Page 1

NR 3 (93) marzec 2014 r.

M I E S I Ę C Z N I K K R A J O W E J R A DY I Z B R O L N I C Z YC H Aktualna sytuacja w rolnictwie

KRIR złożyła podpisy do Sejmu RP

Afrykański pomór świń

P

Czytaj na stronie 2

O ochronie zdrowia zwierząt

Czytaj na stronie 3

Uprawa buraka cukrowego

Czytaj na stronie 3

W sprawie zmniejszenia kar za nieprzestrzeganie ustaw weterynaryjnych

Czytaj na stronie 4

Pierwsze posiedzenie Prezydium Copa-Cogeca

Czytaj na stronie 5

Z prac sejmowej i senackiej Komisji Rolnictwa i Rozwoju Wsi

Czytaj na stronie 6

Bezpieczeństwo przy stosowaniu i magazynowaniu nawozów

Czytaj na stronie 7

Rekordowa sprzedaż państwowej ziemi

Czytaj na stronie 8

Przywrócenie uboju rytualnego w Polsce ełnomocnik Komitetu Inicjatywy Ustawodawczej ustawy o zmianie ustawy o ochronie zwierząt, wiceprezes Krajowej Rady Izb Rolniczych Marek Borowski złożył w terminie wyznaczonym do Kancelarii Marszałka Sejmu RP ok. 140 tys. podpisów poparcia zmiany ustawy, która przywraca w Polsce ubój rytualny. Po zweryfikowaniu list w Biurze KRIR, szacujemy, że ok. 127 tys. podpisów zostało złożonych poprawnie. Następnie, kancelaria marszałka sejmu w ciągu 14 dni przeliczy głosy i po stwierdzeniu uzyskania wymaganej liczby prawidłowo złożonych podpisów marszałek sejmu w ciągu 3 miesięcy od wniesienia projektu wprowadzi projekt do pierwszego czytania. Prezes KRIR Wiktor Szmulewicz informując o złożeniu podpisów, podkreślił także, że „Jeżeli się komuś wydaje, że przez wprowadzenia zakazu polskie zwierzęta nie cierpią, to oznajmiam, że nadal cierpią i to więcej, bo są skazane na długi transport do rzeźni w krajach, gdzie można dokonać uboju rytualnego”. Jego zdaniem tracą na tym tylko rolnicy, gdyż muszą ponosić koszty transportu. Według prezesa KRIR, strata na sztuce bydła wynosi 1–1,5 tys. zł, czyli ok. 2 zł na kilogramie, ponieważ

P

rezydent RP 20 lutego podpisał ustawę o zmianie ustawy o płatnościach w ramach systemów wsparcia bezpośredniego, zapewniając możliwość terminowego rozpoczęcia przyjmowania przez biura powiatowe ARiMR wniosków o płatności bezpośrednie w 2014 roku. Jednak przyjęta ustawa odbiega w zasadniczy sposób od tego projektu, który był konsultowany w ramach konsultacji społecznych i zapowiadanego przez ministra rolnictwa i rozwoju wsi, że płatności bezpośrednie, w tym uzupełniające będą takie same jak w 2013 roku, kiedy rolnicy otrzymywali dopłaty uzupełniające do zbóż, roślin oleistych, wysokobiałkowych i motylkowatych oraz płatność zwierzęcą, a także płatności do chmielu, tytoniu i skrobi, finansowane z budże-

Fot. KRIR

Czytaj na stronie 2

Od lewej: Katarzyna Szczepaniak – dyrektor biura zarządu KRIR, Wiktor Szmulewicz – prezes KRIR oraz Marek Borowski – wiceprezes KRIR, pełnomocnik Komitetu Inicjatywy Ustawodawczej ustawy o zmianie ustawy o ochronie zwierząt o tyle spadły ceny żywca wołowego po wprowadzeniu zakazu uboju rytualnego. Prezes KRIR zwrócił także uwagę, że wiele ubojni, które specjalizowały się w takim uboju, musiało zaprzestać działalności i zwolnić ludzi oraz że w wielu kra-

jach UE taki ubój jest legalny i w Polsce, aby zachować jednakowe prawa konkurencji, nie powinno się wprowadzać ograniczeń. Projekt złożony przez KRIR jest identyczny z rządowym, który został odrzucony przez sejm w lipcu 2013 r.

Dopuszcza on ubój rytualny zwierząt dla celów religijnych bez ogłuszania oraz wprowadza zakaz stosowania tzw. klatek obrotowych podczas tego typu uboju. Opracowanie: KRIR

Ustawa o płatnościach w ramach systemów wsparcia bezpośredniego podpisana przez Prezydenta RP tu państwa. Płatności bezpośrednie będą przyznawane na nowych zasadach, a rolnicy nie będą już otrzymywali uzupełniającej płatności podstawowej oraz płatności zwierzęcej. Z tego powodu KRIR występował do prezydenta o niepodpisywanie ustawy i przywrócenie płatności UPO na dotychczasowych zasadach. Samorząd rolniczy w piśmie do Prezydenta RP nie podzielił poglądu resortu rolnictwa, że zlikwidowanie premii paszowej, jako płatności historycznej, nie spowoduje zmniejszenia opłacalności produkcji zwierzęcej. Zwykła kalkulacja wskazuje bowiem, że koszty produkcji bydła wzrosną. Jakkolwiek płatność

zwierzęca określana jest jako płatność historyczna, to jednak w odniesieniu do roku referencyjnego nie jest to znaczna zmiana w strukturze produkcji. Większość gospodarstw, które otrzymywały płatność paszową nadal zajmuje się hodowlą bydło mlecznego i mięsnego. Rolnicy produkujący bydło mięsne zostali w 2013 roku pozbawiani znacznego rynku zbytu przez wprowadzenie zakazu uboju rytualnego ponosząc straty średnio 3 zł/kg. Przepisy Rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 1307/2013 z 17.12.2013 r. ustanawiające przepisy dotyczące płatności bezpośrednich dla rolników

na podstawie systemów wsparcia w ramach Wspólnej Polityki Rolnej stanowią, że rolnicy w państwach członkowskich, które przystąpiły do Unii w dniu 1 maja 2004 r., otrzymują płatności bezpośrednie w ramach mechanizmu stopniowego dochodzenia do pełnych płatności. Ponadto, tym państwom członkowskim zezwolono na przyznawanie uzupełniających płatności krajowych płatności bezpośrednich. W Polsce na powyższe płatności nie wyraził zgody minister finansów pomimo wcześniejszych negocjacji na forum UE. Opracowanie: KRIR


2 PW

– M I E S I Ę C Z N I K K R A J O W E J R A DY I Z B R O L N I C Z YC H

marzec 2014 NR 3

DZIAŁANIA KRIR W ZWIĄZKU Z ASF Konferencja prasowa prezesa wraz z zarządem KRIR

Aktualna sytuacja w rolnictwie

W

dniu 05.03.2014 r. odbyła się konferencja prasowa prezesa wraz z zarządem Krajowej Rady Izb Rolniczych na temat bieżącej sytuacji w rolnictwie, w tym sytuacji na rynku wieprzowiny oraz ustawodawczej inicjatywy samorządu rolniczego odnośnie przywrócenia uboju rytualnego w Polsce. W związku ze składaniem wymaganych podpisów na podstawie ustawy z dnia 24 czerwca 1999 r. o wykonywaniu inicjatywy ustawodawczej przez obywateli (Dz.U. Nr 62, poz. 688) zaprezentowano aktualne działania Komitetu Inicjatywy Obywatelskiej Ustawy o zmianie ustawy o ochronie zwierząt. Prezes KRIR Wiktor Szmulewicz odniósł się także do aktualnej sytuacji na rynku wieprzowi-

ny mówiąc, że w jak najszybszym czasie Agencja Rezerw Materiałowych musi utworzyć rezerwy strategiczne dla mięsa wieprzowego

pochodzącego szczególnie z terenów Polski objętych strefą buforową. Możliwość taką daje utworzona w budżecie państwa rezerwa celo-

Stanowisko zarządu KRIR

W

Co więcej, panuje chaos informacyjny w tym zakresie, nie tylko nie ma szerokiej kampanii dla społeczeństwa, że spożycie mięsa wieprzowego jest całkowicie bezpieczne dla zdrowia ludzi (ponieważ wirus nie jest szkodliwy dla ludzi), ale także brak jest informacji dla rolników z konkretnymi wskazówkami, co powinni zrobić w rejonach zagrożonych wystąpieniem wirusa ASF oraz o koniecznej pomocy Rządu RP w tym zakresie. W wielu przypadkach powiatowi lekarze weterynarii podejmują różne, często sprzeczne decyzje. Ponadto, przetwórcy i eksporterzy zderzyli się z ogromnym problemem zakazu importu z Polski przez Rosję czy Chiny, co ma również ogromny wpływ na cenę mięsa na rynku krajowym. Biorąc powyższe pod uwagę, zarząd KRIR zwrócił się do prezesa Rady Ministrów z prośbą o specjalną pomoc dla tych producentów trzody chlewnej, którzy najbardziej odczuwają skutki wystąpienia wirusa ASF w Polsce, ale także przedstawienie przez pana premiera tej sprawy na Radzie Europy wspomagając działania ministra rolnictwa i rozwoju wsi, aby Unia Europejska wyasygnowała środki konieczne do podjęcia nadzwyczajnych środków wpierania na rynku wieprzowiny, o których

