Issuu on Google+

‫بەشداریكردنی‬ ‫خەڵك لەو‬ ‫هەڵبژاردنەدا‬ ‫‪...‬‬

‫ترسی ئێران و‬ ‫حیزبوڵاڵ‬ ‫لە‬ ‫رووخانی‬

‫رێفۆرمخوازەكان‬ ‫ی‬ ‫و هەڵبژاردن ‌‬ ‫داهاتوو‬

‫‪4‬‬

‫‪8‬‬

‫ئازادیی‬ ‫ئینتێرنێت‬ ‫لە ئێران و‬ ‫‪...‬‬

‫‪9‬‬

‫دابینكردنی مافە نەتەوایەتییەكانی گەلی كورد لە چوارچێوەی ئێرانێكی دێموكراتیكی فێدراڵدا‬

‫هێزی نیزامیی‬ ‫ئێران‪،‬‬ ‫راستەقینە‬ ‫یان نمایشی‬

‫‪11‬‬

‫‪10‬‬

‫مێژووی مرۆڤایەتی گەلێك رووداوی تاڵ و شیرینی بە خۆیەوە بینیوە و گەلێك‬ ‫گەورە پیاو و شێرەژن الپەڕەكانی ئەو مێژووەیان بە ناوی خۆیان و بە كردەوەكانیان‬ ‫نەخشاندووە و گەلێك رۆژیش هەن كە بۆ نەتەوەیەك دەبنە هێمای هەرمان‪2 .‬ی رێبەندان‬ ‫ئەو رۆژە و پێشەوا قازی محەممەد ئەو ناوە و دامەزرانی كۆماری كوردستان ئەو‬ ‫رووداوە مێژووییەیە كە تاهەتایە داینەمۆی مانەوە و خەبات و خۆڕاگریی و شانازیی‬ ‫نەتەوەی كوردن‪ .‬لە ‪66‬ەمین ساڵیادی دامەزرانی كۆماری شكۆمەندی كوردستاندا‬ ‫پیرۆزبایی گەرمی خۆمان ئاراستەی سەرجەم خەڵكی كوردستان دەكەین‪.‬‬ ‫دەستەی نووسەرانی رۆژنامەی كوردستان‬

‫ئۆرگـــانی كۆمیتەی نـــاوەنـــدیی حیزبی دێمـــــوكراتی كوردستــــــــــانی ئێــــــــران‬

‫ژمارە ‪ ،573‬هەینی‪30 ،‬ی بەفرانباری ‪20 ،1390‬ی ژانویەی ‪ 150 ،2012‬تمەن‬ ‫پـــەیـــڤ‬

‫كەریم پەرویزی‬

‫سەمبولی ماڵوێرانی‬ ‫كۆماری ئیسالمی بۆ ئەوەی خەڵك بكێشێتە‬ ‫سەر سندووقە درۆینەكانی دەنگدان و لە بەرچاوی‬ ‫كامێرا و رای گشتیدا خەڵكێكی زۆر پیشان بدا‬ ‫كە ئەمانە الیەنگری رێژیمی ویالیەتی فەقیهن‪،‬‬ ‫دەست بۆ هەموو جۆرە فێڵ و تەڵەكەیەك دەبا‬ ‫و هەوڵ دەدا بە هەموو شێوازێكی هەڵخەڵەتاندن‬ ‫و تەماح وەبەرنان و گوشارهێنان و ترساندن‪،‬‬ ‫خەڵك لەو رۆژەدا لە ماڵ بێنێتە دەر و لەسەر‬ ‫سندووقەكانی دەنگ ئامادە بن و ئیتر بە كێ‬ ‫دەنگ دەدەن یان ئەوەی كە دەنگی سپیش بدەن‪،‬‬ ‫بۆ رێژیم گرینگ نیە‪ ،‬چوونكە بە دڵی خۆیان‬ ‫ناوێ پێویست لە سندووق دەر دێنن‪.‬‬ ‫لەو بوارەوە‪ ،‬لە كوردستان كەوتونەتە گەڕ و دەست‬ ‫و پێوەندییەكانی رێژیم كە دەزانن خەڵكی كورد‬ ‫چاوكراوە و وشیارن و فریوی شانۆ و سناریۆكانی‬ ‫رێژیم ناخۆن‪ ،‬بە هەموو شكڵ و شێوازێك هەوڵ‬ ‫دەدەن ئەم شانۆسازییە بۆ خەڵك گەرم و گوڕ‬ ‫بكەن و وای نیشان بدەن كە گەر خەڵك بەشدار‬ ‫نەبێ‪ ،‬زەرەری زۆر دەكا! وەك بڵێی لەم زیاتر لە‬ ‫‪ 30‬ساڵەدا كە شانۆگەریی مەجلیس بەڕێوە چووە‪،‬‬ ‫قازانجی زۆر بۆ خەڵكی كوردستان دابین كراوە!‬ ‫لەم چەند رۆژەی رابردوودا‪ ،‬بەرپرسی دەزگای‬ ‫بەناو پیشەسازی و بازرگانیی پارێزگای كوردستان‬ ‫باسی لەوە كردبوو كە چەند پرۆژەیەكی پیشەسازی‬ ‫لە پارێزگای كوردستان و سنە بەڕێوە دەچێ و‬ ‫رەحیمی‪ ،‬جێگری ئەحمەدی‪‎‬نژاد بۆ كردنەوەی‬ ‫ئەوانە دێتە كوردستان و خێر و بەرەكەت بۆ كورد‬ ‫دێنێ و خەڵك دەبێ بەشداری شانۆی هەڵبژاردن‬ ‫بێ و گوێ نەداتە حیزبە ئۆپۆزیسیۆنەكان!‬ ‫لە پێشدا‪ ،‬ئەو پرسیارە الی هەموو خوێنەر و‬ ‫تاكێكی كورد درووست دەبێ كە بۆچی هاتنی‬ ‫رەحیمی بۆ پارێزگای كوردستان خێر و بەرەكەتی‬ ‫پێوە دەبێ؟‬ ‫خۆ رەحیمی هەرچەند لە بنەڕەتدا توركە و بەناوی‬ ‫كوردەوە دەیانناساند‪ ،‬تاكوو خەڵكی ساكاری پێ‬ ‫فریو بدەن‪ ،‬ماوەیەكی دوور و درێژیش پارێزگاری‬ ‫رێژیم لە سنە بوو و خێر و بەرەكەتەكانی ئەو لەو‬ ‫ماوەیەدا بۆ كورد هێشتا ئاسەواری ماوە!!‬ ‫رەحیمی كە دەست بەكار بوو لە كوردستان‪،‬‬ ‫ژمارەیەكی زۆر كەم لە كوردستاندا تووشبوو بە‬ ‫ماددەی موخەدیر هەبوو‪ ،‬بەاڵم دوای كۆتایی‬ ‫دەورانی پارێزگاریی رەحیمی‪ ،‬رێژەی تووشبووان‬ ‫بە ماددە سڕكەرەكان بە شێوەیەكی سەرسووڕهێنەر‬ ‫زیادی كرد و خودی پارێزگاری رێژیم‪ ،‬گەورەترین‬ ‫قاچاخچی و باڵوكەرەوەی ماددەی سڕكەر لە‬ ‫كوردستان بوو و تەنانەت ترانزیتیشی دەكرد بۆ‬ ‫كوردستانی عێراق!‬ ‫رێژیمی كۆماری ئیسالمی ئەوەندە لە بواری‬ ‫هەڵخەڵەتاندن و فریودانی خەڵكەوە تووشی شكست‬ ‫هاتووە و مۆرەیەكی بە دەستەوە نەماوە كە خەڵك‬ ‫بۆ بەشداری لە شانۆگەرییەكانیدا هان بدا‪ ،‬پەنا‬ ‫دەباتە بەر مۆرە هەرە بەدناوەكانی كە دەم و‬ ‫چاویان‪ ،‬وەبیرهێنەرەوەی نەگبەتی و ماڵوێرانییە‬ ‫بۆ خەڵكی كوردستان‪.‬‬

‫‪www.kurdistanmedia.com‬‬

‫لە هەر چوار كاتژمێردا‪،‬‬ ‫یەك كەس لە سێدارە دراوە‬

‫لە بەرەبەری بەڕێوەچوونی نۆیەمین دەورەی‬

‫هەڵبژاردنی مەجلیسی شوورای ئیسالمیی رێژیمی‬

‫ێ لە بەڕێوەبردن و دەركردنی‬ ‫ئێران‪ ،‬شەپۆلێكی نو ‌‬

‫حوكمی لەسێدارەدان لە شوێنە جیاجیاكانی ئێران و‬ ‫كوردستان وەڕێ كەوتووە‪.‬‬ ‫بەپێی راپۆرتی ئاژانسی هەواڵدەریی موكریان‪،‬‬ ‫دوو هاوواڵتیی مەهابادی بە ناوەكانی عەلی‬ ‫و حەبیب ئەفشاری لە الیەن دادگ��ای ئینقالبی‬ ‫رێژیمەوە حوكمی ئێعدامیان بەسەردا سەپێنراوە‪.‬‬ ‫حوكمە سەپێندراوەكە رۆژی ‪26‬ی بەفرانباری‬ ‫‪ 1390‬بەو دوو هاوواڵتییە راگەیەندراوە‪.‬‬ ‫ئ��ەم دوو هاوواڵتییە‪ ،‬ب��ە تۆمەتی موحاربە‬ ‫لە رێگەی چاالكیی تەبلیغاتی و ئەندامەتی‬ ‫لە یەكێك لە حیزبە بەرهەڵستكارەكانی كۆماری‬ ‫ئیسالمی‪ ،‬حوكمی ئێعدامیان بەسەردا سەپاندوون‬ ‫و تەنیا ‪ 20‬رۆژ دەرفەتیان بۆ دەربڕینی ناڕەزایەتی‬ ‫لەو حوكمە پێدراوە‪.‬‬ ‫هەروەها بەپێی راپۆرتی ماڵپەڕی «فرارو»‪،‬‬ ‫رۆژی یەكشەممە‪25 ،‬ی بەفرانبار‪ ،‬حەوت كەس‬ ‫لە زیندانی «ع��ادل أب��اد»ی شیراز بە تۆمەتی‬ ‫قاچاخی م��اددەی سڕكەر و پێنج كەسی دیكە‬ ‫لە بەرچاو خەڵك و لە شوێنە جیاجیاكانی ئەو‬ ‫ش��ارەدا بە تۆمەتی بەڕێوەبردنی تاوانی تایبەت‬ ‫وەك م��رۆڤ رفاندن‪ ،‬كوشتن و دزی لە سێدارە‬ ‫دراون‪.‬‬ ‫ه���ەر ل���ەم پ��ێ��وەن��دی��ی��ەدا‪ ،‬س��ەرۆك��ی پۆلیسی‬ ‫فڕۆكەخانەكانی ئێران رۆژی یەكشەممە‪25 ،‬ی‬ ‫بەفرانبار رایگەیاند كە ‪ 9‬ك��ەس ل��ەم ساڵدا بە‬ ‫تۆمەتی هەڵگرتنی ماددەی سڕكەری سەنعەتی‬ ‫لە فڕۆكەدا‪ ،‬ئێعدام كراون‪.‬‬ ‫پێشتر فێدراسیۆنی نێونەتەوەیی كۆمەڵگەكانی‬ ‫مافی مرۆڤـ لە راگەیەندراوێكدا رایگەیاندبوو كە‬ ‫لە ساڵی نوێی زایینیدا (‪ ،)2012‬لە هەر چوار‬ ‫كاتژمێردا‪ ،‬حوكمی ئێعدامی ئێرانییەك بەڕێوە‬ ‫چووە و ئەم رەوتە درێژەی هەیە‪.‬‬

‫«ئەلزەبەدانی» كەوتە ژێر كونترۆڵی سوپای ئازادی سووریە‬

‫ئورووپا لە مانگی پووشپەڕەوە گەمارۆ دەخاتە سەر نەوتی ئێران‬

‫سوپای سووریە و خەباتگێڕانی‬ ‫س��وپ��ای ئ�����ازادی س���ووری���ە‪ ،‬پاش‬ ‫چەندین رۆژ شەڕ‪ ،‬لەسەر ئاگربڕ لە‬ ‫شاری زەبەدانی رێك كەوتن‪.‬‬ ‫بەپێی راپۆرتی دۆیچەوێلە‪ ،‬لە‬ ‫كاتێكدا وتووێژەكان لەمەڕ سووریە‬ ‫ل��ە ش�����وورای ئ��اس��ای��ش��دا درێ����ژەی‬ ‫هەیە‪ ،‬ئامریكا رایگەیاند كە ئێران‬ ‫بە ناردنی چەكوچۆڵ بۆ سووریە‪،‬‬ ‫لە سەركوتی خەڵكی ئ��ەو واڵتەدا‬ ‫دەستی هەیە‪.‬‬ ‫ئەندامانی ش���وورای ئاسایشی‬ ‫رێكخراوی ن��ەت��ەوە یەكگرتووەكان‪،‬‬ ‫رۆژی سێ‌شەممە‪27 ،‬ی بەفرانبار‪،‬‬ ‫بڕیارنامەی پێشنیاركراوی رووسیە لە پێوەندی‬ ‫لەگەڵ سووریەیان تاوتوێ كرد‪.‬‬ ‫بەرهەڵستكاران رایانگەیاندووە كە راگەیەنە‬ ‫دەوڵ��ەت��ی��ی��ەك��ان��ی س���ووری���ە ل���ە م�����اوەی چەند‬ ‫رۆژی راب���ردوودا‪ ،‬هیچ هەواڵێكیان لە روودانی‬ ‫ش��ەڕ و تێكهەڵچوون ل��ە ش��اری زەب��ەدان��ی باڵو‬ ‫نەكردووەتەوە‪.‬‬ ‫ش��اری زەب��ەدان��ی‪ ،‬نزیك بە ‪ 40‬ه��ەزار كەس‬ ‫حەشیمەتی ه��ەی��ە و ه��ێ��زەك��ان��ی ئۆپۆزیسیۆن‬ ‫توانیویانە بەسەر بەشێكی زۆر لەو ش��ارەدا زاڵ‬ ‫بن‪.‬‬

‫دان��م��ارك‪ ،‬س��ەرۆك��ی دەورەی���ی یەكیەتیی‬ ‫ئ��ورووپ��ا پێشنیاری ك���ردووە‪ ،‬قەدەغەكردنی‬ ‫ت�����ەواوی ك��ڕی��ن��ی ن��ەوت��ی ئ��ێ��ران ل��ە الیەن‬ ‫ئەندامانی ئەم یەكیەتییەوە لە رێكەوتی ‪11‬ی‬ ‫پووشپەڕی ‪1391‬ەوە بەڕێوە بچێ‌‪.‬‬ ‫رۆیتێرز لەم پێوەندییەدا رایگەیاند‪ ،‬بەپێی‬ ‫ئ��ەم گ��ەاڵڵ��ە پێشنیاركراوە‪ ،‬ئ��ەو كۆمپانیا‬ ‫نەوتییانەی كە لەگەڵ ئێراندا گرێبەستیان مۆر‬ ‫كردووە تا كۆتایی مانگی ژووئەن دەرفەتیان‬ ‫هەیە كە كۆتایی بە گرێبەستەكانی خۆیان‬ ‫لەگەڵ ئێراندا بێنن و لە یەكەمی ژووئیەوە‬ ‫مافی هاوردنی نەوت لە ئێرانیان نابێ‌‪.‬‬ ‫وەزیری نەوتی عەرەبستانی سعوودی‪ ،‬لەم‬ ‫پێوەندییەدا بە ‪CNN‬ی وت��ووە‪ :‬ئەم واڵت��ە بە‬ ‫ئاسانی و «بە شێوەی خێرا و لە ماوەی چەند‬ ‫ێ پێویستیی ب��ازاڕی ن��ەوت لە‬ ‫رۆژدا» دەت��وان� ‌‬ ‫ئەگەری گەمارۆی نەوتی ئێراندا دابین بكات‪.‬‬ ‫لە نوێترین خولی هەوڵەكانی ئامریكادا‪ ،‬رۆژی‬ ‫دووشەممە (‪16‬ی ژانویە) شاندێكی ئامریكایی‬ ‫سەردانی ك��وورەی باشووری كرد تا بەرپرسانی‬ ‫ئەم واڵتە بۆ كەمكردنەوەی رادەی كڕینی نەوت‬ ‫لە ئێران هان بدا‪.‬‬ ‫لە الیەكی دیكەوە‪ ،‬رووسیە دەڵێ‌ كە لەگەڵ‬ ‫ئابڵۆقەی نەوتیی ئێراندا ه��اوڕا نیە و دژی‬ ‫هێرشی نیزامی بۆ سەر ئەم واڵتەیە‪ .‬سەرەڕای‬

‫باراك ئۆباما‪ ،‬سەركۆماری ئامریكا لە دیدار‬ ‫لەگەڵ مەلەك عەبدوڵاڵ‪ ،‬پاشای ئۆردۆن رایگەیاند‬ ‫ێ واز لە دەسەاڵت بێنێ‌‪.‬‬ ‫كە بەشار ئەسەد دەب ‌‬ ‫ێ لە واڵتانی ع��ەرەب��ی‪ ،‬لەوانە قەتەر‪،‬‬ ‫هێند ‌‬ ‫دەستێوەردانی سەربازی لە سووریە بە پێویست‬ ‫دەزانن‪.‬‬ ‫بان كی موون‪ ،‬سكرتێری گشتیی رێكخراوی‬ ‫نەتەوە یەكگرتووەكان رۆژی دووشەممە‪26 ،‬ی‬ ‫بەفرانبار وێڕای ناوزەدكردنی هەڵسوكەوتی رێژیمی‬ ‫سووریە بە «پەسەندنەكرا»‪ ،‬رایگەیاند كە هیوادارە‬ ‫شوورای ئاسایش‪ ،‬رۆڵێكی نوێتر و هاوئاهەنگتر لە‬ ‫گۆڕانكارییەكانی سووریەدا بگێڕێ‌‪.‬‬

‫ئەم هەڵوێستە‪ ،‬هەوڵەكانی ئێران بۆ پیتاندنی ‪20‬‬ ‫لەسەدی ئورانیۆم لە روانگەی رووسیەوە نەرێنی‬ ‫و دژی پەسندكراوەكانی ئەنجوومەنی ئاسایشە‪.‬‬ ‫دیمیتری رووگ���ووزی���ن‪ ،‬ن��وێ��ن��ەری رووسیە‬ ‫ل���ە ن���ات���ۆدا رۆژی ه��ەی��ن��ی‪13 ،‬ی ژانویە‬ ‫ل��ە ب��رووك��س��ێ��ل��دا وت���ب���ووی‪ ،‬مسكۆ ه���ەر جۆرە‬ ‫تێكهەڵچوونێكی س��ەرب��ازی لەگەڵ ئێراندا بە‬ ‫هەڕەشەیەكی راستەوخۆ بۆ سەر تەناهیی خۆی‬ ‫هەڵدەسەنگێنێ‌‪.‬‬ ‫وەزیری دەرەوی رووسیە‪ ،‬سێرگی الڤرۆفیش‬ ‫دەڵ �ێ‌‪ ،‬ئامانج لە گەمارۆی نەوتیی كۆماری‬ ‫ئیسالمی‪ ،‬پێكهێنانی ناڕەزایەتیی گشتی دژی‬ ‫كۆماری ئیسالمییە‪.‬‬


‫‪2‬‬

‫هەواڵ و راپۆرت‬

‫ژمارە ‪ 573‬ـ ‪30‬ی بەفرانباری ‪1390‬‬

‫رێوڕەسمی ‪2���ی رێبەندان لە شاری قەاڵدزێ بەڕێوە چوو‬

‫رێكەوتی ‪28‬ی بەفرانبار‪ ،‬بە بۆنەی ‪2‬ی رێبەندان‪ ،‬ساڵـڕۆژی دامەزرانی كۆماری كوردستان‬ ‫رێوڕەسمێك بە بەشداریی ژمارەیەك لە ئەندامانی رێبەریی حیزب و كادر و پێشمەگەكان و ژمارەیەك‬ ‫لە دانیشتووانی قەاڵدزێ لەو شارە بەڕێوە چوو‪.‬‬ ‫رێوڕەسمەكە بە سروودی نەتەوایەتیی «ئەی رەقیب» و راگرتنی خولەكێك بێ‌دەنگی بۆ رێزگرتن لە‬ ‫شەهیدانی كوردستان بەتایبەت شەهیدانی كۆماری كوردستان دەستی پێكرد‪.‬‬ ‫لەم رێوڕەسمەدا بەڕێز محەممەد نەزیف قادری‪ ،‬ئەندامی دەفتەری سیاسیی ‪ PDKI‬چەند وتەیەكی‬ ‫پێشكەش كرد‪.‬‬ ‫كاك محەممەد نەزیف ق��ادری لە وتەكانیدا‪ ،‬وێـڕای ئاماژە بە دامەزراندنی حیزبی دێموكراتی‬ ‫كوردستان و كۆماری كوردستان‪ ،‬وت��ی‪ :‬حیزبی دێموكراتی كوردستان‪ ،‬پاش رووخانی كۆماری‬ ‫كوردستانیش مەیدانی خەباتی بەر نەداوە و بە لێهاتووییەوە لە قۆناخە جۆراوجۆرەكانی خەباتی گەلی‬ ‫كورد و بزووتنەوەی سەرانسەریی ئێران‪ ،‬رۆڵی پێشەنگی و پێشڕەویی خۆی نیشان داوە‪ .‬ئەم وەفاداری‬ ‫و بەرخۆدانەی حیزبی دێموكرات ئیلهامگیرە لە وەفاداریی پێشەوا قازی محەممەد بە ئامانجەكانی‬ ‫گەلی كورد و درێ��ژەدان بە رێبازی پڕ لە سەروەریی قازی محەممەد و دەسكەوتەكانی كۆماری‬ ‫كوردستان و خەبات بۆ وەدیهێنانەوەی ئامانجەكانی ئەو كۆمارە‪.‬‬ ‫لە بـڕگەیەكی دیكەی رێوڕەسمەكەدا پەیامی هاوبەشی یەكیەتییەكانی خوێندكاران‪ ،‬الوان و ژنانی‬ ‫دێموكراتی كوردستانی ئێران لە الیەن «كەیهان یووسفی»‪ ،‬سكرتێری گشتیی یەكیەتیی خوێندكارانی‬ ‫دێموكراتی كوردستانی ئێرانەوە خوێندرایەوە‪.‬‬ ‫چەندین پەیام و برووسكەی پیرۆزبایی بۆ رێوڕەسمەكە نێردرابوون كە ناوەكانی ئەو الیەنانەی پەیامی‬ ‫پیرۆزباییان ناردبوو بریتین لە‪:‬‬ ‫ــ یەكیەتیی نیشتمانیی كوردستان ـ مەڵبەند قەاڵدزێ‬ ‫ــ بزووتنەوەی گۆڕان ـ مەكۆی پشدەر‬ ‫ــ كۆمیتەكانی تەشكیالتی ئاشكرای ‪ PDKI‬لە رانیە‪ ،‬سۆران و قەاڵدزێ‬ ‫ــ سەنتەری ئازادیی گەنجانی قەاڵدزێ‬ ‫لە بڕگەكانی دیكەی رێوڕەسمەكەدا چەند پەخشان‪ ،‬سروود و گۆرانیی فولكلۆڕی كوردی پێشكەش‬ ‫كران‪.‬‬

‫دیداری نوێنەری ‪ PDKI‬لەگەڵ بەرپرسانی رێكخراوی‬ ‫لێبوردنی نێونەتەوەیی‬ ‫لە چاوپێكەوتنێكی فەرمیدا نوێنەری ‪ PDKI‬لەگەڵ لێپرسراوانی رێكخراوی لێبوردنی‬ ‫نێودەوڵەتی لە پاریس‪ ،‬بارودۆخی نالەباری مافی مرۆڤ لە ئێران و بەتایبەت لە كوردستانیان‬ ‫شی كردەوە‪ .‬‬ ‫رێكەوتی ‪23‬ی بەفرانبار‪ ،‬بەڕێز خوسرەو عەبدوڵاڵهی‪ ،‬بەرپرسی پێوەندییەكانی ‪ PDKI‬لە‬ ‫فەڕانسە‪ ،‬لە بینای ناوەندیی رێكخراوی لێبوردنی نێونەتەوەیی لە پاریس لەگەڵ دوو كەس‬ ‫لە لێپرسراوانی ئەو رێكخراوە بە ناوەكانی خاتوو «كلیر بێرتراند»‪ ،‬بەرپرسی بەشی ناوچەی‬ ‫رۆژهەاڵتی نێوەڕاست و خاتوو «ژاكلین پیرین‌شۆ»‪ ،‬بەرپرسی بەشی ئێران لەو رێكخراوەدا‪،‬‬ ‫دیداری كرد‪.‬‬ ‫لەم چاوپێكەوتنەدا‪ ،‬نوێنەری ‪ ،PDKI‬بارودۆخی نالەباری مافی م��رۆڤ لە ئێران‬ ‫بەگشتی و كوردستانی ئێران بەتایبەتی و هەروەها رەوشی ئابووری‪ ،‬كۆمەاڵیەتی‪ ،‬سیاسی‬ ‫و فەرهەنگیی كوردستانی بۆ بەرپرسانی رێكخراوی لێبوردنی نێونەتەوەیی روون كردەوە‪.‬‬ ‫دەسبەسەركردنی سەرەڕۆیانەی هاوواڵتییانی كورد‪ ،‬ئەشكەنجەی بەردەوامی بەندكراوانی‬ ‫سیاسی‪ ،‬پەروەندەسازی و تۆمەتباركردنی هاوواڵتییانی كورد بە بیانووی درۆیین و دوور لە‬ ‫راستی‪ ،‬لەسێدارەدانی نایاسایی و هەاڵواردنی جۆراوجۆر لەو بابەتانە بوو كە لەالیەن نوێنەری‬ ‫حیزبی دێموكراتەوە بۆ بەرپرسانی رێكخراوی لێبوردنی نێونەتەوەیی شێ‌ كرانەوە‪.‬‬ ‫خوسرەو عەبدوڵاڵهی‪ ،‬هەروەها كۆمەڵێك بەڵگەی پێوەندیدار بە پێشكاریی ئاشكرای‬ ‫مافەكانی مرۆڤی لە كوردستان پێشكەش بەم رێكخراوە كرد‪.‬‬ ‫لەم چاوپێكەوتنەدا نوێنەری ‪ PDKI‬وەاڵمی پرسیارەكانی لێپرسراوانی رێكخراوی لێبوردنی‬ ‫نێونەتەوەیی دایەوە‪.‬‬

‫بەڕێوەچوونی سمینارێك بە بۆنەی ‪2‬ی رێبەندان لە دانمارك‬ ‫رێكەوتی ‪24‬ی بەفرانبار‪ ،‬بۆ رێزگرتن لە ‪2‬ی رێبەندان‪66 ،‬مین ساڵـڕۆژی دامەزرانی‬ ‫كۆماری كوردستان‪ ،‬لە دوورگەی «شێلەند»ی دانمارك‪ ،‬سمینارێك لە الیەن كۆمیتەی‬ ‫‪ PDKI‬لەو واڵتە‪ ،‬بە بەشداریی حیزب و الیەنە كوردییەكان و كوردانی دانیشتووی ئەو‬ ‫ناوچەیە پێك هات‪.‬‬ ‫ئەو سمینارە بۆ هەركام لە بەڕێزان مەحموود دەشتی‪ ،‬ئەندامی‌ پێشووی رێبەریی ‪PDKI‬‬ ‫و سەعید سوڵتانپوور‪ ،‬بەرپرسی پێوەندییەكانی حیزبی دێموكراتی كوردستان لە دانمارك پێك‌‬ ‫هێنرابوو‪ .‬لەو سمینارەدا باسێك لەسەر دامەزرانی كۆماری كوردستان و دەسكەوتەكانی‬ ‫كۆمار‪ ،‬رۆڵی پێشەوا قازی محەممەد و حیزبی دێموكرات لە دامەزرانی كۆماردا‪ ،‬رەوشی‬ ‫ئێستای ئێران‪ ،‬كوردستان و ناوچە‪ ،‬سیاسەت و هەڵوێستەكانی ‪ PDKI‬لەهەمبەر رووداوەكانی‬ ‫ناوچە‪ ،‬ئێران و كوردستان لە الیەن بەڕێزان مەحموود دەشتی و سەعید سوڵتانپوورەوە‌پێشكەش‬ ‫كرا و دواتر‌ وەاڵمی پرسیارەكانی بەشداربووانیان دایەوە‪.‬‬

‫بە بۆنەی ‪2‬ی رێبەندانەوە رێوڕەسمێك لە كۆیە بەڕێوە چوو‬ ‫رۆژی سێشەممە‪ ،‬رێكەوتی ‪27‬ی بەفرانبار‪،‬‬ ‫بە بەشداریی بەڕێز «تەیموور مستەفایی»‪،‬‬ ‫ئەندامی دەفتەری سیاسیی حیزبی دێموكراتی‬ ‫كوردستان‪ ،‬هەروەها نوێنەری حیزب و رێكخراوە‬ ‫سیاسییەكان و رێ��ك��خ��راوەك��ان��ی كۆمەڵگای‬ ‫مەدەنی‪ ،‬مامۆستایانی زانكۆ و خوێندكاران و‬ ‫الوان لە شاری كۆیە رێوڕەسمێك بە بۆنەی ‪2‬ی‬ ‫رێبەندان ‪66‬ەمین ساڵیادی دامەزرانی كۆماری‬ ‫كوردستان بەڕێوە چوو‪.‬‬ ‫ئ��ەو رێ��وڕەس��م��ە ل��ە الی���ەن یەكیەتیی الوانی‬ ‫دێموكراتی كوردستانی ئێران و بە هاوكاریی‬ ‫س��ەن��ت��ەری چ��االك��ی��ی گ��ەن��ج��ان��ی ك��ۆی��ە پێك‬ ‫هاتبوو‪.‬‬ ‫رێوڕەسمەكە بە راگرتنی خولەكێك بێ‌دەنگی بۆ‬ ‫رێزگرتن لە گیانی پاكی شەهیدانی كوردستان‪،‬‬ ‫بەتایبەتی شەهیدانی كۆماری كوردستان دەستی‬ ‫پێكرد‪ .‬پاشان پەیامی هەیئەتی بەڕێوەبەریی‬ ‫یەكیەتیی الوان لە الیەن «حیسام ئەحمەدی»‪،‬‬ ‫جێگری سكرتێری گشتیی یەكیەتیی الوانەوە‬ ‫پێشكەش ك���را‪ .‬دوات���ر پەیامی فیدراسیۆنی‬ ‫رێكخراوەكانی كۆمەڵگای مەدەنی لە شاری‬ ‫ك��ۆی��ە ل��ە الی���ەن د‪ .‬رزگ���ار ف��ەق��ێ سەلیمەوە‬ ‫خوێندرایەوە‪.‬‬ ‫لە بەشێكی دیكەی رێوڕەسمەكەدا شاعیری‬ ‫نیشتمانپەروەری شاری كۆیە «مامۆستا فازڵ‬ ‫شەورۆ»‪ ،‬شێعرێكی لە یادی كۆمار و پێشەوا‬ ‫ق��ازی محەممەددا پێشكەش ك��رد‪ .‬پاشان ئەو‬

‫پەیامانەی كە بۆ رێوڕەسمەكە نێردرابوون‬ ‫ل��ە الی��ەن پێشكەشكاری رێورەسمەكەوە‬ ‫خوێندرانەوە كە بریتی بوون لە‪:‬‬ ‫‪1‬ـ مەڵبەندی ‪14‬ی رێكخستنی كۆیەی‬ ‫یەكیەتیی نیشتمانیی كوردستان‬ ‫‪2‬ـ مەكۆی بزووتنەوەی گۆڕان لە كۆیە‬ ‫‪3‬ـ حیزبی زەحمەتكێشانی كوردستان ‪/‬‬ ‫بازنەی كۆیە‬ ‫‪4‬ـ یەكگرتووی ئیسالمی كوردستان ـ‬ ‫لقی كۆیە‬ ‫‪5‬ـ پ��ارت��ی پ��ارێ��زگ��اران��ی ك��وردس��ت��ان ـ‬ ‫ناوچەی كۆیە‬ ‫‪6‬ـ ی��ەك��ی��ەت��ی��ی الوان����ی دێ��م��وك��رات لە‬ ‫كوردستانی ئێراق ـ لیژنەی كۆیە‬ ‫‪7‬ـ ی��ەك��ی��ەت��ی��ی گشتیی قوتابییانی‬ ‫كوردستان ـ سەنتەری كۆیە‬ ‫‪8‬ـ یەكیەتیی الوان��ی دێموكراتی كوردستان ـ‬ ‫ناوەندی كۆیە‬ ‫‪9‬ـ ی��ەك��ی��ەت��ی��ی خ��وێ��ن��دك��اران��ی دێموكراتی‬ ‫كوردستانی ئێران‬ ‫‪10‬ـ كۆمیتەی زاگرۆسی یەكیەتیی ژنانی‬ ‫دێموكراتی كوردستانی ئێران‬ ‫‪11‬ـ شاعیری گەنجی ش��اری ك��ۆی��ە‪ ،‬هیوا‬ ‫حەالق‬ ‫‪12‬ـ كۆمیتەكانی ئ����ازادی و راگەیاندنی‬ ‫یەكیەتیی الوانی دێموكراتی كوردستانی ئێران‬ ‫ل��ە ب��ەش��ی دووه��ەم��ی رێ��وڕەس��م��ەك��ەدا بەڕێز‬

‫«ت��ەی��م��وور مستەفایی» ئەندامی دەفتەری‬ ‫سیاسیی ‪ PDKI‬باسێكی لەسەر ‪2‬ی رێبەندان‬ ‫پێشكەش كرد‪ .‬بەڕێزیان لە باسەكەیدا ئاماژەی‬ ‫بە باردۆخی ئەو كاتی كۆمەڵگای كوردستان‬ ‫و چۆنیەتیی دام��ەزران��ی حیزبی دێموكرات و‬ ‫پاشان كۆماری كوردستان ك��رد‪.‬ك��اك تەیموور‬ ‫لە بەشێكی دیكەی وتەكانیدا باسی لە كار‬ ‫و كردەوەكانی كۆمار و هۆكارەكانی رووخانی‬ ‫ئەو كۆمارە جوانەمەرگە كرد‪ .‬پاش تەواوبوونی‬ ‫وتەكانی كاك تەیموور مستەفایی بەشدارانی‬ ‫رێوڕەسمەكە را و سرنج و پرسیارەكانی خۆیان‬ ‫هێنایە ئاراوە كە لە الیەن بەڕێزیانەوە واڵمیان‬ ‫درایەوە‪.‬‬

‫بە بۆنەی ‪2‬ی رێبەندانەوە سمینارێك لە سلێمانی بەڕێوە چوو‬ ‫رۆژی شەممە‪ ،‬رێكەوتی ‪24‬ی‬ ‫ب��ەف��ران��ب��ار‪ ،‬ل��ە ه��ۆڵ��ی مامۆستا‬ ‫ئ��ی��ب��راه��ی��م ئ��ەح��م��ەد ل���ە شاری‬ ‫س��ل��ێ��م��ان��ی ب���ە ب���ۆن���ەی دووی‬ ‫رێبەندانەوە سمینارێك بە بەشداریی‬ ‫پرۆفیسۆر «د‪ .‬عیزەدین مستەفا‬ ‫رەس���ووڵ»‪ ،‬كەسایەتیی ناوداری‬ ‫كورد و بەڕێز «كاوە بەهرامی»‪،‬‬ ‫ئ��ەن��دام��ی دەف���ت���ەری سیاسیی‬ ‫‪ ،PDKI‬ل���ەالی���ەن یەكیەتیی‬ ‫الوان���ی دێ��م��وك��رات��ی كوردستانی‬ ‫ئێران و رێكخراوی ئازادیی الوانی‬ ‫كوردستانەوە بەڕێوە چوو‪.‬‬ ‫سمینارەكە كە نوێنەری زۆربەی‬ ‫حیزب و رێكخراوە سیاسییەكان و‬ ‫كۆمەڵگای مەدەنی و كوردانی‬ ‫هەر چوار پارچەی كوردستان تێیدا بەشدار بوون‬ ‫بە راگرتنی خولەكێك بێ‌دەنگی بۆ رێزگرتن لە‬ ‫گیانی پاكی شەهیدانی كوردستان و بەتایبەتی‬ ‫شەهیدانی كۆمار دەستی پێكرد‪ .‬پاشان پەیامی‬ ‫هاوبەشی یەكیەتیی الوانی دێموكراتی كوردستانی‬ ‫ئێران و رێكخراوی ئازادیی الوان��ی كوردستان‬ ‫لە الیەن كاك «ج��ەالل رەوان��گ��ەرد»‪ ،‬ئەندامی‬ ‫هەیئەتی بەڕێوەبەریی یەكیەتیی الوان پێشكەش‬ ‫كرا‪ .‬دوات��ر لە الیەن بەڕێز «عەتا سەراوی»‪،‬‬ ‫ئ��ەن��دام��ی ئەنجومەنی ن��اوەن��دی��ی یەكیەتيی‬ ‫نیشتمانیی كوردستان پەیامی كومیسیۆنی‬ ‫شەهیدان و ئەنفالكراوەكان و كیمیابارانكراوەكانی‬ ‫ئەو ئەنجومەنە خوێندرایەوە‪.‬‬ ‫ئەو حیزب و رێكخراوانەی كە پەیام و برووسكەی‬ ‫پیرۆزباییان بەو بۆنەوە بۆ سمینارەكە ناردبوو‪،‬‬ ‫بریتی بوون لە‪:‬‬

‫‪ .1‬بەڕێز هێرۆ ئیبراهیم ئەحمەد‪ ،‬بەرپرسی‬ ‫مەڵبەندی یەكیەتیی نیشتمانیی كوردستان لە‬ ‫سلێمانی‬ ‫‪ .2‬مەكتەبی پێوەندییە كوردستانییەكانی‬ ‫یەكیەتیی نیشتمانیی كوردستان‬ ‫‪ .3‬نووسینگەی سلێمانیی مەكتەبی سیاسیی‬ ‫حیزبی زەحمەتكێشانی كوردستان‬ ‫‪ .4‬پارتی دێموكراتی پێشكەوتنخوازی كوردی‬ ‫سووریە‬ ‫‪ .5‬ئەنجومەنی سیاسیی كوردی سووریە‬ ‫‪ .6‬كۆمیتەی چوارباخی یەكیەتیی نیشتمانیی‬ ‫كوردستان‬ ‫‪ .7‬كۆمیتەی بەختیاریی یەكیەتیی نیشتمانیی‬ ‫كوردستان‬ ‫‪ .8‬كۆمەڵەی كورتەبااڵكانی كوردستان‬ ‫‪ .9‬یەكیەتیی نابینایانی كوردستان‬ ‫‪ .10‬دەزگای رۆشنبیریی لقی چواری پارتی‬

‫دێموكراتی كوردستان‬ ‫‪ .11‬ف��ێ��دراس��ی��ۆن��ی ك��ۆم��ەڵ��ە و‬ ‫رێكخراوەكانی عێراق ـ كوردستان‬ ‫‪ .12‬رابوونی خوێندكاران و الوانی‬ ‫كوردستان‬ ‫‪ .13‬شوورای پەنابەرانی سیاسیی‬ ‫رۆژهەاڵت ـ سلێمانی‬ ‫‪ .14‬كومیتەكانی یەكیەتی الوان‬ ‫لە باریكە و سلێمانی‬ ‫‪ .15‬كومیتەكانی ‪ PDKI‬لە‬ ‫باریكە و سلێمانی‬ ‫‪ .16‬یەكیەتیی ژنانی دێموكراتی‬ ‫كوردستانی ئێران ـ باریكە‬ ‫پ��اش��ان ل��ە الی���ەن ب���ەڕێ���زان «د‪.‬‬ ‫عیزەدین مستەفا رەسووڵ» و بەڕێز‬ ‫«ك��اوە بەهرامی»یەوە باسەكانی‬ ‫سمینار پێشكەش كران‪.‬‬ ‫سەرەتا بەڕێز د‪.‬عیزەدین باسی لە چۆنیەتی‬ ‫دامەزرانی كۆمەڵەی ژ‪.‬ك و پێكهانتی حیزبی‬ ‫دێموكراتی كوردستانی ئێران و دواتر دامەزرانی‬ ‫كۆمار كرد‪ .‬پاشان لە سەر رۆڵ و كاریگەریی‬ ‫درێ���ژەدەران���ی رێ��ب��ازی پێشەوا و ك��ۆم��ار و لە‬ ‫س��ەرووی هەمووانەوە شەهید د‪ .‬قاسملوو دوا‪.‬‬ ‫دواتر بەڕێز كاوە بەهرامی‪ ،‬ئەندامی دەفتەری‬ ‫سیاسیی حیزبی دێموكراتی كوردستان باسی لە‬ ‫بارودۆخی ئەو كاتی ناوچەكە و دەور و رۆڵی‬ ‫هێزە نەتەوەیی و ناوچەییەكان لەسەر مەسەلەی‬ ‫ك��ورد ك��رد و لە بەشێكی دیكەی باسەكەیدا‬ ‫ئاماژەی بە رۆڵ و كاریگەريی پێشەوا قازی‬ ‫محەممەد لە پێكهێنانی كۆماری كوردستان و‬ ‫حیزبی دێموكرات و دەسكەوتەكانی كۆمار كرد‪.‬‬

