Issuu on Google+

Ιδιοκτησία - Έκδοση Λοχαγού Μαρινέλη 12, Ηράκλειο, Τ.Κ. 71202, τηλ.2810-242121

email: ksenona@hotmail.com, www.kakopoiisi.gr

Διοικητικό Συμβούλιο Παχιαδάκη Μαίρη: Πρόεδρος Μεταξά Θεανώ: Α΄ Αντιπρόεδρος Σαββοπούλου Μαίρη: Β΄ Αντιπρόεδρος Σταφυλάκη Σμαρώ: Γραμματέας Στεφανίδη Ελένη: Ταμίας Στάθογλου Ελένη: Δημ. Σχέσεων Μέλη: Αντωνακάκη Βίλμα Βαρανάκη Μάγια Καραταράκη Ευαγγελία Μαρκοδημητράκη Φρόσω Νεοφώτιστου Μαρία Τσιριγωτάκη Μάρω

Αναπληρωματικά μέλη

Αντωνακάκη Μαρία Πλακιωτάκη Ειρήνη Φλυτζανή Μαριλένα

Εξελεγκτική επιτροπή

Καρκαβάτσου Ρέα- Ελευθερία Οικονομοπούλου Πόπη Στιβακτάκη Πόπη

Σύνδεσμος με τον Ξενώνα

Σεγρεδάκη Αργυρώ

Συντακτική Ομάδα:

Καρκαβάτσου Ρέα-Ελευθερία Μεταξά Θεανώ Νεοφώτιστου Μαρία Οικονομοπούλου Πόπη Παχιαδάκη Μαίρη

Τεύχος 25ο - Μάιος 2011 2 Editorial 4 Λαογραφία 6 Εγκώμιον Ελένης 8 Ρέκβιεμ σ’ ένα γιασεμί 10 Στη Μητέρα! 11 Το Μικρό Λεξικό των Γεύσεων

1

12 Στήλη βιβλίου 13 Χρήσιμες Συμβουλές για την Υγεία 16 Παροιμιώδεις Φράσεις 18 Σκουπίδια τέλος! 19 1000 και 1 συμβουλές

Επιμέλεια ύλης: Παχιαδάκη Μαίρη Επιμέλεια έκδοσης: Μαγγίπα Αγορίτσα

Έκτακτοι Συνεργάτες:

Βελεγράκη Σούλα Γριβάκης Μπάμπης Μπαλτζάκη Εμμανουέλα Ορφανού Γεωργία Πατεράκη Κατερίνα Ρουσοχατζάκη Μαρία Σαββοπούλου Μαίρη Σταφυλάκη Σμαρώ Φλυτζανή Μαριλένα

20 Μυστικά ομορφιάς 22 Ενδεικτικές συμβουλές για την ασφάλεια 24 Το Βιβλίο της Ζωής 26 Τα νέα μας 28 Αναγνωστικό τελευταίας σελίδας


Μάιος 2011

2

Αυτό το μήνα έχουμε γενέθλια! Κλείνουμε 2 χρόνια με “Γαλήνη” και συνεχίζουμε να έχουμε αναμμένα τα φώτα πορείας, έτοιμες για νέες διαδρομές! Για όσους δεν μας γνώρισαν ακόμη, είμαστε μια ομάδα από γυναίκες γεμάτες κέφι, όρεξη και κουράγιο. Κάνουμε όνειρα, μα δε μένουμε ως εκει, τα ντύνουμε με ελπιδοφόρα μηνύματα και ανοίγουμε νέα κεφάλαια στη ζωή. Εύλογα βέβαια θα με ρωτήσετε: σήμερα κάνετε όνειρα; Γιατί όπως όλοι ξέρουμε, μόνο τα παιδικά μας όνειρα ήταν τα πραγματικά, αφού πιστεύαμε σ’ αυτά. Τότε κλείναμε τα μάτια βάζαμε φτερά στη φαντασία και ταξιδεύαμε… Τώρα τα μάτια μένουν ανοιχτά, για το φόβο της αυριανής εφιαλτικής μέρας. Ωστόσο εμείς, βάζουμε στόχους, κάνουμε προγράμματα, κι έχουμε κοινό τοπίο την αγάπη μας για τον Άνθρωπο. Αγαπούμε να συναντιόμαστε, να συζητάμε, να καλλιεργούμε τα κρυφά ταλέντα μας και μερικές από εμάς … τα συγγραφικά! Ξέρουμε πολύ καλά ότι η ζωή έγινε άσχημη έως και ανυπόφορη. Όμως εμείς, της πάμε κόντρα. Παρά την ώριμη ηλικία μας (οι περισσότερες) βγάζουμε σχέδια, ελπίζουμε για ένα καλύτερο αύριο, φτάνοντας μακριά, μέχρι την «παρηγορητική» αγκαλιά του ορίζοντα. Σαν οπαδοί του ονείρου λοιπόν, ψάχνουμε μια γωνιά στο μέρος της καρδιάς που θα χωρέσει τη γνώση, την ευθύνη, την ελπίδα, το ταξίδι, το χρόνο… Δεν παραπλανούμε τους εαυτούς μας. Αναζητούμε αρμονικούς συνδυασμούς μπας και καλυτερέψουμε το σήμερα και γλυκάνουμε το «δυνητικό» μας αύριο. Μένουμε «ονειροπαρμένες» για να μην ξυπνήσουμε το χρόνο και αφήσει το σεργιάνι του στη μέση. Δεν λυγίζουμε, ούτε κομπιάζουμε, μα ελπίζουμε. Ελπίζουμε στο μυστήριο της επόμενης στιγμής και στην πιθανότητα κάποιας νέας έμπνευσης.

Αγαπημένες και αγαπημένοι μου αναγνώστες, Το editorial του μήνα Μάη, θα έχει πάντα «άρωμα» γενεθλίων. Σαν το παιδικό όνειρο που έχει τη γλύκα της αθωότητας, μα και τη σοβαρότητα της προσευχής. Θα το συνοδεύουν πάντα ευχές, που συντροφιά με εκπλήξεις και πρωτοβουλίες των τακτικών και έκτακτων συνεργατών, θα βοηθήσουν ώστε να αναπτυχθεί το «fun club» του περιοδικού μας. Τα νούμερα, άλλωστε, το επιβεβαιώνουν. Ξεκινήσαμε δειλά-δειλά με 50 τεύχη και έχουμε βάλει πλώρη για 200!! Εύχομαι από καρδιάς οι χρονιές που έρχονται να μας φέρουν ξανά και ξανά στην οδό των Ονείρων. Εύχομαι ολόψυχα κάθε στροφή πως θα έχει «ονειρικές» υποσχέσεις που θα προτείνουν ταξίδια με «Γαλήνη» στην τόσο ταραγμένη μας καθημερινότητα! Καλή ανάγνωση!!!

3

Μαίρη Παχιαδάκη, e-mail: marygalini@yahoo.gr


γράφει ἡ Θεανώ Μεταξᾶ

Λαογραφία

Ἀρισμαρί

Πράσινος εἶν’ ἀρισμαρίς καί μπλάβος ὁ ἀθός του κι ὁπ’ ἀγαπᾶ καί δέ θωρεῖ βαρύς εἶν’ ὁ καημός του.

4

Μέ μαντινάδες ἡ Κρητική λαϊκή μοῦσα τραγουδεῖ τό ἀγαπημένο βότανο, τόν «πρίγκιπα τῶν ἀρωματικῶν» ὅπως τό ἀποκαλοῦσαν παλιότερα. Το λατινικό «Rosmarinus officinalis» ἀκούγεται καί σάν Ροζμαρί, Διοσμαρίνη, Δενδρολίβανο, Λιβανωτή καί ἄλλα. Σύμφωνα μέ τή λαογραφία πῆρε τό ὄνομά του ἀπό τήν Παναγία, ἡ ὁποία ἄφησε τό μανδύα της πάνω στό θάμνο. Μέχρι τό ἐπόμενο πρωΐ, τά λουλούδια τοῦ ἀρισμαρί εἶχαν γίνει μπλέ καί ἀπό τότε ὀνομάστηκε «Rose of Mary». Κατ’ ἄλλη ἐκδοχή τό Rosmary σημαίνει «δάκρυ τῆς θάλασσας», γιατί ἔχει την ἰδιότητα νά ζεῖ κοντά στη θάλασσα. Ἡ ὕπαρξή του μᾶς πάει βαθιά πίσω στό χρόνο. Τά πρῶτα κλαδιά δενδρολίβανου ἀνακαλύφτηκαν στήν Αἴγυπτο μέσα σέ μιά μούμια, ἴσως γιά λόγους τελετουργικούς ἤ σάν τρόπος συντήρησης. Στήν Ἀρχαία Ἑλλάδα τό θεωροῦσαν δῶρο τῆς θεᾶς Ἀφροδίτης στούς ἀνθρώπους, γι’ αὐτό τό ἐκτιμοῦσαν ἰδιαίτερα. Τό ὀνόμαζαν «πόα τῶν στέψεων» γιατί κατασκεύαζαν στεφάνια γιά τίς στέψεις. Μέ τό ἀρισμαρί διακοσμοῦσαν ἐπίσης τά ἀγάλματα τῶν θεῶν, τό ἔκαιγαν στούς βωμούς ἀντί λιβάνι καί το χρησιμοποιοῦσαν στίς θυσίες τῶν ζώων. Τό θεωροῦσαν ἐλιξίριο τῆς νεότητος, σύμβολο τῆς ὀμορφιᾶς καί εὐεξίας. Ἀποτελοῦσε τή λειβανωτίδα τοῦ Διοσκουρίδη, ὁ ὁποῖος τό συνιστοῦσε σάν φάρμακο διουρητικό, διεγερτικό, ἐμμηναγωγό, ἐκτρωτικό καί ἄλλα. Κατά τον Μεσαίωνα χρησιμοποιήθηκε σάν φάρμακο καί σάν καλλυντικό. Ἦταν πασίγνωστο «τό νερό τῆς βασίλισσας τῆς Οὐγγαρίας». Το δενδρολίβανο, σάν ἀφέψημα, εἶχε θεραπεύσει τή βασίλισσα ἀπό κάποια παράλυση καί τήν ἔκανε ὄμορφη καί ἐλκυστική. Πίστευαν ὅτι φέρνει καλή τύχη καί δυναμώνει τή μνήμη. Στή λαϊκή ἰατρική χρησιμοποιήθηκε γιά πάρα πολλά χρόνια σάν πολύ σπουδαῖο φάρμακο, πού μποροῦσε νά θεραπεύσει τήν ἀρθρίτιδα, τούς ρευματισμούς, τήν ψώρα, τό κρυολόγημα, τόν πονοκέφαλο, τίς αἱμορροΐδες, μέ διάφορους τρόπους χρήσης. Σάν ἔκχυμα ἦταν ἰδανικό γιά τή θεραπεία τῆς τριχόπτωσης καί τό μαύρισμα τῶν μαλλιῶν. Οἱ ρίζες τοῦ φυτοῦ βρασμένες μέ κρασί ἦταν ρόφημα γιά νά θεραπεύσει τούς κωλικούς τῶν ἐντέρων. Πίστευαν πώς θεράπευε τό ζαχαρώδη διαβήτη, τή σεξουαλική ἀνικανότητα καί ἦταν ἐπίσης ἐκτρωτικό.