Stowarzyszenia Rzeźników i Wędliniarzy RP Piotra Ziemanna, którzy przedstawili najnowsze wyniki rozmów na temat skupu interwencyjnego. Zwrócili oni również uwagę, iż zarówno producentom, jak i przetwórcom zależy na natychmiastowym włączeniu do działania na rzecz branży mięsnej organów polskiej dyplomacji, w tym ministra spraw zagranicznych Radosława Sikorskiego, wicepremiera Janusza Piechocińskiego i premiera Donalda Tuska, gdyż obecna sytuacja jest autentycznie podbramkowa. – Na dzisiaj straty zarówno po stronie producentów, jak i przetwórców są równe i po trzech tygodniach sięgają po 200 mln zł. W związku z tym, że mamy zamknięte rynki Rosji, Chin, Korei i Japonii, konieczne jest jak najpilniejsze uruchomienie wszystkich dyplomatycznych dróg, którymi dysponujemy – dodał wiceprezes SRW RP. Opracowanie: KRIR

KRIR wnioskuje

Afrykański pomór świń związku z informacją o uzyskaniu dodatnich wyników badań na obecność przeciwciał oraz materiału genetycznego wirusa ASF u padłego dzika powodującego afrykański pomór świń, znalezionego w powiecie sokólskim w dniu 18 lutego 2014 r., co ma wpływ na drastyczną sytuację na rynku trzody chlewnej, w dniu 21 lutego 2014 r., zarząd KRIR zwrócił się do prezesa Rady Ministrów z apelem o podjęcie przez Radę Ministrów na najbliższym posiedzeniu decyzji o objęciu polskich producentów specjalną pomocą finansową w celu likwidacji skutków niezawinionej przez rolników, sytuacji na rynku wieprzowiny. W efekcie wiadomości o wystąpieniu na terytorium Polski wirusa ASF, na rynku wieprzowiny nastąpił nagły, nieuzasadniony spadek cen, z 6,20– 5,70 zł za kg do poziomu 4,0–3,60 zł za kg, z tendencją spadkową. Ponadto, np. w powiecie łosickim, i w wielu innych przylegających do miejsca, gdzie wykryty został wirus ASF wprowadzono zakaz przemieszczania zwierząt, co przy braku w tym powiecie ubojni spowodowało, że rolnicy zostali pozbawieni możliwości zbycia zwierząt, nawet po drastycznie niskich cenach. To samo dotyczy wielu gospodarstw z woj. podlaskiego, mazowieckiego i lubelskiego.

wa z przeznaczeniem na finansowanie działań w zakresie rezerw strategicznych na skutek zdarzeń, których nie można było przewidzieć ani im przeciwdziałać. Prezes KRIR zwrócił również uwagę na możliwość wyasygnowania przez UE środków koniecznych do podjęcia nadzwyczajnych środków wspierania na rynku wieprzowiny, o których mowa jest w Rozporządzeniu Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 1308/2013 z dnia 17 grudnia 2013 r. ustanawiającym wspólną organizację rynków produktów rolnych, tak jak było to w przypadku producentów warzyw po wystąpieniu bakterii E. coli, producentów drobiu po wystąpieniu wirusa ptasiej grypy czy producentów wołowiny po wystąpieniu choroby gąbczastego zwyrodnienia mózgu (BSE). Prezes KRIR do wspólnej konferencji zaprosił prezesa zarządu Głównego Stowarzyszenia Rzeźników i Wędliniarzy RP Janusza Rodziewicza oraz wiceprezesa

mowa jest w Rozporządzeniu Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 1308/2013 z dnia 17 grudnia 2013 r. ustanawiającym wspólną organizację rynków produktów rolnych, tak jak było to w przypadku producentów warzyw po wystąpieniu bakterii E. coli, producentów drobiu po wystąpieniu wirusa ptasiej grypy czy producentów wołowiny po wystąpieniu choroby gąbczastego zwyrodnienia mózgu (BSE). Samorząd rolniczy zawnioskował również do Rządu RP o specjalną kampanię informacyjną dla społeczeństwa oraz działania dyplomatyczne, które mogłyby wpłynąć na uregulowanie rynku wewnętrznego i zewnętrznego. Należałoby również wziąć pod uwagę wyasygnowanie środków z budżetu krajowego na podjęcie odpowiednich kroków w celu zredukowania populacji dzików, która w ostatnim czasie znacznie się zwiększyła i powoduje nie tylko duże szkody łowieckie w uprawach, a także dziki są nosicielami wirusa ASF. Wystąpienie zarządu KRIR przekazane również zostało do wiadomości wiceprezesa Rady Ministrów, ministra gospodarki , ministra finansów, ministra rolnictwa i rozwoju wsi oraz ministra środowiska. Opracowanie: KRIR

Utworzenie rezerw strategicznych dla mięsa wieprzowego

M

ając na uwadze wyniki badania laboratoryjnego potwierdzające znalezienie w badanej próbce dzika materiału genetycznego wirusa afrykańskiego pomoru świń (ASF) w Polsce oraz zadania realizowane przez Agencję Rezerw Materiałowych, o których mówi ustawa z dnia 29 października 2010 r. o rezerwach strategicznych (Dz.U. z 2010 r. Nr 229, poz. 1496, z późn. zm.), 5 marca 2014 r. zarząd Krajowej Rady Izb Rolniczych wystąpił do prezesa Agencji Rezerw Materiałowych z wnioskiem o pilne utworzenie rezerw strategicznych dla mięsa wieprzowego, pochodzącego szczególnie z terenów Polski objętych strefą buforową. Możliwość taką

daje utworzona w budżecie państwa rezerwa celowa z przeznaczeniem na finansowanie działań w zakresie rezerw strategicznych na skutek zdarzeń, których nie można było przewidzieć ani im przeciwdziałać. Kraj, w którym wystąpi ASF, narażony jest na bardzo duże koszty likwidacji ognisk choroby, straty ekonomiczne, a także wstrzymaniem obrotu i eksportu świń, mięsa wieprzowego oraz produktów pozyskiwanych od świń. Zachodzi zatem potrzeba złagodzenia zakłóceń w ciągłości dostaw służących funkcjonowaniu gospodarki i zaspokojeniu podstawowych potrzeb obywateli. Opracowanie: KRIR

Czasopismo Krajowej Rady Izb Rolniczych Ukazuje się raz w miesiącu. Wydawane na zlecenie Krajowej Rady Izb Rolniczych przez zespół „Tygodnika Poradnika Rolniczego”. Artykuły zamieszczone w „Polskiej Wsi” odzwierciedlają poglądy Krajowej Rady Izb Rolniczych, a redakcja “Tygodnika Poradnika Rolniczego” nie ma wpływu na ich treść. Kolportaż – czasopismo dostępne razem z „Tygodnikiem Poradnikiem Rolniczym”. Krajowa Rada Izb Rolniczych ul. Wspólna 30, 00-930 Warszawa Tel.: (22) 623 21 65, fax (22) 623 11 55; www.krir.pl Redaktor naczelna: Katarzyna Szczepaniak, e-mail: sekretariat@krir.pl


marzec 2014 NR 3

– M I E S I Ę C Z N I K K R A J O W E J R A DY I Z B R O L N I C Z YC H

PW

3

DZIAŁANIA KRIR W ZWIĄZKU Z ASF

W

związku z informacją o wykryciu wirusa Afrykańskiego Pomoru Świń (ASF) u padłego dzika, znalezionego w powiecie sokólskim w dniu 18 lutego 2014 r., Główny Lekarz Weterynarii w dniu 21 lutego 2014 r. wyznaczył obszar zagrożenia, na terenie którego wprowadzone zostały odpowiednie restrykcje, m.in. w zakresie hodowli świń i polowań na zwierzęta łow-

wają skutki wystąpienia wirusa ASF w Polsce, ale także o przedstawienie tej sprawy na Radzie Europy wspomagając działania ministra rolnictwa i rozwoju wsi, aby Unia Europejska wyasygnowała środki konieczne do podjęcia nadzwyczajnych środków wspierania na rynku wieprzowiny, o których mowa jest w Rozporządzeniu Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 1308/2013 z dnia 17 grud-

nego Inspektoratu Weterynarii, Inspekcji Jakości Handlowej Artykułów Rolno-Spożywczych, Państwowej Inspekcji Sanitarnej, wojewódzkich izb rolniczych, związków i organizacji rolniczych oraz związków i organizacji producentów i hodowców wieprzowiny, w celu ujednolicenia działań lobbingowych mających pomóc producentom i hodowcom trzody chlewnej w zaistniałej, dramatycznej sytuacji na rynku.

