Issuu on Google+

e

Φεβρουάριος 2013 Τεύχος 46ο

περιεχόµενα

Ρουσοχατζάκη Μαρία Σαββοπούλου Μαίρη Σταµπούλου Ελίζα Σταφυλάκη Σµαρώ Τζώνη Βιβή Φλιτζανή Μαριλένα Φραγκάκης Δηµήτρης Φραγκιαδάκη Τατιάνα Χαραλαµπάκη Εύα

30 32 33 34 35 36

Ένα οργανωµένο έγκληµα κατά των γυναικών Η ιερή πράξη της αναδοχής… Περιβάλλον Στο ξωκλήσι Κοµπόστ Αναγνωστικό της τελευταίας σελίδας Διοικητικό Συµβούλιο - Χρήσιµες Υπηρεσίες

{ 1

{

2 Editorial ΣΥΝΔΕΣΜΟΣ ΜΕΛΩΝ Συντακτική Οµάδα 4 Λαογραφία ΓΥΝΑΙΚΕΙΩΝ Καρκαβάτσου Ρέα -ΣΩΜΑΤΕΙΩΝ Ελευθερία 7 Στήλη Βιβλίου Μεταξά Θεανώ ΗΡΑΚΛΕΙΟΥ ΚΑΙ ΝΟΜΟΥ Νεοφώτιστου Μαρία 8 Ποίηση ΗΡΑΚΛΕΙΟΥ Οικονοµοπούλου Πόπη 10 Προβληµατισµοί πάνω σε θέµατα βιοηθικής Παχιαδάκη Μαίρη 12 Κοινωνιολογία της Υγείας και της Ασθένειας Επιµέλεια ύλης: 14 Περί ψυχής Παχιαδάκη Μαίρη 15 Η Υγεία µε Απλά Λόγια Επιµέλεια έκδοσης: 16 Greeglish Χρυσάκη Εύα 18 Σαλόνι 20 Διακριτικότητα-Αδιακρισία Έκτακτοι Συνεργάτες: 21 Μια µουτζούρα...µια αρχή...µια αλήθεια µου Ευτυχίδη Ρωξάνη Ζωγραφιστού Χρυσούλα 22 «Σχολείο Κουζίνας» Ιωσηφίδης Γιάννης 24 Προτεινόµενη ταινία του µήνα Καψαλάκη Μαρία-Ras 25 Το Μικρό Λεξικό των Γεύσεων Κουναλάκη Αγγελική 26 Έξυπνες συµβουλές Μπαλτζάκη Εµµανουέλα Περογιαννάκη Μαρία 27 Με αγάπη και φως Πολυχρονάκη Μαρία 28 Οι εφευρέσεις που άλλαξαν τη ζωή µας! (στήλη Braille) 29 Διεθνική σωµατεµπορία:


{

{

2

Την ιδέα του σηµερινού εισαγωγικού σηµειώµατος (editorial), µου την έδωσε το περιστατικό που συνέβη αυτές τις µέρες στην πόλη των Χανίων, όπου γονείς κακοποιούσαν και αλυσόδεναν το παιδί τους, όταν έκανε αταξίες! Πολλοί έσπευσαν να πουν πως οι γονείς του 12χρονου ήταν Αλβανοί κι έτσι «καθάρισαν» µε τη συνείδησή τους… Η συνέχεια, άλλωστε λίγο έως πολύ είναι γνωστή. ∆ικαστική οδός για τους γονείς και, κάποιο Ίδρυµα φιλοξενίας για το παιδί... Κι όπως είναι λογικό, σε λίγο το συµβάν θα ξεχαστεί, µέχρις ότου έρθει στο φως ένα καινούργιο ακραίο περιστατικό κακοποίησης. Όµως, η κακοποίηση των παιδιών είναι υπόθεση όλων µας και, δυστυχώς, ζει και βασιλεύει στην Ελληνική επικράτεια. Τα νούµερα που έρχονται στο φως της δηµοσιότητας ξεπερνούν κατά πολύ τα πραγµατικά, καθώς τα παιδιά-θύµατα εφαρµόζουν τον «κώδικα σιωπής». Αν, όµως, κάποιος ασχοληθεί µε το θέµα αυτό, τα στοιχεία που θ’ ανακαλύψει είναι σοκαριστικά. ∆εν χρειάζεται πάντα η αφορµή της Παγκόσµιας Ηµέρας κατά της κακοποίησης παιδιών. Η Οικουµενική κοινωνία, βιώνει κάθε λεπτό απίστευτα περιστατικά µε πρωταγωνιστές τα παιδιά που τα όνειρά τους γίνονται εφιάλτες. Στη χώρα µας, δυστυχώς οι υπηρεσίες που αφορούν σε αυτό το θέµα είναι λιγοστές και λειτουργούν σχεδόν πάντα δίχως υποστηρικτικές δοµές που φτάνουν µέχρι την αδιαφορία. Πολλές φορές νιώθω οργή µε τους γονείς που πιστεύουν πως καλύτεροι απ’ αυτούς δεν υπάρχουν!! Το πιο συνηθισµένο είναι να «ψέλνουν» τα παιδιά τους για θέµατα ηθικής, ανυπακοής, µε φωνές, κριτικές και ξύλο. Ο πατέρας υπενθυµίζει στον «ανεπρόκοπο» γιο του πως… «Εγώ στην ηλικία σου έβγαζα λεφτά, ενώ εσύ….» Αλλά και η µάνα πολλές φορές δεν υστερεί. Συχνά κρύβεται πίσω από την ανεπάρκειά της, ως προς την φυσική και ουσιαστική της παρουσία µέσα στο σπίτι (στο συγκεκριµένο γεγονός η µητέρα, όχι µόνο συµφωνούσε µε την επιβολή της τιµωρίας, αλλά έβαλε στο «παιχνίδι» και το µεγάλο της γιο).

Ασφαλώς και κανένας δεν µπορεί να ισχυριστεί πως είναι ο ιδανικός γονιός. Αλλά αλήθεια, από πού µπορεί κάποιος να αντλήσει γνώσεις περί ανατροφής, αφού κανείς δεν τους τις µαθαίνει; Στο µεγαλύτερο ποσοστό εφαρµόζουµε τις «γονεϊκές µεθόδους» που µάθαµε συνειδητά ή ασυνείδητα από τους δικούς µας γονείς ή από το κοντινό µας περιβάλλον. Βέβαια, πρέπει να οµολογήσουµε, πως όσοι θεωρούµε τους εαυτούς µας «σύγχρονους κι εξελιγµένους» µέσα από τις επιστηµονικές ανακαλύψεις, στην περίπτωση της ανατροφής των παιδιών, όχι µόνο δεν υπάρχει εξέλιξη, αλλά συχνά εφαρµόζονται «προϊστορικές» µέθοδοι που φέρνουν πίσω κάθε έννοια τεχνολογίας και ανάπτυξης Είναι παρήγορο ωστόσο, που τα τελευταία χρόνια, νεαρά ζευγάρια προσπαθούν να εκσυγχρονίσουν τους τρόπους που ανατρέφουν τα παιδιά τους, εµπλουτίζοντας τη γνώση τους µέσα από σχολές γονέων, σεµινάρια κ.α. ∆εν είναι λίγοι αυτοί που θέλουν να ξεφύγουν απ τον παλιό απολυταρχικό και αυταρχικό τρόπο που ίσως βίωσαν οι ίδιοι στην τρυφερή παιδική τους ηλικία. Έτσι, συναισθανόµενοι τις µεγάλες ευθύνες τους, αναζητούν να βρουν τον δικό τους πρωταγωνιστικό ρόλο στη νέα τους οικογένεια για να εφαρµόσουν τα απλά και τα αυτονόητα. Ότι δηλαδή εκτός από την παροχή στέγης και τροφής χρειάζεται να τους χαρίσουν αγάπη, να τους εµπνεύσουν σεβασµό, να τους διαθέσουν χρόνο και πάνω απ όλα να γίνουν το παράδειγµα µέσα από µια ήρεµη και υγιή συζυγική σχέση. 3

{

{

editorial

Φεβρουάριος 2013

Γιατί γονιός δεν γεννιέσαι... Γίνεσαι, αφού πρώτα µάθεις την τέχνη της ΖΩΗΣ.

Μαίρη Παχιαδάκη, e-mail: marygalini@yahoo.gr


επιμελείται ἡ Θεανώ Μεταξᾶ

Λαογραφία

{

Ἡ βροχή τραγουδήθηκε πολύ σ’ ὅλες τίς ἐποχές.

Στίς μαντινάδες ὁ λαϊκός τραγουδιστής ἀναφέρεται πολύ συχνά στή βροχή μέ πολλές εἰκόνες καί παρομοιώσεις. Συνταιριάζει μέ τρόπο θαυμαστό τά τρυφερά συναισθήματα ἀγάπης, μέ τήν εὐεργετική βροχή:

Μά’ γώ μικρή μου σ’ ἀγαπῶ

Ἤθελα νά ν’ αὐτή βροχή

σαν τό νερό ὅντε βρέχει,

κι ἐγώ ἀθός νά γίνω,

πού ἡ γῆ διψᾶ καί πίνει το

κάθε σταγόνα τζη γλυκό

καί χορτασμό δεν ἔχει.

φιλί ζωῆς νά πίνω.

X

X

Βροχές καί χιόνια τοῦ σεβντᾶ

Τή βιόλα μου τήν ἀκριβή

ἐγώ δέν τά φοβοῦμαι,

περίσσα τήν προσέχω,

{

{ 4

συναισθήματα θλίψης κι ἄλλοτε ὕμνους ἀγαλίασης.

Μέ τή βροχή θά κάρπιζε ἡ γῆ, θά «ἄνοιγαν» οἱ πηγές, θά λουλούδιζαν τά δέντρα

γιατί‘ποσκιάζω σ’ ἀγκαλιά

γι’ αὐτό θά γίνω σύννεφο

{

«....κι ἀπού’ πε πάλι βρέχει...»

Στήν ποίηση συναντοῦμε συχνά σάν θέμα τή βροχή, ἄλλοτε γιά νά μᾶς ἐκφράσει

ζεστή κι’ ἀποκοιμοῦμαι.

τή γάστρα τζη νά βρέχω.

Τό βρόχινο νερό μαζευόταν ἀπό τίς ταράτσες τῶν σπιτιῶν σέ σαρνίτσα (στέρνες),

X

X

Βρέχει, ἀστράφτει καί βροντᾶ,

Λιάζει τήν ὥρα πού γελᾶς

στό χιονιστή γυρίζει,

κι ὅντε δακρύζεις, βρέχει,

μά σά βαστῶ τή χέρα σου,

κι ὁντέ ξανοίγεις χαμηλά,

ἡ γῆ λουλούδι ἀνθίζει.

ἡ μέρα φῶς δέν ἔχει.

X

X

Βρέχει ὁ Θεός καί βρέχομαι

Βρέχει ὁ Θεός καί βρέχομαι,

χιονίζει, κι’ ὄξω στέκω,

λιάζει μά’ γω μαργώνω,

δεν τό’ χω’ γώ πώς θά γραθῶ,

γιατί’ ἐχω μέσα στήν καρδιά

μόνο τό πώς δέ σ’ ἔχω.

τόν ἐδικό σου πόνο.

X

X

Ἡ βροχή, εἶναι δῶρο Θεοῦ. Ἰδιαίτερα τά παλιά χρόνια, πού ἡ ἐπιβίωση τῶν

ἀνθρώπων ἦταν ἐξαρτημένη ἀπό τίς καιρικές συνθῆκες, ἡ βροχή ἦταν εὐλογία. γιά νά κάνουν ἄφθονους καρπούς καί θά εἶχαν μιά καλή σοδειά.

γιά τή λάτρα τοῦ σπιτιοῦ. Εἶχε καί ἰδιαίτερες χρήσεις, ὅπως, στό λούσιμο, γιά

νά γίνουν τά μαλλιά γερά καί λαμπερά. Ἀπαραίτητο καί στή μαγειρική, γιά νά γίνουν τά ὄσπρια νόστιμα καί καλόψητα.

Ἡ βροχή ἦταν πάντα καλοδεχούμενη καί τήν περίμεναν μέ ἀγωνία. Ἄν κάποτε

ἡ ξηρασία ταλαιπωροῦσε τούς ἀνθρώπους, συχνά κατέφευγαν σε λειτανίες, μέ παρακλήσεις, προσευχές καί τάματα. Θεωροῦσαν μεγάλο ἁμάρτημα ἄν λυπόσουν γιά τόν ἐρχομό τῆς βροχῆς. Μᾶς τό ἐπιβεβαιώνουν οἱ παρακάτω στίχοι:

«Ἀπού βλαστήμηξε παπᾶ κι ἀπού’ πε «πάλι βρέχει» κι ἀπού’ κλασε στήν ἐκκλησά, αὐτός σωσμό δέν ἔχει.»

5


Οἱ προβλέψεις γιά τόν ἐρχομό τῆς βροχῆς στηριζόταν, τά περασμένα χρόνια, σέ

Επιμελείται η Μαρία Ρουσοχατζάκη

στά ζῶα καί ἀλλοῦ.

Στήλη Βιβλίου

διάφορα φυσικά φαινόμενα, κάποια «σημάδια» πού παρατηροῦσαν στόν οὐρανό,

Πέρα βρέχει.

• Ὅταν τά χελιδόνια πετοῦσαν πολύ χαμηλά.

Βαθειά βροντή, κοντά βροχή.

• Ὅταν τό φεγγάρι εἶχε φωτοστέφανο. • Ὅταν τσιμποῦσαν οἱ μῦγες. •

Ὅταν

τινάζεται».

κότα

«ψυρίζεται

καί

• Ὅταν τ’ ἄστρα δέν τρεμόσβηναν ἔντονα.

Μετά τήν μπόρα, ἡ γαλήνη.

Ἀφοῦ σήμερα, ὅλο γιά «περαζούμενα» μιλοῦμε, ἄς θυμηθοῦμε λίγο καί τά

παιδικά μας χρόνια, τότε πού ξένοιαστα καί

• Ὅταν τσιμπιοντοῦσαν οἱ κοράκοι.

• Ὅταν ὁ ἥλιος ἀνέτειλε μέσα σέ

χαρούμενα

τραγουδῶντας.

κόκκινα σύννεφα.

{

• Ὅταν ὁ ἥλιος «ἔκαιγε» πάρα πολύ.