Στά νοσοκομεῖα ἔκαιγαν δενδρολίβανο γιά νά ἀπολυμαίνουν τόν ἀέρα. Μέ τό ἔντονο ἄρωμά του διώχνει τούς σκόρους ἀπό τά ροῦχα καί τά διάφορα ἔντομα ἀπό τά γειτονικά φυτά. Κατά παράδοση στήν Κρήτη, ὅσοι ἤθελαν νά μή βλέπουν κακά ὄνειρα, ἔβαζαν κλωνάρια ἀρισμαρί μέσα στό μαξιλάρι τους. Ὅταν παντρευόταν ἕνας νέος, φύτευαν ἕνα ἀρισμαρί στήν αὐλή τοῦ παλιοῦ Κρητικοῦ σπιτιοῦ καί τό ξερρίζωναν ὅταν ἔφευγε σάν γαμπρός. Ἀγαπημένο φυτό τῶν ἐρωτευμένων, τό ἀρισμαρί, γίνεται τρυφερή μαντινάδα ἀγάπης: Βασιλικό κι ἀρισμαρί κι ἀθό τοῦ γλυκανίσου ὁ ἔρωτας τά μάζεψε κι ἤπλασε τό κορμί σου. Ἐδῶ ἀνθίζουν γιασεμιά κι ἀρισμαριοῦ κλωνάρια μαυροφρυδάτες κοπελιές κι ὄμορφα παληκάρια. Βασιλικό κι ἀρισμαρί θά βάλω στήν ποδιά σου, γιατί μέ κάνανε τροζό τά μάθια τά δικά σου.

5

Στή μαγειρική εἶναι τό ἀγαπημένο μυρωδικό γιά νά ἀρωματίσει ἀλλά καί νά συντηρήσει φαγητά (ψάρι σαβόρε, χοχλιούς μπουμπουριστούς). Ἔ, τσί παντέρμους τσί χοχλιούς μπουμπουριστοί ψημένοι μ’ ἕνα μπουκάλι μαρουβά γεμάτο ν’ ἀνημένει. Το ἀρισμαρί δίνει ἄρωμα καί χρῶμα σέ ἀρωματικά λάδια, ξύδια ἀκόμα καί μαγειρικά ἁλάτια. Τό ἄρωμά του ταιριάζει πολύ μέ κρέατα, κυνήγια, πουλερικά. Στήν οἰνοποιΐα ἀρωματίζει μερικά βερμούτ καί ἀρωματικά κρασιά. Τά φύλλα καί τά ἄνθη περιέχουν αἰθέριο ἔλαιο, πού χρησιμοποιεῖται στήν ἀρωματοποιΐα, στήν ζαχαροπλαστική - κυρίως γιά γλυκά κουταλιοῦ - καί μέ κατάλληλη ἐπεξεργασία στήν παρασκευή ἐντομοκτόνων. Σήμερα, σάν ρόφημα, θεωρεῖται τονωτικό τῆς καρδιᾶς καί τῆς ὅρασης, βοηθᾶ στή δυσπεψία, στόν πονοκέφαλο καί στούς πόνους στίς ἀρθρώσεις. Σύγχρονες μελέτες ἀπέδειξαν ὅτι μπορεῖ νά προστατεύσει ἀπό τά ἐγκεφαλικά καί ἔχει ὀφέλη στήν πρόληψη τοῦ καρκίνου. Εἶναι φυτό μελιτογόνο. Τά ἀχνογάλαζα ἄνθη του εἶναι ζηλευτή τροφή γιά τίς μέλισσες.

Γενέθλια είναι... δώρο ζωής


γράφει η Μαρία Νεοφώτιστου

ΕΓΚΩΜΙΟΝ ΕΛΕΝΗΣ

6

Ένα απόσπασμα από την τραγωδία του Ευριπίδη Ελένη επιλέγω αυτό τον μήνα επιθυμώντας να τιμήσω ένα πρόσωπο, ένα όνομα που εξακολουθεί να υπάρχει σ ‘αυτόν τον τόπο από την Ομηρική εποχή μέχρι σήμερα και να συμβολίζει το αξεπέραστο αρχέτυπο γυναικείου κάλλους. Αἰνῶς ἀθανάτῃσι θεῇς εἰς ὦπα ἔοικεν·, δηλαδή με τις αθάνατες θεές φοβερά μοιάζει στην όψη, μας λέει ο Όμηρος δια στόματος του Πριάμου και αυτή είναι η μόνη περιγραφή που μας κληροδοτεί, αφήνοντας τον καθένα να την πλάση σύμφωνα με την δική του φαντασία και αισθητική καλλιέργεια. Θύμα της ομορφιάς της και δόλωμα στα δίχτυα της θεάς του έρωτα, στιγματισμένη από το πεπρωμένο της που είναι γραμμένο στο όνομα της αφού ετυμολογικά σημαίνει αυτή που σαγηνεύει, που ελκύει, ο μύθος της ενέπνευσε πολλούς ποιητές στο πέρασμα των αιώνων. Άλλοι την κατηγόρησαν για τα δεινά που έφερε στους Έλληνες και άλλοι την υπερασπίστηκαν, όπως ο Στησίχορος ο οποίος μάλιστα τυφλώθηκε όταν τελείωσε έναν λίβελλο εναντίον της, ενώ ξαναβρήκε το φως του όταν ζήτησε συγνώμη και παλινώδησε το εγκώμιο της, η ο Γοργίας με το Ελένης Εγκώμιον στο οποίο ισχυρίζεται ότι η ίδια δεν ενήργησε με την θέληση της αλλά με καταναγκασμό. Στους νεώτερους χρόνους ο μεγάλος του Ευρωπαϊκού πνεύματος Γκαίτε, στο δεύτερο μέρος του Φάουστ, την παντρεύει με τον ομώνυμο ήρωα, δοκιμάζει λοιπόν να ενώσει τον ρομαντικό ευρωπαϊκό πολιτισμό με την κλασσική Ελλάδα. Καρπός αυτού του γάμου είναι ο Ευφορίων που σύντομα θα πεθάνει, μια πεσιμιστική διαπίστωση ότι αυτές οι δύο έννοιες δεν θα φτάσουν ποτέ στην χρυσή ένωση και ο ευρωπαϊκός πολιτισμός αν και πήρε πολλά στοιχεία από το Ελληνικό πνεύμα, είναι πια διαφορετικός από τον Ελληνικό πολιτισμό. Πίσω στην Ελλάδα ο Σικελιανός την φαντάζεται ‘’ανάμεσα στ’ αδέλφια της, που ακροποδίζουν το βουνό, σκυμμένη μέσα σε πέπλο αθάνατο, κατηφοράει σαν το νερό η Ελένη ‘’μια σαφής υπενθύμιση για την μυθολογούμενη θεική της καταγωγή και την σχέση της με τους Διόσκουρους, τον Κάστορα και Πολυδεύκη παιδιά του Δία. Στην ποίηση του Ελύτη την συναντούμε συχνά σε υπέροχους στίχους που ξεχειλίζουν ελληνικότητα. Τέλος ο Σεφέρης στο "Ημερολόγιο Καταστρώματος Γ’ ‘’, επανέρχεται στον Ευριπίδη αποδέχεται την εκδοχή του ότι η Ελένη δεν πήγε ποτέ στην Τροία, ότι ο πόλεμος έγινε για ένα είδωλο, ένα αδειανό πουκάμισο και επισημαίνει έτσι την ανυπαρξία σκοπού και την μη ύπαρξη ουσίας σε κάθε πόλεμο.

Μονόλογος από την Ελένη του Ευριπίδη. Tα βάσανά µου θα σας ιστορήσω. Oι τρεις θεές, η Κύπριδα κι η Ήρα κι η Αθηνά, του ∆ία η θυγατέρα, σε µια βραχοσπηλιά πήγαν της Ίδης την πιο όµορφη να κρίνει ο Πάρης. Όµως την οµορφιά µου τάζοντάς του η Κύπρη –αν όµορφο λογιέται ό,τι σου φέρνει τη δυστυχία– και ταίρι του πως θα ’µαι, κερδίζει το βραβείο. Και της Ίδης αφήνοντας τις στάνες φτάνει ο Πάρης γοργά στη Σπάρτη, για να µε κερδίσει. Οργίστηκ’ η ΄Ηρα που έτσι τη νικήσαν κι εµπόδισε το γάµο µου µ’ εκείνον. Στου Πρίαµου το γιο δε δίνει εµένα, παρά το είδωλό µου, φτιάχνοντάς το σαν πλάσµα ζωντανό από τον αιθέρα κι αυτός θαρρεί πως µ’ έχει –κούφια ιδέα–ενώ δε µ’ έχει καν. Έπειτα οι γνώµες του ∆ία στα πάθη αυτά σωριάσαν κι άλλα· γιατί σήκωσε πόλεµο αναµέσο στη χώρα των Ελλήνων και στους δόλιους τους Τρωαδίτες, για να ξαλαφρώσει τη µάνα γη απ’ το πλήθος των ανθρώπων κι ο πιο µεγάλος άντρας της Ελλάδας να γίνει ξακουστός. Εγώ βραβείο παλικαριάς στους Έλληνες και Τρώες ποτέ δεν ήµουν, ήταν τ’ όνοµά µου. Mε πήρε στις πτυχές ο Ερµής του αιθέρα και σκεπασµένη σε θαµπή νεφέλη - δε µ’ άφησε χωρίς φροντίδα ο ∆ίας - µ’ έφερε στου Πρωτέα εδώ τα σπίτια, κρίνοντας πως αυτός απ’ όλους ήταν πιο γνωστικός κι αγνό το γάµο µου έτσι για το Μενέλαο θα κρατούσα. Tώρα βρίσκοµαι εδώ κι ο δόλιος µου άντρας πήγε, µαζεύοντας στρατό, στης Τροίας τα κάστρα ζητώντας να µε πάρει πίσω. Κι έχουν στου Σκάµαντρου χαθεί το ρέµα πλήθος ψυχές για µένα· κι ενώ τόσα πάθη τράβηξα, από παντού ακούω κατάρες, προδότρα µε λογιάζουνε του αντρός µου κι αιτία για να µπλέξουνε σε µέγα πόλεµο οι Έλληνες. Τι να την κάνω τη ζωή πια; Ο Ερµής αυτόν το λόγο µου είπε στη δοξασµένη εγώ τη Σπάρτη θα ζήσω µε τον άντρα µου και πάλι, που θα το µάθει πως ποτέ δεν πήγα στην Τροία στο κρεβάτι κάποιου ξένου. Κι όσο ο Πρωτέας έβλεπε τον ήλιο, κανείς για γάµο δε µιλούσε µα όταν µπήκε στη σκοτεινιά της γης εκείνος, γυναίκα µε ζητά ολοένα ο γιος του. Τον άντρα µου τιµώντας, στου Πρωτέα το µνήµα ετούτο ικέτισσα προσπέφτω, καθάρια να κρατήσει την τιµή µου. Γιατί, αν κακό όνοµα έχω στην Ελλάδα, το σώµα µου η ντροπή να µη µολύνει.

