Page 1

erkenningsnummer : P209149

Gesprekken met kunstenaars

TATJANA GERHARD

Tentotips Kort

RÉPÉTITION

JULI ——— SEPTEMBER 2016

KUNST LETTERS Tentotips

Tijdschrift Verschijnt 5x per jaar Afgiftekantoor 9000 Gent X Jaargang 14

HONORÉ D’O In de kijker

MUSÉE DE LA BOVERIE


KUNSTLETTERS

2

Hommage, expo in BOZAR, april-mei 2016.

INHOUD 03 HOMMAGE 04 TENTOTIPS 08 KORTE TIPS 10 TENTOTIPS XL: EEN FOTOGENIEKE ZOMER 12 GESPREKKEN MET KUNSTENAARS: TATJANA GERHARD 15 UIT DE WEBGALERIE 19 BEZOEKEN NAJAAR 2016 20 KUNST BUITEN! 22 HOERA KANDINSKY! 24 IN DE KIJKER: MUSÉE DE LA BOVERIE 25 WEDSTRIJDEN 26 BOEKEN 28 ZOEKERTJES 30 AGENDA

WERKTEN MEE AAN DIT NUMMER

Fien Deman, André De Nys, Ward Desloovere, Winne Lievens, Joey Ng, Marianne Sneijers, Hilde Van Canneyt, Matthias Van Ryssen, Marie-Gabrielle Verbergt, Annemie Vingerhoets. SAMENSTELLING EN REDACTIE

Ward Desloovere OPMAAK

ABONNEREN OP KUNSTLETTERS?

Een abonnement kost 15 euro (5 nummers). Groepsabonnement: 35 euro (5 exemplaren van 5 nummers). Rekeningnummer: 001-3538770-92 IBAN: BE12 0013 5387 7092 BIC: GEBABEBB Abonneren kan via www.kunstwerkt.be

www.heartwork.be KUNSTLETTERS IS EEN TIJDSCHRIFT VAN KUNSTWERKT VZW

Bijlokesite, Bijlokekaai 7C, 9000 Gent tel. 09/235 22 70, info@kunstwerkt.be www.kunstwerkt.be VERANTWOORDELIJKE UITGEVER

Hilde De Leeuw, Bijlokekaai 7C, 9000 Gent

KUNSTLETTERS OP FACEBOOK

Meer info over exposities en filmpjes bij artikels vind je op www.facebook.com/kunstletters


JULI ——— SEPT 2016

3

HOMMAGE Hommage, de wedstrijd die KUNSTWERKT dit voorjaar organiseerde, kende een geweldige apotheose: een opmerkelijke expo in BOZAR die bijzonder werk toonde van trappelend talent. De uitdaging van deze wedstrijd luidde: breng een artistiek eerbetoon aan een kunstwerk, persoon of plek. Meer dan 900 kunstenaars reageerden op deze oproep van KUNSTWERKT. De jury bestond uit directeur van BOZAR Expo Sophie Lauwers en kunstenaars Anouk De Clercq en Vincent Geyskens. Zij selecteerden in 2 rondes 34 kunstenaars die een plaats in de expo in BOZAR wonnen. De expo toonde een breed palet aan interpretaties van het thema ‘hommage’, uitgevoerd in de meest diverse technieken en materialen. Schilderijen, sculpturen, video’s, fotografie en installaties waren odes aan kunstenaars als Roger Raveel, Lucio Fontana en Daisuke Yokota of brachten hulde aan vrienden of familie. Maar je vond er ook opmerkelijke eerbetonen aan een stoel, tomatensoep, eenvoud, denken of spelen. Samen goed voor een geweldige expo met markant werk. Sfeerbeelden van de expo en foto’s van alle geselecteerde werken vind je op www.hommage-expo.be.


4

KUNSTLETTERS

TENTOTIPS ORIGIN Aeneas Wilder pakt in het Domein van Seneffe uit met zijn eerste solotentoonstelling in open lucht. Opmerkelijk in zijn werk zijn grote sculpturen waarin hij zijn voorliefde voor hout ten volle uitspeelt. Wilder baseert zich op klassieke architecturale vormen, zoals de koepel of de spiraal. Hij bouwt zijn constructies enkel uit houten latten op. Er komt geen nagel, lijm of klem aan te pas. Evenwicht en zwaartekracht spelen dan ook

een voorname rol. Het bezorgt de werken een bijzondere kwetsbaarheid en levert een mooi spel met licht en donker op. In Seneffe toont Wilder monumentale constructies in de verschillende tuinen van het domein. Op het voorplein bouwde hij een visueel, technisch en artistiek hoogstandje. ‘The Sphere’ is een constructie van meer dan 11 meter hoogte. Monumentaal maar ook fragiel, tegelijk open en gesloten. Met een video-installatie neemt Wilder je mee naar een heel andere plek in zijn artistiek universum. Wilder verdeelt zijn leven en zijn werk tussen zijn geboorteland Schotland en Japan, dat zijn hart heeft gestolen. Hij raakte geïnspireerd door de fauna en flora van de streek, die hij in deze video tijdens de verschillende seizoenen toont. In het werk vallen invloeden uit twee heel verschillende milieus samen. ORIGIN

Domein van Seneffe Tot 13 november 2016 www.chateaudeseneffe.be

BIËNNALE VAN DE SCHILDERKUNST

1.

2.

Al voor de vijfde keer slaan de drie regionale musea van de Leiestreek de handen in elkaar voor een zomerevenement rond moderne en hedendaagse schilderkunst. De Biënnale van de Schilderkunst wil geen overzicht bieden van de meeste actuele trends, maar focust op wat vandaag relevant is in de schilderkunst. De editie 2016 vertrekt van de spanning tussen het verlangen naar het onbekende en exotische enerzijds en de zekerheid van het vertrouwde anderzijds. Het kan gaan om fysieke migraties van kunstenaars naar toonaangevende centra zoals New York. Maar net zo goed is er aandacht voor de reis naar een imaginaire wereld. In Museum Dhondt-Dhaenens gaan James Ensor en Albijn van den Abeele de dialoog aan met kunstenaars uit alle hoeken van de wereld. In het Raveelmuseum kan je een reis maken langs honderd jaar schilderkunst. Het Museum van Deinze en de Leiestreek vertrekt vanuit het werk van spilfiguur

Gustave Van de Woestyne. Hoewel zijn subtiele portretten en Latemse landschappen het hoogtepunt binnen zijn oeuvre vormen, zijn ze vaak geschilderd vanuit de herinnering en is de hunker naar een mystieke ervaring frequent aanwezig. Werken van tijdgenoten tot hedendaagse kunstenaars bouwen dit thema verder uit.

1. Bart Vandevijvere, The garden painting session (tilting moments for Kris Defoort), 2015, courtesy Roberto Polo Gallery, Brussels 2. William Degouve de Nuncques - Citronniers À Majorque - ca. 19001902 - verzameling Coral & Wallace

BIËNNALE VAN DE SCHILDERKUNST

Tot 25 september 2016 www.museumdd.be www.rogerraveelmuseum.be www.deinze.be


JULI ——— SEPT 2016

5

HONORÉ D’O

1.

3. 1. Holy Molecule. Foto : Honoré d’O 2 & 3. Zaalzicht Honoré d’O. Foto : Mu.ZEE Oostende

2.

Polystyreen piepschuim bestaat voor 98% uit lucht, is dus ultralicht, anoniem, industrieel en niet-afbreekbaar. Het is één van de lievelingsmaterialen van Honoré d’O, ook omdat het hem in staat stelt om met materie toch iets niet-materieel uit te drukken. De steriele, bijna ondraaglijke lichtheid van het materiaal kan een nieuwe wereld openen die het denken prikkelt. In de tentoonstelling in Mu.ZEE neemt Honoré d’O je mee op sleeptouw doorheen zijn eigen oeuvre, toont hij zijn rijk beeldarchief. Op een foto van 1988 zien we de kunstenaar op een stoel zitten met naast zich een weegschaal waarop een blok polystyreen ligt. De kunstenaar wacht op de anti-materie, de wijzer van de weegschaal geeft geen krimp. In 1992 maakt Honoré d’O een sleutelwerk: ‘De acht axioma’s’. Hij toont acht witte vlakken piepschuim, elk bestaande uit twee gelijke helften. Het ene deel blijft wit. Het andere is voorzien van een doos met een mogelijke, maar onzichtbare inhoud. De acht axioma’s krijgen elk een naam mee: filosofie, psychologie, sociologie, architectuur, wetenschap, recht, ethiek en poëzie. Dit artefact vormt een vertrekpunt voor later werk. In Mu.ZEE confronteert Honoré d’O de axioma’s van toen met recentere toepassingen.

Honoré d’O laat zich ook uitdagen door andere, vooral industriële materialen. Met pvc-buizen, plastic, karton, stofmaskers, kogellagers maakt hij experimentele ‘uitvindingen’ die je in een wereld vol magie trekken. Met een kinderlijke naïviteit bedenkt hij constructies die je meezuigen in flashbacks naar de schoolbanken: het klimrek en de springbok in de turnzaal, de schoolbank waar we stiekem onze naam in krasten op zoek naar onze identiteit. De tentoonstelling gaat echter verder dan het domein van de herinnering, maar stelt indirect ook vragen bij onze ‘condition humaine’. Met ‘Holy Molecule’ creëert Honoré d’O een vrijplaats voor het denken. Zijn open vormen zijn stuk voor stuk kleine scheppingsverhalen die ons kunnen leiden naar de essentie van creatie. Zo is deze expo een verademing. Bovendien is het een plaats die je zintuigen volop prikkelt. HOLY MOLECULE - HONORÉ D’O

Mu.ZEE, Oostende Tot 4 september 2016 www.muzee.be


6

KUNSTLETTERS

GODEN, GEESTEN EN DEMONEN IN HET OUDE EGYPTE

PIETER BRUEGEL

Pieter Bruegel, Val van de opstandige engelen, 1562, eik. Detail. KMSKB, Brussel, inv. 584 © KMSKB, foto: Grafisch Buro Lefevre, Heule

Standbeeldje van Anubis, Egypte, brons, Late Periode (664-332 v.C.). Anubis was de god van de mummificatie en de bescherming van de overledene in zijn graf. © MRM - M.L.

De Egyptische goden hebben sinds de Oudheid de mensheid gefascineerd. Ze zijn intimiderend of intiem, vaak vreemd en complex. Deze zomer laat het Museum van Mariemont je kennismaken met het begrip ‘god’ in het oude Egypte. Je vindt er niet enkel Isis, Hathor, Anubis en Osiris, maar ook monstrueuze en welwillende demonen, verpersoonlijkte goden en verwarde krachten met wazige trekken. De expo roept vragen op: Wat is een god? Waarom krijgen de godheden soms een menselijke gedaante en dan weer een dierlijke of gemengde vorm? Zijn de demonen met hun afstotend en dreigend uiterlijk echt zo kwaadwillig? Of vervullen ze gewoon de bedreigende rol die we van hen verwachten? De tentoonstelling brengt meer dan 200 voorwerpen samen. Laat je verbazen door standbeelden, reliëfs, amuletten, juwelen of een sarcofaag. Als een echo van deze presentatie toont het museum de fascinatie voor de Egyptische godenwereld in recente beeldcultuur. De expo ‘Van Stargate™ tot Comics’ toont de invloed van Egyptische mythes in film, stripverhalen, videogames en gezelschapsspellen. Zo ontmoet het Egyptische godenrijk helden uit de 20e en 21e eeuw, zoals Batman, Mighty Isis, Wonder Woman of Pathfinder. De meer dan 80 stukken waaronder kostuums, affiches, originele kunstwerken, comics en andere artefacten zijn hoofdzakelijk afkomstig uit privécollecties van fans en amateurs van het genre en dus zelden te zien. KONINKLIJK MUSEUM VAN MARIEMONT, MORLANWELZ

Tot 20 november 2016 www.musee-mariemont.be

De kunst van de Pieter Bruegel de Oude blijft fascineren en inspireren. Bijna 450 jaar na zijn dood pakken de Koninklijke Musea voor Schone Kunsten van België uit met het project ‘Bruegel / Unseen Masterpieces’. Dat laat je alle verborgen details en verhalen van de bekendste werken van de Vlaamse meester ontdekken. Twaalf meesterwerken van Bruegel uit enkele van de meest prestigieuze musea ter wereld zijn in ultrahoge resolutie gedigitaliseerd. Zo kan je op een interactieve website de schilderijen bekijken en de vele figuren en details onderzoeken. Experts vertellen over de thema’s, technieken en invloeden van de schilder. Aan de hand van videorondleidingen met commentaar van museumcuratoren dring je door tot de kern van Bruegels kunst. In het Brusselse museum kan je twaalf multimediavoorstellingen bekijken op terminals die verspreid staan in de zalen van de collectie Oude Meesters. Bovendien kan je je in de Bruegel Box op een bijzondere manier nog verder verdiepen in de wereld van de schilder. Een projectie op 3 wanden, van de vloer tot het plafond, zoomt in op de allerkleinste details van Bruegels beroemdste werken. Je staat schouder aan schouder met de dorpelingen op het schilderij ‘Nederlandse Spreekwoorden’, oog in oog met de handlezer op het doek ‘De prediking van de Heilige Johannes de Doper’ of duikt mee in ‘De val van de opstandige engelen’. De vele kleine verhalen die Bruegel samenbrengt in één schilderij zijn stuk voor stuk meesterwerkjes die een uitdaging zijn voor onze verwondering. Zo legt nieuwe digitale technologie Bruegels vakmanschap in deze oude meesterwerken bloot.