«Κύκλο κάνει τό φεγγάρι, γιά βροχή κι ἀνεμοζάλη» «Τοῦ

ἥλιου

κύκλος

φεγγαριοῦ βροχάρης»

ἄνεμος,

τοῦ

Βρέχει, βρέχει, ψιχαλίζει κι’ ἡ γιαγιά μου κοσκινίζει νά μοῦ κάνει ἕνα κουλούρι σαν τοῦ τράγου τό κουδούνι.

• Ὅταν, ἐνῶ ἔβρεχε, ὁ κόκορας ἔκραζε, τότε θά σταματοῦσε ἡ βροχή.

X Βρέχει, βρέχει καί βροντᾶ ἔλα παπαδιά κοντά

Ξεχωριστή θέση στή λαογραφία ἔχουν οἱ

νά μοιράσουμε τ’αὐγά

παροιμίες, τά γνωμικά καί οἱ ἐκφράσεις

ἕνα σύ καί ἕνα’ γώ

πού σχετίζονται μέ τή βροχή:

κι ἕνα στοῦ παπά τό γιό.

Ὁ βρεμένος ἀπό βροχή δέ φοβᾶται. Ὅ,τι βρέξει ἄς κατεβάσει. Γιά βροχή πού πέρασε, μήν κρατεῖς ὀμπρέλα.

Μή βρέξει καί μή στάξει.

χοροπηδούσαμε

Ἐμεῖς,

μερικές

γιαγιάδες,

ἄς

θυμηθοῦμε γιά λίγο τά «μικράτα» μας!

Νομίζω, μια τέτοια γλυκειά θύμηση, θά μᾶς κάνει καλό!!!

Η επαφή της ΕΨΥΠΕ µε την παιδική λογοτεχνία άρχισε το 2004 µε την έκδοση του πρώτου συλλογικού βιβλίου της, µε τίτλο «Στον κήπο µε τα παραµύθια» που σήµερα είναι στην τέταρτη έκδοσή του και υπάρχει ενδιαφέρον από την Κίνα και την Ινδία για τη µετάφρασή του στις γλώσσες τους, ενώ η έκδοση «Αλλοι καιροί άλλα παιδιά» έγινε αφορµή να συναντηθούν οι δύο φίλες, από δώδεκα χρονών, Αλκη Ζέη και Ζωρζ Σαρρή. Οι αφηγήσεις των ιστοριών σε ένα ένθετο cd από τις ίδιες και τις Ξένια Καλογεροπούλου και Αλέκα Παΐζη καθιστούν το βιβλίο, το οποίο συµπεριελήφθη στη βραχεία λίστα των Κρατικών Βραβείων, συλλεκτικό. Μια πολύ ενδιαφέρουσα σειρά βιβλίων των εκδόσεων της ΕΨΥΠΕ έχουν ως θέµα την ενδοσχολική βία και είναι δύο από αυτά που σε λίγες µέρες στο πλαίσιο της Διεθνούς Εκθεσης Βιβλίου Θεσσαλονίκης θα δώσουν την ευκαιρία για επίκαιρες και ουσιαστικές συζητήσεις. «Μου έκλεψαν το όνοµά µου» είναι το βιβλίο που έγραψε και εικονογράφησε ο Ισπανός Τζουζέπ Αντόνι Τάσιες Πενέλια (ο οποίος το υπογράφει ως Tassies), ένα ιδιαίτερο έργο που, όπως λέει και ο ίδιος σε σηµείωµά του στον πρόλογο, θα ήθελε «να παροτρύνει τους νεότερους (παιδιά και έφηβους) να σκεφτούν σύνθετα, αποφεύγοντας την πίεση της βίας, «για να µεγαλώσουν καλύτερα από µας». Με κείµενο συγκινητικό και αληθινό, µε εικονογράφηση που µεταφέρει την ένταση του προβλήµατος, ο Tassies ξεδιπλώνει τις σκέψεις και τα συναισθήµατα ενός µαθητή/θύµατος σε µια ιστορία ενδοσχολικής βίας. Το βιβλίο του θα δώσει το έναυσµα για µια συζήτηση

µαθητών και εκπαιδευτικών στη Διεθνή Εκθεση Θεσσαλονίκης, µε θέµα την ενδοσχολική βία, την αντιµετώπιση και την πρόληψή της. Το δεύτερο θέµα/βιβλίο που θα συζητηθεί µε οµιλία πανεπιστηµιακών και εκπαιδευτικών είναι το «Delete στον ηλεκτρονικό εκφοβισµό» του Βαγγέλη Ηλιόπουλου και το πώς τα παιδιά µπορούν να προφυλαχτούν από τους κινδύνους του Διαδικτύου. Τα παιδιά θα συµµετέχουν σε διαδραστικά παιχνίδια και θα πουν τις απόψεις τους, οι µεγάλοι θα µιλήσουν και θα ακούσουν. Με αφορµή τις 7 ιστορίες παιδιών που θα µπορούσαν να είναι δικά µας, να τις ζούµε ήδη ή να τις ζήσουµε πολύ σύντοµα. Ο Κωνσταντής, που όλοι νοµίζουν ότι είναι αυτός που έστειλε τα απειλητικά µηνύµατα στην ηλεκτρονική τους διεύθυνση. Ο Φάνης, ο Μάρκος κι ο Παντελής, που για αστείο βιντεοσκόπησαν τη Μαρία να αλλάζει στα αποδυτήρια και έστειλαν το βιντεάκι σε όλους. Η e-µάγισσα, η οποία εκφοβίζει τη Μαρία καλυµµένη πίσω από την ανωνυµία του Διαδικτύου. Διαβάζοντας το βιβλίο, ξεφυλλίζοντας τα περιοδικά της Εταιρείας Ψυχοκοινωνικής Υγείας του Παιδιού και του Εφήβου µε όλες τις δράσεις και τα νέα, αυτό που νιώθω είναι ότι παίρνω δυνάµεις. Κάποιοι άξιοι και τολµηροί, χωρίς να το διατυµπανίζουν, αλλά µε πολλή αγάπη και κόπο, κάνουν ένα έργο που µας αφορά πολύ περισσότερο απ’ ό,τι νοµίζουµε...

{

{ 6

ΕΨΥΠΕ και Παιδική Λογοτεχνία

Βρέχει μέ τό τουλούμι.

{

Θά ἐρχόταν βροχή:


Επιμελείται η Μαρία Νεοφώτιστου

Ποίηση

ΝΑΝΟΥΡΙΣΜΑ Το ποίηµα αυτού του µήνα είναι ένα

γενέθλιο τόπο του Δία, όπου πριν από 3 µήνες

νανούρισµα και είναι αφιερωµένο όπως

ήρθε στον κόσµο και πρωτοαντίκρισε το φως

αρµόζει, σε ένα νεογέννητο, που η µοίρα

του ήλιου ο µικρός Όµαρ. Μια διαχρονικά

κανόνισε, ώστε να διασταυρωθούν τυχαία

επαναλαµβανόµενη ιστορία µε τις Κρόνιες

οι τροχιές των ζωών µας. Κυνηγηµένη η

δυνάµεις γαντζωµένες στο θρόνο τους να

οικογένειά του από τον τόπο της, θύµατα

µάχονται λυσσαλέα για την διατήρησή τους

αδελφοκτόνου πολέµου, κατέφυγε εδώ στον

και στο βωµό της εξουσίας να θυσιάζουν το νέο αίµα, την φυσική συνέχεια τους, τα ίδια

της. Μια αγαπηµένη φίλη λέει ότι «η φυλή παίρνει από τον τόπο και όχι ο τόπος από την φυλή». Με αυτή την ελπίδα, ευχόµαστε λοιπόν η θετική ενέργεια της Κρήτης

να

δώσει

όλα τα καλά της στοιχεία στο µικρό προσφυγάκι,

Κοιμήσου άστρο φωτεινό, σμίξε τα βλέφαρά σου και θα ‘ρθουν όνειρα γλυκά ο Μάης μεσ’ στη θωριά σου.

Και σα δεντρί να απλωθείς κλώνους χίλιους ν’ απλώσεις, κάθε κλωνί κι ένα καλό στον κόσμο θε να δώσεις.

Αητός να γίνεις, να πετάς, καράβι ν’ αλαργιεύεις κι αηδόνι γλυκολάλητο τον πόνο να μερεύεις.

Κοιμήσου εσύ κι εγώ αγρυπνώ, κοιτώ σε και δε χορταίνω, μοσχοτριανταφυλλίτσα είναι η πνοή σου που ανασαίνω.

να

γίνει άξιος, δυνατός

στίχοι Γ.Τσέρτου Μουσική Ηλ. Λιούγκου

και χρήσιµος για

Σιγανό και απαλό τραγούδι που τραγουδάμε

µεγαλώσει και να

τον εαυτό του, την οικογένειά του και τη χώρα του.

(συνήθως σε ένα βρέφος ή μικρό παιδί) για να αποκοιμηθεί

9

{

συνεχίσει µε δύναµη και επιτυχία το έργο

8

{

{

και πάντα κερδίζει σ αυτόν τον αγώνα για να

{

τους τα παιδιά. Ευτυχώς, η Ζωή αντιστέκεται


Προβληµατισµοί πάνω σε θέµατα βιοηθικής Ευθανασία

{

της θεραπείας. Κάθε άνθρωπος έχει το δικαίωµα να διαχειριστεί τη ζωή του όπως εκείνος επιθυµεί. Άρα και η απόφαση του να θέσει τέρµα στη ζωή του, αποτελεί ακριβώς µια πράξη «αυτοδιάθεσης», αποτέλεσµα της ελεύθερης βούλησης του ατόµου. Η παράταση, µε τεχνικά µέσα, µιας επώδυνης ζωής ασθενών, οι οποίοι συχνά δεν αντιδρούν καν στο περιβάλλον και δεν έχουν καµία πιθανότητα να επανέλθουν, θεωρείται ανώφελη. Η αποφυγή του θανάτου και η παράταση της ζωής σε αυτές τις περιπτώσεις δεν εξασφαλίζουν αυτόµατα και µια ευτυχισµένη ζωή. Η ευθανασία αποτελεί λύτρωση από τους αφόρητους συχνά πόνους, την ψυχική και σωµατική ταλαιπωρία του ασθενούς, που νοιώθει την ανάγκη να τερµατίσει τη ζωή του, γιατί θεωρεί ότι η συνέχιση της τον απαξιώνει. Παρόλο που η ευθανασία προβάλλεται ως προϊόν ελεύθερης βούλησης του ατόµου που επιλέγει και καθορίζει τη ζωή του, αρκετά ερωτήµατα γεννιούνται για το αν η διανοητική, αλλά και η ψυχολογική κατάσταση του ασθενούς επιτρέπει αυτή τη δυνατότητα. Γιατί ο ασθενής που υποφέρει

της κοινωνίας ολόκληρης. Οι στιγµές αυτές διευκολύνουν την ταπείνωση, διανοίγουν την οδό της θεϊκής αναζήτησης και προκαλούν το θαύµα και το σηµείο της θεϊκής χάριτος και παρουσίας. Στην Ολλανδία, στο Βέλγιο και πιο πρόσφατα (2009) στο Λουξεµβούργο η ευθανασία έχει αποποινικοποιηθεί. Νόµος για τη µη εκούσια παθητική ευθανασία ψηφίστηκε το 2009 στην Πολιτεία Ουάσιγκτον των ΗΠΑ και το 1999 στο Όρεγκον και αφορά ασθενείς 11 µε προσδόκιµο όριο ζωής µικρότερο των έξι µηνών. Η ευθανασία είναι από τα τελευταία ζητήµατα που εντάσσονται στη νοµοθεσία διαφόρων χωρών, µε ορισµένες να µιµούνται το ολλανδικό µοντέλο, που όµως κατέληξε στο ότι µόνο 2% των θανάτων αποτελούν πράξεις εκούσιας ευθανασίας. Στην Ελλάδα ο νόµος είναι ιδιαίτερα σαφής και απαγορευτικός και δεν υπάρχει κοινωνική πίεση νοµιµοποίησης της ευθανασίας. Απόλυτες απαντήσεις σε ένα τόσο περίπλοκο θέµα, όπως η ευθανασία, δεν µπορούν εύκολα να δοθούν. Παρόλα αυτά, ας µην ξεχνάµε πως πρόκειται για µία πράξη που, τουλάχιστον έως σήµερα, δεν έχει γυρισµό…

{

{

Ευθανασία σηµαίνει το καλώς θνήσκειν, όπου το «ευ» σηµαίνει καλός, ωραίος, γενναίος, ευγενής και το δεύτερο µέρος της λέξης αποδίδει την έκφραση για το φυσικό «θάνατο». Με τον όρο ευθανασία υπονοείται κυρίως η πρόκληση ανώδυνου θανάτου σε ανίατο ασθενή, που υποφέρει, χωρίς πλέον να έχει ελπίδα θεραπείας, µε σκοπό τη λύτρωσή του. Αναφέρεται σε 10 πράξη ή παράλειψη πράξης, που προκαλεί θάνατο του πάσχοντος για ανθρωπιστικούς λόγους. Η ευθανασία είναι ένα πολυδιάστατο θέµα που έχει απασχολήσει την επιστηµονική, φιλοσοφική και θρησκευτική κοινότητα. Κατά την τελευταία εικοσαετία, η συζήτηση για την ευθανασία εµφανίζεται µε ιδιαίτερη ένταση και επιµονή και δεν πρόκειται να σιγήσει εύκολα, αφού στην ουσία παλεύουν δύο δικαιώµατα: το δικαίωµα στη ζωή και το δικαίωµα στο θάνατο. Σύµφωνα µε την άποψη που υποστηρίζει την ευθανασία, το ζήτηµα το οποίο πρέπει να ληφθεί σοβαρά υπόψη είναι, κατά µείζονα λόγο, ο σεβασµός του αιτήµατος του ασθενούς για τη διακοπή

από αφόρητους πόνους είναι λογικό να εκλιπαρεί για µια σωτήρια λύση, ακόµα κι αν αυτή είναι ο θάνατος. Άλλο επιχείρηµα όσων τάσσονται κατά της ευθανασίας είναι ότι, εγκρίνοντάς την ο γιατρός παραβαίνει τον όρκο του, αναιρώντας έτσι το ίδιο του το λειτούργηµα, αφού είναι ταγµένος να υπηρετεί τον άνθρωπο, να τον ανακουφίζει από τον πόνο και να εργάζεται για την παράταση και όχι την διακοπή της ζωής. Επιπλέον, µε την νοµιµοποίηση της ευθανασίας, υπάρχει ο κίνδυνος από δικαίωµα του ασθενούς να γίνει µέσο εξυπηρέτησης συµφερόντων ασφαλιστικών εταιρειών και µέσο «απαλλαγής» από συγγενείς για κληρονοµικούς ή άλλους λόγους. Η θέση της Εκκλησίας απέναντι στην ευθανασία είναι αρνητική. Η ζωή µας αποτελεί αποτελεί υπέρτατο ∆ώρο του Θεού, η αρχή και το τέλος του οποίου βρίσκονται στα χέρια Του και µόνο ( Ιώβ ιβ’ 10). Οι στιγµές της ζωής µας που συνδέονται µε την αρχή και το τέλος της, όπως και αυτές της αδυναµίας, του πόνου και των δοκιµασιών µας, εγκύπτουν µία µοναδική ιερότητα που απαιτεί ιδιάζοντα σεβασµό εκ µέρους των συγγενών, των ιατρών, των νοσηλευτών και