‫بەڕێوەچوونی سمیناری كۆمیتەی هاوكاریی ئوپۆزسیۆنی ئێرانی لە هولەند‬ ‫رۆژی ‪24‬ی بەفرانبار‪ ،‬كۆمیتەی هاوكاریی‬ ‫ئوپۆزسیۆنی ئێرانی سمینارێكی ل��ە شاری‬ ‫«ئامستلفەین» لە واڵتی هولەند‪ ،‬بەڕێوە برد‪.‬‬ ‫سمینارەكە لە دوو تەوەری گرینگ پێك هاتبوو‪.‬‬ ‫یەكەم‪ ،‬ئەگەری هێرشی نیزامی بۆ سەر ئێران و‬ ‫دووهەم‪ ،‬هەڵبژاردنی خولی نۆیەمی مەجلیس‪.‬‬ ‫لە سمینارەكەدا نوێنەرانی حیزب و الیەنەكانی‬ ‫بەشداربوو وەاڵم��ی پرسیارەكانی بەڕێوەبەری‬ ‫بەرنامەكانی سمیناریان لە پێوەندی لەگەڵ‬ ‫تەوەرە ئاماژەپێكراوەكاندا دایەوە و بیر و بۆچوون‬ ‫و هەڵوێستی حیزبەكانیان بۆ بەشداربووان شی‬ ‫كردەوە‪.‬‬ ‫ئاكامی بـڕگەی یەكەمی سمیناری كۆمیتەی‬ ‫ه��اوك��اری��ی ئوپۆزسیۆنی ئ��ێ��ران��ی‪ ،‬تەحریمی‬

‫هەڵبژاردنەكانی رێژیم بە تێكڕای دەنگ بوو و‬ ‫هەروەها لەهەمبەر ئەگەری هێرش بۆ سەر ئێران‬ ‫هەموو حیزبەكان دژی هەر هێرشێك بوون بۆ سەر‬ ‫خاكی ئێران و بە ماڵ كاولكەریان لێك دایەوە‪.‬‬ ‫نوێنەری ‪ ،PDKI‬وێـڕای ئەوە كە سیاسەتی‬ ‫تەحریمی حیزبەكەی بە بەشداربووان راگەیاند‬ ‫پێی ل��ەس��ەر ئ���ەوە داگ���رت ك��ە تەحریم دەبێت‬ ‫ئەكتیڤ و چ��االك بێت‪ ،‬بەو واتایە كە هەوڵ‬ ‫بدرێت هەرچی زیاتر كۆمەاڵنی خەڵك بە هەموو‬ ‫چین و توێژەكانەوە ئەو هەڵبژاردنە تەحریم بكەن‬ ‫تا دەسكەوتی باشی هەبێت‪.‬‬ ‫لە بـڕگەی دووه��ەم��ی سمینارەكەدا لە الیەن‬ ‫ب��ەش��دارب��ووان��ەوە چەند پرسیار ل��ە نوێنەرانی‬ ‫حیزبەكان ك��ران كە لە الی��ەن ئ��ەو نوێنەرانەوە‬

‫بڕووخـێ رێژیمـی كۆنەپەرستی كۆماری ئیسالمیی ئــێران‬

‫وەاڵمیان درایەوە‪.‬‬ ‫نوێنەرانی حیزبەكانی بەشداربوو لەم سمینارەدا‬ ‫بریتی بوون لە‪:‬‬ ‫ـ «كمال ارس» لە جبهەی ميللی ـ ئورووپا‬ ‫ـ محەممەد ئەعزەمی لە رێكخراوی یەكیەتیی‬ ‫فیداییانی خەڵكی ئێران‬ ‫ـ فریدوون ئیبراهیمی لە حیزبی توودە‬ ‫ـ بێهرووز خەلیق لە رێكخراوی فیداییانی خەڵكی‬ ‫ئێران ـ زۆرینە‬ ‫ـ محەممەد شافعی لە كۆمەڵە‬ ‫ـ ع��ەب��دەل��رەزا كەریمی ل��ە حیزبی دێموكراتی‬ ‫كوردستانی ئێران‬


‫هەواڵ و راپۆرت‬ ‫دیداری بەرپرسی پێوەندییەكانی ‪ PDKI‬لە فینالند لەگەڵ‬ ‫بەرپرسی حیزبی سوسیال دێموكرات‬ ‫رێكەوتی ‪27‬ی بەفرانبار‪ ،‬خاتوو «ئەژین رەزابی» نوێنەری ‪ PDKI‬لە فینالند چاوپێكەوتنێكی‬ ‫لەگەڵ «تێرۆ شێمێئیكا»‪ ،‬بەرپرسی پێوەندییە نێونەتەوەییەكانی حیزبی سوسیال دێموكراتی فینالند‪،‬‬ ‫پێك هێنا‪.‬‬ ‫ئەم چاوپێكەوتنە لە بنكەی حیزبی سوسیال دێموكراتی فینالند لە شاری هێلسینكی بەڕێوە چوو‬ ‫و لەسەر ئەم بابەتانەی خوارەوە باس و ئاڵوگۆڕی بیروڕا كرا‪:‬‬ ‫‪١‬ـ شانۆی هەڵبژاردنەكانی داهاتووی مەجلیسی رێژیمی ئێران‬ ‫‪٢‬ـ ئامانجەكانی كۆنگرەی نەتەوەكانی ئێرانی فێدراڵ و مەبەست لە پێكهێنانی ئەو كۆنگرەیە‬ ‫‪٣‬ـ رەوشی نالەباری مافی مرۆڤ لە ئێران بەگشتی و كوردستان بەتایبەتی‬ ‫‪٤‬ـ گەمارۆكانی واڵتانی رۆژئاوا لەسەر ئێران و كاریگەرییان لەسەر خەڵكی ئەم واڵتە و كێشەی‬ ‫چەكی ناوكی‬ ‫‪٥‬ـ دەستێوەردانی رێژیمی ئێران لە كاروباری واڵتانی دراوسێ و دەوری ئێران لە ناوچەكەدا‬ ‫‪٦‬ـ هەڵبژاردنەكانی سەركۆماری واڵتی فینالند لەم مانگەدا‬ ‫‪٧‬ـ كۆنگرەی داهاتووی ‪PDKI‬‬

‫حوكمی ‪ 5‬ساڵ زیندان بە سەر هاوواڵتییەكی بۆكانیدا سەپا‬ ‫هاوواڵتییەكی بۆكانی لە الیەن دادگای شۆڕشی ئیسالمیی رێژیمی ئێرانەوە لە شاری مەهاباد‌‪،‬‬ ‫بە زیندان مەحكووم كرا‪.‬‬ ‫بەگوێرەی هەواڵی هەواڵدەریی موكریان‪ ،‬دادگای شۆڕشی ئیسالمیی رێژیمی ئێران لە مەهاباد‬ ‫«یووسف رەحمانی‌پوور»ی بە تۆمەتی ئەندامەتی لە یەكێك لە حیزبە كوردستانییەكانی‌ دژبەری‬ ‫رێژیم و «چاالكی دژی تەناهیی نەتەوەیی»‪ ،‬بە ‪ 5‬ساڵ زیندان مەحكووم كرد‪.‬‬ ‫بەپێی هەمان سەرچاوە یووسف رەحمانی‌پوور ماوەی چوار ساڵ لە بەندیخانەی ئیسفەهاندا بووە و‬ ‫ئێستاش بۆ بەندیخانەی ورمێ راگوێزراوە‪.‬‬

‫برینداربوونی شوانێك بە هۆی لێدانی هێزە بەسیجییەكانەوە‬ ‫شەوی ‪23‬ی بەفرانبار‪ ،‬شوانەكانی گوندی مەالعیسای شنۆ لە كاتی گەڕانەوە بۆ ئاوایی كەوتنە‬ ‫نێو بۆسەی بەسیجییەكانی گوندی رەش گوندان و بە هۆی لێدانی ئەو بەسیجییانەوە یەكێكیان بە‬ ‫ناوی»موسلێح» بە توندی بریندار بوو‪.‬‬ ‫شایانی باسە بەسیجییەكانی گوندی «رەش گوندان»ی سەر بە گوردانی «كانی‌سپی»ی ناوچەی‬ ‫«دەشتە بێل»‪ ،‬بۆ ئازاردانی خەڵكی ناوچەكە و راو و رووتكردن لە سێ‌ڕێیانی رەش گوندان لەسەر‬ ‫رێگای ورمێ ـ شنۆ‪ ،‬بۆسەیان دانابوو‪.‬‬ ‫گوردانی كانی‌سپی هەڕەشەی لە شوانەكان كردووە كە نابێ هیچ جۆرە سكااڵیەك دژی بنكەی‬ ‫بەسیجی رەش گوندان تۆمار بكەن‪.‬‬ ‫ئەو جۆرە ئازاردانە لەالیەن هێزەكانی رێژیمەوە لەو ناوچەیەدا بەردەوامە و شەو نیە بەسیجییەكان لە‬ ‫شوێن و گوندێكی ئەو ناوچەیە بۆسە دانەنێنەوە‪.‬‬

‫برینداربوونی هاوواڵتییەكی سەردەشتی بە هۆی تەقەی هێزەكانی رێژیمەوە‬ ‫هێز‌ە ئینتیزامییەكانی رێژیم‪ ،‬رێكەوتی ‪24‬ی بەفرانبار‪ ،‬لەسەر رێگای قەلەرەشە ـ بێوران لە‬ ‫ناوچەی سەردەشت ماشێنێكی بارهەڵگریان دایە بەر دەستڕێژ كە بەم هۆیەوە‪ ،‬ساڵح وەیسی‪،‬‬ ‫شۆفیری ماشینەكە بریندار بوو‪.‬‬

‫چارەنووسی س ‌ێ چاالكی خوێندكاریی دەستبەسەركراو ناڕوونە‬ ‫لە ماوەی یەك حەوتوودا چوار چاالكی خوێندكاریی كورد لە شاری مەریوان پاش بانگ كران بۆ‬ ‫ێ كەسیان ناڕوونە‪.‬‬ ‫ستادی خەبەریی ئیدارەی ئیتالعات قۆڵبەست كراون كە هەتا ئێستا چارەنووسی س ‌‬ ‫بەپێی هەواڵی ئاژانسی هەواڵدەریی كوردپا‪ ،‬ماوەیەكە زەخت و گوشاری ناوەندە ئەمنییەتییەكانی‬ ‫رێژیمی ئیسالمیی ئێران بۆ سەر چاالكانی خوێندكاری لەو شارە توندتر بۆتەوە و رێكەوتی ‪23‬ی‬ ‫بەفرانبار دوو خوێندكار بە ناوەكانی ژیار سەالمەتیان‪ ،‬خوێندكاری رشتەی ماف لە زانكۆی پەیام نوور و‬ ‫دانا لەنج ئابادی‪ ،‬خوێندكاری رشتەی ئابووریی وەرزێڕی لە هەمان زانكۆ لە الیەن ئیدارەی ئیتالعاتی‬ ‫مەریوانەوە دەستبەسەر كران‪.‬‬ ‫هۆی دەستبەسەربوونی ئەو دوو خوێندكارە كوردە بەشداری لە خۆپیشاندانێكی ناڕەزایەتی دژ بە‬ ‫كۆمەڵكوژییەكەی شڕناخی كوردستانی توركیە راگەیەنراوە‪.‬‬ ‫رێكەوتی ‪25‬ی بەفرانباریش‪ ،‬دوو چاالكی خوێندكاریی دیكە بە ناوەكانی دانا رۆستەمی‪ ،‬خوێندكاری‬ ‫رشتەی مودیریەتی دەوڵەتی و خالید ئەیوازە‪ ،‬خوێندكاری رشتەی ماف‪ ،‬لە الیەن ئیدارەی ئیتالعاتی‬ ‫مەریوانەوە بەبێ‌ هۆ دەستبەسەر و رەوانەی دەستبەسەرگە كراون‪.‬‬ ‫دانا رۆستەمی‪ ،‬پاش ماوەیەك ئازاد كراوە‪ ،‬بەاڵم خالید ئەیوازە هەر لە دەستبەسەرگەدایە‪.‬‬ ‫بەپێی هەمان هەواڵ سەرەڕای ئەوەی كە بنەماڵەی ژیار سەالمەتیان‪ ،‬دانا لەنج ئابادی و خالید ئەیوازە‬ ‫چەندین جار سەردانی ناوەندە ئەمنییەتی و ئیتالعاتییەكانی مەریوانیان كردووە و پەیجۆری چارەنووسی‬ ‫ئەو چاالكە خوێندكارییانە بوون‪ ،‬بەاڵم هیچ وەاڵمێكیان پێنەدراوەتەو لە چارەنووسیان هەواڵێك لەبەر‬ ‫دەستدا نیە‪.‬‬ ‫بەپێی ئاماری كوردپا لە سەەتای مانگی بەفرانبارەوە لە ناوچە كوردنشینەكانی ئێراندا‪ ،‬سەرجەم ‪٢١‬‬ ‫هاوواڵتیی كورد دەستبەسەر كراون كە تۆمەتی زۆربەیان چاالكیی سیاسی‪ ،‬فەرهەنگی و كۆمەاڵیەتی‬ ‫راگەیەنراوە‪.‬‬

‫تێكهەڵچوونی نێوان هێزەكانی رێژیم و خەڵكی گوندی نێ‬ ‫رێكەوتی ‪26‬ی بەفرانبار‪ ،‬هێزەكانی رێژیم هێرشیان كردە سەر گوندی «نێ»ی مەریوان و دەستیان‬ ‫بەسەر سێ دەزگا ماهوارەی هاوواڵتییاندا گرت‪.‬‬ ‫ئەم كردەوەیەی هێزەكانی رێژیم‪ ،‬ناڕەزایەتیی خەڵكی ئەو گوندەی لێ كەوتەوە و لەئاكامدا تێكهەڵچوون‬ ‫لە نێوان خەڵك و هێزەكانی رێژیمدا هاتە ئاراوە و ژمارەیەك لەو هێزانە برینداربوون و خەڵك دەستیان بەسەر‬ ‫ماشینەكانی هێزەكانی رێژیمدا گرت‪.‬‬ ‫پاشان خەڵك‪ ،‬هێزەكانی رێژیميان لەو گوندە وەدەر ناوە و دواتر ماشینەكانیشيان رادەستیان كردۆتەوە‪.‬‬

‫كۆكردنەوەی ماهوارە و ئازاردانی خەڵك لە نەغەدە‬ ‫هێزەكانی رێژیمی ئیسالمیی ئێران‪ ،‬پێكهاتوو لە هێزی «دژە شۆڕش» و «گاردی ویژە» رێكەوتی‬ ‫‪21‬ی بەفرانبار‪ ،‬هەڵیان كوتایە سەر شاری نەغەدە و وێڕای ئازاردانی چەند بنەماڵە دەستیان بەسەر‬ ‫چەندین دەزگا ماهوارەدا گرت‪.‬‬ ‫لە نێو ئەم هێزانەدا ژمارەیەك ژن دەبینران كە زۆر بێ‌بەزەییانە ئازاری خەڵكیان دەدا‪.‬‬

‫ژمارە ‪ 573‬ـ ‪20‬ی ژانویەی ‪2012‬‬

‫‪3‬‬

‫چاالكیی تەبلیغیی ئەندامان‌و الیەنگرانی نهێنیی ‪ PDKI‬بە بۆنەی ‪2‬ی رێبەندان‪ ،‬دەستی پێكرد‬ ‫بە بۆنەی ‪‌66‬ەمین ساڵڤەگەڕی دامەزرانی‬ ‫ی��ەك��ەم��ی��ن ك���ۆم���اری ن���ەت���ەوەی���ی ب���ە دەست‬ ‫رۆڵەكانی نەتەوەی كورد لە شاری مەهاباد و‬ ‫بە رێبەرایەتیی پێشەوای نەتەوەی كورد‪ ،‬قازی‬ ‫محەممەد لە چەند شاری كوردستان چاالكیی‬ ‫بەرباڵوی تەبلیغی بەڕێوە چوو‪.‬‬ ‫ئەو شارانەی كە ئەم چاالكییانەیان تێدا بەڕێوە‬ ‫چووە بریتین لە‪:‬‬ ‫جوانـڕۆ‪:‬‬

‫ئەندامان ‌و الیەنگرانی نهێنیی ‪PDKI‬‬ ‫ل��ە ش��اری جوانـڕۆ ب��ەم ب��ۆن��ەوە ب��ە شێوەیەكی‬ ‫بەباڵو لە نێو ئەو ش��ارەدا چاالكیی تەبلیغییان‬ ‫بەڕێوە برد ‌و بۆ جارێكی دیكە لەگەڵ رۆحی‬ ‫پاكی شەهیدان ‌و كۆمار پەیمانی وەفادارییان‬ ‫نۆێ ك��ردەوە ‌‌و بەلێنیان دا كە هەتا گەیشتن‬ ‫بە ئامانجەكانی كۆماری كوردستان درێژە بە‬ ‫خەبات‌و بەرخۆدانی خۆیان بدەن‪.‬‬ ‫سەقز‪:‬‬

‫لە شاری سەقز‪ ،‬شاری سەردارانی وەفادار‬ ‫بە كۆماری كوردستان‪ ،‬درێ��ژەدەران��ی رێگای‬ ‫كۆماری كوردستان بۆ جارێكی دیكە سەلماندیان‬ ‫كە هەتا سەر درێژە بە خەبات بۆ بەدەستهێنانی‬ ‫ئامانجەكانی كۆمار دەدەن‪.‬‬ ‫لە گەڕەكی شەریف ئ��اوای سەقز ئەندامان‬ ‫حیزب بە شێوەیەكی بەرباڵو چاالكیی تەبلیغییان‬ ‫بەڕێوە بردووە‪.‬‬

‫كۆچی دوایی پێشمەرگەیەكی ‪ PDKI‬لە شارۆچكەی نۆدشە‬ ‫رێكەوتی ‪29‬ی بەفرانبار‪ ،‬پێشمەرگەیەكی‬ ‫دێرینی ‪ PDKI‬بە ن��اوی تۆفیق مەكی‬ ‫بە هۆی نەخۆشی لە تەمەنی ‪ 70‬ساڵیدا‬ ‫كۆچی دوایی كرد‪.‬‬ ‫ت��ۆف��ی��ق م��ەك��ی ل��ە ك��ات��ی راپەڕینی‬ ‫ساڵەكانی ‪ 46‬و ‪47‬دا ئەندامی حیزب بووە‬ ‫و پ��اش شۆڕشی گەالنی ئێرانیش وەكوو‬

‫پێشمەرگەیەك لە نێو ریزەكانی پێشمەرگەی‬ ‫‪PDKI‬دا درێژەی بە خەبات و تێكۆشانی‬ ‫خۆی داوە‪.‬‬ ‫كاك تۆفیق دواتر بە دیلی دەكەوێتە دەست‬ ‫هێزەكانی رێژیمی ئیسالمیی ئێران و پاش‬ ‫ماوەیەك ئەشكەنجە و زیندان ئازاد دبێ‌‪.‬‬ ‫حیزبی دێموكراتی كوردستانی ئێران‪ ،‬بەم‬

‫چارەنووسی هاوواڵتییەكی دەستبەسەركراوی بۆكانی ناڕوونە‬ ‫كوردپا‪ :‬هاوواڵتییەكی خەڵكی «قەرەمووسالی»ى بۆكان دوای تێپەڕینی نزیك بە یەك مانگ لە‬ ‫دەستبەسەركرانی چارەنووسی ناڕوونە‪.‬‬ ‫ێ حەوتوو لەمەوبەر لە الیەن هێزە ئیتالعاتییەكانی ئەو‬ ‫زاهید رۆستەمپوور‪ ،‬تەمەن ‪ 27‬ساڵ‪ ،‬س ‌‬ ‫شارەوە دەستبەسەر كراوە‪.‬‬ ‫بنەماڵەی زاهید هەتا ئێستا چەندین جار سەردانی ئیدارەی ئیتالعاتی شاری بۆكانیان كردووە و‬ ‫پەیجۆری چارەنووسی كوڕەكەیان بوون‪ ،‬بەاڵم بەرپرسانی ئەو ئیدارەیە هیچ هەواڵ و زانیارییەكیان‬ ‫ێ نەداون‪.‬‬ ‫پ‌‬

‫هیچ كوردێك لە ماكۆ‪ ،‬سەڵماس و خۆی‪ ،‬بۆ هەڵبژرادنەكانی‬ ‫مەجلیسی رێژیم خۆی كاندیدا نەكردووە‬

‫لە شارەكانی خۆی‪ ،‬سەڵماس و ماكۆ هیچ كوردێك خۆی نەپااڵوتووە و لە ‪ 8‬كەس لە‬ ‫ی ورمێش‪ 7 ،‬كەسیان‬ ‫خوازیارانی خۆ پااڵوتن بۆ مەجلیسی رێژیمی ئیسالمی لە شار ‌‬ ‫رەتی سەاڵحییەت كراون‪.‬‬ ‫رێژیمی ئیسالميی ئێران بە مەبەستی درووستكردنی كێبەڕكێ لە نێوان كورد و‬ ‫ئازەرییەكاندا لە شاری ورمێ‪ ،‬سەاڵحییەتی تەنیا یەك كەس لە كوردەكانی پەسند كردووە‬ ‫هەتا بەم شێوەیە خەڵك بكێشێتە سەر سەندووقەكانی دەنگدان‪.‬‬ ‫ن��اوی ئەو كوردانەی كە لە الی��ەن وەزارەت��ى نێوخۆوە رەت كراوەنەتەوە‪ ،‬بریتین لە‪:‬‬ ‫مەسعوود شەمس‌نژاد‪ ،‬چشمناز خوموویی تولی‪ ،‬عیسا عیسازادەی مەمەكان‪ ،‬مەال رەزا‬ ‫عەبدوڵاڵزادە‪ ،‬ستۆ خورشیدی‪ ،‬موحەممەد ساڵح ئەسەدی و رەسووڵ مستەفانژاد‪.‬‬ ‫تەنیا كەسێك كە لەالیەن وەزارەتى نێوخۆوە مافی خۆپااڵوتنی پێدراو كەسێكە بە ناوی‬ ‫«عابید فەتاحی» كە سەر بە باڵی پارێزكارەكان و لە كەسانی نزیكی موحسین رەزایی‬ ‫لە شاری ورمێیە‪.‬‬

‫سەاڵحییەتی پێنج نوێنەری مەجلیس‬ ‫و دەیان كەس لە بەربژارە كوردەكان رەد كرایەوە‬ ‫نیوەی نوێنەرانی ئێستای ئوستانی كوردستان‌ لە مەجلیسی رێژیم‪ ،‬كە گەاڵڵەی پرسیاركردن‬ ‫لە سەركۆماریان پەسند كردبوو‪ ،‬هاوڕێ لەگەڵ یەك لە سێی خوازیارانی خۆپااڵوتن بۆ نۆیەمین‬ ‫خولی مەجلیسی رێژیم‪ ،‬لە الیەن وەزارەتی‌ نێوخۆی ئێرانەوە رەد كراونەتەوە‪.‬‬ ‫بەگوێرەی راپۆرتی هەواڵدەرییە نێوخۆییەكانی ئێران‪ ،‬سەاڵحییەتی عەبدولجەبار كەرەمی‪،‬‬ ‫نوێنەری شارەكانی سنە‪ ،‬دیواندەرە و كامیاران‪ ،‬ئێقباڵ موحەممەدی‪ ،‬نوێنەری شارەكانی‬ ‫سەواڵوا و مەریوان و سەید عیماد حوسەینی‪ ،‬نوێنەری شارەكانی قوروە و دێگوالن‪ ،‬كە ئێستا لە‬ ‫مەجلیسی رێژیمی ئێراندان‪ ،‬لە الیەن هەیئەتی بەڕێوەبەریی وەزارەتی نێوخۆوە رەد كراوەتەوە‪.‬‬ ‫ئەم نوێنەرانە هاوڕێ لەگەڵ كۆمەڵێك لە نوێنەرانی شارەكانی دیكەی كوردستانی ئێران‪،‬‬ ‫وەك داریووش قەنبەری نوێنەری شاری ئیالم‪ ،‬جەالل مەحموودزادە نوێنەری مەهاباد‪ ،‬كە لە‬ ‫رەخنەگرانی سیاسەتەكانی دەوڵەتی ئەحمەدی‌نژاد بوون‪ ،‬رەدی سەاڵحییەت كراون‪.‬‬ ‫هەروەها ‪ 25‬كەسی دیكەی خوازیاری خۆ پااڵوتن لە ‪ 5‬بنكەی هەڵبژاردنی ئوستانی‬ ‫كوردستان‌ رەد كراونەتەوە‪.‬‬ ‫لە بنكەی سەقز و بانە ‪ 5‬كەس‪ ،‬مەریوان و سەواڵوا ‪ 3‬كەس‪ ،‬سنە و كامیاران و دیواندەرە ‪10‬‬ ‫كەس‪ ،‬قوروە و دێگوالن ‪ 2‬كەس و لە شاری بیجاریش ‪ 5‬كەس رەدی سەالحییەت كراون‪.‬‬ ‫لە ئوستانی كرماشانیش رەدكردنەوەی بەربژارەكان بە شێوەیەكی بەرباڵو بووە‪ ،‬بە جۆرێك كە لە‬ ‫‪ 156‬خوازیاری خۆپااڵوتن‪ 86 ،‬كەس رەد كراونەتەوە‪.‬‬ ‫لە ‪ 9‬كەس لە خوازیارانی خۆپااڵوتن لە بنكەی هەڵبژاردنی شارەكانی سەردەشت و پیرانشار‪،‬‬ ‫تەنیا سەاڵحییەتی دوو كەس پەسند كراوە‪.‬‬

‫بەتااڵنبردنی ئاسەوارە مێژووییەكانی چیاكانی ناوچەی هەورامان‬ ‫كەسێكی هەڵپەرست و سەر بە رێژیمی ئیسالمیی ئێران لە گوندی «ئەسپرێز»ی سەر بە‬ ‫ناوچەی هەورامان‪ ،‬هاورێ‌ لەگەڵ چەند كەسی دیكە دەستیان داوەتە هەڵكەندن و بەتااڵنبردنی‬ ‫ئاسەوارە كۆن و مێژووییەكان لە زنجیرە چیاكانی شاهۆ‪.‬‬ ‫ئەو كەسانە بۆ خەڵكی ناوچەكە ناسراون و لە مۆرە و دەست و پێوەندییەكانی رێژیمی ئێرانن‬ ‫كە بە ئاشكرا ناوچە كەوناراكانی دەڤەری هەورامان بۆ دۆزینەوە و بەتااڵنبردنی ئاسەوارە‬ ‫مێژووییەكان دەپشكنن‪.‬‬

‫بۆنەوە پرسە و سەرەخۆشیی خۆی ئاراستەی‬ ‫خزم و كەس و كار و بنەماڵەی ناوبراو و‬ ‫خەڵكی شارۆچكەی نۆدشە دەكات و خۆی‬ ‫بە بەشداری خەمیان دەزانێت‪.‬‬

‫كۆچی دوایی باوكی سێ شەهیدی‬ ‫رێگای رزگاریی كوردستان لە‬ ‫ناوچەی مەهاباد‬ ‫شەوی ‪١٩‬ی بەفرانبار‪ ،‬كاك «ئەحمەدی‬ ‫مووسەوی‌فەر» باوكی سێ شەهیدی رێگای‬ ‫رزگاریی كوردستان‪ ،‬بە ناوەكانی خدر مووسەوی‬ ‫فەر‪ ،‬فەرماندەری لكی ‪٣‬ی شەهید پێشەوا و‬ ‫عەبدوڵاڵ و سەعید مووسەوی فەر‪ ،‬لە تەمەنی‬ ‫‪ ٨٠‬ساڵیدا لە شاری مەهاباد كۆچی دوایی‬ ‫كرد‪.‬‬ ‫كاك ئەحمەد مووسەوی‌فەر‪ ،‬هەر لە تەمەنی‬ ‫الوییەوە هەستی نەتەوەیی لە ناخیدا گەشەی كرد‪،‬‬ ‫هەر بە هۆی ئەو هەستەشەوە بوو كە هەر ‪٣‬‬ ‫كۆڕەكەی هان دا كە بە دەسپێكردنی شۆڕشی‬ ‫گەالنی ئێران لە ساڵی ‪ ٥٧‬لە خۆپیشاندانەكاندا‬ ‫بەشداری بكەن و دوای سەركەوتنی شۆڕش‪،‬‬ ‫چەكی پێشـمەرگایەتیی حیزبی دێموكراتی‬ ‫كوردستانی ئێرانیان كردە شان و هەتا دواكاتەكانی‬ ‫ژیانیان بە لە خۆبردووییەوە ئەركەكانی خۆیان بەجێ‬ ‫گەیاند و بوونە خۆشەویستی خەڵكی مەهاباد‬ ‫و دەوروبەری‪ .‬هەر لەو كاتەدا كاك ئەحمەدی‬ ‫مووسەوی‌فەر وەكو ئەندامێكی چاونەترسی‬ ‫حیزبی دێموكرات یارمەتیدەر و پاڵپشتی كوڕەكانی‬ ‫دەكرد و تەنانەت لە پاش پێشكەشكردنی گیانی‬ ‫‪ ٣‬جگەرگۆشەكەی بە بارەگای ئازادی‪ ،‬بەردەوام‬ ‫یارمەتیدەر و هاوكاری بەورەی تێكۆشەرانی‬ ‫دێموكرات بوو‪.‬‬ ‫شایانی باسە كە ناوبراو بەردەوام لە الیەن دام و‬ ‫دەزگا داپڵۆسێنەركانی رێژیمی ئیسالمیی ئێرانەوە‬ ‫لە ژێر گوشار و ئازاردا بوو‪.‬‬ ‫حیزبی دێموكراتی كوردستانی ئێران‪ ،‬بەم بۆنەوە‬ ‫سەرەخۆشیی گەرمی خۆی ئاراستەی بنەماڵە ‌‌و‬ ‫كەس ‌و كاری كاك ئەحمەد دەكات ‌و خۆی بە‬ ‫بەشداری خەمیان دەزانێت‪.‬‬

‫كۆچی دوایی باوكی شەهیدێكی‬ ‫رێگای رزگاریی كوردستان لە‬ ‫ناوچەی ژاوەرۆی سنە‬ ‫روژی پێنجشەممە‪22 ،‬ی بەفرانبار‪ ،‬جەعفەر‬ ‫مینبەری‪ ،‬خەڵكی گوندی «نییەر»ی سەر‬ ‫بە ناوچەی ژاوارۆی سنە‪ ،‬لە تەمەنی ‪75‬‬ ‫ساڵیدا بە هۆی نەخۆشیی دڵ كۆچی دوایی‬ ‫كرد‪.‬‬ ‫جەعفەر مینبەری‪ ،‬باوكی شەهید عەزیم‬ ‫مینبەری‪ ،‬پێشمەرگەی حیزبی دێموكراتی‬ ‫كوردستانی ئێران بوو كە لە شەڕی ‪ 27‬رۆژەی‬ ‫سنەدا تێكەڵ بە كاوانی شەهیدان بوو‪.‬‬ ‫جەعفەر مینبەری‪ ،‬مرۆڤێكی شۆڕشگێڕ و‬ ‫نیشتمانپەروەر و خۆشەویستی خەڵكی گوندی‬ ‫نییەر و ناوچەی ژاوارۆ بوو‪.‬‬ ‫حیزبی دێموكراتی كوردستانی ئێران‪ ،‬بەم‬ ‫بۆنەوە سەرەخۆشیی خۆی لە بنەماڵە‪ ،‬كەس‬ ‫و كار و دۆستانی جەعفەر مینبەری دەكا و‬ ‫خۆی بە شەریكی خەمیان دەزانێت‪.‬‬


‫‪4‬‬

‫ژمارە ‪ 573‬ـ ‪30‬ی بەفرانباری ‪1390‬‬

‫مستەفا هیجری‪:‬‬

‫بەشداریكردنی خەڵك لەو هەڵبژاردنەدا‬ ‫یارمەتیدانە بە رێژیمی كۆماری ئیسالمی‬ ‫وتووێژ‪ :‬سەلیم زەنجیری‬ ‫ب��ەڕێ��ز مستەفا هیجری‪ ،‬سكرتێری گشتیی‬ ‫حیزبی دێموكراتی كوردستانی ئێران‪ ،‬ماوەیەك‬ ‫لەمەوپێش ل��ە پێوەندی ل��ەگ��ەڵ پرسی بەناو‬ ‫ه��ەڵ��ب��ژارن��ی ئ��ەم��ج��ارەی مەجلیسی شوورای‬ ‫ئیسالمی ل��ە ئ��ێ��ران��دا ل��ەگ��ەڵ تەلەفزیۆنی‬ ‫«ت��ی��ش��ك»دا وت��ووێ��ژی ك��رد‪ .‬ل��ەب��ەر گرینگی‬ ‫وتووێژەكە‪ ،‬بە پێویستمان زانی دەقی وتووێژەكە‬ ‫بۆ خوێنەرانی بەڕێزی رۆژنامەی «كوردستان»‪،‬‬ ‫چاپ و باڵو بكەینەوە‪.‬‬ ‫هەر وەك دەزانن لە ماوەی سێ دەیەی رابردوودا‬ ‫زیاتر لە بیست خولی هەڵبژاردن لە ئێراندا بە‬ ‫ڕێ��وە چ��وون چ هەڵبژاردنی س��ەرك��ۆم��اری چ‬ ‫هەڵبژاردنی مەجلیس چ هەڵبژاردنی شوورای‬ ‫شار و گوندەكان‪ .‬بەاڵم بە هۆی ئەوە كە هیچ‬ ‫ی��ەك ل��ەوان��ە ئ��ازاد و دێموكراتیك ن��ەب��وون زۆر‬ ‫جار لە الی��ەن ئۆپۆزیسیۆنەوە تەحریم ك��راون و‬ ‫مەشرووعییەتی ئەو هەڵبژاردنانە چۆتە ژێر‬ ‫پ��رس��ی��ارەوە‪ ،‬ئەمە بەتایبەتی ل��ە هەڵبژاردنی‬ ‫خولی دەی��ەم��ی س��ەرك��ۆم��اری��ی ئێراندا ك��ە لە‬ ‫س��اڵ��ی ‪1388‬دا ب��ەڕێ��وە چ��وو رەن��گ��ی دایەوە‬ ‫و ناڕەزایەتییەكی یەكجار زۆری لێكەوتەوە‬ ‫ك��ە ب���ەداخ���ەوە ل��ە الی���ەن رێ��ژی��م��ەوە سەركوت‬ ‫ك��را‪ ،‬بەهەرحاڵ ئەمە ب��وو بە ه��ۆی ئ��ەوە كە‬ ‫قەیرانی سیاسی و قەیرانی مەشرووعییەتی‬ ‫رێژیم قووڵتر و ئاڵۆزتر بێتەوە‪ .‬ئێستا ئێمە لە‬ ‫فەزایەكدا بەرەو هەڵبژاردنی مەجلیسی نۆیەمی‬ ‫شوورای ئیسالمی دەچین كە بازنەی تەحریمی‬ ‫هەڵبژاردنی ئەم جارە زۆر بەرفراوانتر و زیاترە‬ ‫لە هەڵبژاردنەكانی راب���ردوو‪ .‬ل��ەم پێوەندییەدا‬ ‫حیزبی دێموكراتی كوردستانی ئێران و هەروەها‬ ‫ك��ۆم��ەڵ��ەی ش��ۆڕش��گ��ێ��ڕی زەحمەتكێشانی‬ ‫كوردستانی ئێران لە بەیاننامەیەكی هاوبەشدا‬ ‫بایكۆتی ه��ەڵ��ب��ژاردن��ی مەجلیسی نۆیەمیان‬ ‫ك��ردووە و داوای���ان لە خەڵك ك��ردووە كە خۆیان‬ ‫لە بەشداریكردن لەم هەڵبژاردنە شانۆسازییەدا‬ ‫ب��پ��ارێ��زن‪ .‬م��ەس��ەل��ەی تەحریمی هەڵبژاردنی‬ ‫مەجلیسی نۆیەم لە الی��ەن حیزبی دێموكراتی‬ ‫ك��وردس��ت��ان��ی ئ��ێ��ران و ه��ەروەه��ا ش��رۆڤ��ەی ئەم‬ ‫هەڵوێستەی حیزبی دێموكرات تەوەری سەرەكی‬ ‫وتوێژیی ئەمجارەی ئێمەیە لەگەڵ بەڕێز كاك‬ ‫مستەفای هیجری‪ ،‬سكرتێری گشتی حیزبی‬ ‫دێموكراتی كوردستانی ئێران‪.‬‬ ‫پرسیار‪ :‬كاك مستەفا بەر لەوەی كە بچمە سەر‬ ‫مەسەلەی تەحریمی هەڵبژاردن لە الیەن حیزبی‬ ‫دێموكراتەوە وەكوو موقەدەمە پێم خۆشە بپرسم‬ ‫كە ئێستا كە ئێمە بەرەو هەڵبژاردنی مەجلیسی‬ ‫ن��ۆی��ەم دەچ��ی��ن‪ ،‬ل��ە ئێستاوە ئێوە سەفبەندییە‬ ‫جەناحییەكان چۆن دەبینن لە نێو رێژیمدا؟‬ ‫كاك مستەفا هیجری‪ :‬ئەوەی كە تاكوو ئێستا‬ ‫دی����ارە س��ەف��ب��ەن��دی��ی��ەك��ان ل��ە راس��ت��ی��دا ل��ە سێ‬ ‫الوە ب��ەرچ��اون‪ ،‬ئ��ەوەی كە بە شێوەی رەسمی‬ ‫راگ��ەی��ەن��دراوە‪ ،‬یەكێكیان جبهەی موتەحیدی‬ ‫ئ��وس��ول��گ��ەراك��ان��ە ك��ە ئ���ەوە م���ەه���دەوی كەنی‬ ‫سەرپەرەستی دەكات‪ ،‬ئەوانە مەجموعەیەكن لە‬ ‫ئوسولگەراكان كە بۆ خۆیان پێیان وایە كە لە‬ ‫بەیتی رەهبەری زۆر زۆر نیزیكن و لە الیەن‬ ‫خامنەییەوە پشتیوانییان لێ دەك���رێ‪ ،‬ئەوەی‬ ‫دووەم��ی��ان جبهەی پایدارییە‪ ،‬ئ��ەو جبهەیە كە‬ ‫رێبەرایەتییەكەی بە دەستی میسباحی یەزدییە‬ ‫كەسانێكن كە پێشتر لە حكوومەتدا بەشدارییان‬ ‫ه��ەب��وە ی��ا الی��ەن��گ��ری ح��ك��ووم��ەت و سەرۆك‬ ‫كۆماریی مەحمودی ئەحمەدی ن��ژاد بوون‪،‬‬ ‫ب��ەاڵم دوای ئ��ەوەی كە مەحمودی ئەحمەدی‬ ‫نژاد و نیزیكەكانی كەوتنە بەر غەزەبی وەلی‬ ‫فەقیه و لەو كاتەوە نێوی مونحەرفینیان لەسەر‬ ‫دانرا‪ ،‬ئەوانە لەگەڵ ئەحمەدی نژاد فاسڵەیان‬ ‫گ��رت��ووە و جبهەیەكیان پێك هێناوە و ئیدعا‬ ‫دەك��ەن ئەوانیش پەیڕەوی فەرمانی رەهبەرین‬ ‫و ل��ەو چ��وارچ��ێ��وەدا ئ��ەو جبهەیان پێك هێناوە‬ ‫بۆ ئ��ەوەی لە ئینتخاباتدا بەشدار بن‪ ،‬الیەنی‬ ‫سێیەم كە تابڵۆیەكی ئاشكرای نیە جبهەیەكە كە‬ ‫ئەحمەدی نژاد رێبەری دەكا ئەوانە كەسانێكن‬ ‫كە وەكوو باسم كرد زۆرتر بە جبهەی مونحەرفین‬ ‫نێو براون و لە نێو ئوسولگەراكاندا كەوتوونەتە‬ ‫ب���ەر غ����ەزەب ب��ەت��ای��ب��ەت��ی ب���ەر غ��ەزەب��ی وەلی‬ ‫فەقیه‪ ،‬ئەوانە مەجموعەیەكن كە لە حكوومەتدا‬ ‫بەشدارن‪ ،‬ئوستاندارییەكان‪ ،‬فەرماندارییەكان لە‬

