Page 1

Samenvatting Beleidsplan 2009 - 2012


Wat is en wat kan zijn

Samenvatting Beleidsplan 2009 - 2012


Inhoudsopgave Inhoudsopgave 3 Voorwoord 4 Uitgangspunten 6 Programma Onderwijs 10 Programma Publieke Werken 12 Programma Innovatie 14 Colofon 16

De kroonluchters afgebeeld in deze uitgave, zijn gemaakt in opdracht van Kunstgebouw voor het onderdeel Verloren luchters van het project Het Oranje Geheim dat in november 2008 de grens en grandeur van het voormalige landgoed Honselaarsdyck zichtbaar maakte. De kroonluchters illustreren het artistieke niveau en het innovatieve karakter van de activiteiten die Kunstgebouw ook nastreeft in de nieuwe cultuurplanperiode 2009-2012.

3


Voorwoord De kunst is de uitdrukking van de tijd. Zij mag de tijd niet ontvluchten. Onze tijd is dynamisch. Paul van Ostaijen ‘De kunst is de uitdrukking van de tijd.’ Mensen kunnen zichzelf en hun tijd in kunst herkennen en kunst zet mensen aan het denken over de tijd waarin ze leven. Dat is de kracht van kunst. Kunstgebouw ziet het als zijn taak zoveel mogelijk mensen te laten kennismaken met en te laten genieten van kunst.

In deze brochure vatten we onze rol en plannen voor de jaren 2009-2012 kort samen. Een exemplaar van ons beleidsplan sturen we u op verzoek toe. U kunt het ook downloaden van onze website. We zetten in op vier mooie jaren waarin Kunstgebouw op volle kracht meehelpt om prachtige verbanden te realiseren in de kunsten en kunsteducatie binnen de provincie Zuid-Holland. Klaas Hoekstra waarnemend directeur

Daar zetten we ons in de nieuwe cultuurplanperiode 2009-2012 wederom volop voor in. Eind september 2008 hebben we onze beleidsvoornemens vastgelegd en aan de provincie voorgelegd in het beleidsplan Wat is en wat kan zijn. Deze titel geeft de twee pijlers onder ons beleid weer: continuering en vernieuwing. We zetten succesvolle lijnen uit de vorige cultuurplanperiode voort. Tegelijkertijd trappen we de tijd op de staart. Trends in de kunsten en ontwikkelingen in de samenleving vertalen we in nieuwe producten, diensten en concepten. Meer specifiek kenmerkt de komende planperiode zich door dynamiek en vernieuwing in bestuurlijke taken en verantwoordelijkheden. Daarbij speelt de heroriëntatie op de eigen taken door de provincie Zuid-Holland (proces ‘Provincie Nieuwe Stijl’) een belangrijke rol. Het beleid van de provincie is immers voor een provinciale instelling als Kunstgebouw richtinggevend. De provincie heeft bovendien laten onderzoeken hoe haar ambities en beleidsuitgangspunten voor cultuureducatie en –participatie het beste gerealiseerd kunnen worden. Hoewel nog niet op alle punten duidelijk is wat dit voor Kunstgebouw gaat betekenen, sluiten onze beleidsvoornemens wel aan op de nieuwe hoofdlijnen van het provinciale cultuurbeleid.

4

5


Uitgangspunten Kunstgebouw brengt kunst en mensen samen. Wij zorgen ervoor dat kunst en cultuur leven bij de inwoners van de provincie en dat zoveel mogelijk mensen kennis kunnen maken met kunst. Onze taken zijn onder andere het in stand houden, ondersteunen en ontwikkelen van een goed en breed dekkend aanbod van kunsteducatie. Daarnaast is het onze taak om een stimulerend klimaat voor de kunsten te scheppen en een (kennis)platform te vormen voor alle betrokkenen in het culturele en cultuureducatieve veld. Daarbij vormen de volgende uitgangspunten het kader voor ons werk: Vraag en aanbod Als intermediaire organisatie verbindt Kunstgebouw vraag en aanbod. Alles wat we ontwikkelen, wordt per definitie in de praktijk gebruikt. Eindgebruikers zijn de vele tienduizenden kinderen in het primair onderwijs, de jongeren in het voortgezet onderwijs, de amateurkunstenaars en het algemene publiek. Ons werk wordt feitelijk besteld en betaald door de provincie Zuid-Holland, gemeenten, instellingen voor kunst en cultuur, scholen en maatschappelijke organisaties. In nauw overleg met deze klanten ontwikkelen wij aanbod.