Γενέθλια είναι κάθε επόμενος χρόνος

7


γράφει η Γεωργία Ορφανού

Ρέκβιεμ σ’ ένα γιασεμί

8

«Είχε αυλή που ευώδιαζε ασβέστη...» και κρεβατίνα και πηγάδι και δέντρα και λουλούδια πολλά. Οι λεμονιές την Άνοιξη σκορπούσαν τόσο σπάταλα τα αρώματά τους, που κάθε άνθρωπος, περαστικός ή μόνιμος κάτοικος της γειτονιάς, κοντοστεκόταν αναπνέοντας βαθιά αυτά τα θεία δώρα, αυτήν την αρωματική πλημμύρα, που άνοιγε χωρίς κλειδιά την πύλη του Παραδείσου. Βασίλισσα της τεράστιας αυλής η πελώρια τριανταφυλλιά με τριαντάφυλλα στο χρώμα της πορφύρας, μεγαλόπρεπα και αλαζονικά. Χαϊδεμένα παιδιά οι κρίνοι, άσπροι ή κόκκινοι και παραχαϊδεμένο ένα γιασεμί, σωστό μεθύσι των αισθήσεων το καλοκαίρι. Η μητέρα το βαγιοκλάδιζε, το σκάλιζε, το κόπριζε, το στερέωνε για να ανέβη τ’ αψήλου, το καμάρωνε και όταν έριχνε τα μάτια της απάνω του, έβλεπες ένα ιλαρό φως να χύνεται στο πρόσωπό της κι ένα ευφρόσυνο χαμόγελο να χαράσσει τα χείλη της. Αλίμονο στο χέρι που θα τολμούσε να το πειράξει, επέτρεπε μόνο να μαζεύουν πολύ προσεχτικά τα πανέμορφα ανθάκια του σε ένα πανεράκι για να κάνουν με αυτά μπουκετάκια σε κλαδάκια πεύκου ή στεφανάκια, ευωδιαστά στολίδια στο στήθος των κοριτσιών. Είν’ η αλήθεια πως είχε κουραστεί πολύ να το αναστήσει. Είχε παρακαλέσει την γειτόνισσα και έβαλε μια καταβολάδα από το δικό της γιασεμί και όταν ρίζωσε, της τό ’δωσε και το φύτεψε στην αυλή. Κι ήταν τόσο λιανό το κλαδάκι κι είχε τόσους εχθρούς! Τον αέρα, τα ζιζάνια, τα απρόσεχτα χέρια. Θα τα κατάφερνε να ζήσει; Μα η αγάπη, η προσοχή και η φροντίδα που του έδινε ήταν τόση, που τα κατάφερε γι’ αυτό όταν πέταξε και δεύτερο κλαδάκι, η ψυχή της είχε πανηγύρι. Και μεγάλωνε και ψήλωνε και τράνεψε και απλώθηκε στην πέργκολα και μπλέχτηκε με την κληματαριά και σκέπασαν τα δυο τους την αυλή και κρεμάστηκαν έξω από τον αυλότοιχο και έδινε τα δώρα του στους περαστικούς από τον δρόμο, που δεν μόλυναν ούτε αυτοκίνητα, ούτε καυσαέρια, ούτε παντοειδείς βάναυσοι θόρυβοι. Τι παιχνίδια το φεγγάρι στα γιασεμόκλαδά του, τι τραγούδια και τι μυστικά κρυφολέγανε και μάγευαν όποιον τα έβλεπε τα βράδια ή τις νύχτες! Τι τραγούδια του έλεγαν τα πουλάκια, που «κοίταζαν» το σούρουπο στην αγκαλιά του, μεθυσμένα από τις ευωδιές που τόσο γενναιόδωρα τους χάριζε! Τι συντροφιά ευωδιαστή για τους ανθρώπους, τι ανάπαυση και απόλαυση για τα μάτια! Πόσες τρυφερές στιγμές ευωδίασε, πόσες εξομολογήσεις αγάπης συνόδευσε, πόσες αβρότητες υπογράμμισε, πόσα ντεκολτέ μοσκοβόλησε και πόσα τραγούδια γράφτηκαν γι’ αυτό! «Της μιας δραχμής τα γιασεμιά... » τραγουδά ο χτυπημένος από τον πόνο του χωρισμού, «το γιασεμί στο στήθος σου ….» τραγουδά τη νύχτα ο ερωτοχτυπημένος στο παράθυρο της αγαπημένης του με την κιθάρα του. Πόσα αγαπημένα πρόσωπα άκουσαν λατρευτικά «το γιασεμόκλαδό μου» και πόσες νέες υπάρξεις βαφτίστηκαν Ιάσμη, Γιασεμί, Γιασεμώ, Γιασεμούλα! Και πόσες λυρικές εξάρσεις ψυχής ή στοχασμούς έντυσε με τα λουλούδια του ή τις ευωδιές του, για να πει ο ποιητής «….είτε βραδιάζει είτε φέγγει μένει λευκό το γιασεμί!» Τα μικρά λευκά ανθάκια έγιναν σύμβολο και εκφραστές του κάλλους, του έρωτα, της ρέμβης, της τρυφερότητας!

Μα πέρασαν τα χρόνια. Το χέρι που το φύτεψε και το κανάκιζε έφυγε. Ο δρόμος στρώθηκε με άσφαλτο και γέμισε με αυτοκίνητα. Τα πουλιά τρόμαξαν και πέταξαν, τα παιδιά μεγάλωσαν, χάθηκαν και άδειασε η γειτονιά από τα γέλια και τα παιχνίδια τους. Οι αυλές έγιναν πολυκατοικίες και οι πόρτες κλείσανε, γειτόνοι δεν μπαινόβγαιναν και αν συναντιόταν δεν καλημερίζονταν γιατί δεν γνωρίζονταν και ούτε προσπαθούσαν γι’ αυτό. Έμεινε όμως το γιασεμί μεγάλο, ωραίο, θαλερό, φορτωμένο, μνήμες και τραγούδια για όποιον είχε αυτιά να τ’ ακούσει. Και περπατούσες στο δρόμο και λαχταρούσε η ψυχή σου πότε να περάσεις δίπλα του, να σε πάρει και να σε ταξιδέψει, να γλυκάνει την ψυχή σου και να αλαφρώσει από το βάρος της ζωής. Ώσπου μια μέρα πέρασες από εκεί και είδες κάποιες μαύρες ψυχές να το πριονίζουν και έτρεξες να ξεμακρύνεις, σαν να σε κυνηγούσαν, να μην δεις το θάνατο του κάλλους, της μνήμης, της παρηγοριάς. Δεν άντεχες. Γιατί ήξερες πως από δω και πέρα η γειτονιά θα ήταν πένθιμη, άσχημη, πως η απουσία αυτή δεν θα αναπληρωνόταν ποτέ και με τίποτα. Γιατί ήξερες πως πεθαίνοντας το γιασεμί πέθαινε και μια εποχή μαζί του. Και δεν ξαναπέρασες από κεί. ΠΟΤΕ! Το γιασεμί όμως για σένα δεν πέθανε, κρύφτηκε στην ψυχή και τη μνήμη σου μ’ όλα τα νιάτα του, απέθαντο, μ’ όλη την ομορφιά και την εποχή του για να ζει όσο ζεις και εσύ και έγινε καημός και καταφυγή σου τις ώρες του δειλινού στα καλοκαιρινά βραδάκια, όταν με μελαγχολία σκέφτεσαι πόσο λίγα πράγματα χρειάζονται για να ‘ναι η ζωή ωραία «σ’ αυτόν τον κόσμο το μικρό, το μέγα!»

Γενέθλια είναι γιορτή

9


γράφει η Πόπη Οικονομοπούλου

Στη Μητέρα Με το ξανάνιωμα της φύσης μέσα στην πανδαισία των χρωμάτων των λουλουδιών ορίστηκε να γιορτάζει αυτή που γεννάει, αυτή που κάλεσε ο Θεός για βοηθό του, η Μάνα. Ο Θεός που κάλεσε τη γυναίκα σ’ αυτό το συνταρακτικό ρόλο, τη συμμετοχή της στο θαύμα της γέννησης, δεν την άφησε μόνη. Της έδωσε πρότυπο την Παναγία. Την Παναγία που πόνεσε και που ζούσε και ανέπνεε για το μοναχογιό της. Ήταν ταπεινή, ήταν γλυκιά, ήταν τρυφερή, ήταν αφοσιωμένη. Ήταν όμως και αυτή που πόνεσε όσο καμία άλλη Μάνα. Μητέρα του Χριστού εσύ που τόσο πόνεσες, προστάτευε και τις Μητέρες όλου του κόσμου. Μην αφήσεις ποτέ να πληγωθεί η μητρική τους καρδιά από το παραστράτημα των παιδιών τους. Η αληθινή γιορτή της Μητέρας είναι και η συνειδητοποίηση του ρόλου για την οποία την κάλεσε ο Θεός και της έκανε αυτό το δώρο. Το δώρο της Μητρότητας, και που οφείλει αυτό το δώρο να το διαφυλάξει, να το προστατέψει, να το ζεστάνει στην αγκαλιά της, να το παρηγορήσει, να το στηρίξει αφού Μάνα σημαίνει, αυτοθυσία, προσφορά, σημαίνει στήριγμα στον αγώνα της ζωής του, συνεχής ανησυχία αλλά σημαίνει και ανείπωτη ��αρά όταν βλέπει τα 10 παιδιά της να ανθίζουν σαν τα λουλούδια της Άνοιξης στο διάβα της ζωής τους. Ας υποκλιθούμε με σεβασμό στις Μάνες όλου του κόσμου. Στις μετανάστριες που άλλαξαν πατρίδα, με ότι αυτό συνεπάγεται για να μπορέσουν να δώσουν ένα καλύτερο μέλλον στα παιδιά τους, αλλά και στις Μάνες τις πονεμένες που παλεύουν να σώσουν τα παιδιά τους από τη μάστιγα των ναρκωτικών. Εσύ Παναγιά μας στάσου κοντά τους, δυνάμωσε το κουράγιο τους και σφούγγισε τα δάκρυα του πόνου τους. Ας υποκλιθούμε στην Ανάδοχη Μητέρα που αναλαμβάνει ένα ρόλο υψηλό να δώσει όλη της την αγάπη που κρύβει μέσα της σε παιδιά που την στερούνται είτε είναι ορφανά, είτε έχουν εγκαταλειφθεί και που ανοίγει την αγκαλιά της να ζεστάνει την παγωνιά της ψυχής τους. Ας υποκλιθούμε και στην Πολύτεκνη Μητέρα και ας απευθυνθούμε σε όλες τις Μάνες με το: Μάνα γλυκύτατη, ατίμητη Μάνα γι’ αυτήν την ασύλληπτη προσφορά σου θέλουμε να σου πούμε σήμερα ένα θερμό ΕΥΧΑΡΙΣΤΩ.

