni - $ 1. 89. Wolnik Józef - $ 1. 90. Rajczyk Antoni - $ 1. 91. Białek Władysław - $ 1. 92. Łoboda Gertruda - $ 1. 93. Pudełek Franciszek -$ 1. 94. Bąk Aleksander - $ 1. 95. Wieczorek Paweł - $ 1. 96. Czarna Karolina - $ 1. 97. Czarna Maryanna - $ 1. 98. Bach Maryanna - $ 1. 99. Płachno Jan - $ 1. 100. Rogurz Bronisława - $ 1. 101. Kwaśniak Wojciech - $ 1. 102. Stąsiek Jakób - $ 1. 103. Wiencek Julia - $ 1. 104. Trytek Rozalia - $ 1. 105. Pudełek Władysław - $ 1. 106. Bach Władysław - $ 1. 107. Ptasieński Franciszek - $ 1. 108. Prokopek Stanisław - $ 1. 109. Lisiak Tomasz - $ 1. 110. Stąsiek Jan $ 1. 111. Bąk Zofija - $ 1. 112. Czernek Adam - $ 1. 113. Kuczek Andrzej - $ 1. 114. Postawa Andrzej - $ 1. 115. Bratko Józef - $ 1. 116. Stąsiek Julia - $ 1. 117. Oleksy Jan - $ 1. 118. Wesołowski Jan - $ 1. 119. Stąsiek Jakub - $ 1. 120. Kuliś Stanisław - $ 1. 121. Piękosz Jakub - $ 1. 122. Pudełek Aleksander -$ 1. 123. Bąk Wawrzyniec - $ 1. 124. Parszcz Franciszek - $ 1. 125. Badowski Feliks - $ 1. 126. Badowska Anna - $ 1. 127. Osoba, która się nie dała wymienić -$ 1. 128. Czernek Marcin - $ 1. 129. Janczura Józef -$ 1. 130. Zaleśny Józef $ 0.50. 131. Mól Stanisław - $ 0.50. 132. Chachaj Józef - $ 0.50. 133. Nowak Stanisław - $ 0.50. Z kasy Towarzystwa $ 10.50. Razem $ 300.00

4. Pierwszy z prawej Stanisław Stoch Franciszkanin OFM, drugi jego ojciec Jan. Zdjęcie wykonane w USA. Lata 20. XX w. Z arch. Anny Stoch

4. Otrzymane od Towarzystwa Ratunkowego Gminy Borzęcin dolary Franciszek Koza przywiózł do Borzęcina i przekazał administratorowi parafii. W Księdze rozbudowy kościoła w Borzęcinie w rubryce Dochód 1922 odnotowano fakt sprzedaży dolarów. 4 październik 1922 r. zmienił p. Solak 200 dolarów z Ameryki od parafian świadkowie są !! 1.780.00 po 8800 Mp. za 1 dolara. W dn. 25 październik zmienił p. Solak 125 dolarów z Ameryki świadkowie są!! Wyszczególniono 3 transakcje: 20 dolarów za 177.200 marek polskich, 5 dolarów za 43.750 Mp. i 100 dolarów za 1.500.000 Mp. 5. Wielebny i Drogi Księże Administratorze Po otrzymaniu listu od Waszej Wielebności spieszę ochotnie z odpowiedzią, poczytując sobie ten akt za szczęście i do pewnego stopnia za zadośćuczynienie tej wrodzonej człowiekowi skłonności do wyłuszczenia się z tego, co nas boli, co nam dokucza, w ogóle z tego, co we wzajemnym porozumieniu się i otwarciu najskrytszych tajników serc dusz naszych sprowadza ten błogi spokój wewnętrzny i ogólne zadowolenie.