Regionale Agenda Samenleving (RAS) Eén van de belangrijke lijnen in het provinciale cultuurplan Mooi en Meedoen is de grotere rol die de provincie gaat toebedelen aan in RAS-verband samenwerkende gemeenten. Kunstgebouw ondersteunt de RAS’sen met zijn expertise. Overigens hebben veel van onze klanten en gebruikers slechts een indirecte relatie met hun lokale overheid. De onderwijssector onderhoudt bijvoorbeeld zowel financieel als inhoudelijk primair relaties met de rijksoverheid. Fonds voor Cultuurparticipatie We kunnen ons werk mede doen doordat voor de uitvoering van projecten aanvullende subsidies beschikbaar zijn. In de vorige cultuurplanperiode was het Actieprogramma Cultuurbereik, via de provincie Zuid-Holland, een belangrijke bron. De opvolger is het Fonds voor Cultuurparticipatie, dat inzet op de gebieden cultuureducatie, amateurkunst en volkscultuur en op de thema’s diversiteit, vernieuwing en verankering. Deze indeling sluit goed aan bij onze praktijk. Ze is terug te vinden in onze drie programma’s: Onderwijs, Publieke Werken en Innovatie.

Provinciale cultuurnota De provincie is onze hoofdsubsidiënt; zij stelt zich verantwoordelijk voor de instandhouding van de organisatie. Daarnaast is de provincie subsidiënt en opdrachtgever van diensten en producten die Kunstgebouw levert voor (vernieuwings)projecten. Het provinciale (cultuur)beleid is richtsnoer voor ons eigen beleid. Voor de komende planperiode bepalen de nota’s Provincie Nieuwe Stijl en Maatschappelijke Participatie mede onze koers. Zo vindt de provincie dat provinciale instellingen zich moeten richten op tweedelijnstaken. Bij Kunstgebouw is dit al het geval, bleek uit een ambtelijke doorlichting. Andere prioriteit van de provincie is versterking van regionale en lokale netwerken. Kunstgebouw initieert en ondersteunt dergelijke netwerken.

6

7


8

9


Programma Onderwijs Zoveel mogelijk kinderen en jongeren moeten via het onderwijs de kans krijgen kennis te maken met kunst en cultuur. Rol van Kunstgebouw Kunstgebouw stimuleert, faciliteert en ondersteunt een provinciaal dekkende infrastructuur voor kunsteducatie binnen het onderwijs. Het accent van onze dienstverlening binnen dit programma ligt bij het primair en voortgezet onderwijs. Onze instelling fungeert als intermediair tussen de school en de culturele instellingen. We helpen scholen beter gebruik te maken van het culturele aanbod en ondersteunen instellingen en kunstenaars bij een betere afstemming van hun aanbod op de wensen van scholen. Daartoe stellen we onder meer een aantrekkelijk pakket samen waarin alle kunstdisciplines aan bod komen en dat door de leerjaren heen een duidelijke opbouw kent. Kijken naar professionele kunst, zelf bezig zijn en erover praten – ofwel receptieve, actieve en reflectieve kunsteducatie - vormen het palet van de activiteiten. Ook maatwerk is mogelijk. We zorgen ervoor dat mensen elkaar ontmoeten en kennis en ervaringen kunnen uitwisselen. Zo onderhouden we per deelnemende gemeente praktijknetwerken met basisscholen en culturele instellingen. Voor het voortgezet onderwijs hebben we de afgelopen cultuurplanperiode negen zogeheten Platforms Cultuureducatie mede geïnitieerd. Daarnaast kunnen scholen, instellingen, gemeenten en regio’s bij ons terecht voor deskundigheidsbevordering en advies. Kunstgebouw is een deskundige en betrouwbare partner. We staan garant voor inhoudelijke en kunstzinnige kwaliteit en een uitstekende organisatie. Door onze jarenlange ervaring weten we wat er speelt en waar mogelijkheden en kansen liggen. Daarbij werken we samen met openbare bibliotheken, centra voor de kunsten, muziekscholen, brede scholen, kinderopvang, gemeenten, regio’s (Regionale Agenda Samenleving: RAS) en provincie.