γράφει η Ρέα - Ελευθερία Καρκαβάτσου

Το μικρό λεξικό των γεύσεων Και αυτό το μήνα «ψάχνουμε» για κρασί

ΚΡΑΣΙ - ΣΩΜΑ

ένα κρασί έχει σώμα, όταν έχει υπόσταση δηλαδή όταν δίνει την εντύπωση του πλούτου και της αφθονίας των συστατικών του.

ΚΡΑΣΙ - TERROIR

η περιοχή από την οποία προέρχεται ένα κρασί. Οι παράγοντες που χαρακτηρίζουν το terroir είναι: το έδαφος, το υπέδαφος, ο καιρός, το κλίμα, το σταφύλι και ο αμπελουργός-οινοποιός.

ΚΡΑΣΙ - TIPS

α) Με τα θαλασσινά προσφέρονται λευκά ξηρά κρασιά. Με φτερωτό κυνήγι, μαλακά κόκκινα κρασιά. Με τριχωτό κυνήγι, πλούσια κόκκινα κρασιά. Με ψάρια, πολύ ξηρά λευκά κρασιά. Με άσπρα κρέατα, ελαφρά κόκκινα κρασιά. Με κόκκινα κρέατα, κρασιά με σώμα. Με τα μαλακά τυριά, ταιριάζουν τα ελαφρά μαλακά άσπρα κρασιά. Με τα σκληρά τυριά, τα ξηρά άσπρα ή ροζέ κρασιά και τα ελαφρά κόκκινα. Με καπνιστά τυριά, τα κόκκινα γεμάτα κρασιά. Τα φρουτώδη κρασιά, ταιριάζουν με τα φρούτα. Τα γλυκά, άσπρα κρασιά, με τα γλυκίσματα. β) Κάθε κρασί πρέπει να σερβίρεται στη θερμοκρασία που είναι ιδανική για τον τύπο του.  Λευκά ξηρά κρασιά 10 -12οC  Λευκά ελαφρά ξηρά 8 -10 οC  Λευκά γλυκά κρασιά 8 -10 οC και λευκά επιδόρπια γλυκά και μοσχάτο 8 οC  τα ροζέ ξεκινούν από 8 -10 οC, για να φθάσουν τους 10 -12 οC για τα «σωματώδη»  τα κόκκινα ελαφρά, ανάμεσα στους 14 - 16 οC. γ) Τρόποι σερβιρίσματος - σειρά.  Τα ελαφρά κρασιά χωρίς σώμα, πίνονται πριν από τα πλούσια σε σώμα κρασιά.  Τα ξηρά κρασιά πίνονται πριν από τα γλυκά  Τα λευκά κρασιά πίνονται πριν από τα κόκκινα  Ένα νέο κρασί πίνεται πριν από ένα παλιό  Τα κρασιά με μεγάλη περιεκτικότητα σε οινόπνευμα πίνονται στο τέλος του φαγητού.

ΚΡΑΣΙ – ΩΡΙΜΑΝΣΗ

η ολοκλήρωση των διαφόρων διαδικασιών. Όταν πια τα συστατικά του κρασιού βρίσκονται στο ανώτερο σημείο αναλογιών και το κάνουν κατάλληλο για κατανάλωση.

ΚΡΑΣΙ - VINTAGE (σοδειά)

η συγκεκριμένη παραγωγή, μιας συγκεκριμένης χρονιάς, μιας συγκεκριμένης περιοχής.

Γενέθλια είναι πολλές ευχές

11


γράφει η Μαρία Ρουσοχατζάκη

Στήλη Βιβλίου «Τα χερουβείμ της μοκέτας»

12

Ολόκληρο το βιβλίο είναι ένας μονόλογος της Μαρίας, μιας 37χρονης νοικοκυράς, που σπούδασε Αρχιτεκτονική, αλλά έμεινε χρόνια στο σπίτι για να μεγαλώσει τα παιδιά της, ασφυκτιώντας, ωστόσο, από τα βάρη της οικογενειακής ζωής και αναζητώντας ματαίως διεξόδους.   Κατ' ακρίβειαν, καλύπτει χρονικά μια μέρα, 18 ώρες, από το πρωί που ξυπνάει, ως τα μεσάνυχτα σχεδόν που κάνει το μπάνιο της πριν πάει για ύπνο, θυμίζοντάς μας έτσι άλλα έργα ανάλογης χρονικής διάρκειας ("24 ώρες από τη ζωή μιας γυναίκας" του Τσβάιχ, τον "Οδυσσέα" του Τζόυς κ.λπ.). Κι όμως, τα κοινά και σε άλλα έργα στοιχεία τεχνικής, ο εσωτερικός μονόλογος και η χρονική διάρκεια, αλλά ακόμα και το πολύ κοινό θέμα, η ζωή μιας νοικοκυράς, δεν καθιστούν καθόλου κοινό το βιβλίο της Γιαννακάκη. Μέσα από το μονόλογο της Μαρίας, μέσα από τις σκέψεις που ρέουν συνειρμικά, χωρίς χρονολογική σειρά, ενώ καθαρίζει, βάζει πλυντήριο, μαγειρεύει (σ' αυτό το τελευταίο είν' αλήθεια δεν δίνει και πολλή σημασία), περνάει παρελθόν και παρόν, η ζωή της, οικογενειακές σχέσεις, φιλίες, έρωτες... Μα και πάλι, ούτε αυτό θα ήταν αρκετό για να μας δημιουργήσει το ενδιαφέρον που μας προκαλεί, ώστε να μην αφήνουμε το βιβλίο πριν φτάσουμε στην τελευταία σελίδα. "Τα χερουβείμ" είναι συνάμα κι ένα ψυχολογικό θρίλερ. Από την αρχή φαίνεται πως αυτή η συγκεκριμένη μέρα έχει κάτι το ξεχωριστό για την ηρωίδα, κάτι που αποκαλύπτεται αργά και έντεχνα από τη συγγραφέα. Μοιάζει σαν η Γιαννακάκη να κρατάει στα χέρια ένα δόλωμα κι εκεί που πλησιάζουμε να το αρπάξουμε, τραβάει το σπάγκο και το απομακρύνει κι εμείς, ανυπόμονοι να το γευτούμε, την ακολουθούμε ως το τέλος. Με αρκούντως πυκνή την ύφανση της σύνθεσής της, σοφά υπολογισμένη τη δραματουργία της, δεξιοτεχνικά μοιρασμένους τους ρόλους των ηρώων της, υποβλητικά φωτισμένη τη μυθιστορηματική της σκηνή και δαιμονικά σχεδιασμένη τη γλώσσα της, η Ελένη Γιαννακάκη φιλοτεχνεί ένα θρίλερ της καθημερινότητας και αποδεικνύεται με το δεύτερο βιβλίο της ότι πρόκειται για μία συγγραφέα σοβαρών ικανοτήτων. Εκδόσεις: ΕΣΤΙΑ

Λίγα λόγια για τη συγγραφέα: Η Ελένη Γιαννακάκη γεννήθηκε το 1955 στο Pέθυμνο. Σπούδασε στα Πανεπιστήμια Aθηνών και Λονδίνου (King's College), όπου και υπέβαλε τη διδακτορική της διατριβή με θέμα τον ελληνικό μοντερνισμό. Έχει δημοσιεύσει άρθρα και μελέτες στα ελληνικά και στα αγγλικά για ζητήματα νεοελληνικής πεζογραφίας του 20ού αιώνα. Zει στη Mεγάλη Bρετανία και διδάσκει νεοελληνική λογοτεχνία στο Πανεπιστήμιο της Οξφόρδης.

γράφει η Σούλα Βελεγράκη

Χρήσιμες Συμβουλές για την Υγεία Μείωση της κόπωσης Ο σίδηρος είναι απαραίτητο ιχνοστοιχείο για την παραγωγή αιμοσφαιρίνης, η οποία μεταφέρει οξυγόνο σε όλα τα κύτταρα και απελευθερώνει ενέργεια στον οργανισμό. Tip: η έλλειψη σιδήρου, ειδικά στις γυναίκες, μπορεί να προκαλέσει κόπωση και αδυναμία. Ευεργετική μαστίχα Χίου Η μαστίχα αποτελεί προϊόν μοναδικό, τόσο για τις ιδιότητές της, όσο και για την αποκλειστική προέλευσή της, καθώς το μαστιχόδεντρο ευδοκιμεί μόνο στο νησί της Χίου. Tip: η μαστίχα Χίου έχει αντιοξειδωτικές και αντιμικροβιακές ιδιότητες. Καλή λειτουργία του εντέρου Η λήψη υγιεινών τροφών, πλούσιων σε φυτικές ίνες, όπως τα σύκα και τα δαμάσκηνα, βοηθά στην καλή λειτουργία του εντέρου και καταπολεμά το φούσκωμα και τη δυσφορία. Tip: για να ενισχύσουμε τη διαδικασία αυτή, πρέπει να ασκούμαστε τακτικά και να πίνουμε πολύ νερό. Φυσιολογική λειτουργία της καρδιάς Τα Ω3 λιπαρά οξέα είναι ευεργετικά για την υγεία της καρδιάς. Το ανθρώπινο σώμα δεν μπορεί να συνθέσει τις ποσότητες που έχει ανάγκη, γι’ αυτό πρέπει να εμπλουτίζουμε το διαιτολόγιό μας με τροφές που αποτελούν καλές πηγές των πολύτιμων αυτών λιπαρών. Tip: τα Ω3 λιπαρά οξέα συνδέονται και με την καλή μνήμη. Γερά οστά Για την καλή λειτουργία του μυοσκελετικού μας συστήματος είναι απαραίτητη η πρόσληψη ασβεστίου και βιταμίνης D,που βρίσκουμε στο αυγό, στο συκώτι και στα ψάρια. Tip: η βιταμίνη D βοηθά στην απορρόφηση του ασβεστίου στο σώμα.

Γενέθλια είναι ιδιαίτερη στιγμή

13


Μάιος 2011

14

Κρόσια κρατώ του φεγγαριού του ήλιου ακτίνες παίρνω κεντώ για τη "Γαλήνη" ευχές Χρόνια Πολλά της στέλνω

15

2 χρόνια


γράφει η Μαίρη Σαββοπούλου

Παροιμιώδεις Φράσεις «Αι λέξεις όταν δεν είναι προφανώς ξέναι, πρέπει να φυλάττωνται, όσον βάρβαρος και αν είναι ο σχηματισμός και άδηλος η παραγωγή των» Αδαμάντιος Κοραής.

