Page 1

Kultura Japońska


Spis treści: 1. Kultura • origami................................................................2 • kuchnia...............................................................3 • anime.................................................................5

2. Pismo • katakana............................................................7 • hiragana............................................................9

1


1.Origami 1.

Praktyka origami powstała ok. roku 700. Pierwotnie z papieru tworzono dekoracje na ceremonie religijne, jednak z biegiem czasu zaczęto przyozdabiać również domy. W okresie Heian (794-1185) bardzo popularnym zwyczajem było ozdobne zawijanie listów i prezentów w wartościowy papier. W okresie Edo dokonała się "rewolucja" origami. Zaczęto przycinać oraz nakładać kartki papieru, a popularność tej sztuki wzrosła niezmiernie. W okresie Meiji zaczęła być ona przedmiotem nauczania w szkołach podstawowych. Uczniowie po dziś dzień uczą się origami - dzięki temu mają okazję poznać podstawy geometrii itp. W 1797 r. w Japonii powstał pierwszy podręcznik origami, w którym pokazano 49 sposobów składania żurawia, japońskiego symbolu szczęścia i życia. W Japonii origami jest szczególnie popularne wśród młodych dziewcząt. Origami w świecie spopularyzowali Akira Yoshizawa i Lillian Oppenheimer (w latach 50. XX wieku).

2.

W Tokio od 1990 r. istnieje organizacja JOAS (Japan Origami Academic Society) skupiająca miłośników origami. We współczesnej Japonii origami jest jednym z elementów wychowania dzieci. Sztuka ta ma na świecie wielu zwolenników, tworzących takie organizacje, jak np. BOS (Brytyjskie Stowarzyszenie Origami, założone w 1967 roku). Jedną z odmian origami, która odeszła od tradycyjnego założenia składania tylko z pojedynczego kwadratowego arkusza papieru, jest origami modułowe. Większość modeli modułowych przedstawia bryły geometryczne o wysokiej symetrii. Składa się je z wielu identycznych lub podobnych modułów, zaś każdy moduł jest składany z osobnego arkusza papieru. Liczba modułów wchodzących w skład modelu może wynosić od zaledwie dwóch (czworościan foremny) do kilkuset a nawet więcej (np. złożone bryły przypominające kształtem fulereny).

2


1.Kuchnia 1.

Dla kuchni japońskiej charakterystyczne jest użycie ryb (jedzonych także na surowo), rozmaitych owoców morza, w tym wodorostów oraz warzyw. Popularne są zupy gotowane bezpośrednio na stole, w specjalnym garnku podgrzewanym dawniej węglem drzewnym, a obecnie gazem, a także jedzenie zanurzanych we wrzątku mięs, ryb i warzyw. Japończycy jedzą pałeczkami. Nakrywając do stołu, po lewej stronie stawiają miseczkę z ryżem, po prawej - z zupą. Pałeczki leżą równolegle przed nimi. Zupę pije się prosto z miseczki, do innych talerzy sięga się pałeczkami. Przed rozpoczęciem jedzenia, w momencie otrzymywania dań mówi się po japońsku: "Itadakimasu", a dziękując po spożyciu posiłku: "Gochisō-sama deshita".

2.

Opisy dań kuchni japońskiej można dzielić według różnych kryteriów. Jednym z nich jest rozróżnienie na podstawie pochodzenia, innym sposób przyrządzania. Pierwsza grupa to dania pochodzenia rodzimego nazywane po japońsku: washoku, nihon-ryōri, nihon-shoku. Są to potrawy wymyślone w Japonii lub obecne w kuchni tego kraju od tak dawna, że stały się jej integralną częścią. Drugą grupę stanowią "dania w stylu zachodnim" (yōshoku), do której zalicza się potrawy, które pojawiły się w tym kraju po transformacji Meiji. Do grupy tej zaliczyć można na przykład kluski ramen, czy kotlet wieprzowy tonkatsu.