UNSEEN MASTERPIECES

Museum Schone Kunsten van België, Brussel, tot 16 maart 2020 www.fine-arts-museum.be


JULI ——— SEPT 2016

PETER ROGIERS

Cluster, Middelheim Museum, 2016. Courtesy Tim Van Laere Gallery, Antwerp.

Peter Rogiers is deze zomer te gast in het Middelheim. Hij toont in het Antwerpse beeldenpark een selectie uit zijn oeuvre van de laatste twintig jaar. Bovendien realiseerde Rogiers speciaal voor dit soloproject zeventien nieuwe werken. Die werken, die hij op grote sokkels presenteert, gaan in dialoog met sculpturen uit de vaste collectie van het Middelheimmuseum. Zijn inspiratie haalt deze Antwerpse beeldhouwer uit traditionele kunststromingen, zoals de gotiek, romantiek en art brut. Met een gezonde portie ironie en zwarte humor verwerkt hij ook thema’s uit strips, horrorfilms, sciencefiction en heavymetalmuziek in zijn beelden. Zijn werk balanceert tussen bevreemdend en vertrouwd, tussen ontwrichten en verbazen, tussen essentie en overvloed. De bonte mix van gelakt staal, gekapte steen, kunsthars, brons en gegoten aluminium bevrijdt zijn beeldhouwkunst van elk verwachtingspatroon. Voor de confrontatie van zijn werk met de vaste collectie koos Rogiers bewust voor beeldhouwers die minder of helemaal niet door het brede publiek worden omarmd. Zijn verrassende keuze laat je nadenken over goede en slechte smaak, over conventionele mainstream versus authentieke creativiteit. Figuren op de grens van het abstracte spelen verstoppertje in en rond de hagenkamers van de bloementuin Hortiflora. Aan de overkant van de straat, in het Braempaviljoen, brengt Rogiers een groep kleine sculpturen samen. De thema’s van Rogiers werk vind je ook terug in meer dan honderd tekeningen en etsen. Herhalingen, close-ups en wisselende perspectieven rijgen de werken aan elkaar tot één lange ode aan slow art kijken. PETER ROGIERS, CLUSTER

Middelheimpark, Antwerpen, tot 18 september 2016 www.middelheimmuseum.be

7

THEO JANSEN

Al ruim vijfentwintig jaar werkt Theo Jansen (1948) op het strand van Scheveningen aan zijn jongensdroom: een nieuwe diersoort scheppen die autonoom kan leven in de vrije natuur. Zijn ‘Strandbeesten’ maakt hij uit pvc-buizen, petflessen, veel colsonbandjes en zeildoek. Zijn precisie van een wetenschapper en poëzie van een kunstenaar maken hem een geestesgenoot van die andere dromer, Panamarenko. Als een moderne da Vinci berekent Jansen, aan de hand van een computerprogramma, hoe hij de buisjes in elkaar moet monteren. De resultaten zijn verbluffend en inmiddels ook een fenomeen op Youtube: de wandelende creaties, aangedreven door de wind, zijn spectaculaire droommachines die echt lijken te leven. Al negenendertig eigenzinnige beesten mochten op verkenning los lopen op een strand nabij Den Haag. Op de website van de kunstenaar is de DNA-code van enkele constructies terug te vinden. Duizenden studenten uit de hele wereld hebben die code al gebruikt om een eigen versie van een strandbeest te maken. De wandelende skeletten planten zich dus voort in allerlei varianten. Een strandbeest is echter een kort leven beschoren. Na één zomer komt het in de palliatieve zorg terecht. Als het fossiel goede eigenschappen in zich draagt, neemt Jansen die mee in het ontwerp voor de volgende creatie. Zo zijn de meest recente strandbeesten uitgerust met een stappenteller. Als ze letterlijk nattigheid voelen aan hun poten, komen ze zelfs autonoom tot stilstand. Heel soms krijgen de ‘uitgestorven’ dieren een reanimatie. Deze zomer bijvoorbeeld komt in de Verbeke Foundation in Kemzeke een kwart eeuw schepping even terug tot leven. Een tiental beesten kreeg een tijdelijk onderkomen in de grote serres van deze eigenzinnige kunstsite. De attente gastheer voerde tonnen strandzand aan om de dieren een optimaal thuisgevoel te bezorgen. Toch hangt er in Kemzeke veel melancholie in de lucht. De strandbeesten dromen van de weidsheid van het landschap. Ze missen de zilte zeewind. Gelukkig kunnen ze, onder vakkundige begeleiding en met de hulp van perslucht uit compressoren, elke dag wat rondstappen in de serres. Theo Jansen maakt kunst met goddelijke ambities.

BEWOGEN BEWEGING

Verbeke Foundation, Stekene, tot en met 30 oktober 2016 www.verbekefoundation.com | www.strandbeest.com


KUNSTLETTERS

8

KORTE TIPS MANMADE

Hoewel de moderne mens, in vergelijking met de lange geschiedenis van onze planeet, nog piepjong is, is hij er in geslaagd een grote impact te hebben op de geologische ontwikkeling van de aarde. Is de mens een nestbevuiler in eigen biotoop en een bedreiging voor zichzelf? Welke archeologische sporen uit onze tijd zullen onze opvolgers aantreffen? Kunstenaars lichten een tipje van de sluier, ondersteund door wetenschappers en filosofen.

PROVINCIEDOMEIN RAVERSYDE

Tot 2 oktober 2016 www.raversyde.be

ENERGY FLASH

Henrik Plenge Jakobsen, Everything is Wrong, 1996. Installation view Manifesta 1, Witte de With, Rotterdam

De rave-cultuur uit de jaren 80 en 90 was de laatste grote jongerenbeweging in Europa. Rave was een cultuur gebouwd rond de energie van elektronische muziek en toonde een drang naar autonomie, een geloof in tolerantie en experimenteel leven. De expo ‘Energy Flash’ kijkt naar de ideologieën, de esthetiek en ongebreidelde creativiteit van rave en naar de effecten ervan op de bredere cultuur.

M HKA

Tot 25 september 2016 www.muhka.be

VERHAEREN, EEN DICHTER VOOR EUROPA

Het werk van Emile Verhaeren werd al tijdens zijn leven uitgebreid vertaald. De dichter belichaamde het idee van een Europese cultuur en was ook een man die hield van de kunsten. Deze expo brengt zeldzame publicaties, foto’s en documenten bijeen die de Europese contacten van Verhaeren toelichten en confronteert ze met kunstwerken van onder andere Van Rysselberghe, Spilliaert en Maillol.

PROVINCIAAL MUSEUM EMILE VERHAEREN, SINT-AMANDS

Tot 27 november 2016 www.emileverhaeren.be

ÜBERALL

De Duitse schilder Eric Peters zet in zijn werk de mysteries van de schepping centraal. Hij toont schilderijen met mythologische dieren naast portretten van Poetin, Mao, Beuys en Tatcher. Het resultaat is een verwarrende kijkervaring, die voor Peters de complexiteit van de samenleving weerspiegelt en vertelt over de onzekerheid die we daarbij voelen.

IKOB, EUPEN

Tot 24 juli 2016 www.ikob.be

GIOVANNI NICCOLÓ SERVANDONI Giovanni Niccoló Servandoni (1695-1766) was kunstschilder en architect, maar vooral bekend als regisseur van spectaculaire operavoorstellingen en koninklijke feesten. Met vuurwerk, fonteinen en gigantische constructies creëerde hij het Tomorrowland van de 18e eeuw. Met een grondige verbouwing in 1761 gaf hij ook het kasteel d’Ursel zijn huidige uitzicht. De nooit uitgevoerde plannen voor het parkdomein komen deze zomer tot leven in mooie computervisualisaties. Henry Overton, Zicht op het vuurwerk naar aanleiding van de vrede van Aken, 1749, Londen, British Museum

KASTEEL D'URSEL, HINGENE / BORNEM

Tot 15 augustus 2016 www.kasteeldursel.be


9

JULI ——— SEPT 2016

SONSBEEK

Met toonaangevende edities tussen 1949 en 2008 vervulde het kunstevenement Sonsbeek een pioniersrol door telkens een ander licht op kunst in de openbare ruimte te laten schijnen. Curator van deze 16e editie is ruangrupa. Voor dat Indonesisch collectief gaat hedendaagse kunst over samenwerken en mensen verbinden, door middel van een sterke doe-het-zelfmentaliteit.

SONSBEEKPARK EN MUSEUM ARNHEM

Tot 18 september 2016 www.sonsbeek.org

Louie Cordero, Happy Camper. Photo: Maurice Boyer

ZOT GEWELD / DWAZE MAAGD In 2016 is het 100 jaar geleden de Mechelse kunstenaar Rik Wouters stierf. Zijn iconische beeld ‘Het Zotte Geweld’ vormt het uitgangs- en middelpunt van een verjaardagsexpo. Dans, evenwicht, schoonheid en moraliteit, elementen die een nauwe band hebben met Wouters’ sculptuur, zijn de verbindende krachten in de gekozen werken van Auguste Rodin, Edgar Degas, Marlene Dumas, Berlinde De Bruyckere, Alain Platel…

MUSEUM HOF VAN BUSLEYDEN, MECHELEN

Van 26 augustus tot 11 december 2016 www.musemechelen.be

MY BODY IS A CAGE

Ons lichaam is een kooi die ons zowel beschermt als opsluit. Vanuit dat idee toont het MAC’s werken uit de collectie van het Musée d’Art Contemporain van Marseille. De schilderijen, video’s, sculpturen, foto’s en performances tonen het lichaam, herleid tot levensnoodzakelijke functies zoals de ademhaling of verbreed tot theatrale bewegingen zoals de dans.

MAC’S, HORNU

Tot 25 september 2016 www.mac-s.be

Jimmie Durham, A stone asleep in bed at home, installatie, 2000. Collection [mac] Musée d'art contemporain, Marseille. © Olivia Mistrih.

RÉPÉTITION

Latifa Echakhch, A chaque stencil une révolution, 2007

Deze expo is geïnspireerd op een mislukt drukexperiment van Robert Rauschenberg, waarbij een lithografische druksteen tijdens het proces barstte. Het afgedrukte resultaat noemde de Amerikaanse schilder ‘Accident’. Door van het atelier naar de tentoonstellingsruimte te verhuizen, raken kunstwerken ‘ontworteld’. ‘Répétition’ probeert een nieuwe levende ruimte te creëren, waarin beelden, objecten en lichamen vrij kunnen circuleren en een aparte invulling geven aan de Villa Empain.

BOGHOSSIAN FOUNDATION VILLA EMPAIN, BRUSSEL

Tot 21 augustus 2016 www.fondationboghossian.com

KASPER BOSMANS Kasper Bosmans verwerkt overblijfselen van lokale tradities en gebruiken in zijn schilderijen en sculpturen. In het S.MA.K. toont hij legendeschilderijen, een reeks werken op houten paneeltjes met een vast formaat, waar hij sinds 2013 aan werkt. Geïnspireerd op de traditionele wapenschildkunde ontwikkelde Bosmans een bijna naïeve schilderstijl waarin hij elementen uit design, wetenschappen, folklore en (kunst)geschiedenis bij elkaar plaatst.