16

Τις περισσότερες φορές που χρησιμοποιούμε παροιμιώδεις φράσεις δεν προβληματιζόμαστε να βρούμε ποιος τις πρωτοείπε, πως γεννήθηκαν, εξαιτίας ποιού γεγονότος ή από ποια αφορμή. Μερικές από αυτές είναι λείψανα από πολύ παλιά έργα, είναι λόγια θυμοσόφων, ιστορικών, υμνογράφων κα. Παροιμιώδεις λέξεις και φράσεις δημιουργούνται κάθε τόσο και θα εξακολουθούν να δημιουργούνται εφόσον υπάρχει προφορικός λόγος. Πόσα διαφημιστικά σλόγκαν δεν έγιναν παροιμιακά λόγω της εξάπλωσης και εξέλιξης των ΜΜΕ; Οι παροιμίες είναι λαϊκές φράσεις που συνοπτικά εκφράζουν μια σημαντική αλήθεια με αλληγορικό τρόπο. Έτσι έχουμε: «αγάλια αγάλια γίνεται η αγουρίδα μέλι». «Κύλησεν ο τέντζερης και βρήκε το καπάκι». Αντίθετα οι παροιμιώδεις εκφράσεις ειπώθηκαν βασικά από έναν άνθρωπο ή εξαιτίας κάποιου γεγονότος σε ορισμένο τόπο και χρόνο. Αντικαθιστούν δηλαδή με μια εικονική έκφραση την κυριολεξία στο λόγο. Πχ αντί να πούμε είμαστε στενοί φίλοι λέμε «φάγαμε ψωμί και αλάτι μαζί». Έχουμε παροιμιώδεις φράσεις από την ιστορία: «σαν σ’ αρέσει μπάρμπα Λάμπρο ξαναπέρνα από την Άνδρο», από τη λογοτεχνία: «όνειρο θερινής νυκτός», από τις Γραφές: «φωνή βοώντος εν τη ερήμων», «άρον- άρον» κλπ. Ας θυμηθούμε τώρα μερικές τέτοιες φράσεις που σταχυολογώ εδώ και πολλά χρόνια. Πολύτιμα βοηθήματα για το έργο αυτό είναι: α) Λεξικό Νεοελληνικής Γλώσσας και πρόσφατα το ετυμολογικό λεξικό, το Γ. Μπαμπινιώτη, β) Λεξικό της Λαϊκής Σοφίας του Τάκη Νατσούλη και γ) Εισαγωγή στη Λαογραφία του Γιώργου Μέγα. «Αυγά σου καθαρίζουν»; Μια φορά το χρόνο στις 15 Μαΐου οι Ρωμαίοι για να τιμήσουν την Αφροδίτη και το Διονύσιο έκαναν αυγοπόλεμο με αυγά μελάτα. Αναφέρεται επίσης ότι ο αυγοπόλεμος ήταν μια συνηθισμένη πρακτική και για τον Νέρωνα ανεξάρτητα χρονικής περιόδου. «Αβδηριτισμός» Χαρακτηρίζεται έτσι μια πράξη ή σκέψη που γίνεται από ανόητη επίδειξη. Λέγεται ότι οι κάτοικοι των Αβδήρων στο Νέστο ποταμό της Θράκης χαρακτηρίζονται έτσι. «Αβρόχοις ποσίν» Με δυο εκδοχές. Η μία αναφέρεται στην έξυπνη ενέργεια του Θαλή του Μιλήσιου να διαβούν τα στρατεύματα του βασιλιά Κροίσου τον Άλυ ποταμό, αλλάζοντας το ρου του ποταμού, χωρίς να βρέξουν τα πόδια τους. Η δεύτερη αναφέρεται στη διάβαση της Ερυθράς θάλασσας από τους Εβραίους.

«Άγην και φέρειν» Σήμερα σημαίνει το άβουλο όργανο κάποιου, δηλαδή τον αγόμενο και φερόμενο. Στην αρχαιότητα αναφερόταν στην λεηλασία μιας χώρας. Το «άγειν» αναφερόταν στους ανθρώπους και ζώα και το «φέρειν» στα άψυχα. «Αγελάδες ισχναί – αγελάδες παχειαί» Αναφέρεται για μια περίοδο ελλείψεων ή ευημερίας αντίστοιχα. Προήλθε από το όνειρο των Φαραώ. «Είναι από τα Άγραφα» Εννοεί κάτι το καταπληκτικό και απίθανο. Η φράση λέγεται πως προήλθε από τα άγραφα, απόκρυφα εκκλησιαστικά κείμενα. «Άδηλα και κρυφά» Φράση από την ακολουθία των Αγ. Παθών της Μ. Πέμπτης. «Αιέν αριστεύει» Στη Ζ’ ραψωδία της Ιλιάδας ο Ιππόλυτος (?) από τη Λυκία αποχαιρέτησε το γιό του Γλαύκο που πήγαινε στην Τροία για να πολεμήσει τους Έλληνες με αυτή τη φράση. «Αι ημέραι είναι πονηραί» Ο Απόστολος Παύλος στην επιστολή του προς Εφεσίους χρησιμοποίησε τη φράση αυτή. «Αιθίωψ ου λευκαίνεται» Τον αράπη και αν τον πλένεις το σαπούνι σου χαλάς. Αποδίδονται στο Λουκιανό. «Άστον να κουρεύεται» Κατά τους Βυζαντινούς χρόνους, αυτοί που τελούσαν αξιόποινες πράξεις (κλοπές, μέθη, μοιχείες) διεπομπεύονταν με το να τους κουρεύουν δημόσια. Το ίδιο ίσχυε και κατά τους χρόνους του 21, κατοχής από τους Γερμανούς, σε γυναίκες που είχαν σχέσεις με Γερμανούς κλπ. «Ακέραιος χαρακτήρ» Έκφραση για τον τίμιο άνθρωπο από το αρχαίο ρήμα κεράννυμι. Στην «Πολιτεία» του Πλάτωνα βρίσκουμε τη φράση: «ακέραιος κακών ηθών». «Ακκίζομαι» Λέξη, έκφραση που θα πει κάνω νάζια, ψευτοκαμώματα. Προήλθε από τη Σαμία γυναίκα με όνομα Ακκώ που έμεινε παροιμιώδης για τις ανοησίες και τα καμώματά της. «Ακρογωνιαίος λίθος» Ο Απόστολος Πέτρος θεωρεί την εκκλησία θεμέλιο της χριστιανικής πίστης. συνεχίζεται...

Γενέθλια είναι εμπειρία

17


γράφει η Σμαρώ Σταφυλάκη

γράφει η Κατερίνα Πατεράκη

1000 και 1 ΣΥΜΒΟΥΛΕΣ ΓΙΑ... ΒΑΣΙΛΙΣΣΕΣ ΜΕΙΩΣΤΕ • ΑΝΑΚΥΚΛΩΣΤΕ • ΞΑΝΑΧΡΗΣΙΜΟΠΟΙΗΣΤΕ

Πινέλα

18

ΜΕΙΩΣΤΕ Τα πινέλα και οι βούρτσες βαψίματος θα διαρκέσουν περισσότερο αν τα προσέχετε. Αγοράστε καλής ποιότητας πινέλα και καθαρίζετέ τα προσεκτικά. Αν πρόκειται να τα χρησιμοποιήσετε σύντομα, τοποθετήστε τα μέσα σε νερό που θα σκεπάζει όλο το μήκος των τριχών, για να μην ξεραθούν. Γεμίστε τα ενσωματωμένα δοχεία των ρολών και των πινέλων με άφθονη μπογιά, τοποθετήστε τα σε δοχείο και καλύψτε τα με πλαστική σακούλα. Όταν τελειώσετε με το βάψιμο, σκουπίστε τα πινέλα σας πρώτα με μια εφημερίδα. Χρησιμοποιήστε μικρή ποσότητα πετρελαϊκού αιθέρα και μετά ξανατρίψτε με εφημερίδα. Πλύνετε τα πινέλα με ενσωματωμένο δοχείο μπογιάς με ζεστό νερό και λίγο απορρυπαντικό. Διατηρείτε τα πινέλα με τα οποία βάψατε με μαύρη μπογιά, μόνο για να βάφετε με μαύρη μπογιά. ΞΑΝΑΧΡΗΣΙΜΟΠΟΙΗΣΕΤΕ Οι παλιές οδοντόβουρτσές σας μπορούν να χρησιμοποιηθούν για κάθε είδους καθάρισμα. Ψαλιδίστε τις γυρισμένες άκριες της παλιάς οδοντόβουρτσας και χρησιμοποιήστε τη για άλλους σκοπούς.

Πλαστικά

ΜΕΙΩΣΤΕ Είναι αδύνατον να αποφύγουμε τη χρήση πλαστικών, μπορούμε ωστόσο να προσπαθήσουμε να περιορίσουμε στο ελάχιστο το πλαστικό που χρησιμοποιούμε και πετάμε στα σκουπίδια: αποφεύγετε τις πλαστικές σακούλες ξαναγεμίζετε τις συσκευασίες Προτιμάτε εναλλακτικά προϊόντα Αγοράζετε προϊόντα σε γυάλινες συσκευασίες, όπου είναι δυνατόν

ΑΝΑΚΥΚΛΩΣΤΕ Τα πλαστικά θα ανακυκλώνονται σε πολύ μεγαλύτερη κλίμακα όταν δημιουργηθούν περισσότερες μονάδες ανακύκλωσης κραμάτων πλαστικού. Οι περισσότεροι δήμοι επικεντρώνονται στα πλαστικά μπουκάλια, γιατί αυτά είναι φτιαγμένα από πλαστικό καλύτερης ποιότητας. Αν στην περιοχή σας υπάρχουν κάδοι ανακύκλωσης πλαστικού, μην αμελείτε να πετάτε εκεί τα πλαστικά σας μπουκάλια. Νέες χρήσεις για το ανακυκλωμένο πλαστικό Υπάρχουν πολλές εφαρμογές του ανακυκλωμένου πλαστικού στο σύγχρονο σχεδιασμό προϊόντων που περιλαμβάνουν έπιπλα, ρούχα, λάμπες, δάπεδα κλπ. Και το χρησιμοποιούν είτε ως μεμονωμένο υλικό είτε σε μείγμα τετηγμένων πλαστικών. Οι σχεδιαστές έχουν βρει νέους τρόπους χρήσης πλαστικών αντικειμένων: για παράδειγμα μια παλιά πλαστική σημαδούρα μετατρέπεται σε λάμπα, ενώ πλαστικά μπουκάλια ενωμένα μεταξύ τους γίνονται ένα στρώμα θαλάσσης. Άλλος σχεδιαστής χρησιμοποιεί πλαστικά μπουκάλια γάλακτος και λάμπες και σχεδιάζει μια εξαιρετικά κομψή λάμπα που διαχέει απαλά το φως.

Πλαστικά μπουκάλια

Υπάρχουν πολλοί τύποι πλαστικού. Τα περισσότερα πλαστικά μπουκάλια είναι φτιαγμένα από το πιο πολύτιμο πλαστικό που πρέπει να ανακυκλώνεται. ΑΝΑΚΥΚΛΩΣΤΕ Αφαιρέστε πρώτα τα καπάκια, συμπιέστε και έπειτα ρίξτε τα στον κάδο ανακύκλωσης. Τα περισσότερα μπουκάλια μπορούν να μετατραπούν σε ύφασμα fleece. συνεχίζεται...