10

Continuering & vernieuwing Basisscholen kunnen blijven rekenen op zeer gewaardeerde producten als Kunstmenu (kennismaken met professionele kunst), Kunst in Uitvoering (projecten en lespakketten), Kunst op School (maatwerk) en Kunstimpuls (deskundigheidsbevordering, netwerkbijeenkomsten en advies). Ook de workshops, lessencycli en deskundigheidsbevordering voor het voortgezet onderwijs blijven gehandhaafd. Jaarlijks organiseren we twee thematische expertmeetings voor scholen voor voortgezet onderwijs en culturele instellingen. Succesvolle vernieuwingen uit de vorige planperiode krijgen een vervolg. Ter versterking van de culturele infrastructuur ondersteunen we de negen Platforms Cultuureducatie (PCE). Zij vormen samen het Zuid-Hollands netwerk voor cultuureducatie voor het voortgezet onderwijs. We organiseren jaarlijks vier tot zes PCE-bijeenkomsten en een provinciale PCE-dag in november. Deze PCE-dag kan leiden tot een nieuw provinciebreed project met regionale en lokale vertalingen. In 2009 vindt De Ontdekking 2e editie plaats: vijftien nieuwe basisscholen krijgen de kans een culturele kaart van hun gemeente te maken en educatieve samenwerkingsprojecten met plaatselijke instellingen op te starten. Andere scholen kunnen profiteren van de opgedane expertise. Talentontwikkeling is een belangrijk speerpunt in ons beleidsplan. Niet alleen blijkt er behoefte te zijn aan podia waar jongeren hun talenten kunnen tonen, we zien het ook als uitgelezen middel om binnen- en buitenschoolse kunsteducatie met elkaar te verbinden. Naast uitbouw en verankering van ZiZiZ en het peereducationproject Artscape starten we een nieuw project voor en met jongeren: Your Stage!.

11


Programma Publieke Werken Mooie kunstwerken en cultuurparticipatie versterken de samenleving: ze bevorderen het welbevinden en de onderlinge verbondenheid van inwoners van Zuid-Holland en hun binding met de omgeving. Rol van Kunstgebouw Niet alleen leerlingen, maar ook het algemene publiek moet kunnen kennismaken met en genieten van kunst en cultuur. Dat verwezenlijkt Kunstgebouw binnen het programma Publieke Werken. We stimuleren en initiëren projecten rondom beeldende kunst en culturele planologie, om daarmee de ruimtelijke kwaliteit van de provincie te vergroten en mensen te laten genieten van hun woonomgeving. Bovendien bevorderen en ondersteunen we actieve cultuurdeelname met projecten voor amateurkunst en volkscultuur. Kunstgebouw vervult daarbij de rol van conceptontwikkelaar, organisator of bemiddelaar, of van alle drie tegelijk, al naar gelang de wensen van betrokkenen. Vernieuwing, netwerk- en talentontwikkeling zijn sleutelwoorden in onze dienstverlening. We beschikken over brede netwerken van onder andere kunstenaars, vormgevers en (landschaps-)architecten. Daarnaast onderhouden we goede contacten met het onderwijs, het amateurkunstcircuit, gemeenten, regio’s en de provincie. Dankzij onze brede doelgroepenexpertise kunnen we een kunstproject ten volle benutten. We denken mee met regio’s en instellingen die de komende jaren handen en voeten moeten geven aan actieve participatie en culturele diversiteit. De kracht van Kunstgebouw ligt in het opzetten van voorbeeldprojecten die overdraagbaar zijn maar rekening houden met de eigen identiteit van verschillende gemeenten en regio’s. Zo delen we onze kennis en stimuleren we bovenregionale samenwerking.

12

Continuering & vernieuwing Kunstgebouw speelt een rol bij de provinciale percentageregeling. We zijn bezig met een kunstproject rond de RijnGouweLijn die in 2015 voltooid zal zijn. Daarnaast zijn we betrokken bij nieuwe infrastructurele kunstprojecten. Tweejaarlijks blijven we educatie, participatie en publieksbereik verzorgen rondom het provinciale waarderingsproject Gezichtsbepalend. We continueren en intensiveren bestaande netwerken. Tevens zetten we nieuwe verbanden op, bijvoorbeeld met zorginstellingen, woningcorporaties, instellingen voor welzijn, toerisme en natuur en creatieve industrie. Het tweejaarlijks realiseren van een regioproject behoort ook tot onze expertise en taken. In 2008 nam Kunstgebouw met het project 50pk. het voortouw om senioren en kunst samen te brengen. Dit succesvol gebleken project, waarbij zowel het genieten van kunst als actieve deelname door senioren centraal stond, bouwen we verder uit, met nog meer instellingen die een cultureel aanbod verzorgen en nog meer deelnemende 50pk’ers. Kunstgebouw verkent de (cultuureducatieve) mogelijkheden van volkscultuur, één van de drie gebieden gedefinieerd door het Fonds voor Cultuurparticipatie, door in aansluiting op de provinciale themajaren een volkscultuurproject te ontwikkelen. Onder de noemer Scenario’s uit het hart van de regio laten we jaarlijks een regisseur met uitvoerende amateurkunstenaars voor een Zuid-Hollandse regio een scenario ontwikkelen waarin de identiteit van die regio wordt beschreven.