S.M.A.K., GENT

Tot 4 september 2016 www.smak.be


10

KUNSTLETTERS

TENTOTIPS XL EEN FOTOGENIEKE ZOMER SUMMER OF PHOTOGRAPHY BOZAR zet deze zomer de spots op fotografie. De zesde editie van de Summer of Photography zoomt in op de relatie tussen mens en ruimte. Hoe leven we vandaag in de globale en virtuele wereld samen en welke rol speelt de openbare ruimte daarin? De centrale tentoonstellingen van het festival vinden naar goede gewoonte plaats in het Paleis voor Schone Kunsten. Maar deze editie spreidt zich uit over heel Brussel, met een programma vol expo’s, lezingen, workshops en de presentatie van portfolio’s. De kerntentoonstelling ‘Open spaces / secret places’ bekijkt hoe de groeiende mobiliteit en de alomtegenwoordige virtuele wereld onze verhouding met de ruimte verandert. In foto’s en installaties nemen 27 hedendaagse kunstenaars je mee naar historisch en emotioneel beladen oorden of fictieve en heropgebouwde locaties. Enkele blikvangers zijn werken van Francis Alÿs, Gordon Matta-Clark en Jef Wall.

Gordon Matta-Clark, Splitting: Exterior, 1974 © SABAM, 2015 / The SAMMLUNG VERBUND Collection, Vienna. Courtesy Jane Crawford

Architectuur en fotografie zijn de twee grote passies van James Casebere. In plaats van zijn lens te richten op gebouwen, bouwt hij ze na op schaal om ze vervolgens te fotograferen. Al bijna veertig jaar knutselt Casebere modellen in mekaar, telkens gebaseerd op bestaande architectuur. Aanvankelijk liet hij bewust spleten en naden in zijn modellen zichtbaar om de kijker in verwarring te brengen. Is dit een foto van een echt gebouw of een illusie? In recenter werk werkt hij de interieurs af met gips. Zo krijgen de muren visueel een cementachtige structuur en maakt hij spleten en naden onzichtbaar. Met een uitgesproken voorkeur voor de rondbogen uit de Romaanse bouwstijl construeert Casebere gevangeniscellen, abdijgewelven. Wat later volgen overstroomde gangen en ondergelopen tunnels. Water is een dankbaar attribuut voor de fotograaf. De reflectie verdubbelt het beeld en de impact. Bovendien gebruikt hij water als een metafoor voor het verglijden van de tijd, voor tijdelijkheid. Maar het kan ook een beklemmende sfeer oproepen: angst voor verdrinking, de moeilijkheid om de ruimte te betreden. De foto kan een echte nachtmerrie evoceren.

1. James Casebere, Landscape with Houses (Dutchess County) #9, 2010 © James Casebere. Courtesy the artist and Galerie Daniel Templon, Paris and Brussels. 2. James Casebere, Monticello #1, 2001 © James Casebere. Courtesy James Casebere and Galerie Daniel Templon, Brussels and Paris.


JULI ——— SEPT 2016

11

Het werk van Bart Lodewijks is gedoemd te verdwijnen. De Nederlandse kunstenaar maakt krijttekeningen in de straat, op gevels van huizen en in woonkamers. Hij nestelt zich graag in een buurt, waar zijn tekenacties kleine ontmoetingen uitlokken en veel ruimte laten voor initiatief van de buurtbewoners. De tekeningen zelf zijn vluchtig. Een simpele regenbui en alles is verdwenen. In 2015 maakte Lodewijks monumentale tekeningen op de daken van BOZAR en CC Strombeek. De foto’s die Dirk Pauwels van dat werk nam, kan je in Cultuurcentrum Strombeek bekijken, samen met een muurtekening die Lodewijks in de exporuimte maakte.

BIP2016 Voor nog veel meer fotografie kan je deze nazomer in Luik terecht. De Biennale de l'Image Possible vertrekt vanuit een open en vrije benadering van het beeld. Want beelden zijn niet enkele massaal aanwezig, ze beïnvloeden elkaar ook steeds meer. Bovendien houden hedendaagse kunstenaars zich niet aan vakjes, maar kiezen een medium omdat het hen het meest geschikt lijkt voor een specifiek idee. Ze gaan gemakkelijk van foto naar video, over objecten, installaties, mapping, en zelfs hologrammen of performance. Het is de open vermenging van artistieke disciplines die elkaar besmetten die in deze biënnale aan bod komt. BIP2016 bestaat uit officiële tentoonstellingen, workshops voor het publiek, evenementen en een off-programma in en een heel eind buiten Luik.

Bart Lodewijks

Guy Brunet © Mario Del Curto

De tentoonstelling ‘Dey your Lane! Lagos Variations’ evoceert de creatieve dynamiek die door de Nigeriaanse megastad Lagos raast. Foto’s, video’s en geluidsinstallaties tonen de onophoudelijke stroom aan ideeën, angsten, verlangens en obsessies in een van de snelst groeiende steden ter wereld.

Ponte de Villa du Gamek, Luanda, from the series Africa Junctions. © Laard Buurman.

SUMMER OF PHOTOGRAPHY

Tot 4 september 2016 www.summerofphotography.be

Hackney Flowers © Stephen Gill

BIËNNALE DE L’IMAGE POSSIBLE

Van 20 augustus tot 16 oktober 2016 www.bip-liege.be


12

KUNSTLETTERS

GESPREKKEN MET KUNSTENAARS TATJANA GERHARD

Geleid door haar intuïtie schept Tatjana Gerhard (1974) al schilderend een heel eigen wereld. Met heftige, trefzekere verfstreken creëert ze groteske portretten van zoekende, twijfelende wezens omgeven door rondgestrooide objecten, waarachter ze zich tevergeefs proberen te verschuilen. Waarom haar schilderijen zijn wat ze zijn en tonen wat ze tonen, daar heeft de kunstenares niet altijd woorden voor. Deze zomer stelt ze tijdens de Biënnale van de Schilderkunst tentoon in Museum Dhondt-Dhaenens en het Roger Raveelmuseum.

Je woont in Gent, maar bent geboren en liep school in Zürich. Hoe ben je daar met beeldende kunst in contact gekomen? Ik volgde een docentenopleiding aan een kunsthogeschool in Zürich. In het kader van mijn studie moest ik af en toe met olieverf schilderen, maar het was geen onderwerp dat verder werd uitgediept. Ik heb me de techniek achteraf zelf aangeleerd. Ik werkte een tijdje als docente beeldende kunst en daarnaast probeerde ik eigen werk te maken. Maar die combinatie was moeilijk. De twee aspecten lagen teveel in elkaars

verlengde. Ik pakte een job in een keuken aan, wat er voor zorgde dat ik me in mijn hoofd vrijer voelde om te schilderen. Je verbleef een half jaar in Kroatië. Welke invloed had die ervaring op je werk? Ik geraakte in Zürich niet verder met mijn werk. Ik wilde iets veranderen, dus trok ik naar familie in Kroatië. Ik was er vaak alleen en werd met mezelf geconfronteerd. Zo ontdekte ik wat me bezighield en boeide.


13

JULI ——— SEPT 2016

Je trok nadien naar Berlijn. Wat had die stad je als kunstenaar te bieden? In Berlijn is het goedkoper leven dan in Zürich. Ik besloot om me er twee jaar te concentreren op mijn werk. Ik beschouwde het als een testfase, want tot dan toe was er weinig gebeurd in mijn carrière. Ik had er een solotentoonstelling in een galerie en niet veel later ook een expo in Zürich. De verkoop liep er echt goed. Het was hét kantelmoment. Geloof me, ik heb écht een carrièreswitch overwogen. Maar eenmaal de bal aan het rollen ging, heb ik alle bijjobs opgegeven en me op schilderen gefocust. Is er voor jou een verschil tussen de Zwitserse en de Belgische kunstscène? Je stelt ook nog steeds in Zwitserland tentoon. In België bestaat een langere traditie van schilderkunst. Daarom voel ik me hier het meest thuis als kunstenaar. Je zou je werk een zekere naïviteit kunnen toeschrijven, waarbij je je kwetsbaar opstelt. Dat kwetsbaar opstellen geldt voor elke kunstenaar, denk ik. Maar bij het maken van een schilderij denk ik niet aan wie er ooit naar zal kijken. Schilderen is veeleer een gesprek met mezelf. Ik ben op zoek naar diepte en openheid. Ik kan me voorstellen dat je niet alleen positieve kritiek krijgt op je werk. Er zitten storende elementen in je beelden, waar niet iedereen zich meteen in vindt. Anderzijds moet je geen kunstkenner zijn om je werk te begrijpen. Ik zie raakvlakken met outsiderkunst. Het lijkt soms ook werk van iemand die nog niet lang schildert. Schoonheid is nog steeds een moeilijke vraag. Mensen die niet echt bekend zijn met mijn werk, kunnen inderdaad denken dat ik het allemaal niet goed weet. Ik ben totaal niet op zoek naar harmonie, maar wel expliciet naar storende elementen. Want die brengen spanning in het beeld. Geef je titels aan je werken om duiding te geven? Meestal niet, tenzij ik overtuigd ben van een titel. Ik vind dat de leesbaarheid in het schilderij zélf moet zitten. Je kan door een slechte titel de kracht van een beeld kapotmaken of de leesbaarheid van een beeld beperken.

Je wilt ons iets vertellen in een andere, niet eenduidige taal. Het zijn schilderijen die zich expliciet tonen in een beeldtaal die voor mij onbegrijpelijk mag blijven. Ik geloof in de kracht van het beeld. Niet iedereen moet daar gevoelig voor zijn, maar voor heel wat mensen betekent kunst veel.

‘SCHILDEREN IS EEN GESPREK MET MEZELF.’’ Je schilderijen vertellen wat niet altijd kan of hoeft verwoord te worden. Of dat niets is wat het lijkt? Ik heb een tentoonstelling gehad met de titel ‘Es scheint so’, wat ‘het lijkt zo’ betekent. Je weet zelf nooit volledig wie je bent. Laat staan wie de ander is en of iemand de waarheid vertelt. Waar komt een idee vandaan en hoe kan een idee zo sterk zijn dat het een deel van jezelf wordt? In mijn werk laat ik me leiden door gedachten die niet scherp omlijnd zijn, maar eerder gevoelig, wazig of sponsachtig. Als je met een precies doel voor ogen een beeld wil tonen, kan je evengoed schilderen naar nummers, zoals kinderen wel eens doen. Dat neemt toch alle kracht weg? Ik vertrek vanuit een idee, maar wil dat net laten zakken, het vergeten en open staan voor het doek. Verkeer je tijdens het schilderen in een roes, een tussenwereld of een onbewust zijn? Ik duik bij het schilderen in een staat van vergeten en verdwijnen. Ik moet mijn hoofd als het ware uitschakelen om mezelf niet voortdurend te corrigeren. Kan je het vergelijken met werken vanuit een droomwereld? Niet vanuit een droomwereld, maar ik vertrek wel met een zekere ingesteldheid. Als ik mijn atelier binnenkom, weet ik niet exact wat ik ga doen. Eerst neem ik bijvoorbeeld een boek ter hand of maak een tekening. Ik moet er echt inkomen. Het is zeker geen lopendebandwerk. Ik werk


14

KUNSTLETTERS

Je bent daar 24 uur op 24 mee bezig, vermoed ik. Sowieso. Als ik even pauzeer, is het lastig om de draad weer op te pikken. Als ik bovendien een periode gefrustreerd ben over wat ik doe en het niet wil lukken, word ik kwaad op mezelf. Ik vind het moeilijk om dat te combineren met mijn gezin en alles te bolwerken. Maar zonder kinderen voelde ik me waarschijnlijk eenzamer. Het is altijd wat dus. (lacht) In mijn atelier ben ik weliswaar graag alleen en niet eenzaam. Vroeger deelde je je atelier met je man, kunstenaar Ante Timmermans. Ik merkte dat ik fysisch alleen moet zijn. Ik zou ook niet in een groepsatelier kunnen werken. Je zit ‘binnen in iets’ en het stoort als iemand die wereld zomaar binnen en buiten wandelt. Ook als er vrienden op bezoek zijn, heb ik het gevoel dat ik niet veel over mijn werk vertel. Ik heb niet de behoefte om het te verwoorden. Het moet wat beschermd worden, lijkt me. Zeker tijdens het creatieproces. Je vond onderdak bij de Belgische Galerie Deweer in Otegem. Hoe voel je je onder het oog van galeriehouders, die jouw werk sowieso ook bekijken met het oog op verkoop? Dat hangt ervan af in welke fase ik zit. Sowieso wil ik niet dat ze het werk zien in de beginfase, want dat heeft totaal geen zin. Eigenlijk moet ik zelf eerst écht overtuigd zijn dat een werk klaar is. Ik wil niet teveel worden beïnvloed door andere meningen. Wanneer het eenmaal af is, kan ik het relatief goed uit handen geven.