Niedawno temu moi drodzy rodzice – przysłali mi widokówkę naszej prastarej świątyni w przeróbce: serce bije szybszym tętnem i dusza się raduje na widok owoców Waszej zbożnej pracy i zabiegów około powiększenia chwały bożej wśród wiernych: per materialia ad spirytualia. Otóż zrobiłem ślub i przyrzeczenie Panu Bogu jako expiacyę i zadośćuczynienie, Panu Bogu częściową na ten szlachetny cel – za to wszystko co Bóg uczynił dla mnie - odesłać pierwszą kwotę $ 25 z końcem maja. Następne raty uiszczę w następnych miesiącach, aby całość ofiary wynosiła $ 100. Wszystko to z błogą nadzieją, że Bóg miłosierny pozwoli choć raz w życiu zaglądnąć w strony pieleszy rodzinnych i zniczów ognisk domowych aby w odrestaurowanej świątyni odprawić Mszę Św. i przemówić do swoich drogich w drogiej polskiej mowie!! Drogi Księże Jegomościu! Zwierzajcie mi jako Polakowi - Amerykaninowi - to wystarcza i daję pełną gwarancyę co do szlachetności charakteru, ambicyi i dotrzymania słowa !!! Łączę przy tej sposobności wyrazy głębokiego szacunku i poważania! P.S. Drogi Księże! Pozdrówcie przy sposobności moich drogich rodziców. List ks. Franciszka Tyrchy z Chicago do ks. Piotra Kołacza administratora Parafii Borzęcin z 17 kwietnia 1922 r. Apel W związku z 100 rocznicą Towarzystwa Ratunkowego Borzęcin planuję publikację pracy poświęconej jego istnieniu. Zapraszam wszystkich chętnych do współpracy. Poszukuję materiałów archiwalnych związanych z jego działalności celem ich publikacji (zdjęcia, listy, albumy, protokoły posiedzeń i inne). Kontakt lucjankolodziejski@o2.pl

Piotr Satała7 Franciszek Guzy8 Franciszek Wolny9 Jan Staśko Józef Janczura10 Józef Bąk11 Józef Koza12. Kolektorzy.

Wolny Maria, ur 29.9.1899 r. w Borzęcinie Dolnym. Wróciła do Polski z Chicago. 10.6.1936 r. wyszła za mąż. Zobacz zdjęcie nr 2. 5 Solak Rozalia, ur.21.10.1901 w Borzęcinie Dolnym. Zmarła w Chicago. Zobacz zdjęcie nr 3. 6 Jan Stoch, ur.13.9.1869 r. w Borzęcinie. Zobacz zdjęcie nr 6. 7 Franciszek Satała ur. 28.6.1874 r. w Borzęcinie. W Chicago 8.2.1898 r. poślubił Wiktorię Bryl ur. 14.11.1878 r. w Wierzchosławicach. 8 Franciszek Guzy, ur.3.12.1870 r. w Borzęcinie. W Chicago ok. 1895 r. poślubił Marię Pudełek (3.2.1869 - 30.12.1928). 9 Franciszek Wolny (nazwisko zapisywano też jako Wolnik), ur. 9.3.1893 r. w Borzęcinie. 10 Janczura Józef, ur. 21.10.1890 r. w Borzęcinie, s. Stanisława, zagrodnika. 11 Józef Bąk, ur. 27.12.1899 r. w Borzęcinie. 12 Józef Koza, ur.18.11.1895 r. w Borzęcinie Górnym. 4

6. Okładka Pamiętnika Uroczystości Diamentowego Jubileuszu Towarzystwa Ratunkowego Borzęcin 1921-1996, wydanego w Chicago. Z arch. Danuty Nowińskiej 5. Ks. Franciszek Tyrcha (1881 - 1931) Z arch. Heleny Pudełko


44

Kurier Borzęcki • grudzień 2020

Mieć Wyobraźnię Miłosierdzia W roku szkolnym 2019/2020 uczniowie klas VI, VII, VIII Zespołu Szkolno – Przedszkolnego im. Błogosławionej Karoliny Kózkówny w Borzęcinie Dolnym wzięli udział w XIII edycji projektu „Mieć Wyobraźnię Miłosierdzia”. Projekt jest odpowiedzią na przesłanie Ojca Świętego Jana Pawła II apelującego, byśmy „dawali świadectwo miłosierdzia” i nieśli pomoc ludziom potrzebującym. Organizatorem przedsięwzięcia jest Instytut Dialogu Międzykulturowego im. Jana Pawła II w Krakowie oraz Kuratorium Oświaty w Krakowie. Uczniowie pod kierunkiem i z pomocą opiekunów, tj. Iwony Mostowy, Grażyny Fudalej, Marii Zając przygotowali szkolne projekty działań na rzecz potrzebujących i realizowali je według harmonogramu. We wrześniu w kościele parafialnym w Borzęcinie Dolnym odbyło się nabożeństwo dla ludzi chorych i starszych z całego dekanatu. Dziewczynki z klasy VIII włączyły się w organizację spotkania poprzez aktywny udział w liturgii, udzielały wsparcia duchowego i fizycznego przybyłym. Tradycją szkoły jest zbieranie funduszy na rzecz niepełnosprawnych. W akcję „Szkoło Pomóż i Ty” organizowaną przez Fundację na Rzecz Osób Niewidomych i Niepełnosprawnych włączyła się cała społeczność szkolna. Uczniowie zakupili cegiełki w formie pomocy naukowych, a zebrane pieniądze zostały przekazane fundacji. W październiku uczestnicy projektu własnoręcznie wykonali kartki i laurki dla uczestników Powstania Warszawskiego. Akcję tę podjęto w ramach udziału w przedsięwzięciu BohaterON z inicjatywy fundacji SENSORIA we