ASF – propozycja powołania komitetu kryzysowego ne. Środki wprowadzone na obszarze zagrożenia obejmującego powiaty województwa podlaskiego, mazowieckiego i lubelskiego, to m.in. zakaz przemieszczania świń (w tym wyprowadzania z gospodarstw i wprowadzania do gospodarstw), za wyjątkiem wyprowadzania świń z gospodarstwa (po uzyskaniu zgody Powiatowego Lekarza Weterynarii) do rzeźni znajdującej się na terenie ww. obszaru. Wobec zaistniałej sytuacji, zarząd KRIR w dniu 21 lutego 2014 r. przekazał swoje stanowisko w tej sprawie prezesowi Rady Ministrów, a do wiadomości wiceprezesowi Rady Ministrów ministrowi gospodarki, ministrowi finansów, ministrowi rolnictwa i rozwoju wsi oraz ministrowi środowiska wnioskując o specjalną pomoc dla tych producentów trzody chlewnej, którzy najbardziej odczu-

nia 2013 r. ustanawiającym wspólną organizację rynków produktów rolnych, tak jak było to w przypadku producentów warzyw po wystąpieniu bakterii E.coli, producentów drobiu po wystąpieniu wirusa ptasiej grypy czy producentów wołowiny po wystąpieniu choroby gąbczastego zwyrodnienia mózgu (BSE). Biorąc powyższe pod uwagę, w opinii samorządu rolniczego należy podjąć kolejne kroki, aby zapobiec pogłębieniu się kryzysu na rynku wieprzowiny, którego skutki mogą być długotrwałe i dotkliwe, zarówno pod względem ekonomicznym, jak i społecznym. Zarząd KRIR w piśmie w dniu 26.02.2014 r. zaproponował zatem utworzenie ogólnokrajowego komitetu kryzysowego, w którego skład weszliby przedstawiciele ministerstwa rolnictwa i rozwoju wsi, Głów-

Propozycja utworzenia komitetu kryzysowego została skierowana do ministra rolnictwa i rozwoju wsi, Głównego Inspektora Weterynarii, Inspekcji Jakości Handlowej Artykułów Rolno-Spożywczej, Państwowej Inspekcji Sanitarnej, wojewódzkich izb rolniczych, Federacji Branżowych Związków Producentów Rolnych, NSZZ RI „Solidarność”, ZZR „Samoobrona”, ZZR „Ojczyzna”, Związku Rolników, Kółek i Organizacji Rolniczych, Federacji Związków Pracodawców-Dzierżawców i Właścicieli Rolnych, CN ZZ Młodych Rolników, Stowarzyszenia Rzeźników i Wędliniarzy RP, Unii Producentów i Pracodawców Przemysłu Mięsnego UPEMI, Związku „Polskie Mięso”, PZHiPTCh „POLSUS”. Opracowanie: KRIR

Wirus ASF

Interwencja u Komisarza Ciolosa

W

związku z sytuacją dotyczącą przypadków wykrycia wirusa Afrykańskiego Pomoru Świń (ASF) i podjęcia działań zapobiegawczych i ochronnych ze strony Komisji Europejskiej, zawartych w Decyzji Wykonawczej Komisji z dnia 18 lutego 2014 roku dotyczącej niektórych tymczasowych środków ochronnych w odniesieniu do Afrykańskiego Pomoru Świń w Polsce (Dz. Urz. UE L 50 z dnia 20.02.2014 roku), 5 marca 2014 r. Krajowa Rada Izb Rolniczych wraz z NSZZ RI „Solidarność” wystąpiła do komisarza Daciana Ciolosa o podjęcie działań w kierunku ustanowienia środków wsparcia, o których mowa w Rozporządzeniu Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) Nr 1308/2013 z dnia 17 grudnia 2013 r. ustanawiającym wspólną organizację rynków produktów rolnych oraz uchylającym Rozporządzenia Rady (EWG) nr 922/72, (EWG) nr 234/79, (WE) nr 1037/2001 i (WE)

nr 1234/2007, w celu pomocy sektorowi mięsa wieprzowego celem przezwyciężenia negatywnych skutków wystąpienia wirusa ASF. Obecna sytuacja związana z wytępieniem ASF powoduje nie tylko drastyczne spadki cen, zahamowanie eksportu, ale także rzutuje na rozwój hodowli i produkcji mięsa wieprzowego powodując poważne zakłócenia na rynku oraz podważanie zaufania konsumentów do mięsa wieprzowego i jego produktów. W związku z tym, mając na uwadze los producentów mięsa wieprzowego, w nawiązaniu do dyskusji podjętej na posiedzeniu Komitetów Copa-Cogeca w dniach 20 i 21 lutego 2014 roku, KRIR wraz z NSZZ RI„Solidarność” zwróciła się o uruchomienie wszelkich dostępnych działań w celu przywrócenia eksportu wieprzowiny, w szczególności na rynki Unii Celnej, a także Chin i innych krajów trzecich oraz wprowadzenia mechanizmów mających na celu

zrekompensowanie producentom trzody chlewnej utraconych korzyści, w tym w szczególności: l   uruchomienia systemu rekompensat dla producentów świń, pozwalających na zrekompensowanie poniesionych strat i utraconych korzyści ze środków rezerwy, o której mowa w art. 226 rozporządzenia PE i Rady (UE) Nr 1308/2013 l   uruchomienie dopłat do prywatnego przechowywania, o których mowa w art. 17 i 18 Rozporządzenia PE i Rady (UE) Nr 1308/2013 oraz art. 4 Rozporządzenia Rady (UE) NR 1370/2013 z dnia 16 grudnia 2013 r. określającego środki dotyczące ustalania niektórych dopłat i refundacji związanych ze wspólną organizacją rynków produktów rolnych. Podjęcie powyższych działań pozwoli na zniwelowanie niekorzystnych zjawisk i zakłóceń w sektorze wieprzowiny. Opracowanie: KRIR

Wchodzą w życie nowe przepisy

N

O ochronie zdrowia zwierząt

owe przepisy dotyczą stosowania na terytorium Polski przepisów unijnych określających wytyczne sanitarne dla produktów ubocznych pochodzenia zwierzęcego, nieprzeznaczonych do spożycia przez ludzi, w tym mączek mięsno-kostnych oraz dotyczących zwalczania chorób zakaźnych zwierząt. Nowelizacja ustawy o ochronie zdrowia zwierząt oraz zwalczaniu chorób zakaźnych zwierząt, a także niektórych innych ustaw wprowadza nowy system kar za naruszenia przepisów odnoszących się do produktów ubocznych pochodzenia zwierzęcego i produktów pochodnych. Zamiast dotychczasowej odpowiedzialności karnej powiatowy albo graniczny lekarz weterynarii będą mogli nakładać, w drodze decyzji administracyjnej, kary pieniężne. Ich wysokość może dochodzić do trzydziestokrotności przeciętnego wynagrodzenia miesięcznego w poprzednim roku. Zmienione przepisy upoważniają też wojewodę do wydania, po uzgodnieniu z Głównym Lekarzem Weterynarii, rozporządzenia określającego granice terenów odosobnionych, na których mogą być stosowane bardziej liberalne wymagania dotyczące usuwania zwłok zwierząt. Obszary te to tereny, na których populacja zwierząt jest niewielka, a przedsiębiorstwa zajmujące się utylizacją są oddalone od siebie, przez co stosowanie standardowych metod utylizacji padłych zwierząt może być utrudnione. Dozwolone więc będzie ich usuwanie poprzez spopielenie i grzebanie, pod nadzorem urzędowym lekarza weterynarii.

Powiatowy lekarz weterynarii będzie mógł m.in. zakazać właścicielowi zwierząt gospodarskich ich przemieszczania, jeśli zajdzie uzasadnione podejrzenie, że zwierzęta te były żywione niedozwolonymi produktami ubocznymi pochodzenia zwierzęcego lub produktami pochodnymi. Ponadto, powiatowy lekarz weterynarii będzie mógł zakazać posiadaczowi produktów ubocznych pochodzenia zwierzęcego lub produktów pochodnych ich przemieszczania, zbywania lub udostępniania, jeśli prowadzi on działalność nielegalnie, bez jej zatwierdzenia lub rejestracji. W nowelizacji określono również wymagania dotyczące funkcjonowania laboratoriów prywatnych. Będą one mogły, po przejściu określonej procedury, przeprowadzać badania, których wyniki mają być równoprawne z wynikami badań urzędowych. Ponadto, nowelizacja upoważnia Głównego Lekarza Weterynarii do opracowywania programów zwalczania chorób zakaźnych zwierząt innych niż wymienione w ustawie. Będzie to mógł zrobić na wniosek organizacji zrzeszającej podmioty prowadzące działalność w zakresie utrzymywania zwierząt gospodarskich. Sejm uchwalił ustawę 22 listopada 2013 r. Prezydent podpisał ustawę 13 grudnia 2013 r. Przepisy weszły w życie 24 stycznia 2014 r. Opracowanie: KRIR na podstawie sejm.gov.pl.

KRIR ponownie w sprawie utrzymanie dopłat

Uprawa buraka cukrowego

W

iele państw członkowskich UE, w obawie o stabilność rynku, opowiada się za utrzymaniem systemu kwot co najmniej do roku 2020. W opinii wielu państw członkowskim, największą obawą w przypadku zniesienia kwotowania jest znaczna zmienność cenowa. Międzynarodowa Konfederacja Europejskich Producentów Buraków (CIBE) również jest przeciwna zniesieniu systemu kwotowania, argumentując to niebezpieczeństwem destabilizacji rynku i spodziewanym pogorszeniem sytuacji ekonomicznej sektora, które odczują zarówno producenci cukru, jak i plantatorzy.

Podobny pogląd prezentuje organizacja Copa-Cogeca, której członkiem jest Krajowa Rada Izb Rolniczych, a zdaniem której likwidacja kwot cukrowych spowoduje, iż zarówno plantatorzy buraków, jak i konsumenci w Unii będą narażeni na niestabilność cenową, porównywalną do występującej na rynku światowym. W związku z powyższym, 5 marca 2014 r. zarząd Krajowej Rady Izb Rolniczych ponownie zwrócił się do resortu rolnictwa o dalsze zabieganie o utrzymanie dopłat do upraw buraka cukrowego. Opracowanie: KRIR


4 PW

– M I E S I Ę C Z N I K K R A J O W E J R A DY I Z B R O L N I C Z YC H

marzec 2014 NR 3

W sprawie zmniejszenia kar za nieprzestrzeganie ustaw weterynaryjnych W dniu 7.02.2014 r. zarząd KRIR przesłał swoją opinię do przekazanych projektów aktów prawnych wnosząc uwagi i wątpliwości do projektów rozporządzeń dotyczących wysokości kar pieniężnych nakładanych w drodze administracyjnej za naruszenia dotyczące postępowania z produktami ubocznymi pochodzenia zwierzęcego i produktami pochodnymi określonymi w ustawach: o ochronie zdrowia zwierząt oraz zwalczaniu chorób zakaźnych oraz o paszach.