steeds aan verschillende doeken tegelijkertijd. Olieverf vraagt een lange droogtijd. Dus ook door het karakter van het medium zelf is dat voor mij de ideale manier van werken. Ik wil dat mijn schilderijen lang in mijn atelier blijven, zodat ik ervan overtuigd geraak dat ze zijn zoals ik ze bedoelde. Ik hou het meest van een toestand met verschillende onklare doeken. Dan voel ik me helemaal binnen die wereld. Je beste schilderijen zijn de werken die niet helemaal afgewerkt zijn, zeg je zelf. Ik wil gewoon vrij zijn in wat ik doe. Ik wil alles zelf bepalen. Dat is het belangrijkste, maar maakt het ook moeilijk. Je beslist alles zelf, terwijl je het soms juist helemaal niet meer ziet. Ik hóef het trouwens allemaal niet te weten. Dat is net de reden om door te gaan. Elk schilderij is een open einde en tegelijkertijd een nieuw begin. Met fotografie of film werken, interesseert je niet. Het gaat je echt om wat je vertrekkend van een wit doek kan maken? Ja, het voordeel van schilderen is dat je iets kan maken dat niet bestaat. Je hoeft niets te construeren. Als je met film de realiteit niet wil filmen, moet je manipuleren, maar met schilderen kan álles. Dat vind ik heel boeiend. Bij elk nieuw schilderij zie ik een beeld. Daar moet ik met verf naar toe werken. Wat vind je het moeilijkste aspect van het kunstenaar zijn? Ik vermoed het omgaan met twijfel en onzekerheden. Ik denk dat het vooral gaat over je klaar houden, het toelaten en dan daarmee doorgaan. Je kan weinig forceren. Beelden borrelen op, meestal tijdens het proces van het schilderen zelf.

Volgens je galerist maakte je de voorbije twee jaar een indrukwekkende artistieke groei door. Hoe zie je je werk zelf evolueren? Ik lijk me vrijer te voelen, waardoor ik het gevoel heb dichter bij mezelf te zijn gekomen. Daardoor zijn mijn schilderijen misschien nog kwetsbaarder geworden. Ik probeer nog meer de grenzen van mijn beeld af te tasten. Zo worden mijn beelden opener. Uiteindelijk gaat het om de gelaagdheid, beweging en evolutie in het schilderij, die ook in het leven terug te vinden zijn. Daarom vind ik het medium schilderkunst uiterst gepast voor mij: verf heeft zoveel kanten, zoveel nuances. De schilderijen evolueren met mij mee, met ‘der Lauf des Lebens’. [Hilde Van Canneyt] www.tatjanagerhard.com Tatjana Gerhard stelt tentoon in Museum Dhondt-Dhaenens en het Roger Raveelmuseum tijdens de Biënnale van de schilderkunst. Tot 25 september 2016. (Meer info vind je op blz. 4)


JULI ——— SEPT 2016

DE KEUZE VAN

Bij elke nieuwe editie van KUNSTLETTERS pluist een kunstenaar, curator of bekende naam uit de beeldende kunsten de webgalerie uit, op zoek naar werken die hem of haar opvallen, boeien of ontroeren. Hij of zij selecteert enkele werken, die daarna op de website extra in de schijnwerpers komen te staan. Bovendien verschijnen 2 van de geselecteerde werken paginagroot in KUNSTLETTERS. Deze keer: de keuze van Claudine Hellweg.

15

CLAUDINE HELLWEG Claudine Hellweg is artistiek leider bij Kunst in Huis. Die organisatie brengt mensen rechtstreeks in contact met hedendaagse beeldende kunst door kunstwerken uit te lenen aan democratische prijzen of ze te verkopen. ‘Kunst in Huis werkt als een bibliotheek, met een uitleencollectie van zo’n 5.000 kunstwerken van ruim 350 kunstenaars’, vertelt Claudine. ‘Die collectie bevat schilderkunst, fotografie, illustratie, grafiek en sculpturen in een variatie aan stijlen.’ Kunst in Huis kan ook een springplank zijn voor beginnende kunstenaars, los van hun leeftijd. Claudine vindt het voor een kunstenaar erg zinvol om in het circuit van de kunstuitleen te stappen. ‘Omdat je er een nieuw, breed publiek mee bereikt. Je kan het opvatten als een extra toonkans en een aanvulling op andere kanalen. Zo zetten we het oeuvre van onze kunstenaars in de schijnwerpers tijdens tijdelijke tentoonstellingen in onze filialen. Kunst in Huis is voortdurend op zoek naar nieuwe kunstenaars om mee samen te werken. Daarom organiseren we vier keer per jaar een selectie.’ Wil je werken ontlenen of je als kunstenaar aanbieden? Alle info vind je op www.kunstinhuis.be.


1.

18

KUNSTLETTERS

DE KEUZE VAN

CLAUDINE HELLWEG

ELS GHYSELINCK LANDSCAPE vrije grafiek, 14 x 10 cm

GERT SCHEERLINCK BREATHE filters, 110 x 45 x 5 cm

Dit werk komt uit een boekje dat ik maakte met studies uit de natuur. De drager is een werk van een Oude Meester, dat ik bedrukte met een monotype en bewerkte met potlood.

Ik maakte dit werk uit gebruikte filters van een automatisch ventilatiesysteem. Ik merkte een kleurverschil bij de filters naarmate ze langer in het systeem bleven. Door de filters te rangschikken volgens duur van gebruik kreeg ik een kleurverloop. Dat is ook een thema in de schilderkunst. Die link is niet toevallig, want ik volgde een opleiding als schilder.

De dragers in mijn werk hebben meestal een verleden. Die gelaagdheid maakt het erg interessant om op het beeld verder te werken. De natuur vormt een boeiende inspiratiebron. Maar ook in het werk van kunstenaars vind ik inspiratie en motivatie. Ik bewonder de bekwaamheid en precisie in de kunst van Oude Meesters als El Greco en Zurburan. Maar ik waardeer ook moderne en hedendaagse kunstenaars met een grote bagage, zoals Malevitch, Brancusi, Freud, Borremans of Panamarenko. Ik zie mijn werk als een steeds groeiende bibliotheek, met boeken vol collages, grafiek en tekeningen. Die bundel ik per thema of periode. Ik ben een verzamelaar en kreeg mijn liefde voor oude boeken deels van mijn vader mee. Als ik een oud boek doorblader, ben ik, door de impuls van het moment, al vaak een eigen werk aan het creëren. Op dit moment volg ik de richting hedendaagse non-toxische grafiek aan de Academie van Oudenaarde.

Ik reconstrueer herinneringen of gebeurtenissen aan de hand van installaties, sculpturen en assemblages. Ik vertrek daarbij van voorwerpen met een geschiedenis. Vaak zijn dat gevonden of weggeworpen objecten. Door ze minimaal te combineren probeer ik de kijker mee te nemen in een verhaal met onduidelijke betekenissen. Mijn werk is van een schijnbare eenvoud, maar het is ook conceptueel dubbelzinnig en heeft verborgen details. Dat maakt een open interpretatie mogelijk. Door de intens minimalistische esthetiek en het gebruiken van ‘goedkope’ materialen heeft mijn werk een band met arte povera. Ik heb bewondering voor Anselmo, Zorio, Merz en Kounellis, maar ook het werk van de kunstenaars van de nuevo povera, zoals Parmiggiani, Calzolari en Ceroli waardeer ik erg.

www.elsghyselinck.be

www.gertscheerlinck.com

Claudine Hellweg: Onlangs leerde ik Els en haar werk kennen tijdens een bezoek aan haar atelier in Waregem. Ik belandde er in een curieus universum, boordevol grafische werkjes, wonderlijke collages en verzamelingen van rariteiten. Ze toonde er haar liefdevol samengestelde boeken, waarin ze werkjes als deze, volgens bepaalde onderzoeken, bundelt. Texturen zijn een terugkomend gegeven, lichamen en beweging ook. Haar grafische werken en tekeningen zijn heel teer en poëtisch, bijna vloeibaar in hun verschijningsvorm en zelden éénduidig een tekening, grafisch werk of collage.

Claudine Hellweg: Net als de kunstenaars van de arte povera tovert Gert eenvoudige materialen met een minimale ingreep om tot een poëtisch object. De stapeling van gebruikte filters in verschillende tinten grijs en met verschillende texturen stuurt mijn gedachten alle kanten op. Het doet me denken aan kleurenwaaiers, aan staalkaarten. Het tonen van dit ongewenst stof vertelt ook over onze behoefte aan een schone, misschien wel steriele leefomgeving. Je kan dit werk zo politiek denken als je wilt of net zo poëtisch ervaren als de dramatische wolken die de wind veroorzaken in het werkje van Els Ghyselinck.


JULI ——— SEPT 2016

BEZOEKEN NAJAAR 2016 KUNSTCOLLECTIES VANDAAG EEN BLIK ACHTER DE SCHERMEN

België is rijk aan private kunstverzamelingen. Bovendien komen collectioneurs steeds vaker naar buiten met hun collectie. Ze tonen hun verzameling in hoogstaande tentoonstellingen en presentatieruimtes die hun naam dragen. Belangrijke verzamelaars kopen niet alleen kunst, ze onderhouden ook relaties met galeries en kunstenaars. Hierdoor kunnen ze ook optreden als mecenassen en partners van musea. Sommige verzamelaars organiseren tentoonstellingen met werken uit hun collectie of steunen kunstenaars door hen een residentieplek aan te bieden. Nog andere verzamelaars groeperen zich: kunst is namelijk een aanleiding voor ontmoeting, discussie, confrontatie van meningen en individuen. Dit najaar bezoeken we een aantal private initiatieven en ontdekken we het verhaal achter de verzamelaar en zijn collectie. Van waaruit zijn de verzamelingen gegroeid, wat is hun focus, hoe evolueren ze en welke plaats nemen ze in binnen de kunstwereld? Kom het mee ontdekken tijdens 4 boeiende bezoeken.

HUGO VOETEN: ART CENTER EN BEELDENTUIN Herentals en Geel, zaterdag 17 september 2016 VANMOERKERKE COLLECTIE Oostende, zaterdag 15 oktober 2016 KUNSTVERZAMELING KURT DE MUNTER Mariakerke, zondag 20 november 2016 KUNSTHUIS FIBAC Antwerpen (Berchem), zondag 4 december 2016 Wil je een bezoek bijwonen? Schrijf je in via www.kunstwerkt.be of bel 09 235 22 70

19


20

KUNSTLETTERS

Foto: Winne Lievens

KUNST BUITEN! ARTE POVERA IN DE BRUGSE BINNENSTAD Kunst vind je overal. Niet enkel in musea en galeries, maar ook op straten, pleinen of parken, in ziekenhuizen of stations. In deze nieuwe rubriek staat blogster Marie-Gabrielle Verbergt stil bij kunst in de publieke ruimte, kunst waar we vaak ongemerkt aan voorbij gaan. Op haar blog ikkijkkunst.net deelt ze op een persoonlijke manier de verwondering die de confrontatie met kunstwerken bij haar oproept. Voor deze eerste aflevering trok ze naar Oud Sint-Jan in Brugge, waar een bijzondere installatie van Giuseppe Penone de site kleurt.

Kunstwerken in de publieke ruimte staan nooit op zich. Ze roepen een geschiedenis op en geven een stem aan het landschap. De omgeving speelt een belangrijke rol: gaat het werk er in op, of contrasteert het ermee? Ik vind het fijn dat er geen barrière is tussen de kijker en het werk. Er gaan geen pieptonen af als je te dichtbij komt, er komen geen bewakers tussen. Er hangt iets heerlijk ‘vrij’ rond een werk in de publieke ruimte. Wat me daarnaast nog boeit, is de uitdaging die kunst in de publieke sfeer steeds weer voor de verschillende betrokkenen vormt. Zowel de opdrachtgevers, de kunstenaar(s) als de samenleving krijgen open vragen voorgeschoteld. Wat wil de opdrachtgever tonen? Hoe kan de kunstenaar op die wensen inspelen? Op welke manier kunnen we als passanten het werk lezen? Die vragen samen zorgen voor een kluwen. Of wanneer het allemaal in zijn plooi valt, voor een samenspel. Een voorbeeld van een dergelijk geslaagd samenspel vind je op de ‘verborgen’ binnenplaats van de Sint-Janshospitaalsite in Brugge. Je kan er een werk van de Italiaanse kunstenaar Giuseppe Penone (1947) ontdekken. Hij plaatste de installatie ‘De aderen van het klooster’ er in 2006. Het is een eerbetoon aan de Augustinessen die vanaf de zestiende eeuw het ziekenhuis runden.