Wrocławiu. Miała ona na celu promocję dziejów naszego narodu oraz heroizmu ludzi żyjących w czasach drugiej wojny światowej i wykazujących się patriotyczną postawą. Kolejnym działaniem zaplanowanym na drugą połowę października oraz listopad było porządkowanie opuszczonych grobów na cmentarzu parafialnym oraz zbiórka zniczy. Jest to coroczna aktywność wszystkich uczniów, która spotyka się z pochlebnymi opiniami mieszkańców Borzęcina. Październik to również realizacja programu „Cała Polska czyta Dzieciom”, w ramach którego wolontariusze z klasy VIII i VII codziennie czytali przedszkolakom utwory baśniowe. Ideą akcji było wspieranie intelektualnego rozwoju w sposób skuteczny i przyjazny dziecku. W listopadzie grupa wolontariuszy należąca do chóru „Borzęckie Słowiki” odwiedziła pensjonariuszy Regionalnego Centrum Pomocy Społecznej w Borzęcinie. Na zaproszenie dyrektora tamtejszej placówki chórzyści wystąpili z przedstawieniem w formie pieśni o Błogosławionej Karolinie Kózkównie. Mieszkańcy byli wdzięczni za odwiedziny, wielu było wzruszonych i zachwyconych koncertem. Grudzień to miesiąc pomocy przed Świętami Bożego Narodzenia – pomocy materialnej, ale również duchowej. Święta to czas, kiedy ludzie chorzy i samotni czują się szczególnie przygnębieni. Już pod koniec listopada ruszył ogólnopolski projekt „Szlachetna Paczka”, w który zaangażowali się wszyscy uczniowie. Zebrane artykuły spożywcze, szkolne i środki higieniczne zostały przewiezione do Brzeska, następnie przekazane ludziom biednym, rodzinom będącym w trudnej sytuacji materialnej. Kolejnym przedsięwzięciem było przygotowanie stroików i kartek świątecznych dla ludzi chorych i samotnych z parafii Borzęcin Dolny. We współpracy z miejscowym CARITAS oraz księdzem proboszczem uczniowie przygotowali kartki, zredagowali życzenia, które wraz ze stroikami zostały podarowane wskazanym adresatom. W grudniu wolontariusze nie zapomnieli też o pen-

sjonariuszach Regionalnego Centrum Pomocy Społecznej w Borzęcinie. W imieniu całej szkolnej społeczności wykonali świąteczny kolaż, po czym wręczyli wraz z życzeniami. Styczeń - to tradycyjnie czas kolędy misyjnej. Chętni uczniowie zebrali pieniądze, które ksiądz proboszcz przekazał na rzecz dzieci w krajach misyjnych z Czadu, Kamerunu, Republiki Środkowoafrykańskiej, Republiki Konga, Kazachstanu, Brazylii i Peru. Kolejnym działaniem zaplanowanym na ten miesiąc był koncert kolęd w miejscowym kościele. Wolontariusze należący do chóru zaśpiewali dla wszystkich zaproszonych babć, dziadków oraz ludzi samotnych. To cykliczna inicjatywa organizowana we współpracy z Księdzem Proboszczem. Od stycznia do końca lutego trwała zbiórka ostemplowanych znaczków na misje dla Pallotyńskiej Fundacji Misyjnej Salvatti. Zebrano 120 znaczków przy dużym zaangażowaniu uczniów oraz nauczycieli. W lutym w remizie strażackiej w Borzęcinie Dolnym z inicjatywy Rady Rodziców odbyła się zabawa karnawałowa, gdzie dochód z imprezy przekazano na rzecz szkoły. W pomoc zaangażowali się też wolontariusze, którzy dzielnie pomagali w kuchni i przy obsłudze gości. W marcu rozpoczęto II etap programu „Cała Polska czyta Dzieciom”, trwała też zbiórka plastikowych zakrętek na rzecz pomocy niepełnosprawnemu dziecku z naszej gminy. Akcje te oraz wszystkie zaplanowane na kolejne miesiące, zostały przerwane przez pandemię koronawirusa i przejścia w zdalny tryb pracy. Po zakończeniu przedsięwzięcia opiekunowie sporządzili sprawozdanie obejmujące całokształt działań zespołu na rzecz potrzebujących i przesłali do wyznaczonej Komisji Oceniającej. Młodzi wolontariusze zostali nagrodzeni dyplomami za aktywną formę współczucia wyrażającą się w konkretnym działaniu, polegającym na bezinteresownej pomocy. Byli to: Jakub Badowski, Sebastian Czaja, Dominika Czesak, Wiktor Dębiński, Piotr Gołas, Oliwia Kordek, Martyna Pawlik, Bartosz Pitra, Jakub Cisak, Mateusz Fela, Anna Gofron, Jakub Gzyl, Gabriela Kowal, Karol Płachno, Szymon Rędzina, Krzysztof Wilkosz, Magdalena Gajos, Julita Kiczka, Amanda Pawlik, Paulina Witek. Realizatorzy projektu dziękują za współpracę Dyrektor Zespołu, Proboszczowi parafii, wychowawcom i rodzicom.