‫ئیختیارییاندایە و بێجگە لەوە تا رادەیەكی زۆریش‬ ‫بودجەی حكوومەتی بۆ مەسەلەی تەبلیغاتی‬ ‫ئینتخاباتی خۆیان نە بە شێوەی ئاشكرا بە‬ ‫شێوەی نهێنی وەكوو یارمەتیدان بە بنەماڵەی‬ ‫شەهیدەكانیان یان بە بنەماڵەی مەعلوولینی‬ ‫شەڕ دەدرێ بۆ ئەوەی كە دارودەستە و الیەنگر‬ ‫بۆ خۆیان پەیدا بكەن‪ ،‬دیارە ئەوانە پێیان وایە‬ ‫كە ئوستاندارەكان و فەرماندارەكان و هەیئەتی‬ ‫ن��زارەت بە وەسیلەی ئەو ئیمكاناتە ئیداری و‬ ‫ماڵییەی كە هەیانە دەت��وان��ن لە ئینتخاباتدا‬ ‫ژمارەیەكی زۆر لە نوێنەرانیان دەنگ بێنێتەوە‪.‬‬ ‫ئێستا ئ��ەو سێ جناحەن كە بە زاهیر لەگەڵ‬ ‫یەكتری رقابەت دەكەن‪.‬‬ ‫پ‪ :‬كاك مستەفا ئەو رقابەتەی كە جەنابت‬ ‫باست كرد لەسەر چیە و هەدەفی چیە؟ لەسەر‬ ‫چ��ی كێبەركێ دەك���ەن ئ��ەو س��ێ تەیفەی كە‬ ‫جەنابت باست كرد؟‬ ‫و‪ :‬بەڵێ ئێستا ب��ۆ خەڵكی ئ��ێ��ران و ب��ۆ دنیا‬ ‫هەمووی ناسراوە‪ ،‬لەو دوو جناحەی ئوسولگەراكان‬ ‫كە باسم كردن بۆ خۆیان تەرەفداری توندوتیژی‬ ‫كۆماری ئیسالمیی ئێرانن‪ ،‬تەرەفداری وەلی‬ ‫فەقیهن و بە گشتی لە كۆماری ئیسالمیی‬ ‫ئێران بە قانوونی ئەساسی و بە هەموو ئەو‬ ‫وەزعییەتەی كە هەیەتی بە تەواوی دیفاع دەكەن‬ ‫و دەیپارێزن‪ ،‬هەر دووكیان وەكوو یەك‪ .‬جناحی‬ ‫ئەحمەدی نژاد و ئەوانەش هەرچەند لەو ئاخرانەدا‬ ‫نیشانیان دا ك��ە هەندێك دژایەتییان لەگەڵ‬ ‫ئ��ەو ئوسوولگەرایانە هەیە و هێندێك قسەی‬ ‫تازەیان كرد لەو رابیتەدا بۆ ئ��ەوەی كە بتوانن‬ ‫سەرنجی خەڵك رابكێشن وەكوو ئەوەی كە باسی‬ ‫مەسەلەی ئێرانی بوون و فەرهەنگی ئێرانی و‬ ‫ئەو جورە شتانەیان كرد و جاروبار لە هێندێك‬ ‫موساحیبە و وتووێژەكاندا ویستیان نیشان بدەن‬ ‫كە ئەوان الیەنگری كرانەوەی سیاسین لە ئێراندا‪،‬‬ ‫بەاڵم ئەوانیش هەر لە چوارچێوەی حكوومەتی‬ ‫ك��ۆم��اری ئیسالمیی ئ��ێ��ران��دان‪ .‬رقابەتێك یان‬ ‫كێبەركێیەك كە لە بەینی ئەوانەدا هەیە هیچ‬ ‫رەبتی بە دێموكراسی و ئازادی و مافی خەڵك‬ ‫و ئەوانە نیە‪ .‬ئەوانە نە بەرنامەیەكی وایان داوە‬ ‫نە قسەیەكی وایان كردووە تەنها مەسەلە ئەوەیە‬ ‫كە نەوعێك رەق��اب��ەت پێك بێنن بۆ ئ��ەوەی كە‬ ‫كاتێك ك��ە ل��ە مەجلیسی ش���وورای ئیسالمی‬ ‫دەوری ئایندە نوێنەرەكانیان زیاتر بێت بتوانن لەو‬ ‫كاناڵەوە زیاتر لە دامودەزگاكانی حكوومەتیدا‬ ‫نفوز بكەن و دەسەاڵتیان هەبێت بۆ ئەوەی كە‬ ‫لەو حكوومەتە راندخار و فاسدەدا كە هەر كەس‬ ‫دەس��ەاڵت��ی ب��ێ دەت��وان��ێ بەشێكی زۆرت���ر‪ ،‬چ‬ ‫لە باری مادییەوە و چ لە باری ئیمكانات و‬ ‫وەزعی ئیدارییەوە بۆ خۆی‪ ،‬بۆ دەوروبەرەكەی‬ ‫خۆی و بۆ خانەوادەكەی بەدەست بێنێ‪ ،‬شەڕەكە‬ ‫لەسەر ئ��ەوەی��ە‪ .‬بۆیە دەڵێم ئ��ەو كێبەركێیە نە‬ ‫لەسەر بەرنامەیەكی پێشكەوتنخوازانەیە‪ ،‬نە‬ ‫لەسەر مافی خەڵكە‪ ،‬نە لەسەر رفاه و ئاسایشی‬ ‫خەڵكە‪ ،‬هیچ رەبتێكی بەو خەڵكەوە نیە‪ ،‬بەینی‬ ‫خۆیانە بۆ بەدەستهێنانی قازانج و بەرژەوەندیی‬ ‫زیاتر بۆ ئایندەیان‪.‬‬ ‫پ‪ :‬كاك مستەفا ئێوە وەكوو حیزبی دێموكراتی‬ ‫ك��وردس��ت��ان��ی ئ��ێ��ران و ه���ەروەه���ا كۆمەڵەی‬ ‫شۆڕشگێڕی زەحمەتكێشانی كوردستانی ئێران‬ ‫لە بەیاننامەیەكی هاوبەشدا داوای بایكۆتی‬ ‫هەڵبژاردنتان ك��ردووە‪ ،‬داوات��ان لە خەڵك كردووە‬ ‫كە بەشداری ئەم هەڵبژاردنە یان ئەم شانۆسازییە‬ ‫نەبن‪ .‬هۆكاری بۆچی دەگەڕێتەوە؟‬ ‫و‪ :‬هۆكاری ئەو تەحریمە دەگەڕێتەوە بۆ سەر‬ ‫تەجروبەی ئەو هەموو هەڵبژاردنانەی كە تاكوو‬ ‫ئێستا لە كۆماری ئیسالمیی ئێراندا هاتۆتە‬ ‫پێشێ و لە زۆربەی زۆری ئەوانەدا دەركەوتووە‬ ‫كە رێژیمی كۆماری ئیسالمی باوەڕی بە دەنگی‬ ‫ئازاد نیە‪ ،‬بەڵكوو لە هەڵبژاردن و هێنانی خەڵك‬ ‫بۆ سەر سەندووقەكانی دەنگدان دەیەوێ قازانجی‬ ‫سیاسی خۆی وەربگرێ دەنا دەركەوتووە كە ئەو‬ ‫نوێنەرانەی كە كۆماری ئیسالمی دەیەوێ چ‬ ‫بە پێی قانوونێك كە ئێستا هەیە لە هەڵبژاردندا‬ ‫و تەنانەت بااڵتر لەو قانوونەش دەستێوەردانێكی‬ ‫كە دەی��ك��ەن‪ ،‬بە ق��ازان��ج و ب��ەرژەوەن��دی خۆیان‬ ‫دەیانهەوێ كەسانێك لە سندووقەكان سەر دەربێنن‬ ‫كە ملكەچ و چاوبەستراوی دەس���ەاڵت بن و‬ ‫لە راستیدا لە فكری دابینكردنی ق��ازان��ج و‬ ‫بەرژەوەندیی دەسەاڵتدا بن نە لە فكری قازانج‬ ‫و بەرژەوەندیی خەڵكدا‪ .‬ئێمە لە سیستمەكانی‬ ‫دێموكراتیكدا شاهێدین كە چوونكە ئینتخابات‬ ‫ئ���ازادە‪ ،‬ئ��ەو نوێنەرانەی كە دەن��گ دێننەوە‪،‬‬

‫ن��وێ��ن��ەری راس��ت��ەق��ی��ن��ەی خ��ەڵ��ك��ن‪ ،‬ب��ۆی��ە لە‬ ‫پارلمانیشدا یا لە هەر مەسئولییەتێكدا كە بۆی‬ ‫هەڵبژێردراون دیفاع لە قازانج و بەرژەوەندیی‬ ‫خەڵك دەك���ەن‪ ،‬ب��ەاڵم ل��ە ك��ۆم��اری ئیسالمیی‬ ‫ئێراندا دیتوومانە كە ئەوە درووست بە پێچەوانەیە‪،‬‬ ‫ئێمە ن��م��وون��ەك��ەی��م��ان ب��ی��ن��ی��وە‪ ،‬ل��ە دەورەكانی‬ ‫پێشووی مەجلیسی ش���وورای ئیسالمی‪ ،‬لە‬ ‫سەرۆك كۆمارەكان و دامودەزگاكانی دیكەی‬ ‫حكوومەتیش سیستمەكەی جۆرێكە كە هەمووی‬ ‫دەبێ لە خزمەتی حكوومەتدا بێ‪ ،‬لە خزمەتی‬ ‫رێژیم دا بێ‪ ،‬بەتایبەتی ئەو دەورەی��ە كە لەبەر‬ ‫دەستە لە دەوری نۆیەمی مەجلیسی شوورای‬ ‫ئیسالمی كە وێدەچێ هێندێك بەرنامە لە ئارادا‬ ‫بێت بۆ ئەوەی كە سیستمی حكوومەتیش لە‬ ‫سیستمی كۆمارییەوە بیكەنە پارلمانی‪.‬‬ ‫پ‪ :‬حیزبی دێ��م��وك��رات پێشینەی بەشداری‬ ‫لە خولی یەكەمی مەجلیسی «موسسان»دا‬ ‫هەبووە‪ ،‬دوای ئەوە بەردەوام تەحریمی كردووە‪.‬‬ ‫جیاوازیی ئەوكات كە حیزبی دێموكرات لە یەكەم‬ ‫خ��ول��ی مەجلیسی «م��وس��س��ان»دا بەشداری‬ ‫كردووە لەگەڵ ئێستا چیە؟‬ ‫و‪ :‬بەبۆچوونی من شتەكە زۆر سرووشتییە‪.‬‬ ‫ئێمە لە سەرەتادا ئەوەندەی كە من لەبیرمە لە‬ ‫هەڵبژاردنی یەكەم دەوری مەجلیسی شوورای‬ ‫ئیسالمیشدا وەكوو حیزبی دێموكراتی كوردستان‬ ‫بەشدار بووین‪ ،‬كاندیدمان موعەرەفی ك��رد و‬ ‫تەبلیغمان كرد بۆ ئەوەی كە خەڵك بێن بۆ سەر‬ ‫سندووقەكانی دەنگدان دەن��گ ب��دەن یا ئەوەی‬ ‫كە ئێوە ئیشارەتان پێكرد لە هێندێك مەقتەعدا‬ ‫ئێمە ئەو كارەمان ك��ردووە‪ .‬دەلیلەكەی ئەوەیە‬ ‫ك��ە س��ەرەت��ای پێكهاتنی ك��ۆم��اری ئیسالمی‬ ‫بوو (دوای شۆڕشی گەالنی ئێران)‪ ،‬لەوكاتەدا‬ ‫لەگەڵ ئەوەی كە حیزبی دێموكراتی كوردستانی‬ ‫ئێران لە رێفراندۆمێكدا كە نەوعی حكوومەت‬ ‫دی��اری كرا دەنگی ن��ەدا‪ ،‬ب��ەاڵم دیسان هەموو‬ ‫هەوڵی خۆی دا كە بەڵكوو بتوانێ تەئسیر دابنێ‬ ‫لەسەر دێموكراتیزاسیۆنی رێژیمەكە‪ ،‬بۆیە لە‬ ‫ئینتخاباتدا بەشداری دەكرد‪ .‬بەاڵم دوای ئەوەی‬ ‫كە دەرك��ەوت ئەو ئینتخاباتانەی كە ئیشارەتان‬ ‫پێكرد تەنها لە قازانج و بەرژەوەندی كۆماری‬ ‫ئیسالمیی ئێرانە‪ ،‬دەبینین كە ئێمە تەحریمەكانمان‬ ‫زیاد بووە یانی ماهییەتی ئەوكات روون بووە‪.‬‬ ‫ئەودەمی بەشێكی زۆر لە خەڵك بوون كە بەو‬ ‫حەقیقەتە گەیشتبوون بەاڵم ئێستا لەو دەورەی‬ ‫نۆهەمی هەڵبژاردنەكانی مەجلیسی شوورای‬ ‫ئیسالمی دەبینین كە مەسەلەكە هەر پەیوەندی‬ ‫بە حیزبی دێموكرات و گەلی ك���وردەوە نیە‪،‬‬ ‫بەڵكوو بەشێكی زۆر یا زۆربەی زۆری رێكخراوە‬ ‫سیاسییەكان و الیەنە فكرییەكان هەموویان ئەو‬ ‫واقعییەتەیان بۆ روون بۆتەوە و لە ئینتخاباتدا‬ ‫نایانهەوێ بەشداری بكەن و تەبلیغ دەك��ەن بۆ‬ ‫ئەوەی كە خەڵك بەشداری نەكەن‪.‬‬ ‫پ‪ :‬رێژ��می ویالیەتی فەقیه ئیدیعا دەكا كە‬ ‫نوێنەری خودایە لەسەر زەوی و نە لە بەرامبەر‬ ‫خەڵكیدا خ��ۆی بە بەرپرسیار دەزان��ێ و نەش‬ ‫واڵم����دەر‪ .‬ك��ەوای��ە ئ��ەم ش��ان��ۆس��ازی��ی��ە ی��ان ئەم‬ ‫هەڵبژاردنە بەناو هەڵبژاردنە بۆ چیە؟‬ ‫و‪ :‬بەڵێ ئەوە بە ت��ەواوی راستە‪ ،‬تەنانەت لەو‬ ‫بەینەدا چەند كەسێك لە كەسایەتییەكانی رێژیم‬ ‫كە حیسابیان لەسەر دەك��رێ لە نێو رێژیمدا‪،‬‬ ‫مانگێك لەوەپێش باسی ئەوەیان كرد كە جمهوری‬ ‫ئیسالمی لە بنەڕەتدا لەگەڵ ئازادی موخالیفە‬ ‫و هەڵبژاردنی ئ��ازادی��ش بەشێكە لە ئازادیی‬ ‫خەڵك لە ئێراندا‪ .‬ئەوە بە تەواوی راستە چوونكە‬ ‫لە سیستمی جمهوری ئیسالمیدا هەموو شتێك‬ ‫بەپێی شەرعی ئیسالم ـ بەپێی قسەی خۆیان‬ ‫ـ دی����اری ك����راوە‪ ،‬ن��وێ��ن��ەران��ی دی����اری كراوی‬ ‫خەڵك دەبێ كێ بن؟!‪ ،‬بەتایبەتی لە سیستمی‬ ‫ویالیەتی فەقیهدا كە موبتەكیرەكەی خومەینی‬ ‫بوو لەوێدا وەك��وو نوێنەری ئیمامی زەمانە لە‬ ‫غیابی ویدا‪ .‬وەختێك نوێنەری ئیمامی زەمانە‬ ‫تەبیعەتەن قسەی وی‪ ،‬ن��ەزەری وی‪ ،‬نەزەری‬ ‫فەوقی ئینسانییە و قابیلی رەدب��وون��ەوە نیە‪،‬‬ ‫قابیلی ب��ەح��س و چ���وون و چ���را ن��ی��ە‪ ،‬بۆیە‬ ‫مەسەلەی پارلمان و ئ��ەو دام��ودەزگ��ای��ەی كە‬ ‫بە زاهیر شكلێكی مودێڕنیان پێداون تەنها بۆ‬ ‫فریودانی خەڵكن‪ .‬بەتایبەتی ئێمە دیتوومانە كە‬ ‫لە هەموو ئەو هەڵبژاردنانەشدا وەختێك خەڵك‬ ‫دێن لەسەر سندووقەكانی دەنگداندا ئامادە دەبن‪،‬‬ ‫رێژیمی كۆماری ئیسالمی بە چەندین بەرابەر‬ ‫ئەوەی ئیعالم دەكا و ئەوەی دەكاتە وەسیلەیەك‬ ‫بۆ ئیعالمی مەشرووعییەتی خۆی‪.‬‬

‫پ‪ :‬ئێستا ئەو هەڵبژاردنە لە چ دۆخێك یا لە چ‬ ‫رەوشێكدا بەڕێوە دەچێ بە سەرنجدان بە دۆخی‬ ‫رێژیم چ لە ئاستی نێوخۆیی و چ لە ئاستی‬ ‫ناوچەیی و چ لە ئاستی نێونەتەوەیی؟‬ ‫و‪ :‬بەڵێ ئەوە مەسەلەیەكی دەقیقە كە ئێمە بزانین‬ ‫لە چ مەرحەلەیەكدا‪ ،‬لە چ بڕگەیەكی زەمانیدا‬ ‫ئێستا ك��ۆم��اری ئیسالمی ئینتخابات دەكا‪.‬‬ ‫لەنێوخۆی واڵتدا زیاتر لە رابردوو مەشروعییەتی‬ ‫رێ��ژی��م چۆتە ژێ��ر پ��رس��ی��ار‪ ،‬ب��ۆ نموونە باسی‬ ‫ئیسالحتەڵەبان دەك���ەم‪ ،‬ئیسالحتەڵەبانێك كە‬ ‫بەشێك لە حكوومەت بوونە هەمیشە هەوڵیان داوە‬ ‫یارمەتی ئەو حكوومەتە بكەن‪ ،‬بەهێزی بكەن‬ ‫و بۆیە هەمیشە لە ئینتخاباتەكاندا هەوێنی‬ ‫بەشداری بوون و خەڵكیان تەشویق ك��ردووە بۆ‬ ‫بەشداری‪ ،‬تەنانەت ئەوان ئێستا ئیعالمیان كردووە‬ ‫كە لە ئینتخاباتدا بەشداری ناكەن‪ ،‬لیست نادەن‬ ‫و كاندیدایان نیە‪ ،‬ئ��ەوە نەتیجەی ئ��ەوەی��ە كە‬ ‫مەشرووعییەتی رێژیم یەكجار زۆر دابەزیوە لە‬ ‫نێوخۆدا‪ .‬لە باری نێونەتەوەییەوە زیاتر لە هەموو‬ ‫كاتێك مەشرووعییەتی رێژیم دابەزیوە‪ ،‬چوونكە‬ ‫ئەو مەحكوومییەتانەی كە بەتایبەتی ئەمساڵ‬ ‫لەالیەن رێكخراوی نەتەوەیەكگرتووەكان لە رابیتە‬ ‫لەگەڵ مەسەلەی لەژێرپێنانی مافی مرۆڤ‪ ،‬لە‬ ‫پێوەندی لەگەڵ مەسەلەی بەرنامەی ئەتۆمی‬ ‫كۆماری ئیسالمیی ئێران و زۆر مەسائیلی دیكە‬ ‫مەحكوومییەت بۆ سەر ئێران سادر بوو‪ ،‬زیاتر لە‬ ‫رابردوو لە باری نێونەتەوەییەوە مەشرووعییەت‬ ‫و قانوونییەتی خۆی لەدەست داوە‪ .‬لە باری‬ ‫ئ��اب��ووری��ی��ەوە دەبینین ك��ە رێ��ژی��م��ی كۆماری‬ ‫ئیسالمیی ئێران ئێستا لە وەزعێكی ئابووری‬ ‫یەكجار زۆر خراپدایە‪ ،‬پارەی ئێران ئەرزشەكەی‬ ‫تەنها لە ماوەی یەك ساڵی راب��ردوودا زیاتر لە‬ ‫‪ %40‬دابەزیوە و هەر لە حاڵی دابەزیندایە‪ ،‬نەوتی‬ ‫ئێران ئێستا باس لەوە دەكرێ كە تەحریمی لەسەر‬ ‫داب��ن��رێ و بانكی م��ەرك��ەزی ئ��ێ��ران ل��ە الیەن‬ ‫هێندێك لە واڵتانەوە بەتایبەت لە الیەن ئامریكاوە‬ ‫تەحریم كراوە‪ ،‬خراپترین مەوقعییەتی سیاسییە‬ ‫بۆ كۆماری ئیسالمی چ لە نێوخۆ و چ لە‬ ‫دەرەوە‪ .‬لەو مەوقعییەتەدا كۆماری ئیسالمی‬ ‫ئینتخابات دەكا‪ ،‬بۆیە هەموو هەوڵی خۆی دەدا‬ ‫بۆ ئەوەی كە خەڵكی زۆر بە هەر شێوەیەك بێ‬ ‫خەڵكێكی زۆر بهێنێتە سەر سندووقی دەنگدان‪.‬‬ ‫لە باری نێونەتەوەیی گرنگی زۆری هەیە‪ ،‬بۆ‬ ‫خۆشیان واتە دەسەاڵتدارانی كۆماری ئیسالمی‬ ‫ئەوەیان ئیعالم ك��ردووە كە ئەو ئینتخاباتە زۆر‬ ‫حەساسە‪ ،‬زۆر گرینگە‪ ،‬لەو بارەوە گرینگە كە‬ ‫ئەگەر ئەوان بتوانن خەڵكێكی زۆر بێننە سەر‬ ‫سندووقەكانی دەنگدان‪ ،‬جارێكی دیكە بە دنیا‬ ‫نیشانی دەدەن كە ئێوە ئێمەتان محاسرە كردووە‬ ‫بەاڵم خەڵك هەر لە گەڵمانە‪ ،‬بە ناڕازییەكانی‬ ‫نێوخۆی واڵت رابگەیەنن كە ئەو خەڵكە هەر‬ ‫لەگەڵمانە‪ ،‬كەوابوو ئێمە مەشرووعییەتی خۆمان‬ ‫لەو خەڵكە وەردەگ��ری��ن‪ .‬ئەگەر دەسەاڵتدارانی‬ ‫كۆماری ئیسالمی ئیعالمیان ك��ردووە كە ئەو‬ ‫هەڵبژاردنەی ئەوجار بۆ ئ��ەوان زۆر حەساسە‬ ‫و تەنانەت خامنەیی باسی ل��ەوە كرد كە ئەوە‬ ‫نەكەنە مەسەلەیەكی ئەمنییەتی‪ ،‬ه��ەر بەو‬ ‫ئەندازەیە بۆ خەڵكیش موهیمە لەو ب��ارەوە كە‬ ‫ئایا خەڵكی ئێران لە كۆماری ئیسالمی ئێران‬ ‫ناڕازین ئامادەن ئەو ناڕەزایەتییەی خۆیان بە‬ ‫نەچوونە سەر سندووقەكانی دەنگدان هەم بە‬ ‫گوێی كۆماری ئیسالمی و هەم بە گوێی دونیا‬ ‫بگەیەنن كە ئەو رێژیمە ئیدی مەشرووعییەت‬ ‫و قانوونییەتی لە نەزەر ئەوانەوە نەماوە‪ .‬بۆیە‬ ‫لەو ب��ارەوە دوو رەقابەت یا بڵێین سەفبەندیی‬ ‫م��وش��ەخ��ەس ه��ەی��ە ل��ە ب��ەی��ن��ی ح��ك��ووم��ەت و‬ ‫الیەنگرانی حكوومەت كە لە ئینتخاباتدا بەشدار‬ ‫دەب��ن و تەبلیغی بۆ دەك��ەن و هەموو هەوڵی‬ ‫خۆیان دەدەن بۆ بەشداریی زیاتری خەڵك‪ ،‬لە‬ ‫الیەكی دیكەشەوە خەڵكی ن��اڕازی و موعارز‬ ‫لەگەڵ كۆماری ئیسالمی هەوڵی خۆیان دەدەن‬ ‫بۆ ئ��ەوەی كە فەعالییەتێك یانی تەحریمێكی‬ ‫فەعال بكەن‪ ،‬تەحریمی فەعال بەو مەعنایە كە‬ ‫تەنها ئەوە نا بۆ خۆیان نەچنە سەر سندووقی‬ ‫دەن��گ��دان‪ ،‬بەڵكوو ئ��ەوەن��دەی كە بۆیان دەكرێ‬

‫كار بكەن بۆ ئەوەی كە خەڵكی دیكەش رازی‬ ‫بكەن كە ئەگەر حەدی ئەقەلێك بە هەر دەلیلێك‬ ‫دەیانهەوێ بچنە سەر سندووقەكانی دەنگدان‪،‬‬ ‫ئەوانیش نەچن‪.‬‬ ‫پ‪ :‬ك���اك م��س��ت��ەف��ا‪ ،‬ب��ە رای ج��ەن��اب��ت ئەو‬ ‫قسانەی بەرپرسانی رێژیم كە ئەم هەڵبژاردنە‬ ‫بە هەڵبژاردنێكی حەساس و قەیران خولقێن ناو‬ ‫دەبەن‪ ،‬نیشانەی ئەو ترسە نیە كە سەرهەڵدانێك‬ ‫یان ناڕەزایەتییەك وەكوو ساڵی ‪ 1388‬درووست‬ ‫ببێت و لە بەرامبەریشدا كۆماری ئیسالمیش‬ ‫لە حاڵی خۆئامادەكردنە بۆ دەورێكی نوێ لە‬ ‫سەركوت و كوشتن و تۆقاندنی ئەو خەڵكە؟‬ ‫و‪ :‬بێگومان‪ .‬ك��ۆم��اری ئیسالمی سەرەڕای‬ ‫ئەوەی كە ژێستی بەهێزبوون دەگرێ و هەڕەشە‬ ‫لە دنیا دەك��ات و ئیدیعای مۆدیریەتی دنیا‬ ‫دەك���ا‪ ،‬س���ەرەڕای ئ��ەوە ك��ە ب��اس ل��ەوە دەك��ا كە‬ ‫ئەو گەمارۆگەلە كە خراونەتە سەر ئێران هیچ‬ ‫تەئسیرێكی لەسەر ئێران نیە‪ ،‬لە حاڵێكدا خەڵك‬ ‫رۆژان���ە بە چ��اوی خۆیان دەیبینن بۆ نموونە‬ ‫دابەزینی بایی پارەی ئێران‪ ،‬هەموو ئەو تەبلیغاتە‬ ‫و مانۆڕانە و ئامادەكارییە هەمووی لە رووی‬ ‫ترسەوەیە‪ ،‬رێژیمێك كە جێ پێی لە نێو خەڵكی‬ ‫خۆی زۆر الواز بووە‪ ،‬تەنانەت بەشێكی زۆر لە‬ ‫وەفادارانی خۆی لە دەست داوە و لە سەتحی‬ ‫نێونەتەوەییدا بێجگە لە یەك دوو واڵت كە تەنیا‬ ‫بۆ قازانج و بەرژەوەندی خۆیان جارجار پشتیوانی‬ ‫لێ دەكەن و ئەو پشتیوانییە لە باری سیاسییەوە‬ ‫ناتوانێ دائمی بێت‪ ،‬تەبیعەتەن حەقی هەیە‬ ‫بترسێ‪ ،‬بەاڵم چوونكە حكوومەتێكی گەلی نیە‬ ‫چوون باوەڕی بە هێزی خەڵك نیە‪ ،‬لە باتی ئەوە‬ ‫كە لە فیكری ئەوەدا بێت كە ئەو گیروگرفتانە‬ ‫چارەسەر بكات‪ ،‬خەڵك رازی بكات و بتوانێ‬ ‫تەعامولێكی سەردەمیانە لەگەڵ سیاسەتی‬ ‫نێونەتەوەییدا بكات‪ ،‬رۆژبەرۆژ ئەو گەمارۆیانە‬ ‫بە دەوری خۆیدا توندتر و توندتر دەكات‪ .‬بۆیە‬ ‫ئ���ەوەی ك��ە ئ��ام��اژەت��ان پ��ێ ك��رد ب��ە تەواوی‬ ‫درووستە كە لەو هەڵبژاردنە دەترسێ‪ .‬لە چەند‬ ‫رووەوە دەترسێ یەكەم ئەوەیكە بەو جۆرە كە ئەو‬ ‫چاوەڕوانی دەكات نەتوانێ وەكوو رابردوو خەڵك‬ ‫بێنێتە سەر سندووقەكانی دەنگدان كە حەتمەنیش‬ ‫ه��ەر وا دەبێت‪ .‬ترسی ئ��ەوەی هەیە كە دوای‬ ‫ئەو هەڵبژاردنە دووبارە خۆپیشاندان و ناڕەزایەتی‬ ‫شكڵ بگرێتەوە و ترسی ئ��ەوەی هەیە كە ئەو‬ ‫سەفبەندییە كە باسم كرد‪ ،‬واتە سەفبەندییەكی‬ ‫موشەخەس بەینی حكوومەت و الیەنگرانی‬ ‫ح��ك��ووم��ەت ل��ەگ��ەڵ خەڵكی ن����اڕازی‪ ،‬ببێتە‬ ‫هۆكاری یەكگرتوویی زیاتری خەڵكی ناڕازی‬ ‫دژی رێژیمی كۆماری ئیسالمی و بەشداری‬ ‫نەكردنیان لە هەڵبژاردندا‪ .‬بۆیە رێژیمی كۆماری‬ ‫ئیسالمی زۆر زۆر دەترسێت‪.‬‬ ‫پ‪ :‬ك��اك مستەفا پیالنەكان و سێناریۆكانی‬ ‫رێژیم بۆ راكێشانی خەڵك بۆ سەر سندووقەكانی‬ ‫دەنگدان چین؟ بەتایبەت لە كوردستاندا چ پیالن‬ ‫و سێناریۆیەكی داڕشتووە؟‬ ‫و‪ :‬ئەوەی كە شارەزایان لە نێوخۆی واڵتدا لە‬ ‫پێوەندی لەگەڵ شارە گەورەكان باسی دەكەن‪،‬‬ ‫ئەوەیە كە بەشداریی خەڵك یەكجار زۆر كەم‬ ‫دەبێت‪ ،‬چوونكە ئیمكانی سەرگرتنی پیالنەكانی‬ ‫كۆماری ئیسالمی لەو شوێنانەدا زۆر كەمە‪،‬‬ ‫بەاڵم لە شارە بچووكەكاندا ئەو ئیمكانە هەیە‬ ‫بەتایبەتی لەو شارانە كە پێكهاتەی كۆمەاڵیەتی‬ ‫خەڵكەكە جیاوازە‪ ،‬بۆ نموونە لە نەتەوە و ئایین‬ ‫و زمان و زاراوەی جیاواز پێكهاتوون‪ .‬كۆماری‬ ‫ئیسالمیی ئێران هەمیشە هەوڵی داوە كە لەو‬ ‫جیاوازییانە بە قازانجی خۆی كەڵك وەربگرێت‪.‬‬ ‫بێگومان ئەمجارەش هەوڵی خۆی دەدات بۆ‬ ‫نموونە بەینی كورد و توركەكان لەو شوێنانەدا كە‬ ‫بە شێوەی تێكەاڵو دەژین و كاندیدای هاوبەشیان‬ ‫هەیە‪ ،‬یان بۆ نموونە لە بەینی گوندی و شاری‬ ‫یان بەینی عەشیرەتەكان و ئایینە جیاوازەكان‬ ‫رەقابەتێك پێك بێنێت یان كاندیداكان بە جۆرێك‬ ‫دیاری بكا كە بتوانێ ئەو كێبەركێیە لە بەینی‬ ‫ئەواندا پێك بێنێت‪ ،‬لە ئاكامدا هەر كامیان لە‬ ‫دژی ئەوی دیكە بێتە سەر سندووقی دەنگدان‬ ‫و ب��ەو شێوە النیكەم ت��ەن��ووری هەڵبژاردنەكە‬


‫ژمارە ‪ 573‬ـ ‪20‬ی ژانویەی ‪2012‬‬

‫لە شارە بچووكەكان گەرم رابگرێت‪ .‬بۆیە ئەوە‬ ‫زۆر گرینگە كە خەڵكی ك��ورد لە كوردستان‬ ‫بەتایبەتی و بەگشتی لە ئێراندا دەبێت زۆر وریا‬ ‫بن و فریوی و ئەو بازاڕگەرمییانە نەخۆن و لە‬ ‫راستیدا بەشداریكردنی خەڵك لەو هەڵبژاردنەدا‬ ‫یارمەتیدانە بە رێژیمی كۆماری ئیسالمی‪.‬‬ ‫چوونكە باسمان كرد تەنیا بە قازانجی كۆماری‬ ‫ئیسالمییە و هیچ قازانج و بەرژەوەندییەكی بۆ‬ ‫خەڵك تێدا نیە‪ .‬بۆیە من هیوادارم كە خەڵكی‬ ‫ئێران بەگشتی و خەڵكی كورد بەتایبەتی كە‬ ‫م��ن ب���اوەڕم ب��ە وری��ای��ی و ژی��ری��ی ئ���ەوان هەیە‬ ‫و بە ئ��ەزم��وون نیشانیان داوە كە فریوی ئەو‬ ‫جۆرە پیالن و بازاڕگەرمییانە كە بارها رێژیمی‬ ‫كۆماری ئیسالمی تاقی كردووەتەوە ناخۆن‪.‬‬ ‫پ‪ :‬كاك مستەفا مەسەلەیەك كە لە سەرەتا‬ ‫ئاماژەتان پێكرد مەسەلەی گۆڕینی سیستمی‬ ‫حكوومەتی ئێران لە كۆماری بۆ پارلمانییە‪ .‬ئەوە‬ ‫چەندە لە راستای ئەو سێناریۆ یان بازاڕگەرمی‬ ‫هەڵبژاردنی رێژیم نەقشی هەیە؟‬ ‫و‪ :‬لە س��ەرەت��ای هاتنەسەركاری رێژیم تاكوو‬ ‫ئێستا چاو لێدەكەین‪ ،‬دەبینین ساڵ بە ساڵ و‬ ‫قۆناغ بە قۆناغ‪ ،‬رێژیم یەكدەستر و بەستەتر‬ ‫دەب��ێ��ت��ەوە و هیچ ك��راوەی��ی ب��ۆ ناهێڵێتەوە‪ ،‬لە‬ ‫ب���ەر ئ���ەوە ئ��ەگ��ەر ك���راوەی���ی ه��ەب��ێ��ت ئێعتراز‬ ‫پەیدا دەبێت و خەڵك دەڕژێ��ن��ە س��ەر شەقام و‬ ‫ئێعترازی خۆیان نیشان دەدەن‪ .‬بۆیە دەبینین كە‬ ‫رۆژبەرۆژ مەیدانەكە زیاتر دەبەستێ و فەزاكە‬ ‫زیاتر ئەمنییەتی‪ ‎‬دەكات و ئەگەر دەالقەیەكی‬ ‫بچووك بۆ نیشاندانی ناڕەزایەتیی خەڵك هەیە‬ ‫ئەوانە هەموویان دەبەستێت‪ .‬ئێمە دیتمان كە لە‬ ‫هەڵبژاردنی پێشووی سەرۆك كۆماری لە ساڵی‬ ‫‪ ،88‬خەڵك رژانە سەر شەقامەكان و ناڕەزایەتییان‬ ‫پێكهێنا و دەردسەرییەكی زۆر گ��ەورەی��ان بۆ‬ ‫رێ��ژی��م��ی ك��ۆم��اری ئیسالمی دووس����ت كرد‪،‬‬ ‫هەرچەند بە داخەوە رێژیمی كۆماری ئیسالمی‬ ‫توانی بە زەبر و زەنگ ئەو ئێعترازە بە زاهیر‬ ‫س��ەرك��ۆت ب��ك��ا‪ ،‬ب���ەاڵم ب��ۆ رێ��ژی��م��ی كۆماری‬ ‫ئیسالمی هەزینەیەكی زۆری هەڵگرت‪ .‬ئێستا‬ ‫رێژیمی كۆماری ئیسالمی ئیدی نایهەوێت ئەو‬ ‫هەزینانە ب��دات‪ ،‬كاتێ نایهەوێت ئەو هەزینانە‬ ‫ب��دات زۆر سرووشتیە بیر ل��ەوە بكاتەوە كە چ‬ ‫بكات ئەسڵەن هەڵبژاردنی س��ەرۆك كۆماری‬ ‫نەمێنێ تا تووشی ئەو كێشانە نەبێت‪ ،‬لێرەدا‬ ‫ئاڵترناتیڤی ئەو سیستمە‪ ،‬سیستمی حكوومەتی‬ ‫پارلمانییە‪ .‬لە حكوومەتی پارلمانیدا‪ ،‬پارلمان‪،‬‬ ‫سەرۆك وەزیران دیاری دەكات‪ .‬كەوابوو كۆماری‬ ‫ئیسالمیی ئێران ئێستا لەو دەورەی���ەدا سەعی‬ ‫دەك��ات مۆتیعترین و لە واقیعدا بێدەنگترین‬ ‫خەڵكانێك یان كاندیداگەلێك ئێعالم بكات و لە‬ ‫سندووقەكانی دەنگدان بێنێتە دەرێ كە بچنە‬ ‫پارلمان‪ ،‬بۆ ئەوەی لە داهاتوودا ئیدی ئەگەر‬ ‫ئ��ەو سیستمەیان گ���ۆڕی‪ ،‬س���ەرۆك كۆماریش‬ ‫راستەوخۆ بە دەستی رەهبەر بێ و لەوێ چی‬ ‫بە ئەندامانی پارلمانیان گۆت وكێی پێناساندن‪،‬‬ ‫دیاری بكەن و خۆی لە كێشەی هەڵبژاردن و‬ ‫ناڕەزایەتی و ئەو جۆرە كێشانە بكاتەوە‪ .‬بۆیە‬ ‫ئەوەش بۆ خۆی مەسەلەیەكە كە لە هەڵبژاردنی‬ ‫ئەو جارە دەبێ خەڵك لە بەرچاوی بگرن‪.‬‬ ‫پ‪ :‬ب��ە س��ەرن��ج��دان ب��ە ه��ەم��ووی ئ��ەو كێشانە‬ ‫كە ئ��ام��اژەت��ان پێكرد ل��ەو م��اوەی��ەدا‪ ،‬هەروەها‬ ‫ئەو شەپۆلی بەرفراوانی تەحریمە كە لە الیەن‬ ‫زۆر رێكخراو و الیەنی سیاسییەوە لەسەر ئەم‬ ‫هەڵبژاردنە كراوە‪ ،‬پێتان وایە كە رادەی بەشداریی‬ ‫خەڵك چۆن دەبێت؟‬ ‫و‪ :‬ل���ەو ب������اوەڕەدام ك��ە ب��ەش��داری��ی خ��ەڵ��ك لە‬ ‫النیكەمی خۆیدا دەبێت و ئەو النیكەمییەش‬ ‫زۆرتر ئەو كەسانەن كە بە دەلیلێك بەستراونەتەوە‬ ‫بە حكوومەتەوە‪ ،‬حكوومەت یارمەتیی مادییان‬ ‫پێ دەكا‪ ،‬دارودەستەی دەسەاڵتدارەكانی رێژیمن‬ ‫و لە ئیمكاناتی ئەو حكوومەتە بەهرەمەندن‪،‬‬ ‫ئەوانە لە هەڵبژاردنەكە بەشداری دەكەن بەاڵم‬ ‫ژم��ارەی��ان بەنیسبەت راب��ردوو زۆر زۆر كەمە‪،‬‬ ‫چوونكە خەڵكی دیكە تێدا بەشداری ناكات و‬ ‫لەو ب��ارەوە هیچ گومانی تێدا نیە‪ .‬دی��ارە ئەوە‬ ‫بەو مانایە نیە كە كۆماری ئیسالمی وەكوو‬ ‫ه��ەڵ��ب��ژاردن��ەك��ان��ی راب����ردوو دوای هەڵبژاردن‬ ‫دووب��ارە سوپاسی جەماوەری خەڵك دەك��ات كە‬ ‫لە هەڵبژاردنێكی ئازاد هاتوون رەئی خۆیان داوە‬ ‫و ژمارەیەكی موبالغەئامیز ئێعالم دەك��ات بۆ‬ ‫ئەوەی كە دووبارە خەڵك چەواشە بكات‪ ،‬بەاڵم‬ ‫ئەو تەبلیغاتەی رێژیم لەگەڵ واقعییەتێكی كە‬ ‫ئێمە چاوەڕوانی دەكەین جیاوازی زۆری دەبێت‬ ‫و من پێم وایە كە رێژیمی كۆماری ئیسالمیی‬ ‫ئێرانیش بۆ خۆی لەو مەسەلەیە ئاگادارە‪.‬‬ ‫پرسیار‪ :‬ك��اك مستەفا ل��ەم رۆژان���ەدا دەبینین‬ ‫ك��ە ژم��ارەی��ەك��ی ب��ەرچ��او ل��ە ك��وردەك��ان��ی شارە‬ ‫كوردنشینەكان بەتایبەتی لە ش��اری مەهاباد‬ ‫دەستبەسەر كراون‪ ،‬ئایا ئەو خەڵكگرتن و تۆقاندنە‬ ‫پێوەندییەكی ب��ە نزیكبوونەوەی هەڵبژاردندا‬ ‫هەیە؟‬ ‫و‪ :‬بەڵێ من پێم وابێت پێوەندیی هەیە‪ ،‬چوونكە‬ ‫ئەگەر سەرنجتان دابێت لە ئ��ەو ه��ەوااڵن��ە كە‬