JULI ——— SEPT 2016

21

Foto: Winne Lievens

De naam ‘Giuseppe Penone’ roept meteen één begrip op: arte povera, letterlijk ‘arme kunst’. Dat wijst op de nederige houding die de kunstenaars uit deze stroming aannemen, maar ook op de minimalistische trekjes en het gebruik van ongebruikelijke materialen, zoals hout en aarde. De thematiek in het oeuvre van Penone vind ik erg sterk. Op steeds verschillende manieren slaagt hij er in de band tussen natuur, kunst en leven te verduidelijken. Te herstellen zelfs, want in onze hoogtechnologische en snelle maatschappij gaat die - ook voor uw 20-jarige blogger - soms verloren. HET GEHEIM VAN DE TIJD Kunst creëren voor de publieke ruimte is Penone niet vreemd. Hij stelde boomsculpturen op in het New Yorkse Madison Square Park en in het park van Versailles. In Brugge slaagt hij er, volgens mij, schitterend in om - zonder aan eigenheid in te boeten – de thematiek van ziekenzorg in zijn werk te integreren. Een bronzen boomsculptuur in een klein grasperkje vormt het middelpunt van het werk. Het staat dan wel niet precies in het centrum van het plein, maar eist wel alle aandacht op. De boom is een typisch motief dat al sinds de jaren zestig in het werk van Penone aanwezig is. De boom staat symbool voor de verbinding tussen de mens en de natuur, maar ook voor de band tussen het aardse en het transcendente. Met die band waren de zusters eigenlijk elke dag bezig. Wat ik ook mooi vind, is dat de stam binnen in de boom het geheim van de tijd bewaart. In de groeiringen kunnen we de levensjaren aflezen. Het lijkt wel we alsof we bij het kijken naar het oude hospitaal hetzelfde kunnen doen.

DANKBARE BOOM Meer dan vijf eeuwen lang wijdden vele vrouwen hun leven aan zieken- en zielenzorg. Die toewijding is ook in deze kunst aanwezig. De zelfopoffering ‘stroomt’ als het ware door ‘De aderen van het klooster’, want water vormt een belangrijk onderdeel van het werk. De bronzen sculptuur, eigenlijk niet meer dan een schors, beschut een jongere boom die daarbinnen groeit. Eerst zag ik het niet, maar het water dat de jonge boom voedt, loopt ongehaast naar beneden langs een klein bronzen takje. Wat op het eerste zicht een statische installatie lijkt, is dus eigenlijk een héél traag dynamisch proces. Ik noem het nog liever ‘een levenscyclus’. Verzorging en bescherming zijn de bestaansvoorwaarden voor die cyclus: de ene boom onderhoudt de andere. Uiteindelijk zal de echte boom de bronzen schors ontgroeien. Dat zal de sculptuur ‘overbodig’ maken, maar dat is voor de verre toekomst. De druppels die van het takje komen, vallen op een ovalen heuvel. Dit stukje land art geeft de sculptuur nog een extra dimensie. Het zwart-witcontrast dat in het stenen heuveltje vervat zit, verwijst naar de kledij van de nonnen. Die droegen een zwarte mantel en een witte kap. Dat het water terug in hun schoot terechtkomt, vat ik op als een teken van dankbaarheid van de verzorgde boom. Dat maakt de cirkel rond: want dankbaarheid was wat de Stad Brugge met deze sculptuur wilde uitdrukken. Grazie mille, Penone! [Marie-Gabrielle Verbergt, www.ikkijkkunst.net]


KUNSTLETTERS

22

HOERA KANDINSKY! Lang na je dood nog erkend worden en geliefd zijn, is het niet de ultieme streling van het ego? Wassily Kandinsky mag zich zo gelukkig prijzen, want het werk van de kunstenaar kan nog steeds op veel waardering rekenen. Naar aanleiding van zijn 150e verjaardag vroeg KUNSTWERKT aan jong talent om een ode te brengen aan de Russische schilder. De expo ‘Hoera Kandinsky!’ toonde boeiend werk van 10 geselecteerden.

Uit de vele inzendingen koos de jury 10 werken die de mooiste ode brachten aan Kandinsky. Ze stonden in het middelpunt van de belangstelling tijdens een heus verjaardagsfeest op 29 april, in het Gentse Gouvernement. Sfeerbeelden van het feest, de winnende werken en links naar de websites van de deelnemers vind je op www.hoerakandinsky.be. We stellen je hier de 10 werken voor. Of hoe eender wie - van een stiekeme slaapkamerkunstenaar tot een ervaren schilder - meeviert via zijn of haar kunst.

CAMILLE BRENNINKMEIJER INTERPRETATION ‘Ik heb mij vooral geïnspireerd op de abstracte werken van Kandinsky, met verschillende kleuren en geometrische vormen. Ik heb geprobeerd de speelsheid die je kan zien in zijn werk ook in het mijne te verwerken.’

DELPHINE DENAGHEL 150 ‘Minimale ingrepen en verschuivingen, papier en verf. W.K. laat zijn vormen na.’

ESTHER BLEYENBERG KAT ‘Geïnspireerd door Kandinsky’s dansers zocht ik mijn eigen manier om beweging weer te geven op een vlak. Ik deelde de foto in verschillende lagen kleur die niet precies op elkaar passen.’

DEA CAMPINE MENEER K ‘Meneer K. zocht zijn inspiratie in de muziek, ik zoek de mijne steeds in een willekeurig tekstje. Zo is de gastheer er op dit verjaardagsfeestje misschien toch een beetje bij?’


23

JULI ——— SEPT 2016

BENOIT VANGEEL KANDINSKY ‘De chaos die ik in het werk van Kandinsky terug vind, heb ik ook in mijn werk binnengebracht. Door kleurverschuivingen en verplaatsingen kreeg ik een bijzonder beeld. Ik zoek in mijn werk niet meteen het mooie, maar eerder het vervreemdende en zelfs onaangename op.’

LOES DE GENDT PAYNE'S GREY ‘De kleuren en texturen in het werk ‘Orange’ van Kandinsky inspireerden me. Ik schilderde mijn werk op hout, zeer gevoelsmatig en zonder vooraf een duidelijk idee of beeld voor ogen te hebben. Ik zocht naar een compositie waarbij de texturen en kleuren op elkaar inwerken.’

ALINE VERSTRATEN AN ARTIST’S PERSPECTIVE ‘Dat Kandinsky een unieke kijk op de wereld had, is zeker. Dit werk stelt de overgang voor die hij maakte van het figuratieve naar het abstracte. Hij creëerde als het ware een nieuwe wereld, simpelweg door de dingen anders te bekijken.’

FEMKE STRIJBOL ZONDER TITEL ‘In mijn beelden zoek ik hoe illustratief werk, dat meestal een vrij figuratieve beeldtaal heeft, een zekere abstractie kan bevatten. Voor dit werk maakte ik op een subtiele manier gebruik van elementen uit een foto, die ik herschikte in een abstract werk, waarbij de schilder centraal staat.’

JOKE DIELEMAN KANDINSKY’S TUIN ‘Ateliers en werkplaatsen van andere illustratoren en kunstenaars intrigeren me. Ik hou ervan te weten waar de werken die ik mooi vind tot stand komen. Ik heb er dan ook voor gekozen om Kandinsky af te beelden in wat volgens mij zijn werkomgeving zou moeten zijn.’

INES RASPOET THE SOFTNESS OF HIS HANDS ‘De foto uit het archief van Kandinsky met zijn kat sprak me meteen aan. Kunstenaars hebben meestal ruwe en stevige handen, maar deze foto bewijst het tegendeel. Kandinsky omarmt de kat zacht en teder, terwijl hij hem liefelijk aankijkt.’


24

KUNSTLETTERS

IN DE KIJKER MUSÉE DE LA BOVERIE Na jarenlange herstellingswerken en een grondige uitbreiding is het Luikse MusÊe de la Boverie klaar om een nieuwe rol van betekenis te spelen. Niet alleen artistiek, maar ook als culturele motor van een stad in volle vernieuwing. Daarvoor trok de stad Luik alles uit de kast: stevige investeringen, een befaamd architect en een samenwerking met het Louvre. Zo moet La Boverie uitgroeien tot een prestigieuze trekpleister voor bewoners en bezoekers.

1.

3.

2.

4.


JULI ——— SEPT 2016

25

WEDSTRIJDEN JACQUES GORUSPRIJS VOOR GRAFIEK deadline: 1 oktober 2016

5.

De vernieuwingsactie in Luik gaat zeker niet onopgemerkt voorbij. Zo kom je met de trein de stad binnen via het spectaculaire TGV-station Liège-Guillemins van de beroemde architect Santiago Calatrava. Een gloednieuwe loopbrug loodst je over de Maas het mooie Boveriepark binnen, met het museumgebouw als centraal punt. Het oorspronkelijke museum werd gebouwd naar aanleiding van de Wereldtentoonstelling van 1905. Het heeft slechte tijden gekend, maar is nu ingrijpend gerenoveerd en uitgebreid. De befaamde Franse architect Rudy Ricciotti ontwierp de hypermoderne nieuwe vleugel van het museum. In die ruimte, met drie gevels in glasramen van 7,5 meter hoog, zijn de tijdelijke tentoonstellingen te zien. Hiervoor ging het museum een samenwerking aan met het Louvre. Samen zullen ze drie jaar samen exposities in La Boverie opzetten. EN PLEIN AIR In de expo ‘En plein air’ (In open lucht) ontdek je hoe de natuur tussen de 18e en 20e eeuw langzaamaan een plaats van plezier, spel en ontspanning wordt. De taferelen tonen wandelingen aan de oevers van de Seine, een luchtballon in het park, stadsmensen op de stranden. Panorama’s van stranden, bossen of havens geven aan hoe de landschapschilder steeds vaker het atelier achter zich laat en de buitenlucht opzoekt. Picasso, Léger, Cézanne, Chagall, Kokoschka en Monet: ze zijn allemaal aanwezig. Het thema van deze openingstentoonstelling speelt mooi in op de onmiskenbare band tussen het museum en het omringende Boveriepark. PERMANENT EN DONKER De permanente collectie telt ruim 250 werken en omspant de periode tussen renaissance en surrealisme. De opstelling is erg klassiek, maar kan enkele sterke troeven uitspelen. Een heel mooi spiegelportret van Alfred Stevens, een indrukwekkend fabriekstafereel van Constantin Meunier en Ingres’ portret van Napoleon, bijvoorbeeld. Bovendien leverde de veiling van ‘ontaarde’ kunst door de nazi’s in 1939 de collectie enkele echte topwerken op van onder meer Gauguin, Ensor en Picasso. Ook verrassend is een donkere galerij waar je werk op papier kan bewonderen. Fragiel werk dat erg lichten stofgevoelig is hangt er in het donker. Tot je langskomt en de tekeningen, aquarellen en etsen heel even, in koud licht, tevoorschijn komen.

1. Musée Boverie, Ville de Liège © Rudy Ricciotti - Bureau PHD © Marc Verpoorten © Ville de Liège 2. Alfred Stevens: La parisienne japonaise, entre 1872-1874 © Ville de Liège 3. Paul Gauguin, Le sorcier d’Hiva Oa, 1902 © Ville de Liège 4. Henri Evenepoel, La Promenade du dimanche: Bois de Boulogne, 1899 © Ville de Liège 5. Musée Boverie, Ville de Liège © Rudy Ricciotti - Bureau PHD © Marc Verpoorten © Ville de Liège

Ter gelegenheid van het 20-jarig bestaan organiseert Kunstkring Jacques Gorus de 4e editie van de Jacques Gorus-prijs voor Grafiek. Elke kunstenaar (van 18 tot 45 jaar) kan deelnemen met klassieke (ambachtelijke) grafiek. 1e Prijs: 1250 euro. Daarnaast zijn er 2 eervolle vermeldingen die worden beloond met 250 euro. De 3 laureaten krijgen ook een gezamenlijke tentoonstelling. Inschrijven kan tot 1 oktober 2016. Na beoordeling door een deskundige jury worden de prijzen uitgereikt op 4 december 2016. Reglement en inschrijvingsformulier bij Atelier Jacques Gorus tijdens de openingsuren (zaterdag en zondag van 14 tot 17u, behalve in juli en augustus) of bij Omar Van Meervelde (tel 03/322.83.85 | omar. vanmeervelde@gmail.com) of Robert Wuytack (tel 03/235.71.09).