Maria Zając


45

Kurier Borzęcki • grudzień 2020

Od Przedszkola – do Seniora Święta Bożego Narodzenia to czas okazywania dobra innym. W tym przedświątecznym okresie, w którym doświadcza się wiele dobra i miłości, pojawia się znakomita okazja do dzielenia się z innymi oraz budowania dziecięcego systemu wartości. Uczymy dzieci szacunku i miłości do drugiego człowieka.

Dlatego też z inicjatywy Elżbiety Płanety w Przedszkolu w Przyborowie została przeprowadzona akcja „Dar serca” – podaruj cząstkę swojego małego serduszka osobom starszym, często samotnym. Spraw aby na twarzach tych osób pojawił się uśmiech i radość.

Nasze przedszkolaki o tym wiedzą i dlatego wspólnie z rodzicami przygotowały piękne stroiki świąteczne dla pensjonariuszy Domu Pomocy Społecznej w Borzęcinie. Niesienie radości drugiemu człowiekowi jest największą wartością, o której nie możemy zapomnieć. Życzymy, aby ten szczególny czas wypełniony był miłością, radością, ciepłem i życzliwością.

Józef Olchawa

Józef Olchawa

Józef Olchawa

CISZA MORSKA

POŚRODKU NICZEGO

WĘDRÓWKI Z JULIĄ

Kiedyś w czasach niesłusznie minionych gdy Bóg rozpieszczał mnie radośnie obiecując wierzbowe bazie na gruszy nie zauważyłem że poplątały mi się nogi z koleinami dróg

Wędrowałem z Julią

W głębokim schyłku nocy płynę w jasnych twarzach gwiad na spokojnych wodach mórz stare kobiety drą pierze obłoków zatrzymuję się w zadymionych i grzesznych norach tawern świata statki kołyszą się leniwie za chwilę wyjdą w przestrzenie wyobraźni w głębinach słychać rozmowę

jeszcze nieprzebytych

Julia znów kąpie się nago w ciemnych jeziorach snu a tu w nieznośnej ciszy portu zasnął

bywało że zegar słoneczny odmierzał nam czas ale częściej odwracaliśmy klepsydrę nocy czasami manowce sprowadzały nas na dobrą drogę

Utknąłem w korku pośrodku niczego a sąd niebieski zastosował wobec mnie domniemanie winności

ryb a rozdzierające krzyki mew zaklinają ciszę którą mierzę w klilometrach dróg

szlakami miejsc intymnych

- W czym Panie znów przyjdziesz do mnie? pytam w ostatnim słowie - W rzeczy samej - odpowiada

Codziennie czekam a życie powoli i na raty zwalnia mnie za złe zachowanie

sternik i maszty spuściły żagle na kwintę

ona mimo to chadzała ścieżkami na skraju ginącej w chmurach przepaści lub nad brzegami słodkich mórz Ja wtedy w ulotnej smudze światła biegnącej za nią rozrzeźbiałem skałę szklanym młotkiem Potem Julia jak pięcioramienna gwiazda miękko eksplodowała nad urwiskiem dnia i z płonącymi oczami