{

Επιμελείται η Χρυσούλα Ζωγραφιστού


Κοινωνιολογία της Υγείας και της Ασθένειας ΚΟΙΝΩΝΙΚΗ ΘΕΩΡΗΣΗ ΤΟΥ ΣΩΜΑΤΟΣ

{

σαν αποτέλεσµα να µην είναι δυνατόν κάθε ψυχή να µπαίνει σε κάθε σώµα. Κατά την ατοµιστική περίοδο της Ελληνικής Φιλοσοφίας, ο Επίκουρος, ιδρυτής της σχολής του Επικουρισµού, είχε εύγλωττα πει πως θεωρούµε την απόλαυση το άλφα και το ωµέγα µιας ευλογηµένης ζωής. Οι Επίκουροι, θεωρούσαν τις πνευµατικές απολαύσεις ανώτερες από τις σωµατικές. Οι οπαδοί της Κυρηναϊκής Σχολής, από την άλλη, οι Ηδονικοί, θεωρούσαν ύψιστο αγαθό την ηδονή που πηγάζει από το σώµα και τις αισθήσεις του. ∆ιακήρυτταν την αρχή της ηδονής ως φυσικό και νόµιµο κριτήριο της ανθρώπινης ζωής. Κατά τη διάρκεια του Μεσαίωνα, ο θρησκευτικός λόγος ήταν αυτός που ουσιαστικά προσδιόριζε και διαχειριζόταν το σώµα, εκλαµβάνοντάς το αποκλειστικά σαν βιολογική οντότητα µειωµένου κύρους, εφόσον η υλικότητά του θεωρούνταν παροδική (δόγµα της µεταθανάτιας ζωής). Το σώµα, όπως άλλωστε και κάθε έκφανση της ανθρώπινης ύπαρξης, βρίσκονταν κάτω από την απόλυτη εξουσία της θρησκείας, η οποία το αντιµετώπιζε ως επικίνδυνο, διότι σαν τµήµα του εµπειρικού κόσµου δεν µπορούσε να αποτελέσει απόλυτο αντικείµενο ορθολογικού ελέγχου. Η άποψη για το µετασχηµατισµό του σώµατος κατά την Αναγέννηση συµπληρώνεται από τον Νόµπερτ Έλιας, ο οποίος µιλάει για την σταδιακή εκλέπτυνση και τον κοινωνικό έλεγχο σωµατικών λειτουργιών, όπως είναι το φαγητό, το ποτό, το φτύσιµο, το φύσηµα της µύτης. Ο Έλιας γράφει πως, καθώς προχωρούσε ο βαθµός του εκπολιτισµού των τρόπων, όλο και περισσότεροι τοµείς ενστικτώδους και φυσικής συµπεριφοράς κρίνονταν χυδαίοι και ανάγωγοι. O Καρτέσιος ή Ντεκάρτ θεώρησε το Εγώ, δηλαδή κατ’ εκείνον το πνεύµα, εντελώς ξεχωριστό από το σώµα, το οποίο αντιλήφτηκε ως

αναπαραγωγή, θέτει στο επίκεντρο την αντίληψη για το σώµα σαν αντικείµενο διάκρισης και φορέα στάτους προτείνοντας ότι, το σώµα µπορεί να επηρεάσει την τοποθέτηση των ατόµων στην κοινωνική κλίµακα. Το σώµα για τον Μπορντιέ

{

{

Το σώµα βρίσκεται στο επίκεντρο του ενδιαφέροντος, τόσο στα µαζικά µέσα επικοινωνίας, όσο και σε δηµόσιες και ιδιωτικές συζητήσεις που περιλαµβάνουν ζητήµατα, όπως η δίαιτα και η διατροφή, η µόδα, η άσκηση ή, ακόµα και οι αισθητικές χειρουργικές επεµβάσεις. Το γεγονός αυτό επηρεάζει το άτοµο δηµιουργώντας µια ανησυχία για την υγεία, τις διαστάσεις, το σχήµα και τη γενικότερη εµφάνιση του σώµατός του, ανησυχία που υπαγορεύεται από τα κοινωνικά προβαλλόµενα σωµατικά πρότυπα και αποκτά ιδιαίτερο νόηµα από τη στιγµή που το ανθρώπινο σώµα συνιστά φορέα συµβολικής αξίας. Οι Αρχαίοι Έλληνες λάτρεψαν και εξύµνησαν το 12 ανθρώπινο σώµα αποτυπώνοντάς το στο µάρµαρο, στο χαλκό, στην πέτρα, στον πηλό. Άλλωστε, ήταν αυτοί που πρώτοι ανέπτυξαν θεωρίες για την οµορφιά. Ο Σωκράτης περιέγραψε την ψυχή σαν έναν αβοήθητο φυλακισµένο, αλυσοδεµένο µε χέρια και µε πόδια στο σώµα, υποχρεωµένο να βλέπει την πραγµατικότητα, όχι άµεσα, αλλά µόνο µέσα από τα σίδερα της φυλακής του. Ο Πλάτωνας ακολουθώντας τη σκέψη του Σωκράτη, θεωρεί το σώµα σαν τον τάφο της ψυχής, µια σκοτεινή σπηλιά και πιστεύει πως, όχι µόνο σώµα και ψυχή είναι διαχωρισµένα, αλλά αντίθετα και άνισα. Παράλληλα, η ψυχή είναι φύσει προορισµένη να ηγείται, ενώ το σώµα να υπακούει και να υπηρετεί. Για το φιλόσοφο, η ψυχή ελευθερώνεται από τις επιθυµίες και τα δεινά του σώµατος µόνο στο θάνατο. Για τον Αριστοτέλη, η σχέση του σώµατος µε την ψυχή είναι η ίδια µε τη σχέση της ύλης και της µορφής. Όπως η ύλη και η µορφή δεν νοούνται χωριστά η µία από την άλλη, αλλά αποτελούν πάντοτε ενότητα, έτσι και το σώµα και η ψυχή δεν έχουν χωριστή ύπαρξη. Η ψυχή και το σώµα γεννιούνται και αναπτύσσονται µαζί. Η αµοιβαία αυτή σχέση ύλης και µορφής έχει

µια µηχανή φτιαγµένη από σάρκα και οστά. Σηµαντική υπήρξε η τροφοδότηση στη συζήτηση για το σώµα και από το Μαρξ. Ο Μαρξ ερεύνησε την καταστροφή, τη µηχανοποίηση και την κτηνώδη κατάσταση των σωµάτων των εργατών. Η ανθρώπινη και ζωική εργασία είναι όχι µόνο ανταλλάξιµη, αλλά ο εργάτης µετατρέπεται σε εξάρτηµα της µηχανής. Από τη στιγµή που ο εργάτης έχει πέσει στο επίπεδο της µηχανής, έρχεται αντιµέτωπος µε αυτή σαν ανταγωνιστής της, µε αναπόφευκτο αποτέλεσµα την υπερκόπωση και τον πρόωρο θάνατο. Τα σώµατα γίνονται αναλώσιµα αγαθά. Ο Δαρβίνος στο βιβλίο του «Η καταγωγή του Ανθρώπου», γράφει χωρίς περιστροφές πως ο άνθρωπος κι όλα τα άλλα σπονδυλωτά έχουν φτιαχτεί στο ίδιο γενετικό µοντέλο, περνούν τις ίδιες φάσεις ανάπτυξης και διατηρούν ορισµένα κοινά υποτυπώδη όργανα. Οι άνθρωποι, εποµένως, όχι µόνο είναι ζώα σωµατικά εξελιγµένα από άλλα ζώα, αλλά τα σώµατά τους εξακολουθούν να εξελίσσονται. Λαµβάνοντας υπόψη τις σύγχρονες προσεγγίσεις του σώµατος στις κοινωνικές επιστήµες, διακρίνουµε τις απόψεις του Φουκώ για το σώµα, το οποίο υπόκειται σε νέες, επεξεργασµένες, έµµεσες κοινωνικές µορφές ελέγχου, ρύθµισης, παρέµβασης και πειθαρχίας που εγκαθιδρύουν µια νέα µορφή πειθαρχικής τεχνολογίας υγιεινής. Ο σκοπός της πειθαρχικής τεχνολογίας είναι η παραγωγή οµοιόµορφων, πειθαρχηµένων και υπάκουων σωµάτων που γίνονται αντικείµενα που χειραγωγούνται, µετατρέπονται και βελτιώνονται. Στο πλαίσιο της θεωρητικής του Φουκώ, οι σωµατικές πρακτικές, όπως αυτή της δίαιτας ή της άσκησης δεν αποτελούν µορφές ατοµικού ελέγχου των ατόµων πάνω στο σώµα τους αλλά έµµεση µορφή χειραγώγησης του σώµατος που πρέπει να υποταχθεί στους µέσους όρους, τις νόρµες και τους κανόνες που προσδιορίζει ένα σύνολο «κανονικοτήτων» του επιστηµονικού λόγου για το ατοµικό και συλλογικό σώµα. Τέλος, στις σύγχρονες κοινωνιολογικές θεωρίες του σώµατος, εκφραστής των οποίων είναι ο Μπορντιέ, και στη θεωρία του για την κοινωνική

13

Σαλβαδόρ Νταλί, 1945

αποτελεί µια ατελή οντότητα, η οποία αναπτύσσεται σε συνδυασµό µε διάφορες κοινωνικές δυνάµεις και αποτελεί αναπόσπαστο στοιχείο της διατήρησης των κοινωνικών ανισοτήτων. Με βάση τα παραπάνω, υποστηρίζουµε ότι το ανθρώπινο σώµα είναι αποτέλεσµα διαδικασιών που επηρεάζονται από κοινωνικούς και βιολογικούς παράγοντες. Κατά τη διάρκεια αυτής της διαδικασίας, το σώµα αναπτύσσεται, τόσο ως φυσική οντότητα όσο και ως κοινωνικό δηµιούργηµα, στη βάση ορίων, ευκαιριών και περιορισµών. Έτσι, το σώµα δεν επηρεάζεται µονοσήµαντα από τις κοινωνικές σχέσεις αλλά, την ίδια στιγµή, διαµορφώνει µια βάση για αυτές και επηρεάζει σηµαντικά τον τρόπο που αυτές διαµορφώνονται. Αυτή η συνεχόµενη κατάσταση επαναδιαπραγµάτευσης καθιστά το σώµα, όχι µια στατική οντότητα ή ένα απλό φυσικό εργαλείο, αλλά ζητούµενο, δηλαδή, ως ένα έργο το οποίο πρέπει να φτιαχτεί ως µέρος της υποκειµενικότητας κάποιου ατόµου.

{

Επιμελείται η Περογιαννάκη Μαρία


ΠΕΡΙ ΨΥΧΗΣ Η σεξουαλική διαπαιδαγώγηση των παιδιών

{

θα µεγαλώσει ή µεγάλωσε και είναι σεξουαλικά ενεργό. Οι γονείς, λοιπόν, καλό θα είναι να γνωρίζουν, πως ένα παιδί τριών ετών είναι σε θέση να χαρακτηρίσει τον εαυτό του ως αγόρι ή κορίτσι και πως ήδη στα έξι του χρόνια κατανοεί, ότι τα γεννητικά του όργανα είναι ο κρίσιµος προσδιοριστικός παράγοντας του φύλου. Φτάνοντας στην εφηβεία το παιδί, παρατηρεί έντονα τις αλλαγές στο σώµα του και γι αυτό θα πρέπει οι γονείς να το βοηθήσουν να συνειδητοποιήσει, ότι οι αλλαγές αυτές αποτελούν µια άκρως φυσιολογική λειτουργία του σώµατός

του και σε καµιά περίπτωση δεν τα σηµαδεύει. Μερικές συµβουλές που θα µπορούσαν να βοηθήσουν τους γονείς στην έναρξη αλλά και στη συνέχιση της συζήτησης γύρω από τη σεξουαλική ενηµέρωση είναι: • Ενθαρρύνετε το παιδί σας να συζητά και να θέτει ερωτήµατα • Αποφύγετε επικριτικά σχόλια • Χρησιµοποιήστε λέξεις κατανοητές και ανάλογες µε την ηλικία του παιδιού, οι οποίες θα το κάνουν να αισθανθεί άνετα • Κρατήστε την αίσθηση του χιούµορ σας και µη διστάσετε να µοιραστείτε µαζί του πως και για σας τους ίδιους δεν είναι και τόσο εύκολο θέµα συζήτησης. • Μοιραστείτε τις δικές σας εµπειρίες και ανησυχίες σχετικά µε την ενεργό σεξουαλική ζωή του παι-διού σας • Συζητήστε τη σηµαντικότητα της υπευθυνότητας στις επιλογές και τις αποφάσεις • Βοηθήστε το να αναλογιστεί τα υπέρ και τα κατά των επιλογών του • ∆ιατηρείστε µια ειλικρινή και συνεχή επικοινωνία µαζί του Το πιο σηµαντικό, όµως, που πρέπει να γνωρίζουν οι γονείς είναι, ότι η σεξουαλική δραστηριότητα δεν πρέπει να παρουσιάζεται ως ταµπού, ως βρώµικη ή ανήθικη πράξη, διότι το παιδί διαµορφώνει αντιλήψεις σχετικά µε τα κοινωνικά “πρέπει” και απωθείται από την αναζήτηση ενηµέρωσης για σχετικά θέµατα από τους γονείς και το ευρύτερο κοινωνικό του περιβάλλον. Χρειάζεται, εποµένως, οι γονείς να ξεπεράσουν το άγχος και το φόβο τους, έτσι ώστε να βοηθήσουν και το παιδί τους να αποκτήσει µια υγιή σχέση µε το σεξ!!!