U

stawą z dnia 22 listopada 2013 r. (Dz.U.2014.29). zostały zniesione przepisy penalizujące jako występki lub wykroczenia, czyny stanowiące naruszenie przepisów dotyczących produktów ubocznych i pochodnych pochodzenia zwierzęcego. Wprowadzone zostały kary administracyjne nakładane przez urzędowych lekarzy weterynarii bez względu na to, czy podmiot popełnia wykroczenie świadomie lub nieświadomie. Biorąc udział w pracach legislacyjnych Parlamentu nad projektem ustawy nie negując sankcji nakładanych na producentów rolnych za świadome łamanie przepisów weterynaryjnych i fitosanitarnych, zwracaliśmy uwagę, iż przyjęcie takiego rozwiązania może doprowadzić do bankructwa wielu gospodarstw, które nie ze swojej winy wykorzystywały wyprodukowane przez przedsiębiorstwa niezgodnie z obowiązującymi przepisami produkty.  Odnośnie projektu rozporządzenia w sprawie wysokości kar pieniężnych za naruszenia określone w przepisach o paszach dotyczące

Dnia 6 lutego odbyło się posiedzenie Zespołu ds. szkód łowieckich powołanego przez samorząd rolniczy w związku z nasilającymi się problemami związanymi ze szkodami powodowanymi w uprawach rolnych przez dziką zwierzynę.

U

czestniczył w nim zarząd Krajowej Rady Izb Rolniczych i przedstawiciele wojewódzkich izb rolniczych oraz posłowie Z. Babalski, T. Kulesza, P. Walkowski, przedstawiciele ministerstwa środowiska, ministerstwa rolnictwa i rozwoju wsi, Polskiego Związku Łowieckiego.

postępowania z produktami ubocznymi pochodzenia zwierzęcego i produktami pochodnymi. Zgodnie z ustawowymi wytycznymi do wydania rozporządzenia, wysokość kar powinna być określona i zróżnicowana głównie od rodzaju lub kategorii zwierząt, z uwzględnieniem stopnia zagrożenia dla bezpieczeństwa zdrowia publicznego i zdrowia zwierząt, a nie od wielkości produkcji. W przedstawionym projekcie w § 3. zostały określone kary za stosowanie w produkcji pasz oddzielnie dla produktów pochodnych i ubocznych. Dla produktów pochodnych zostały określone w granicach od 28,5 tys. zł do maksymalnej wysokości określonej w ustawie 105 tys. zł. Natomiast dla produktów ubocznych w granicach od 5400 do 24 200 zł. Zdaniem samorządu rolniczego, proporcje powinny być odwrotne, gdyż biorąc pod uwagę występowanie i przenoszenie chorób, większym zagrożeniem dla zdrowia zwierząt, a tym samym ludzi, jest stosowanie w żywieniu produktów ubocznych niż pochodnych.

Ponadto zarząd KRIR, iż w określonych w projekcie przedziałach wagowych do 10, 100 i 1000 kg, proponowane wysokości kar są zbyt wysokie i nieadekwatne do naruszeń. Sprzeciw samorządu rolniczego budzi też fakt, iż wysokość kar jest taka sama dla podmiotów wytwarzających i wprowadzających je do obrotu, jak i dla gospodarstw wytwarzających pasze na własne potrzeby w oparciu o zakupione koncentraty i komponenty białkowe. Zarząd KRIR nie neguje nakładania sankcji na podmioty świadomie naruszające obowiązujące przepisy w zakresie produkcji pasz i stosujące w ich wytwarzaniu niedozwolone produkty. Jednakże w rozporządzeniu należałoby w znaczący sposób zróżnicować kary dla podmiotów produkujących pasze na własne potrzeby od podmiotów jednocześnie wprowadzających je na rynek. Z obecnego kształtu projektu wynika, iż duża wytwórnia pasz produkująca setki tysięcy ton paszy otrzyma kare w wysokości zaledwie 105 tys. zł, a małe gospodarstwo rolne utrzymujące np. kilka czy kilkanaście szt. świń lub bydła, dla których wyprodukowało 10 – 100 lub 1000 kg paszy, zostanie ukarane karą w wysokości odpowiednio 31 500 – 52.500 – 84 000 zł. Nadmieniamy, iż w przeciwieństwie do wytwórni pasz, gospodarstwo takie obejmą dodatkowe sankcje nakładane obligatoryjnie przez powiatowego lekarza weterynarii oraz kary pieniężne zgodnie z przepisami art. 85a znowelizowanej ustawy o ochronie zdrowia zwierząt oraz zwalczaniu chorób zakaźnych zwierząt.

 Odnośnie projektu rozporządzenia w sprawie wysokości kar pieniężnych za naruszenia określone w przepisach o ochronie zdrowia zwierząt oraz zwalczaniu chorób zakaźnych zwierząt dotyczące postępowania z produktami ubocznymi pochodzenia zwierzęcego i produktami pochodnymi. Podobne zastrzeżenia i wątpliwości samorząd rolniczy zgłasza do przedstawionego projektu rozporządzenia opracowanego na podstawie delegacji zawartej w art. 85a ust. 2 ww. ustawy. W projekcie zostały określone wysokości kar za naruszenia dotyczące: wytwarzania i wprowadzania do obrotu produktów pochodzenia zwierzęcego, postępowania z nimi oraz ich stosowania w żywieniu zwierząt oraz nawożeniu. Również w tym projekcie z załączonego uzasadnienia nie wynika, jakimi kryteriami projektodawca kierował się ustalając takie przedziały wagowe produktów czy ilości zwierząt oraz odpowiednio wielkości kar. Wydaje się, iż jednym wspólnym punktem odniesienia jest maksymalna wysokość kar, jako trzydziestokrotność lub piętnastokrotność kwoty przeciętnego wynagrodzenia miesięcznego w gospodarce narodowej. Koniecznym jest uzależnienie różnicowania kar, nie tyle w przedziałach wagowych, jak to określono w projekcie 0-10-100-1000 kg, a od sposobu postępowania z produktami, jakiego dokonał rolnik. Niedopuszczalne są w opinii samorządu rolniczego takie same kary za umieszczanie na rynku nawozów organicznych i polepszaczy

Posiedzenie Zespołu ds. szkód łowieckich

gleby, jak za ich stosowanie. W tym wypadku tylko podmiot sprzedający produkty wyprodukowane niezgodnie z przepisami powinien być karany, a nie nieświadomy podmiot dokonujący ich zakupu. Jednocześnie uważamy za konieczne niezbędne zmniejszenie wysokości kar przewidzianych dla gospodarstw. Zgodnie z art. 26e, gospodarstwa rolne, w przypadku stwierdzenia przez powiatowego lekarza weterynarii żywienia zwierząt niezgodnie z przepisami, będą dodatkowo ukarane poprzez obowiązek dokonania na swój koszt uboju zwierząt i ich utylizacji. Kary w proponowanej wysokości od 32 tys. zł dla gospodarstw utrzymujących np. 3 szt. cieląt lub 30 szt. warchlaków czy 90 kur, są nieproporcjonalne do skali produkcji i możliwości finansowych gospodarstw. To samo dotyczy nieprzestrzegania przepisów o nie informowaniu o lokalizacji rzeźni, jak również skarmiania roślin po oborniku lub polepszaczach gleby przed upływem karencji. Jednocześnie, ze względu, iż w postępowaniu administracyjnym kary mogą być łączone, uważamy za konieczne i niezbędne wprowadzenie przepisu, iż w przypadku popełnienia czynu stanowiącego więcej niż jedno naruszenie, wysokość kary pieniężnej jest równa wysokości kary określonej dla naruszenia, które podlega najsurowszej karze. Przedstawiając powyższe, samorząd rolniczy zawnioskował o wprowadzenie stosownych zmian w obu projektach. Opracowanie: KRIR

Tematem spotkania była analiza obecnego stanu prawnego szacowania szkód łowieckich w uprawach rolnych pod kątem diagnozy słabych stron systemu szacowania szkód oraz wskazanie przyczyn występujących problemów. Podczas dyskusji wszyscy uczestnicy wyrazili gotowość współpracy w celu wypracowania jednolitej instrukcji postępowania przy szacowaniu szkód łowieckich sygnowanej przez prezesa Krajowej Rady Izb Rolniczych i przewodniczącego zarządu głównego PZŁ Łowczego Krajowego. Kolejnym etapem pracy zespołu będzie przygotowanie zmian w przepisach ustawy Prawo łowieckie i rozporządzeniach wykonawczych. Opracowanie: KRIR


marzec 2014 NR 3

– M I E S I Ę C Z N I K K R A J O W E J R A DY I Z B R O L N I C Z YC H

W dniach 20–21 lutego 2014 r. w sekretariacie Copa-Cogeca odbyło się posiedzenie prezydium Copa i Cogeca.