‫ئەم چەند رۆژە باڵو بۆتەوە رێژیمی كۆماری‬ ‫ئیسالمی ئێعالمی ك��ردووە كە ئەوانەی كە لە‬ ‫كافی نێتەكان ئیستفادە دەكەن دەبێت ناسنامەی‬ ‫مۆعتەبەریان هەبێت و ن��اوی��ان بنووسن‪ ،‬ئەوە‬ ‫هەمووی لە راستای ئەوەیە كە خەڵك تەبلیغات‬ ‫نەكات‪ .‬لە كوردستاندا بەگشتی من پێم وابێت‬ ‫كە خەڵك لە تەحریمێكی فەعالدا دەبن و هەوڵ‬ ‫دەدەن كە كارێك بكەن خەڵك ل��ەو هەڵبژاردنە‬ ‫ب��ەش��داری ن��ەك��ات و ك��ۆم��اری ئیسالمی لەو‬ ‫مەسەلەیە ئ��اگ��ادارە و بەتایبەتی ل��ە دوای‬ ‫ئ��ەو تەحریمە هاوبەشە كە بەینی كۆمەڵەی‬ ‫شۆڕشگێڕی زەحمەتكێشانی كوردستانی ئێران‬ ‫و حیزبی دێموكرات ئێعالم كراوە و هێندێك لە‬ ‫رێكخراوەكانی دیكەش هەر ئەو كارەیان كردووە‪،‬‬ ‫كۆماری ئیسالمی ئێران نیگەرانی ئەوەیە كە‬ ‫خەڵكەكە بكەوێتە دەوری تەحریمێكی فەعال و‬ ‫بكەونە تەبلیغاتكردن بە دژی بەشداریكردن لە‬ ‫هەڵبژاردندا‪ .‬بۆیە ئەو كەسانەی گومانیان لێ‬ ‫دەكەن كە لەو پێوەندییە مومكینە چاالك بن یان‬ ‫چاالكییەكیان لێ بینیوە بیانگرن بە بیانووی‬ ‫ئەوەی كە ئەوە ئەندامی حیزبێكی ئۆپۆزیسیۆنە‬ ‫یان ئەو ئیتهامانەی كە هەمیشە ئامادەیە كە سەر‬ ‫بە ئەمریكایە و تەشویشی ئەزهانی عموومی‬ ‫دەك��ات‪ .‬بۆیە من پێم وایە بەشێكی زۆری لە‬ ‫پێوەندی لەگەڵ ئەو مەسەلەدایە و دەیهەوێت‬ ‫ب��ەوج��ۆرە خەڵكەكە بترسێنێت ك��ە ل��ەو بارەوە‬ ‫چاالك نەبن‪ ،‬بەاڵم بە پێی شناختێك كە ئێمە‬ ‫لە خەڵكی كورد لە كوردستان هەمانە بەگشتی‬ ‫و بەتایبەتی لە خەڵكی‬ ‫مەهاباد موتمەئنین كە‬ ‫ه���ەروەك���وو ت��ا ئێستا بە‬ ‫سەركوت و زەب��روزەن��گ و‬ ‫ئەو هەمووە زوڵم و زۆرە كە‬ ‫لە سەریان بووە تەسلیمی‬ ‫كۆماری ئیسالمی نەبوون‬ ‫ئ���ێ���س���ت���اش ب����ە گرتنی‬ ‫خەڵك و ئەشكەنجەدانیان‬ ‫و ت��رس��ان��دن��ی��ان ل��ە رێژیم‬ ‫ن��ات��رس��ێ��ن‪ .‬ت��رس��ی خەڵك‬ ‫ب��ەگ��ش��ت��ی و بەتایبەتی‬ ‫ل��ە ك��وردس��ت��ان ل��ە رێژیم‬ ‫شكاوە و هەر بۆیە هەموو‬ ‫ه�����ەوڵ و كۆششەكانی‬ ‫كۆماری ئیسالمیی ئێران‬ ‫ل���ە راس���ت���ای ئ�����ەوەدا كە‬ ‫خ��ەڵ��ك ب��ە زەب���ر و زەنگ‬ ‫بێدەنگ بكات‪ ،‬سەركەوتوو‬ ‫نەبووە‪ ،‬بۆیە من پێم وابێت‬ ‫دیسانیش لەو پێوەندییەدا‬ ‫سەركەوتوو نابێت و ئێمە‬ ‫چ��اوەڕوان��ی��م��ان ئ��ەوەی��ە كە‬ ‫خ��ەڵ��ك��ی ك���وردس���ت���ان و‬ ‫ی���ەك ل���ەوان���ە مەنتەقەی‬ ‫مەهاباد و شاری مەهاباد‬ ‫وەك ه��ەم��ی��ش��ە وش��ی��ار و‬ ‫ئاگا تەسلیمی ئەو جۆرە‬ ‫پیالنانە نابن و چاالك دەبن‬ ‫لە تەحریمی هەڵبژاردندا‪.‬‬ ‫پ‪ :‬ك������اك مستەفا‬ ‫گرینگی ئەو هەڵوێستە‬ ‫یان بەیاننامە هاوبەشەی‬ ‫ئ���ێ���وە وەك�������وو حیزبی‬ ‫دێموكراتی كوردستانی ئێران لەگەڵ كۆمەڵەی‬ ‫شۆڕشگێڕی زەحمەتكێشانی كوردستانی ئێران‬ ‫لە چیدایە زیاتر؟‬ ‫و‪ :‬واقعییەت ئەوەیە كە ئێمە وەكوو حیزبەكانی‬ ‫ك��وردس��ت��ان��ی ئ��ێ��ران ئ��ەوەن��دەی ك��ە بتوانین لە‬ ‫هەلومەرجە سیاسییە تایبەتییەكاندا هەڵوێستی‬ ‫هاوبەشمان هەبێت‪ ،‬ئەوە سەفی خەڵك یەكگرتووتر‬ ‫دەكات و ئێمە گرینگییەكەی ل��ەوەدا دەبینین‪.‬‬ ‫بۆیە ئێمە گەیشتینە ئەو قەناعەتەی كە پێكەوە‬ ‫لەو پێوەندییەدا بەیانییەی هاوبەش بدەین‪.‬‬ ‫پ‪ :‬جەنابت لەسەر ماڵپەڕی خۆتان واتە ماڵپەڕی‬ ‫سكرتێر‪ ،‬وتارێكتان لە ژێر ناوی ئیسالحخوازان‬ ‫و هەڵبژاردنی داهاتوو باڵو كردووە و ئاماژە بە‬ ‫هەڵوێستی ئ��ەوان دەك��ەن كە ئەمجارە ئ��ەوان لە‬ ‫وشەگەلێك وەكوو «فرمایشی» و « نمایشی»‬ ‫و «مهندسی شدە» كەڵك وەردەگرن‪ ،‬ئایا تەنیا‬ ‫ئەم هەڵبژاردنە نەمایشییە چوونكە شەرتەكانیان‬ ‫قەبووڵ نەكراون یان نەخێر بە هۆی ئەوەیە كە‬ ‫لە مەیدان بە دەر كراون یان بە واتایەكی دیكە‬ ‫ئەگەر بڵێم لوتف و مەرحەمەت و ئەلتافی‬ ‫رێبەری شموولی حاڵی ئەوانی نەكردووە؟‬ ‫و‪ :‬ل���ەو ب���اب���ەت���ەدا ك���ە ن��ووس��ی��وم��ە‪ ،‬ل���ە دوو‬ ‫الیەنەوە باسم ك��ردووە لەسەر بەشدارینەكردنی‬ ‫ئ��ی��س�لاح��ت��ەڵ��ەب��ان ـ ك��ە دی����ارە ئ���ەوە ب��ۆ خۆی‬ ‫هەنگاوێكی باشە ـ بەاڵم لەوێشدا ئەو پرسیارەم‬ ‫وروژان�����دووە ك��ە ئ���ەوە راس��ت��ە ك��ە شەرتەكانی‬ ‫ئەوان نەهاتە دی یان هەڵبژاردنێكی ئازاد یان‬ ‫فەزایەكی ئ��ازاد فەراهەم نەبوو و زیندانیانی‬ ‫سیاسی ئازاد نەكراون و هەمووی ئەوانە راستە‪،‬‬ ‫بەاڵم ئایا لە هەڵبژاردنەكانی پێشوودا كە ئەوان‬

‫ببوونە داینەمۆی حەرەكەت بۆ هێنانی خەڵك‬ ‫بۆ س��ەر سندووقەكانی دەن��گ��دان و تەوجیهی‬ ‫بەشداریی خەڵك لەسەر دەنگدان‪ ،‬بە راستی ئەو‬ ‫ئیمكاناتە و ئەو مێكانیزمانە فەراهەم ببوون؟‬ ‫ئەگەر فەراهەم ببوون‪ ،‬خۆ ئەوان بۆ خۆیان لە‬ ‫هەڵبژاردنەكاندا ئێعترازیان هەبوو‪ ،‬بۆ نموونە لە‬ ‫هەڵبژاردنی دەوری دەهەمی سەرۆك كۆماریدا‬ ‫دیتمان كە خودی ئیسالحتەڵەبان ناڕازی بوون‬ ‫و گوتیان فێڵ كراوە‪ ،‬گوتیان ئەو هەڵبژاردنە‪،‬‬ ‫هەڵبژاردنێكی فەرمایشی بووە یان موهەندیسی‬ ‫ك��راوە و هتد‪ . ...‬ك��ەواب��وو ئەگەر ئەودەمیش‬ ‫هەڵبژاردنەكان موهەندیسی ك��راو ب��وون‪ ،‬ئەوان‬ ‫دەبێت لە خەڵك داوای لێبوردن بكەن‪ .‬دیارە‬ ‫لەوێدا بە وردی باس كراوە و لێرەدا نامهەوێت‬ ‫بچمە سەر ئەو باسانە‪ ،‬بەاڵم لەوێشدا مەبەستی‬ ‫خۆم لە پێوەندی لەگەڵ ئەوە كە ئیسالحخوازان‬ ‫هەڵوێستێكی نوێیان گرتووە ئاماژەم پێكردووە‪.‬‬ ‫پ‪ :‬لێرەدا پرسیارێكی دیكە دێتە ئاراوە‪ .‬مادام‬ ‫كە دەزانن هەڵبژاردن نمایشییە یان شانۆسازییە‬ ‫بۆچی خۆیان لە وشەی تەحریم دەپارێزن؟ واتە‬ ‫بەشداریی ناكەن و‪ ...‬ب��ەاڵم دەقیق لە وشەی‬ ‫تەحریم خۆیان دەبوێرن؟‬ ‫و‪ :‬من لەو بابەتەدا كە نووسیومە باسم كردووە‬ ‫كە ئیسالحتەڵەبان لەگەڵ ئ��ەوەی كە گلەیی‬ ‫و گازەندەیان هەیە و نامە دەنووسن بۆ رێبەر‪،‬‬ ‫ب��ەاڵم هەر لە فیكری ئیستحكامی كۆماری‬ ‫ئیسالمیدان‪ ،‬لەگەڵ ئەوەی كە لەم هەڵبژاردنەدا‬ ‫ئێعالمیان كردووە كە كاندیدایان نیە و بەشداری‬ ‫ناكەن‪ ،‬بەاڵم ئەوە بەو‬ ‫مانا نیە كە پشتیان‬ ‫ل��ە رێ��ژی��م ك��ردب��ێ و‬ ‫ب���ە ه���ی���وای ئ����ەوە بن‬ ‫كە رێژیم ئاڵوگۆڕی‬ ‫ئەساسی بە سەردا بێت‪،‬‬ ‫بە مانای رووخانی یان‬ ‫بنیاتنانی رێژیمێكی‬ ‫دی��ك��ە‪ .‬ل��ەب��ەر ئەوەی‬ ‫ئەوان لە چەندین الوە بە‬ ‫رێژیمەوە بەستراونەتەوە‬ ‫و ن����ای����ان����ه����ەوێ����ت‬ ‫ئ����ەو پ��ێ��وەن��دی��ی��ان��ە و‬ ‫ب��ەس��ت��راوەی��ی��ان��ەی��ان بە‬ ‫رێ��ژی��م ب��ە یەكجاری‬ ‫بپسێنن چوونكە تاكوو‬ ‫ئێستا بێ هیوا نەبوون‬ ‫لەوەی كە ئەو رێژیمە‬ ‫ل���ەراس���ت���ی���دا بتوانێ‬ ‫ئ��ی��س�ڵاح ب��ێ��ت‪ ،‬بۆیە‬ ‫ئ��ەوەی��ان راگ��رت��ووە كە‬ ‫فاسڵەیەك ل��ە بەینی‬ ‫خ��ۆی��ان ل��ەگ��ەڵ باقی‬ ‫ئۆپۆزیسیۆنی ئێرانیدا‬ ‫هەبێت‪ ،‬كە ئەوانیش لە‬ ‫هەڵبژاردندا بەشداری‬ ‫ناكەن وەك��وو ئێمە كە‬ ‫ت��ەح��ری��م��ان ك������ردووە‪،‬‬ ‫ب��ەاڵم ئێمە درووشمی‬ ‫رووخ���ان���ی رێژیمیان‬ ‫ه�����ەی�����ە‪ ،‬ئ���ێ���م���ە لە‬ ‫مێژە ب��ەو قەناعەتە‬ ‫گ���ەی���ش���ت���ووی���ن كە‬ ‫ل��ەو رێ��ژی��م��ەدا هیچ‬ ‫ئیساڵحاتێك بە قازانجی خەڵك ناكرێت بۆیە‬ ‫رێگای ئیسالحات لە رێگای دێموكراسی لە‬ ‫رێگای ئازادی و مافی مرۆڤ و لە رووخانی‬ ‫ئەو حكوومەتەوە دەست پێ دەكات بەاڵم ئەوان‬ ‫هێشتا بەو قەناعەتە نەگەیشتوون‪.‬‬ ‫پ‪ :‬ك��اك مستەفا ئیسالحتەڵەبەكان لە شارە‬ ‫گەورەكاندا بەشدارییان نەكردووە بەاڵم لە شارە‬ ‫بچووكەكاندا بەتایبەتی لە كوردستاندا بەشدارن‪.‬‬ ‫ئێوە ئ��ەو پارادۆكسە لە سیاسەتیاندا بە چی‬ ‫دەبینن؟‬ ‫و‪ :‬لەو پێوەندییەدا من دوو ئیحتیمال دەبینم كە‬ ‫دەتوانێ هەر دووی راست بێت‪ ،‬یەكەم ئەوە كە‬ ‫خودی ئیسالحخوازان و لە نێو ئیسالحخوازانیشدا‬ ‫ئەوەی كە باسی لەسەر دەكرا وەكوو جوواڵنەوەی‬ ‫سەوز‪ ،‬ئەوانە وەكوو رابردوو یەكدەست نەماون و‬ ‫جیاوازیی نەزەری و فیكری لە نێویاندا هەیە‪،‬‬ ‫بۆیە ئەوە یەكێك لەو شتانەیە بۆ نموونە لەگەڵ‬ ‫ئەوەی كە تەیفە جۆراوجۆرەكانی ئیسالحتەڵەبان‬ ‫رایانگەیاندووە كە لە هەڵبژاردندا بەشداری ناكەن‬ ‫ب��ەاڵم هێندێ لە كەسایەتییەكانیان بەشداییان‬ ‫ك����ردووە ت��ەن��ان��ەت ل��ە ت��اران��ی��ش��دا ه��ەی��ان��ە كە‬ ‫بەشدارییان كردووە‪ .‬ئەمە لە الیەك‪ ،‬لە الیەكی‬ ‫دیكەوە دەبێت ئەوەش لە بەرچاومان بێت و ئەو‬ ‫ئیحتیمالەش بە دوور نەزانین كە ئیسالحخوازان‬ ‫لەگەڵ ئەوەی كە بە شێوەی فەرمی ئێعالمییان‬ ‫كردووە كە لە هەڵبژاردن بەشداری ناكەن بەاڵم لە‬ ‫ژێرەوە رەنگە بە الیەنگران و ئەندامانی خۆیان‬ ‫بڵێین كە بچن بەشداری بكەن وەكوو كەسایەتی‬ ‫نەك وەكوو ئیسالحتەڵەب‪ ،‬بۆ ئەوەی كە ئەگەر‬ ‫لە بێژینگی شوورای نیگابان گوزەران ئەودەمی‬

‫رقابەتێك یان‬ ‫كێبەركێیەك‬ ‫كە لە بەینی‬ ‫ئەوانەدا هەیە‬ ‫هیچ رەبتی بە‬ ‫دێموكراسی‬ ‫و ئازادی و‬ ‫مافی خەڵك و‬ ‫ئەوانە نیە‬

‫خەڵك تەشویق بكەن بۆ ئەوەی بێن لە هەڵبژاردندا‬ ‫بەشداری بكەن‪.‬‬ ‫پ‪ :‬ك��اك مستەفا ب��ەرەی یەكگرتووی كورد‬ ‫داوای ب��ەش��داری��ی ئەكتیڤی ك���وردەك���ان لە‬ ‫هەڵبژاردندا دەكات و دەستەبەر بوونی داواكانی‬ ‫خەڵك تەنیا لەو رەه��ەن��دەوە دەبینن‪ .‬ئایا ئەمە‬ ‫ب��ۆ نەناسینی ئ���ەوان ل��ە سیستمی كۆماری‬ ‫ئیسالمی دەگەڕێتەوە یان نەخێر بۆ هەڵپەرەستی‬ ‫و ئۆپۆرتۆنیست بوونیان؟‬ ‫و‪ :‬لە واقیعدا ئ��ەوە پەدیدەیەكی زۆر جێگای‬ ‫تەئەسۆفە‪ ،‬لە حاڵیكدا كە وەك باسمان كرد‬ ‫ئیسالحخوازان كە بە هەزار بەندەوە بە كۆماری‬ ‫ئیسالمییەوە بەسترابوون ئێعالمییان ك��رد لە‬ ‫هەڵبژاردندا بەشداری ناكەن‪ ،‬مەجمووعەیەك‬ ‫ك��ورد ئێستا ب��ە ه��ەر عینوانێك بێن و باسی‬ ‫ئەوە بكەن كە ویست و داخوازییەكانی كورد لە‬ ‫رێگای كۆماری ئیسالمی لە پارلمانەوە بە دی‬ ‫دەكرێ‪ .‬پێم وابێت كە خەڵكی كورد زۆر وشیارن‬ ‫و ق��ەزاوەت��ی خۆیان لەسەر ئ��ەو تیپە خەڵكانە‬ ‫هەیە‪ ،‬بەاڵم لە وەاڵمی پرسیاری ئێوەدا دەڵێم كە‬ ‫ئەوان رێژیم باش دەناسن چوونكە بەشێك لەوانە‬ ‫كەسانێك بوون كە لە هەڵبژاردنەكانی پێشوودا‬ ‫لە سندووقەكانی دەن��گ��دان سەریان دەرهێنا و‬ ‫چوون لە پارلمان بەشدار بوون و ئەگەر خەڵكی‬ ‫دیكە كەم بزانێت ئەوان باش دەزانن كە ئەندامی‬ ‫مەجلیسی شوورای ئیسالمی هیچ تەئسیرێكی‬ ‫لەسەر سیاسەتگوزاری و بەرەوپێشبردنی ویست‬ ‫و داخوازی خەڵكدا نیە‪.‬‬ ‫خاڵی دووەم دەگەڕێتەوە سەر ئەوەی كە لە نێو‬ ‫ئەوانەشدا خەڵكێك هەیە كە بێجگە لە قازانج‬ ‫و ب��ەرژەوەن��دی��ی خۆیان گوێیان لە خەڵك نیە‪،‬‬ ‫لە فیكری قازانج و بەرژەوەندیی خۆیاندان كە‬ ‫ئەگەر هاتوو گرتی و چ��وون بۆ ن��او پارلمان‬ ‫و لەو ئیمكاناتی ماددییە و ئەو جۆر شتانە‬ ‫كە هەیە كەڵكی خۆیان وەرگ���رت‪ ،‬ئ��ەوە هیچ‬ ‫پێوەندییەكی بە قازانجی خەڵكەوە نیە و تەنیا‬ ‫قازانج و بەرژەوەندیی خۆیانە‪.‬‬ ‫پ‪ :‬رەن��گ��ە ل��ە نێو ئ��ەو ت��ەی��ف��ەدا كەسانێكی‬ ‫نیشتمانپەروەری كوردیش هەبن كە بەشدارییان‬ ‫كردبێت بە ه��ەر ن��ەوع و شێوەیەك ی��ان بە هەر‬ ‫نییەتێكەوە ب��ێ��ت‪ .‬وت���ەی ئ��ێ��وە و داوای ئێوە‬ ‫وەك��وو سكرتێری گشتیی حیزبی دێموكراتی‬ ‫كوردستانی ئێران لەو كەسانە چییە؟‬ ‫و‪ :‬دەزانێ ئێمە هەم لە نێو كوردەكاندا و هەم لە‬ ‫نێو غەیرەكوردكاندا تاكوو ئێستا ئەو كەسانەی كە‬ ‫دەنگیان پێدراوە كەسانێكی نیشتمانپەروەر هەبوون‬ ‫كە چوونەتە مەجلیسی شوورای ئیسالمی‪ ،‬بەاڵم‬ ‫مەسەلەكە ئەوەیە كە ئایا ئەو سیستمە ئیمكانی‬ ‫ئ��ەوە دەدات كە ئینسانە نیشتمانپەروەرەكان و‬ ‫ئ��ەوان��ەی كە ب��اوەڕی��ان بە مافی خەڵك هەیە‪،‬‬ ‫ئیبرازی وج��وود بكەن و ن��ەزەر ب��دەن و قسە و‬ ‫نەزەری ئەوان بچێتە پێش؟ مەسەلەكە لەوەدایە‪.‬‬ ‫سیستمێك كە ئێستا لە ئێراندا حاكمە‪ ،‬تەنانەت‬ ‫ئەگەر ئینسانی شارەزا‪ ،‬ئینسانی نیشتمانپەروەر‬ ‫وەك��وو ئێوە گوتتان بچێت بەشدار بێت‪ ،‬لەوێدا‬ ‫دەبێتە م��ۆرەی دەستبژێری رێژیمی كۆماری‬ ‫ئیسالمی و بێجگە لە تەئیدی بەرنامەكانی‬ ‫كۆماری ئیسالمی هیچ رێگایەكی دیكەی‬ ‫نیە‪ ،‬مەسەلەكە تەئسیرگوزاری تاكەكانە لە‬ ‫مەجلیسی شوورای ئیسالمیدا‪.‬‬ ‫پ‪ :‬دوایین پەیام یان دواوتەتان بۆ خەڵكی ئێران‬ ‫بەتایبەتی خەڵكی كوردستاندا چیە؟‬ ‫و‪ :‬من لەگەڵ ئەوەی كە دەزانم خەڵكی كورد‬ ‫ش��ارەزای��ە و ب��اش مافەكانی خ��ۆی دەناسێت‬ ‫و وەاڵم��ێ��ك��ی گونجاو دەدات����ەوە ب��ە كۆماری‬ ‫ئیسالمی بە ن��ەچ��وون بۆ س��ەر سندووقەكانی‬ ‫دەن��گ��دان لە هەڵبژاردنی ئ��ەم��ج��ارەدا‪ ،‬داواكەم‬ ‫ئەوەیە كە ئەو بەشدارینەكردنە فەعال بكەن و لەو‬ ‫ماوەیەدا تێبكۆشن كە خەڵكی كورد نەچێتە سەر‬ ‫سندووقەكانی دەنگدان و لێرەدا شانازییەك بۆ‬ ‫خەڵكی كورد بخوڵقێنن هەر وەكوو لە رابردوودا‬ ‫خەڵكی ك���ورد بەپێی هەڵسەنگاندن لەگەڵ‬ ‫بەشێكی دیكە لە نەتەوەكانی ئێرانی توانیویەتی‬ ‫لە بڕگە جیاوازە زەمانییە حەساسەكاندا‪ ،‬وریایی‬ ‫و شارەزایی خۆی دەرببڕێت‪ .‬داوایشم ئەوەیە كە‬ ‫خەڵك بە فشار و زەبروزەنگ چاوترسێن نەبێت‬ ‫و من دڵنیام كە چاوترسێن نابێت و رێژیمی‬ ‫ك��ۆم��اری ئیسالمی ئ��ێ��ران ب��ە ه��ەم��وو فێڵ و‬ ‫تەڵەكەیەك دەیهەوێت كە خەڵكەكە تەسلیم بكات‪.‬‬ ‫داوای ئاخریشم ئەوەیە كە لە باسەكەدا عەرزم‬ ‫كردن كە فریوی پیالنەكانی رێژیم نەخۆن كە‬ ‫ئەوە رقابەتێكە كە كۆماری ئیسالمی دەیهەوێ‬ ‫پێكی بهێنێت لە نێو پێكهاتە جیاوازەكانی خەڵكی‬ ‫كوردستاندا یان ئەو شوێنانەی كە كورد و باقی‬ ‫نەتەوەكانی تێدا نیشتەجێیە‪ ،‬تا لە داخی یەكتر‬ ‫بچن ب��ازاڕی هەڵبژاردن گەرم بكەن‪ ،‬چوونكە‬ ‫هیچ دەستكەوتێكی بۆ ئەوان تێدا نیە‪.‬‬

‫‪5‬‬

‫رۆژەڤ‬ ‫و‪ :‬كەریم پەرویزی‬

‫ئەمریكا دەزانێ چی فڕۆكە‬ ‫سیخوڕییەكەی هێناوەتە خوار‬ ‫بەپێی راپۆرتێكی گۆڤاری ‪Deffence‬‬ ‫‪ ،WEB‬هێزی نیزامیی ئەمریكا دەزانێ‬ ‫كە فڕۆكە بێ‪‎‬فڕۆكەوانەكەی چۆن كەوتۆتە‬ ‫خوار و هۆكارەكەی چی بووە‪.‬‬ ‫لەو راپۆرتەدا كە رۆژی دووشەممە‪16 ،‬ی‬ ‫ژان��وی��ەی ‪ 2012‬ب�ڵاو ب��ۆت��ەوە‪ ،‬ه��ات��ووە كە‬ ‫ژەنەراڵ فۆرتۆن شوارتز‪ ،‬فەرماندەی هێزی‬ ‫هەوایی لە حەوتووی رابردوودا گوتبووی كە‬ ‫ئەرتەشی ئەمریكا بۆی دەر كەوتووە كە چ‬ ‫شتێك بۆتە هۆی كەوتنەخوارەوەی فڕۆكە‬ ‫سیخوڕییەكەی لە كۆتایی ساڵی رابردوو‬ ‫لەسەر ئێران و ئەرتەش درێژە بە بەكارهێنانی‬ ‫ئەوجۆرە فڕۆكەیە دەدا‪.‬‬ ‫ژەن��ەراڵ شوارتز لە چاوپێكەوتن لەگەڵ‬ ‫هەواڵدەریی رۆیتێرز لە حەوتووی رابردوودا‬ ‫گوتی كە ئەو فڕۆكانە‪ ،‬كاری ئامادەكردنی‬ ‫زانیاری‪ ،‬چاوەدێری و شناسایی (‪ )ISR‬بۆ‬ ‫فەرماندەكانی ئەرتەش ئەنجام دەدەن‪.‬‬ ‫بەرپرسانی ئەمریكایی ئیدیعای ئێران رەد‬ ‫دەكەنەوە كە ئێران توانیویەتی دەست بەسەر‬ ‫ئەو فڕۆكەیەدا بگرێ و كونترۆڵی بكا و‬ ‫دای��ب��ەزێ��ن��ێ‪ ،‬ب��ەاڵم س��ەب��ارەت ب��ە هۆكاری‬ ‫كەوتنەخوارەوەی هێچ ناڵێن و زانیارییەك‬ ‫نادەن‪ ،‬مانگێك لەمەوبەر ئەرتەشی ئەمریكا‬ ‫گوتی كە لێكۆڵینەوە سەبارەت بە هۆكارەكانی‬ ‫كەوتنەخوارەوەی ئەو فڕۆكەیە دەكا‪.‬‬ ‫ژەن�����ەراڵ ش���وارت���ز رای��گ��ەی��ان��د ك��ە ئەو‬ ‫لێكۆڵینەوەیە تەواو بووە و هیچ زانیارییەكی‬ ‫لەسەر ئاكامەكانی ن��ەدا‪ ،‬ب��ەاڵم گوتی كە‬ ‫دەزان��ی��ن ه��ۆك��ارەك��ەی چی ب��ووە و بۆیەش‬ ‫درێ���ژە ب��ە ك���اری ف��ڕۆك��ە سیخوڕییەكانی‬ ‫‪ 170-RQ‬دەدەین‪.‬‬ ‫ه���ەروەه���ا رای��گ��ەی��ان��د ك��ە ئ���ەو رووداو‬ ‫و ك��ەوت��ن��ەخ��وارەوەی��ە‪ ،‬هیچ زەرەرێ��ك��ی بۆ‬ ‫زانیارییە نه��نییەكانی كۆمپانیای لۆكارد كە‬ ‫ئەو فڕۆكەیە درووست دەكا‪ ،‬نابێ!‬ ‫لە درێژەی ئەو راپۆرتەدا‪ ،‬باس لە كارەكان‬ ‫و مەئمووەتەكانی فڕۆكە بێ‪‎‬فڕۆكەوانەكانی‬ ‫‪ 170-RQ‬دەكا كە ئەمریكا لە ئەفغانستان‬ ‫كەڵكیان ل��ێ��وەردەگ��رێ و ب��ۆ كۆكردنەوەی‬ ‫زانیاری لەسەر ئێرانیش‪ ،‬دەیاننێرێتە سەر‬ ‫ئاسمانی ئێران‪.‬‬ ‫ئ��ەوج��ۆرە فڕۆكانە‪ ،‬هاتوچۆی شوێنی‬ ‫مانەوەی بێن‪‎‬الدێنیان كۆنترۆڵ كردووە و لە‬ ‫كۆتاییشدا‪ ،‬بەو زانیارییانە توانیان بێن‪‎‬الدێن‬ ‫لە نێو ببەن‪.‬‬ ‫لە كۆتایی راپ��ۆرت��ەك��ەدا‪ ،‬ب��اس ل��ەوە ‪s‬‬ ‫ێ كە ئەو كات فڕۆكەكە كەوتە دەست‬ ‫دەكر ‌‬ ‫ئێران‪ ،‬نیگەرانیی ئەوە هەبوو كە تێكنۆلۆژی‬ ‫و زان��ی��اری��ی نهێنی س���ەب���ارەت ب���ەو جۆرە‬ ‫فڕۆكەیە بكەونە دەست چین كە بە شوێن‬ ‫ئەو شتانەوەیە‪ .‬هەروەها نیگەرانیی زۆرتر‬ ‫ئەوە بوو كە ئەو زانیارییانەی ئەو فڕۆكە‬ ‫ك��ۆی ك��ردوون��ەت��ەوە بكەوێتە دەس��ت ئێران‪،‬‬ ‫بەاڵم وادیارە ئەمریكا نیگەران نیە و بەرنامە‬ ‫كامپیوتێرییەكانی ئەو فڕۆكەیە بە شێوەیە‬ ‫كود و رەمز كراون كە دەست نەیار ناكەون!‬ ‫سەرچاوە‪:‬‬ ‫‪www.deffence web.co.zaA‬‬


‫‪6‬‬

‫ژمارە ‪ 573‬ـ ‪30‬ی بەفرانباری ‪1390‬‬

‫ئەدەب و هونەر‬

‫کاوه خوسره‌وی‬

‫له جێ واران‬ ‫واران‪ ..‬واران‬ ‫تیر واران‬ ‫له واڵت من‬ ‫گولله وارێ له جێ واران‪.‬‬ ‫تووم مه‌رگ وه‌شنن‬ ‫خوین ڕشنن‬ ‫ئایه‌م کوشن‬ ‫الفاو خوین هه‌ڵسێ‬ ‫له جێ ئاو واران‪.‬‬ ‫واران‪ ..‬واران‬ ‫ئاگر‌واران‬ ‫ماڵمان سوزنن‬ ‫جه‌رگمان کزنن‬ ‫له ماڵ‪ ،‬له ده‌یشت‪ ،‬له شار‬ ‫ئاگر وارانه‬ ‫مه‌رگ یارانه‬ ‫ده‌ور ده‌ور تاوانه‪.‬‬ ‫واران‪ ..‬واران‬ ‫سه‌نگ واران‬ ‫فه‌رمان ئه‌هریمه‌نه‬ ‫کوچک وارێ‬ ‫له جێ واران‪.‬‬ ‫زوڵف دوه‌ته‌یل‬ ‫گیس داڵگه‌یل‬ ‫وه خوین ته‌ڕ بوو‬ ‫له جێ واران‪.‬‬ ‫چه‌و ناز نازه‌نین‬ ‫‌ڕیومه‌ت شیرین شیرین‬ ‫خه‌ڵتان خوینه‬ ‫له گشت ال‌ گه‌رمه‌شینه‪.‬‬ ‫واران‪ ..‬واران‬ ‫تیر واران‬ ‫واران‪ ..‬واران‬ ‫ئاگر واران‬ ‫واران‪ ..‬واران‬ ‫سه‌نگ واران‬ ‫له داخ گولله و ئاگر و سه‌نگ‬ ‫ناوارێ واران‬ ‫توریایه واران‪.‬‬

‫ماڵی سینماش دوای ‪٨‬‬ ‫گواڵڵە كەمانگەر‬ ‫لەم دوو ساڵەی رابردوودا هەواڵی پێوەندیدار بە‬ ‫ناکۆکی لە نێوان بنەماڵەی سینماو حکومەت‬ ‫ئ��ەگ��ەر نەڵێین ب�����ەردەوام ل��ە س����ەرەوەی باسە‬ ‫هونەریەکانی ئێراندا بووە بە دڵنیایەوە دەتوانین‬ ‫ئیدعا بکەین کە یەکێک لە گرینگ‏ترین و‬ ‫کارتێکەرترین رووداوە هونەریەکانی ئێران بووە‪.‬‬ ‫ل��ە ه��ەڵ��وی��س��ت��ە راس��ت��ەوخ��ۆک��ان��ی موحسنی‬ ‫مەخمەڵباف دەرهێنەری بەناوبانگی سینمای‬ ‫ئێران سەبارەت بە کێشەکانی دوای هەڵبژاردنی‬ ‫س��ەرۆک ک��ۆم��اری ساڵی ‪٨٨‬ەوە ئ��ەو کێشە‬ ‫بەردەوام بووە تا دەس بەسەر کردن و حوکمی‬ ‫زیندانی درێژخایەنی جەعفەر پەناهی و دەست‬ ‫بەسەرکردنی ژنانی سینماگەرو زیندانی کردنی‬ ‫فیلمسازە داکیۆمنتاریەکان بە تاوانی سیخوڕی‏و‬ ‫ناودێر کردنی سینمای ئێران بە شوێنی تایبەت‬ ‫بە بێ ئەخالقی‏و کاری خراپ! و لە دواهەمین‬ ‫کردەوەدا حوکمی هەڵوەشاندنەوەی ماڵی سینما‬ ‫لە الی��ەن وەزارەت���ی ئێرشادەوە کە س��ەری ئەو‬ ‫پەیکەرە زام���دارە کە سینمای ن��اوە کردۆتە‬ ‫ئامانج‏و بوەتە هۆی رق‏‏و بێزاری‏و نائۆمێدی‬ ‫بنەماڵەی سینماو الیەنگرانی‪.‬‬ ‫رۆژی سێزدەی بەفرەنبار ش��ورای فەرهەنگی‬ ‫گشتی وەزارەتی ئێرشاد حوکمی هەڵوەشانەوەی‬ ‫م��اڵ��ی سینمای راگ��ەی��ان��دو هۆکارەکەشی‬ ‫نایاسایی بوونی ئەساسنامەکەی ناوبرد‪ .‬هەر‬ ‫ئەو رۆژە ماڵپەری مێهر لە زمانی موحەمەد‬ ‫حوسەینی وەزی����ری ئ��ی��رش��اد وت��وی��ە ک��ە ئەو‬ ‫حوکمە هێشتا بە تەواوی ن��ەدراوەو دواتر روون‬ ‫دەکریتەوە‪ .‬رۆژی دوات��ری ناوبراو لە وتوووێژ‬ ‫لە گ��ەڵ کاناڵی دووی تەلەفێزیونی ئێراندا‬ ‫وتی چاالکیەکانی ماڵی سینما نە چاالکی‬ ‫سنفی بەڵکو چاالکی سیاسی بووەو ئاماژەی‬ ‫بە جەژنەکانی ماڵی سینما ک��ردوەو وتوویە‪:‬‬ ‫لەوەی کە ناوی دژبەرانی نیزام دێنن‏و چەپڵەیان‬ ‫بۆ لێدەدەن دەردەکەوی کە هەڵویستی ئەوانەی‬

‫لو ماڵەدان چییە!‬ ‫پێداگری ماڵی سینما بۆ پاراستنی مافی‬ ‫ئ��ەن��دام��ەک��ان��ی خ���ۆی ب��ەت��ای��ب��ەت لەبارەی‬ ‫س��ی��ن��م��اگ��ەرە زی��ن��دان��ی��ەک��ان��ەوە ئ���ەو چاالکیە‬ ‫سیاسیەیە کە حوسەینی باسی ک���ردوەو بەو‬ ‫هۆیەوە هەڵوەشانەوەی ماڵی سینمای بەڕەوا‬ ‫زانیەوە‪ .‬دیارە ئەو وەزیرە کە بە ناحەق ستەمێکی‬ ‫گەورەی لێکراوەو ناوی وەزیری فەرهەنگی لە‬ ‫سەر دان��راوە نە تەنیا نازانێ فەرهەنگ چییە‬ ‫بەڵکوو تەنانەت لە واتای چاالکی‏و سەندیکایش‬ ‫تێناگات! یەکەم ئەرکی هەر سەندیکایەک‬ ‫پشتیوانی لە ئەندامەکانی خۆیەتی بەاڵم ئەمە‬ ‫ب��ە الی ب��ەڕێ��وە ب��ەران��ی فەرهەنگی ئێرانەوە‬ ‫ت��اوان��ەو سزاکەشی هەڵوەشاندنی ئ��ەو ماڵەیە‬ ‫کە ‪ ٥٠٠٠‬ئەندامی هەیەو باڵی بە سەر ‪٢٦‬‬ ‫سنفی ه��ون��ەری سینمایی‏دا کێشاوە ‪ .‬ئەو‬ ‫جەژنە نارەوایەش کە باسی کردوە ئەوەیە کە‬ ‫لەودا ئەسغەری فەرهادی (دەرهێنەری فیلمی‬ ‫بەناوبانگی جیابوونەوەی نادر و سیمین) کاتی‬ ‫وەرگ��رت��ن��ی خ��ەاڵت��ەک��ەی وت��ب��ووی ب��ە هیوای‬ ‫گ��ەڕان��ەوەی گوڵشیفتە فەراهانی‏و بەهرامی‬ ‫بەیزایی بۆ ئێران‏و بەو هیوایە کە جەعفەری‬ ‫پەناهی‏و ئەمیری نادری جارێکیتر بتوانن لە‬ ‫ئێراندا فیلمسازی بکەن‪ .‬واتە ئەو ئاواتخواستنە‬ ‫بووەتە تاوانێک بۆ ماڵی سینما! لەم ئاواتەدا‬ ‫نە هەڕەشەیەک بە دژی حکومەت کراوە نە‬ ‫دروشمێکی سیاسی دراوە تەنیا ئاواتی هاتنەوە‬ ‫بۆ سەر کاری هاوکارەکانە کە وەکوو تاوان‬ ‫لە قەڵەم دراوە!‬ ‫پارێزەری ماڵی سینما وتوویە کە ماڵی سینما‬ ‫دام��ەزراوەی��ەک��ی نادەوڵەتی‏و سەربەخۆیە کە‬ ‫ئەساسنامەکەی بە پێی یاسا لە ئیدارەی گشتی‬ ‫تۆماری دامەزراوەکانی قوەی قەزاییە تاوتوێ‏و‬ ‫پ��اش��ان ت��ۆم��ار ک���راوە بۆیە تەنیا ب��ە حوکمی‬ ‫دادگایش هەڵدەوەشێتەوەو ش��ورای فەرهەنگی‬ ‫گشتی سەالحیەتی دەرکردنی ئەو حوکمەی‬ ‫نییە‪ ٢٤ .‬سنفی ئەندامی ماڵی سینمایش‬