Η Υγεία µε Απλά Λόγια WILLEM EINTHOVEN (1860-1927) Ο πατέρας του ηλεκτροκαρδιογραφήµατος Ο Einthoven, µεγάλος Ολλανδός ερευνητής, µε τεράστια συνεισφορά στον τοµέα της διαγνωστικής ιατρικής, έχει συνδέσει το όνοµά του µε την ανακάλυψη του ηλεκτροκαρδιογραφήµατος, για την οποία τιµήθηκε µε το βραβείο Νόµπελ Ιατρικής. Γεννήθηκε στις 21 Μαΐου 1860, στην Ιάβα της Ινδονησίας. Ήταν γιος στρατιωτικού γιατρού, Ολλανδικής καταγωγής. Σε ηλικία 10 ετών χάνει τον πατέρα του και επιστρέφει µε την οικογένεια του στην Ουτρέχτη της Ολλανδίας, όπου λίγα χρόνια αργότερα εισάγεται στην Ιατρική Σχολή. Η καριέρα του, ουσιαστικά, ξεκινά από τα φοιτητικά χρόνια, όπου οι εργασίες του στον τοµέα της ανατοµίας και της φυσιολογίας προκαλούν το γενικό ενδιαφέρον. Σε ηλικία µόλις 26 ετών γίνεται καθηγητής στην Έδρα της Φυσιολογίας του Πανεπιστηµίου του Leiden, όπου συνεχίζει να ασχολείται µε την έρευνα. Η Φυσική αποτελεί ιδιαίτερο τοµέα του ενδιαφέροντός του και ασχολείται µε την ανακάλυψη συσκευών που καταγράφουν φυσιολογικές δραστηριότητες του ανθρωπίνου σώµατος. Αποκορύφωµα του ερευνητικού του έργου ήταν η τελειοποίηση του ελατηριωτού γαλβανόµετρου, µε σκοπό την καταγραφή της ηλεκτρικής δραστηριότητας της καρδιάς. Χρειάστηκαν τρία χρόνια σκληρής δουλειάς και αδιάκοπης προσπάθειας για να δηµιουργήσει ένα όργανο µε µοναδική ακρίβεια και ταχύτητα προσαρµογής, το οποίο θεωρείτ��ι ο πρώτος ηλεκτροκαρδιογράφος. Η έρευνά του για την εξέλιξη του ηλεκτροκαρδιογραφήµατος αποτέλεσε σταθµό στην πορεία της Καρδιολογίας, χαρίζοντάς του το βραβείο Νόµπελ Ιατρικής, το 1924. Σε µια δηµοσίευσή του το 1906, ο Einthoven αναφέρει ότι «κάθε άτοµο έχει το δικό του χαρακτηριστικό

ηλεκτροκαρδιογράφηµα», ωστόσο, «οι διάφορες µορφές καρδιακών νοσηµάτων απεικονίζονται µε τρόπο τυπικό». Το ίδιο έτος εκφράζει το µεγάλο ενδιαφέρον του για την κλινική εφαρµογή της µεθόδου, καθώς δεν ήταν ευρέως διαθέσιµη, προτείνοντας την εφαρµογή τηλεκαρδιογραφίας, µε την καταγραφή από απόσταση αρκετών χιλιοµέτρων του ηλεκτροκαρδιογραφήµατος ασθενών που βρίσκονταν στο νοσοκοµείο. Το γαλβανόµετρο οδήγησε πλήθος ιατρών στη µελέτη της λειτουργικότητας και των νοσηµάτων του µυοκαρδίου. Στο εργαστήριο στο Leiden αποτέλεσε πόλο έλξης για πολλούς ερευνητές απ’ όλον τον 15 κόσµο. Η αξία του ηλεκτροκαρδιογραφήµατος στην κλινική πράξη παραµένει αµείωτη επί έναν ολόκληρο αιώνα. Τα πλεονεκτήµατα της µεθόδου που την καθιέρωσαν στην διαγνωστική καρδιολογία είναι η απλότητα, η ασφάλεια, η ευκολία στη χρήση, η επαναληψιµότητα και η αξιοπιστία. Το αρχικό ηλεκτροκαρδιογράφηµα ήταν µέθοδος πολύπλοκη και χρονοβόρα. Αν και έκτοτε έχει εξελιχθεί πολύ µε τη χρήση φορητών συσκευών και τεχνικών ενίσχυσης, το γαλβανόµετρο παραµένει το πρότυπο αναφοράς. Ο Einthoven ασχολήθηκε ενεργά µε τον αθλητισµό, έχοντας τη φιλοσοφία: «Μην αφήνετε το σώµα να χάνεται». Υπήρξε, επίσης, δραστήριο µέλος της Ολλανδικής Ακαδηµίας Επιστηµόνων, συµµετέχοντας ενεργά στις επιστηµονικές συζητήσεις και προκαλώντας µε το οξύ και ανήσυχο πνεύµα του την αµφισβήτηση και την κριτική. Ο Willem Einthoven πέθανε στις 28 Σεπτεµβρίου 1927, µετά από µακρόχρονη και βασανιστική ασθένεια. Η ανθρωπότητα του οφείλει πολλά, καθώς η συνεισφορά του στη διάγνωση πολλών καρδιακών νοσηµάτων είναι τεράστια.

{

{

Η συζήτηση γύρω από τη σεξουαλική δραστηριότητα του ανθρώπινου είδους πάντα αποτελούσε ένα θέµα ταµπού και δυσκόλευε εκείνους που καλούνταν να την ξεκινήσουν. Η κοινωνία, η ορθοδοξία και η οικογένεια επέβαλαν ηθεληµένα και µη, έναν ηµιτελή σκοπό της σεξουαλικής επαφής, αυτόν της τεκνοποίησης. ∆εν λήφθηκε, όµως, υπόψιν και δεν προωθήθηκε η ικανοποίηση ή η ευχαρίστηση του ατόµου και οι βιολογικές ανάγκες του. Καταλαβαίνουµε, λοιπόν, γιατί οι γονείς είναι διστακτικοί και νιώθουν άβολα να ξεκινήσουν µια τέτοια συζήτηση στα παιδιά τους. Αφενός, θεωρούν ότι είναι ένα θέµα που δεν µπορούν να 14 εξηγήσουν επακριβώς στα παιδιά και, αφετέρου, δεν µπορούν να αποδεχτούν, ότι το παιδί τους

Επιμελείται ο Δημήτρης Φραγκάκης

{

Γράφει η Φραγκιαδάκη Τατιάνα

Ο Δηµήτρης Φραγκάκης είναι ιατρός παθολόγος


Greeklish

{

ανησυχούµε. Ο δανεισµός αυτός δεν θα αλλοιώσει τη γλώσσα µας. Οι γλωσσολογικές µελέτες διαφόρων γλωσσών στην ιστορική τους εξέλιξη δείχνει ότι ο δανεισµός λέξεων και φράσεων είναι κοινό χαρακτηριστικό των γλωσσών. Ο δανεισµός, µάλιστα, θεωρείται ότι εµπλουτίζει το λεξιλόγιο µε τον όρο τα «δάνεια» αυτά να προσαρµόζονται στη δοµή της γλώσσας, πχ. Η Αγγλική έχει δανειστεί χιλιάδες λέξεις, αλλά αυτό δεν την έχει βέβαια βλάψει, γιατί τις προσαρµόζει στο σύστηµά της κόβοντας την κατάληξη: Problem, system, critic κτλ. Αντίθετα, η Ελληνική, για να αφοµοιώσει µια Αγγλική λέξη, πρέπει να προσθέσει την κατάλληλη κατάληξη ή να επιχειρήσει να βρει αντίστοιχη Ελληνική µετάφραση ή, τελικά, να προσαρµόσει το ξένο δάνειο στο σύστηµα της Ελληνικής, πχ το E-mail µεταφράστηκε ως «ηλεκτρονικό ταχυδροµείο», το «mobile phone» ως «κινητό», το «fax» (= facsimile) που µεταφράστηκε ως «τηλεοµοιοτυπικό» δεν έπεισε κανέναν. Αυτό λέγεται «fax». Το «φαξ», του «φαξιού» δεν ευδοκίµησε. Ο δανεισµός, λοιπόν, ξένων λέξεων, κατά την προσωπική µου γνώµη, δεν πρέπει να αποφεύγεται και να αναθεµατίζεται. Όµως, και πάλι κατά τη γνώµη µου, τί µπορούµε να πούµε για τη νέα τάση- κυρίως των νέων ανθρώπωννα χρησιµοποιούµε τα Greeklish στη γραπτή επικοινωνία µας; Τι είναι, λοιπόν, τα Greeklish; Η Ελληνική γλώσσα γραµµένη µε το Λατινικό αλφάβητο, δηλαδή ένα είδος µεταγραφής που χρησιµοποιείται στο διαδίκτυο ή στα κινητά

«Πρωτοπορία» το 1930. Ο Καρθαίος και ο Γιοφύλλης, µαζί µε άλλους διανοούµενους της εποχής (Μένος Φιλήντας, ∆ηµήτρης Γληνός, Νίκος Χατζηδάκης κ.ά), έθεσαν ζήτηµα µεταρρύθµισης της γραφής της ελληνικής γλώσσας. Ο Καρθαίος το διατυπώνει καθαρά: «(…)ζητάµε να χρησιµοποιούνται αποκλειστικά οι λατινικοί χαρακτήρες για τη γραφή της νέας ελληνικής, που είναι η ζωντανή γλώσσα και που θέλουµε να την καταστήσουµε τη µοναδική γραπτή γλώσσα της χώρας –µας. Θέλουµε λοιπόν να συµπέσει η αλλαγή του αλφαβήτου µε την εισαγωγή της φωνητικής ορθογραφίας». Τα κείµενά τους λησµονηµένα από καιρό διασώζονται (µαζί µε διάφορα παραδείγµατα φωνητικής και λατινικής γραφής των ελληνικών) στον συλλογικό τόµο «Φωνητική Γραφή» που επιµελήθηκαν οι εκδόσεις Κάλβος το 1980. Οι σηµερινοί χρήστες των Greeklish 17 χρησιµοποιούν ένα σύστηµα που συνδυάζει το θέµα της ορθογραφίας µε τη φωνητική απόδοση που στην κυριολεξία «δολοφονεί» την ιστορική ορθογραφία και εν µέρει το συντακτικό.(π.χ. ksero, pezo, ime, arhea elinika κλπ). Οι χρήστες δικαιολογούνται ότι είναι ευκολότερο να γράφουν Greeklish γιατί δεν ασχολούνται µε την Ορθογραφία, Γραµµατική και Συντακτικό. Ας διαφυλάξοµε, όµως, όσα οι πρόγονοί µας και εµείς αποκτήσαµε µε θυσίες, αίµα και αγώνες. Η γλώσσα µας διδάσκεται σ’ όλες τις Ηπείρους και τα µεγαλύτερα Πανεπιστήµια και εµείς «αυτοκτονούµε» καθηµερινά γράφοντας Greeklish. Η ελληνική γλώσσα «δεν έπαψε ποτέ της να µιλιέται. Δέχθηκε τις αλλοιώσεις που δέχεται καθετί ζωντανό, αλλά δεν παρουσιάζει κανένα χάσµα».

{

{

Τα Greeklish κάνουν πολύ κακό στην διαχρονικότητα της Ελληνικής γλώσσας Μια κοινωνία µπορεί να βρει τις ρίζες του πολιτισµού της σε προηγούµενες περιόδους και αυτή η αίσθηση ταυτότητας τη βοηθά να επιβιώσει. Οι γλωσσικές οµοιότητες των Νέων και Αρχαίων Ελληνικών ενισχύουν το συµβολικό χαρακτήρα της γλώσσας γιατί αντιπροσωπεύουν το πολιτιστικό παρελθόν, το οποίο φωτίζει και στηρίζει τον πολιτισµό του παρόντος. «Εγώ δεν ξέρω να υπάρχει παρά µία γλώσσα, η ενιαία γλώσσα η Ελληνική... Το να λέει ο Έλληνας ποιητής ακόµη σήµερα «ουρανός» ή «θάλασσα» 16 ή «ήλιος» ή «σελήνη» ή «άνεµος», όπως το έλεγαν η Σαπφώ και ο Αρχίλοχος, δεν είναι µικρό πράγµα. Επικοινωνούµε κάθε στιγµή µιλώντας µε τις ρίζες µας. Τις ρίζες που βρίσκονται εκεί, στα Αρχαία. Αυτά είπε ο Οδυσσέας Ελύτης σε µία συνέντευξή του στην εφηµερίδα «Το Βήµα», στις 24-121978. Το νέο Ελληνικό κράτος κατάφερε να δηµιουργηθεί και να επιζήσει, επειδή στο γεωγραφικό χώρο της Ελλάδας κατοικούσαν άνθρωποι που χρησιµοποιούσαν µια γλώσσα, που τόσο οι φυσικοί οµιλητές της µέσα και έξω από την Ελλάδα, όσο και οι ξένοι, την αναγνώριζαν, ως Ελληνική. Άλλωστε, οι περισσότερες τεχνικές επιστηµονικές και πολιτισµικές κατακτήσεις του σύγχρονου ανθρώπου αποδίδονται µε όρους που έχουν ρίζες σε λέξεις της Αρχαίας Ελληνικής. Υπάρχει, βέβαια, υπερβολικός δανεισµός ξένων, κυρίως Αγγλικών λέξεων στη Νέα Ελληνική. Ας µην

τηλέφωνα. Είναι αλήθεια ότι στο παρελθόν ήταν δύσκολη η αναγνώριση των Ελληνικών χαρακτήρων από τα ηλεκτρονικά µέσα και έτσι άρχισε η χρήση της «καινούριας γλώσσας» τα Greeklish. Τα Greeklish, όµω,ς δεν είναι «εφεύρεση» της εποχής µας. Αντίθετα, είναι µία πρακτική που εµφανίστηκε σε διάφορους τόπους και εποχή και εφαρµόστηκε από διάφορες Ελληνικές κοινότητες µε διαφορετικούς τρόπους. Μια ιδέα για την προϊστορία της γραφής αυτής µας δίνει το παρακάτω απόσπασµα από κείµενο του Κώστα Καρθαίου το 1934: «Υπάρχουν κείµενα της Βυζαντινής εποχής γραµµένα µε λατινικούς χαρακτήρες. Επίσης, στην Κρήτη και στην Κύπρο κατά το Μεσαίωνα, τα λαϊκά τραγούδια γράφονταν µε λατινικούς χαρακτήρες. Αργότερα, από το 1800, πολλά ελληνικά βιβλία τυπώθηκαν στη Σµύρνη µε λατινικούς χαρακτήρες. (…) Εξάλλου στη Σµύρνη έγινε απόπειρα να κυκλοφορήσει ελληνική εφηµερίδα γραµµένη µε λατινικούς χαρακτήρες. Οι Λεβαντίνοι της Σµύρνης, που µιλούσαν όλοι ελληνικά αλλά δυσκολεύονταν να µάθουν την απελπιστική ορθογραφία µας, χρησιµοποιούσαν πάντα τους λατινικούς χαρακτήρες για να γράψουν τα ελληνικά. Αργότερα, τους µιµήθηκαν οι Χιώτες και άλλοι έµποροι του εξωτερικού που έγραφαν γράµµατα και τα τηλεγραφήµατα τους στα ελληνικά αλλά µε λατινικούς χαρακτήρες. Αυτοί η φραγκοχιώτικη γλώσσα χρησιµοποιούνταν και από Έλληνες για να γράψουν σε άλλους Έλληνες που κατοικούσαν στη Σµύρνη, στο Λονδίνο ή αλλού. Αυτός ο τρόπος γραφής εξακολουθούσε να επιβιώνει πολύ αργότερα και τον συναντάµε αρκετά συχνά στα τηλεγραφήµατα των Ελλήνων του εξωτερικού». Γράφοντας τα παραπάνω, ο Καρθαίος στηρίζεται σε κείµενο του Φώτου Γιοφύλλη στο περιοδικό