INTERNATIONALE EX LIBRIS- EN KLEIN GRAFIEKWEDSTRIJD SINT-NIKLAAS 2017 deadline: 31 oktober 2016 Bijna alle hoogwaardige grafische technieken zijn toegestaan, van houtsnedes tot digitale prenten. Om de aandacht voor de kwaliteit van de technieken te belonen, zijn er drie hoofdprijzen van de stad Sint-Niklaas voor drie verschillende hoofdtechnieken. Iedereen vanaf 18 jaar afkomstig van overal ter wereld, kan deelnemen. Uiteraard wil het Internationaal Ex libriscentrum het authentieke kleine boekmerk of ex libris blijven stimuleren. Daarom zijn er naast een hoofdprijs van de stad Sint-Niklaas voor het beste ex libris nog enkele prijzen voorzien voor de beste eigendomsmerken gemaakt voor boeken. Een speciale hoofdprijs van de stad Sint-Niklaas is voorbehouden voor de beste inzending met het thema “stad in de toekomst”. De Graphiaprijs voor een ex libris wordt opgetrokken tot 500 euro. Het totaal van de prijzenpot bedraagt nu 7.500 euro. Info over reglement en inschrijven vind je op musea.sint-niklaas.be

PRIJS STAN RAEMDONCK 2017 deadline: 31 januari 2017 De Prijs Stan Raemdonck is een driejaarlijkse wedstrijd voor beeldende kunst. Deze prijs die voor het eerst wordt uitgereikt, is in 2017 voorbehouden aan schilderkunst. Het thema van de wedstrijd is: natuur (in de brede zin van het woord). Deze wedstrijd wordt uitgeschreven door LovArte in samenwerking met het gemeentebestuur van Lovendegem/Vinderhoute. De laureaat ontvangt 1500 euro en krijgt een tentoonstelling in de Raadzaal van Lovendegem. De wedstrijd staat open voor elke beeldende kunstenaar die op 1 januari 2016 de leeftijd van 16 jaar bereikt heeft. Elke kunstenaar kan deelnemen met maximum 3 recente en niet eerder bekroonde werken. Het inschrijvingsgeld bedraagt 15 euro (1 werk), 25 euro (2 werken), 35 euro (3 werken). Reglement en inschrijving: www.lovarte.be


KUNSTLETTERS

26

BOEKEN JHERONIMUS BOSCH VISIOENEN VAN EEN GENIE

JHERO

Van Frankfurt tot Kansas City, de panelen en tekeningen van Bosch bevinden zich in zo’n 25 verschillende collecties, verspreid over de hele wereld. De expo ‘Jheronimus Bosch. Visioenen van een genie’ die tot mei 2016 liep, haalde een groot aantal werken van de meester terug naar ‘s-Hertogenbosch, de stad waar hij ze maakte. Ook de catalogus bij die enorm succesvolle expo toont Bosch als geniaal kunstenaar, scherp waarnemer en christelijke moralist. Je komt in het boek meer te weten over zijn familie, opdrachtgevers, het creatieve proces, zijn atelier. Vanzelfsprekend gaat er veel aandacht naar de artistieke en inhoudelijke betekenis van de werken van Bosch in de tentoonstelling. Het grootschalige onderzoek van de schilderijen ontrafelde ook retoucheringen en ondertekeningen in de werken. De resultaten van die research zie je hier in haarscherpe illustraties, die de rijkdom aan mysterieuze details in het werk van Bosch blootleggen. Het maakt dit boek tot een aanrader voor de Boschliefhebber.

Ook dit boekje zet het werk van Bosch in de kijker, maar dan vanuit een heel andere invalshoek. Jhero, de held van de Lage Landen krijgt hier een modern jasje. Hoe benaderen mensen als Jeroen Krabbé, Alain de Botton en Joost Zwagerman zijn werk? Wat vinden zij van de fabeldieren en hooistapels in zijn schilderijen? Ook de Jhero’s van deze tijd, zoals Jan Fabre en Marc Manders, brengen op hun eigen manier een hommage aan de Oude Meester. Zijn baardige duivels en vagevuurtaferelen lijk je terug te vinden in juweelkeverschilderijtjes en glasramen. Zo weerklinken echo’s uit Bosch’ oeuvre in het werk van hedendaagse kunstenaars. Jhero is een rijk geïllustreerde, wat chaotische pocket, boordevol leuke details en anekdotes. Soms is het wat puzzelen om de juiste afbeelding te vinden. Door zijn glossy vormgeving en luchtige toon kan het boekje perfect dienst doen als verjaardagsgeschenk.

[MERCATORFONDS, 192 BLZ, 24,95 EURO]

[TERRA LANNOO, 192 BLZ, 20 EURO]

SOCIALE EN FISCALE SPELREGELS VOOR KUNSTENAARS

Vragen over sociale zekerheid en fiscaliteit zorgen voor heel wat kopbrekens, ook bij wie artistiek bezig is. Wie nood heeft aan duidelijke informatie over de zakelijke kant van kunst maken kan bij het Kunstenloket terecht. Dat verleende ook haar medewerking aan deze toegankelijke gids die je wegwijs maakt in de reglementering rond sociale zekerheid, inkomstenbelastingen en btw in België. Aangezien de artistieke activiteit van veel kunstenaars zich niet beperkt tot onze landsgrenzen, vind je er ook uitgebreide info over de regels die in onze buurlanden van toepassing zijn. [INNI PUBLISHERS, 480 BLZ, 58 EURO]


27

JULI ——— SEPT 2016

ARTISTS AT HOME \ WORK

SONG DONG

STREET ART TODAY

Werk en leven lopen door elkaar. Zeker bij kunstenaars. Daarom is het tonen van hun woon- en werkplek zo verhelderend. ‘Artists at home\work’ verschaft je, visueel althans, toegang tot 16 huizen en ateliers van even zoveel kunstenaars. Knappe reportages, met sterke beelden van interieurfotografe Diane Hendrikx, werpen een blik achter de schermen en tonen de plaats waar hun kunst letterlijk en figuurlijk vorm krijgt. De stap naar hun kunst lijkt klein en logisch. Want het is verbazend hoe omgeving en beeldend werk complementair zijn. Dat merk je bij het volgestouwde herenhuis van Guy Rombouts, de open witte ruimtes in het rijhuisje van Robert Devriendt of de voormalige theaterzaal waar Jan Fabre zijn laboratorium in onderbracht. Je ziet de relatie die een kunstenaar heeft tot de ruimte waarin hij werkt en de objecten waarmee hij zich omringt. Wat is aanwezig, en op welke manier kan het een aanleiding vormen tot het maken van nieuw werk? Vaak horen daar creaties van collega-kunstenaars bij, maar ook inspirerende vondsten, objecten die hen bekoren en inspireren. Uiteraard zien we ook werk van de kunstenaars zelf, midden hun natuurlijke biotoop. Dit boek gunt je een blik in het universum van o.a. Honoré d’O, Koen van den Broeck, Maarten Vanden Eynde, Pieter Vermeersch en Sofie Muller.

In mei bouwde Song Dong in het MAS in Antwerpen een modelstad op uit koek. Toen de creatie na 5 dagen klaar was, startte het feest en mochten alle aanwezigen de stad opeten. Met dit ‘Eating the City’ was hij eerder al in musea over zowat de hele wereld te gast. Song Dong is dan ook één van de belangrijkste Chinese, internationaal opererende kunstenaars van dit moment. Hij verkent in zijn heel divers werk de complexe relatie tussen leven en kunst. Naast de cultureel-politieke geschiedenis van China vormt zijn familieverleden een grondthema in zijn oeuvre. Zijn vader belandde tijdens de Culturele Revolutie in een kamp, het gezin verviel in armoede. Dong maakt gebruik van installaties, performance, video, foto’s, schilder- en beeldhouwkunst om een verhaal te vertellen dat tegelijkertijd heel persoonlijk en heel universeel is. In dit boek kiest hij dan ook niet toevallig voor een persoonlijk perspectief om zijn oeuvre toe te lichten. Het resultaat is een chronologisch en helder overzicht van de ontwikkeling van zijn werk, dat een wereldwijd publiek aanspreekt.

Brussel beschikt sinds dit voorjaar over een nieuwe artistieke troef: het MIMA zet de 2.0-cultuur centraal. Het museum pakt uit met kunst die gemakshalve de overkoepelende term ‘urban art’ meekrijgt. De openingsexpo toont werk van vijf Amerikaanse kunstenaars, waaronder Maya Hayuk. Zij wordt ook geportretteerd in ‘Street Art / today’. Dat boek geeft een overzicht van de belangrijkste stromingen en invloedrijkste street artists van dit moment. Bjørn Van Poucke, de man achter het kunstenfestival The Crystal Ship en Elise Luong, eerder aan de slag met urban art projecten in Berlijn en Montreal, selecteerden vijftig namen. Geen gemakkelijke klus, want trends en nieuwe namen volgen elkaar snel op in de wereld van street art. Aan de hand van vaak voorkomende stijlen geeft het boek een inkijk in het creatieproces en de drijfveren van talent van nu. Verwacht je aan korte kennismakingsteksten bij elk van deze 50 vernieuwende kunstenaars, maar vooral aan een stevige hoeveelheid recent beeldmateriaal. Uiteraard komt Banksy aan bod, maar ook artiesten als ROA, Ella & Pitr, JR, Pixel Pancho en Isaac Cordal tonen hoe straf street art kan zijn. Een hebbeding voor iedereen die houdt van gigantische muurschilderingen en uitdagend werk in de openbare ruimte.

[LUSTER, 320 BLZ, 49,50 EURO]

[HATJE CANTZ, 304 BLZ, 39,80 EURO]

[LANNOO, 320 BLZ, 44,99 EURO]


28

ZOEKERTJES AANGEBODEN: MATERIAAL SCHILDERSDOEK KANDINSKY Rol 100% professioneel linnen, geprepareerd. Nog op rol: +/- 6 meter. Vraagprijs: 185 euro. Ophalen in Gent. gsm: 0479 27 73 60 mail: matthieu_claus@hotmail.com DIVERSE GRAFIEKMATERIALEN Staander voor mappen grafiek of tekeningen, 2 bakken voor kaders. Af te halen in Herent. mail: annesuy@yahoo.co.uk ETSPERS IN PERFECTE STAAT Met vertraging/tandwiel; b: 80 cm, l:125 cm; rollen zijn volstaal. Inclusief diverse inktpotten, ook allerlei vernissen, grote en kleine propere vilt. Prijs: 950 euro. gsm: 0485 87 96 77 mail: lyverveck@hotmail.com

KUNSTLETTERS COREL DRAW Ik ben op zoek naar het tekenprogramma Corel Draw. Heeft iemand een versie liggen die draait onder Windows 7, 8 of 10 en deze tweedehands wil verkopen? mail: ikke2jazz@yahoo.com KLEINERE ETSPERS Voor een grafisch project met andersvalide mensen zoeken we een kleine verplaatsbare etspers. gsm: 0470 60 30 51 mail: rik_verschoore@hotmail.com AANGEBODEN: ATELIERRUIMTES TE HUUR: LICHTRIJKE GEDEELDE ATELIERRUIMTE Ruimte beschikbaar vanaf 1 juli, lichtrijk, open atelier, opgedeeld in verschillende zones, meeste kunstdisciplines mogelijk. Prijs (incl. EGW & verzekering): 150 euro/maand. gsm: 0486 58 35 43 mail: kzoekeenatelier@hetvogelnest.be

GEZOCHT: ATELIERRUIMTES ATELIER + WOONST ANTWERPEN Te koop gezocht: atelier met woonst, regio Antwerpen. gsm: 0474 64 85 87 mail: colson.lize@live.be WONING MET ATELIERRUIMTE GENT Gezocht: een plek in Gent voor kunstenaarskoppel, bvb. huis met grote zolder en 2 slaapkamers, zodat beiden eigen werkplek hebben. Comfort niet van belang, ruimte wel. mail: filipbrans@gmail.com ATELIER OMGEVING KORTRIJK Ik zoek een atelier op fietsafstand van Heule. mail: info@brmtrrn.be SCHILDERSATELIER ANTWERPEN Schildersatelier gezocht te Antwerpen (liefst binnen de ring), min 40 m², daglicht, elektriciteit, water, vraagprijs: max 200-250 euro. gsm: 0485 63 90 12 mail: frederikleyers@yahoo.com