✒ Τα φρούτα που θέλετε να ζαχαρώσετε πρέπει να είναι απαλλαγμένα από φλούδι, μίσχους και κουκούτσια. Έτσι διατηρούνται για πολύ μεγάλο διάστημα. ✒ Αν τα μπουκάλια και τα βάζα σας έχουν δυσάρεστη μυρωδιά, ρίξτε μέσα ένα αναμμένο σπίρτο και η μυρωδιά θα εξαφανιστεί. Είναι χρήσιμο να βάζετε αυτοκόλλητες ετικέτες στα βάζα σας και να γράφετε την ημερομηνία που τα φτιάξατε καθώς και το περιεχόμενο. ✒ Τα ζελέ φρούτων στερεοποιούνται πολύ πιο γρήγορα σε μικρά μπολάκια. Όσο και αν βιαζόμαστε να πήξει το ζελέ, δεν το βάζουμε ποτέ στην κατάψυξη, γιατί η ζελατίνα θα χάσει τη λάμψη της. ✒ Τα μπαγιάτικα βότανα δεν διατηρούν τις ιδιότητες τους. Ανανεώνετε τα κάθε έξι μήνες. ✒ Τα καρυκεύματα βοηθούν στη χώνευση, είναι διεγερτικά, και νοστιμεύουν το φαγητό και ειδικά όταν κάποιος κάνει δίαιτα και μ αυτά μπορεί να καταργήσει το αλάτι. Καλό είναι να προστίθενται την τελευταία στιγμή στο ψήσιμο για να μην χάνουν την δύναμη τους. ✒ Κρασί σε κύβους σας προτείνει ο σεφ για τις νόστιμες σάλτσες του ψητού σας. Βάλτε το κρασί στις παγοθήκες, και χρησιμοποιήστε δυο κύβους όταν το χρειαστείτε. ✒ Σερβίρετε τα κρασιά στην κατάλληλη θερμοκρασία, τα παλιά κόκκινα πάνω από 20 βαθμούς. Τα μπορντώ βουργουνδίας και τα γλυκά κρασιά στους 16 βαθμούς. Τα Γερμανικά γύρω στους 12 βαθμούς. Τα λευκά κρασιά γενικώς πρέπει να σερβίρονται παγωμένα και σε παγωμένα ποτήρια. Τα κόκκινα κρασιά ανοίξτε τα δύο ώρες πριν το σερβίρισμα. ✒ Αν σας χρειάζονται πολλά δροσερά μπουκάλια κρασί, αναψυκτικά, νερό κλπ για μια συγκέντρωση, χρησιμοποιήστε τη μπανιέρα, βάζοντας αρκετά παγάκια και νερό μέσα. ✒ Αν το ξύδι είναι πολύ δυνατό, βάζουμε μέσα κομμάτια μήλου, τα αφήνουμε για 24 ώρες και τα σουρώνουμε. Αν το θέλουμε πιο πικάντικο, λιώνουμε σε γουδί μια μικρή καυτερή πιπεριά και τη διαλύουμε στο ξύδι. ✒ Για να μην πολυγινωθούν τα αχλάδια και μαυρίσουν πλύνετε τα και σκουπίστε τα με στεγνό πανί. Κόψτε τα και καταψύξτε τα στα ειδικά σακουλάκια με ή χωρίς ζάχαρη. ✒ Για να φύγει πιο εύκολα το χώμα από τα χόρτα που πλένετε προσθέστε στο νερό που τα ξεβγάζετε λίγο αλάτι. Πλύνετε το μαρούλι σε μπόλικο νερό μέσα στο οποίο έχετε προσθέσει λίγο ξύδι. ✒ Aν σας περίσσεψε σάλτσα με ξύδι, μην τη φυλάτε ποτέ σε αλουμινένιο σκεύος πάντα σε γυάλινο. Μπορείτε να διατηρήσετε για μεγαλύτερο χρονικό διάστημα τα ξερά σύκα αν τα βάλετε σε γυάλινο βάζο και τα σκεπάσετε με χοντρό αλάτι. ✒ Για να κάνετε πιο τραγανά τα τηγανητά σας λαχανικά, προσθέστε στο τηγάνι ένα κουταλάκι διττανθρακική σόδα. Για να διατηρήστε ζεστά τα τηγανισμένα λαχανικά τοποθετήστε ανάμεσα στο σκεύος και στο καπάκι ένα κομμάτι απορροφητικό χαρτί. Έτσι απορροφάται η υγρασία και παραμένουν τραγανά. ✒ Τοποθετήστε χαρτί κουζίνας στα συρτάρια του ψυγείου και ακουμπήστε τα φρούτα επάνω. Το χαρτί απορροφά την υγρασία και έτσι λιγοστεύει ο κίνδυνος να σαπίσουν. συνεχίζεται...

Γενέθλια είναι επέτειος

19


γράφει η Εμμανουέλα Μπαλτζάκη

Μυστικά ομορφιάς Πώς περνάει ο καιρός, πώς χάνεται, πώς έφυγαν πάλι οι μήνες του φετινού Χρόνου. Πριν από λίγο καιρό βάφαμε αυγά για το Πάσχα και ακόμα καλά καλά δεν ανοιγοκλείσαμε τα μάτια μας και να το καλοκαιράκι! Η Άνοιξη μας έκανε πολλές βροχούλες, (Δόξα τω θεώ) αλλά ο Ιούνιος είναι πια τόσο κοντά γι’ αυτό ας του ανοίξουμε διάπλατα τις πόρτες και τα παράθυρα να μπει στο σπίτι μας, στις αυλές μας, στα μπαλκόνια μας, στην ζωή μας και κυρίως στις καρδιές μας για να διώξει το σύννεφο, την καταχνιά, την κατάθλιψη, να γεμίσει Ήλιο και Φως το σπιτικό μας! Καιρός λοιπόν για θάλασσα, παραλίες, περπάτημα, ουζάκι, και πάνω από όλα παρεούλα, και συντροφιά. Σκεφτείτε πόσο σημαντικά είναι όλα αυτά και ενεργοποιηθείτε, φίλες μου... Άλλες στους κήπους, άλλες στα εξοχικά, άλλες στο πατρικό στο χωριό, άλλες την πόλη στα μπαλκόνια... πόσα πράγματα έχουμε να κάνουμε... που όταν περνάμε από μπροστά μας δεν τους δίνουμε σημασία. Αυτόν το μηνά λοιπόν ας ξεχάσουμε τις κατσαρόλες τα ταψιά και τα μαγειρέματα. Αυτό το μήνα θ’ ασχοληθούμε με τους εαυτούς μας. Χρειαζόμαστε τόνωση, αυτοπεποίθηση, κουράγιο, υπομονή και ΕΝΕΡΓΕΙΑ. Ίσως έτσι να βοηθήσουμε και τους διπλανούς μας που μπορεί να περνούν χειρότερα από ‘μας. Και εμείς οι γυναίκες, έχουμε ένα κρυφό ΑΣΣΟ στο μανίκι. Έχουμε έναν καθρέπτη που μας ξεσηκώνει και μας παροτρύνει να  κάνουμε τις μικρές προσωπικές επαναστάσεις μας. Αυτές τις μικρές επαναστάσεις εμείς θα τις ονομάσουμε ''ΚΟΥΡΕΣ ΟΜΟΡΦΙΑΣ'' κι έτσι θα πάμε κόντρα στον ΚΑΙΡΟ για να τα πηγαίνουμε καλά με τα ''ΕΣΩΨΥΧΑ'' μας. 20

Θα φτιάξουμε απλά, ανέξοδα καλλυντικά για το πρόσωπο, το σώμα, τα μαλλιά, χρησιμοποιώντας φυσικά υλικά από την ΚΟΥΖΙΝΑ μας!

Μάσκες για το πρόσωπο

Τις αφήνετε για 1/2 ώρα και μετά ταμπονάρετε το πρόσωπο σας με χυμό αγγουριού. Το αποτέλεσμα είναι θεαματικό για όλους τους τύπους δέρματος.

Τρίβετε ένα μήλο με την φλούδα του και προσθέτετε την λιωμένη μπανάνα κι ένα κουταλάκι του γλυκού μελί. Τα δουλεύετε μέχρι να γίνουν ένα ομοιόμορφο μείγμα το όποιο απλώνετε στο πρόσωπο και στον λαιμό. Αφήνετε την μάσκα για 20 λεπτά την αφαιρείτε με χλιαρό νερό και θα δείτε το δέρμα σας μαλακό και πολύ λαμπερό.

✿ με μπανάνα

✿ με μηλο μελι και μπανανα

✿ με πορτοκάλι

Παίρνετε μια ώριμη μπανάνα την λιώνετε και την ανακατεύετε με 2 κουταλιές της σούπας λαδί και 2 κουταλιές αλεύρι. Δουλεύετε όλα τα υλικά μέχρι να έχετε ένα λείο πολτό, που τον απλώνετε στο πρόσωπο σας μέχρι να στεγνώσει. Ξεπλένετε με χλιαρό νερό. Ιδανική για να δροσίσει και να ξεκουράσει το ταλαιπωρημένο δέρμα.

Πολτοποιείτε ένα πορτοκάλι και το απλώνετε στο ✿ με βερίκοκο πρόσωπο σας για 20 λεπτά μάσκα αυτή απαλύνει τις ρυτίδες και ταυτόχρονα καθυστερεί την εμφά- Πολτοποιούμε 2-3- βερίκοκα και τα’ απλώνουμε στο πρόσωπο μας. Αφαιρούμε την μάσκα με ρονιση νέων. δόνερο. Αυτή η μάσκα μπορεί να επαναλαμβάνετε κάθε 2-3 μέρες. Είναι μια ιδιαίτερα τονωτική μά✿ με αγγούρι σκα. Καθαρίζετε ένα αγγούρι και το κόβετε σε λεπτές φέτες, που τις απλώνετε σε καθαρό πρόσωπο.

Γαλάκτωμα καθαρισμού

✿ Λοσιόν με γάλα

Χρησιμοποιήστε λίγο γάλα εβαπορέ και ένα κουταλάκι του γλυκού λάδι. Θα έχετε ένα πολύ καλό γαλάκτωμα καθαρισμού που θα σας δώσει ελαστικότητα στο δέρμα.

Πάρτε 2 στρόγγυλα βαμβακάκια ντεμακιγιάζ βουτήξτε τα μέσα σε κρύο γάλα, και βαλτέ για 10 λεπτά στα μάτια σας.Ξεπλυνετε μετά το πρόσωπο σας με χλιαρό νερό και μετά με κρύο.

Λοσιόν

Για τα χέρια και τα πόδια

Μια συνταγή από τριαντάφυλλα που ενδείκνυται για κάθε τύπο δέρματος. Κόψτε και πιεστέ με τα δάκτυλα σας τα πέταλα από 2-3 τριαντάφυλλα και αλείψτε με το χυμό τους το πρόσωπο σας ακόμα και τα βλέφαρα.