{

Γράφει η Μαίρη Σαββοπούλου

Γ. Σεφέρης, ∆οκιµή, 2ος τόµος, σελ.159


«Η ζωή είναι ένα λουλούδι κι ο έρωτας το µέλι του»

{

{ 18

{

{

19

14 ΦΕΒΡΟΥΑΡΙΟΥ: ΗΜΕΡΑ ΤΩΝ ΕΡΩΤΕΥΜΕΝΩΝ


Επιμελείται η Πόπη Οικονομοπούλου

Αγγελική Πανουτσοπούλου-Κουναλάκη

∆ΙΑΚΡΙΤΙΚΟΤΗΤΑ-Α∆ΙΑΚΡΙΣΙΑ

Μια μουτζούρα...μια αρχή...μια αλήθεια μου

21

{

{

∆εν αναφέροµαι, φυσικά, στην αδιαφορία και την ψυχρότητα απέναντι στο φίλο µας ή στο συνάνθρωπό µας, γενικότερα, αλλά στην τάση κάποιων από εµάς να ζητούµε κάτι που δεν µπορούν να µας το αρνηθούν. Το πρόβληµα, λοιπόν, εντοπίζεται στο σηµείο που η επικοινωνία µας µε το συνάνθρωπό µας παρεµποδίζεται από την παρέµβασή µας στην ιδιωτικότητα και τον προσωπικό του χώρο. Όταν ο συνάνθρωπός µας δεν µας το ζητά, εµείς δεν χρειάζεται να επεµβαίνουµε στη ζωή του, µόνο για να ικανοποιήσοµε την περιέργειά µας. Η διακριτικότητα µας δίνει το µέτρο της συµπεριφοράς µας. Οφείλουµε να µην παραβιάζοµε άδυτους χώρους, είτε οικογενειακούς είτε προσωπικούς. Η διακριτικότητα φυτρώνει στην καλλιεργηµένη ψυχή. Θέλει πνευµατική προσπάθεια. Στους αδιάκριτους θα κατατάξω και τον εγωιστή, ο οποίος δε σέβεται τον άλλο και επιβάλλει την παρουσία του πολλές φορές, εισχωρεί «ακάλεστα» στην προσωπική ζωή των άλλων και αυτό όχι από αγάπη, αλλά µόνο για να ικανοποιεί την περιέργειά του. Ας δούµε τα προβλήµατα των άλλων µε πραγµατική Αγάπη, γιατί τότε µόνο θα µπορέσουµε να έχουµε σωστή καθοδήγηση σχετικά µε το πού πρέπει να σταµατήσει ο καθένας από εµάς, χωρίς να φθάσοµε στην Αδιακρισία!

{

{

Είναι µεγάλη τέχνη να είναι κανείς διακριτικός. Έχοµε φθάσει αυτή η αρετή να θεωρείται για πολλούς λησµονηµένη. Είναι γεγονός, ότι πολλοί άνθρωποι θέλουν να µαθαίνουν τα πάντα από τους άλλους και, θα τολµήσω να πω, µε αδιακρισία πολλές φορές. Πολλοί είναι αυτοί που αρέσκονται να µπαίνουν απρόσκλητοι στη ζωή των άλλων, µόνο και µόνο για να ικανοποιήσουν τη νοσηρή περιέργειά τους. Το επίµονο «ενδιαφέρον» που δείχνει κανείς για κάποιον που θέλει να διαφυλάξει το µυστικό του, φανερώνει έλλειψη σεβασµού προς την 20 προσωπικότητα του άλλου.

Χθες, η µικρή µου κόρη, που είναι πέντε χρονών, µε ρώτησε πώς ήταν όταν βρισκόταν µέσα στην κοιλιά µου, πρίν την γεννήσω...Απαντώντας µόνη στην ερώτηση, µετά από λίγο, µου είπε πως ήταν “µια µουτζούρα”...Στάθηκα, τότε, αµίλητη µπροστά στην καταπληκτική αυτή απάντηση. Έχει δίκιο λοιπόν, ξεκινάµε σαν “µουτζούρες”, µα πώς συνεχίζουµε; Απλώνουµε τις γραµµές µας, ξεδιπλώνουµε τους εαυτούς µας κι αρχίζοντας να αποκτάµε µορφή, προχωράµε σε τούτο τον πλανήτη µε βήµατα ασταθή και αβέβαια... Συνειδητοποιούµε πως έχουµε αισθήσεις και αρχίζουµε να τις χρησιµοποιούµε, προσπαθώντας να καταλάβουµε τον κόσµο γύρω µας. Κι όταν νοµίζουµε πως έχουµε πια την τελική µας µορφή, αρχίζουµε να ξεχνάµε µουτζούρες κι αβεβαιότητες και αποκτάµε έπαρση κι εγωισµό...Οι αισθήσεις µας ατροφούν, αφού πια δεν τις χρησιµοποιούµε,

αφήνοντας κενά στην ύπαρξή µας, χτίζοντας τοίχους από λάσπη και τυφλοί στο φως της ζωής, κουφοί στη µουσική της δηµιουργίας, αγνοούµε το άρωµα της Γης και τη γεύση της Θάλασσας. Ανάπηροι, πια, στην ψυχή και στο πνεύµα, µουτζουρώνουµε τους ουρανούς µας, αγνοώντας την αλήθεια...Πόσο θα ήθελα να µην ήταν αυτό η δική µου αλήθεια...Πόσο θα ήθελα να άφηνα αυτή την πανέµορφη “µουτζούρα” µου ελεύθερη, να βρει τη δική της µορφή, να την άφηνα να µου φωνάξει µια αλήθεια που δεν χρειάζεται φωνές, ούτε ενδοιασµούς, ούτε ενοχές. Αυτή την µικρή πανέµορφη “µουτζούρα” που στέκει φορώντας γύρω της µια λεπτή διάφανη αγάπη για όλα, που µε κοιτάζει τόση ώρα να ξυπνήσω, να ξεκινήσω, να την καθοδηγήσω, να την σπρώξω στη ζωή, να την αγαπήσω τόσο όσο εκείνη αγαπά εµένα...


«Σχολείο Κουζίνας» Παραδοσιακά γιατροσόφια Ας ξεχάσουμε για λίγο τις συνταγές, τα θερμιδογόνα γλυκά και φαγητά για 2-3 μήνες και, μετά, θα επανέλθουμε δριμύτερες... Πόσο εκτιμάτε την υγεία σας; Μπορείτε να βάλετε ένα τίμημα

tΓια αποτοξίνωση του οργανισμού, βράζετε 1 λίτρο νερό με 10 φακελάκια μέντας. Το αφήνετε στο ψυγείο και πίνετε ένα σφηνάκι κάθε βράδυ πριν τον ύπνο για 1 εβδομάδα. t Για το έγκαυμα, ρίχνετε οινόπνευμα και μετά απλώνετε ασπράδι αυγού. Η διαδικασία αυτή δεν αφήνει κανένα σημάδι. t Για να μαλακώσει το λαιμό, το μέλι είναι κατάλληλο, γιατί περιέχει ουσίες που

για την υγεία τη δική σας, ή των αγαπημένων σας; Προφανώς όχι!

Η υγεία είναι ανεκτίμητη!

{

Για τις φυσικές θεραπείες στο σπίτι, η κουζίνα είναι ένα εξαιρετικό μέρος για να ξεκινήσετε. Έχει σχεδόν όλα τα φάρμακα που θα χρειαστείτε, τουλάχιστον, για τις κοινές ασθένειες. Όλ’ αυτά σε ένα αμελητέο κόστος, με περίσσια αγνότητα και, κυρίως, χωρίς παρενέργειες! Τα γιατροσόφια είναι πολύτιμα και απόρροια εμπειρίας χρόνων. Γιατροσόφια που πολλές φορές αποδείχθηκαν σωτήρια: t Για τον πονόδοντο βάζετε μια βρεγμένη μπατονέτα με πιπέρι στο αυτί. t Για διάρροια και γαστρεντερολογικά, δοκιμάστε βρασμένη ρίγανη. t Για τους πόνους της περιόδου, δοκιμάστε γλυκάνισο βρασμένο σαν τσάι.. t Για τους μύκητες του δέρματος και των νυχιών στα πόδια, κάντε ποδόλουτρο με μαύρο τσάι για 20-30 μέρες. t Για να αποβάλλετε τα μικρόβια, φτιάξτε φυσικό ιονιστή από μια φέτα κρεμμύδι με κανέλα. Τοποθετήστε τον δίπλα στο κρεβάτι σας.

ενισχύουν το ανοσοποιητικό σύστημα και ανακουφίζει από το κρυολόγημα. ∆ύο κουταλιές μέλι, μέσα σε ένα φλιτζάνι τσάι του βουνού και μερικές σταγόνες κονιάκ, μπορούν να κάνουν αληθινά θαύματα. t Για το «κλείσιμο του λαιμού» μπορείτε να πίνετε ένα ποτηράκι χυμό από βρασμένο λάχανο 2-3 φορές την ημέρα. Mπορείτε, ακόμη, να φτιάξετε και κρασί ευκαλύπτου. Aφήνετε για 10-15 ημέρες 30-40 γραμμάρια φύλλα ευκαλύπτου σ’ ένα μπουκάλι κρασί. Στη συνέχεια, το φιλτράρετε και μπορείτε να πίνετε ένα ποτηράκι πριν ή μετά το φαγητό. Επίσης, χυμός ενός λεμονιού με μέλι, κανέλα και ζεστό νερό, είναι ένα ρόφημα που θα σας κάνει να αισθανθείτε καλύτερα. t Για το κρυολόγημα και το βήχα, μπορείτε να φτιάξετε κι ένα ρόφημα με αποξηραμένη ρίγανη. Ρίχνετε μία πρέζα ρίγανη σε ένα φλιτζάνι νερό και το βράζετε για λίγα λεπτά. Επίσης, μπορείτε να ζεστάνετε ένα

{

{

Οι μέρες που τα ακριβά χημικά και τα συνθετικά φάρμακα ήταν ο δημοφιλέστερος τρόπος για να προφυλάξουμε τον οργανισμό μας, έχουν περάσει ανεπιστρεπτί. Εκτός από το “απαγορευτικό” κόστος, οι παρενέργειες 22 που προκαλούν στο σώμα μας δεν μπορούν να περάσουν απαρατήρητες. Αυτή η διαπίστωση γίνεται σήμερα όλο και από περισσότερους, γυρίζοντας πίσω σε φυσικές θεραπείες και παραδοσιακά γιατροσόφια, που η ανθρωπότητα έχει χρησιμοποιήσει εδώ και χιλιάδες χρόνια.

ποτηράκι κρασί και να ρίξετε μέσα μαύρο πιπέρι και κανέλα. Tο ρόφημα αυτό θα σας βοηθήσει και θα καταπραΰνει τον βήχα. t Για το βήχα και την ενόχληση του λαιμού, μπορείτε να βράσετε ένα λεμόνι για 10 λεπτά σε σιγανή φωτιά και στη συνέχεια να το στύψετε και να προσθέσετε δύο κουταλιές της σούπας μέλι. Tο ανακατεύετε καλά και μπορείτε ή να το πιείτε ή να κάνετε γαργάρες. Σε περίπτωση που έχει «κλείσει ο λαιμός», πολύ ωφέλιμες είναι οι γαργάρες με αφέψημα φασκόμηλου, στο οποίο θα έχετε ρίξει μερικές σταγόνες ξίδι. t Για να προλάβετε το κρυολόγημα, η κανέλα και η καυτερή πιπεριά φημίζονται για τις αντισηπτικές και αντιβακτηριδιακές τους ιδιότητες. Μπορείτε να προσθέτετε στο φαγητό κανέλα και καυτερή πιπεριά. H κόκκινη πιπεριά προκαλεί εκκρίσεις στη μύτη και στο λαιμό, και έτσι βοηθά τον 23 οργανισμό να αποβάλλει πιο γρήγορα τους ιούς και τα μικρόβια. tΓια το συνάχι, μπορείτε να βράσετε φύλλα ευκαλύπτου σε μια κατσαρόλα με νερό. Στη συνέχεια, βάλτε το κεφάλι πάνω από την κατσαρόλα και κάνετε εισπνοές. H μύτη σας θα ξεβουλώσει και το συνάχι θα υποχωρήσει. Mπορείτε, ακόμη, να βράσετε λίγη σόδα ή αλάτι και να εισπνεύσετε τους υδρατμούς. t Για να προλάβετε τον πονόλαιμο, καθαρίζετε δύο σκελίδες σκόρδο, τις βάζετε σε μια κούπα με νερό και τις αφήνετε για πέντε λεπτά. Bγάζετε το σκόρδο και προσθέτετε μία κουταλιά μέλι και το χυμό ενός λεμονιού. Στη συνέχεια, το πίνετε αργά αργά. Mπορεί να σας ενοχλήσει η μυρωδιά του σκόρδου, αλλά θα σας μαλακώσει το λαιμό και το βήχα. Μπορείτε να κάνετε προληπτικά γαργάρες με χλιαρό αλατόνερο δύο-τρεις φορές την εβδομάδα.