P

o przyjęciu porządku dnia i sprawozdania z ostatniego posiedzenia prezydium zebrania omówiło następujące punkty porządku obrad: wymiana poglądów z Ignaciem Garcią Bercero, głównym negocjatorem TTIP, DG TRADE, Komisja Europejska, na temat trwających negocjacji między UE i USA – porozumienie o partnerstwie transatlantyckim w zakresie handlu i inwestycji (TTIP); informacje i wymiana poglądów na temat wdrażania reformy WPR; informacje na temat grup dialogu obywatelskiego w sektorze rolnym; debata z Pią Bucellą (dyrektor, DG ENVI) nt. platformy UE ds. dużych drapieżników oraz decyzja dot. udziału Copa-Cogeca w tej platformie. W posiedzeniu prezydium Copa-Cogeca wziął udział prezes Krajowej Rady Izb Rolniczych Wiktor Szmulewicz. Na wstępie sekretarz generalny przedstawił harmonogram prac nad porozumieniem handlowym pomiędzy Unią Europejską i Stanami Zjednoczonymi a następnie przekazał głos zaproszonemu gościowi, Ignacio Garcia Barcero. Główny negocjator z ramienia UE nadmienił, że oferty co do wymiany handlowej zostały przedstawione i należy się spodziewać, że podczas najbliższej rundy rozmów negocjacje będą trudniejsze. Przedstawiciele organizacji członkowskich pytali, jak amerykańscy partnerzy reagują na wymogi europejskie co do mięsa bez hormo-

nów i raktopaminy. Dobrostan zwierząt jest również bardzo istotnym elementem w europejskiej polityce rolnej, z którym amerykańscy partnerzy będą musieli się liczyć. Najważniejszą jednak kwestią, której domagają się europejscy rolnicy, to ochro-

problemy dotyczące definicji aktywnego rolnika, która w każdym kraju członkowskim odpowiada innej rzeczywistości oraz definicji młodego rolnika, którego status prawny jest bardzo zróżnicowany w krajach europejskich, co powoduje, że

W kwestii dotyczącej afrykańskiego pomoru świń przewodniczący Copa-Cogeca zaznaczył, że Europa musi mówić jednym głosem, biorąc również pod uwagę, że przez Polskę i Litwę prowadzi tranzyt z całej Europy. Marian Sikora dodał, że w tej sprawie musimy o tym mówić wspólnym głosem i nie dzielić się na słabsze i mocniejsze kraje unijne. Zaproszony gość z DG ENVI, Pia Bucella zapoznała uczestników prezydium z najnowszymi informacjami na temat prac platformy grupującej

na oznakowań geograficznych produktów regionalnych. W odpowiedzi Ignacio Garcia Barcero odpowiedział, że rolnictwo stanowi 10% pakietu w całości pertraktacji z USA i należy się liczyć z hipotezą, że strona amerykańska będzie chciała negocjować najlepsze warunki dla siebie. Teoretycznie amerykańskie organizacje rolnicze mogą zablokować negocjacje w Stanach Zjednoczonych i nie zgodzić się na warunki proponowane przez Europę, ale w praktyce jest to mało prawdopodobne. Następnie sekretarz generalny przedstawił informacje na temat harmonogramu prac na temat aktów delegowanych. Pismo skierowane do DG ENVI na temat roślin wiążących azot w glebie było przyjęte z wielką uwagą. Pozostają do rozwiązania

W związku z zakończonymi konsultacjami publicznymi II Projektu Zarysu Programu Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2014–2020 (PROW 2014–2020), w dniu 14 lutego zarząd Krajowej Rady Izb Rolniczych przedstawił swoje uwagi do ww. dokumentu.

P

5

ników, tylko w ubiegłym roku zginęło 4% owiec z powodu ataków wilków. Na terenie Czech występuje ten sam problem, szczególnie, jeśli chodzi o watahy wilków. W takiej sytuacji należy pomyśleć, w jaki sposób można zrekompensować rolników, jak chronić ludzi od wilków, bo nie należy zapominać, że wilki atakują również ludzi i potrafią się przemieszczać bardzo szybko w obrębie 40 km. We Francji liczba wilków wzrasta o około 20% na rok. Platforma, o której mówiliśmy, powinna raczej funkcjono-

Pierwsze posiedzenie Prezydium Copa-Cogeca w 2014 r. trudno znaleźć wspólny punkt odniesienia co do tej kwestii. Przewodniczący Copa-Cogeca zaznaczył, że jeśli akty delegowane nie będą się zgadzały z porozumieniem politycznym, które zostało zawarte pomiędzy krajami członkowskimi, to nie zostaną one poparte przez Copa-Cogeca. Pekka Pesonen przedstawił następnie uczestnikom prezydium informacje na temat reformy dotyczącej grup doradczych, które będą w przyszłości nosiły nazwę grup dialogu społecznego. Sekretariat uważnie obserwuje prace w tej kwestii i na bieżąco informuje wszystkie organizacje członkowskie. W wyniku tej reformy zostanie zredukowana liczba grup doradczych do 12 to jest jedyna oficjalna informacja, której udzieliła DG Agri.

zainteresowane strony w celu dyskusji i wymiany poglądów na temat dużych zwierząt drapieżnych. Przewidziane jest, że spotkania platformy będą odbywały się regularnie, można również rozmawiać i wymieniać poglądy na ten temat w grupach regionalnych. Dużo mówi się o ewentualnej reformie dotyczącej dużych zwierząt drapieżnych jednak na dzień dzisiejszy nie powstał żaden projekt w tej sprawie. Delegacje ze Szwecji i Hiszpanii podkreśliły, że rolnicy borykają się z problemami związanymi z atakami watah wilków na stada zwierząt hodowlanych. Niestety, organizacje środowiskowe nie pozwalają zareagować na tę sytuację. Delegacja z Estonii zaznaczyła, że problem dużych drapieżników jest kwestią często poruszaną przez rol-

Uwagi KRIR do II wersji PROW 2014–2020

rogram Rozwoju Obszarów Wiejskich 2014–2020 jest jednym z najważniejszych dokumentów stanowiących o rozwoju polskiego rolnictwa, nie tylko na najbliższe lata, ale będzie miał wpływ na najbliższe dziesięciolecia polskiego rolnictwa. Ponadto, może być ostatnim okresem ze znaczącą pomocą na rozwój obszarów wiejskich biorąc pod uwagę sytuację finansową i gospodarczą krajów UE. Dlatego samorząd rolniczy wyraził stanowisko, iż możliwe przesunięcie środków z II filara na I filar tj. na płatności bezpośrednie w wysokości 25% alokacji środków powinno

PW

być uwarunkowane zapewnieniem przez Rząd RP, w tym ministerstwo finansów, o maksymalnym dofinansowaniem PROW z budżetu państwa do 75% wysokości. Szczególnie, kiedy w 2014 r. minister finansów negatywnie ustosunkował się do projektu ustawy o płatnościach bezpośrednich, uniemożliwiając stosowanie krajowych płatności uzupełniających – pomimo że zgodnie z rozporządzeniem Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 1307/2013 z dnia 17 grudnia 2013 r. ustanawiającym przepisy dotyczące płatności bezpośrednich dla rolników na podstawie systemów wsparcia

w ramach Wspólnej Polityki Rolnej oraz uchylającym rozporządzenie Rady (WE) nr 637/2008 i rozporządzenie Rady (WE) nr 73/2009 – można je wypłacać w nowych państwach członkowskich. Zarząd KRIR podtrzymał swoje stanowisko, że II projekt PROW 2014–2020 w dalszym ciągu nie dostrzega regionalnego zróżnicowania potrzeb rolników. Dotyczy to zarówno ustalonych kryteriów dostępu jak i wysokości proponowanej pomocy. Powierzchnia gospodarstw na zachodzie i południu kraju jest diametralnie różna i skorelowana z ich siłą ekonomiczną. Świadczą o tym między innymi dane publikowane przez rachunkowość rolną FADN. Zamieszczona w projekcie PROW 2014–2020 informacja: „Przewiduje się możliwość przeprowadzania naborów wojewódzkich, z kryteriami uzupełnionymi o kryteria

zgodne z potrzebami zdefiniowanymi w danym województwie” – nie warunkuje podejścia regionalnego wręcz przeciwnie, budzi wątpliwości kto takie kryteria będzie ustalał i czy będzie dowolność w ich stosowaniu. Należy również określić koperty wojewódzkie na poszczególne działania i kryteria zastosowane do ich podziału. Ponadto, samorząd rolniczy podkreślił, że środki finansowe przeznaczone na PROW 2014–2020 powinny być skierowane na działania, które pozwolą polskim rolnikom konkurować na międzynarodowym rynku rolnym (np. dzięki inwestycjom w gospodarstwach rolnych, tworzeniu grup producentów rolnych), a także mniejszym gospodarstwom zapewnić dodatkowy dochód poprzez działania PROW, które spowodują skrócenie łańcucha żywnościowego.

wać regionalnie, ponieważ problemy z dużymi zwierzętami drapieżnymi są zróżnicowane regionalnie. We Francji odnotowuje się około 6 tysięcy ataków rocznie, co kosztuje około 15 mln euro, są to ogromne koszty, których w żaden sposób nie można zrekompensować. Na zakończenie Pia Bucella zaznaczyła, że rola platformy to wymiana poglądów. Przepisy w tej kwestii są już ustanowione przez prawodawców a ostateczną decyzję podejmują ministrowie. Ta platforma nie zmieni przepisów, nie ma ona pozycji, aby coś takiego zrobić. Pomoże ona zgromadzić wiedzę naukową. Opracowanie odpowiednich baz danych, które potem będą przedstawione krajom członkowskim, aby to one zadecydowały dalej co z tym problemem robić. Opracowanie: KRIR