Λαδι λοσιόν για ρυτίδες

Αν τα νύχια σας σπάνε εύκολα, μουσκέψτε τα χεριά σας σε μείγμα λεμονιού και ελαιολάδου [μισό-μισό] για 10 λεπτά. Αν το πρόβλημα είναι έντονο, επαναλάβετε την διαδικασία σε καθημερινή βάση, ενώ μια φορά την εβδομάδα αρκεί για προληπτική δράση. Αν τα νύχια σας είναι θαμπά, βουτήξτε τα για 2΄ σε ένα μπολ με παγωμένο νερό που θα έχετε διαλύσει μια κουταλιά αλάτι.

Μια πολύ παλιά συνταγη, ομορφιας. Μεσα σε 150γραμ.αγνό λάδι ρίχνετε 15-20 τριαντάφυλλα και τ' αφήνετε για 15-20 ημερες. Φιλτράρετε το απόσταγμα και το διατηρείτε σε σφραγισμένα ✿ Ατμός λςμονιού μπουκάλια. Κάθε βραδύ απλώνετε στις γραμμές έκφρασης μικρές κομπρέσες εμποτισμένες με την Σ' ένα κατσαρόλι βράζετε λίγο νερό μαζί με τον φυτική λοσιόν για 15-30 λεπτά και σκουπίζετε το χυμό ενός λεμονιού και μια χούφτα από κάποιο αρωματικό φυτό (δεντρολίβανο, θυμάρι ή βασιπρόσωπο σας με απαλό βαμβάκι. λικό, μέντα, δυόσμο). Σκεπαστέ το κεφάλι σας με μια πετσέτα και σκύβετε πάνω από την κατσαρόλα σε απόσταση 30 εκατοστών για 15΄. Στη συνεχέστατο πλένετε με παγωμένο νερό. Ένας εξαιρετι✿ Λοσιόν με μέλι κά ευεργετικός ατμός για τα νεκρά κύτταρα και τα Σε 4 φλιτζάνια ζεστό νερό, διαλύστε ένα κουτα- μαύρα στίγματα. λάκι του γλυκού μελί προσθέτοντας, αν θέλετε λίγες σταγόνες λεμονί για πιο φωτεινό αποτέλεσμα. ✿ Ατμός φασκόμηλου Λουστείτε με το σαμπουάν σας, σκουπίστε καλά τα μαλλιά σας και απλώστε κατά μήκος τους την Ρίχνετε 3 κοφτές κουταλιές της σούπας ξερά φυλλοσιόν που θα τα κάνει πολύ λαμπερά. Μην τα λαράκια σε 1 λίτρο βραστό νερό και αφού κατεβάξεβγάλετε. Στεγνώστε τα και χτενιστείτε όπως συ- σετε την κατσαρόλα από την φωτιά, σκύβετε με την νήθως... πετσέτα στο κεφάλι για 10 λεπτά. Πλύνετε μετά το πρόσωπο σας με κρύο νερό.

Ατμόλουτρα

Για τα μαλλιά

Για τα μάτια

ΔΕΝ ΕΧΕΤΕ ΠΑΡΑ ΝΑ ΕΠΙΛΕΞΕΤΕ ΑΥΤΑ ΠΟΥ ΤΑΙΡΙΑΖΟΥΝ ΣΤΙΣ ΠΡΟΣΩΠΙΚΕΣ ΑΝΑΓΚΕΣ Αν έχετε ''σακούλες'' η μαύρους κύκλους η πα- ΣΑΣ.

✿ Πατάτα για ξεκούραση

τάτα μπορεί να κάνει....θαύματα! Αρκεί να κόψετε δυο φέτες και να τις βάλετε πάνω στα κουρασμένα ΠΡΟΣΟΧΗ: Διατηρήσετε τις μάσκες, τις λοσιόν μάτια σας. κ.λπ. στο ψυγείο. ΑΛΛΑ ΟΧΙ για πολύ χρόνο.

Γενέθλια είναι γεμάτα αναμνήσεις

21


επιμελείται η Μαίρη Παχιαδάκη

Ενδεικτικές συμβουλές για την ασφάλεια των γυναικών από τον οδηγό προστασίας του πολίτη της ΕΛ.ΑΣ. Οι παρακάτω καταχωρήσεις αποτελούν ενδεικτικές συμβουλές για την ασφάλεια των γυναικών, με στόχο να αποτρέψουν ή να προλάβουν παραβατικές συμπεριφορές σε βάρος τους και να ελαχιστοποιήσουν τις ευκαιρίες να καταστούν θύματα εγκληματικής πράξης.

22

Όταν βρίσκεστε µακριά από το σπίτι µόνη ✦ Πάντοτε κάποιος γνωστός να γνωρίζει ακριβώς που είστε, ώστε σε περίπτωση ανάγκης αν πρέπει να τηλεφωνήσει κάποιος για βοήθεια, να ξέρει την επακριβή θέση. ✦ Ποτέ µην δεχθείτε να σας µεταφέρει ένας ξένος και ποτέ µην κάνετε auto-stop. Όταν περπατάτε στο δρόµο ✦ Να δείχνετε αυτοπεποίθηση και δραστήρια. ✦ Να φροντίστε να µείνετε µακριά από στενά σοκάκια ή σκοτεινούς δρόµους. ✦ Μετά τη δύση του ηλίου, εάν είναι απαραίτητο να μετακινηθείτε με τα πόδια σε σκοτεινές περιοχές, φροντίστε να είστε ιδιαίτερα προσεκτικές.

Οδηγίες σε περίπτωση αρπαγής τσάντας ✦ Αποφεύγετε να μεταφέρετε μεγάλα χρηματικά ποσά. ✦ Βαδίζετε στην εσωτερική πλευρά του πεζοδρομίου και κρατάτε την τσάντα σας πάντοτε κλειστή και προς την πλευρά του τοίχου. ✦ Μην διστάσετε να καλέσετε σε βοήθεια φωνάζοντας, αν κάποιος σας επιτεθεί για να σας πάρει την τσάντα. ✦ Εάν δεν μπορείτε να αντισταθείτε και να συγκρατήσετε την τσάντα, σκεφθείτε ότι η υγεία σας και η σωματική σας ακεραιότητα είναι πιο πολύτιμα αγαθά. ✦ Προσπαθήστε να συγκρατήσετε τα χαρακτηριστικά του επιτιθέμενου και του μεταφορικού μέσου, αν έχει χρησιμοποιηθεί τέτοιο. ✦ Προστατέψτε καλά τις τσάντες και το πορτοφόλι σας σε χώρους όπου υπάρχει συνωστισμός. ✦ Καταγγείλετε το γεγονός στην Αστυνομία.

Σε κοινωνικές εκδηλώσεις ✦ Να µην δέχεσθε κέρασµα ποτών από αγνώστους. Ακόµη και αν γνωρίζετε το πρόσωπο, είναι καλύτερα να ζητήστε από το σερβιτόρο ή το µπάρµαν ποτά που είναι κλειστά, όπως µπύρα κ.λπ.  ✦ Εάν έχετε αφήσει το ποτό σας αφύλακτο ακόµη και για µισό λεπτό να µην πιείτε ξανά ούτε µια γουλιά από το ποτό αυτό. ✦ Απάντηση στο φόβο που προκαλεί η έξαρση του εγκλήματος φαίνεται ότι δίνει το πραγματικά πρωτοφανές αξίωμα που παραπέμπει στο παρελθόν, «να μην πηγαίνετε με τα πόδια σας μετά τη δύση του ηλίου». Εάν και παρά τα όσα αναφέρθηκαν επιχειρήσετε να βγείτε τελικά έξω από το σπίτι σας, θα πρέπει να «δείχνετε αυτοπεποίθηση και δραστήρια».

Ασφάλεια στο σπίτι ✦ Η περιοχή έξω από την κύρια είσοδο της κατοικίας σας πρέπει να είναι φωτισµένη σωστά ώστε να µην υπάρχουν σκοτεινές σκιές όπου θα μπορούσε κάποιος να κρυφτεί . ✦ Βεβαιωθείτε ότι στην κύρια πόρτα υπάρχει 'µατάκι' έτσι ώστε να βλέπετε ποιος είναι στην πόρτα σας πριν ανοίξετε. ✦ Να έχετε κλειστές τις κουρτίνες, ώστε οι άνθρωποι να µην βλέπουν µέσα το σπίτι σας, ιδιαίτερα τη νύχτα. ✦ Να µην εισέρχεστε σε ένα ασανσέρ µε κάποιον που δεν γνωρίζετε. ✦ Εάν το κάνετε φροντίσετε να παραμείνετε κοντά στην πόρτα του ασανσέρ και εντός εμβελείας του πίνακα ελέγχου.

Όταν εισέρχεστε στο αυτοκίνητό σας Να κρατάτε ήδη το κλειδί στο χέρι σας, έτσι ώστε να µη χάνετε χρόνο ψάχνοντας για το κλειδί.

Προσοχή στο ποτό Όσο για μια κοινωνική έξοδο, ένα ποτό μάλλον θα πρέπει να θεωρείται απαγορευμένο, αφού «εάν έχετε αφήσει το ποτό σας αφύλακτο ακόμα και για μισό λεπτό να μην πιείτε ξανά ούτε μια γουλιά από το ποτό αυτό».

Μόνη γενικώς Πάντα να δίνετε σε κάποιον το στίγμα σας για να ξέρουν που να σας ψάξουν. Τέλος, τα μάτια σας δεκατέσσερα για ύποπτα πρόσωπα και κινήσεις. Ετοιμότητα και επαγρύπνηση!

Γενέθλια είναι τούρτα με κεράκια

23


γράφει η Μαριλένα Φλυτζανή

Το Βιβλίο της Ζωής Μια επιστημονική, ηθική και κοινωνική προσέγγιση… Πριν μερικά χρόνια έμοιαζε με σενάριο επιστημονικής φαντασίας. Σήμερα θεωρείται βεβαιότητα. Με την αποκρυπτογράφηση του ανθρώπινου γονιδιώματος οι επιστήμονες τώρα μπορούν να εντοπίσουν και να προσδιορίσουν τα γονίδια αρκετών σημαντικών πρωτεϊνών του ανθρώπου, να χαρακτηρίσουν τις μεταλλάξεις (μεταλλαγές) τους και να κατανοήσουν τη φύση των πρωτεϊνικών τους προϊόντων, κατανοώντας έτσι βαθύτερες αιτίες νοσημάτων που παλαιότερα δεν ήταν πλήρως κατανοητές ή ήταν εντελώς άγνωστες. Πολλοί υποστηρίζουν ότι η αποκωδικοποίηση του DNA είναι για τη Βιολογία το ισοδύναμο της κατάκτησης της Σελήνης από τον άνθρωπο ενώ άλλοι ότι ο άνθρωπος έγινε ένας «μικρούλης θεός» καθώς έχει στα χέρια του τα μυστικά της ζωής.