‫لە بەیاننامەیەک‏دا ماڵی سینمایان بە ماڵی‬ ‫خۆیان ناوبردوەو روخانی ئەم ماڵەیان لە دەرەوەی‬ ‫دەسەاڵتی ش��ورای گشتی فەرهەنگ زانیوە‪.‬‬ ‫ب��ەاڵم موحسنزادە سکرتێری گشتی یاسایی‬ ‫وزارەتی فەرهەنگ لەوبارەو وتی پێویست‬ ‫نییە کێشەی ماڵی سینما رادەستی‬ ‫دادگای گشتی بکرێ‏و ئەو‬ ‫دادخواستەش کە پێشتر‬ ‫ل��ە الی���ەن وەزارەت����ی‬ ‫ئیرشادەوە ناردراوە‪،‬‬ ‫هاتۆتەوە‪ .‬هەر‬ ‫لەو پێوەندیەدا‬ ‫وەزی�����������ری‬ ‫ئ���ی���رش���اد‬

‫هەڕەشەی‬ ‫ک��������������ردوە‬ ‫ک���ە ئەگەر‬ ‫م��اڵ��ی سینما‬ ‫حوکمی وەزارەتی‬ ‫ئیرشاد بەرێوە نەبات‬ ‫ئەندامانی بەڕێوەبەریی‬ ‫دەستبەسەر دەکرێن‪.‬‬ ‫ب���ەش���ێ���ک ل����ە سینماگەرانی‬ ‫بەناوبانگی ئێران بە هۆی ئەم رووداوەوە‬ ‫ه��ەڵ��وی��س��ت��ان گ���رت���وەو نامە‏و بەیاننامەی‬ ‫جۆراوجۆریان رەوانەی ەزارەتی ئیرشاد کردوەو‬ ‫هەرکام بە شێوەیەک ن��ارازی بوونی خۆیان‬ ‫بەرانبەر بەو حوکمە دەربڕیوە ‪ .‬بەهمەنی فەرمان‬ ‫ئ��ارا دەره��ێ��ن��ەری بەناوبانگی ئێران (خاوەنی‬ ‫فیلمگەلێک وەک ماڵێک لە سەر ئاو و بۆنی‬ ‫کافوور عەتری یاس) لە گەڵ گەڕاندنەوەی‬

‫«دابڕانی نادر لە سیمین» بووە‬

‫بێ دوان‪...‬‬

‫فیلمی سینەمایی «دابڕانی نادر لە سیمین»‬ ‫بووە براوەی خەاڵتی باشترین فیلمی بیانیی‬ ‫«گۆڵدێن گ��ل��ووب»‪ .‬یەكەمین ج��ارە كە‬ ‫فیلمێك ل��ە ئ��ێ��ران��ەوە ب���راوەی ئ��ەو خەاڵتە‬ ‫گرینگ و ب��ڕوا پێكراوە دەبێت‪».‬ئەسغەر‬ ‫ف���ەره���ادی» پ���اش وەرگ��رت��ن��ی خەاڵتەكە‬ ‫گوتی كە عاشقی خەڵكی ئاشتیخوازی‬ ‫واڵتەكەیەتی‪.‬‬ ‫خ��ەاڵت��ی باشترین فیلمی بیانیی شەست‬ ‫و نۆهەمین خولی خەاڵتەكانی «گۆڵدێن‬ ‫گلووب» بەخشرایە فیلمی ئێرانیی «دابڕانی‬ ‫ن��ادر ل��ە سیمین» ل��ە دەرهێنانی ئەسغەر‬ ‫فەرهادی‪ .‬ئەوە یەكەمین جارە كە فیلمێكی‬ ‫ئێرانی خەاڵتی ئەو جەشنوارە بڕواپێكراوە‬ ‫سینەمایی و تەلەفیزیۆنییە وەردەگرێت‪.‬‬ ‫فیلمی بۆسنیایی «خوێن و هەنگوین» لە‬ ‫دەرهێنانی ئانجێلینا جوولی‪« ،‬ئەو پێستەی‬ ‫تێیدا دەژی���م» ل��ە دەرهێنانی دەرهێنەری‬ ‫بەناوبانگی ئیسپانیایی پێدرۆ ئالمادۆر‪،‬‬ ‫«گ��وڵ��ەك��ان��ی ج��ەن��گ» ل��ە دەرهێنانی‬ ‫ژان��گ جیمۆ لە واڵت��ی چین و «كوڕێك‬ ‫بە پاسكیلەوە» لە دەرهێنانی ژان پیێر و‬ ‫لووك داردێ��ن‪ ،‬ئەو فیلمانە بوون كە وێڕای‬ ‫فیڵمی «دابڕانی نادر لە سیمین» كاندیدی‬ ‫بەشی فیلمە بیانییەكان بۆ بردنەوەی ئەو‬ ‫خەاڵتە بوون‪.‬‬

‫ل��ەی�لا ح��ات��ەم��ی‪ ،‬پەیمان م��ەع��ادی‪ ،‬سارە‬ ‫بەیات‪ ،‬شەهاب حسەینی‪ ،‬مێریال زارعی‬ ‫و سارینا فەرهادی لە «دابڕانی ن��ادر لە‬ ‫سیمین»دا رۆڵیان بینیوە‪.‬‬ ‫رێ��وڕەس��م��ی ش��ەس��ت و ن��ۆه��ەم��ی��ن خولی‬ ‫خەاڵتەكانی «گۆڵدێن گلووب» لە هۆتێل‬ ‫«بۆرلی هیلز» لە شاری لۆس ئانجلێسی‬ ‫ئامریكا بەڕێوە چوو‪ .‬ئەسغەر فەرهادی‪،‬‬ ‫دەرهێنەر و پەیمان مەعادی رۆڵكێڕی‬ ‫دەوری ن��ادر لە فیلمی «داب��ڕان��ی نادر‬ ‫لە سیمین» لە سەر شانۆ ئامادە بوون و‬ ‫خەاڵتی «باشترین فیلمی بیانی»یان لە‬ ‫مادۆنا‪ ،‬ئەستێرەی بەناوبانگی مۆسیقای‬ ‫پاپ وەرگرت‪.‬‬ ‫«خ����ەڵ����ك����ی ئ������ێ������ران‪ ،‬خەڵكێكی‬ ‫ئاشتیخوازن»‬ ‫ئەسغەر فەرهادی‪ ،‬دەرهێنەری «دابڕانی‬ ‫نادر لە سیمین» پاش وەرگرتنی خەاڵتی‬ ‫گۆڵدێن گلووب» روو لە ئامادەبووانی‬ ‫ه��ۆڵ��ەك��ە گ��وت��ی‪ »:‬كاتێك دەه��ات��م بۆ‬ ‫رێوڕەسمەكە بیرم ل��ەوە دەك���ردەوە كە باسی‬ ‫چی بكەم‪ .‬ئایا باسی دایكم بكەم؟ باوكم؟‬ ‫یان هاوسەرە مێهرەبانەكەم؟ یان كچەكانم؟‬ ‫ه���اوڕێ‌ خ��ۆش��ەوی��س��ت��ەك��ان��م؟ ب���ەاڵم ئێستا‬ ‫دەمهەوێ‌ تەنیا باس لە خەڵكی واڵتەكەم‬ ‫بكەم‪ .‬ئەوان خەڵكانێكی ئاشتیخواز و جێی‬ ‫خۆشەویستین‪».‬‬

‫دەرهێنەری «دابڕانی نادر لە سیمین»پاش‬ ‫وەرگرتنی خەاڵتەكەی لە درێژەی باسەكەیدا‬ ‫گوتی‪ »:‬خەڵكی وەاڵتەكەی من خەڵكانێكن‬ ‫كە پشتگیریی لە شەڕو پێكدادان لە هیچ‬ ‫ێ سپاسیان بكەم‬ ‫شوێنێك ناكەن‪ .‬من دەمهەو ‌‬ ‫و بڵێم كە خەڵكی واڵتەكەمم عاشقانە خۆش‬ ‫دەوێ‌‪».‬‬

‫خەاڵتی «گۆڵدێن گلووب» بڕواپێكراوترین‬ ‫خەاڵتی سینەماییە كە هەتا ئەمڕۆكە بە‬ ‫فیلمێكی ئێرانی بەخشرابێت‪ .‬هەروەها ئەسغەر‬ ‫فەرهادی پێشتر ب��راوەی خەاڵتی باشترین‬ ‫دەرهێنەر بووە لە جەشنوارەی «بێرنالییە»‬ ‫بۆ دەرهێنانی فیلمی» سەبارەت بە ئێلی»‪.‬‬ ‫هەروەها فیلمی» دابڕانی نادر لە سیمین»‬

‫و‪ :‬كور‬


‫ئەدەب و هونەر‬

‫‪ ١٨‬ساڵ چاالکی داخرا‬ ‫خەاڵتەکانی سااڵنی پێشوی فستیڤاڵی فیلمی‬ ‫فەجر‪ ،‬بەشداری لەم فستیڤاڵەی بایکوت کردوەو‬ ‫لە نامەیەک‏دا وتوویە‪ :‬لە کۆتایی‏دا داخوازی‬ ‫ئەو کەسەی کە قەت سینما ناناسێ جێبەجی‬ ‫کراو ماڵی سینما دەستی بەسەرداگیرا‪ .‬ئەو‬ ‫هەروەها لە درێ��ژەی ئەم نامەیەدا‬ ‫ب��ە بنەماڵەی سینما دەڵێ‬ ‫‪ :‬ئ��ەن��دام��ان��ی بەڕێزی‬ ‫ماڵی سینما! ئەگەر‬ ‫ه��������اودەن��������گ و‬ ‫ی��ەک��گ��رت��وو بن‬ ‫و هەمووتان‬ ‫ل��ە ناردنی‬

‫براوەی خەاڵتی گۆڵدێن گلووب‬ ‫براوەی ورچی زیوین بۆ باشترین رۆلگێڕی‬ ‫ژن‪ ،‬باشترین رۆڵگێڕی پیاو و ورچی زێڕینی‬ ‫باشترین فیلمی ئەم جەشنوارە بڕواپێكراوە‬ ‫سینەماییە لە ئاڵمان بووە‪.‬‬ ‫لە هەفتەی راب��ردووش��دا خەاڵتی باشترین‬ ‫فیلمی « ئەنجومەنی رەخنەگرانی سینەمای‬ ‫ئامریكا» بەخشرایە ئەسغەر فەرهادی‬

‫ردستان‬

‫و فیلمی « داب��ڕان��ی ن��ادر ل��ە سیمین»‪.‬‬ ‫«دابڕانی نادر لە سیمین» مێلۆدرامێكی‬ ‫خ��ێ��زان��ی��ی��ە ك���ە چ��ی��رۆك��ی ج��ی��اب��وون��ەوە و‬ ‫لێكدابڕانی بنەماڵەیەكی شاری لە توێژی‬ ‫ناوەندیی تاران و ئەو گرفتانەی كە لەگەڵی‬ ‫بەرەوڕوودەبنی وێنا كردووە‪.‬‬ ‫پیرۆزبایی «ماڵی سینەمای ئ��ێ��ران» لە‬

‫فەرهادی‬ ‫ێ پ��اش ب�ڵاو ب��وون��ەوەی هەواڵی‬ ‫دەس��ب��ەج� ‌‬ ‫بەخشینی خەاڵتی «گۆڵدێن گلووب» بە‬ ‫ئەسغەر فەرهادی‪ ،‬الپەڕەی فەرمیی»ماڵی‬ ‫سینەمای ئێران» بەرۆژ كرایەوە و پیرۆزبایی‬ ‫ئەم سەركەوتنەی «لە هەموو جەماوەری‬ ‫ماڵی سینەما» ك��رد‪ .‬الپ���ەڕەی «ماڵی‬ ‫سینەمای ئێران» جەختی كردۆتەوە كە‬ ‫سینەمای ئێرانیی ئێستا بە «سەردەمی‬ ‫پ���اش و پێشی ئ��ەس��غ��ەر ف���ەره���ادی و‬ ‫گۆڵدێن گلووب» دابەش بووە‪.‬‬ ‫ئ��ەس��غ��ەر ف���ەره���ادی پ��ێ��ش��ت��ر خەاڵتی‬ ‫ورچی زێڕین و زیوینی لە جەشنوارەی‬ ‫«بیرنالییە» بردبووەوە‪.‬‬ ‫لە چەند هەفتەی راب���ردوودا وەزارەتی‬ ‫ف��ەره��ەن��گ و ئ��ی��رش��ادی ئیسالمی‬ ‫ح��وك��م��ی ه���ەڵ���وەش���ان���دن���ەوەی «ماڵی‬ ‫سینەمای ئێران»ی دەركرد كە ناوەندێكی‬ ‫سینفی سەربەخۆی ئەهلی سینەمایە و‬ ‫ك��اردان��ەوەی ت��ون��دی ه��ون��ەرم��ەن��دان بەو‬ ‫حوكمە هێشتاش ب���ەردەوام���ە‪ .‬ئەسغەر‬ ‫فەرهادییش بە مەبەستی رەخنە گرتن لە‬ ‫حوكمی هەڵوەشاندنەوەی ماڵی سینەما‪،‬‬ ‫داوای ك��ردب��وو ك��ە ئ��ەو حوكمە ل��ە الیەن‬ ‫ئۆگران و ئەندامانی ماڵی سینەماوە دەنگی‬ ‫بۆ وەربگیردرێت بۆ ئەوەی دەركەوێت چەند‬ ‫كەس خوازیاری بەردەوام بوونی چاالكییەكانی‬ ‫ئەو ناوەندە سینفییەن‪.‬‬

‫هەواڵدەری فارس رۆژی یەك شەممە ‪25‬ی‬ ‫سەرماوەز وێڕای باڵوكردنەوەی وێنەیەكی‬ ‫فەرهادی كە لە میوانییەكی رۆژێك پێش‬ ‫بەخشینی خەاڵتەكانی «گۆلدێین گرووب»‬ ‫ل��ەگ��ەڵ ئانجێلینا ج��وول��ی‪ ،‬هونەرپیشەی‬ ‫بەناوبانگی هالیوود كە فیلمەكەی ركابەری‬ ‫«داب��ڕان��ی ن��ادر ل��ە سیمین»بووە دەستی‬ ‫داوەت����ەوە‪ ،‬رەخ��ن��ەی گ��رت��ووە ك��ە فەرهادی‬ ‫« عۆرفی دیپلۆماتیك»ی ئێرانی پێشێل‬ ‫كردووە‪.‬‬ ‫فیلمی «داب��ڕان��ی ن���ادر ل��ە سیمین» بۆ‬ ‫بەشداریكردن لە هەشتا و چوارەمین خولی‬ ‫خەاڵتەكانی ئۆسكاریش وەك��وو نوێنەری‬ ‫واڵت��ی ئێران ناسێندراوە و هەڵبژێردراوە‪.‬‬ ‫ئ��ەگ��ەر ئ��ەم فیلمە وەك���وو یەكێك ل��ە پێنج‬ ‫فیلمی كاندیدی كۆتایی هەڵبژێردرێت‪،‬‬ ‫دەبێتە دووهەمین فیلمی سینەمای ئێران‬ ‫كە دەبێتە كاندیدی فەرمیی ئ��ەم خەاڵتە‬ ‫بڕواپێكراوە سینەماییە‪.‬‬ ‫پ��ێ��ش��ت��ر ل���ە س���اڵ���ی ‪1998‬دا فیلمی»‬ ‫منداڵەكانی ئاسمان» لە دەرهێنانی مەجید‬ ‫مەجیدی بۆ وەرگرتنی خەاڵتی ئاكادێمی‬ ‫هونەرە نمایشییەكان كە بە ئۆسكار ناوبانگی‬ ‫دەركردووە‪ ،‬كاندید كرابوو‪.‬‬ ‫سەرچاوە‪www.dw-world.de :‬‬

‫‪.......‬‬ ‫ئەمە كەژاوەی پڕ لە پولەكەی رەنگاورەنگی خەیاڵی‬ ‫بووكە شووشەیەكی بێ نازە‬ ‫كە چاوەكانی لە خەونی رەش و سپی وەتنگ هاتون‬ ‫ئەمە ئێوارەی خوێن تاڵی تەنیایی باغچەیە‬ ‫كە دێر زمانێكە نەزۆك ماوە‬ ‫ئەمە نهێنی زەردەخەنەی وشەیكی وێڵە‬ ‫كە سێبەری گومان بە سەر كۆاڵنەكانی حەزدا دەكێشێت‬ ‫ئەمە دوایین وێستگەی بیرەوەری مرۆڤێكە‬ ‫بارتەقای تەمەنی دارسێوەكان‬ ‫فەرهاد ساڵحی فەر‬ ‫خەونی قاوەیی دەبینێت‬ ‫دەڵێن وەرزێك بەڕێوەیە‬ ‫كە پیاوێكی ریش نوورانی سپی پۆش‬ ‫باڵی بە سەردا كێشاوە‬ ‫فووی كردۆتە گەرووی خەیاڵی ئەم رێبوارە شێتانە‬ ‫ئەڵێن كەسێك گوناهی كەبیرە مەزات دەكات‬ ‫كەسیك كە چاوەكانی لە بەفری تازە باریو سپی ترن‬ ‫‪.....‬‬ ‫لە قواڵیی فنجانێكی قاوەدا‬ ‫ئەم وەرزەم بینی‬ ‫لە سەر تەختی جەمشید پیاوێك‬ ‫تەسبێحی خورمایی لە ناو مل دا‬ ‫یاسایەكی نوێ دەنووسێت‬ ‫بڕیار ئەدا بە ئافتاوە ئاوی دەستنوێژ‬ ‫بۆ حیجاز بنێرن‬ ‫چاوەكانم شۆڕ ئەبنەوە بە ناو فنجانەكەدا‬ ‫لە شۆرابەی گوارەی زێوینی ئەم بووكە شووشانەدا‬ ‫نهێنی گریانی پیاوێكی چاو قاوەییم بینی‬ ‫كە لە قوواڵیی دەریای مەدیتەرانە بێ ناز كەوتووە‬ ‫تەنانەت باش ناتوانێ جێ پێ كانی بشواتەوە‬ ‫فنجانەكە الر ئەكەمەوە‬ ‫سووڕ ئەخۆم‬ ‫هوو هوو هوو‬ ‫لە ناو عەڵقەی زیكری ئەم قەرەجە چاو شینانە‬ ‫بڕێ دەم لەم یاسایە‬ ‫تەنانەت سێبەری خۆشم ئەسڕمەوە‬ ‫ئەڵێن وەرزێك بەڕێوەیە‬ ‫بەاڵم ‪...‬الشەی ئەم گەاڵ پیرۆزانە‬ ‫توڕ ئەدەمە پاییزێكی خۆڵەمێشی‬ ‫ئەبمە هاوڕێی شەیتانێكی‬ ‫قاوەیی‬ ‫ببورە فریشتەیەكی‬ ‫بڕیارە بۆ‬ ‫پێشوازی ئەم‬ ‫وەرزە نوێیە‬ ‫چەند الپەڕە‬ ‫بنووسێت‬ ‫چەند الپەڕەی‬ ‫سپی‪ .‬پڕ لە‬ ‫‪..............‬؟‬ ‫‪www.radepaebad.blogfa.com‬‬

‫فیلمە کا نتا ن‬ ‫ب��ۆ فستیڤاڵی‬ ‫فەجر خۆ بپارێزن‬ ‫ئەم کردەوە نامرۆییانە‬ ‫بە زووترین کات کۆتایی‬ ‫پێ دێت‪.‬‬ ‫فەرمان‏ئارا ه��ەروەه��ا س��ەب��ارەت بە‬ ‫ج���ەوادی شەمقەدری جێگری سینمایی‬ ‫وەزارەت��ی ئیرشاد وتوویە‪ :‬ئەو بە هۆی ئەوەی‬ ‫کە بەردەوام لە گەڵ سینمای دەوڵەتی‏دا بووە‬ ‫رەنگە نەزانێت کێشەکانی ژیانی بنەماڵەی‬ ‫راستەقینەی سینما چییە دەنا خۆی لە پشتی‬ ‫وەزی��رێ��ک ک��ە ل��ە پەیامی ن��وور ب��ۆ پەیامی‬ ‫تاریکی(ئاماژەیە بە خوێندنی وەزیری ئیرشاد‬ ‫لە زانکۆی پەیام نوور!) دابەزیوە نەدەشاردەوەو‬

‫ئەم کردەوە خراپگەلەی لێ نەدەوەشایەوە‪.‬‬ ‫جگە ل��ە بەهمەنی ف��ەرم��ان ئ��ارا ‪ ،‬مەجیدی‬ ‫مەجیدی‪ ،‬مەنوچهری محەمەدی‪ ،‬کەماڵی‬ ‫تەبریزی‪ ،‬محەمەدرەزا هونەرمەند‪ ،‬ئیبراهیم‬ ‫حاتەمی کیا‪ ،‬موجتەبا راعی‪ ،‬حەسەن بەرزیدە‪،‬‬ ‫سەید رەزا میرکەریمی و ئەحمەدی دەرویش‬ ‫نامەیەکی هاوبەشیان بۆ نارەزایەتی دەربڕین‬ ‫لە هەڵوەشانەوەی ماڵی سینما نووسیوە‪ .‬لەم‬ ‫نامەیەدا بەرانبەر بە وەزی��ری ئیرشاد هاتووە‪:‬‬ ‫ئایا بەرهەمی سێ ساڵ دەسەاڵتداری بە سەر‬ ‫سینما ئەوەیە کە وەزیری فەرهەنگ لە بەرانبەر‬ ‫چاوی خەڵکەوەو بە زمانێکی پۆلیسییەوە باسی‬ ‫دەس��ت بەسەرداگرتنی ماڵێک بکات کە بۆ‬ ‫م���اوەی دوو دەی��ە داڵ���دەی بنەماڵەی سینما‬ ‫ب��ووە؟!‪ ...‬جەنابی وەزیر! بە هەڵە دانیشتووی‪،‬‬ ‫ئێرە بیاڤی فەرهەنگەو ئەم ماڵە چەند رۆژێک‬ ‫میوانداریت دەکات‪.‬‬ ‫ی��ەدواڵ سەمەدیش لە نامەیەکی هاوشێوەدا‬ ‫ب���ە م���ەح���م���وودی ئ���ەح���م���ەدی ن�����ژاد دەڵ����ێ‪:‬‬ ‫هەڵوەشانەوەی ماڵی سینما شانازی نییە بۆ‬ ‫کۆماری ئیسالمی‪.‬‬ ‫لە نێوان دڵ ئێشان و پەشێوی بنەماڵەی سینماو‬ ‫الی��ەن��گ��ران��ی و ه��ەروەه��ا پارادۆکس‏و کێشە‬ ‫حقوقی و یاساییەکانداو ناروونی داهاتووی‬ ‫ماڵی سینما‪ .‬پارلمانتارێکی ئوسولگەرای‬ ‫مەجلس دەڵێ هەڵوەشانەوەی ماڵی سینما بە‬ ‫لە بەرچاوگرتنی نزیک بوونەوەی هەڵبژاردنی‬ ‫خولی نۆ‌هەمی پارلمان کایەیەکی سیاسییە‬ ‫بەو مەبەستەی کە لە ئاکامدا ئەحمەدی نژاد‬ ‫وەکوو پیاو چاکی داستانەکە بێت‏و بۆ فریوی‬ ‫رای گشتی ئەو حوکمە هەڵوەشێنەتەوەو الیەنگر‬ ‫بۆ خۆی‏و ئەوانەی لەگەڵیدان کۆ بکاتەوە‪.‬‬ ‫روخانی ماڵی سینما واتە لە پەراوێز خستنی‬ ‫زیاتری سینمای سەربەخۆی ئێران‏و وردەوردە لە‬ ‫ناو بردنی‏و ئاوارەکردنی ئەو بنەماڵەیە کە دوای‬ ‫گەردەلوولی وێرانکەری شۆرشی ‪ ٥٧‬و دوای‬ ‫ئەو شۆڕشە بەناو فەرهەنگیە کە لە راستیدا‬

‫تەنیا ک��اری جێگیرکردنی بێ‏فەرهەنگی‏و‬ ‫ن��ەزان��ی ل��ە جیاتی فەرهەنگ‏و زان��س��ت بوو‪،‬‬ ‫هەوڵیان‏دا کە سینمای ت��ااڵن ک��راوی ئێران‬ ‫سەر لە نوێ زیندوو بکەنەوە‪ .‬بۆیە ماڵێکیان‬ ‫ب��ە ن���اوی م��اڵ��ی سینما ب��ۆ خ��ۆی��ان ک���ردەوەو‬ ‫ئەگەرچی ح��ەوت س��اڵ پ��اش دام��ەزران��دن��ی و‬ ‫لە ساڵی ‪ ٧٢‬دا دەستی بە ک��ار ک��رد بەاڵم‬ ‫لە ماوەی ‪ ١٨‬ساڵ‏دا تەنیا شوێنێک بوو کە‬ ‫بنەماڵەی سینما لەودا دەحەسانەوەو هەست بە‬ ‫ئارامی‏و ئەمنیەتیان دەکرد و کارەکانی خۆیان‬ ‫تا رادەیەک سەروسامان دەدا‪.‬‬ ‫ئایا بەراستی سینمای ئێران شایانی ئەو هەموو‬ ‫ئازارو سووکایەتیەیە؟ ئایا بێ‏ریزی بەم سینما‬ ‫کە وێڕای هەموو کەم و کۆریەکان‏و وێڕای‬ ‫ئەو هەموو بەربەستە کە حکومەت لە بەردەمی‬ ‫دایناوە لە دنیادا خۆی بە سینمایەکی خاوەن‬ ‫ستایل ناساندوە رەوای��ە؟ ئایا ئەم سینما دوای‬ ‫هێرشە بەباڵوەکانی حکومەت دیسان هێزی‬ ‫هەستانەوەی هەیە؟‬ ‫راس��ت��ی��ەک ک��ە ب��ەرێ��وەب��ەران��ی فەرهەنگی‬ ‫ئەمرۆی ئێران نایزانن ئەوەیە کە ئەم سااڵنە‬ ‫لە گ��ەڵ سااڵنی س��ەرەت��ای شۆڕشی ‪ ٥٧‬دا‬ ‫جیاوازیەکی زۆری هەیە‪.‬‬ ‫ئ��ەو ش��ت��ەی ب��وە ه��ۆی ئ���ەوەی ک��ە سینمای‬ ‫ئێران پاش کارەساتە فەرهەنگیەکانی سااڵنی‬ ‫‪ ٥٨‬تا ‪ ٦٢‬زیندو بمێنیت‏و سەر لەنوێ لە سەر‬ ‫پێی خۆی بوەستێت بەرەیەک بوو کە وێڕای‬ ‫سەختیەکان زانست‏و ورەو ت��وان����ای تێدا بوو‪،‬‬ ‫ب��ەاڵم ئ��ەم ب���ەرەی ک��ە حکومەتی ئیسالمی‬ ‫پەروەردەی کردوە ئەگەر بەتوانا بێت مەجبووری‬ ‫دەکەن واڵت بە جێ بێڵێت (وەک گۆڵشیفتە‬ ‫فەراهانی‏و ئەوانی تر) یان رەوان��ەی زیندانی‬ ‫دەکەن‪ ،‬ئەوەی کە دوای ئەم فیلتر کردنانە بۆ‬ ‫جێبەجێ کردنی ئەرکی فەرهەنگی‏و هونەری‬ ‫لە سینمای ئێراندا دەمێنێتەوە بێ‏تواناترن لەوەی‬ ‫کە بتوانن جستەی پڕبرینی سینما لە سەر پێی‬ ‫خۆی راگرن‪.‬‬

‫ژمارە ‪ 573‬ـ ‪20‬ی ژانویەی ‪2012‬‬

‫‪7‬‬


‫‪8‬‬

‫ژمارە ‪ 573‬ـ ‪30‬ی بەفرانباری ‪1390‬‬

‫مستەفا هیجری‬

‫«رێفۆرمخوازەكان بۆ بەشداری‌ لە هەڵبژاردن ‌ی‬ ‫مەجلیسی‌ نۆیەمدا خوازیاری‌ ئازادیی‌ بەندكراوانی‌‬ ‫سیاسی‌‪ ،‬پێبەندبوونی‌ هەمووان بە یاسای‌ بنەڕەتی‌‬ ‫و دابینبوونی‌ ئیمكانی‌ بەڕێوەبردنی‌ هەڵبژاردنی‌‬ ‫بێگەرد و ئازادن‪( ».‬محەممەد خاتەمی‌)‬ ‫«بەو هۆیەوە كە شەرت و مەرجە النیكەمییەكانی‌‬ ‫محەممەد خاتەمی‌‪ ،‬سەركۆماری‌ پێشوو‪ ،‬دابین‬ ‫ن��ەب��ووە ه��ەڵ�ب��ژاردن�ی‌ داه��ات��ووی‌ مەجلیس هیچ‬ ‫سوودێكی‌ بۆ خەڵكی‌ ئێران نیە‪( ».‬كۆمەڵێك لە‬ ‫نوێنەرانی‌ خولەكانی‌ مەجلیسی‌ ئێران‪ ،‬نیشتەجێی‌‬ ‫دەرەوەی‌ واڵت‪).‬‬ ‫«رێ �ف��ۆرم �خ��وازەك��ان ب��ە ه�ی��چ ش �ێ��وەی��ەك لە‬ ‫ه��ەڵ �ب��ژاردن �ی‌ داه ��ات ��ووی‌ مەجلیسی‌ ش� ��وورای‌‬ ‫ئ�ی�س�لام�ی��دا ب ��ەش ��داری‌ ن ��اك ��ەن‪( ».‬سازمانی‌‬ ‫موجاهیدینی‌ ئینقالبی‌ ئیسالمی)‬ ‫رێكخراوی‌ موجاهیدینی‌ ئینقالبی‌ ئیسالمی‌‬ ‫هەروەها لە بەیاننامەی‌ رۆژی‌ شەممە‪ ،‬سێهەمی‌‬ ‫جۆزەردانی‌ خۆیدا‪ ،‬رایگەیاندووە كە هەڵبژاردنی‌‬ ‫خولی‌ نۆیەمی‌ مەجلیسی‌ ش ��وورای‌ ئیسالمی‬ ‫بە «ن��ەك هەڵبژاردنێكی‌ راستەقینە‪ ،‬بەڵكوو بە‬ ‫شانۆیەكی‌ ئەندازیاریكراو بە ئاكامی‌ لە پێشدا‬ ‫دیاریكراو بۆ پێكهێنانی‌ مەجلیسێكی‌ خاترجەم»‬ ‫دەزانێ‌‪.‬‬ ‫بزاڤی رێگەی‌ سەوزی‌ ئومید لە هەڵبژاردندا‬ ‫بەشداری‌ ناكا‪.‬‬ ‫ل��ە دەق� �ی‌ زۆرب� ��ەی‌ ن��زی��ك ب��ە ت� ��ەواوی‌ ئەم‬ ‫ب��ەی��ان�ن��ام��ان��ە و ل �ێ��دوان��ان��ەدا س�ف��ەت�گ��ەل�ێ��ك وەك‬ ‫«نمایشی‌»‪« ،‬فەرمایشی‌» و «ئەندازیاریكراو»‬ ‫بۆ هەڵبژاردنی‌ داهاتوو بەكار براوە‪ .‬ئەم هەڵوێستانە‬ ‫لە الیەن گرووپە جۆراوجۆرە رێفۆرمخوازەكانەوە لە‬ ‫دوو الیەنەوە جێگای‌ باس و تاوتوێكردنن‪:‬‬ ‫‪1‬ـ چاوەڕوانیی‌ ئەوە كە كۆماری‌ ئیسالمیی‌‬ ‫ئێران‪ ،‬ئیمكانی‌ بەڕێوەبردنی‌ هەڵبژاردنێكی‌ ئازاد‬ ‫داب�ی��ن ب�ك��ا‪ ،‬ب��ەن��دك��راوان�ی‌ سیاسی‌ ئ ��ازاد بكا و‬ ‫ی یاسای‌ بنەڕەتی‌ بێ‌ تا ئەم دۆستانە لە‬ ‫پێبەند ‌‬ ‫هەڵبژاردندا بەشداری‌ بكەن و ‪ ...‬هەر پەرەدان بەو‬ ‫گومانانەیە كە چەندین ساڵ رێفۆرمخوازەكان پێیان‬ ‫لەسەر دادەگرت تا بە دانی‌ نرخەكانی‌ هەرچەندیش‬ ‫قورس بێ‌‪ ،‬ئەو گومانە لە نێو خەڵكدا پێك بێنن‬ ‫كە ئەم حكوومەتە پوتانسییەل و توانایی‌ گۆڕان و‬ ‫رێفۆرمی‌ هەیە‪ ،‬هەر بۆیە شیاوە تەواوی‌ هێزەكان لە‬ ‫پێناوی‌ رێفۆرمی‌ رێژیمدا بەكار ببرێن نەك لە پێناو‬ ‫گۆڕینی‌ تەواویەتی‌ ئەودا‪.‬‬ ‫لە م��اوەی‌ دەیەكانی‌ راب��ردوو و لە دەسپێكی‌‬ ‫هاتنەسەركاری‌ كۆماری‌ ئیسالمییەوە‪ ،‬ئەم رێژیمە‬ ‫بێ‌ ترس و دوودڵ�ی‌ رۆژان��ە و لە بەرانبەر چاوی‌‬ ‫خەڵكی‌ ج�ی�ه��ان��دا‪ ،‬ل��ە پ�ێ�ن��اوی‌ یەكدەستكردنی‌‬ ‫كۆمەڵگا و سڕینەوەی‌ جیابیران‪ ،‬ئازادیخوازان‪،‬‬ ‫چ��االك��ان�ی‌ سیاسیی‌ ن��ەت��ەوەك��ان�ی‌ ئ �ێ��ران‪ ،‬ژنان‪،‬‬ ‫خوێندكاران و بەگشتی‌ توێژە ئاگا و مافخوازەكانی‌‬ ‫خەڵكی‌ ئێران بۆ دزێوترین ك��ردەوە دەستی‌ بردووە‬ ‫و ل��ەم پێوەندییەدا ت��ەن��ان��ەت ل��ە بەگژداچوونی‌‬ ‫زانایانی‌ ئایینی‌ و كەسانێك كە لە دامەزراندنی‌‬ ‫ئەم رێژیمەشدا فیداكاریی‌ زۆریان كردووە تۆزقاڵێك‬ ‫خۆی‌ نەبواردووە‪.‬‬ ‫بەاڵم الیەنی‌ بەرانبەر‪ ،‬واتە رێفۆرمخوازەكان و‬ ‫كۆمەڵێكی‌ بەرچاو لە رووناكبیرانیش هیچكات لە‬ ‫پەرەدان بەم گۆمانانە كۆتاییان نەكردووە و هەوڵی‌‬ ‫زۆری��ان داوە تا بەڵكوو ئ��ەم رێژیمە تۆتالیتار و‬ ‫مرۆڤكوژە بە شیاوی‌ قبووڵ و پاساوهەڵگر نیشان‬ ‫بدەن و ئەو رێژیمە «وەك قەتارێك كە لە هێڵ (رەیل)‬ ‫الی‌ داوە بگەڕێننەوە سەر هێڵەكەی‌» و متمانە‬ ‫و ئابڕوو و رەوای �ی‌ لەدەستچووی‌ بۆ بگێڕنەوە‪.‬‬ ‫ئەم گرووپە س��ەرەڕای‌ گلەیی‌‌ و گازندەكردن لە‬ ‫رێژیم هەر كات كە دەبوو كارێك بكرێ‌ بە هانایەوە‬ ‫چ��وون‪ ،‬ل��ەو بەهاناچوونانە دەت��وان�ی��ن ئ��ام��اژە بە‬ ‫هەڵبژاردنەكانی‌ راب ��ردووی‌ رێژیم بكەین كە بە‬ ‫زۆری‌ و بە بیانووی‌ ج��ۆراوج��ۆر و هاومەبەست‬ ‫لەگەڵ كارگێڕانی‌ رێژیم خەڵكیان تەیار كردووە‬ ‫تا هەرچی‌ زیاتر لەسەر سندووقەكانی‌ دەنگدان كۆ‬ ‫ببنەوە و بەم شێوەیە دەستی‌ رێژیم لە راگەیاندنی‌‬ ‫ئەو ئاكامگیرییە كە بەشداریی‌ جەماوەری‌ خەڵك لە‬

‫رێفۆرمخوازەكان و هەڵبژاردنی‌ داهاتوو‬

‫هەڵبژاردندا هۆی رەوایی‌ رێژیمە‪ ،‬ئاوەاڵ بهێڵنەوە‪.‬‬ ‫لەم پێناوەدا هەڵبەت لە نووسینی‌ نامە بۆ رێبەرانی‌‬ ‫رێژیم لەوانە بۆ وەلی‌ فەقیه لە پێوەندی‌ لەگەڵ‬ ‫ئامۆژگاریی‌ دڵسۆزانەش! خۆیان نەبواردووە بەو‬ ‫هیوایە كە رێژیم بە پێڕەویكردن لە ئامۆژگارییەكانی‌‬ ‫ئەوان بۆ چاكسازی‌ و پتەوكردنی‌ خۆی‌ هەوڵ بدا‬ ‫و لە مەترسیی‌ رووخان و رووبەڕووكردنەوەی‌ واڵت‬ ‫ل��ەگ��ەڵ ش��ەڕدا و ‪ ...‬رزگ ��اری‌ ب �ێ‌‪ .‬ل��ە دوایین‬ ‫نموونەی‌ ئەم نامەنووسینانە دەتوانین ئاماژە بە‬ ‫دەقی‌ نامەی‌ ‪ 157‬كەس لە چاالكانی‌ سیاسی‌‪،‬‬ ‫م��ەدەن�ی‌‪ ،‬خوێندكاری‌ و زانستگایی‌ و هەروەها‬ ‫نامەی‌ بەڕێز نووریزاد بكەین‪.‬‬ ‫سەیرە لەواڵتێكدا كە رێبەران و بەڕێوەبەرانی‌‪،‬‬ ‫خ��ەڵ��ك ب��ە پ��ووش و پ��ەاڵش (خ��س و خ��اش��اك) و‬ ‫ئازادیخوازان و جیابیران بە شەڕكەر دژی‌ خودا‪،‬‬ ‫«مفسد فی‌ االرض»‪ ،‬گوێڕایەڵی‌ بێگانە و دژی‌‬ ‫تەناهیی‌ نەتەوەیی‌ و ‪ ...‬دەزان��ن و بەم تۆمەتانە‬ ‫ئەوان دادگایی‌ و بە پەتی‌ سێدارە دەسپێرن و یان‬ ‫بە زیندانی‌ درێ��ژم��اوە مەحكوومیان دەك��ەن و لە‬ ‫بەندیخانەكاندا ئەوەی‌ كە ناشێ‌ بەسەریاندا دێنن‪،‬‬ ‫ئ��ەوس��ا ئ��ەم مەحكوومكراوانە! پ��اش دەی��ان ساڵ‬ ‫ئەزموون و ئاگایی‌ لە گۆڕانهەڵنەگربوونی‌ رێژیم‪،‬‬ ‫هەروا لە تەپڵی‌ رێفۆرمخوازی‌ دەدەن و بۆ بەشداریی‌‬ ‫خۆیان لە هەڵبژاردندا بۆ دەسەاڵتبەدەستان شەرت و‬ ‫مەرج دیاری‌ دەكەن‪ ،‬لە كاتێكدا رێژیم رایدەگەیەنێ‌‬ ‫كە پێویست ناكات ئەوان لە هەڵبژاردندا بەشداری‌‬ ‫بكەن‪.‬‬ ‫ئەم گرووپە لە هاونیشتمانانی‌ ئێمە وادیارە تەنیا‬ ‫یەك ئاڵترناتیڤ دەناسن كە ئەویش چاكسازی‌ لە‬ ‫رێژیمدایە و هەر كات باس لە ئاڵترناتیڤێكی‌ دیكە‬ ‫بۆ نموونە رووخانی‌ رێژیم دەكرێ‌‪ ،‬هەڵدەچن و بە‬ ‫فێڵ و چەواشەكاریی‌ جۆراوجۆر و بەڵگەهێنانەوەی‌‬ ‫دووپاتكراوی‌ خۆیان پاساو بۆ مانەوەی‌ حكوومەت‬ ‫و هێندێ‌ ج��ار ی��اس��ای‌ بنەڕەتیی‌ ئێستای‌ ـ كە‬ ‫خۆی‌ یەكێك لە ناوەندەكانی‌ دیكتاتۆرپەروەرییە ـ‬ ‫دەهێننەوە و خەڵك لە دەرەنجامە چاوەڕواننەكراو و‬ ‫نەرێنییەكانی‌ هەوڵدان بۆ رووخانی‌ رێژیم دەتۆقێنن‬ ‫و ئەوان تووش ‌ی دوودڵی‌ و گومان دەكەن‪ ،‬كە نەكا‬ ‫ئەو بەهەشتەی‌ كە ئێستا ئەم حكوومەتە بۆیانی‌‬ ‫دابین كردووە لەدەست بدەن‪ .‬ئەو كاتە كە بژاردەكان‬ ‫و روون��اك�ب�ی��ران�ی‌ واڵت ك��ە دەب� �ێ‌ میكانیزمی‌‬ ‫گۆڕان و وەرچەرخان بن پاش چەند دەیە هەروا لە‬ ‫بیری‌ رێفۆرمی‌ رێژیمدان و بەم مەبەستە لەگەڵ‬ ‫رێبەرانی‌ رێژیمدا نامەنووسینی‌ یەك الیەنە دەكەن‬