Zarząd proponuje też zdefiniować na poziomie krajowym „aktywnego rolnika”, ponieważ proste odniesienie do art. 9 rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 1307/2013 z dnia 17 grudnia 2013 r. ustanawiającym przepisy dotyczące płatności bezpośrednich [...]nie jest wystarczające. Opiera się bowiem na wykazie negatywnym, tj. określającym komu nie przyznaje się płatności bezpośrednich. Dlatego proponuje się określić „rolnika aktywnego”, jako osobę fizyczną lub prawną lub jednostkę niemającą osobowości prawnej, która np. 25% przychodu osiąga z produkcji rolnej (bez dopłat bezpośrednich). Jako kryterium podziału środków na województwa zarząd KRIR zaproponował powierzchnię działek rolnych w danym województwie, do których wypłacane były JPO. Szczegółowe uwagi do działań PROW 2014–2020 są dostępne na stronie www.krir.pl. Opracowanie: KRIR


6 PW

– m i e s i ę c z n i k k r a j o w e j r a dy i z b r o l n i c z yc h

marzec 2014 NR 3

Z prac sejmowej i senackiej Komisji Rolnictwa i Rozwoju Wsi 18.02.2014 – Senat RP ■■informacja ministra rolnictwa i rozwoju wsi o aktualnej sytuacji ferm zwierząt futerkowych; ■■informacja ministra środowiska na temat stanu prac nad rozporządzeniem w sprawie listy roślin i zwierząt gatunków obcych, które w przypadku uwolnienia do środowiska przyrodniczego mogą zagrozić gatunkom rodzimym lub siedliskom przyrodniczym; ■■informacja ministra rolnictwa i rozwoju wsi na temat rozporządzenia Komisji (UE) nr 835/2011 z dnia 19 sierpnia 2011 r. zmieniającego rozporządzenie (WE) nr 1881/2006 z dnia 19 grudnia 2006 r., odnośnie najwyższych dopuszczalnych poziomów wielopierścieniowych węglowodorów aromatycznych w środkach spożywczych oraz jego skutków dla polskich producentów żywności; ■■informacja ministra zdrowia na temat rozporządzenia Komisji (UE) nr 835/2011 z dnia 19 sierpnia 2011 r. zmieniającego rozporządzenie (WE) nr 1881/2006 z dnia 19 grudnia 2006 r., odnośnie najwyższych dopuszczalnych poziomów wielopier-

ścieniowych węglowodorów aromatycznych w środkach spożywczych oraz jego skutków dla konsumentów.

19.02.2014 – Sejm RP ■■pierwsze czytanie poselskiego projektu ustawy o zmianie ustawy o izbach rolniczych oraz niektórych innych ustaw (druk nr 2053); ■■rozpatrzenie projektu dezyderatu w sprawie dopuszczalnych poziomów zanieczyszczeń w środkach spożywczych; ■■informacja MRiRW w sprawie wystąpienia afrykańskiego pomoru świń na terytorium Polski; ■■informacja ministrów: infrastruktury i rozwoju oraz rolnictwa i rozwoju wsi o finansowaniu i sposobie ujęcia zagadnień związanych z rolnictwem i rozwojem wsi w Umowie Partnerstwa oraz w Programach Operacyjnych Polityki Spójności w Polsce; ■■sprawy bieżące.

19.02.2014 – Senat RP ■■pierwsze czytanie projektu ustawy o zmianie ustawy o ochronie przyrody (cd.) (druk senacki nr 481).

20.02.2014 – Sejm RP ■■wspólne z Komisją Finansów Publicznych: ponowne rozpatrzenie – w trybie art. 47 ust. 3 regulaminu Sejmu – projektu ustawy o zmianie ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych oraz niektórych innych ustaw (druki nr 1640 i 1942).

21.02.2014 – Sejm RP ■■rozpatrzenie poprawek zgłoszonych w czasie drugiego czytania do projektu ustawy o zmianie ustawy o izbach rolniczych oraz niektórych innych ustaw (druki nr 2053 i 2147).

04.03.2014 – Senat RP ■■rozpatrzenie ustawy o zmianie ustawy o izbach rolniczych oraz niektórych innych ustaw (druk senacki nr 575, druki sejmowe nr 2053, 2147 i 2147-A).

05.03.2014 – Senat RP ■■pierwsze czytanie projektu ustawy o zmianie ustawy o ochronie przyrody (cd.) (druk senacki nr 481).

12.03.2014 – Sejm RP ■■informacja ministra rolnictwa i rozwoju wsi o aktual-

nych problemach związanych z przypadkami występowania afrykańskiego pomoru świń w Polsce oraz działaniach podejmowanych przez rząd w tym zakresie. ■■wspólne z Komisją Finansów Publicznych: ponowne rozpatrzenie – w trybie art. 47 ust. 3 regulaminu Sejmu – projektu ustawy o zmianie ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych oraz niektórych innych ustaw (druki nr 1640 i 1942.

13.03.2014 – Sejm RP ■■rozpatrzenie projektu dezyderatu w sprawie dopuszczalnych poziomów zanieczyszczeń w środkach spożywczych; ■■informacja ministra rolnictwa i rozwoju wsi o rynku środków ochrony roślin oraz o wdrożeniu

systemu integrowanej ochrony roślin w Polsce; ■■informacja Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi o udziale w pracach Rady Ministrów UE ds. Rolnictwa i Rybołówstwa w lutym 2014 r., w tym informacja nt. stanowiska państw Unii Europejskiej w sprawie przewidywanych działań po zniesieniu kwot mlecznych; ■■podkomisja nadzwyczajna do spraw zmian legislacyjnych dotyczących sprzedaży bezpośredniej produktów rolnych: informacja ministrów: rolnictwa i rozwoju wsi oraz Zdrowia o aktualnym stanie prac nad projektami rozporządzeń ułatwiających sprzedaż bezpośrednią produktów rolnych. Opracowanie: KRIR

Do Biura KRIR wpłynęły do konsultacji następujące projekty: ■■Projekt rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi zmieniającego rozporządzenie w sprawie szczegółowych warunków i trybu przyznawania pomocy finansowej w ramach działania „Wspieranie gospodarowania na obszarach górskich i innych obszarach o niekorzystnych warunkach gospodarowania; ■■Projekt rozporządzenia MRiRW w sprawie wysokości i sposobu uiszczania opłat za zadania wykonane przez okręgowe stacje chemiczno-rolnicze; ■■Projekt rozporządzenia MRiRW w sprawie wysokości opłaty za wydanie opinii o planie nawożenia oraz sposobu jej uiszczania, wraz z uzasadnieniami i oceną skutków regulacji; ■■Projekt rozporządzenia MRiRW zmieniający rozporządzenie w sprawie zwalczania chorób zakaźnych zwierząt akwakultury; ■■Projekt rozporządzenia MRiRW zmieniający rozporządzenie w sprawie wykazu chorób za-

kaźnych zwierząt, dla których sporządza się plany gotowości ich zwalczania; ■■Projekt rozporządzenia w sprawie wykazu produktów i grup produktów, dla których mogą być tworzone grupy producentów, dla których mogą być tworzone grupy producentów rolnych, minimalnej rocznej wielkości produkcji towarowej oraz minimalnej liczby członków grupy producentów rolnych; ■■Projekt rozporządzenia MRiRW zmieniającego rozporządzenie w sprawie określenia wysokości jednorazowego odszkodowania z tytułu wypadku przy pracy rolniczej choroby zawodowej oraz zasiłku chorobowego; ■■Poselski projekt ustawy o zmianie ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych o swobodzie działalności gospodarczej oraz o bezpieczeństwie żywności i żywienia; ■■Projekt rozporządzenia MF zmieniającego rozporządzenie w sprawie zwolnień od podat-

ku od towarów i usług oraz warunków stosowania tych zwolnień; ■■Propozycje regulacji prawnych, dotyczących obrotu nieruchomościami rolnymi; ■■Projekt rozporządzenia MRiRW zmieniającego rozporządzenie w sprawie zapobiegania wprowadzaniu i rozprzestrzenianiu się organizmów kwarantannowych; ■■Projekt rozporządzenia MRiRW uchylającego rozporządzenie w sprawie zwalczania i zapobiegania rozprzestrzenianiu się zachodniej kukurydzianej stonki korzeniowej; ■■Projekt rozporządzenia MRiRW zmieniającego rozporządzenie w sprawie liczby punktów, jaką przypisuje się stwierdzonej niezgodności oraz procentowej wielkości zmniejszenia płatności bezpośredniej, płatności cukrowej, płatności do pomidorów lub wsparcia specjalnego; ■■Projekt rozporządzenia Rady Ministrów zmieniającego rozporządzenie w sprawie zaka-

zu stosowania materiału siewnego odmian kukurydzy MON 810; ■■Projekt rozporządzenia zmieniającego rozporządzenie MRiRW w sprawie szczegółowych warunków i trybu przyznawania pomocy finansowej w ramach działania „Korzystanie z usług doradczych przez rolników i posiadaczy lasów; ■■Projekt rozporządzenia zmieniającego rozporządzenie MRiRW w sprawie szczegółowych warunków i trybu przyznawania pomocy finansowej w ramach działania „Odnowa i rozwój wsi” objętego Programem Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2007–2013; ■■Projekt rozporządzenia MRiRW w sprawie wzoru dokumentu handlowego stosowanego przy przewozie, wyłącznie na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej, produktów ubocznych pochodzenia z wierzęcego i produktów pochodnych; ■■Projekt rozporządzenia MRiRW zmieniającego rozporządzenie