Uśmiecham się przez sen bo wierzę w miłość od pierwszego zamknięcia oczu

ulatywała do nieba


46

Kurier Borzęcki • grudzień 2020

Pamięci Tadeusza Tomaszka Lucjan Kołodziejski Tadeusz Tomaszek urodził się 2 września 1939 r. w Borzęcinie Dolnym, w przysiółku Przymiarki, w domu oznaczonym wówczas numerem 156. Jego ojciec Zygmunt Tomaszek (1888 – 1959) z pierwszą żoną Rozalią Banaś (1892-1922) miał czworo dzieci. (Marię, Jana, Karolinę i Tadeusza zmarłego miesiąc po urodzeniu). Po śmierci żony Zygmunt Tomaszek zawarł związek małżeński ze Stefanią Wolny w dniu 30 stycznia 1923 r. Z tego małżeństwa narodziło się 7 dzieci, w tym najmłodszy Tadeusz. (Rozalia, Józef, Stanisław, Stefania, Izabela, Władysław, Wiktoria i Tadeusz). Tadeusz Tomaszek zmarł 24 maja 2020 r. Pięć dni później jego ciało spoczęło na cmentarzu w Niles koło Chicago w stanie Illinois. [Na zdjęciu Tadeusz Tomaszek z żoną Marią (z d. Witek) i córką Danusią (Diane)].

Tadeusz Tomaszek był człowiekiem zawsze gotowym do organizowania różnych działań mających na celu pomaganie innym. Był pracowitym działaczem Klubu Borzęcin w Chicago przez 46 lat - w tym 40 lat był kasjerem w tymże klubie. Organizował wiele imprez, zabaw i spotkań, które miały na celu zebranie jak najwięcej środków dla Parafii Borzęcin. Nawet wtedy, gdy Borzęcin Górny niechętnie zgadzał się na współpracę z Borzęcinem Dolnym, napierał, nalegał, aż osiągnął swój cel. Zachęcał i wciągał do Klubu wciąż nowych członków, w tym również młodych ludzi. Miał niesamowicie dobrą pamięć, zawsze pamiętał ważne daty, rocznice, wydarzenia i do końca życia pamiętał co działo się w klubie. Odszedł od nas 24 maja 2020 roku. Był bardzo dobrym mężem, ojcem, dziadkiem i wujkiem. Zawsze otaczał się ludźmi, których rozweselał i dodawał im otuchy. Maria Tomaszek, Chicago 18.12.2020 r. Tadeusza Tomaszka poznałam w Klubie Borzęcin. Bardzo Go brakuje, bo to była dusza towarzystwa, czło-

wiek instytucja. Miał wiele zalet, był: przyjacielski, rozmowny, przyjazny, pomocny, zawsze chętny do pomocy, cieszył się wspólnymi sukcesami i miał dużo empatii dla wszystkich.. Znał piękne przyśpiewki typu: „Przymiarki, Przymiarki, ty uboga wsino, bodaj mi się było o tobie nie śniło”. Wielki patriota. Tęsknił za Polską, Borzęcinem Dolnym, Przymiarkami, za tą Świętą Borzęcką Ziemią, po której chodzili nasi przodkowe, wymodlonej, przesiąkniętej krwią, potem ciężkiej pracy i łzami. Na obczyźnie „Hymn Polski” śpiewa się płacząc. Zawsze z ciekawością oglądał zdjęcia przywiezione z pobytu w Polsce. Wszystkich pamiętał, o nikim źle nie mówił. Dobrzy ludzie za wcześnie odchodzą... To zaszczyt, że mogłam Go poznać i spędzać wspólnie pikniki organizowane w Chicago latem przez kluby: Borzęcin, Szczurowa, Radgoszcz, Brzesko. Miał kochająca rodzinę: żonę Marię z d. Witek, córkę Diane z mężem Adamem oraz wnuki Adama i Mateusza. Szczególną troską otaczał Parafię Borzęcin Dolny, wspierając ją w sposób wiadomy tylko Jego najbliższym. Beata Cieśla z d. Wojnicka, Chicago, 16.12.2020 r. Gdy 3 stycznia 1980r. samolot, którym leciałam do Chicago musiał lądować w Nowym Jorku, oczekujący mnie na lotnisku kuzyn Alfred z Markiem Wolnym wrócili po wielogodzinnym oczekiwaniu. Do Chicago przyleciałam z jednodniowym opóźnieniem. Po wyjściu z samolotu zorientowałam się, że zgubiłam numer telefonu do Rozalii Machety, siostry mojej mamy. Przypomniałam sobie wtedy, że na liście zabranym od Władysław Rogoża z Borzęcina jest numer telefonu do Tadeusza Tomaszka. Była godzina 9 wieczorem. Zadzwoniłam, odebrał Tadziu. Powiedział mi, że zaraz po mnie jedzie. Musiałam mu podać gdzie ja dokładnie jestem, bo lotnisko wielkie. Szczęśliwie odebrał mnie i zawiózł do Cioci. Przez jakiś czas byłam bez pracy i mieszkałam z ciocią. Pewnego dnia zatelefonował Tadziu i mówi: Ola mam dla Ciebie pracę. Innym razem byłam u nich z wizytą w domu. Poznałam jego żonę Marysię pochodzącą z Granic w Borzęcinie Górnym. Mieli wtedy małą córeczkę, która miała pięknie urządzony pokój. Są w Borzęcinie jeszcze i tacy, którzy mieszkali u nich jakiś czas, gdy byli bezdomni, niejednemu Borzęcakowi i Borzęcance pomagał znaleźć pracę. Był pełen radości życia, pomocny i życzliwy, dobry człowiek. Widziałam jak bardzo był troskliwy dla swojej żony, gdy wtedy ciężko zachorowała. Aleksandra Kołodziejska, lat 80, Borzęcin Dolny 19.12.2020.