{

Γράφει η Εμμανουέλα Μπαλτζάκη


Επιμελείται η Ιωσηφίδης Γιάννης

γράφει η Ρέα Ελευθερία Καρκαβάτσου

Το Μικρό Λεξικό των Γεύσεων

Προτεινόμενη ταινία του μήνα

ΑΥΤΟ ΤΟ ΜΗΝΑ ΨΑΧΝΟΥΜΕ...ΠΑΛΙ ΓΙΑ ΣΑΛΑΤΕΣ

υποδυθεί. Ευχάριστη έκπληξη αποτελεί η ερµηνεία της Re-

Παραγωγή: Αµερικανική (2005) Σκηνοθεσία: James Mangold Πρωταγωνιστούν: Joaquin Phoenix, Reese Witherspoon

σαν Τζουν Κάρτερ, µούσα, ερωµένη και, εντέλει, καταλυτική

Στα µέσα της δεκαετίας του ‘50, στην πρωτεύουσα της αµερικάνικης µουσικής, το Μέµφις, κάνει την εµφάνισή του ένας

έµεινε µαζί του ως το τέλος της ταραχώδους ζωής του). Αµφότεροι οι δυο ηθοποιοί κατέκτησαν για τις ερµηνείες τους την χρυσή σφαίρα το 2005 και τα Όσκαρ πρώτου αντρικού και

γυναικείου

ρόλου

αντίστοιχα.

των παραγωγών, την εκτίµηση των κριτικών και τις καρδιές των ακροατών. Ο θρυλικός Τζόνι Κας, διανύοντας µια πορεία πέντε δεκαετιών στο τραγούδι, µε την χαρισµατική του βαριά σκοτεινή φωνή και την θέληση να αποδράσει από τις σκιές των ψυχοτρόπων ουσιών, θα γράψει την δική του ολόχρυση σελίδα στο βιβλίο του πενταγράµµου, ως εκείνος που κατάφερε να καθορίσει ένα καινούργιο ύφος µουσικής, αναµειγνύοντας νότες από ροκ εν ρολ, κάντρι και φολκ είδη, ανοίγοντας δρόµους για νέα ακούσµατα. Το Walk the Line, προσφέρει ερµηνείες υψηλού επιπέδου, περιέχοντας ρόλους που ανταποκρίνονται στην πραγµατικότητα. Ο Joaquin Phoenix υποδύεται χαρισµατικά τον Κας. ∆εν είναι τυχαίο ότι ο µεγάλος τραγουδοποιός επέλεξε ο ίδιος, λίγο πριν το θάνατό του, τον κατά τα άλλα ιδιόρρυθµο αλλά πολύ ταλαντούχο ηθοποιό για να τον

αγγούρι, µαρούλι, πράσο και σουσάµι.

Γκραν Ντυσές (Grand Duchesse): Σαλάτα µε σέλινο, φρέσκα φασολάκια, ζουλιέν πατάτας ροµπ ντε σαµπρ (πατάτες καλά πλυµένες, ακαθάριστες και ψηµένες στο φούρνο) και µαγιονέζα. Γκράτσια (Gracia): Σαλάτα σε κύβους κόκκινης πιπεριάς, σελινόριζα ζουλιέν, µήλο τριµµένο, ζουλιέν πράσινης πιπεριάς και µαγιονέζα. Εζµέ (Esme): Σαλάτα µε αγγούρι, ντοµάτα ψιλοκοµµένη ντοµάτα, ελιές, άνηθο. Σάλτσα από γιαούρτι στραγγιστό και σκόρδο.

να ανταπεξέλθουν στους ρόλους τους

Ελέν (Helene): Με κορυφές σπαραγγιών, ζουλιέν τρούφας, πράσινη πιπεριά σε ροδέλες, µανταρίνι ψιλοκοµµένο (αποφλοιωµένο) και βινεγκρέτ µε λίγο κονιάκ.

έµαθαν να παίζουν ορισµένα µουσικά όργανα! Επίσης, η σκηνοθεσία του James Mangold είναι συνεπής στο είδος των βιογραφικών ταινιών, χωρίς να

Ερµίν (Hermine):

πέφτει στην παγίδα της ηρωοποίησης του αµερικανού

Σαλάτα µε ζουλιέν κοτόπουλου,

τραγουδιστή, αλλά προβάλλοντας τα αδύναµα και σκοτεινά

αντίβ, σέλινο, πατάτες βραστές και µαγιονέζα.

σηµεία του χαρακτήρα του.

Εσπανιόλ (Espagnole): Σαλάτα µε κοτόπουλο σε µικρά κοµµάτια, τέταρτα

Εν κατακλείδι, η µεταφορά της ζωής του Τζόνι Κας στην µεγάλη οθόνη, παρουσιάζει έντονο ενδιαφέρον σαν ταινία, ειδικά από την στιγµή που είναι και καλογυρισµένη, αλλά και οι παρουσίες είναι κάτι παραπάνω από γνήσιες και αληθοφανείς. Για τους πιο µυηµένους στη διαδροµή του ανθρώπου, που στάθηκε το παράδειγµα προς µίµηση για µορφές όπως ο Presley και ο Bob Dylan, το Walk the Line αποτελεί µια σχετικά ολοκληρωµένη παρουσίαση του έργου του, µε τραγούδια, µεταξύ των οποίων βεβαίως ακούγεται και το θρυλικό Ring Of Fire, που ξεσηκώνει ακόµη και τις νεότερες γενιές µουσικόφιλων.

ντοµάτας κρεµµύδια, µανιτάρια, πράσινα φασολάκια, πατάτες βραστές, µαρούλι, πιπεριά και µαύρες ελιές.

Ζανέτ (Jeanette):

Σαλάτα µε πράσινα φασολάκια, λάχανο, µαϊντανό, άνηθο, ραπανάκια, κάρδαµο, ρίγανη και σάλτσα βινεγκρέτ.

Ιντιέν (Indienne):

{

{

Ευχάριστη έκπληξη της ταινίας αποτελεί ίδιους τους πρωταγωνιστές της που για

εµφανίσεις του κέρδισε την συµπάθεια

Γκουτάι (Gutai): Σαλάτα µε κόκκινο λάχανο καρότο,

παρουσία στη ζωή του µεγάλου σταρ (δεν είναι τυχαίο ότι

η ερµηνεία των τραγουδιών της από τους

24 κιθάρα στο χέρι και ντυµένος µε απλοϊκά µαύρα ρούχα, που από τις πρώτες κιόλας

σέλινο, µανιτάρια ψιλοκοµµένα και µαγιονέζα.

ese Witherspoon που κλέβει κυριολεκτικά την παράσταση

{

νεαρός τραγουδοποιός, µε µια κλασική

Γκολουάζ (Gauloise): Σαλάτα µε πατάτες βραστές,

25

{

Walk the Line (2005)

Σαλάτα µε ρύζι, καρδιές αγκινάρας ζουλιέν, µήλο σε ζάρια, πράσινη πιπεριά και κρύα σάλτσα κάρυ.


επιμελείται η Ελίζα Σταμπούλου

Επιμελείται η Καψαλάκη Μαρία-Ras

Έξυπνες συµβουλές

Με αγάπη και φως

ΑΙΓΥΠΤΟΣ: Όλοι έχουµε ακούσει για το θρυλικό µυστικό οµορφιάς της Κλεοπάτρας, η οποία έπαιρνε το µπάνιο της µέσα σε γάλα, για να διατηρεί την επιδερµίδα της απαλή και καθαρή. Αυτό που µπορούµε να κάνουµε εµείς σήµερα είναι να προσθέσουµε δύο φλιτζάνια γάλα σε σκόνη στο νερό της µπανιέρας και να απολαύσουµε το µπάνιο µας αλά Κλεοπάτρα. Αυτό θα χαρίσει στο δέρµα µας µια µεταξένια λάµψη και βελούδινη υφή.

{

ΓΑΛΛΙΑ: Στη χώρα των µεγαλύτερων εταιρειών καλλυντικών και αρωµάτων είναι φυσικό οι γυναίκες να περιποιούνται ιδιαίτερα τον εαυτό τους. Κάνουν συχνά καθαρισµό προσώπου, τακτικά µασάζ και αφαιρούν πάντα το µέικ-απ τους, πριν πέσουν για ύπνο. Μια από τις συνταγές οµορφιάς που προτείνουν οι γυναίκες στη Γαλλία είναι η εξής: Λιώστε κεράσια µαζί µε ρόδι µέχρι να γίνουν µια παχύρευστη µάζα. Απλώστε το µίγµα στο πρόσωπο και αφήστε το για 6 λεπτά. Αφαιρέστε το µε µια ζεστή υγρή πετσέτα που θα τονώσει την κυκλοφορία του αίµατος. Τα φυσικά ένζυµα των φρούτων θα θρέψουν και θα τονώσουν το δέρµα και το πρόσωπό σας θα γίνει καθαρό και αστραφτερό.

ΙΤΑΛΙΑ: Πώς διατηρούν οι Ιταλίδες τα όµορφα και στιλπνά µαλλιά τους; Η απάντηση βρίσκεται στην κουζίνα τους. Οι Ιταλίδες, όπως και οι Ελληνίδες, οφείλουν πολλά στην µεσογειακή διατροφή και τις µοναδικές ιδιότητες του ελαιόλαδου. Για να έχουν λαµπερά µαλλιά, λοιπόν, φτιάχνουν ένα µίγµα από γιαούρτι και ελαιόλαδο που το απλώνουν στα µαλλιά µετά το λούσιµο σαν κοντίσιονερ. Οι αναλογίες είναι ένα κεσεδάκι γιαούρτι µε 1 κουταλιά της σούπας ελαιόλαδο. Αφήνουµε το µίγµα για 5 λεπτά και ξεβγάζουµε µε κρύο νερό. ΧΙΛΗ: Οι Χιλιανές οφείλουν το λαµπερό δέρµα τους στις αντιοξειδωτικές ιδιότητες των κόκκινων σταφυλιών. Δηµιουργούν µια πάστα από την πολτοποίηση µερικών σταφυλιών που τα ανακατεύουν µε δύο κουταλιές σούπας αλεύρι για να δέσει. Απλώνουν τη µάσκα στο πρόσωπο και την αφήνουν για 10 λεπτά, προτού την αφαιρέσουν. Το αποτέλεσµα είναι το δέρµα να «ξυπνάει» και να βελτιώνεται κατά πολύ η εµφάνισή του. Είναι ιδανική για κουρασµένα δέρµατα.

µεγάλα αγγεία που περιβάλλεται και δείτε τα πάντα να διαλύονται στο φως ή νιώστε τα και παρατηρείστε τυχόν αλλαγές. Μετά, πηγαίνετε στα µπράτσα σας, στους καρπούς και στα χέρια σας. Στη συνέχεια, γυρίστε πίσω και επεκτείνετε το φως στο λαιµό σας και στα όργανα που βρίσκονται εκεί. Πάτε πιο πάνω στα δόντια, στα ούλα και σε όλη την στοµατική κοιλότητα. Παρατηρείστε πώς χαλαρώνουν από τυχόν εντάσεις. Προχωρήστε στη µύτη, στα µάτια και στο κεφάλι σας, στον εγκέφαλό 27 σας, στα µαλλιά σας και στο τριχωτό του κεφαλιού σας. Όταν όλο σας το σώµα γεµίσει µε αγάπη και φως, τότε επεκτείνετέ το 3 εκατοστά πιο έξω από το σώµα σας, µετά 5, µετά 10 και νιώστε το να σας περιβάλλει γύρω γύρω ολόκληρους και να καλύπτεστε από παντού µε αυτό. Μείνετε όση ώρα θέλετε εκεί, 10 λεπτά, µισή ώρα, εσείς αποφασίζετε και, αν θέλετε, επεκτείνετέ το και σε ανθρώπους που αγαπάτε ή όπου αλλού νοµίζετε εσείς. Στο τέλος, µαζέψτε την αγάπη σας τόσο, όσο να νιώθετε άνετα και συνεχίστε την ηµέρα σας. Μπορείτε να το κάνετε µια εβδοµάδα ή ένα µήνα και κάθε εβδοµάδα παρατηρείστε και καταγράψτε τυχόν αλλαγές στο σώµα σας, στον τρόπο σκέψης σας, ή στη συµπεριφορά σας. Άλλωστε, η αγάπη είναι δωρεάν και δεν στοιχίζει χρήµατα, ίσως όµως να κάνει τη διαφορά σ’ αυτούς που θα το πιστέψουν και θα θελήσουν να το δοκιµάσουν, διαθέτοντας 10 λεπτά από την καθηµερινότητά τους.

{

{

ΑΥΣΤΡΑΛΙΑ: Το εκχύλισµα από µυριόφυλλο λέγεται ότι χρησιµοποιείται από τις Αβορίγινες γυναίκες της Αυστραλίας, για να προλαµβάνουν τις ραγάδες, χάρη στις µαλακτικές και ενυδατικές του ιδιότητες. Η ρίζα του µικρού αυτού λουλουδιού έχει, επίσης, θεραπευτικές ιδιότητες, 26 καθώς είναι αντιφλεγµονώδης και καταπραΰνει το δέρµα. Το πιο γνωστό στη χώρα µας είναι το µυριόφυλλο Καστοριάς. Το µυριόφυλλο είναι η γνωστή Αχιλλέα ή Αγριαψιθιά. Το φυτό πρέπει να χρησιµοποιείται µε µέτρο και ποτέ για µεγάλες περιόδους, επειδή µπορεί να προκαλέσει ερεθισµό του δέρµατος.

ΔΟΜΙΝΙΚΑΝΗ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑ: Οι γυναίκες από το εξωτικό αυτό νησί έχουν πολύ γερά νύχια και η αιτία γι’ αυτό είναι ένα πολύ ιδιαίτερο µυστικό συστατικό που χρησιµοποιούν στην περιποίηση των νυχιών. Το συστατικό αυτό είναι το σκόρδο. Ψιλοκόβουν φρέσκο σκόρδο, το προσθέτουν σε ένα µπουκαλάκι µε διάφανο µανό και το αφήνουν για 7 µε 10 µέρες. Στην αρχή, βέβαια, το βερνίκι µυρίζει, αλλά γρήγορα η µυρωδιά φεύγει. Το σκόρδο είναι πολύ τονωτικό και γνωστό αντιβακτηριδιακό.