24

Ειδικότερα, oι προσπάθειες χαρτογράφησης των γονιδίων του ανθρώπου βασίστηκαν στον καθορισμό της αλληλουχίας των «βάσεων» που συγκροτούν το DNA. Το DNA είναι ένα μόριο, το οποίο δημιουργείται από την εναλλαγή τεσσάρων βάσεων, της αδενίνης, της θυμίνης, της γουανίνης και της κυτοσίνης. Το ανθρώπινο γενετικό υλικό περιέχει τρία δισεκατομμύρια επαναλήψεις αυτών των βάσεων. Αντίστοιχα από τη χαρτογράφηση του ανθρώπινου γονιδιώματος προέκυψε ότι το γενετικό υλικό δύο ανθρώπων είναι όμοιο κατά 99,9%. Μόνο το 0,1% του γονιδιώματος διαφοροποιεί τον καθένα από τους συνανθρώπους του. Η Βιολογία λοιπόν σήμερα καταργεί το ρατσισμό και καταρρίπτει την ύπαρξη γενετικών φυλών του ανθρώπου. Όλοι οι άνθρωποι έχουν την ίδια δομή, αν και διαφέρουν σημαντικά ο ένας από τον άλλο. Αναμφισβήτητα λοιπόν, με την αποκρυπτογράφηση του γενετικού υλικού έχει ήδη αρχίσει να συντελείται μια κοσμοϊστορική αλλαγή στον τρόπο με τον οποίο οι επιστήμονες αντιλαμβάνονται τη ζωή. Αυτό, παρά το γεγονός ότι δείχνει να μην αφορά παρά τους ειδικούς, στην πράξη αφορά όλους τους ανθρώπους, ειδικότερα στο κατά πόσο η νέα γνώση θα χρησιμοποιηθεί επ’ ωφελεία της ανθρωπότητας και δε θα οδηγήσει στην εκμετάλλευση ανθρώπου από άνθρωπο. Είναι κοινά παραδεκτό ότι η νέα γνώση που απέκτησε ο άνθρωπος σήμερα του προσφέρει θαυμάσιες δυνατότητες να ανατρέψει όλα όσα στηρίχτηκαν οι προηγούμενες γενιές, να εισχωρήσει βαθύτερα στη βιολογική σύσταση του ατόμου, να ερευνήσει όλους εκείνους τους πιθανούς παράγοντες που συντρέχουν για να δημιουργηθεί αυτό που αποκαλείται «φαινόμενο ζωής».

Σήμερα δηλαδή η δυνατότητα αποκρυπτογράφησης του γενετικού υλικού προσδίδει απεριόριστη εξουσία σε όποιον κατέχει την παραγωγή και διάθεση αυτής της γνώσης. Ποιος όμως από τους πρωταγωνιστές της γνώσης αυτής μπορεί να ισχυρισθεί ότι είναι σε θέση να κάνει μια στοιχειώδη πρόβλεψη για τα αποτελέσματα των ερευνών του και την επίδρασή τους στην κοινωνία, για τις μεταβολές στο σώμα του ανθρώπου και της φύσης, τις αλλαγές που θα συντελεσθούν στις σχέσεις των ανθρώπων και τον νέο τύπο της κοινωνίας που θα αναδυθεί; Θα μπορέσει άραγε ο άνθρωπος μέσα από την εφαρμογή των βιολογικών γνώσεων να μην άρει τη φύση στο σύνολό της; Δυστυχώς σήμερα οι επιστήμονες διακατέχονται από την αυταπάτη ότι θα μπορούσαν να γνωρίζουν όλα τα αποτελέσματα των πράξεών τους. «Τίποτα δε μπορεί να εγγυηθεί εκ των προτέρων την ορθότητα μιας πράξης - ούτε η λογική», λέει ο Κορνήλιος Καστοριάδης. Γι’ αυτό και δεν είναι τυχαία η σχέση της νέας γενετικής με την αρχαία τραγωδία. Στον Οιδίποδα Τύραννο του Σοφοκλή η άγνοια του Οιδίποδα - σκότωσε τον πατέρα του Λάιο και παντρεύτηκε τη μητέρα του Ιοκάστη - διατάραξε την ισορροπία του κόσμου. Μέσα από την τραγωδία αυτή φαίνεται καθαρά ότι ο άνθρωπος αγνοεί το σύνολο των δυνάμεων που η ισορροπία τους αποτελεί την ύπαρξη του κόσμου, ότι ο άνθρωπος νομίζει ότι ξέρει την αλήθεια, αλλά είναι τόσο μακριά απ’ αυτήν, ώστε δε μπορεί να τη δει όταν έρχεται. Το ίδιο ισχύει και για τους επιστήμονες. Το ότι μπορούν και χειρίζονται κάτι, δε σημαίνει καθόλου ότι το γνωρίζουν, πολύ δε περισσότερο ότι πάντοτε το ορίζουν. Το «Βιβλίο της Ζωής», όπως μερικοί το αποκαλούν, το βιβλίο που μας οδηγεί στη βιολογική μας αυτογνωσία, έχει λοιπόν γραφτεί. Ωστόσο, το βιβλίο αυτό είναι γραμμένο σε ξένη γλώσσα. Γι’ αυτό και πρέπει να μάθουμε τα νοήματά του. Δεν αρκεί να ξέρουμε απλώς τη σειρά των γραμμάτων, ποιες λέξεις σχηματίζει. Αν δεν ξέρουμε το νόημα των λέξεων, το νόημα των φράσεων δε θα μπορέσουμε να κατανοήσουμε τις διαδικασίες εκείνες που «μορφοποιούν» μια ασθένεια ή ένα χαρακτηριστικό και εν τέλει να το χρησιμοποιήσουμε προς το συμφέρον του ανθρώπου, γιατί αναμφισβήτητα όλη αυτή η γνώση έχει ασφαλώς μια πολύ θετική πλευρά, θα μπορούσε όμως να συνοδευτεί και από σοβαρές αρνητικές παρενέργειες.

Γενέθλια είναι πέρασμα του χρόνου

25


Μέσα σε κλίμα συγκίνησης πραγματοποιήθηκε και φέτος από τον Σύνδεσμό μας και το Δήμο Ηρακλείου, ο καθιερωμένος εορτασμός της ΠΑΓΚΟΣΜΙΑΣ ΗΜΕΡΑΣ ΤΗΣ ΜΗΤΕΡΑΣ, που γιορτάζεται κάθε χρόνο τη δεύτερη Κυριακή του Μάη. Εφέτος τιμήσαμε τέσσερις πολύτεκνες μητέρες, τις κυρίες: Ανδριανάκη Ιωάννα, Λιαπάκη Θεοδοσία, Μεταξά Θεανώ και Μπάλιου Γιάννα, κατοίκους της ενορίας του Ιερού Ναού Ανάληψεως του Σωτήρος. Νωρίς το πρωί πραγματοποιήθηκε στην εκκλησία της Αναλήψεως, θεία λειτουργία και αρτοκλασία και στη συνέχεια έγινε η βράβευση των τεσσάρων Μητέρων. Στο τέλος της εκδήλωσης δόθηκε μια μικρή δεξίωση στον αύλειο χώρο της εκκλησίας, όπου κάθε μητέρα παρέλαβε συμβολικά δώρα. Την εκδήλωση πλαισίωσαν μουσικά η Μαίρη Γουγούση στο τραγούδι και ο Μάνος Λιαπάκης στη κιθάρα.

26

Ευχαριστούμε ιδιαίτερα τη Δημοτική μας Αρχή και την αντιδήμαρχο κα Αγγελική Σχοιναράκη καθώς και τους βουλευτές Σκραφνάκη Μαρία, Αυγενάκη Λευτέρη, Στρατάκη Μανόλη, τον Πρόεδρο τον πολυτέκνων Παρασύρη Γιώργο. Επίσης ευχαριστούμε τις εκπροσώπους των Γυναικείων Σωματείων του Νομού, φορείς και όλους όσοι μας τίμησαν με την παρουσία τους. Ευχαριστούμε θερμά τους ιερείς και τους βοηθούς του Ιερού Ναού που με την προθυμία τους συνετέλεσαν στην επιτυχία της εκδήλωσής μας.

27

Γενέθλια είναι ημέρα απόλυτα δική μου


Αναγνωστικό της τελευταίας σελίδας

Ο ΙΩΝΑΣ ΚΑΙ ΤΟ ΚΗΤΟΣ

28

Μια Κυριακή ένας παπάς σε μία εκκλησία, στους Χριστιανούς λόγο ’βγαλε μετά τη λειτουργία. Ήθελε το Ευαγγέλιο να τους το εξηγήσει, και ο καθένας απ’ αυτούς να το κατανοήσει. Μίλησε για τον Ιωνά που τον κατάπιε κήτος, μα μέσα σ’ όλους τους πιστούς ήτανε κι ένας τύπος, που ’χε ’να «τικ» και σύσπαση έκανε του προσώπου, που φανερώνει υπερβολή στα λόγια ενός ανθρώπου. Αρχίζει φίλοι μου ο παπάς όμως το κήρυγμά του, και απευθύνεται σεμνά στο εκκλησίασμά του. - Τον Ιωνά τον έφαγε σαράντα μέτρα ψάρι, μα ο πιστός κάνει το «τικ» και παίρνει τον χαμπάρι. Σκέφτεται τότε ο παπάς, το ’πα πολλά μεγάλο, θαρρώ πως πρέπει μερικά μέτρα να του τα βγάλω. Λέει, τριάντα μέτρα θα ’τανε το μέγεθος του κήτους, από τη θάλασσα ’βγαινε κι ήπαιζε κάτι χτύπους! Μα ο φίλος μας κάνει ξανά την ίδια την γκριμάτσα, και ο παπάς καλά-καλά τον ξάνοιγε στη φάτσα. Λέει, και τόσο να μην ήτανε, θα ’ταν είκοσι μέτρα, κι ήταν το δέρμα του σκληρό σαν τη βουνίσια πέτρα. Μα ο φίλος μας κάνει ξανά τον ίδιο μορφασμό του, και ο παπάς κοκκίνισε από τον τσατισμό του. Λέει, κι είκοσι να μην ήτανε, σάικα θα ’ταν δέκα, και είχενε μια κεφαλή διπλάσια από ντενέκα. Το φίλο μας εξάνοιξε μ’ αυτός τα ίδια κάνει, και ο καημένος ο παπάς άρχιξε να τα χάνει. Λέει, πεντέξι μέτρα ήτανε κι άλλο δε κατεβαίνω, κι αυτή σου την επιμονή δε ντη καταλαβαίνω. Μα εκείνος την γκριμάτσα του κάνει χωρίς να θέλει, και ο παπάς εις τον πιστό γυρίζει και του λέει: Τέσσερα μέτρα ήτανε, μην πεις μακρύ πως το ’πα, για δε σε νοιάζει να μου πεις πως τον κατάπιε γόπα! του Μπάμπη Γριβάκη


may2011