‫ئێستا ئەگەر‬ ‫رێفۆرمخوازەكان ئەو‬ ‫راستییەیان قبووڵ بێ‌‬ ‫كە لە هەڵبژاردنەكانی‌‬ ‫رابردووشدا مەرجە‬ ‫دێموكراتیكەكان بۆ‬ ‫هەڵبژاردن دابین‬ ‫نەبوون و بەم هۆیەوە‬ ‫ئەوان و تەواوی‌ خەڵك‬ ‫شایەتی‌ فەرمایشی‌‬ ‫بوونی‌ هەڵبژاردنەكان‬ ‫و ئاكامەكانیان بوون‪،‬‬ ‫بەم پێیە نەدەبوو‬ ‫لەو هەڵبژاردنانەشدا‬ ‫بەشدارییان كردبا‬ ‫ـ ئەو ئاكامەی‌ كە‬ ‫لەم هەڵبژاردنەدا‬ ‫پێی‌ گەیشتوون كە‬ ‫ئاكامێكی‌ درووستە‬ ‫و بۆ بەشداریی‌ خۆیان لە هەڵبژاردندا ش��ەرت و‬ ‫مەرج دادەنێن‪ ،‬واتە ئ��ەوەی‌ كە رێژیم بە فەرمی‌‬ ‫و لەسەر حەق دەزانن‪ ،‬هەرچەند گلەییگەلێكیشیان‬ ‫لە حكوومەت هەیە‪ .‬ئاكامی‌ ئەم جۆرە تێڕوانین‬ ‫و ك��ردەوەی��ە‪ ،‬دەبێتە ئ��ەو رەوش ��ەی‌ ك��ە ئێستا لە‬ ‫واڵت��دا دەیبینین و دەسەاڵتبەدەستانێك كە بەبێ‌‬ ‫نیگەرانییەكی‌ ئەوتۆ تەڕاتێن دەك��ەن و ئەسپی‌‬ ‫خۆیان تاو دەدەن‪ .‬ئێمە لە كاتێكدا شایەتی‌ ئەم‬ ‫بابەتە داخاوییەین كە تەنیا لە ماوەی‌ یەك ساڵی‌‬ ‫رابردوودا خەڵكانی‌ راپەڕیوی‌ چەند واڵتێك لە دوور‬

‫و نزیكمان‪ ،‬بە لێبڕاوی‌ و بێ‌ دوودڵی‌ بۆ رووخاندن ‌ی‬ ‫حكوومەتە دیكتاتۆرەكان هاتوونەتە مەیدان و بە‬ ‫دانی‌ نرخەكەی‌ بە ئامانجی‌ خۆیان گەیشتوون و‬ ‫ئێمە پاش چەند دەی��ە ه��ەروا لە سەرەتای‌ پێچی‌‬ ‫كۆاڵنێكن (اندر خم یك كوچەایم)‪.‬‬ ‫‪2‬ـ پ �ێ��داچ��وون��ەوەی‌ دووب� ��ارەی‌ مەرجەكانی‌‬ ‫رێ�ف��ۆرم�خ��وازەك��ان ب��ۆ ب��ەش��داری‌ ل��ە هەڵبژاردنی‌‬ ‫داه ��ات ��وودا‪« :‬ئ��ازادی��ی‌ ب��ەن��دك��راوان �ی‌ سیاسی‌‪،‬‬ ‫دابینبوونی‌ ئیمكانی‌ بەڕێوەبردنی‌ هەڵبژاردنی‌ ئازاد‬ ‫و بێگەرد و ‪ »...‬و ئێستا كە ئەم مەرجانە دابین‬ ‫نەبوون هەر بۆیە لەم هەڵبژاردنە «فەرمایشی‌‪،‬‬ ‫نمایشی‌ و ‪»...‬دا بەشداری‌ ناكەن‪.‬‬ ‫پرسیارێك كە ل�ێ��رەدا دێتە ئ��اراوە ئ��ەوەی��ە كە‬ ‫ئاخۆ تەنیا ئەم هەڵبژاردنە فەرمایشی‌ و نمایشییە‬ ‫و هەشت هەڵبژاردنی‌ مەجلیس و دە هەڵبژاردنی‌‬ ‫س��ەرك��ۆم��اری‌ ل��ە م ��اوەی‌ س�ی‌ س��اڵ�ی‌ راب� ��ردوودا‬ ‫فەرمایشی‌ و نمایشی ن��ەب��وون كە ئ��ەم دۆستانە‬ ‫تێیاندا بەشدارییان كرد و كەسانی‌ دیكەشیان هان دا‬ ‫بۆ بەشداریكردن تێیدا؟ ئاخۆ لە ماوەی‌ سێ‌ دەیەی‌‬ ‫رابردوودا ئازادیی‌ بەندكراوانی‌ سیاسی و ئیمكانی‌‬ ‫پێكهێنانی‌ هەڵبژاردنی‌ بێگەرد و ئازاد رەخسابوو؟‬ ‫لە بنەڕەتدا چ ج�ی��اوازی‌ ی��ان جیاوازیگەلێك لە‬ ‫ن�ێ��وان میكانیزمەكان و یاساكانی‌ هەڵبژاردنی‌‬ ‫دەورەی‌ نۆیەمی‌ مەجلیس��‌ ش��وورای‌ ئیسالمی‌‬ ‫لەگەڵ هەڵبژاردنەكانی‌ پێشوودا هەیە؟ وادیارە كە‬ ‫وەاڵمی‌ ئەم پرسیارانە بە ت��ەواوی‌ روونە چوونكە‬ ‫ل��ە ه��ەڵ�ب��ژاردن��ەك��ان�ی‌ راب��ردووش��دا ئێمە شایەتی‌‬ ‫دووپاتكردنەوەی‌ راگەیاندنی‌ «فەرمایشی‌ بوون و‬ ‫نمایشی‌ بوون و هەڵبژاردنی‌ ئەندازیاری‌ بۆكراو»‬ ‫بووین كە بە زۆری‌ لە زمانی‌ بەربژارە رێفۆرمخوازە‬ ‫شكستخواردووەكانەوە دەردەب ��ڕدران‪ .‬ئێستا ئەگەر‬ ‫رێفۆرمخوازەكان ئەو راستییەیان قبووڵ بێ‌ كە لە‬ ‫هەڵبژاردنەكانی‌ رابردووشدا مەرجە دێموكراتیكەكان‬ ‫بۆ هەڵبژاردن دابین نەبوون و بەم هۆیەوە ئەوان‬ ‫و ت� ��ەواوی‌ خ��ەڵ��ك ش��ای��ەت�ی‌ ف��ەرم��ای�ش�ی‌ بوونی‌‬ ‫هەڵبژاردنەكان و ئاكامەكانیان بوون‪ ،‬بەم پێیە نەدەبوو‬ ‫لەو هەڵبژاردنانەشدا بەشدارییان كردبا ـ ئەو ئاكامەی‌‬ ‫كە لەم هەڵبژاردنەدا پێی‌ گەیشتوون كە ئاكامێكی‌‬ ‫درووستە ـ هەر بۆیە النیكەم داوای‌ لێبوردنێك بە‬ ‫هاونیشتمانانی‌ خۆیان قەرزدارن‪ ،‬بەو هۆیەوە كە بە‬ ‫وتەی‌ كۆماری‌ ئیسالمی‌ بۆ «شێواندنی‌ بیروڕای‌‬ ‫گشتی» هەوڵیان داوە و لە هەڵبژاردندا بەشدارییان‬ ‫ك��ردووە و خەڵكیان بۆ بەشداربوون تێیدا هان داوە‬ ‫لە كاتێكدا كە «ئیمكانی‌ بەڕێوەبردنی‌ هەڵبژاردنی‌‬

‫بێگەرد» دابین نەببوو‪.‬‬ ‫بەم راب��ردووەوە بە سانایی‌ جێگای‌ تێگەیشتنە‬ ‫كە راگەیاندنی‌ بەشدارینەكردن لە هەڵبژاردنی‌‬ ‫خولی‌ نۆیەمی‌ مەجلیسی‌ شوورای‌ ئیسالمیدا كە‬ ‫بڕیارە لە مانگی‌ رەشەمەدا بەڕێوە بچێ‌‪ ،‬لە الیەن‬ ‫رێفۆرمخوازەكان و ئەم گرووپە لە رووناكبیران نەك‬ ‫بە هۆی‌ دەستەبەرنەبوونی‌ مەرجەكانی‌ ئ��ەوان بۆ‬ ‫بەشداری‌ لە هەڵبژاردن‪ ،‬بەڵكوو ل��ەوەوە سەرچاوە‬ ‫دەگرێ‌ كە ئەم جارە لە الیەن شوورای‌ نیگابانەوە‬ ‫«زم��ە»ك��ە ب��ە ت�ی��ژت��ر دەب�ی�ن��ن و ب��ەو راستییە‬ ‫گەیشتوون كە نە تەنیا باسێك لە قبووڵكردنی‌‬ ‫مەرجە داواكراوەكانی‌ ئەوان لە الیەن حكوومەتەوە‬ ‫لەئارادا نیە بەڵكوو ئەوە رێبەریی‌ رێژیمە كە بۆ‬ ‫بەشداری لە هەڵبژاردندا مەرج بۆ ئ��ەوان دادەنێ‌‬ ‫و رادەگ ��ەی ��ەن� �ێ‌‪ :‬ك��ەس��ان�ێ��ك ل� ��ەوان دەت ��وان ��ن لە‬ ‫هەڵبژاردندا ب��ەش��داری‌ بكەن كە لە كردەوەكانی‌‬ ‫خۆیان پەشیمانبوونەوە رابگەیەنن و بەڵێن بدەن كە‬ ‫بۆ جارێكی‌ دیكە تووشی‌ وەها هەڵەگەلێك نابن‪.‬‬ ‫ئاكامی‌ ئەم هەڵوێستەی‌ رێژیم راست بەو واتایە‬ ‫بوو كە ئەستەم دێتە بەرچاو رێژیم سەاڵحییەتی‌‬ ‫كەمینەیەكی‌ هەرچەند الواز لە بەربژارەكانی‌ ئەم‬ ‫گرووپە پەسند بكا تا ئەوان دەرفەتی‌ بەشداری‌ لە‬ ‫كێبەركێكانی‌ هەڵبژاردنیان هەبێ‌‪ ،‬بەم پێیە جارێ‌‬ ‫دەرگا بە روویاندا بەتەواوی‌ داخراوە‪.‬‬ ‫بەرەنجامی‌ ئ��ەم بەڵگەهێنانەوەیە ئەوەیە كە‬ ‫ئەمجارەش رێفۆرمخوازەكان خەریكی‌ شێواندنی‌‬ ‫بیروڕای‌ گشتین‪ ،‬چوونكە بەتەمان بە نادرووست‬ ‫وەها لەنێو بیر و مێشكی‌ خەڵك بهاوێن كە ئەوان‬ ‫بە ه��ۆی‌ دەستەبەرنەبوونی‌ داخوازییەكانیان كە‬ ‫«ئ��ازادی �ی‌ ب��ەن��دك��راوان�ی‌ سیاسی‌‪ ،‬پێبەندبوونی‌‬ ‫ه��ەم��ووان ب��ە ی��اس��ای‌ ب�ن��ەڕەت�ی‌ و دابیننەبوونی‌‬ ‫ئیمكانی‌ ب��ەڕێ��وەب��ردن�ی‌ ه��ەڵ�ب��ژاردن�ی‌ بێگەرد و‬ ‫ئ��ازاد»ە‪ ،‬لە هەڵبژاردندا بەشداری‌ ناكەن تا بەم‬ ‫شێوەیە لە بەرانبەر خەڵك و لە جێگای‌ ئەو هەمووە‬ ‫خزمەتكردنە بە رێژیم و بەتینڕاگرتنی‌ تەنووری‌‬ ‫ه��ەڵ�ب��ژاردن��ەك��ان�ی‌ راب � ��ردووی‌‪ ،‬ل��ە باتیی داوای‌‬ ‫لێبوردن‪ ،‬داواكاریش بن!‪ ،‬لە كاتێكدا كە پێشینەی‌‬ ‫ئ��ەم بەڕێزانە دەرخ��ەری‌ ئەوەیە كە ئەگەر ئەوان‬ ‫بەو ئاكامەش گەیشتبان كە ژمارەیەكی‌ كەمیان‬ ‫دەیتوانی‌ لە بێژنگی‌ شوورای‌ نیگابانەوە تێپەڕێ‌‬ ‫و بتوانێ‌ لە كێبەركێی‌ ئەم هەڵبژاردنە «نمایشی‌‪،‬‬ ‫فەرمایشی‌ و بێ‌ سوود و ‪»...‬دا بەشداری‌ بكا‪،‬‬ ‫بێ‌ تۆزقاڵێك دوودڵ�ی‌ جارێكی‌ دیكە بەشدارییان‬ ‫دەك��رد‪ ،‬هەروا كە لە راب��ردوودا بەشدارییان كردووە‬ ‫و ئازادنەبوونی‌ بەندكراوانی‌ سیاسی‌ و ‪ ...‬ویستی‌‬ ‫پتەوی‌ ئەوانی‌ بۆ گەرمكردنی‌ تەنووری‌ هەڵبژاردن‬ ‫ل��ەرزۆك نەدەكرد‪ ،‬چوونكە س��ەرەڕای‌ ت��ەواوی‌ ئەو‬ ‫گلەیی و دڵ ئێشاوییانەی‌ كە لە رێژیم هەیانە‪،‬‬ ‫ئەوان بە سەدان بەند بە ناوكی‌ رێژیمەوە گرێدراون‬ ‫و بەم هۆیەوە دەبینین لە تەواوی‌ ئەم راگەیەندراو و‬ ‫بەیاننامانەدا نە باس لە بایكۆتكردنی‌ هەڵبژاردنە‬ ‫و ن��ە هاندانی‌ خەڵك ب��ۆ بەشدارینەكردن تێیدا‪،‬‬ ‫یو‬ ‫چوونكە هێشتاش چاوەڕێی‌ بەخششی‌ رێبەر ‌‬ ‫ئاوڕدانەوەیەكی‌ پڕ لە گەورەیی‌ شوورای‌ نیگابانن‬ ‫تا بەڵكوو لە رووی‌ بەزەییەوە دەالقەیەكی‌ چووكە‬ ‫بەرەو روویان بكاتەوە و ئەوان لە دوایین دەرفەتەكاندا‬ ‫خۆیان بۆ تەبلیغ بە مەبەستی‌ بەشداریی‌ خەڵك‬ ‫لە هەڵبژاردندا بەرهەڤـ بكەن و بەم شێوەیە ئەركی‌‬ ‫نەتەوەیی‌ و ئیالهیی‌ خۆیان لە هەمبەر رێژیمەكەیان‬ ‫راپەڕێنن و نیشانی‌ بدەن كە ئەوان هەروا ئامادەن لە‬ ‫رێگای‌ هەرمانكردنی‌ ئەم رێژیمە لە ژێر هەر ئەم‬ ‫یاسا بنەڕەتییەدا «بێ‌ یەك وشە زیاد و یەك وشە‬ ‫كەم» و هەبوونی‌ «بنەمای‌ بەرزی‌! وەلی فەقیه»‬ ‫دڵسۆزی‌ و نیازپاكیی‌ خۆیان بە حكوومەتی‌ ئیمام‬ ‫زەمان بسەلمێنن‪ .‬لە بەرانبەردا تەنیا چاوەڕوانییان‬ ‫هەبوونی‌ بەشێكی‌ هەرچەند كەم لە دەس��ەاڵت و‬ ‫پوانگەلێكە كە لێی‌ بێبەش بوون‪.‬‬ ‫سەرچاوە‪:‬‬

‫‪sikirter.org‬‬


‫ژمارە ‪ 573‬ـ ‪20‬ی ژانویەی ‪2012‬‬

‫شەهاب خالدی‬ ‫دوای چەندین ساڵ پەیوەندیی ئیستراتیژیك لە‬ ‫نێوان ئێران و سووریە‪ ،‬بەتایبەت بە هۆی ئەوەی كە‬ ‫هەردووكیان دوو دوژمنی هاوبەشی وەك رێژیمی‬ ‫بەعسی عێراق و ئیسرائیلیان هەبوو‪ ،‬ئێستا بە‬ ‫هۆی ئەو سەرهەڵدان و راپەڕینە جەماوەرییانەی‬ ‫كە كۆڵەكەی دەسەاڵتی رێژیمی بەشار ئەسەدیان‬ ‫وەل����ەرزە خستووە و ه��ەروەه��ا ب��ە ه��ۆی ئەوەی‬ ‫كە خەڵكی سووریە لە دەستێوەردانەكانی ئێران‬ ‫ل��ە نێو ك��اروب��اری س��ووری��ە و ب��ەش��داری��ك��ردن لە‬ ‫سەركوتكردنیان ناڕازین‪ ،‬چاوەڕێ دەكرێ دوای‬ ‫رووخانی دەسەاڵتی بەشار ئەسەد هاوپەیمانەتییە‬ ‫ئیستراتیژییەكان ل��ە رۆژه��ەاڵت��ی ناوەڕاستدا‬ ‫ئالۆگۆڕیان بە س��ەردا بێت و ئێرانیش پێگەی‬ ‫خۆی النیكەم لە بواری ئیمكانی ئاژاوەنانەوەی‬ ‫زۆرتر لەو ناوچەیەدا تا رادەیەك لە دەست بدات‪.‬‬ ‫هەر بۆیە كاربەدەستانی رێژیمی ئێران كە بە‬ ‫هۆی پشتیوانیكردنیان لە رێژیمی بەشار ئەسەد‬ ‫هەستیان ب��ە الوازی���ی خ��ۆی��ان ل��ە ب��ەش��داری لە‬ ‫كۆڕ و كۆبوونەوە ناوچەیی و نێونەتەوەییەكانی‬ ‫پەیوەندیدار بە ئاڵۆزییەكانی سووریەدا كردووە‪،‬‬ ‫لە الیەكەوە هەر بەردەوامن لەسەر پشتیوانیكردن‬ ‫لە هاوپەیمانە ئیستراتیژیكەكەیان و لە الیەكی‬ ‫دیكەشەوە بیر لە دەسەاڵتی دوای بەشار ئەسەد‬ ‫دەكەنەوە‪ ،‬بەاڵم وا دیارە كە ئیتر ئەوان تەواوی‬ ‫پردەكانی پشت س��ەری خۆیانیان رووخ��ان��دووە و‬ ‫رێگەیان بۆ گەڕانەوەی خۆیان نەهێشتۆتەوە‪.‬‬ ‫وێ��دەچ��ی ك��ارب��ەدەس��ت��ان��ی رێژیمی ئ��ێ��ران بە‬ ‫سەڕنجدان ب��ەوە كە دیمۆكراسی لە هێندێك لە‬ ‫واڵت��ە عەرەبییەكان بۆ وێنە لە میسر ب��وو بە‬ ‫ه��ۆی ئ���ەوەی ك��ە ئیخوانولمۆسلمین ل��ە سەدا‬ ‫‪40‬ی دەنگەكان وەدەس��ت بێنێ‪ ،‬یا لە تونێس‪،‬‬ ‫ئیسالمییەكان دەنگی یەكەم بە دەس��ت بێنن‪،‬‬ ‫لەسەر ئ��ەو ب���اوەڕە بن كە لە س��ووری��ەی دوای‬ ‫بەشار ئەسەدیش هەر وا دەب��ێ و بەرژەوەندیی‬

‫دارا ناتق‬ ‫پاش شەڕی دووهەمی جیهانی و سەركەوتنی‬ ‫بەرەی دێموكراتیك بەسەر فاشیزمدا و هاتنەئارای‬ ‫ك��ەش��وه��ەوای سیاسی لە ن��اوچ��ەی رۆژهەاڵتی‬ ‫ناڤیندا و ملمالنێی زلهێزەكان‪ ،‬رەوشێكی سیاسی‬ ‫لەبار لە ئێران و كوردستان بەتایبەتی هاتە گۆڕێ‬ ‫و بووە هۆی ئەوە كە تەڤگەری ڕزگاریخوازی‬ ‫كورد هەنگاوێك بەرەوپێش هەڵبگرێ و ئەو رەوشە‬ ‫ببێتە ئاخێزگەی بە هەرێمبوونی پرسی كورد لە‬ ‫ناوچەكەدا‪ .‬لە وەها كەشوهەوایەكدا‪ ،‬خەباتگێڕان‬ ‫و ئ��ازادی��خ��وازان��ی گ��ەل��ەك��ەم��ان ب��ە مەبەستی‬ ‫گەیشتن بە م��اف و داخوازییە نەتەوەییەكان و‬ ‫وەڕێخستنی بزاڤێكی خودئاگایی نەتەوەیی‪ ،‬لە‬ ‫ساڵی ‪1321‬ی ه��ەت��اوی‪ ،‬ل��ە ش��اری مەهاباد‪،‬‬ ‫رێكخراوێكی ناسیۆنالیستی بە ناوی كۆمەڵەی‬ ‫ژی��ان��ەوەی ك��وردی��ان دام��ەزران��د‪ .‬پاشان لە ‪25‬ی‬ ‫گ��ەالوێ��ژی س��اڵ��ی ‪1324‬ی ه��ەت��اوی��دا‪ ،‬لەسەر‬ ‫بناغەی تەشكیالتی كۆمەڵەی ژ‪.‬ك‪ ،‬حیزبی‬ ‫دێموكراتی كوردستان دامەزرا و رێبەرانی حیزب‬ ‫هەوڵیان دا لەو چوارچێوە تەنگەی ژ‪.‬ك خۆیان‬ ‫ڕزگ��ار بكەن و لە ناسیۆنالیزمی ت��ەواوەوە بەرەو‬ ‫دێموكراسی وەك ژێرخانی بیری حیزبی دێموكرات‬ ‫و لە پێناو دەستەبەربوونی ماف و ئازادییەكانی‬ ‫نەتەوەی كورد هەنگاو هەڵبێننەوە و بە داڕشتنی‬ ‫قەوارەیەكی نەتەوەیی ـ دێموكراتیك ئەو بۆشاییە‬ ‫سیاسییە پڕ بكەنەوە‪ .‬بێگومان دامەزرانی حیزبی‬ ‫دێ��م��وك��رات یەكێك ل��ە بڕگە چارەنووسازەكانی‬ ‫مێژوویی هاوچەرخی گەلی ك��وردە كە توانی‬ ‫وەرچەرخانێك لە بزاڤی كوردا بێنێتە ئاراوە و ببێتە‬ ‫چاوگەی بزاڤێكی مودێڕن‪.‬‬ ‫ه��ەر ل��ە س��ەر ئ��ەم بنەمایە ل��ە س��ەر دەستی‬ ‫رێبەرانی خاوەن هزر و بیرتیژی حیزبی دێموكرات‬ ‫و لە سەرووی هەموویان پێشەوای نەمر‪ ،‬بە ئیرادە‬ ‫و پشتیوانیی كۆمەاڵنی ئازادیخوازی خەڵكی‬ ‫كوردستان و بە كەڵكوەرگرتن لە هەلومەرجی‬ ‫ئ��ەوك��ات‪ ،‬ل��ە ‪2‬ی رێ��ب��ەن��دان��ی س��اڵ��ی ‪1324‬ی‬ ‫هەتاویدا‪ ،‬یەكەمین دەوڵەتی مودێڕنی كوردی واتە‬ ‫كۆماری كوردستان دادەم��ەزرێ��ت‪ .‬دامەزراندنی‬ ‫ك��ۆم��اری دێ��م��وك��رات��ی��ك��ی ك��وردس��ت��ان خاڵێكی‬ ‫وەرچەرخانی مەزن بوو لە مێژووی هاوچەرخی‬

‫ترسی ئێران و حیزبوڵاڵ لە رووخانی‬ ‫دەسەاڵتی سووریەی هاوپەیمانیان!‬

‫سووریەی نوێ بە پێچەوانەی وتەكانی غەلیۆن‬ ‫لە دۆستایەتیكردن و دامەزراندنی پەیوەندیی‬ ‫دۆستانە لەگەڵ ئێران و حیزبوڵاڵدا دەبێ‪ .‬ئە‌وە‬ ‫كە ئەو لێكدانەوەیە چەندە درووس��ت بێ جارێ‬ ‫دیار نیە‪ ،‬بەاڵم زۆر زەحمەتە دوای ئەو هەموو‬ ‫هاوكاری و بەشداریكردنەی سوپای پاسدارانی‬ ‫كۆماری ئیسالمیی ئێران لە سەركوتی خەڵكی‬ ‫خۆپیشاندەری سووریەدا‪ ،‬بەو ئاسانییە رێگە بە‬ ‫دەسەاڵتی نوێ لە سووریە بدرێ كە لەگەڵ ئێران‬ ‫پێوەندییەكی زیاتر لە رادەی ئاسایی هەبێ‌‪.‬‬ ‫لە الیەكی دیكەوە لوبنانیش لەم دواییانەدا‬

‫تێكەڵ بە تەحریمەكانی واڵتانی عەرەبی دژی‬ ‫سووریە بوو‪ ،‬كە ئەم هەڵوێستەی دەوڵەتی لوبنان‬ ‫هەم ئێران و هەم حیزبوڵاڵی بە تەواوی نیگەران‬ ‫كرد و لە الیەكی دیكەوە دڵی ئەو ئازادیخوازە‬ ‫راستەقینانەی لوبنانیشی كە چەند ساڵ لەمەوبەر‬ ‫بە پاشەكشەی هێزەكانی سووریە لە واڵتەكەیان‬ ‫فرمێسكی خۆشحاڵییان باراند‪ ،‬وەجۆش هێنا‪.‬‬ ‫ك��ەواب��وو س��ووری��ەی ن��وێ چ پەیوەندیەكی‬ ‫تایبەتی لە گەڵ ئێران و حیزبوڵاڵ هەبێ یا نەبێ‪،‬‬ ‫گرینگ ئەوەیە كە النیكەم لە الیەكەوە خەڵكی‬ ‫سووریە دوای دەی��ان ساڵ زوڵ��م و ستەم خۆیان‬

‫چارەنووسی خۆیان دیاری دەكەن و ئیتر بۆ ئێران‬ ‫ڕۆڵی سووریەی سەردەمی بەشار ئەسەد ناگێڕن‬ ‫و ئازادیخوازە راستەقینەكانی لوبنانیش لە دەست‬ ‫ئاژاوەگێڕییەكانی بەشار ئەسەد رزگاریان دەبێ‬ ‫و لە الیەكی دیكەشەوە لە ژێر كاریگەریی ئەو‬ ‫گۆڕانكارییانەدا‪ ،‬خەڵكی ئێرانیش بە هیوایەكی‬ ‫زیاترەوە بە دژی دەسەاڵتی كۆماری ئیسالمی‬ ‫درێ���ژە ب��ە خ��ەب��ات��ەك��ەی��ان دەدەن‪ ،‬ك��ە بێگومان‬ ‫ئاكامەكەی وەدیهێنانی دوارۆژێكی گەش بۆ‬ ‫خەڵكی زوڵملێكراوی واڵتەكەمان دەبێ‪.‬‬

‫كۆماری كوردستان‪ ،‬یەكەمین دەسەاڵتی سیاسیی‬ ‫مودێڕن لە رۆژهەاڵتی ناڤیندا‬

‫نەتەوەیی كورددا‪ .‬دامەزرانی كۆماری كوردستان‬ ‫بیرۆكەی تاك نەبوو‪ ،‬بەڵكوو بیرۆكەی رێبەرانی‬ ‫خ����اوەن ه���زری پ��ێ��ش��ك��ەوت��ن��خ��وازان��ەی ئەوكاتی‬ ‫حیزبی دێ��م��وك��رات ب��وو ك��ە ئ��ەرك��ی بڕیارسازی‬ ‫و پراكتیكی سیاسی و تاكتیك و ئیستراتیژیی‬ ‫ب��زووت��ن��ەوەی ك���وردی هێڵكاری ك��رد‪ .‬هەروەها‬ ‫كۆماری كوردستان‪ ،‬یەكەمین دەوڵەتی مۆدێرنی‬ ‫كورد بوو لە رۆژهەاڵتی ناڤیندا كە لەسەر بنەما‬ ‫دێموكراتیكە مرۆڤتەوەرەكان بنیات نرا‪ .‬كۆماری‬ ‫دێموكراتیكی كوردستان هەرچەند تەمەنی لە‬ ‫‪ 330‬رۆژ زیاتر نەخایاند‪ ،‬بەاڵم لەم ماوە كورتەدا‬ ‫توانی گەڵیك دەستكەوتی گرینگ و پڕبایەخ‬ ‫بۆ گەلە ژێردەست و مافخوازەكەمان بە دیاری‬ ‫بێنێت و كۆمەڵێ ئەزموونی شیاو پێشكەش بە‬ ‫نەتەوەی ك��ورد و سەرجەم گەالنی رۆژهەاڵتی‬ ‫ناڤین بكات‪ .‬ئەم كۆمارە بەرجەستەبوونی خەبات‬ ‫و تێكۆشانی نەتەوەیەكی بندەست بوو بۆ ئازادی‬ ‫و وەدەستهێنانی مافە زەوتكراوەكانی‪ ،‬كە توانی‬ ‫لە رەوت��ی مێژووی خەباتی نەتەوایەتیی گەلی‬ ‫كورددا كۆمەڵێك هەنگاوی گرینگ و خاوەن زۆر‬ ‫تایبەتمەندی و دەستكەوتی دێموكراتیك‪ ،‬مودێڕن و‬

‫بێوێنە بە پێی پێكهاتەی سیاسی و كۆمەاڵیەتیی‬ ‫ئەوكاتی خۆی باوێت‪.‬‬ ‫ه��ەڵ��وەش��ان��ەوەی سیستەمی ع��ەش��ی��رەت��ی و‬ ‫كەڵكوەرگرتن لە هێز و پۆتانسییەلی الوان و‬ ‫ژنان بۆ بەرەوپێشبردنی كۆمەڵگا و تێپەڕاندنی‬ ‫لە سیستمی نەریتییەوە بۆ سیستمێكی عەقاڵنی‪،‬‬ ‫ب��وون��ی ت��ەن��اه��ی و ئ��اس��ای��ش��ی ك��ۆم��ەاڵی��ەت��ی و‬ ‫ئ��اب��ووری‪ ،‬ب��ە فەرمیكردنی زم��ان��ی ك���وردی و‬ ‫خوێندن لە قوتابخانەكاندا بە زمانی دایكی‪،‬‬ ‫سیستەمی پ�����ەروەردە و ف��ێ��رك��ردن‪ ،‬هەڵكردنی‬ ‫ئااڵی نەتەوەیی‪ ،‬دانانی س��روودی نەتەوایەتیی‬ ‫ئ��ەی رەق��ی��ب‪ ،‬دان��ان��ی ن��او و هێزی پێشمەرگە‪،‬‬ ‫ب��ڕەودان بە راگەیاندن و ئازادیی چاپەمەنی و‬ ‫ڕادەربرین‪ ،‬دابینكردنی دادپەروەریی كۆمەاڵیەتی‪،‬‬ ‫دامەزراندنی سینەمای میللی و تیاتری كوردی‪،‬‬ ‫گرینگیدان بە سیاسەتی دیپلۆماسی و دۆستایەتی‬ ‫لەگەڵ نەتەوەكانی دیكە‪ ،‬چەند نموونەیەكی‬ ‫بەچاو لە دەستكەوتەكانی كۆماری كوردستانن و‬ ‫سەلمێنەری ئەو راستییەن كە كۆماری كوردستان‬ ‫هەر لە بنەڕەتدا پێشكەوتنخواز و مۆدێڕن بووە‪.‬‬ ‫كۆماری كوردستان پێشڕەوی دێموكراسی و‬

‫ئەزموونێك بۆ دیاریكردنی مافی چارەنووسی‬ ‫گەالن و هەروەها بە هزرە پڕبایەخ و مرۆییەكانی‬ ‫توانی كۆمەڵێك ئاخێوی مودێڕنی مرۆڤتەوەرانە‬ ‫وەكوو‪ :‬ناسیۆنالیزمی دێموكراتیك‪ ،‬سێكۆالریزم‪،‬‬ ‫ئازادی و یەكسانی لە كۆمەڵگادا‪ ،‬پێكەوەسازان‬ ‫و پێكەوەهەڵكردن‪ ،‬كۆمەڵگای مەدەنی و رێزگرتن‬ ‫لە مافی كەمایەتییە ئایینی و نەتەوەییەكانى‬ ‫هێنایە قۆناخی پراكتیكی سیاسییەوە‪ .‬ئەم كۆمارە‬ ‫توانی تەڤگەری ئازادیخوازی كورد لە خەباتێكی‬ ‫نەریتی و پڕش و باڵوە بۆ بزاڤێكی سەرتاپاگیر‬ ‫و تەكوز و سیستماتیكی م��ودێ��ڕن و دینامیك‬ ‫بگۆرێت‪.‬‬ ‫مخابن بە ه��ۆی رێكخراونەبوونی بزووتنەوە‬ ‫نەتەوایەتییەكان لە ئێران و كوردستاندا بەتایبەتی‬ ‫لە كۆماری ئازەربایجان و نەبوونی تەداروكاتی‬ ‫لۆجیستیكی و زۆر هۆكاری دیكە پارسەنگی‬ ‫سیاسی لە ئێران و كوردستان بە قازانجی هێزە‬ ‫سەركوتكەرەكان گۆڕا و حكوومەتی ناوەندی و‬ ‫دژی گەلی پاشایەتی هەر زوو هێرشێكی پان و‬ ‫بەرینی كردە سەر كۆماری كوردستان و دەسەاڵتی‬ ‫دێموكراتیكی ك��ۆم��اری كوردستانی رووخاند‪.‬‬ ‫ب��ەاڵم ئ��ەم قۆناغە لە سەركەوتنی دیكتاتۆری‬ ‫هیچكات نەیتوانی تا سەر ب��ەردەوام بێت و هەر‬ ‫دوای هەرەسهێنانی كۆماری كوردستان‪ ،‬حیزبی‬ ‫دێموكرات بۆ جارێكی دیكە ریزەكانی خۆی رێك‬ ‫خست و بە كەڵكوەرگرتن لە ئەزموونەكانی كۆمار‪،‬‬ ‫دەیان ساڵە لە پێناوی وەدەستهێنانی ئامانجەكانی‬ ‫نەتەوەی كورددا بە ڕێبەرایەتیی حیزبی دێموكراتی‬ ‫كوردستانی ئێران خەباتێكی نەپساوە بەڕێوە دەبات‬ ‫و تا وەدیهێنانی ئامانجەكانی كۆماری كوردستان‬ ‫خ��ەب��ات و تێكۆشانی خ��ۆی ب��ە سەربەرزییەوە‬ ‫ب��ەردەوام دەك��ات‪ .‬هەر بۆیە كۆماری كوردستان‬ ‫قوتابخانە و رێبازێكە كە بۆ هەمیشە لە هزر و‬ ‫یادی كورددا دەمێنێتەوە و وەك هەوێنی بەردەوامی‬ ‫شۆڕش و فیداكاری دەدرەوشێتەوە‪.‬‬