3


3. Według sposobu przyrządzania, potrawy mogą należeć do następujących grup:

• namasumono – potrawy podawane na surowo, nie poddawane obróbce • • • • • • • •

4

cieplnej; nimono – dania gotowane. W skład tej grupy wchodzą: zupy (shirumono i nabemono), dania gotowane na parze (mushimono) oraz potrawki z ryb, mięsa, owoców morza i warzyw (aemono); teppanyaki – dania grillowane na specjalnym, podgrzewanym stole lub płycie (teppan); yakimono – dania z ryb, owoców morza, mięsa i drobiu, pieczone na ruszcie lub podgrzewanym węglem drzewnym grillu; agemono – dania smażone lub frytowane w głębokim oleju, np. tempura; tsukemono – japońskie pikle czyli warzywa marynowane lub poddane fermentacji mlekowej w celu ich dłuższego przechowywania; sunomono – sałatki przyrządzane z warzyw, ryb i owoców morza; gohanmono – potrawy z ryżu. sushi - jedno z najbardziej znanych dań; z ryżu, nori oraz z rozmaitych ryb


1.Anime 1.Anime – skrócone angielskie słowo animation

oznaczające film

animowany. W Japonii terminem tym określa się wszystkie filmy i seriale animowane, bez względu na kraj ich pochodzenia. Poza Japonią słowo anime służy do określenia japońskich filmów animowanych oraz stylu japońskiej animacji. Istniejąca również teoria o pochodzeniu terminu anime od francuskiego słowa animé (animowany) lub les dessins animés (animowane obrazy) jest dyskusyjna. Obie formy – pierwotna animēshon i skrócona anime – są rozpoznawane przez Japończyków. Po raz pierwszy terminu anime użył japoński teoretyk filmowy Taihei Imamura w latach 40. XX wieku, zastępując nim dotychczasowe określenie manga-eiga.

2. Historia anime sięga początków XX wieku, kiedy to japońscy twórcy filmowi eksperymentowali z technikami animacji znanymi na Zachodzie. Chociaż z animacją eksperymentowano w Japonii już wcześniej, pierwszą dobrze znaną serią był Tetsuwan Atomu (Astro Boy) Osamu Tezuki z 1963 roku. W latach 70. anime rozwinęło się, zrywając ze swoimi zachodnimi korzeniami. Powstały wtedy nowe, specyficzne gatunki, chociażby mecha. Godne wzmianki anime z tego okresu to przede wszystkim Rupan sansei (znane także jako Lupin III) i Majingā Z (Mazinger Z). W tym też okresie sławę zyskało kilku dobrze znanych dziś filmowców, zwłaszcza Hayao Miyazaki i Mamoru Oshii.

5


W latach 80. anime zostało uznane głównym nurtem filmowym w Japonii, zrodził się wtedy boom na tego typu produkcje. Na początku tej dekady rozpoczęto produkcję Gundama (Gandamu), rozpoczęła się też kariera Rumiko Takahashi. W 1988 roku Akira ustanowił rekord kosztów produkcji anime – wyniósł on ponad miliard jenów. Lata 90. i początek XXI wieku to wzrost popularności anime na zagranicznych rynkach. Akira i Ghost in the Shell (Kōkaku kidōtai) z 1995 roku stają się znane na całym świecie, a serial Dragon Ball Z (Doragon bōru Z) odnosi ogólnoświatowy sukces. Inne serie, jak Neon Genesis Evangelion (Shin seiki evangerion) i Cowboy Bebop (Kaubōi Bibapu), stają się popularne w Japonii, ale zostają też zauważone na Zachodzie. W 2002 roku Spirited Away: W krainie bogów (Sen to Chihiro no kamikakushi) wygrywa pierwszą nagrodę na Międzynarodowym Festiwalu Filmowym w Berlinie, a w 2003 roku otrzymuje Oscara za najlepszy film animowany (było to jak dotąd pierwsze i ostatnie anime, które otrzymało tę nagrodę; kilka lat później nominowano także Ruchomy zamek Hauru, ale przegrał on z Wallace’em i Grommitem: Klątwą królika). W 2004 roku Ghost in the Shell II: Niewinność (Inosensu: Kōkaku kidōtai) zostaje zaprezentowany na canneńskim festiwalu.