SCHILDERSKISTJE EN TAFELEZEL Nog in verpakking, kist in combinatie met tafelezel, af te halen in Koksijde. Prijs: 20 euro. mail: grafico@skynet.be

TE HUUR: ATELIER IN GENT Atelier of opbergplaats van 65m², aan straatkant. Grote geautomatiseerde rolpoort op afstandsbediening. Prijs: 300 euro/maand. tel: 0497 48 17 62 mail: flesh-and-bones@hotmail.com

INFORMATIESTANDAARD AEOLUS Met folderhouders: 10 stuks A4; 35 stuks A5; 20 stuks A6. tel: 016 28 48 48 mail: marc@nologo.xyz

TE HUUR: ATELIER IN GENT Atelierruimte van 4x6m. Te bezichtigen op afspraak. Prijs: 125 euro/maand. gsm: 0486 21 68 90 mail: Marhilde.wiels@telenet.be

WERKRUIMTE/ATELIER BRUSSEL Gezocht: atelierruimte voor een juweelontwerper in Brussel. gsm: 0495 32 70 52 mail: stankov.dmtr@gmail.com

KERAMIEKMATERIAAL Keramiekoven: Rhode bt 300 (kistformaat); platenwals, glazuurcabine: Rhode sk66. Alles in goede staat. gsm: 0493 09 45 14 mail: evelien.vankerkhoven@levanto.be

TE HUUR: ATELIER IN BRUSSEL Mooi gelijkvloers atelier in gerenoveerde oude drukkerij. Hoog plafond, veel licht, rustige omgeving en centrale ligging. Prijs: 425 euro + kosten gsm: 0495 27 29 30 mail: a.jacobs@dommel.be

RUIMTE REGIO LEUVEN Een stal, garage, zolderruimte, ... gezocht regio Leuven/Kessel-Lo. gsm: 0474 32 07 82 mail: miraborghs2000@yahoo.co.uk

ACRYLVERF Acrylverf Winston and Newton 500 ml, verschillende tinten, recent gekocht. mail: jave@telenet.be

TE HUUR: ARTISTIEKE BUREAUPLEK BIJ ATELIER DOP Ruimte te huur bij Atelier DOP voor illustratoren, grafisch ontwerpers, animatoren, schrijvers... mail: info@dopplatform.be

HOUTATELIER REGIO GENT - SINT-NIKLAAS Ambachtelijk houtbewerker zoekt werkruimte, regio Gent-Merelbeke-Sint-Niklaas. Liefst een werkruimte waar er machines (voor houtbewerking) aanwezig zijn. gsm: 0477 53 32 55 mail: katrien.rosiers@hotmail.com

KADERS Kaders van verschillende formaten en kleuren, in goede staat of nieuw. gsm: 0478 70 54 07 mail: rosa.vanderhoydonck@telenet.be ETALAGEPOPPEN 11 etalagepoppen, dames met glazen voetsteun te koop. 25 euro per stuk, ook apart te koop. tel: 09 360 34 18 mail: fits@telenet.be BELICHTINGSTAFEL VOOR ZEEFDRUK Belichtingstafel voor zeefdruk op krachtstroom. Prijs: 250 euro. Regio Antwerpen. mail: gezeever@gmail.com GEZOCHT: MATERIAAL TWEEDEHANDS ZEEFDRUKMATERIALEN Voor het zeefdrukatelier van Jeugdhuis SOJO in Leuven zijn we op zoek naar tweedehands zeefdrukmaterialen: carrousel, zeefdrukramen, rakels en holrakels, droogrekken… gsm: 0494 13 17 44 mail: kristof.daniels@gmail.com

TE HUUR: 2 ATELIERRUIMTES IN KESSEL-LO 2 atelierruimtes te huur, elk ongeveer 60m², eigen sanitair. Water, elektriciteit, gas niet in prijs inbegrepen. Atelierruimte 1: gelijkvloers, 350 euro/maand. Atelierruimte 2: 1e verd., 300 euro/maand. Kunnen ook samen gehuurd of gedeeld worden. mail: katrien.schoevaerts@liraz.be TE HUUR: ATELIER IN MECHELEN CENTRUM 50m², ingericht als werkplaats voor hout en schrijnwerk. Ideaal voor het vervaardigen van items zoals muziekinstrumenten of interieurelementen zoals kasten en tafels. Gezocht: mensen die het atelier overdag willen benutten. Huur per dag, week of maand. gsm: 0496 46 84 15 mail: Tytgatmaarten@hotmail.com WONING MET ATELIER EN EXPORUIMTE TE KOOP / TE HUUR IN FRANKRIJK Ruime woning in de Aveyron in lokale stijl. Prijs: 54.000 euro. Geschikt als woonruimte + atelier + exporuimte. gsm: 0495 60 99 99 mail: winniebruynooghe@hotmail.com

ATELIER GEZOCHT REGIO ANTWERPEN Ik zoek een atelierruimte in Antwerpen-Berchem-Merksem-Borgerhout. mail: diederik.artsandantiques@gmail.com

RUIMTE VOOR DOKA - ANTWERPEN Op zoek naar een ruimte met water en elektriciteit voor het maken van een donkere kamer. Kan een kelder zijn, geen licht nodig. In de buurt van Antwerpen. gsm: 0476 32 88 26 mail: steveduteuil@mac.com ATELIER GEZOCHT OM TE DELEN Ruimte gezocht om te delen om creatieve projecten op te starten. gsm: 0485 19 97 20 mail: jill@muym.be ATELIER + EXPORUIMTE GENT 3 kunststudenten zoeken ruimte in de omgeving van Gent om te gebruiken als atelier en exporuimte. Ongeveer 100m² en invallend daglicht. mail: martha-thooft@hotmail.com SCHILDERSATELIER ANTWERPEN Schildersatelier gezocht in Antwerpen, met daglicht. Ik werk met olieverf en op grote formaten. Een groot atelier delen is ook een optie. gsm: 0491 33 74 46 mail: eline.de.clercq@telenet.be


29

JULI ——— SEPT 2016 WERKPLAATS OUDENAARDE - GENT Ik ben op zoek naar een werkplaats in de regio Oudenaarde/Gent waar ik een kleine drukpers kan plaatsen. 25 à 50m², water en krachtstroom (3 fasen) vereist. gsm: 0493 12 82 40 mail: hello@blixm.be RUIMTE REGIO GENT Ik ben een beginnend fotograaf op zoek naar een werkruimte om studiofotografie uit te werken. gsm: 0473 44 35 46 mail: bosmanslieselore@gmail.com (GEDEELDE) ATELIERRUIMTE IN REGIO DENDERMONDE Gezocht: atelier met daglicht en elektriciteit. Meer dan 16 m² en max. 100 euro/maand. gsm: 0471 62 77 27 mail: jonathan.huygens@hotmail.be WERKRUIMTE GEZOCHT IN GENT Ik zoek een atelier. Kan zeker gedeeld worden. Alles vanaf 15m², enigszins droog en graag met ten minste 1 stopcontact. gsm: 0497 62 29 07 mail: boris.debeuf@gmail.com AANGEBODEN: TENTOONSTELLINGSRUIMTES GRATIS EXPORUIMTE BIJ SIG Sig vzw stelt de centrale gang en foyer ter beschikking voor kunstenaars, ook mensen met beperking uiterst welkom! Er komen jaarlijks 2000-3000 deelnemers naar onze activiteiten. Gebruik van de ruimte is gratis. In Gijzegem. tel: 053 38 28 03 mail: vanessa.de.grauwe@sig-net.be EXPORUIMTE IN KUNSTHUIS KARHAJEWELS & ARTLOF Kunsthuis Karhajewels & Artlof biedt een beperkte ruimte om kunst te exposeren. mail: loosvelt.filip@telenet.be GALERIE DE POSTERIJ TE KRUIBEKE Prachtige exporuimte met kitchenette en apart toilet. gsm: 0473 52 07 11 mail: hugo.vanhoorick@scarlet.be RUIMTE 34 TE ANTWERPEN Mooie tentoonstellingsruimte, 2 dooreenlopende ruimtes, 100 m², ophangsysteem, led-verlichting, aparte kitchenette, wc en vestiaire. gsm: 0473 85 31 76 mail: adolf.geudens@skynet.be GEZOCHT: TENTOONSTELLINGSRUIMTES (GROEPS)EXPO GEZOCHT Expomogelijkheden gezocht voor tekeningen in Vlaanderen en Nederland. gsm: 0478 88 79 36 mail: max.vanhemel@gmail.com AANGEBODEN: ANDERE ARTISTIEK PROJECT VOOR JONG BEELDEND TALENT Piazza organiseert Radar, een artistiek traject voor jong talent van 16 tot 25 jaar. In 3 stappen werk je naar je eigen kunsttentoonstelling toe. tel: 03 232 68 76

INTERIEURTEKENINGEN Een perspectieftekening van uw interieur? gsm: 0484 43 61 72 mail: finearts@hotmail.be VERTALING EN REDACTIE Subsidiedossiers, pitch, synopsis, presskit, ondertiteling. Ervaring in audiovisuele sector en podiumkunsten. mail: sayaxolotlprod@gmail.com GEZOCHT: ANDERE KUNSTKRING PERSPEKTIEF ZOEKT DEELNEMERS VOOR EXPOSITIES Art Books Expo - sept 2016: expo in Habobib / International Glass Art Biennial - 12/2016 / Reenactment III - 2017: beeldhouwexpo / Internationale Textielkunsttentoonstelling 03/2017 gsm: 0495 40 20 13 mail: artksp@gmail.com DOCENT KERAMIEK Kan je met klei werken, beheers je keramiektechnieken en heb je belangstelling om een cursus te geven aan een groep van 8 personen? gsm: 0477 44 85 00 mail: maria.verheirstraeten@telenet.be

WIE WIL MIJN KLEISCULPTUREN BAKKEN? Ik zoek iemand uit Antwerpen, die over een bakoven beschikt en tegen betaling mijn kleisculpturen wil bakken. De sculpturen zijn klein tot middelmatig van vorm. gsm: 0478 66 89 83 mail: jozef.jambon@hotmail.com STUDENT BEELDENDE KUNSTEN ZOEKT DEELTIJDSE JOB Ik ben op zoek naar deeltijdse job / tijdelijke opdracht in cultuursector of kunstenaarsatelier, regio Gent. Bachelor Beeldende Kunsten, enthousiast, geëngageerd en sociaalvaardig persoon. gsm: 0479 67 99 15 mail: ruth_devriendt@hotmail.com WEDSTRIJDEN AUTO-DESIGN Ik ben op zoek naar een wedstrijd voor auto-design, liefst deadline nog in 2016. gsm: 0477 90 50 87 mail: andreasdeprez@gmail.com OPDRACHTEN VOOR MUURSCHILDERINGEN Opdrachten voor muurschilderingen gezocht, vanaf 70 euro. tel: 011 41 44 81 mail: lisamarievanberlo1@hotmail.com

KUNSTENAARS IN HET MEETJESLANDSE CULTUURLANDSCHAP Het kunstplatform Evergem is op zoek naar beeldende kunstenaars die het hedendaagse Meetjeslandse cultuurlandschap in beeld willen brengen. mail: luc.vanvynckt@skynet.be KUNSTENAARS VOOR GROEPSEXPO Schilder/tekenaar zoekt mensen om mee tentoon te stellen. Omgeving Antwerpen. gsm: 0486 50 21 31 mail: miek_christl@hotmail.be ILLUSTRATOR ZOEKT SCHRIJVER OF DICHTER Illustratrice gepassioneerd door tekenen en schilderen, wil graag mee werken aan leuke boekjes of opdrachtjes. gsm: 0483 11 18 26 mail: mademoiselle.balck@gmail.com DEELNEMERS VOOR KUNSTENMARKT HOBOKEN Buurtcentrum Groen Zuid in Hoboken zoekt jong talent én gevestigde waarden voor een kunstenmarkt op 20 juli. tel: 03 431 60 90 mail: dc.groenzuid@zorgbedrijf.antwerpen.be JONGE MAKERS VOOR LOCATIEKUNSTWERK Jonge, enthousiaste makers (21-30 j.) gezocht voor locatiekunstwerk in het thema ‘gender’. Dit is geen podiumvoorstelling, maar een project in één of meerdere disciplines: muziek, video, beeldhouwkunst, installatie. mail: info@artforum.be DEELNEMERS GEZOCHT VOOR GLASKUNSTMARKT Nog enkele plaatsen vrij voor glaskunstenaars in Lommel. gsm: 0493 68 34 58 mail: gerda.schroeten@hotmail.com