w sprawie stawek dotacji przedmiotowych dla rożnych podmiotów wykonujących zadania na rzecz rolnictwa; ■■Projekt rozporządzenia MRiRW w sprawie sposobu ustalania weterynaryjnego numeru identyfikacyjnego; ■■Projekt rozporządzenia MRiRW zmieniającego rozporządzenie w sprawie stawek dotacji przedmiotowych dla rożnych podmiotów wykonujących zadania na rzecz rolnictwa; ■■Projekt rozporządzenia zmieniającego rozporządzenie MRiRW w sprawie mieszanek paszowych dietetycznych, stanowiącego wypełnienie delegacji art. 28 ust. 2 ustawy z dnia 22.07.2006 r., o paszach; ■■Projekt rozporządzenia zmieniającego rozporządzenie MRiRW w sprawie zawartości substancji niepożądanych w paszach, stanowiącego wypełnienie delegacji art. 15 ust. 4 ustawy z dnia 22 lipca 2006 r. o paszach. Opracowanie: KRIR


marzec 2014 NR 3

O

– M I E S I Ę C Z N I K K R A J O W E J R A DY I Z B R O L N I C Z YC H

7

Finansowanie z budżetu państwa składki emerytalno-rentowej dla osób sprawujących opiekę nad dzieckiem

d 1 września 2013 r. zarówno w systemie powszechnym (w ZUS), jak i w ubezpieczeniu społecznym rolników w ramach KRUS obowiązują przepisy znowelizowanej ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych (Dz.U. z 2013 r. poz. 983) umożliwiające finansowanie z budżetu państwa składek na ubezpieczenie emerytalno-rentowe w okresie sprawowania osobistej opieki nad dzieckiem. Nowelizacji ustawy z dnia 20 grudnia 1990 r. o ubezpieczeniu społecznym rolników (tj. Dz.U. 2013 r., poz. 1403 z późn. zm.) dokonano poprzez dodanie do przepisów o ubezpieczeniu emerytalno-rentowym art. 16a–16f. Z uwagi na wątpliwości dotyczące tych unormowań Kasa wyjaśnia: … komu przysługuje finansowana z budżetu państwa składka emerytalno-rentowa? W Kasie Rolniczego Ubezpieczenia Społecznego uprawnienie do finansowania składki emerytalno-rentowej, przysługujące w okresie sprawowania osobistej opieki nad dzieckiem własnym, swojego małżonka lub nad dzieckiem przysposobionym, dotyczy szerszego kręgu osób niż tylko tych podlegających ubezpieczeniu społecznemu rolników, a mianowicie obejmuje: l   rolników i domowników podlegających ubezpieczeniu emerytalno-rentowemu z mocy ustawy albo na wniosek, w tym również rolników lub domowników objętych tym ubezpieczeniem społecznym na podstawie art. 5a, tj. w związku z prowadzeniem dodatkowej poza-

rolniczej działalności, pod warunkiem jej zaprzestania albo zawieszenia wykonywania w okresie sprawowania osobistej opieki nad dzieckiem; l   rolników i domowników, którzy nie podlegają ubezpieczeniu społecznemu rolników, a także l   inne osoby będące członkiem rodziny rolnika lub domownika, które nie spełniają warunków do podlegania ubezpieczeniu społecznemu rolników. Osoby te mają prawo wyboru finansowania składki na ubezpieczenie emerytalno-rentowe w KRUS lub w ZUS. Istotne ustawowe zawężenie kręgu osób uprawnionych do skorzystania ze sfinansowania z budżetu państwa składki emerytalno-rentowej polega jedynie na tym, że przysługuje ono tylko jednemu z rodziców dziecka, pod warunkiem, że drugi rodzic nie korzysta z tych samych uprawnień w Kasie bądź w ZUS (na mocy art. 16 ust. 8 ustawy z dnia 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych). Okres finansowania składek z budżetu państwa Uprawnienie do finansowania składek na ubezpieczenie emerytalno-rentowe jest przyznawane na okres od dnia złożenia wniosku: l   do 3 lat, nie dłużej jednak niż do ukończenia przez dziecko 5. roku życia, l   do 6 lat, nie dłużej jednak niż do ukończenia 18. roku życia, w przypadku sprawowania opieki nad dzieckiem niepełnosprawnym, o ile zostaną spełnione dodatkowe wymogi, tj.:

l   w przypadku osób podlegających ubezpieczeniu emerytalno-rentowemu w KRUS zostanie złożony wniosek o finansowanie z dotacji budżetu państwa składki na ubezpieczenie emerytalno-rentowe w związku ze sprawowaniem osobistej opieki nad dzieckiem w przypadku osób dotychczas niepodlegających ubezpieczeniu emerytalno-rentowemu w KRUS, a także złożony zostanie wniosek o objęcie ubezpieczeniem emerytalno-rentowym i finansowanie składki na to ubezpieczenie z dotacji budżetu państwa, w związku ze sprawowaniem osobistej opieki nad dzieckiem (wzory obu wniosków do pobrania są dostępne w siedzibach terenowych jednostek Kasy i na stronie Biuletynu Informacji Publicznej KRUS w dziale Formularze i Wnioski – pod linkiem Ubezpieczenia); l   wnioskodawca przedłoży jednocześnie skrócony odpis aktu urodzenia dziecka, a w przypadku dziecka niepełnosprawnego – orzeczenie o niepełnosprawności lub stopniu niepełnosprawności; l   osoba sprawująca osobistą opiekę nad dzieckiem, która nie podlega innemu ubezpieczeniu społecznemu i nie posiada ustalonego prawa do świadczeń z ubezpieczeń społecznych, w tym do emerytury lub renty; a także rolnik lub domownik prowadzący jednocześnie pozarolniczą działalność gospodarczą lub współpracujący przy jej prowadzeniu, zaprzestanie prowadzenia tej działalności albo zawie-

Fundusz Składkowy USR

D

PW

Bezpieczeństwo przy stosowaniu i magazynowaniu nawozów

o podstawowych prac wykonywanych na polu wiosną należy wysiew nawozów. Nawozy stosujemy, aby uzyskać odpowiednie plony. Należy pamiętać jednak, aby nawozy stosować mądrze i rozważnie, w sposób, który nie zagraża zdrowiu ludzi i zwierząt, jak i środowisku oraz nie generuje niepotrzebnych kosztów. Ważne jest też przestrzeganie terminów, w których nawozy można zastosować. Nawozy to produkty przeznaczone do dostarczania roślinom składników pokarmowych lub zwiększania żyzności gleb. Należą do nich: l  nawozy mineralne, l  nawozy naturalne, l  nawozy organiczne, l  nawozy organiczno-mineralne, l  środki poprawiające właściwości gleby. Nawozy mineralne, które potocznie nazywane są nawozami sztucznymi, to substancje wydobywane z ziemi i przetworzone lub produkowane chemicznie, wzbogacające glebę w składniki mineralne niezbędne dla rozwoju roślin, poprawiające strukturę gleby lub zmieniające jej kwasowość. Nawozy naturalne (obornik, gnojówka, gnojowica) to odchody pochodzące od zwierząt gospodarskich, z wyjątkiem odchodów pszczół i zwierząt futerkowych, bez dodatków innych substancji.

Nawozy organiczne to nawozy wyprodukowane z substancji organicznej lub mieszanin substancji organicznych, w tym komposty, także komposty wyprodukowane z wykorzystaniem dżdżownic. Nawozy organiczno-mineralne to mieszaniny nawozów organicznych i mineralnych. Środki poprawiające właściwości gleby to substancje dodawane do gleby w celu poprawy jej właściwości lub jej parametrów chemicznych, fizycznych, fizykochemicznych lub biologicznych, z wyłączeniem dodatków do wzbogacania gleby wytworzonych wyłącznie z produktów ubocznych pochodzenia zwierzęcego. Do produkcji nawozów organicznych i organiczno-mineralnych wykorzystuje się różnego rodzaju odpady pochodzenia roślinnego i zwierzęcego, komposty, wermikomposty (komposty produkowane z wykorzystaniem dżdżownic), a także komunalne osady ściekowe z oczyszczalni ścieków. Największe zagrożenie dla zdrowia ludzi, zwierząt i środowiska, stanowią nawozy produkowane na bazie osadów ściekowych. Wykorzystanie osadów w rolnictwie, w postaci nawozów stanowi ogromne ryzyko skażenia mikrobiologicznego i parazytologicznego gleby, wód gruntowych i powierzchniowych, jak również uprawianych roślin. Do zanieczyszczeń biologicznych wprowadzanych wraz z nawoza-

mi organicznymi do środowiska należą: bakterie, wirusy, grzyby i formy inwazyjne pasożytów, głównie jelitowych. Uważa się, że od 0,5% do 5,0% populacji ludzi zakaża się poprzez ścieki i osady ściekowe. Wprowadzanie nawozów organicznych i organiczno-mineralnych do użyźniania gleb może prowadzić do zakażeń bakteryjnych, wirusowych i pasożytniczych u ludzi i zwierząt. Dlatego też ważne jest odpowiednie przechowywanie i stosowanie nawozów. Nawozy mineralne powinny być przechowywane w workach, które chronią produkty przed wilgotnością oraz uszkodzeniami mechanicznymi. Worki należy przechowywać na suchej podłodze, najlepiej wewnątrz magazynu lub na paletach umieszczonych na suchej ziemi z dobrym odwodnieniem. Należy również upewnić się, że w pobliżu nawozów nie będzie źródeł ciepła (lampy, kable, przenośniki taśmowe, urządzenia transportowe, urządzenia odprowadzające gazy spalinowe). Nie należy przeładowywać przestrzeni magazynowej. Nawozy przechowywane na zewnątrz należy przykryć paletami w celu ochrony przed zniszczeniem plandek i worków przez ptaki oraz w celu zabezpieczenia przed promieniowaniem UV. W przypadku samorozkładu należy miejsce zlać dużą ilością wody, przy użyciu masek tlenowych.