13


Programma Innovatie Innovatie is voor Kunstgebouw geen modewoord, maar staat voor de dynamiek van het culturele veld en dus ook voor onze organisatie. Rol van Kunstgebouw Innovatie is een van de centrale noties in het provinciale beleid voor cultuurparticipatie. De provincie Zuid-Holland noemt onder meer Kunstgebouw als partij om innovatie te realiseren. Wij onderschrijven het belang van voortdurende vernieuwing en verbetering. Voor een daadkrachtig en dynamisch kunst- en cultuurbeleid is het belangrijk de polsslag van de tijd bij te houden. Kunstgebouw is daarvoor de aangewezen partner. Als provinciale instelling overziet Kunstgebouw het gehele veld. Daardoor fungeren we als de antenne die nieuwe geluiden weet op te vangen en deze vervolgens te vertalen in pilots, vernieuwende concepten en nieuwe samenwerkingsverbanden. Daarbij gaan we niet over één nacht ijs. Van elk nieuw initiatief of idee onderzoeken we eerst de haalbaarheid, hanteerbaarheid en vernieuwende meerwaarde. We stellen daarbij als eis dat aan minimaal twee van de drie doelstellingen – bereik, participatie, educatie – voldaan moet worden. Waar mogelijk zoeken we naar verbindingen tussen de programma’s Onderwijs en Publieke Werken. Zo waarborgen we een integrale aanpak van nieuwe beleidsmatige en inhoudelijke thema’s. Dit programma moet ook voorkomen dat projecten eendagsvliegen blijven. We zorgen voor betere overdraagbaarheid, vervolgtrajecten en innesteling in de culturele infrastructuur. Het merendeel van het werk binnen dit programma vindt achter de schermen plaats. De opbrengsten worden zichtbaar via nieuwe producten en concepten binnen onze andere twee programma’s. Wel extern gericht is een tweede poot binnen dit programma, kennisdeling. Kunstgebouw profileert zich als expertisecentrum voor cultuurparticipatie en kunsteducatie. Vanuit onze jarenlange ervaring kunnen we kennis

14

genereren en delen. De drie programma’s onderhouden diverse praktijk- en kennisnetwerken binnen onder meer het onderwijs, amateurkunst, gemeenten, regio’s en professionele kunst. Klanten en partners kunnen bij ons terecht met vragen en voor advies. Daarbij is er steeds minder sprake van eenrichtingsverkeer, waarbij de een aanbiedt en de ander afneemt. Kunstgebouw gelooft in de kracht van samenwerking: samen optrekken en nadenken over de beste aanpak en het best passende product. Continuering & vernieuwing Nieuwe kansen en mogelijkheden laten zich niet in een vierjarig beleidsplan vangen. Wel kunnen we nu al enkele kansrijke richtingen aanwijzen. Zo ontwikkelen en realiseren we de komende vier jaar kunsteducatieve projecten voor het onderwijs en maken we bestaande projecten geschikt voor zowel binnen- als buitenschools gebruik. Daarnaast wijzen we mediawijsheid aan als speerpunt van vernieuwing. Nieuwe media bieden grote kansen om cultuur voor bredere groepen te ontsluiten en nieuwe doelgroepen (jongeren) aan te spreken. Kunstgebouw is koploper op dit terrein. Klanten kunnen bij ons terecht voor informatie en advies over mediawijsheid en -educatie. We bundelen initiatieven om nieuwe media een plaats te geven in het aanbod van instellingen en in onderwijscurricula. Zelf initiëren en ontwikkelen we projecten mediawijsheid voor de programma’s Onderwijs en Publieke Werken. Concreet werken we al aan het project Sound spheres. Jongeren in de leeftijd van 10-14 jaar maken samen een beeld-, tekst- en geluidscompositie: een ‘sound sphere’ van hun eigen omgeving. Alle composities komen samen op een website en bieden zo een eigentijds sfeerbeeld van de provincie Zuid-Holland.

15


Drie programma’s, één partner Kunstgebouw blijft ook de komende jaren een betrouwbare en deskundige partner in cultuureducatie en de kunsten. We laten zien wat is en wat kan zijn. Verder bouwen aan kwaliteit en innovatie, daar tekenen wij voor. Kijk voor het volledige beleidsplan op www.kunstgebouw.nl onder Organisatie.

Colofon Kunstgebouw Stichting Kunst en Cultuur Zuid-Holland Broekmolenweg 16 2289 BE Rijswijk t: 015 - 215 45 15 f: 015 - 215 45 66 www.kunstgebouw.nl Ontwerp: 75B Druk: Veenman Drukkers Tekst: Bea Ros Ontwerp en uitvoering kroonluchters: Studio Job, Antwerpen Fotografie: R. Kot, Brussel Uitgave: februari 2009

16


Zichtbaar maken wat er is, Stimuleren wat er kan zijn

Samenvatting Beleidsplan Kunstgebouw 2009-2012  

Samenvatting Beleidsplan Kunstgebouw 2009-2012

Advertisement