UW ZOEKERTJE IN KUNSTLETTERS? Op www.kunstwerkt.be kan je zélf je zoekertjes (met foto’s) plaatsen. Uiterste inzenddatum voor de volgende editie van KUNSTLETTERS: 16 september 2016. BELANGRIJK: DIT IS DE BEKNOPTE VERSIE VAN DE ZOEKERTJES. MEER ZOEKERTJES VIND JE OP WWW.KUNSTWERKT.BE


30

KUNSTLETTERS

AGENDA WEST-VLAANDEREN VORM EN MATERIE IN DE KUNST expo | Brugge | van 1 tot 15 juli 2016 Vrouwelijke kunstbeoefenaars gaan, elk op hun manier, op zoek naar vorm en kleur in de kunst, met verschillende materies: verf, traditionele houtskool of scherven van gesneuveld glas of steen. Waar: Hal, Burg 11, Brugge EXPO ART IS'T expo | Gistel | van 2 tot 10 juli 2016 Werk van de leden van ART is't: schilderijen, mixed-media, beelden, inox sculpturen, juwelen, fotografie en keramiek. Gastkunstenaars: Christina Beelen, aquarel, Patrick Tahon, schilderijen, Ramses & Rover, street art. Waar: Oud Stadhuis, Hoogstraat 1, Gistel DUOTENTOONSTELLING expo | Oudenburg/Ettelgem | van 2 tot 15 juli 2016 Arnold Hilderson toont schilderijen en afdrukken van vroeger werk, aangevuld met nieuwe stukjes. Annemie Smekens boetseert pure porseleinen objecten. Waar: Romaanse kerk, Oudekerkstraat 8, Ettelgem EXPO’S IN KUNSTHUIS ARTINE expo | Oostende 4-10/7: keramiek van Matthias Ghyseling en schilderijen van Bea Olemans 11/7-15/8: RONI, schilderijen en poëzie 26-31/7: From Selfie to Art 16-21/8: glas en juwelen van Anusch B 22/8-4/9: schilderijen en keramiek van Bert en Carla Verburgh 5-18/9: keramiek en schilderijen van Lieke Smits en Nellie Demulder Waar: Kunsthuis Artine, Kursaal Oosthelling 6, Oostende BEELDENROUTE LISSEWEGE expo | Lissewege | 9 juli tot 25 september 2016 Nicole Gios stelt tentoon in de tuin van de pastorie te Lissewege. IRÈNE PHILIPS expo | Oostende | 9 juli 2015 tot 31 augustus 2017 Irène Philips werkt als artist in residence in Galerie Theobalds Boothuisje. Waar: Vlaanderenstraat 17, Oostende KUNST IN DE MOLEN VAN STENE expo | Stene Oostende | van 15 tot 21 juli 2016 Christiane Lestaeghe en Nicole Zoete in de molen van Stene bij Oostende. Waar: Oudstrijdersplein, Stene Oostende KUNSTZOMER LEKE 2016 expo | Leke-Diksmuide | van 13 tot 21 augustus 2016 Kunstroute met mooie locaties over een landelijk parcours. Deelname van 50-tal goede kunstenaars over verschillende disciplines. Waar: Moeders huisje, Dwarsstraat 4, Diksmuide

POPPY POWER2 expo | Langemark | 5 september tot 10 november 2016 Kleurrijke en ruime schilderijenexpo rond klaprozen en WO I, van figuratief naar abstract. Waar: gemeentehuis, Kasteelstraat 1, Langemark UITWISSELINGSEXPO 2016 expo | Izegem | van 16 tot 25 september 2016 Jozefien Cornette - grafiek en mixed media, Geert Missinne, Philip Seurinck - grafiek en schilderijen, Olivienne Daenekindt, Carine Houtekier, David Maertens, Maarten Wydooghe - schilderijen, Filip Decoster - grafiek. Waar: Meilief, Melkmarktstraat 6, Izegem OOST-VLAANDEREN YART expo | Gent | 15 januari tot 17 juli 2016 Hedendaagse installaties in de (semi-)publieke ruimte. 15.06.16: Elise Eeraerts / 15.07.16: Finissage Yart. Waar: Gerard de Duivelstraat 1, Gent STILLE LANDSCHAPPEN expo | Sint-Martens-Latem | 11 juni tot 30 juli 2016 Werk van Greet Bogaert. Waar: Lanneau Art Gallery, Latemstraat 93, Sint-Martens-Latem BEELDHOUWKLAS OP DE CAMPUS expo | Sint-Gillis-Waas | 4 juni tot 31 augustus 2016 Openluchttentoonstelling met werk van leerlingen van de Academie van Sint-Niklaas. Waar: Campus Sint-Helena, Blokstraat 2, Sint-Gillis-Waas EVERY SUMMER HAS A STORY 2 expo | Sint-Niklaas | 29 mei tot 4 september 2016 Acht Belgische kunstenaars benaderen de zomer als concept, als bron voor stille observatie en persoonlijke expressie. Met werk van Art for Thought (AFt), Henri Banks, Ingrid Dekeyser, Karolien Boucquaert, Kristof Malfait, Nadine De Klerk Wolters, Pieter De Decker en Pol Cosmo. Waar: De Casino, Stationsstraat 104, Sint-Niklaas TUIN & BEELD EDITIE 2016 expo | Merendree | 5 mei tot 25 september 2016 Met werk van Belgische en internationale beeldhouwers: Mady Andrien, Thierry Bontridder, Philippe Brodzki, Véronique Choppinet, Ann Deman, Etienne Desmet, Marti De Greef, Myriam Eykens, Serge Gangolf, Philippe Gourier, Chantal Grard, Michel Janssens, Willy Peeters, Joshua Pennings, Félix Roulin, Chris Rul, Wim Steins, Yvan Theys, Guy Timmerman, Hilde Van De Walle, Paul Van Gysegem, Francine Van Mieghem, Luk Van Soom, Hilde Van Sumere, Edward Vandaele, André Vranken. ONTMOETING expo | Vrasene | 10 juli 2016 Anita De Vriendt, schilderijen en Lieve De la Ruelle, keramiek. Waar: De Kapel, Brugstraat 11, Vrasene

ART EXPO KAZ ZOTTEGEM expo | Zottegem | van 5 tot 7 augustus 2016 Expo met werk van 44 kunstenaars. Waar: Koninklijk Atheneum, Meerlaan 25, Zottegem KUNSTKRING HEUSDINE EXPOSEERT expo | Destelbergen | van 20 tot 28 augustus 2016 Waar: Burgstraat 52, Destelbergen INZICHT: DEN OEVER expo | Gavere | van 3 tot 30 september 2016 Schilderijen van Julien (knipogen naar Picasso en Cobra) en Angel (conceptuele emotie). Waar: Kloosterstraat 6, Gavere MULTIDISCIPLINAIRE KUNST expo | Stekene | van 23 tot 25 september 2016 Tijdens deze multidisciplinaire tentoonstelling is er werk te zien van 21 kunstenaars. Waar: OC De Oude School, Kemzeke ANTWERPEN ONTMOETINGEN MET JHERONIMUS BOSCH expo | Antwerpen | 5 maart tot 10 juli 2016 Werken gebaseerd op fragmenten uit ‘De Tuin der Lusten’: Lieve Bedeer, tempera/olieverf op paneel en Sara Giménez, gepolychromeerde bronzen sculpturen. Waar: Galerie Het Vijfde Huis, Reyndersstraat 5, Antwerpen THE ENDLESS PATH FOR THE FLOW OF CURRENT expo | Antwerpen | 26 mei tot 3 september 2016 Videokunst en fotografie (videostills) van Aaron Vergult. Waar: NUNC Contemporary, Wolstraat 15, Antwerpen HET BLAUWE MAROKKO expo | Olen | 24 juni tot 25 augustus 2016 Werk van Karel Scholdis. Hij vertelt over zijn werk op vrijdag 22 juli om 11u. Waar: WZC Zilverlinde, Sterrenwijzer 7, Olen AROUND MY HEAD expo | Antwerpen | van 1 tot 31 juli 2016 Nieuw werk van fotograaf Jo Op de Beeck. Waar: Chambre National Gallery, Nationalestraat 154, Antwerpen BEELDENTENTOONSTELLING LE PAIGE expo | Herentals | 9 juli tot 11 september 2016 Nicole Gios neemt deel aan de openluchttentoonstelling in het arboretum (tuin) van kasteel Le Paige in Herentals. Waar: Nederij, Herentals GETEKENDE ZOMER expo | Antwerpen | 14 juli tot 28 augustus 2016 Tekeningen van Maria Gabriëlle, Han Klinkhamer, Joris Martens, Jef Gysen, Sanne De Wolf, Hans van der Ham, Erika Cotteleer. Waar: Shoobil, Museumstraat 4, Antwerpen


31

JULI ——— SEPT 2016

MAGIE VAN HET MASKER EN FOLKLORE expo | Rumst | van 13 tot 27 augustus 2016 Leden van de Kunstkring Lazernij tonen aquarel, acryl of vrije grafiek: Micheline Verbeeck, Hilde De Keye, Betty Van Geffen, Frank Van Laer, Mia Van Leeuwen, Jeanine Van Durme en Maurice Vermeylen. Waar: Galerie Lazarus, Lazarusstraat 8, Rumst EXPO SCHILDERKUNST EN METALEN BEELDEN expo | Deurne | van 17 tot 28 augustus 2016 Expo door Linda Thuys, schilderkunst en metalen beelden, Sonia Grootjans, schilderkunst, Marika van Ginneken, abstracte schilderkunst en Bea Danckaert, abstracte schilderkunst. Waar: Gallery Rivierenhof, Turnhoutsebaan 232, Deurne EXPO LINDA THUYS expo | Lier | van 8 tot 18 september 2016 Tentoonstelling van glaskunst, abstracte schilderkunst en metalen beelden. Waar: Vleeshuis, Lier

LIMBURG

ANDERE REGIO'S

EXPO ELSA VAN DEN HOOGEN expo | Lommel | 18 januari tot 30 september 2016 Elsa van den Hoogen exposeert een overzicht van haar grafische werken en modeltekeningen. Waar: Diagnosecentrum, Binnensingel 44, Lommel

SOLOTENTOONSTELLING HUGO KAÏRET expo | Hulst | 27 augustus tot 14 september 2016 Beeldende constructies van Hugo Kaïret. Waar: ’s Landshuis, Steenstraat 37, Hulst, Nederland

VLAAMS-BRABANT / BRUSSEL STERK WERK expo | Dilbeek | 12 juni tot 10 juli 2016 Groepstentoonstelling 54°. Waar: Galerie MixArt, Sint-Martinusstraat 101, Dilbeek DRIJFHOUT BY JAN GOOSSENS expo | Rotselaar | 12 juni tot 10 juli 2016 Jan Goossens boetseert met was of klei, maar schuwt ook het grafisch werk niet. Waar: Gallery Dada, Rotselaar

Een tentoonstelling, kunstenroute, of ander evenement gepland? Op www.kunstwerkt. be kan je zelf je aankondigingen (met foto’s) plaatsen. Uiterste inzenddatum voor de volgende editie van KUNSTLETTERS: 16 september 2016. BELANGRIJK: DIT IS DE BEKNOPTE VERSIE VAN DE AGENDA. VOOR DE VOLLEDIGE AANKONDIGINGEN KAN JE TERECHT OP WWW.KUNSTWERKT.BE

www.

KUNSTEN FESTIVAL PLAN B .be

28 augustus 2016 Bekegem

Dries Depoorter Reinout Dewulf Inne Eysermans Bert Jacobs Gitte Hendrickx


Tentotips

THEO JANSEN Tentotips XL

EEN FOTOGENIEKE ZOMER

Tentotips Kort

MY BODY IS A CAGE

Hoera Kandinsky!

ESTHER BLEYENBERG

KUNSTLETTERS juli 2016  

IN DIT NUMMER: Een gesprek met Tatjana Gerhard In de kijker: het vernieuwde Musée de la Boverie Tentotips: Aeneas Wilder / Biënnale van de...

Read more
Read more
Similar to
Popular now
Just for you