‫‪9‬‬

‫جووت حەوت‬ ‫هەوراز‬

‫ـ���ـ ئەحمەدی‪‎‬نژاد گ���وت���ووی���ە‪« :‬رەحیم‬ ‫مەشایی هێندەی ‪ 15‬ساڵ لە رێكخراوی‬ ‫میراتی فەرهەنگیدا كاری ك��ردووە»‪ .‬خوا‬ ‫هەڵناگرێ‪ ،‬ناساندنی مەال حەسەنی وەكوو‬ ‫ئاسەواری فەرهەنگی‪ ،‬ئەركێكی قورس و‬ ‫زەحمەتە كە بە ‪ 15‬ساڵیش جێبەجێ نەدەكرا‪،‬‬ ‫ب��ەاڵم لە ئیدارەكەی رەحیم مەشاییدا كرا‪.‬‬ ‫بە بەسیجكردنی ك��ورووش��ی هەخامەنشی‪،‬‬ ‫دزرانی پەیكەرەكان لە مەیدان و شەقامەكانی‬ ‫ئ��ێ��ران‪ ،‬تەكاندنی ت��ۆزی سەروملی وەلیی‬ ‫فەقیه‪ ،‬وشكاندنی گۆلی ورمێ‪ ،‬نوقمكردنی‬ ‫گ��ۆڕەك��ەی پ��اس��ارگ��اد و ‪ ...‬ب��ە چ��اك و‬ ‫خراپیانەوە كارێكی ئەستەم بوون‪ ،‬دەستخۆش‪،‬‬ ‫ماندوو نەبی وەستا رەحیم!‬ ‫ــ بڕیارە تا ساڵی ‪ ،2015‬سیستمی دەنگ‬ ‫و رەنگی ك��ۆم��اری ئیسالمی بە تەواوی‬ ‫ب��ك��رێ��ت��ە «دی��ج��ی��ت��اڵ» و «ئانالۆگ»‬ ‫بە ت��ەواوی الببرێت‪ .‬لە بیرتان نەچێت كە‬ ‫زەرغامی‪ ،‬سەرۆكی ئەو رێكخراوە گوتبووی‪،‬‬ ‫«دیجیتاڵ» بە وات��ای»دەج��اڵ��ە»‪ .‬ئەرێ‬ ‫بەڕاست! كۆكردنەوەی سەتەالیت و ئامێرە‬ ‫دیجیتاڵییەكان ب��ە ك��وێ گەیشت؟ بڵێی‬ ‫وەسوەسەی دیجیتاڵ‪ ،‬دەنگ و رەنگی رێژیم‬ ‫بكات بە شوێنكە و توانی دەجاڵ؟‬ ‫ــ شێخ جەعفەر شوجوونی‪ ،‬ئاخوندی ناسراو‬ ‫گ��وت��ووی��ە‪« :‬ب��ۆچ��ی خ��ەڵ��ك ه��ەر جنێو بە‬ ‫ئ��اخ��ون��دەك��ان دەدەن؟ خ��ۆ ه��ەر ئاخوندەكان‬ ‫بەرپرس و دەسەاڵتداری ئەم واڵتە نین»‪.‬‬ ‫یا شێخ! تۆ بفەرمو شەریكی ئێوە لە دەسەاڵتدا‬ ‫كێن؟ جووت حەوت وەعدەی هاوكاریت پێدەدا‬ ‫بۆ دابەشكردنی خێرات و نەزر و نیازەكانی‬ ‫خەڵك بە سەر ئەوانیشدا! هەڵبەت ئێوە بۆ‬ ‫خۆتان فەرمووتان خومس و زەكات هەر بۆ‬ ‫ئێمەیە‪ ،‬دەن��ا ئ��ەوەی كە لە دڵ��ی خەڵكەوە‬ ‫هەڵدەقوڵێت و س��ەڕێ��ژ دەك���ات ه��ەر بەشی‬ ‫ئێوە نیە‪ .‬برا قاچاخچییەكانیش دەگرێتەوە‪،‬‬ ‫لەوانەیە تەنانەت بەشی چاوز و بەشار ئەسەد‬ ‫و پووتینیش هەبێت‪ ،‬بفەرمو تەیارە حازر كەن‬ ‫دەینێرینە خزمەتیان‪ .‬بەس تۆ لێمان دڵگیر‬ ‫مەبە‪ ،‬جووت حەوت پێویستی پێتە‪.‬‬ ‫ــ ق��ازی سەعید م��ورت��ەزەوی لە لێدوانێكدا‬ ‫گ��وت��ووی��ە‪« :‬ئ��اغ��ای ب��ەش��ار ئ��ەس��ەد ئێستا‬ ‫خەریكە بەپێی بۆچوونەكانی ئەحمەدی‪‎‬نژادی‬ ‫ئازیزی ئێمە هەڵسوكەوت دەكات‪ ،‬دەچێتە نێو‬ ‫خەڵك و زۆر جوان مودیرییەت دەكات»‪.‬‬ ‫خوا لێكیان نەكات ئەو دوو ئازیزەی ئێوە و‬ ‫ئیشەڵاڵ پێكەوە حەشر بكرێن‪ .‬ه��ەر چەند‬ ‫ه��ەم��وو دن��ی��اش ن��ات��وان��ێ لێكیان كاتەوە‪،‬‬ ‫مەگەر خ��وا بۆ خ��ۆی بیانباتەوە‪ .‬ئەگەر‬ ‫قازییەكانی سووریەش وەكوو خۆت قەزاوەت‬ ‫بكەن‪ ،‬مودیرییەتەكە زۆر جوانتر دەبێت‪ .‬تەنیا‬ ‫ئ���ەوەت ل��ە بیر ن��ەچ��ێ‪ ،‬تاكەوشی قۆندەرە‬ ‫ئاسنی بزماركوت بنێرە با لە زیندانەكانی‬ ‫رێژیمی ئەسەد‪ ،‬قەزاوەتەكانی جەنابیشت بە‬ ‫سەر سەری خەڵكدا تاقی بكەنەوە‪ .‬بەتایبەت‬ ‫ئ��ەگ��ەر ه��ەواڵ��ن��ێ��ری ژن ل��ە زیندانەكاندا‬ ‫دەستبەسەر ك��راب��ن‪ ،‬ك��ە ئیدی ج��وان جوان‬ ‫دەبێتە حكوومەتی عەدلیی سەیدعەلی‪.‬‬ ‫شتێكی دیكە پێش كۆتایی‪ ،‬بڵێی بەشار‬ ‫ئەسەدیش بە تەلیسی پەتاتە‪ ،‬ی��ان هەمان‬ ‫سێوزەوینییە حەیاتەكەی خۆمان لە نێو خەڵكدا‬ ‫مودیرییەت بكات‪ ،‬یان گۆرەوییەكانی بخاتە‬ ‫نێو بەنداوی فوڕات بۆ قڕكردنی خەڵك؟‬ ‫لە كۆتاییدا وەبیری جەنابی قازی دێنینەوە‬ ‫كە ئەحمەدی‪‎‬نژادی ئازیز هەمیشە دەیگوت‬ ‫«من مودیر نیم‪ ،‬ئیمامی زەمان مودیرە»‪،‬‬ ‫بڵێی لە سووریەش حەزرەتی قابیل مودیر‬ ‫بێت یان مودیرێكی ناقابیل؟ چوونكە بەشار‬ ‫ئەسەد سەلماندوویە مودیرێكی قابیل نیە‪.‬‬


‫‪10‬‬

‫ژمارە ‪ 573‬ـ ‪30‬ی بەفرانباری ‪1390‬‬

‫رەزا فەتحوڵاڵنژاد‬ ‫ئ��ازادی��ی دەستڕاگەیشتنی خەڵكی ئ��ێ��ران بە‬ ‫ئینتێرنێت رۆژ لەگەڵ رۆژ بەرتەسكتر دەبێتەوە‪،‬‬ ‫بە شێوەیەك كە جگە لەو رێوشوێنە توندوتۆڵەی‬ ‫ك���ۆم���اری ئ��ی��س�لام��ی ب���ە ك���اف���ی نێتەكانی‬ ‫راگ��ەی��ان��دووە ت��ا ب��ە ه��ۆی��ەوە پێش ب��ە بەزاندنی‬ ‫هێڵە سوورەكان لە الیەن خەڵكەوە بگرێ‌‪ ،‬باسی‬ ‫«ئینتێرنێتی ح��ەاڵڵ» لەگۆڕێدایە و پڕۆژە‬ ‫«ئینتێرنێتی میللی» خەریكە دەچێتە قۆناخی‬ ‫جێبەجێكردنەوە‪ .‬ستراتیژيی كۆماری ئیسالمی‬ ‫ل��ە پ��ێ��وەن��دی ل��ەگ��ەڵ ئینتێرنێت و ئامانجی‬ ‫راستەقینەی لەو ستراتیژییە چیە؟‬ ‫ئ��ەگ��ەر ش��ێ��واز و تاكتیكە راگەیێنییەكانی‬ ‫كۆماری ئیسالمی لە بواری جیاجیا و بەتایبەت‬ ‫لە بواری راگەیێنە گشتییەكاندا تاوتوێ‌ بكەین‪،‬‬ ‫بە ئەگەری زۆرەوە بەو دەرەنجامە دەگەین كە‬ ‫كاكڵەی سیاسەتی راگەیێنی كۆماری ئیسالمی‬ ‫ل��ەس��ەر بنەمای ئ��ەم رستەیە ك��ە دەڵ���ێ‌ «لە‬ ‫روان��گ��ەی زەیهنییەتی بیسەرێكەوە‪ ،‬سیمای‬ ‫دوژم��ن��ێ��ك��ی بێگانە ل��ە س��ی��م��ای ك��ەس��ێ��ك كە‬ ‫دەیهەوێ‌ متمانەی خەڵك بۆ الی خۆی رابكێشێ‌‬ ‫و خەڵك بە خائینی دەزانن‪ ،‬خوازراوترە‪(».‬شەڕی‬ ‫دەروونی‪ ،‬سەالح نەسر‪ ،‬ل ‪.)192‬‬ ‫ك��ۆم��اری ئیسالمی س��ااڵن��ە ژم��ارەی��ەك��ی زۆر‬ ‫لێكۆڵینەوە و وتار بە شێوەی كتێب و لە گۆڤار و‬ ‫ماڵپەڕ و كۆنفرانسی جۆراوجۆردا باڵو دەكاتەوە‬ ‫ك��ە ت��ەرك��ی��زی��ان بەگشتی ل��ەس��ەر قبوواڵندنی‬ ‫خوێندنەوەی ئەو رێژیمە بۆ ش��ەڕی دەروونيی‬ ‫رۆژئاوا لە دژی ئێرانە و بەم كارەش دەیانهەوێ‌‬ ‫پ��اس��اوی بەرتەسككردنەوەی هەرچی زیاتری‬ ‫مەیدانی ئ��ازادی��ی دەستڕاگەیشتنی خەڵك بە‬ ‫زانیاری و ب��وارە پێوەندیكارییەكان ب��دەن‪ .‬دەبێ‌‬ ‫بوترێ‌ پاساوەكەیان زیاتر نەك بۆ خەڵكی ئێران‬ ‫بەگشتی بەڵكوو بۆ نێو خ��ودی رێژیم و ئەو‬

‫ئازادیی ئینتێرنێت لە ئێران و‬ ‫پووش بەسەركردنی ستراتیژییە دژەخەڵكییەكان‬ ‫مۆرە خودییانەیانە كە ئەگەری ئەوەیان تێدایە‬ ‫بەنیسبەت راست و درووستی دروشمەكانی ئەو‬ ‫رێژیمە گومانیان بۆ درووس��ت بێت‪ ،‬راستییەك‬ ‫كە ئەگەر قبووڵمان بێت كۆماری ئیسالمی لە‬ ‫بنەڕەتڕا بە چاوی دوژمن سەیری خەڵك دەكات‪،‬‬ ‫زیاتر پشتڕاست دەبێتەوە‪.‬‬ ‫ب��ۆ سەلماندنی ئ��ەو راستییەی ك��ە سیاسەتی‬ ‫راگەیێنی كۆماری ئیسالمی لەسەر بنەمای بە‬ ‫دوژمن زانینی خەڵكە نەك واڵتانی دیكە‪ ،‬ئاماژە‬ ‫بە چەند خاڵ دەكەین‪.‬‬ ‫بەگشتی كاتێك دەوڵەتێك بە تەواوی دەكەوێتە‬ ‫نێو شەڕێكی هەمەالیەن (دەروون��ی‪ ،‬سەربازی‬ ‫و ئ���اب���ووری)‪ ،‬ل��ەوان��ەی��ە ك��ۆم��ەڵ��ە یاسایەكی‬ ‫بەرتەسككەری س��ن��ووری ئ��ازادی��ی ك���ردەوە بۆ‬ ‫راگەیێنە گشتییەكانی واڵت��ەك��ەی داب��ن�ێ‌ و‬ ‫تەنانەت ه��ەوڵ ب��دا پێش بە دەستڕاگەیشتنی‬ ‫واڵتی دوژمن بە خەڵكی واڵتەكەی بەتایبەت‬ ‫بە سەربازەكانی واڵتەكەی بگرێ‌ كە لەم بارەوە‬ ‫نموونەی مێژوویی زۆرن‪ .‬بۆ نموونە پارازیت‬ ‫خستنە س���ەر رادی����ۆ‪ ،‬ل��ە ش���ەڕی دووهەمی‬ ‫جیهانیدا لە الیەن واڵتانی دەرگیر لە شەڕەكەدا‬ ‫رەچاو كراوە‪ ،‬یان شۆرەویی پێشوو‪ ،‬گوێگرتن لە‬ ‫رادیۆی ئامریكا و ئینگلیس و مووسیقی جازی‬ ‫بە قەدەغە راگەیاندبوو‪ .‬بەاڵم كۆماری ئیسالمی‬ ‫هەر لە هاتنەسەركارییەوە تا ئێستا‪ ،‬یاساگەلێكی‬ ‫ب��ۆ س���ن���ووردارك���ردن���ی ئ���ازادی���ی دەرب���ڕی���ن لە‬ ‫نێوخۆی واڵت و پێكهێنانی بەربەست لە بەردەم‬ ‫كەڵكوەرگرتن لە راگەیێنە گشتییەكانی واڵتانی‬ ‫دیكەدا رەچاو كردووە كە لە دژوارترین شەڕی‬

‫هەمەالیەنی واڵتانیشدا نەبینراوە‪ .‬لە كۆماری‬ ‫ئیسالمیدا‪ ،‬لە الیەكەوە ئەو شەڕە گریمانكراوە‬ ‫بە درێژایی تەمەنی درێژەی هەبووە و لە الیەكی‬ ‫دیكەوە هەر دیار نیە داخوا دوژمنەكە ئامریكا‪،‬‬ ‫ئینگلیس‪ ،‬ئیسرائیل‪ ،‬یەكیەتیی ئورووپا بەگشتی‪،‬‬ ‫واڵتانی عەرەبی یان حیزبە بەرهەڵستكارەكانن‬ ‫ی��ان هاشمی رەفسەنجانی ك��ە ل��ەم دواییانەدا‬ ‫ماڵپەرەكەی بە فەرمی فیلتێر كرا‪.‬‬ ‫پ��ێ��ن��اس��ەی ك���ۆم���اری ئ��ی��س�لام��ی ب���ۆ دوژم���ن‬

‫ب��ەپ��ێ��چ��ەوان��ەی ئ��ەو پێناسەیە ك��ە ل��ە زۆربەی‬ ‫واڵتاندا باوە و تەنانەت لە یاسای بنەڕەتییاندا‬ ‫ه���ات���ووە‪ .‬ئ��ەگ��ەر واڵت��ان��ی دی��ك��ە‪ ،‬دوژم����ن بە‬ ‫الیەنێك دەزانن كە هێرش دەكاتە سەر خاكەكەیان‬ ‫و بەرژەوەندییە گشتییەكانی واڵتەكەیان دەكاتە‬ ‫ئامانجی هێرشەكانی‪ ،‬لە كۆماری ئیسالمیدا‪،‬‬ ‫بە هەموو ئ��ەو الیەنانە دەگ��وت��رێ‌ دوژم��ن كە‬ ‫هاوبیروبۆچوونی وەلیی فەقیهی ئەو رێژیمە نین‪،‬‬ ‫چوونكە دواج��ار ئەوە وەلیی فەقیهە كە لەسەر‬

‫ستراتیژیی نیزامەكە بڕیار دەدا‪ .‬كەوابوو ئێمە‬ ‫بە دەربڕینێكی دیكە دەتوانین بڵێین‪ ،‬پێناسەی‬ ‫گشتیی ك���ۆم���اری ئ��ی��س�لام��ی ب��ۆ سنووری‬ ‫ئازادیی راگەیێنەكان بە ئینتێرنێتیشەوە‪ ،‬ئەوەیە‬ ‫ك��ە دەس��ت��ڕاگ��ەی��ش��ت��ن ب��ە ه��ەر زان��ی��اری��ی��ەك یان‬ ‫پێوەندیگرتن لە ه��ەر چوارچێوەیەكدا كە هیچ‬ ‫نیشانەیەك لە دژایەتی لەگەڵ بیروبۆچوونەكانی‬ ‫وەلیی فەقیهی تێدا نەبێ‌‪ ،‬ئازادە‪.‬‬ ‫ئێستا ب��ا ئ��ەو پ��رس��ی��ارە ب��خ��ەی��ن��ەڕوو‪ ،‬گەلۆ بۆ‬ ‫ن��م��وون��ە ئ��ام��ری��ك��ا ب��ەش��ێ��وەی ه��ێ��زەك��ی زیاتر‬ ‫دەت��وان �ێ‌ ه��اوب��ی��روب��ۆچ��وون��ی وەل��ی��ی فەقیهی‬ ‫ك��ۆم��اری ئیسالمی نەبێ‌ ی��ان خەڵكی ئێران‬ ‫بەگشتی؟ وەاڵمەكە سادەیە‪ ،‬ئامریكا لەبەر‬ ‫ئ��ەوەی بەرژەوەندییە گشتییەكانی واڵتەكەی‬ ‫ئەجێندای سەرەكییەتی و ئەو ئەگەرەش هەیە‬ ‫كە بە هۆیەوە لە قۆناخێكدا تەنانەت لەگەڵ‬ ‫رادیكاڵترین ئیسالمیی سیاسیدا هەڵبكات وەك‬ ‫لە س��ەردەم��ی ش��ەڕی س��ارددا بینرا‪ ،‬كەوابوو‬ ‫دیسان بە شێوەیەك ئیمكانی هەڵكردنی لەگەڵ‬ ‫دۆخەكەدا هەیە‪ .‬خەڵكی ئێران لەبەر ئەوەی‬ ‫خوازیاری بەشداری لە دەسەاڵتن‪ ،‬خوازیاری‬ ‫نەمانی وەلیی فەقیهن واتە نەك هاوبیروبۆچوون‬ ‫بەڵكوو دوژمنی وەلیی فەقیهن‪ .‬بەم پێیە‪ ،‬هەر‬ ‫جۆرە بەربەستدانانێك لە بەردەم دەستڕاگەیشتنی‬ ‫خەڵك بە زانیاری‪ ،‬لە پێشدا رووی لە خەڵكی‬ ‫ئێرانە و دوژم��ن س��ازی و خەبات دژی كوفر‬ ‫و هێرشی فەرهەنگی‪ ،‬تەنیا دروشمگەلێكن‬ ‫بەمەبەستی پووش بەسەركردنی ئەو ئامانجە‬ ‫دژەخەڵكییە‪.‬‬

‫سیاسەتە شكستخواردووەكان و كوردستان سەربەرزتر لە جاران‬ ‫كەیهان یووسفی‬ ‫ئاوەزخوازی و ئازادیی بیروباوەڕ دوو بەشی‬ ‫لێكجیانەكراون‪ .‬زەوت��ك��ردن��ی ئ��ازادی��ی ت��اك بە‬ ‫واتای نكۆڵیكردنی ئاوەزخوازی و نكۆڵیكردن لە‬ ‫توانای ئاوەزمەندی مرۆڤ بەرەنجامەكەی دەبێتە‬ ‫پێشێلكردن و نكۆڵی لە ئازادییەكانی‪ .‬ئاوەزخوازی‬ ‫وەك��وو یەكێك لە تایبەتمەندییەكانی مۆدێرنیتە‬ ‫توانی م��رۆڤ لە زنجیری كۆمەڵێك نەریت و‬ ‫ب��اوەڕی كۆن و هەڵە رزگ��ار بكات و یارمەتی‬ ‫بدات بۆ هەنگاوهەڵهێنان لە راستای بنیاتنانی‬ ‫كۆمەڵگایەكی دێموكراتیك و مرۆڤتەوەر‪.‬‬ ‫ك��ۆم��ەڵ��گ��ای دێ��م��وك��رات��ی��ك و خ������وازراوی‬ ‫هەنووكەیی كە ب��ووەت��ە مۆدێل و نموونەیەكی‬ ‫خ��وازراو بۆ زۆرب��ەی كۆمەڵگاكان‪ ،‬بەرەنجامی‬ ‫هەوڵ و تێكۆشان و قوربانیبوونی چەندین نەوە‬ ‫لە ئ��ورووپ��ا و ئامریكا ب��ووە و بنیاتنانی وەها‬ ‫كۆمەڵگایەك هەنووكە بۆتە ئامانج و خواستی‬ ‫زۆرێك لە خەڵكانی ئەو ناوچە و كۆمەڵگایانە كە‬ ‫هێشتا لە كۆت و بەندی نەریت رزگار نەبوون‪.‬‬ ‫لە تێپەڕبوون بەرەو دێموكراسی و دەستڕاگەیشتن‬ ‫بە مافە مرۆیی و گشتگیرەكان‪ ،‬گەلی كورد‬ ‫لە رۆژهەاڵتی ناڤیندا هەمیشە وەكوو هێزێكی‬ ‫كۆمەاڵیەتی و سیاسیی پێشەنگ لە ماوەی‬ ‫یەك سەدەی دواییدا حزوورێكی چاالكی هەبووە‪،‬‬ ‫بەاڵم بەداخەوە تا ئێستاش بە شێوەیەكی گشتی‬ ‫لە گەیشتن بەم مافانە بێبەش كراوە‪.‬‬ ‫هۆكارگەلی ج��ۆراوج��ۆر لەم ب��وارەدا دەوریان‬ ‫گێڕاوە كە پێكهاتەی سیاسیی زاڵ لە كوردستان‬ ‫یەكێك لەم هۆكارگەلە ب��ووە‪ .‬لە واڵت��ی ئێراندا‬ ‫خواست و داخوازیی كوردەكان هەمیشە خواستێكی‬ ‫هیومانیستی و دێموكراسیخوازانە ب��ووە كە لە‬ ‫رووبەڕووبوونەوە لەگەڵ خواست و داخوازییەكانی‬ ‫بەشێكی دیكە لە ئێراندا و بەتایبەت ئەندێشەی‬ ‫پ��اوان��خ��وازی��ی خ���اوەن دەس���ەاڵت ه��اوت��ەب��ا نەبووە‬ ‫و خوێندنەوەی رەوتەكانی بەناو ئ��ازادی��خ��واز و‬

‫دێموكراسخوازانەی بەستراوە بە ناوەند لە دۆزی‬ ‫كورد و مافەكانی نەتەوە ئێرانییەكان بە چەشنێك‬ ‫لە خزمەت مرۆڤایەتی و دێموكراسیخوازیدا تا‬ ‫ئێستا نەبووە‪ ،‬بەڵكوو راستەوخۆ و ناڕاستەوخۆ لە‬ ‫خزمەت بەرژەوەندییەكانی ئەندێشەی پاوانخوازی‬ ‫خاوەن دەسەاڵتدا بووە‪.‬‬ ‫ب��ەم پێیەش‪ ،‬رەوت و گ���رووپ و چاالكانی‬ ‫ئ��ازادی��خ��واز و یەكسانیخواز ل��ە كوردستاندا‪،‬‬ ‫ب�����ەردەوام چ ل��ە س��ەردەم��ی دەس��ەاڵت��ی پێشوو‬ ‫و چ ه��ەن��ووك��ەش ب����ەرەوڕووی هەڵسوكەوتێكی‬ ‫دواكەوتووانە بوونەتەوە و بە توندترین شێوازی‬ ‫لواو خواست و داواكارییەكانیان لە الیەن راگەیەنە‬ ‫حكوومەتی و غەیرە حكوومەتییەكانەوە چەواشە‬ ‫ك��راوە و دەسەاڵتیش بە توندترین شێوە دەستی‬ ‫داوەتە سەركوتیان‪.‬‬ ‫لە ماوەی سااڵنی رابردوودا سیاسەتی زاڵ بە‬ ‫سەر كوردستاندا هەمیشە لە راستای ئەمنییەتی‬ ‫نیشاندانی ئەم ناوچەیەدا بووە و دەسەاڵت بەردەوام‬ ‫خوازیاری ئەوە بووە كە رواڵەتێكی ئەمنییەتی‬ ‫ل��ەم ناوچەیە بخاتە ب��ەردەم ب��ی��روڕای گشتی و‬

‫تەنیا لۆژیك و ئیستداللی ئ��ەم ك��ارەش بوونی‬ ‫هێزە چەكدارەكانی ك��ورد ل��ەم ناوچانەدا بووە‪.‬‬ ‫لەم پێوەندییەدا و لەسەر بنەمای ئەم سیاسەتە‪،‬‬ ‫شەپۆلێك لە گرتن و قۆڵبەستكردن و كەشوهەوای‬ ‫هەڕەشە و تۆقاندن بەسەر كوردستاندا زاڵ بووە‬ ‫كە ئەمەش خۆی بە بەشێك لە سیاسەت و پالنە‬ ‫گشتییەكانی رێژیم لە كوردستاندا دەێتە ئەژمار‪.‬‬ ‫ح��ك��ووم��ەت��ی دێ��م��وك��رات��ی��ك‪ ،‬حكوومەتی‬ ‫كۆمەاڵیەتیكردنی دەس��ەاڵت��ی سیاسییە‪ ،‬بەو‬ ‫وات��ای��ە ك��ە ل��ە كۆمەڵگایەكی دێموكراتیكدا‬ ‫دەسەاڵت لە پاوانی تاك یان گرووپێكی تایبەتدا‬ ‫نەبێت‪ .‬حكومەتی دێموكراتیك حكوومەتێكە كە‬ ‫لەوێ‌ گشت شارۆمەندان بە شێوەی راستەوخۆ‬ ‫و ن��اڕاس��ت��ەوخ��ۆ ل��ە دەس�����ەاڵت و چۆنیەتیی‬ ‫سیاسەتدانانی واڵت���دا دەور بگێڕن و ئەمەش‬ ‫فاكتەر و ئەسڵێكە ك��ە كۆمەڵگای ئێرانی و‬ ‫ب��ەت��ای��ب��ەت دەس��ەاڵت��گ��ەل��ی زاڵ ب��ەس��ەر ئێراندا‬ ‫لەگەڵی نامۆن و بنەمای حكوومەت لە ئێران و‬ ‫بەتایبەت لە رێژیمی كۆماری ئیسالمیدا لەسەر‬ ‫بنەمای كەڵەكەبوونی دەسەاڵتی سیاسی لەدەست‬

‫گرووپێكی تایبەت و بەرەوڕووبوونەوە و پێشگیری‬ ‫لە پەرەسەندن و دابەشبوونی ئەم دەسەاڵتەیە‪.‬‬ ‫چاالكانی م��ەدەن��ی و سیاسی و رێكخراوە‬ ‫ن��اح��ك��ووم��ەت��ی و ك��ول��ت��ووری��ی��ەك��ان دەورێكی‬ ‫بەرچاویان لە تێپەڕبوون ب��ەرەو دێموكراسی لە‬ ‫ه��ەر كۆمەڵگایەكدا هەیە و دەسەاڵتگەلێكی‬ ‫سەرەڕۆ و دیكتاتۆر وەكوو كۆماری ئیسالمی‪،‬‬ ‫درووستبوون و چاالكیی ئەم رێكخراوانەیان وەكوو‬ ‫هەڕەشەیەك لەسەر مانەوەی خۆیان پێناسە كردووە‬ ‫و دامەزرێنەران و چاالكانی ئەم دامەزراوەگەلەیان‬ ‫قۆڵبەست و راپێچی بەندیخانە كردووە‪ .‬كوردستان‬ ‫وەكوو ئاخێزگەی ئازادیخوازی و دێموكراسیخوازی‬ ‫ل��ە ئ��ێ��ران و وەك���وو كۆمەڵگایەكی زی��ن��دوو و‬ ‫ئەكتیڤ‪ ،‬بەردەوام توانیویەتی بە شێوەی بەرچاو‬ ‫ئازادبیران و چاالكانی مەدەنی و سیاسی پەروەردە‬ ‫بكات و وێڕای گشت گوشارەكان و بەكارهێنانی‬ ‫سیاسەتی هەڕەشە و سەركوت لە الیەن رێژیمەوە‪،‬‬ ‫ئەم رەوت��ە بە شێوەیەكی بەرباڵوتر و بەهێزتر لە‬ ‫رابردوو پەرەی سەندووە‪.‬‬ ‫ل��ە م����اوەی ئ���ەم چ��ەن��د م��ان��گ��ەی دواییدا‬

‫شەپۆلێكی بەرباڵوتر لە گرتن و قۆڵبەستكردنی‬ ‫چاالكانی كولتووری و مەدەنی و هاوواڵتییانی‬ ‫كورد‪ ،‬ناوچە كوردنشینەكانی لەخۆ گرتووە كە‬ ‫رێ���ژەی ئ��ەم گرتن و قۆڵبەستكردنانە ل��ە دوو‬ ‫ش��اری مەهاباد و ورم �ێ‌ زۆر بەرچاوتر بووە‪.‬‬ ‫لەسێدارەدان لەبەرچاوی خەڵك لە شارەكانی وەك‬ ‫كرماشان و ‪ ...‬و گرتنی چاالكانی ژینگەپارێز‬ ‫لە مەریوان و دەركردنی حوكمی زیندانی درێژماوە‬ ‫لەم م��اوەدا لە پێناو هەرچی زیاتر ئەمنییەتی‬ ‫نیشاندانی كوردستان بە شێوەیەكی بەرباڵوتر و‬ ‫بەرچاوتر درێژەی هەبووە‪ .‬دەستبەسەركردنی ‪128‬‬ ‫هاوواڵتیی كورد لە سەرەتای وەرزی پاییزەوە تا‬ ‫سەرەتاكانی مانگی بەفرانبار و دەركردنی حوكمی‬ ‫‪ 272‬ساڵ و ‪ 7‬مانگ بۆ ‪ 77‬هاوواڵتیی كورد‬ ‫ئاكامی ئەم سیاسەتەی رێژیم لەم ماوەیەدایە‪.‬‬ ‫ژمارەی گیراوان لە ناوچە كوردنشینەكان تا‬ ‫رادەیەكە كە «ئەكبەر ج��ەواه��ری»‪ ،‬دۆزگەری‬ ‫دادگای شۆڕشی شاری سنە ژمارەی بەندكراوانی‬ ‫لەم ش��ارە زیاتر لە رادەی گونجان (ڤرفیت)ی‬ ‫بەندیخانەكانی ئەم شارە ناو بردووە‪.‬‬ ‫رێژیم لە بەرەبەری هەڵبژاردنە نمایشییەكانی‬ ‫خولی نۆهەمی مەجلیسدا دەیهەوێت دیسانەوە بە‬ ‫درێژەدانی لێڕوانینی ئەمنییەتی لە كوردستاندا‬ ‫ئامانجی خوازراوی خۆی مسۆگەر بكات‪ ،‬بەاڵم‬ ‫تێپەڕینی زەمەن راستییەكی دیكەمان پێ‌ دەڵێت‪،‬‬ ‫راستی بەرەوپێشنەچوون و شكستهێنانی كۆی‬ ‫سیاسەتە ورد و گشتییەكانی رێژیم لە كوردستان‬ ‫و تەنانەت پشتكردنی ئەو كەسانەی كە تا دوێنێ‌‬ ‫فریوی درووشمەكانی رێژیمیان خ��واردب��وو‪ ،‬لەو‬ ‫رێژیمە‪.‬‬ ‫بێگومان كۆمەڵگای ئاگا و وشیاری كوردستان‬ ‫بە لێكدانەوەی ورد لە رەوشی هەنووكەیی رێژیم‪،‬‬ ‫ه��ەر وەك���وو راب���ردوو رق و بێزاریی خ��ۆی��ان لەم‬ ‫رێژیمە بە نەچوون بۆ سەر سندووقەكانی دەنگدان‬ ‫نیشان دەدەن و دیسانەوە دەیسەلمێنن كە كوردستان‬ ‫مەتەرێزی ئازادی و ئاخێزگەی دێموكراسییە‪.‬‬


‫ژمارە ‪ 573‬ـ ‪20‬ی ژانویەی ‪2012‬‬

‫‪11‬‬

‫بەكرێگیراوانی خۆجێیی و‬ ‫هێزی نیزامیی ئێران‪ ،‬راستەقینە یان نمایشی‬ ‫سیاسەتی حیزبە كوردستانییەكان‬ ‫وەرگێڕان‪ :‬رێبوار فانی‬ ‫وەرگێڕان بۆ كوردی‪« :‬كوردستان»‬ ‫حكوومەتی ئیسالمیی ئێران لە ماوەی رۆژانی‬ ‫راب�����ردوودا ه��ەڕەش��ەی ك���ردوو ك��ە ئ��ەگ��ەر واڵتانی‬ ‫رۆژئ��اوای��ی گەمارۆكانی خۆیان دژی ئەم رێژیمە‬ ‫ب��ەك��ردەوە بەڕێوە ببەن‪ ،‬دەرەنجامی وەه��ا كردەوەیەك‬ ‫داخستنی تەنگەی هۆرمۆز و سنوورداركردنی هاتوچۆ‬ ‫لەم ناوچەیەدا دەبێ‌‪ .‬بەاڵم راستییەكان شتێكی دیكەن‬ ‫و ئەویش ئەوەیە كە هێزی سنوورداری نیزامیی ئێران‬ ‫وەاڵمدەری بەڕێوەبردنی وەها هەڕەشەیەك لەكردەوەدا‬ ‫نیە و ج��ۆری��ك خۆهەڵكێشانی سیاسی و شەڕی‬ ‫تەبلیغاتی بۆ ئامانجگەلێكی روونە‪.‬‬ ‫وەها درێ��ژەدادڕی و بەخۆداهەڵگوتنی دنەدەرانە‬ ‫لە الیەن رێبەرانی كۆماری ئیسالمییەوە تا رادەیەك‬ ‫توانی ببێتە هۆی بەرزبوونەوەی نرخی جیهانیی نەوت‪.‬‬ ‫لەم داییانەدا ئێران بە بەڕێوەبردنی مانۆڕێكی نیزامی‬ ‫بە ناوی ویالیەتی ‪ 90‬لە كەنداوی فارسدا هەوڵی دا‬ ‫كە تواناییەكانی خۆی پیشان بدا‪ .‬ئێران بە نیشاندانی‬ ‫مووشەكە دژە ناوەكان‪ ،‬مووشەكە دژە هەواییەكان و‬ ‫هەروەها بەلەمە خێرا شەڕییەكان بانگەشەی ئەوەی‬ ‫كرد كە دەتوانێ‌ لە داخستنی تەنگەی هۆرمۆزدا‬ ‫رۆلێكی گرینگ بگێڕێ‌‪ .‬ئ��ەو چەكوچۆاڵنەی‬ ‫كە لەو م��ان��ۆڕەدا بەكاربران لە راستیدا پەیامێكی‬ ‫روون ب��وون بۆ واڵتانی دراوسێی ئێران‪ .‬هێندێ‌ لە‬ ‫چەكوچۆڵەكان بەتایبەت فڕۆكە شەڕكەرەكانی ‪4-F‬‬ ‫و هەلیكۆپتەەكان هیچ پێوەندییەكیان بە ئامانجەكانی‬ ‫مانۆڕەكەوە نەبوو و لەوانەیە تەنیا بە مەبەستی گەورە‬ ‫نیشاندان و كاری تەبلیغی بەكار هێنرابن‪ .‬ئەم مانۆڕە‬ ‫بەتەواوی نمایشی بوو چوونكە كۆماری ئیسالمی‬ ‫هیچ شێلگیرییەك بۆ داخستنی تەنگەی هۆرمۆز لە‬

‫خۆیدا نابینێ‌‪ .‬لەوانەیە پرسیارێك كە بێتە ئاراوە ئەوە‬ ‫بێ‌ كە توانایی راستەقینەی عەمەلیاتی و وێرانكاریی‬ ‫ئێران دەتوانێ‌ تا چ رادەیەك بێ‌؟ بۆ وەاڵمدانەوە بەم‬ ‫پرسیارە سەرەتا دەرەنجامەكانی داخستنی تەنگەی‬ ‫هۆرمۆز دەخەینە بەرباس‪ .‬لە رۆژدا نزیكەی ‪15‬‬ ‫میلیۆن بەمیل نەوت لەم تەنگەیەوە تێدەپەڕێ‌‪ ،‬هەر‬ ‫بۆیە ئەگەری داخستنی دەبێتە هۆی گرانبوونی‬ ‫زۆری نرخی نەوت و لە ئاكامدا گەیشتنی زیانێكی‬ ‫زۆر بە ئابووریی جیهانی‪.‬‬ ‫بێ‌ گومان ویالیەتە یەكگرتووەكانی ئامریكا و‬ ‫هێزە جیهانییەكانی دیكە لەبەرانبەر وەها كردەوەیەكدا‬ ‫كاردانەوەی توند نیشان دەدەن‪.‬‬ ‫كۆماری ئیسالمی بە هەڕەشەكردن بۆ داخستنی‬ ‫ئەم تەنگەیە داماویی خۆی نیشان دا‪ ،‬چوونكە ئەم‬ ‫ك��ارە ئاكامی بەتەواوی پێچەوانەی ب��ەدواوە دەبێ‌‪.‬‬ ‫بەو واتایە كە بەلەمەكان و ئامێرە داڕزا و كۆنەكانی‬ ‫ئێران دەك��ەون��ە ب��ەر توندترین هێرشە ئاسمانییەكان‪،‬‬ ‫راست وەك ئەوەی كە ناتۆ لە لیبیدا بەڕێوەی برد‪.‬‬ ‫ئێران خۆیشی لەو راستییە ئاگادارە و بەم هۆیەوە لە‬ ‫پیشەسازیی نیزامیی هێزی دەریاییدا سەرمایەگوزای‬ ‫زۆری نەكردووە و سەرمایەی خۆی زیاتر بۆ وزەی‬ ‫ناوكی تەرخان ك��ردووە‪ .‬ژێردەریاییەكانی ئێران زۆر‬ ‫خەسارهەڵگرن‪ ،‬بەو هۆیەوە كە لە جۆری ئلكتریكی‬ ‫ـ دیزڵین و هەر چەند رۆژ جارێك دەب�ێ‌ بێنە سەر‬ ‫ئاو‪ ،‬هەر بۆیە شوێنهەڵگرتن و پێكانیان ئاسان دەبێ‌‪.‬‬ ‫مووشەكە دژە ناوەكانی «‪ »ASM‬لەو چەكانەن‬ ‫ك��ە ئ��ێ��ران دەی����ەوەێ‌ ب��ەك��اری��ان بهێنێ‌‪ .‬ب���ەاڵم ئەم‬ ‫مووشەكانە تەنیا بۆ ئامانجە كورتماوەكان داڕێژراون‬ ‫و لە ئەگەری بەكارهێنان و تەقاندنیاندا خەدەمەكەیان‬ ‫ناتوانێ‌ لە بەرانبەر دژكردەوەی دوژمندا خۆ رابگرێ‌‪.‬‬ ‫كەشتییە شەڕكەرەكانی ئامریكا جێگیر لە كەنداوی‬ ‫فارس بە سیستمی هاوێشتنی مووشەك تەیارن هەر‬

‫بۆیە ئێران لە ئەگەری بەكارهێنانی مووشەكەكانی‬ ‫«‪»ASM‬دا دەبێتە دۆڕاوی شەڕێكی ماندووكەر‪.‬‬ ‫ئێران هەنووكە بە س��ەدان بەلەمی خێرای شەڕكەر‬ ‫تەیارە كە لە ب��واری ئیستانداردە نیزامییەكانەوە لە‬ ‫ب��اری چۆنایەتی و كەلوپەلی ش���ەڕەوە ل��ەخ��وارن و‬ ‫ل��ە ئ��ەگ��ەری رووب���ەڕووب���وون���ەوە ل��ەگ��ەڵ ناوشكێنە‬ ‫زەبەالحەكاندا كارامەیی خۆیان بە ه��ۆی توانایی‬ ‫الوازی بەرگری لەدەست دەدەن‪.‬‬ ‫س�����ەرەڕای ت�����ەواوی ئ���ەو الوازی���ی���ان���ەی ك��ە لە‬ ‫توانایی نیزامیی ئێراندا هەن وێدەچێ‌ كاریگەرترین‬ ‫ك��ەرەس��ەی��ەك ك��ە ب��ت��وان�ێ‌ ل��ەم پ��ێ��وەن��دی��ی��ەدا كەڵكی‬ ‫لێوەربگرێ‌‪ ،‬بەكارهێنانی مینە دەریاییەكان بێ‌‪.‬‬ ‫مینە دەریاییەكان بە ئاسانی لە الی��ەن بەلەمەكان‪،‬‬ ‫فڕۆكەكان ‪ ،‬ژێردەریاییە بچووكەكان و تەنانەت لە‬ ‫رێگەی قەراخ ئاویشەوە دەكرێ‌ دابنرێن‪ .‬بەكارهێنانی‬ ‫مین سەرەتاییترین و مەرگهێنەرترین چەكی دەریاییە‪.‬‬ ‫هەرچەند ئێران دەتوانێ‌ بە بەكارهێنانیان هێندێ‌ زەربە‬ ‫لە الیەنی بەرانبەر بدا بەاڵم نابێ لە بیر بكەین كە‬ ‫توانایی شەڕیی هێزی دەریایی ویالیەتە یەكگرتووەكان‪،‬‬ ‫ناتۆ و بریتانیا زۆر پێشكەوتووترە و بەربژارگەلێكی‬ ‫زۆری��ان بۆ بەربەرەكانێ‌ لەگەڵ توانایی میندانانی‬ ‫كۆماری ئیسالمی لەبەردەستدایە‪.‬‬ ‫بەگشتی بە لەبەرچاوگرتنی تەواوی ئەو كەرەسە‬ ‫نیزامییانەی كە كۆماری ئیسالمی لە دەستیدان‬ ‫لەوانەیە بتوانێ‌ بۆ ماوەیەی كورت رێگەی هاتوچۆی‬ ‫تەنگەی هۆرمۆز دابخا بەاڵم بەپێی الوازیی ئێران لە‬ ‫باری چەكوچۆڵەوە ناتوانی درێ��ژە بەو رەوت��ە بدا و‬ ‫هێزی بەربەرەكانێ‌ و بەرگریی نابێت‪.‬‬ ‫سەرچاوە‪The National :‬‬