Zaproszenie do kolędowania Choć panująca pandemia koronawirusa powoduje poważne ograniczenia w działalności instytucji kultury, Gminny Ośrodek Kultury w Borzęcinie wspólnie z Parafią Narodzenia NMP w Borzęcinie planują zorganizować w niedzielę 10 stycznia 2021r. – w odpowiednim reżimie sanitarnym – Gminny Konkurs Kolęd i Pastorałek. – Konkurs organizujemy od dwóch dekad i chcemy podtrzymać w młodym

pokoleniu tradycję śpiewania kolęd, a jednocześnie promować walory głosowe dzieci i młodzieży z gminy Borzęcin. Wymogiem jest wykonanie w języku polskim jednego utworu z załączonej do regulaminu listy oraz jednego dowolnego utworu o tematyce bożonarodzeniowej, przy akompaniamencie instrumentów muzycznych, podkładzie z płyty CD, z keyboardu, bądź a`cappella – informuje Piotr Kania z GOK Borzęcin.

Mija już 75 lat mozolnej pracy. Dzisiaj, kiedy spojrzymy w przeszłość, możemy być dumni z naszych obowiązków spełnianych przez tyle lat, dla swoich bliskich, wioski i kraju. Siedemdziesiąt pięć lat – to przecież okres trzech pokoleń. Dla tak wielu Polska to Ojczyzna ich Ojców, a jednak kochają ją i dla niej pracują, że bez spojrzenia w przeszłość, dzisiejszość stałaby się pustką, a przyszłość nie miałaby skąd czerpać na dalsze życie, dalsze działanie. Dużo przeżyliśmy zwątpień, załamań ciężkich chwil? Trudna to była droga, ale szlachetna. Dzisiaj z dumą patrzymy na naszą przeszłość, na pracę naszych poprzedników, których tak wielu odeszło od nas na zawsze i którzy przekazali nam w testamencie miłość dla swoich i dla kraju. Dziś oddając hołd tym, którzy odeszli na zawsze, modląc się za nich, możemy powiedzieć że: Oddali Bogu ducha Ziemi Amerykańskiej ciała A serce Polsce i swojej wiosce Borzęcin. Bankiet z okazji 75. rocznicy powstania Towarzystwa Ratunkowego Gminy Borzęcin. Władysław Tomaszek, Chicago 1996r.