6


2.Katakana Katakana (jap. かたかな, カタカナ, 片仮名, Katakana) – jeden z dwóch japońskich systemów pisma sylabicznego kana. Drugim z nich jest hiragana. Każdemu znakowi katakana odpowiada znak hiragana. Katakana jest używana głównie do zapisywania: • nazw własnych pochodzenia obcego, np. ポーランド Pōrando •

• •

("Polska"), ロンドン Rondon ("Londyn"), ヤン Yan ("Jan"); słownictwa zapożyczonego z języków zachodnich (gairaigo), np. イン ターネット intānetto ("internet"), パン pan ("chleb"; z port. paõ), ア ルバイト arubaito ("praca na pół etatu"; z niem. Arbeit – "praca"); wyrazów dźwiękonaśladowczych, np. ヒー hī oznaczające westchnięcie; nazw zoologicznych i botanicznych, np. セイヨウミツバチ seiyō mitsubachi ("pszczoła miodna"; zamiast 西洋蜜蜂), ホウセンカ hōsenka ("niecierpek balsamina"; zamiast 鳳仙花); podkreśleń, nacisków (gdzie w języku polskim w tym celu używalibyśmy czcionki pochyłej, spacjowania albo wytłuszczenia).

Na sylabariusz katakany składa się 48 znaków: • 5 samodzielnych samogłosek; • połączenia spółgłoskowo-samogłoskowe, składające się z 9 spółgłosek połączonych z każdą z 5 samogłosek, z zastrzeżeniem, że: • 2 sylaby (yi i wu) nie istnieją; • 3 sylaby (ye, wi i we) wyszły z użycia we współczesnej japońszczyźnie; • 1 sylaba (wo) jest wymawiana tak samo jak samogłoska o we współczesnej japońszczyźnie i jest używana bardzo rzadko; • 1 samodzielna spółgłoska.

7


8


2.Hiragana Hiragana (jap. ひらがな, ヒラガナ, 平仮名, Hiragana) – jeden z dwóch japońskich systemów pisma sylabicznego kana. Drugim z nich jest katakana. Początkowo hiragana była pismem kobiet, używanym zamiast kanji. Każdemu znakowi hiragany odpowiada znak katakany. Hiragana jest używana głównie do zapisu:

• okurigany, czyli odmiennych końcówek gramatycznych japońskich słów, •

• •

np. ostatnie trzy sylaby w wyrazie 飲まれた nomareta ("zostało wypite"); różnego rodzaju partykuł, przedrostków i przyrostków, np. に ni (partykuła miejsca i celu), さん -san (neutralny formalny przyrostek), お o- (przedrostek honoryfikatywny); japońskich słów, które nie mają własnego zapisu kanji, dla zapisu których obecnie nie stosuje się kanji, albo które są używane na tyle rzadko, że ich kanji są nieznane przeciętnemu Japończykowi, np. きら きら ("błyszcząco, świecąco"; brak zapisu kanji), おい oi ("ej!"; brak zapisu kanji), ひげ hige ("zarost"; miast 髭), ほとんど hotondo ("prawie"; miast 殆ど), する suru ("robić"; miast 為る); furigany objaśniającej wymowę znaków; spotykane głównie z rzadziej używanymi kanji; zamiast kanji w materiałach przeznaczonych dla dzieci i obcokrajowców.

Na sylabariusz hiragany składa się 48 znaków: • 5 samodzielnych samogłosek; • połączenia spółgłoskowo-samogłoskowe, składające się z 9 spółgłosek połączonych z każdą z 5 samogłosek, z zastrzeżeniem, że: • 2 sylaby (yi i wu) nie istnieją; • 3 sylaby (ye, wi i we) wyszły z użycia we współczesnej japońszczyźnie; • 1 sylaba (wo) jest wymawiana tak samo jak samogłoska o we współczesnej japońszczyźnie i jest używana wyłącznie jako partykuła; • 1 samodzielna spółgłoska.

9


10


Biografia: • • • • • • • • • • •

http://pl.wikipedia.org http://www.tokyowithkids.com http://justkyledavid.deviantart.com/art/Fairy-Tail-Happy-1-349683289 http://xarchiwum.pl/samuraj-z-mieczem-katana-kanji-obraz-rysuneki1356628138.html http://xarchiwum.pl/samuraj-z-katana-modlitwa-zen-kanji-obraz-rysuneki1392816591.html http://bleach.neoseeker.com/wiki/Kon http://www.sparklingsweetorigami.com/origamililyanemonebelladonna.html http://pl.wikipedia.org/wiki/Plik:Origami-crane.jpg https://www.isen.com.my/menu/agemono/ http://www.dramafever.com/news/what-how-to-eat-ramen-without-a-bowl/ http://www.picarena.com/index.php? fighter1=pikachu&fighter2=piplup&action=fight


kultura japońska  
Advertisement
Read more
Read more
Similar to
Popular now
Just for you