‫كاردانەوەكانی بەرزبوونەوەی نرخی دۆالر‬ ‫لە بەرامبەر ریاڵدا‬ ‫ناسر ساڵحی ئەسڵ‬ ‫لەو ماوەیەدا هەواڵ و راپ��ۆرت و راڤەكردنی‬ ‫جۆراوجۆر لەسەر بەرزبوونەوەی نرخی دۆالر لە‬ ‫بەرامبەر "ریاڵ" پووڵی ئێراندا‪ ،‬سەرتیتری راگەیەنە‬ ‫گشتییەكان بوو‪ .‬هەر لەو ماوەیەدا نرخی ریاڵ لە‬ ‫بەرامبەر نرخی دۆالردا لەچاو دراوەكانی دیكە‬ ‫زۆر دابەزیوە و زیاتریش دادەبەزێ‌‪ .‬بەرزبوونەوەی‬ ‫نرخی دۆالر لە بەرامبەر نرخی ریاڵدا راستەوخۆ‬ ‫دەرەنجامی بارگرژیی سیاسەتەكانی ماڵی و‬ ‫پووڵی كاربەدەستانی رێژیمی كۆماری ئیسالمیی‬ ‫ئێرانە‪.‬‬ ‫دی���ارە رێ��ژی��م��ی ئ��ێ��ران ت��ا ئێستا ‪ 4‬ج��ار لە‬ ‫الی���ەن ش����ورای ئ��اس��ای��ش��ی رێ��ك��خ��راوی نەتەوە‬ ‫یەكگرتووەكانەوە گەمارۆی بە س��ەردا سەپاوە‪.‬‬ ‫ه��ەروەه��ا لە یەكەم رۆژەك��ان��ی ساڵی ‪2012‬ی‬ ‫زایینیدا ب���اراك ئۆباما س��ەرك��ۆم��اری ئامریكا‬ ‫گەاڵڵەی گەمارۆی بانكی ناوەندیی ئێرانی واژۆ‬ ‫كرد‪ .‬لە الیەكی دیكەوە یەكیەتیی ئوورووپا خۆی‬ ‫ئامادە دەكات بۆ گەمارۆ و نەكڕینی نەوتی ئێران‪.‬‬ ‫ئەو هۆكارانە دابەزینی نرخی ریاڵی لە بەرامبەر‬ ‫نرخی دۆالر خێراتر كردووە‪ .‬هەروەها ئێران لە بواری‬ ‫مودیرییەتكردن لە ئاستی كارگوزاریی بەرزدا و‬ ‫بەتایبەت لە دوو ساڵی رابردوودا تووشی قەیران‬ ‫هاتووە‪ .‬لە ئاكامدا هێندێ‌ مافیای ئابووری لە‬ ‫بازاڕی ئێراندا لە بواری بەرهەمهێنان‪ ،‬هەناردە و‬ ‫هاوردە‪ ،‬گەندەڵی و دزیدا واڵتی ئێرانیان تووشی‬ ‫قەیران و ئاڵۆزی كردووە‪ ،‬كە لە سەر��خواركردنی‬ ‫نرخی دراوە دەرەكییەكان و نرخی بورسدا دەستیان‬ ‫هەیە‪ .‬ئەگەر گەمارۆ نوێكانی ئامریكا و ئەو‬

‫گەمارۆگەلەی یەكیەتیی ئورووپا كە ئەگەریان‬ ‫لە ئارادایە بە هۆكارەكان زیاد بكەین‪ ،‬هۆیەكانی‬ ‫بەرزونزميی نرخی دراوی دەرەكی لە بازاڕەكانی‬ ‫ئێران زیاتر دەردەكەوێ‪.‬‬ ‫لە ئێستادا زیاتر لە ‪ 60‬میلیارد دۆالر لە‬ ‫بودجەی واڵت��ی ئێران لەسەر بنەمای ن��ەوت و‬ ‫داهاتی فرۆشی ن��ەوت‪ ،‬رێكخراوە و ك��اری پێ‬ ‫دەكرێت‪ .‬خاڵی گرینگ لێرەدایە‪ .‬بازاڕی نەوتی‬ ‫جیهان‪ ،‬پاش گەمارۆی بانكی ناوەندیی ئێران‬ ‫و نەكڕینی ن��ەوت ل��ە ئ��ێ��ران ل��ە الی��ەن واڵتانی‬ ‫سەنعەتییەوە‪ ،‬شاهیدی س��ەروخ��وارك��ردن��ی زۆر‬ ‫دەبێت‪ .‬كاریگەریی ئەو سەروخواركردنەش لەسەر‬ ‫هەموو رەهەندەكانی سیستمی بانكی و پووڵی‬ ‫شوێندانەر دەبێ‌‪ .‬هەر وەكوو نرخی دۆالر لەم چەند‬ ‫رۆژەی رابردوودا لە ‪ 1200‬تمەنەوە بووەتە نزیك‬ ‫بە ‪ 1800‬تمەن‪.‬‬ ‫بەشێك ل��ە زان��ای��ان��ی ئ��اب��ووری ل��ەس��ەر ئەو‬ ‫ب��اوەڕەن كە رێژیمی ئێران بە ئەنقەست و بە دوو‬ ‫هۆ نایهەوێت نرخی دۆالر لە بەرامبەر ریاڵدا‬ ‫رابگرێ‌‪:‬‬ ‫‪1‬ـ بۆ كەمكردنەوەی كورتهێنانی بودجەی‬ ‫ساڵی ‪ 1390‬و بەدەستهێنان و كۆكردنەوەی ریاڵ‬ ‫لە ب��ازاڕدا تا لە بودجەبەندیی ساڵی ‪1391‬دا‬ ‫تووشی كێشە نەبێ‌‪.‬‬ ‫‪2‬ـ ب��ەرزك��ردن��ەوەی نەغدینە "نقدینگی" ی‬ ‫بانكی ن��اوەن��دی لە رێگای فرۆشی دۆالر بە‬ ‫نرخی گران بە خەڵك‪ .‬لەم رێگایەوە هەم دەتوانێ‌‬ ‫نەغدینە ك��ۆ ب��ك��ات��ەوە و ه��ەم دەت��وان �ێ‌ پووڵی‬ ‫ی��اران��ەی نەغدیی خەڵك كە بە ه��ۆی گەمارۆ‬ ‫نێونەتەوەییەكانەوە نەیتوانیوە دابینی بكات لەم‬

‫رێ��گ��ای��ەوە پ��ەرداخ��ت��ی بكات و ل��ە ناڕەزایەتیی‬ ‫خەڵكی هەژار كەم بكاتەوە‪.‬‬ ‫ئەو كردەوەی سیاسەتگوزارانی پووڵی و ماڵیی‬ ‫رێژیم ئەگەر وابێ‌ كە دەگوترێ‌ لە كورتخایەندا‬ ‫رەنگە ببێتە ه��ۆی كەمكردنەوەی كورتهێنانی‬ ‫بودجە‪ ،‬بەرزبوونەوەی نەغدینەی بانكی ناوەندی‬ ‫و پەرداختی ی��اران��ەك��ان‪ ،‬ب��ەاڵم لە درێژخایەندا‬ ‫دەبێتە هۆی ئاوسانی سەرسووڕهێنەر‪ ،‬گرانیی‬ ‫ك���ااڵ و خ���ەدەم���ات ب��ەگ��ش��ت��ی و ه���ەژاری���ی و‬ ‫ن��ەداری��ی زی��ات��ری خ��ەڵ��ك‪ .‬ل��ە الی��ەك��ی دیكەوە‬ ‫ئەگەر سیاسەتگوزارانی ماڵی و پووڵیی رێژیم‪،‬‬ ‫سیاسەتەكانی ماڵی و پووڵیی واڵتی چینیان وەك‬ ‫پارادایمی سیاسەتەكانی خۆیان هەڵبژاردبێت‪ ،‬ئەوە‬ ‫لە ه��ەڵ��ەدان‪ .‬چوونكە چین واڵتێكی لە حاڵی‬ ‫گەشەكردندایە و كااڵكانی لە زۆربەی واڵتانی‬ ‫سەنعەتیدا دەفرۆشرێن‪ .‬لە الیەكی دیكەوە نرخی‬ ‫"یوان"‪ ،‬پووڵی نەتەوەیی چین لە نرخی دۆالر لە‬ ‫ئاستی بازاڕەكانی جیهاندا كەمترە‪ ،‬تاكوو نرخی‬ ‫فرۆشی كااڵی چینی لە بازاڕدا هەرزانتربێ‌‪ .‬بەاڵم‬ ‫خۆ واڵتی ئێران نە كااڵی سەنعەتیی هەناردەیی‬ ‫هەیە‪ ،‬تا لە بازاڕەكانی جیهانیدا بیفرۆشێت و نە‬ ‫واڵتێكی لە حاڵی گەشەكردندایە‪.‬‬ ‫دەرەنجامی ئەو سەروخواركردنی نرخی دۆالرە‬ ‫لە بازاڕەكانی ئێراندا‪ ،‬هەم لەسەر سیستمی بانكی‬ ‫شوێندانەریی نیگەتیڤی دەبێت و هەم دەبێتە هۆی‬ ‫گرانی‪ ،‬ئاوسانی ئابووری‪ ،‬بێكاری و هەژاری‬ ‫و ل��ە ئ��اك��ام��دا ن��اڕەزای��ەت��ی��ی ب��ەری��ن��ی خەڵكی‬ ‫لێدەكەوێتەوە‪.‬‬

‫ئاگری ماكۆ‬ ‫وەرگێڕان بۆ كوردی‪« :‬كوردستان»‬ ‫بەشی دووەم و كۆتایی‬ ‫بە روودان���ی شۆڕشی ‪ 1357‬لە ئێران و دواتر‬ ‫هێرشی هێزەكانی رێژیمی تازەبەدەسەاڵتگەیشتوو‬ ‫ب��ۆ س��ەر كوردستانی ئ��ێ��ران و كوشتوبڕی سەدان‬ ‫كەس لە كوردەكان و روودان��ی شەڕی سێ‌ مانگە‬ ‫ل��ە ك��وردس��ت��ان��دا و دوات���ر شكستی ق��ورس��ی رێژیم‬ ‫و راگ��ەی��ان��دن��ی ئ��اگ��رب��ڕ‪ ،‬رێ��ژی��م ب���ەوەی زان���ی كە‬ ‫شكستدانی بزووتنەوەی كوردەكان بەبێ‌ كەڵكوەرگرتن‬ ‫لە بەكرێگیراوی خۆجێیی ن��ەل��واوە و ب��ەم پێیەش‬ ‫دەستی كرد بە تەماع وەبەرنانی كۆمەڵێك مۆرە كە‬ ‫دەیتوانی كاریان لەسەر بكات‪ .‬بەاڵم بۆ یەكەمین‬ ‫جار لە مێژووی كوردستاندا‪ ،‬رێبەرێكی خەباتگێڕ‬ ‫دەستی دایە خەسارناسی ئەم خاڵە الوازەی كوردەكان‬ ‫و هەوڵی دا ئەم پیالنە لە گەڕ بخات‪ .‬عەبدولڕەحمان‬ ‫قاسملوو‪ ،‬رێبەری كارامەی كورد بە بەشداریدانی‬ ‫هەموو چین و توێژەكانی نەتەوەی كورد و لەقاودانی‬ ‫پیالنەكانی رێژیم بۆ كوشتنی كوردەكان بەدەستی‬ ‫خ��ۆی��ان‪ ،‬زۆرب���ەی ه���ەرەزۆری ئاغا كوردەكانی لە‬ ‫دەوری ب��زووت��ن��ەوەی ك��ورد ك��ۆ ك���ردەوە و بەرەبەرە‬ ‫روانگەی بەرین لە داخوازییەكانی نەتەوەی كوردی‬ ‫ب��ۆ ش��ی ك��ردن��ەوە ك��ە ل��ە ئاكامدا و بەپێی وتەی‬ ‫كریس كوچێرا‪ ،‬كوردستانی ئێران لە بەراورد لەگەڵ‬ ‫بەشەكانی دیكەی كوردستان لە سەردەمی ژیانی‬ ‫قاسملوودا كەمترین بەكرێگیراو و جاشی تێدا بوو‪.‬‬ ‫بێگومان رۆڵی دوكتور قاسملوو لە لەكارخستنی ئەو‬ ‫پیالنەدا‪ ،‬زۆر چارەنوسساز بووە كە پێویستە هەمیشە‬ ‫لە الپەڕەكانی مێژووی نەتەوەی كورددا باسی لەسەر‬ ‫بكرێ‌‪.‬‬ ‫سیاسەتی درووست و ئۆسوولی حیزبی دێموكراتی‬ ‫كوردستانی ئێران لە هەڵسوكەوت لەگەڵ دیلەكان‬ ‫و بریندارەكانی شەڕ و رەچاوكردنی كۆنوانسیۆنی‬ ‫ژێنێڤ بۆ هەڵسوكەوت لەگەڵیان ب��وو بە هۆی‬ ‫ئ��ەوە ك��ە زۆرب���ەی دیلەكان جارێكی دیكە چەك‬ ‫هەڵنەگرنەوە و تەنانەت هێندێك چەكی پێشمەرگەیان‬ ‫لە ش��ان ك��رد و تا دوایین ساتی ژیانیان لە پێناو‬ ‫ئارمانەكانی نەتەوەكەیان شەڕیان كرد و گیانیان‬ ‫فیدای ئەو ئارمانجگەلە كرد‪ .‬ئەم سیاسەتە بەپێی‬ ‫قسەی كۆمەڵێك لە كادر و پێشمەرگەكانی حیزبی‬ ‫دێموكرات‪ ،‬ب��وو بە ه��ۆی راكێشانی چەند كەسی‬ ‫غەیرەكورد بۆ ریزی حیزبی دێموكرات بە رێبەری‬ ‫قاسملوو و هەروەك دەبینین چەندین كەسی ئەرتەشی‬ ‫كە خاوەن پلەی نیزامی وەك س��ەروان‪ ،‬سەرگورد و‬ ‫هتد بوون‪ ،‬هاتنە نێو حیزبی دێموكراتەوە و تا دوایین‬ ‫ئاستی ژیانیان شەڕیان كرد و هیچكات پشتیان لە‬ ‫نەتەوەكەیان نەكرد‪.‬‬ ‫ئ��ەم سیاسەتە داڕێ����ژراوەی حیزبی دێموكرات‪،‬‬ ‫رەهەندی بەرفراوانترى بەخۆیەوە دەگرت و مەالكانی‬ ‫كوردستان بەپێچەوانەی مەال ئیدریسی بتلیسی‪،‬‬ ‫دێنە نێو ب��زووت��ن��ەوەوە و كەسایەتییە ئایینییەكان‬ ‫و شێخەكانی نەقشبەندی و ق��ادری��ش ل��ە ریزی‬ ‫خەباتگێڕانی دێموكراتدا دەبینرێن‪ .‬سیاسەتێكی‬ ‫درووست كە پێشی بە روودانی شەڕی براكوژی لە‬ ‫كوردستانی ئێراندا گرت‪.‬‬ ‫رێ��ژی��م��ی ك���ۆم���اری ئ��ی��س�لام��ی بەمەبەستی‬ ‫درووستكردنی پیرۆزی لە الی بەكرێگیراوانی خۆی‪،‬‬ ‫پالنێكی لە بەرامبەر ناوی پیرۆزی پێشمەرگەدا لە‬ ‫ژێ��ر ن��اوی «پێشمەرگە موسوڵمان» هێنایەئاراوە‬ ‫و لەم پێناوەشدا بە شێوەی جۆراوجۆر هەوڵی دەدا‬ ‫«پێشمەرگەكانی حیزبە كوردستانییەكان» بە‬ ‫كافر و جاش و خائین و بەكرێگیراوانی خۆی بە‬ ‫«پێشمەرگەی موسوڵمان» بناسێنێ‌‪.‬‬ ‫لە پالنێكی دیكەدا‪ ،‬كۆماری ئیسالمی وشەی‬ ‫«بەسیج»ی لە نێو خەڵكدا باو كردووە و كەسانێك‬ ‫كە مل ب��ەو ن��اوە دەدەن‪ ،‬ئیمكاناتی ماڵی دەخاتە‬ ‫بەردەستیان و ژیانی منداڵەكانیان دابین دەكات‪.‬‬

‫هەر لەو پێناوەدا بوو كە لە قۆناخەكانی ناوەندی‬ ‫و دوان���اوەن���دی ل��ە قۆتابخانەكاندا «بسیج دانش‬ ‫أموزی»ى هێنایە گۆڕێ‌ و كەسانێك كە نەدەبوونە‬ ‫بەسیج‪ ،‬لە چوون بۆ زانستگا بێبەش دەكران كە هەر‬ ‫لەو پێوەندییەدا هەزاران الوی كورد بە هۆی ملنەدان‬ ‫بە بەكرێگیراوبوون‪ ،‬وازیان لە خوێندن هێنا یان ئێرانیان‬ ‫بەجێ هێشت‪ .‬لەم پیالنەشدا‪ ،‬زۆرێك لە قوتابيیان و‬ ‫خوێندكاران تەنیا بۆ گەیشتن بە قۆناخەكانی خوێندن‬ ‫بە ناچاری دەبوونە ئەندامی بەسیج‪ ،‬بەاڵم هیچكات‬ ‫نەدەبوونە بەكرێگیراوی دڵخوازی رێژیم‪ ،‬بەڵكوو بە‬ ‫دژی بەرژەوەندییەكانی رێژیم خەباتیان دەكرد و لە‬ ‫بەرگی بەسیجدا‪ ،‬دەبوونە ئەندامی حیزب و الیەنە‬ ‫جیاجیاكانی كوردستان و بە نەتەوەكەیان وەفادار‬ ‫دەمانەوە‪ .‬ئەگەرچی رێژیم پێی وابوو بە هۆی ئەم‬ ‫سیاسەتەوە توانیویەتی دژی حیزبەكانی كوردستان‬ ‫كار بكات‪ ،‬بەاڵم بە ك��ردەوە و بە تێپەڕینی زەمان‬ ‫خودی رێژیم بەوەی زانی كە ئەو كەسانە تەنیا لەبەر‬ ‫قازانجی خۆیان یان بە ناچاری بوونەتە ئەندامی‬ ‫بەسیج و هەر بۆیە مەترسییەكی دیكە لەسەر كۆماری‬ ‫ئیسالمی درووست ببوو كە بوونی چەك لە دەستی‬ ‫ئەو كەسانە بوو كە ئەگەر رۆژێك بارودۆخەكە ئاڵۆز‬ ‫بوو‪ ،‬ئەو كەسانە بە دڵنیاییەوە بە هەمان چەك كە‬ ‫رێژیم پێی دابوون‪ ،‬بە دژی خودی رێژیم رادەوەستان‪.‬‬ ‫هەر بۆیە لە قۆناخی دوات��ردا‪ ،‬زۆرب��ەی چەكەكان‬ ‫لەدەست بەسیجییە ك��وردەك��ان سەندرایەوە و تەنیا‬ ‫كارتێكی نیشاندەری بەسیجی بووونیان پێدرا كە لە‬ ‫سەفەری ئەمدواییانەی خامنەیی بۆ ئۆستانەكانی‬ ‫كرماشان و كوردستان و لە كاتی رژەی سەربازيی‬ ‫بەسیجییەكاندا ئەم راستییە بە تەواوی دەركەوت‪ ،‬بە‬ ‫شێوەیەك كە تەنیا بەسیجییە كوردەكان چەكیان پێ‌‬ ‫نەبوو و هێزەكانی دیكە هەموویان چەكیان پێ‌ بوو‪.‬‬ ‫دواتر‪ ،‬بوونی فەزای سایبێری و پێوەندیی بەرباڵو‬ ‫لەگەڵ نێوخۆی ئێران و بەپێچەوانەوە و هەروەها‬ ‫بوونی چەندین كاناڵی تەلەفزیۆنی سەر بە حیزبە‬ ‫كوردستانییەكانی بەرهەڵستكاری رێژیم‪ ،‬كۆماری‬ ‫ئیسالمی ناچا كرد كە روو بكاتە پەروەردەكردنی‬ ‫نەوەیەك لە بەكرێگیراوانی بەناو قەڵەم بەدەست وەك‬ ‫عرفان قانعی فەرد‪.‬‬ ‫ل��ەم ق��ۆن��اخ��ەدا هەڵسوكەوتی زۆرب����ەی حیزبە‬ ‫كوردستانییەكان و بەتایبەت پەیامی سكرتێری‬ ‫گشتیی حیزبی دێموكراتی كوردستانی ئێران‪،‬‬ ‫مستەفا هیجری روو لە بەكرێگیراوان و ئەوانەی‬ ‫رێگەی خیانەتیان گرتبووە بەر‪ ،‬هەڵگری تێرامانە‪.‬‬ ‫حیزبی دێموكراتی كوردستانی ئێران لەو هەلومەرجە‬ ‫هەستیار و ئاڵۆزەی كۆمەڵگا و راست لە كاتێكدا‬ ‫رێژیم بە ت��ەواوی بیری لە جێبەجێكردنی پیالن و‬ ‫بەرنامەی نوێ‌ بۆ پەرەدان بە بەكرێگیراوی لە نێو‬ ‫خەڵكدا بوو و لە كاتێكدا زۆرێك لە بەكرێگیراوانی‬ ‫رێژیم بەرەبەرە خەریك بوو لە پیالنەكانی رێژیم و‬ ‫خیانەتدا نوقم دەب��وون‪ ،‬بە پەیامێكی گرینگ روو‬ ‫لەو كەسانەی نائاگایانە یان لە رووی ناچارییەوە‬ ‫ببوونە بەكرێگیراو‪ ،‬دەالقەیەكی نوێی روو لە خەباتی‬ ‫خەڵكی كوردستان كردەوە و ئەوانی وشیار ��ردەوە و‬ ‫خوازیاری گەڕانەوەیان بۆ باوەشی گەرمی نەتەوە‬ ‫بوو‪.‬‬ ‫لەم قۆناخەدا‪ ،‬ژمارەیەكی زۆر لەوانەی پێشتر‬ ‫بەكرێگیراو ب��وون و تەنانەت كەسانێكی بەرابردوو‬ ‫كە هێشتا دەستیان خوێنی رۆڵەكانی ك��ورد سوور‬ ‫نەببوو‪ ،‬گ��ەڕان��ەوە ری��زی نەتەوەی ك��ورد و زۆریان‬ ‫لەگەڵ حیزبە كوردستانییەكان پێوەندییان گرت و لە‬ ‫راب��ردووی خۆیان مەودایان گرت‪ .‬لە راستیدا ئەو‬ ‫پەیامە روون��ە و لێبوردنی كەسانێك كە بە جۆرێك‬ ‫كەوتبوونە داوی پیالنەكانی رێژیمەوە‪ ،‬دەرەتانێك بوو‬ ‫كە هەر كەسێكی فریوخواردوو ئاواتی دەخواست‪.‬‬ ‫پەیامی حیزبی دێموكراتی كوردستان‪ ،‬شەپۆلێك لە‬ ‫خۆشحاڵی لە نێو خەڵكدا بە دواوە بوو و لە راستیدا‬ ‫هێزێكی لەدەستچووی بۆ گەل گەڕاندەوە‪.‬‬

‫بۆ هاوكاریی زیاتری هێزە دێموكرات و پێشكەوتووەكانی ئێران تێبكۆشین‬


‫رۆژنامەی «كوردستان» و ماڵپەڕەكانی حیزبی دێموكراتی كوردستانی ئێران‬ ‫لە تۆڕی جیهانیی ئینتێرنێتدا‪:‬‬ ‫‪http://www.pdki.org‬‬ ‫‪pdkiran@club-internet.fr‬‬

‫‪www.kurdistanmedia.com‬‬ ‫‪info@kurdistanmedia.com‬‬

‫‪Organ of the Central Committee of Democratic Party of Iranian Kurdistan‬‬ ‫‪No: 573 20 Janu 2012‬‬

‫بریسكانەوەی «دابڕانی نادر لە سیمین» لە گۆڵدن گلوبدا‬ ‫«جیابوونەوەی نادر لە سیمین» بە دەرهێنەریی‬ ‫ئەسغەر فەرهادی‪ ،‬خەاڵتێكی گرینگی‬ ‫دیكەی بواری سینمای وەرگرت‪ .‬ئەم فیلمە‬ ‫ئێرانییە لە رێوڕەسمی بەخشینی خەاڵتەكانی‬ ‫‪69‬هەمین رێوڕەسمی «گۆڵدن گلوب» كە‬ ‫دووشەممە‪26 ،‬ی بەفرانبار بەڕێوە چوو‪،‬‬ ‫ێ بەخشرا‪.‬‬ ‫خەاڵتی باشترین فیلمی دەرەكی پ ‌‬ ‫بەپێی راپۆرتی بی‪.‬بی‪.‬سی‪ ،‬ئەم فیلمە بۆ‬ ‫وەرگرتنی خەاڵتەكە‪ ،‬لەگەڵ فیلمەكانی‬ ‫«خوێن و هەنگوێن» بە دەرهێنەریی ئانجلینا‬ ‫جوولی‪« ،‬گوڵەكانی شەڕ» بە دەرهێنەریی‬ ‫ژانگ ییمۆ‪« ،‬كوڕێكی بە پاسكیلەوە» بە‬ ‫دەرهێنەریی برایانی داردێن و فیلمی «پێستەى‬ ‫كە ژیانی تێدا دەكەین» بە دەرهێنەریی پێدرۆ‬ ‫ئالمۆدوار ركەبەری دەكرد‪.‬‬ ‫لەیال حاتەمی و پەیمان مەعادی‪،‬‬ ‫ئەكتەرەكانی رۆڵی یەكەمی ژن و پیاو لەو‬ ‫فیلمەدان‪« .‬دابڕانی نادر لە سیمین» بۆ‬ ‫بەشداری لە هەشتادو چوارەمین خولی‬ ‫رێوڕەسمی ئۆسكار‪ ،‬مەزنترین رووداوی‬

‫تووشبوون بە ئینتێرنێت هەمان كاریگەریی تووشبوون بە ماددەی سڕكەری هەیە‬

‫توێژەران خەریكی تاقیكاری لەسەر‬ ‫رێگەگەلێك بۆ دەرمانی «تووشبوونی‬ ‫ئانالین»ن‪ .‬دۆزینەوە نوێكانی توێژەران نیشان‬ ‫دەدا كە تووشبوون بە ئینتێرنێت‪ ،‬بە «ماددەی‬ ‫ێ كە پێشتر‬ ‫سپی»ی مێشك خەسار دەگەیێن ‌‬ ‫تەنیا لە مێشكی تووشبووان بە ئەلكۆل و‬

‫سزای ‪ 6‬مانگ تا ‪ 2‬ساڵ زیندان بۆ‬ ‫ئەوانەی سەتەالیتان هەیە‪ ،‬دیاری كراوە‬ ‫كۆكردنەوەی ساجەكانی سەتەالیت لە شوێنە‬ ‫جیاجیاكانی ئێران پەرەی سەندووە و كۆماری‬ ‫ئیسالمی بۆ پێشگرتن لە كەڵكوەرگرتنی خەڵك‬ ‫لە سەتەالت‪ ،‬سزای قورسی دیاری كردووە‪.‬‬ ‫بەپێی رۆژنامەی «روزگار»‪ ،‬سزای ئەو‬ ‫كەسانەی سەتەالت و ئامێرە سەتەالیتییەكانیان‬ ‫هەیە‪ ،‬لە ‪ 6‬مانگ تا ‪ 2‬ساڵ زیندان‪ ،‬سزای‬ ‫نەقدی و لێدانی قامچییە‪.‬‬ ‫رەوتی كۆكردنەوەی سەتەالیت لە كوردستاندا‬ ‫بەرباڵوترە‪ .‬عەلیڕەزا شاموحەممەدی‪،‬‬ ‫سەرۆكی پۆلیسی كۆماری ئیسالمی لە‬ ‫پارێزگای كوردستان ماوەیەك لەمەوپێش‬ ‫لە وتووێژ لەگەڵ هەواڵدەریی دەوڵەتیی‬ ‫«مێهر» رایگەیاند كە لە نۆ مانگی سەرتای‬ ‫ئەمساڵدا «‪ 61‬هەزار و ‪ 882‬جۆر كەرەستەی‬ ‫سەتەالیت‪ ،‬دۆزراونەتەوە و دەستیان بەسەردا‬ ‫گیراوە‪ ».‬هەروەها رایگەیاندووە كە لە بەراورد‬

‫لەگەڵ هەمان ‪ 9‬مانگ لە ساڵی پێشووتردا‪،‬‬ ‫كۆكردنەوەی كەرەستە سەتەالیتییەكان ‪73‬‬ ‫لەسەد زیادی كردووە‪ .‬هەروەها رایگەیاندووە‬ ‫كە لەو ‪ 9‬مانگەدا‪ ،‬بەگشتی ‪ 1942‬كەس‬ ‫لەو كەسانەی كەرەستە سەتەالیتییەكانیان‬ ‫باڵو كردووەتەوە یان سەتەالیتیان دامەزراندووە‪،‬‬ ‫یان بۆ جاری دووهەم كەڵكیان لە سەتەالیت‬ ‫وەرگرتووە‪ ،‬قۆڵبەست كراون و دراونەتە شوێنە‬ ‫پێوەندیدارە دادوەرییەكانی رێژیم‪ .‬هەواڵدەریی‬ ‫«كوردپا» باڵوی كردەوە كە بەپێی ئامارە‬ ‫فەرمییەكان‪ ،‬تەنیا لە یەك حەوتووی یەكەمی‬ ‫ئەمساڵی زایینیدا‪ ،‬تەنیا لە شاری مەریوان‬ ‫هەزار و ‪ 244‬ئامێری سەتەالیتی لە الیەن‬ ‫هێزی ئینتیزامییەوە دەستیان بەسەردا‬ ‫داگیراوە‪ .‬لە پارێزگای ئۆرومیەشدا‪ ،‬تەنیا‬ ‫لە ماوەی ‪ 10‬رۆژدا دەست بەسەر ‪3027‬‬ ‫ئامێری سەتەالیتی گیراوە‪.‬‬

‫باران‬

‫لە چاوبەستە راگەیێنییەكانی‬ ‫بەرەبەری شانۆی هەڵبژاردن‬

‫هەڵبژێردراوە‪.‬‬ ‫سینمایی‪،‬‬ ‫ئەم فیلمە لە شەست و‬ ‫یەكەمین دەورەی فستیڤاڵی‬ ‫نێونەتەوەیی فیلمی بێرلین‪،‬‬ ‫خەاڵتی ورچی زێڕینی بۆ‬ ‫باشترین فیلم و ‪ 2‬خەاڵتی‬ ‫ورچی زێوینی بۆ باشترین‬ ‫ئەكتەری ژن و باشترین‬ ‫ئەكتەری پیاو وەرگرت‪.‬‬ ‫خەاڵتەكانی گۆڵدن گلوب‬ ‫كە پاش خەاڵتەكانی‬ ‫ئۆسكار‪ ،‬بە گرینگترین‬ ‫خەاڵتی سینمایی لە ئامریكا‬ ‫دەژمێردرێن‪ ،‬لە الیەن‬ ‫ئەنجوومەنی چاپەمەنییە‬ ‫هالیوود‬ ‫بیانییەكانی‬ ‫(‪)HFPA‬وە دەبەخشرێن‪.‬‬

‫ماددەی سڕكەردا دەبینرا‪.‬‬ ‫بەپێی راپۆرتی دۆیچەوێلە‪ ،‬راپۆرتگەلێك باڵو‬ ‫بوونەتەوە كە دەریدەخەن‪ ،‬ئاڵوگۆڕەكانی نێو‬ ‫مێشكی بەكارهێنەرانی تووشبوو بە ئینتێرنێت‪،‬‬ ‫زۆر لەو كێشانە دەچن كە لە مێشكی‬ ‫ئەلكۆلییەكان یان تووشبووانی كوكائینیدا‬

‫زایـــــەڵــــــــە‬

‫سەرهەڵدەدەن‪ .‬ئەمە‬ ‫یەكەمین جارە كە‬ ‫وەها لێكچوونگەل و‬ ‫پێوەندیگەلێك لە نێوان‬ ‫جۆرە جیاوازەكانی‬ ‫تو و شبو و ند ا‬ ‫دەدۆزرێنەوە‪.‬‬ ‫بەپێی ئەم سەرچاوە‪،‬‬ ‫ر ۆ ژ نا مە ی‬ ‫ئیند يپێند ێنت‬ ‫راپۆرتی داوە كە‬ ‫توێژەران لە رێگەی‬ ‫تاوتوێكردنی وردی‬ ‫ئێسكەنە ‪MRI‬یە‬ ‫گیراوەكان لە مێشكی‬ ‫بەكارهێنەرانی الوی تووشبوو بە ئینتێرنێت و‬ ‫دواتر بەراوردكردنی ئەو وێنانە لەگەڵ ئەو‬ ‫ئێسكەنانەی لە تووشبووان بە ئەلكۆل و‬ ‫ماددەی سڕكەر دابین كرابوو‪ ،‬بەوەیان زانی‬ ‫كە فیبرەكانی «ماددەی سپی»ی مێشكی‬

‫ئەو كەسانەش تووشی خەسارگەلێكی لێكچوو‬ ‫ببوون‪.‬‬ ‫بەپێی ئامارەكان‪ 5 ،‬تا ‪ 10‬لە سەدی‬ ‫بەكارهێنەرانی ئینتێرنێت‪ ،‬بە تووشبوو‬ ‫دەژمێردرێن‪ ،‬بەو واتا كە ناتوانن هەڵسوكەوتی‬ ‫خۆیان بەنیسبەت ئەم دیارە تێكنۆلۆژیكییە‬ ‫كۆنترۆڵ و بەڕێوەبەری بكەن‪ .‬بۆ نموونە‪،‬‬ ‫بە هۆی تووشبوونی دایكێكی ‪ 28‬ساڵە بە‬ ‫ێ سااڵنەكەی بە هۆی‬ ‫ئینتێرنێت‪ ،‬منداڵە س ‌‬ ‫برسیەتی گیانی لەدەست دا و ئەم دایكە‬ ‫ئامریكاییە هەنووكە حوكمی ‪ 25‬ساڵ زیندانی‬ ‫بۆ بڕاوەتەوە‪ .‬مەترسیی تووشبوونی رێژەیەكی‬ ‫زیاتر لە خەڵكی جیهان بە ئینتێرنێت‪ ،‬لە‬ ‫ئارادایە‪ .‬توێژەران لەسەر ئەو باوەڕەن كە‬ ‫دۆزینەوەكانی ئەم لێكۆڵینەوەیە‪ ،‬دەتوانێ‌ لە‬ ‫پێناو دۆزینەوەی ریشەكانی زۆرێك لە كێشە‬ ‫هەڵسوكەوتییەكانی ئەو تووشبووانە و دواتر‬ ‫دەرمانكردنیان یارمەتیدەر بێ‌‪.‬‬

‫بە نزیكبوونەوە لە شانۆی هەڵبژاردنی‬ ‫مەجلیسی نۆیەم لە ئێراندا‪ ،‬كۆماری‬ ‫ئیسالمی ئەمجارەیش وەك جارەكانی پێشوو‬ ‫خەریكی فەزاسازییە تا ئەم هەوڵە درۆیینە‬ ‫النیكەم تا رۆژی دەنگدان بە راست لە‬ ‫قەڵەم بدا و هەرچی زیاتر لە ئامانجەكانی‬ ‫نزیك ببێتەوە‪ .‬بۆ كۆماری ئیسالمی وەها‬ ‫فەزاسازییەك ئەوەندە نرخی هەیە كە هەموو‬ ‫دامودەزگا جۆراوجۆرەكانی خۆی لە پێناویدا‬ ‫وەگەڕ بخات‪ ،‬چوونكە وەها شانۆسازییەك‬ ‫ئەگەر بۆ خەڵك هیچ كەڵكێكی نیە‪ ،‬بۆ‬ ‫ئەو رێژیمە كەڵك و سوودی زۆرە‪ .‬كۆماری‬ ‫ێ‬ ‫ئیسالمی لەو رێگەیەوە نەتەنیا دیهەو ‌‬ ‫سیمایەكی پێچەوانە لە خۆی بە بیروڕای‬ ‫گشتیی جیهان نیشان بدات و خەڵكی ئێران‬ ‫بە هۆیەوە سەرقاڵ بكات‪ ،‬بەڵكوو یارییەكیش‬ ‫وەڕێ دەخات تا تێگەیشتنی هەڵەی بەشێك لە‬ ‫ێ‬ ‫مۆرە و الیەنگرە نائاگاكانی خۆی سەرلەنو ‌‬ ‫بەرهەم بهێنێتەوە‪.‬‬ ‫یەكێك لەو دامودەزگایانەی كۆماری ئیسالمی‬ ‫كە لەم فەزاسازییانەدا بەشدارە‪ ،‬دەزگای‬ ‫ئیدئۆلۆژیكی راگەیەنە گشتییەكانی ئەو‬ ‫رێژیمەیە كە لەسەر حەسێبی ماڵی خەڵك و‬ ‫پارەی نەوتی واڵت‪ ،‬لە تێكنێكدا كەمتر لە‬ ‫راگەیەنە گشتییەكانی واڵتانی دیكە نیە و لە‬ ‫تاكتیكی هەواڵسازیی بەالڕێدابەریشدا بە قەدەر‬ ‫توانایی ئەو رێژیمە لە هەڵفریواندنی بیروڕای‬ ‫گشتی‪ ،‬توانایە‪ .‬لێرەدا بە كورتی تەنیا ئاماژە‬ ‫بە سێ‌ شێوازی سەرەكی ئەو دەزگایە لە‬ ‫پێناو فەزاسازیی باسكراودا دەكەین‪ .‬یەكەم‪،‬‬ ‫راگەیەنە گشتییەكانی كۆماری ئیسالمی‬ ‫لەم رۆژانەدا رەخنە ناڕاستەكانی ئەندامانی‬ ‫مەجلیسی رێژیم باڵو دەكەنەوە كە جاری وایە‬ ‫ئەوەندە تیژن كە مرۆ دەكەوێتە گومانەوە كە‬ ‫داخوا ئەو رێژیمە بەرگەیان دەگرێ‌!‪ .‬دووهەم‪،‬‬ ‫باڵوكردنەوەی وتووێژی رەخنەگرانەی‬ ‫كەسانێك كە چاپەمەنی و دەنگ و رەنگی‬ ‫رێژیم وەكوو پسپۆڕ و شارەزا دەیانناسێنن و‬ ‫لەسەر كاروباری بەڕێوەبەریی واڵت بۆچوونی‬ ‫خۆیان دەردەبڕن‪ ،‬یەكێكی دیكە لە چاوبەستە‬ ‫راگەیێنییەكانی ئەو رێژیمەیە‪ .‬سێهەم‪ ،‬یەكێكی‬ ‫دیكە لە فێڵەكانیان‪ ،‬زەقكردنەوەی كۆمەڵێك‬ ‫هەڕەشەوگوڕەشەی مەبەستدار لە مانشێتی‬ ‫رۆژنامەكانیاندایە‪ ،‬هەڕەشەوگوڕەشەگەلێك‬ ‫وەك «نابێ‌ ئیزن بدەین كەسانی الیەنی فیتنە‬ ‫بێنە مەجلیسەوە» یان «مەجلیسی ئەمجارە‬ ‫دەبێ‌ پێبەند بە وەلی فەقیه بێ» و هتد‪ ،‬وەك‬ ‫بڵێی بەڕاستی ئەوە شانۆ نیە و ركەبەرییەكی‬ ‫راستەقینە لە نێوان الیەنگەلێكی سیاسیی‬ ‫بەرهەڵستكار لەئارادایە‪.‬‬ ‫بە تەواوی دیارە بۆچی ئەو شێوازانە بە‬ ‫فێڵ و چاوبەستی راگەیێنی ناو دەبەین‪،‬‬ ‫چوونكە یەكەم‪ ،‬ئەوانەی رەخنەیان هەیە‬ ‫بۆچی لە ماوەی نزیك بە چوار ساڵی‬ ‫دەورەی ئەندامەتییەكەیان لە مەجلیسدا‬ ‫زمانیان گۆی نەدەكرد و ئێستا كێ‌ ئیزنی‬ ‫قسەكردنی پێداون؟‪ ،‬دووهەم‪ ،‬هەر چۆنێك‬ ‫بێ‌ دواجار ئەوە وەلی فەقیهە كە مافی‬ ‫بڕیاردانی لەسەر پرسە ورد و درشتەكانی‬ ‫ئەو سیستمە هەیە و ئەگەر بەناو پسپۆڕێك‬ ‫بۆچوونێكی هەیە ئەگەر دەوێرێ‌ با بچێ‌ لە‬ ‫بەیتی رێبەریدا دەریببڕێ‌‪ ،‬چوونكە ئەگەر بۆ‬ ‫خەڵك قسە دەكات‪ ،‬خۆ خەڵك دەسەاڵتیان نیە‬ ‫و سێهەم‪ ،‬ئەگەر بۆ گەرمكردنی تەنووری‬ ‫هەڵبژاردن نیە‪ ،‬ئەدی ئەو هەڕەشەوگوڕەشانە‬ ‫چن‪ ،‬لە كاتێكدا ئەوەندە دامودەزگا هەیە كە‬ ‫ێ بنێتە نێو ئەو‬ ‫نەهێڵێ كەسی غەیرەخودی پ ‌‬ ‫مەجلیسەیانەوە‪.‬‬


Kurdistan No 573