Źródło: https://dziennikzwiazkowy.com/kondolencje-nekrologi/sp-tadeusz-tomaszek/

Ze względu na pandemię Covid-19, do udziału w tegorocznym konkursie organizatorzy zapraszają tylko solistów. Uczestnicy oceniani będą w następujących kategoriach: - kategoria A – dzieci przedszkolne - kategoria B – uczniowie szkół podstawowych (kl. 1-3) - kategoria C – uczniowie szkół podstawowych (kl. 4-6) - kategoria D – uczniowie szkół podstawowych (kl. 7-8)

Na czas przygotowań Gminny Ośrodek Kultury w Borzęcinie zatrudni trenerów muzycznych. Osoby, które zechcą darmowo skorzystać z ich pomocy proszone są o kontakt telefoniczny z GOK Borzęcin. Celem konkursu jest kultywowanie ludowej tradycji kolędowania i jej upowszechnianie, prezentacja zwyczajów i obrzędów bożonarodzeniowych jako ważnego elementu tradycyjnej kultury narodowej. (h)


Kurier Borzęcki • grudzień 2020

Wymarzony prezent

Świetlica GOK w Bielczy 1 grudnia 2020 roku rozstrzygnęła konkurs plastyczny pt. „Mój wymarzony mikołajkowy prezent”. Do konkursu zgłosiło się 20 dzieci, których zadaniem było namalowanie pracy plastycznej zgodnej z tytułem konkursu i przesłanie jej zdjęcia do opiekuna świetlicy. Zebrane rysunki zostały opublikowane na profilu facebook świetlicy w Bielczy, gdzie każdy mógł je obejrzeć i zagłosować przez tzw. „polubienie”. – Powstały piękne prace, które były dużą podpowiedzią, co dziecko chciałoby dostać od świętego Mikołaja – komentuje Jan Sperka, instruktor GOK w świetlicy w Bielczy. Uczestnicy konkursu w nagrodę za poświęcony czas i wykonaną pracę otrzymali słodkie paczki i pamiątkowy dyplom ufundowane przez

47

Salon Fryzjerski „U Ani” Ania Obal z Bielczy. – Dzięki takim osobom można zdziałać więcej. Pragnę podziękować wszystkim dzieciom za udział i za tak różnorodne prace. Pani Ani za współpracę, która trwa już od kilku lat. Kolejne konkursy przed nami. Zapraszam do śledzenia profilu facebook świetlicy w Bielczy – mówi Jan Sperka. Lista startujących osób według ilości głosów oddanych na rysunek: Sara Boris, Dawid Boris, Laura Łazowska i Marcel Łazowski, Kuba Opoka, Kinga Wijaczka, Bartosz Wijaczka, Karol Zelek, Roksana Zelek i Karolina Opoka, Kornelia Gutowicz, Wiktoria Gutowicz, Nataniel Boris i Kacper Zadróż, Michał Zadróż, Gabrysia Mieszkowska, Madzia Czuj, Zuzia, Michasia, Szymuś Czuj.

Wolność oczami dziecka Świetlica GOK w Bielcz y rozstrzygnęła konkurs plastyczny pt. „11 listopada - Wolność mojej rodziny widziana oczami dziecka”. Wzięło w nim udział 14 osób z gminy Borzęcin. Zadaniem uczestników było namalowanie pracy plastycznej zgodnej z tytułem konkursu i przesłanie jej zdjęcia do opiekuna świetlicy. Zebrane rysunki zostały opublikowane na profilu facebook świetlicy w Bielczy, gdzie każdy mógł je obejrzeć i zagłosować przez tzw. „polubienie”. – Dzieci stworzyły piękne prace, która pomogły nam lepiej przeżyć święto 11 listopada i popatrzeć na nie oczami dziecka – komentuje Jan Sperka, instruktor GOK. W nagrodę za poświęcony czas uczestnicy otrzymali słodkie paczki i pa-

miątkowy dyplom ufundowane przez Gminny Ośrodek Kultury w Borzęcinie. -

Dziękuję Wszystkim dzieciom za udział i cieszę się z tak pięknych prac. Kolej-

ne konkursy już niebawem, zachęcam do śledzenia profilu facebook świetlicy w Bielczy – mówi Jan Sperka. Wyniki: Julita Płachno – 132 polubienia Wiktoria Rogóż – 102 polubienia Marcelina Tadel – 67 polubień Laura Łazowska – 61 polubień Zosia Grocholska – 56 polubień Marcel Łazowski – 51 polubień Kinga Wijaczka – 49 polubień Bartosz Wijaczka – 47 polubień Michał Zadróż – 34 polubienia Kacper Zadróż – 33 polubienia Sergiusz Świątek – 32 polubienia Kacper Świątek – 31 polubień Wiktoria Gutowicz – 30 polubień Kornelia Gutowicz – 27 polubień



Millions discover their favorite reads on issuu every month.

Give your content the digital home it deserves. Get it to any device in seconds.