Μπορείτε να γίνει κάποια στιγµή της ηµέρας που θα έχετε λίγο χρόνο στην διάθεση σας και θέλετε να κάνετε ένα δώρο στον εαυτό σας. Βρείτε ένα µέρος που αγαπάτε και καθίστε σε µια πολυθρόνα, να είστε άνετοι, αν θέλετε διατηρήστε µια όρθια θέση στην σπονδυλική σας στήλη. Συγκεντρωθείτε για λίγη ώρα στην αναπνοή σας και παρατηρείστε πώς αναπνέετε. Αναπνέετε ρηχά ή βαθιά. Αναπνέετε µε το στήθος ή µε την κοιλιά, χωρίς να το κρίνετε. Μετά κατευθύνετε τη σκέψη σας στην καρδιά σας και νιώστε την αγάπη και το φως που έχει η καρδιά σας. Μείνετε λίγο εκεί και παρατηρείστε πώς νιώθετε. Μην προβληµατιστείτε, είτε βλέπετε φως είτε όχι, αρκεί να έχετε την επαφή µε την καρδιά σας. Μην βιάζεστε και αφήστε το να γίνει. Όταν είστε στην καρδιά σας, θα το νιώσετε και δεν θα έχετε αµφιβολία. Πάρτε τότε νοερά αυτή την αγάπη, όπως την νιώθετε ή την βλέπετε και νιώστε τα πέλµατα σας, αφήστε τα να λουστούν µε αυτό το κύµα της αγάπης και παρατηρείστε τί συµβαίνει, καθώς γεµίζουν µε φως και αγάπη, µετά προχωρήστε στους αστραγάλους, στις κνήµες σας (γάµπες), µηρούς, ισχία, λεκάνη. Εκεί µείνετε λίγο και νιώστε: να απλώνετε η αγάπη σας στα κόκκαλα της λεκάνης, στους µυς, στο στοµάχι σας, στα έντερα σας, στα γεννητικά σας όργανα, στο πάγκρεας, στο ήπαρ, δεξιά στον σπλήνα, αριστερά, και, γενικά, λούστε µε φως όλη την κοιλιά σας. Στη συνέχεια, ανεβείτε προς το στήθος, επισκεφτείτε τη σπονδυλική σας στήλη, τους πνεύµονές σας, την καρδιά σας µε όλα τα

{

Μυστικά ομορφιάς

Η Μαρία Καψαλάκη-Ras είναι παιδίατρος


επιμελείται η Ρωξάνη Ευτυχίδη

Επιμελείται η Μαρία Πολυχρονάκη

Οι εφευρέσεις που άλλαξαν τη ζωή µας!

∆ΙΕΘΝΙΚΗ ΣΩΜΑΤΕΜΠΟΡΙΑ: ΕΝΑ ΟΡΓΑΝΩΜΕΝΟ ΕΓΚΛΗΜΑ ΚΑΤΑ ΤΩΝ ΓΥΝΑΙΚΩΝ

{

να αντικαταστήσει την πένα µε µια µπίλια, όπου θα διοχετευόταν το µελάνι. Το πρώτο στυλό δεν ήταν αρκετά πρακτικό, παρόλα αυτά εντυπωσίασε τον Πρόεδρο της Αργεντινής, ο οποίος τον κάλεσε µαζί µε τον αδερφό του, να επισκεφτούν τη χώρα και να εργαστούν εκεί, κάτι που αποδέχτηκαν όταν

ξέσπασε ο Β΄ Παγκόσµιος Πόλεµος. Εκεί βρήκαν διάφορους επενδυτές και αργότερα άνοιξαν ένα εργοστάσιο παραγωγής στυλό. ∆ύο χρόνια µετά, το στυλό πωλούνταν σε όλη την Αργεντινή, χωρίς όµως ιδιαίτερη επιτυχία. Την ίδια χρονιά, το ��τυλό του Μπιρό έφτασε στην Ευρώπη, όπου αρχικά βρήκε ανταπόκριση από τη Βρετανική Αεροπορία. Τα επόµενα χρόνια, αρκετοί κατασκευαστές στυλό ανά τον κόσµο, υιοθέτησαν έξυπνες διαφηµιστικές καµπάνιες, χωρίς όµως να βελτιώσουν αυτό που είχε εφεύρει ο Μπιρό. Ήταν ο Γάλλος επιχειρηµατίας Μαρσέλ Μπικ, που έφερε την επανάσταση, παράγοντας τον πρώτο στυλό διαρκείας µας χρήσης, µε το όνοµα “Bic”, αφού πρώτα είχε αποκτήσει τα δικαιώµατα ευρεσιτεχνίας του Μπιρό. Μέσα σε δύο µόλις χρόνια, το φθηνό και αξιόπιστο µοντέλο του είχε γνωρίσει τροµερή επιτυχία, πουλώντας 21 εκατοµµύρια στυλό σε όλο τον κόσµο. Γνωρίζατε ότι …. Στην Αµερική, ο Μπιρό δεν κατάφερε να προστατέψει την ευρεσιτεχνία του, αφού ένας επιχειρηµατίας αντέγραψε την ιδέα του και εισήγαγε στην αγορά τα πρώτα αµερικάνικα στυλό διαρκείας. Μάλιστα, σε µία προσπάθειά του να πείσει τον κόσµο, ετοίµασε µια επίδειξη στη βιτρίνα ενός πολυκαταστήµατος, όπου γνωστή ηθοποιός και κολυµβήτρια καθόταν σε µία γυάλινη δεξαµενή γεµάτη νερό και έγραφε µε το στυλό πάνω σε ένα κοµµάτι άσπρο πλαστικό. Το κόλπο πέτυχε και την ίδια µέρα ξεπουλήθηκε όλο το εµπόρευµα των 10.000 στυλό, στην τσουχτερή τιµή των 12.50 δολαρίων! Πηγή: Πρωτοπαπαδάκης Ι. (2008)

Εκατοµµύρια γυναίκες ανά τον κόσµο και χιλιάδες γυναίκες στην Ελλάδα, έχουν πέσει θύµατα παράνοµης διακίνησης. Η «∆ιεθνική Σωµατεµπορία» ορίζεται ως η «παράνοµη στρατολόγηση και διακίνηση γυναικών και παιδιών από τη µία χώρα στην άλλη µε σκοπό την οικονοµική και σεξουαλική τους εκµετάλλευση, προωθώντας τους στην πορνεία». Η παγίδευση των γυναικών στα δίκτυα της διεθνικής σωµατεµπορίας γίνεται µε διάφορες µεθόδους, όπως είναι η απαγωγή τους, η πώλησή τους από φιλικά ή συγγενικά τους πρόσωπα, η εξαπάτησή τους µέσω της προσφοράς θέσεων απασχόλησης ή µε το δέλεαρ ενός καλού γάµου. Οι γυναίκες που ωθούνται στα δίκτυα της διεθνικής σωµατεµπορίας µέσω εξαπάτησης, πιστεύουν ότι θα µεταναστεύσουν σε χώρες όπου θα δουλέψουν σε νόµιµες θέσεις εργασίας. Οι γυναίκες θύµατα, στην πλειονότητά τους προέρχονται από χώρες όπου επικρατούν σοβαρές οικονοµικές και κοινωνικές ανισότητες, καθιστώντας τις ιδιαίτερα ευάλωτες προς µετανάστευση και δεδοµένης της κοινωνικής τους αποδυνάµωσης πέφτουν θύµατα διεθνικής σωµατεµπορίας. Στις χώρες αυτές όπως Αλβανία, Ουκρανία, Βουλγαρία, Ρουµανία, Ρωσία και άλλες, η ανεργία, η φτώχεια, η έλλειψη ισχυρού κράτους δικαίου και οι κακές συνθήκες διαβίωσης, επιτρέπουν την ανάπτυξη κυκλωµάτων οργανωµένου εγκλήµατος που ασχολείται µε τη διακίνηση και εµπορία ανθρώπων, όπλων και ναρκωτικών.

Οι γυναίκες που βιώνουν άσχηµες συνθήκες διαβίωσης σε συνδυασµό µε την «κατωτερότητά» τους, αποφασίζουν να µεταναστεύσουν προκειµένου να αναζητήσουν εργασία σε άλλες χώρες, επιθυµώντας να ξεφύγουν από βίαια οικογενειακά περιβάλλοντα αλλά και να ζήσουν σε µία χώρα όπου οι γυναίκες είναι ισότιµες µε τους άνδρες. Σύµφωνα µε τον Ο.Η.Ε., η διεθνική 29 σωµατεµπορία είναι µία µορφή βίας κατά των γυναικών. Οι γυναίκες θύµατα υπόκεινται σε πολλαπλές παραβιάσεις των ατοµικών τους δικαιωµάτων καθώς και σε ψυχολογική, σωµατική και σεξουαλική βία µε κύριο στόχο τον εξαναγκασµό τους στην πορνεία. ∆ιαβιούν σε απάνθρωπες συνθήκες που χαρακτηρίζονται από την άσκηση εναντίον τους ακραίων µορφών βίας που µπορεί να καταλήξει και σε θάνατο. Οι γυναίκες δεν έχουν δικαίωµα να ελέγξουν το παραµικρό που αφορά στη ζωή τους. ∆εν µπορούν να ελέγξουν το κορµί τους, αν θα φάνε, πότε θα κοιµηθούν, αν θα έχουν ιατρική περίθαλψη ή προσωπική ζωή. Η διεθνική σωµατεµπορία, µαζί µε τη διακίνηση όπλων και ναρκωτικών, αποτελούν τις τρεις πιο επικερδείς µορφές οργανωµένου εγκλήµατος. Συνοψίζοντας, η διεθνική σωµατεµπορία είναι ένα έντονο κοινωνικό πρόβληµα που πρέπει να αντιµετωπιστεί µέσω ενός αυστηρού θεσµικού πλαισίου που θα εφαρµόζεται από το κράτος.

{

{

Το γνωστό σε όλους µας στυλό “Bic” έχει µεγάλη ιστορία, όµως δεν ήταν το πρώτο που παράχθηκε. Ο δηµιουργός του, Μαρσέλ Μπικ, βασίστηκε σε ένα προγενέστερο µοντέλο, που είχε αναπτυχθεί από κάποιον που αναζήτησε έναν καλύτερο τρόπο γραψίµατος. Το πρώτο δίπλωµα ευρεσιτεχνίας για στυλό διαρκείας χορηγήθηκε το 1888, αντιµετώπισε, ωστόσο, πρόβληµα στο σύστηµα τροφοδοσίας µε µελάνι. Ακολούθησαν τουλάχιστον 350 ευρεσιτεχνίες, από τις οποίες καµία δεν κατάφερε να λύσει το πρόβληµα αυτό. Τελικά, το πρώτο λειτουργικό στυλό διαρκείας 28 σχεδιάστηκε το 1938 από τον Λάζλο Μπιρό, ο οποίος είχε απηυδήσει από τις πένες που ήθελαν συνέχεια γέµισµα µε µελάνι και είχαν συχνά διαρροές, µε αποτέλεσµα να λερώνονται τα χαρτιά του. Επισκεπτόµενος ένα τυπογραφείο, συνέλαβε την ιδέα να χρησιµοποιήσει µελάνι τυπογραφείου στο στυλό, το οποίο στέγνωνε γρήγορα και δεν έκανε µουντζούρες. Όµως, το µελάνι ήταν αρκετά πηχτό και ο Μπιρό σκέφτηκε

{

ΣΤΥΛΟ ΔΙΑΡΚΕΙΑΣ


Η ιερή πράξη της αναδοχής…

αποτέλεσµα να µην τίθεται καν ζήτηµα γονικής

της αναδοχής ανηλίκου, αυτή συστήνεται α)

µέριµνας ή επιµέλειάς τους.

είτε από τους ίδιους τους γονείς, µε σύµβαση µε

Η

αναδοχή

ανηλίκου

αποσκοπεί

στην

προστασία των προσωπικών συµφερόντων του τέκνου, κατά συνέπεια, κατάλληλοι για

και προφορική, όταν αυτοί αισθάνονται ότι δεν

να γίνουν ανάδοχοι γονείς προκρίνονται

µπορούν να ανταποκριθούν στην πραγµατική

οικογένειες αποτελούµενες από συζύγους µε ή χωρίς παιδιά ή, σε εξαιρετικές περιπτώσεις,

φροντίδα του ανήλικου τέκνου, οπότε υπάρχει

µεµονωµένα άτοµα (άγαµα ή διαζευγµένα

η υποχρέωση αναγγελίας της σύµβασης

ή χήρα) αντίστοιχα µε ή χωρίς παιδιά, όταν

αναδοχής στην αρµόδια κοινωνική υπηρεσία,

είναι συγγενείς εξ’ αίµατος ή εξ’ αγχιστείας

β) είτε από τον επίτροπο, µε σύµβαση µε τους

οποιουδήποτε βαθµού µε τον ανήλικο. ∆ηλαδή, εν προκειµένω, µεταξύ περισσοτέρων

ανάδοχους γονείς, η οποία µπορεί να είναι και προφορική, όταν αυτός κρίνει ότι δεν µπορεί

λεγόµενη συγγενική αναδοχή. Περαιτέρω, η

να ανταποκριθεί για κάποιο χρονικό διάστηµα

επιτρέπεται εφόσον οι ανάδοχοι γονείς α) είναι ηλικίας από τριάντα έως εξήντα ετών και έχουν

{

{ {

υποψηφίων ανάδοχων γονέων, προτιµάται η τοποθέτηση ανηλίκου σε ανάδοχους γονείς

30

τους ανάδοχους γονείς, η οποία µπορεί να είναι

στην πραγµατική φροντίδα του ανηλίκου, 31

{

Επιμελείται η Φλιτζανή Μαριλένα

οπότε απαιτείται άδεια του δικαστηρίου και

διαφορά ηλικίας από τον ανήλικο τουλάχιστον

προηγούµενη γνωµοδότηση του εποπτικού

Μόλις τον Ιούλιο του έτους 2009, δηµοσιεύτηκε

φυσικής του οικογένειας ή του επιτρόπου. Η

δεκαοκτώ έτη, αλλά όχι περισσότερο από

στην

το

αναδοχή ανηλίκου λειτουργεί απλά προσωρινά

συµβουλίου, ενώ αν το τελευταίο αρνείται

πενήντα χρόνια, β) έχουν καλή ψυχική,

Προεδρικό ∆ιάταγµα υπ’ αριθµ. 86, µε θέµα

και συµπληρωµατικά προς τη γονική µέριµνα

διανοητική και σωµατική υγεία και ιδίως δεν

την οργάνωση και λειτουργία του θεσµού της

και την επιτροπεία, οι οποίες εξακολουθούν

πάσχουν από χρόνια µεταδοτικά νοσήµατα,

το δικαστήριο µπορεί να δώσει άδεια και µε

αναδοχής ανηλίκων.

να ασκούνται όπως και πριν την αναδοχή.

γ) δεν έχουν καταδικαστεί τελεσίδικα ή δεν

µόνη την αίτηση του επιτρόπου, γ) είτε από το

Με τον όρο αναδοχή ανηλίκων νοείται η

Βέβαια, αυτό που πρέπει να λεχθεί, είναι

εκκρεµεί σε βάρος τους ποινική δίωξη για

πραγµατική φροντίδα του ανηλίκου, την οποία

ότι στην πράξη, η αναδοχή ανηλίκου

αδικήµατα που αφορούν τη ζωή, την υγεία

∆ικαστήριο αυτεπάγγελτα, όταν εµφανίζονται

δεν δύναται να προσφέρουν οι γονείς του ή ο

αφορά περιπτώσεις έκθετων, ορφανών ή

και τα ήθη ανηλίκου τέκνου και δ) έχουν

επίτροπος, µε αποτέλεσµα αυτή να ανατίθεται

εγκαταλελειµµένων παιδιών και από τους δύο

αποδεδειγµένα τη δυνατότητα να καλύψουν

γονέων ή του επιτρόπου που τους εµποδίζουν

από τους τελευταίους ή το δικαστήριο σε τρίτα

γονείς τους ή προκειµένου περί εκτός γάµου µη

τα βασικά έξοδα διατροφής, µόρφωσης και

να ασκούν κατά τρόπο ικανοποιητικό τη γονική

πρόσωπα, πάντοτε σύµφωνα µε γνώµονα το

αναγνωρισµένων τέκνων, από τη µητέρα τους,

ιατρικής περίθαλψης του ανάδοχου τέκνου,

συµφέρον του ανηλίκου τέκνου. Στην αναδοχή

κακοποιηµένων ή παραµεληµένων από τους

διαθέτοντας επαρκείς προς τούτο οικονοµικούς

ανηλίκων, δηλαδή, δε µεταβάλλονται οι

γονείς τους ή άλλους συνοικούντες, καθώς

πόρους

έννοµες σχέσεις µεταξύ του ανηλίκου και της

και ανηλίκων που διαβιούν σε ιδρύµατα, µε

φροντίδα. Όσον αφορά τον τρόπο σύστασης

Εφηµερίδα

της

Κυβερνήσεως

και

καταβάλλοντας

προσωπική

να γνωµοδοτήσει ή γνωµοδοτεί αρνητικά,

σοβαρά προβλήµατα και των δύο φυσικών

µέριµνα, µετά από βεβαίωση της αρµόδιας κοινωνικής υπηρεσίας και πάντα προς το συµφέρον του ανηλίκου τέκνου. Συνεχίζεται...


Επιμελείται η Χαραλαμπάκη Εύα

Επιμελείται η Χαραλαμπάκη Εύα

Περιβάλλον

Στο ξωκλήσι Στο μικροσκοπικό, σαν το κουκλίστικο

Καθώς αυξάνεται η θερµοκρασία, η γη εκπέµπει τη θερµική ενέργεια (υπέρυθρη ακτινοβολία) πίσω στην ατµόσφαιρα. Ένα ποσοστό αυτής της θερµότητας απορροφάται από αέρια, όπως το διοξείδιο του άνθρακα (CO2), το µεθάνιο (CH4), το υποξείδιο του αζώτου (N2O), το όζον (O3) και οι υδρατµοί. Τα αέρια αυτά είναι γνωστά και ως αέρια του θερµοκηπίου.

λειτουργούν ως κουβέρτα ή ως

32

θερµοκήπιο και εγκλωβίζουν τη

θερµότητα

στην

ατµόσφαιρα, απ��τρέποντας την αντανάκλασή της πολύ µακριά από τη γη. ∆ιατηρούν, έτσι, τη µέση θερµοκρασία της γης στους 15°C περίπου: αυτή η θερµοκρασία είναι επαρκής για τη διατήρηση Το κλίµα της γης διαµορφώνεται από µια συνεχή ροή ενέργειας από τον ήλιο. Θερµική ενέργεια, η οποία προέρχεται από τις ακτίνες του ήλιου, διέρχεται µέσα από την ατµόσφαιρα και θερµαίνει την επιφάνεια της γης. Με αυτόν τον τρόπο, οι άνθρωποι λαµβάνουµε θερµότητα από τον ήλιο, που είναι απαραίτητη για να επιβιώνουµε στη γη.

της ζωής στον πλανήτη µας. Χωρίς αυτά τα αέρια, η µέση θερµοκρασία της γης θα ήταν περίπου - 18°C, θερµοκρασία που είναι πολύ χαµηλή για τη διατήρηση ζωής. Αυτό το φυσικό φαινόµενο θέρµανσης είναι γνωστό και ως «φαινόµενο του θερµοκηπίου».

εκκλησάκι, χωμένο λες μες την κατάφυτη κοιλάδα, στης Παναγιάς τη Χάρη αφιερωμένο,

βρεθήκαμε απόγευμα γλυκό του Σεπτεμβρίου. Άνθρωποι απλοί με την κατάνυξη στο βλέμμα και με τους άρτους της ευγνωμοσύνης, ήρθαν σεμνά για να τιμήσουν

των Ουρανών την Πλατυτέρα.

Κι εκεί ανάμεσα στα δέντρα, τα λουλούδια, το ευεργετικό το αεράκι, το ευωδιαστό θυμίαμα,

τα λόγια του αγαθού λευίτη, οι ψαλμωδίες, συνθέταν μια γωνιά του Παραδείσου. Κι ένιωθες μια πρωτόγνωρη γαλήνη σα να’σουν δίπλα στο Δημιουργό της φύσης και δικό σου,

αφού αναπόσπαστό της μέλος είσαι κι ας το παραγνωρίζεις θεληματικά

και καθημερινά αυτοκαταστρέφεσαι.

{

σε φυσικές συγκεντρώσεις στην ατµόσφαιρα,

{

Αυτά τα αέρια που ούτως ή άλλως βρίσκονται

{

Οι ποσότητες αερίων του θερµοκηπίου που εκλύονται στην ατµόσφαιρα έχουν αυξηθεί ανησυχητικά τις τελευταίες δεκαετίες λόγω των εντεινόµενων ανθρωπογενών δραστηριοτήτων παγκοσµίως. Αυτό έχει ως αποτέλεσµα να παγιδεύεται στην ατµόσφαιρα θερµότητα, η οποία αλλιώς εκλύεται στο διάστηµα, οπότε ενισχύεται το «φαινόµενο του θερµοκηπίου» ή αλλιώς «η υπερθέρµανση του πλανήτη».

33

{

Το φαινόµενο του θερµοκηπίου


Κοµπόστ Μαγειρεµένα φαγητά: Θέλουν ειδικά συστήµατα κοµποστοποίησης Μαλλιά: Όλες οι τρίχες µπορούν να κοµποστοποιηθούν, είτε είναι δικές µας, είτε των κατοικίδιων ζώων µας. Τα µαλλιά είναι πλούσια σε άζωτο.

Αναγνωστικό

της τελευταίας σελίδας Το σοφό τεστ του Σωκράτη

Μέταλλα: ∆εν κοµποστοποιούνται. Ανακυκλώστε τα.

- Ας δοκιμάσουμε τώρα το δεύτερο φίλτρο, αυτό της καλοσύνης. Αυτό που πρόκειται να μου πεις για τον μαθητή μου είναι κάτι καλό;

Μύγες: Είναι πιθανό, όταν ανοίξετε το καπάκι του κοµπόστ σας, να δείτε στην επιφάνειά του µικρά µυγάκια. Αφήστε για µερικά 24ωρα ανοιχτό το καπάκι και θα εξαφανιστούν. Μύκητες: Στο σωρό του κοµπόστ αναπτύσσονται µύκητες, οι οποίοι βοηθούν στην αποσύνθεση των υλικών µας. Μπορεί να αναπτυχθούν και µανιτάρια, τα οποία δεν τα τρώµε.

{

34

Μυρωδιές: Αν ο σωρός του κοµπόστ σας έχει άσχηµη µυρωδιά, προσθέστε χαρτίχαρτόνι, υπολείµµατα ξύλου και ανακατέψτε το. Όστρακα-Τσόφλια αυγών: Το ασβέστιο που περιέχεται στα όστρακα (µύδια, καβούρια, πεταλίδες, στρείδια, γαρίδες) και στα τσόφλια των αυγών, βοηθά στην εξουδετέρωση της οξύτητας του κοµπόστ µας. Θα πρέπει να τα θρυµµατίσουµε µε ένα σφυράκι ή ένα σπαστήρα και να τα ενσωµατώσουµε στο κοµπόστ. Όσο πιο λεπτή σκόνη τα κάνουµε, τόσο καλύτερα και γρηγορότερα θα ενσωµατωθούν. Πλαστικό: ∆εν κοµποστοποιείται. Ανακυκλώνεται. Ρούχα: Μόνον αυτά που είναι από φυσικά υλικά (βαµβάκι, λινάρι, µετάξι, µαλλί, γιούτα) µπορούν να χρησιµοποιηθούν. Κόψτε τα σε µικρά κοµµάτια για να βοηθήσετε στη γρήγορη αποσύνθεσή τους. Σαλιγκάρια ή Γυµνοσάλιαγκες: Στο σωρό του κοµπόστ µας θα δούµε σαλιγκάρια και γυµνοσάλιαγκες να τρώνε τα υπό αποσύνθεση λαχανικά. Τους αφήνουµε να συνεχίσουν να ζουν και να τρέφονται από το κοµπόστ µας. Σκόνη: Η σκόνη από το σκούπισµα του σπιτιού µας, της αυλής µας και από τον κάδο της ηλεκτρικής µας σκούπας, µπορεί να προστεθεί στο σωρό του κοµπόστ.

“- Τριπλή διύλιση;” ρώτησε με απορία ο γνωστός του. - Ναι, πριν μου πεις τι άκουσες για το μαθητή μου, θα ήθελα να κάτσουμε για ένα λεπτό να φιλτράρουμε αυτό που θέλεις να μου πεις. - Το πρώτο φίλτρο είναι αυτό της αλήθειας. Είσαι, λοιπόν, εντελώς σίγουρος ότι αυτό που πρόκειται να μου πεις είναι αλήθεια;

- Καλό; Όχι το αντίθετο μάλλον... - Άρα, συνέχισε ο Σωκράτης, θέλεις να πεις κάτι κακό για τον μαθητή μου, αν και δεν είσαι καθόλου σίγουρος ότι είναι αλήθεια. Ο γνωστός του έσκυψε το κεφάλι από ντροπή και αμηχανία. - Παρόλα αυτά, συνέχισε ο Σωκράτης, μπορείς ακόμα να περάσεις το τεστ γιατί υπάρχει και το τρίτο φίλτρο, της χρησιμότητας. Είναι αυτό που θέλεις να μου πεις για τον μαθητή μου κάτι που μπορεί να μου φανεί xρήσιμο σε κάτι; - Όχι δεν νομίζω... - Άρα λοιπόν, αφού αυτό που θα μου πεις δεν είναι ούτε αλήθεια, ούτε καλό, ούτε χρήσιμο, γιατί θα πρέπει να το ακούσω;

- Ε... όχι ακριβώς, απλά το άκουσα όμως και...

Ο γνωστός του έφυγε ντροπιασμένος, έχοντας πάρει ένα καλό μάθημα...

-Μάλιστα, άρα δεν έχεις ιδέα αν αυτό που θέλεις να μου πεις είναι αλήθεια ή ψέματα.

Μήπως είναι καιρός να βάλουμε κι εμείς αυτό το σοφό τεστ στη ζωή μας;

{

{

Μυρµήγκια: Αν υπάρχουν µυρµήγκια στο σωρό του κοµπόστ σας, ρίξτε του λίγο νερό για να τα αποµακρύνετε.

Μια μέρα, εκεί που ο μεγάλος αρχαίος Έλληνας φιλόσοφος Σωκράτης έκανε τη βόλτα του στην Ακρόπολη, συνάντησε κάποιον γνωστό του, ο οποίος του ανακοίνωσε ότι έχει να του πει κάτι πολύ σημαντικό που άκουσε για κάποιον από τους μαθητές του. Ο Σωκράτης του είπε ότι θα ήθελε, πριν του πει τι είχε ακούσει, να κάνουν το τεστ της “τριπλής διύλισης”.

35

{

γράφει η Σμαρώ Σταφυλάκη


Ιδιοκτησία - Έκδοση

Σύνδεσµος Μελών Γυναικείων Σωµατείων Ηρακλείου & Ν.Ηρακλείου Μεραµβέλου 56, Τ.Κ. 71202, Ηράκλειο τηλ./fax: 2810242121 e-mail: ksenona@hotmail.com, www.kakopoiisi.gr

ΥΝΔΕΣΜΟΣ ΜΕΛΩΝ Διοικητικό Συµβούλιο ΑΙΚΕΙΩΝ ΣΩΜΑΤΕΙΩΝ Παχιαδάκη Μαίρη: Πρόεδρος ΑΚΛΕΙΟΥ ΚΑΙ ΝΟΜΟΥ Μεταξά Θεανώ: Α΄ Αντιπρόεδρος ΗΡΑΚΛΕΙΟΥ Σαββοπούλου Μαίρη: Β΄ Αντιπρόεδρος Σταφυλάκη Σµαρώ: Γραµµατέας Στεφανίδη Ελένη: Ταµίας Στάθογλου Ελένη: Δηµ. Σχέσεων

{ {

36

Αντωνακάκη Βίλµα: Μέλος Βαρανάκη Μάγια: Μέλος Καραταράκη Ευαγγελία: Μέλος Μαρκοδηµητράκη Φρόσω: Μέλος Νεοφώτιστου Μαρία: Μέλος Τσιριγωτάκη Μάρω: Μέλος Σύνδεσµος µε τον Ξενώνα Σεγρεδάκη Αργυρώ

Εξελεγκτική επιτροπή: Καρκαβάτσου Ρέα - Ελευθερία, Οικονοµοπούλου Πόπη, Στιβακτάκη Πόπη Αναπληρωµατικά µέλη: Αντωνακάκη Μαρία, Πλακιωτάκη Ειρήνη, Φλυτζανή Μαριλένα

.,

Χρήσιµες Υπηρεσίες ƙLjƸǃǃǒ404ƙLjƸǃǃǒƛǂLJǓƻƸǛ Τηλ.:  ƤƼDŽǘDŽƸǛƺǀƸNJƾDŽƠƸǁdžLJdžǀƾǃǑDŽƾƙNjDŽƸǓǁƸǁƸǀNJdžƦƸǀƻǓ ƤƼDŽǘDŽƸǛLJƸǀƻǀdžǖiƩdžljLJǓNJǀNJǏDŽƗƺƺǑǂǏDŽw Τηλ.:  ƛljNJǓƸ Τηλ.: 


feb2013