si jej wykonywanie bądź współpracę przy jej prowadzeniu w okresie sprawowania osobistej opieki nad dzieckiem; l   drugi rodzic nie korzysta z prawa do finansowania składek z tytułu sprawowania opieki nad dzieckiem w KRUS (albo z prawa do finansowania składek w ZUS, m.in. z tytułu pobierania zasiłku macierzyńskiego czy przebywania na urlopie wychowawczym). Inne składki opłacane są przez rolnika we własnym zakresie Przepisy przywołanej ustawy o zmianie ustawy o s.u.s. umożliwiają finansowanie z dotacji budżetu państwa wyłącznie składki emerytalno-rentowej. Jej miesięczna wysokość jest równa 10% emerytury podstawowej. Zatem, osoby objęte ubezpieczeniem społecznym rolników, w całym okresie korzystania z uprawnienia do finansowania składki emerytalno-rentowej w okresie sprawowania osobistej opieki nad dzieckiem, są zobowiązane do opłacania wymagalnej składki na ubezpieczenie wypadkowe, chorobowe i macierzyńskie, a także do opłacania składki na odrębne ubezpieczenie zdrowotne – co dotyczy płatników tych składek w gospodarstwach od 6 ha wzwyż, a także osoby ubezpieczone w działach specjalnych produkcji rolnej zgodnych z wykazem działów w załączniku do ustawy o ubezpieczeniu społecznym rolników. Oprac. KRUS

Wiele nawozów mineralnych traktowanych jest jako produkty niebezpieczne dla zdrowia, należy podczas ich stosowania przestrzegać podstawowych zaleceń producenta. W żadnym wypadku nie należy pozwolić, by preparat dostał się do dróg oddechowych, układu pokarmowego lub w pobliże oczu. Należy także unikać jego kontaktu z nagą skórą, stosując ubrania robocze oraz rękawice. W przypadku kontaktu skóry z preparatem należy jak najszybciej usunąć jego resztki, a miejsce przepłukać obficie wodą. Jeśli wystąpią oznaki podrażnienia lub zmiany skórne, należy jak najszybciej skontaktować się z lekarzem. Nie wolno bagatelizować środków ochrony osobistej podczas stosowania nawozów mineralnych, ponieważ nawozy mineralne mogą stanowić poważne zagrożenie dla zdrowia po przedostaniu się do organizmu człowieka. Po zakończonym wysiewie, warto pamiętać o recyklingu. Niepełnowartościowe nawozy, które nie są zmieszane z innymi produktami mogą być wykorzystywane zgodnie ze swoim przeznaczeniem, pod warunkiem przestrzegania odpowiednich przepisów. Zużyte worki należy opróżnić tak, aby usunąć wszelkie pozostałości. Puste worki, niebędące materiałem niebezpiecznym, podlegają recyklingowi. Testy wykazują, iż zawierają jedynie śladowe ilości nawozów i nie są niebezpieczne. Opracowanie: KRIR na podstawie T. Kłapeć, A. Cholewa „Zagrożenia dla zdrowia związane ze stosowaniem nawozów organicznych i organiczno-mineralnych” oraz publikacji na www.yara. pl pt. „Od produkcji do zastosowania. Właściwości oraz transport i składowanie nawozów Yara”.


str.

8

W 2013 r. Agencja Nieruchomości Rolnych sprzedała 147,7 tys. ha gruntów. Jest to najwyższy poziom sprzedaży od 2003 r. Średnia cena 1 hektara państwowej ziemi sprzedawanej przez Agencję w 2013 r. wyniosła 21 813 zł. Był to kolejny rok, w którym odnotowano systematyczny wzrost cen.

marzec 2014 NR 3

Rekordowa sprzedaż państwowej ziemi mości rolnych malał z roku na rok. W całym 2011 r. Agencja wydzierżawiła niecałe 11 tys. ha gruntów, w 2012 r. niewiele więcej, bo nieco ponad 11,5 tys. ha. Natomiast w 2013 r. wydzierżawiła 29,7 tys. ha i jest to 2,5-krotnie większa powierzchnia niż w 2012 r. Agencja, aby wydzierżawić taki areał przeprowadziła 2,4 tys. przetargów, tj. o 250% więcej niż w 2012 r. Zwiększenie tej formy zagospodarowania nieruchomości rolnych można uzasadnić między innymi wydzierżawieniem gruntów, które nie mogą być szybko sprzedane.

Sprzedaż nieruchomości z Zasobu Własności Rolnej Skarbu Państwa

Sprzedaż ziemi na poziomie prawie 148 tys. ha oznacza, że roczny plan został zrealizowany na poziomie 116%. Ten doskonały wynik to efekt przyspieszenia prywatyzacji majątku Zasobu Własności Rolnej Skarbu Państwa, a w szczególności sprzedaży gruntów rolnych na powiększenie gospodarstw rodzinnych. Sprzedaż nieruchomości Zasobu WRSP odbywa się w drodze przetargów ograniczonych i nieograniczonych oraz pierwszeństwa w nabyciu (bezprzetargowo), które przysługuje m.in. dzierżawcom. Rolnicy indywidualni mieli i nadal mają najlepsze w historii warunki nabywania państwowych gruntów od Agencji Nieruchomości Rolnych. Jednym z najważniejszych czynników mobilizujących do ich zakupu w 2013 roku była możliwość nabywania ich na zasadach preferencyjnych, szczególnie w kwestii oprocentowania. Do 31 grudnia 2013 r. rolnicy, którzy nabywali państwową ziemię w celu utworzenia lub powiększenia gospodarstwa rodzinnego, mogli korzystać m.in. z możliwości rozłożenia przez ANR płatności na roczne lub półroczne raty z oprocentowaniem w wysokości 2% rocznie, na okres do 15 lat, pod warunkiem, że jeszcze przed zawarciem umowy wpłacili co najmniej 10% ceny nieruchomości. Z tej pomocy państwa skorzystało w 2013 roku ponad 4600 rolników, którzy nabyli na preferencyjnych warunkach ponad 88 tys. ha. Natomiast od 1 stycznia 2014 r. wszystkie przywileje umożliwiające rolnikom zakup gruntów na powiększenie gospodarstw rodzinnych pozostały, łącznie z rozkładaniem przez ANR płatności na raty za zakupioną nieruchomość. Zmieniło się jednak oprocentowanie rat, które od 1 stycznia br. wynosi 3,75% (poziom stopy bazowej ogłaszanej przez KE powiększonej o 1 punkt procentowy).

Ceny państwowej ziemi Średnia cena 1 ha gruntów rolnych w 2013 r. wyniosła 21 813 zł

i w porównaniu ze średnią ceną za rok 2012 (19 288 zł za 1 ha) była wyższa o 13%. Ceny w najdroższych województwach, czyli opolskim, śląskim i mazowieckim, osiągnęły poziom ponad 30 tys. zł/ha, natomiast na terenie województw lubelskiego i małopolskiego były ponaddwukrotnie niższe i nie przekroczyły 15 tys. zł/ha. Na stosunkowo niskim poziomie nadal utrzymują się średnie ceny w województwach: podlaskim, podkarpackim i lubuskim. Warto odnotować, że ceny gruntów sprzedawanych przez Agencję rosną nieustannie od 2004 r., czyli od wejścia Polski do Unii Europejskiej.

Wykonanie planu finansowego w 2013 r. Od 2005 r. Agencja Nieruchomości Rolnych, zgodnie z art. 20 ust. 5c ustawy o gospodarowaniu nieruchomościami rolnymi Skarbu Państwa, odprowadza do budżetu państwa kwoty odpowiadające nadwyżce między środkami uzyskanymi z gospodarowania mieniem Zasobu, a środkami wydatkowanymi na realizację jej ustawowych zadań. W okresie od 2005 r. do końca 2013 r. Agencja Nieruchomości Rolnych wpłaciła do budżetu państwa kwotę 10 948 mln zł. Wpłaty ANR do budżetu państwa w 2013 r. wyniosły 1851,2 mln zł. Zgodnie z art. 16 ust. 4 ustawy z dnia 8 lipca 2005 r. o realizacji prawa do rekompensaty z tytułu pozostawienia nieruchomości poza obecnymi granicami Rzeczypospolitej Polskiej, od 2006 r. Agencja Nieruchomości Rolnych zasila Fundusz Rekompensacyjny, z którego realizowane są wypłaty rekompensat dla Zabużan.

W okresie od 2006 r. do końca 2013 r. Agencja Nieruchomości Rolnych wpłaciła do Funduszu Rekompensacyjnego kwotę 3059 mln zł. W 2013 r. ANR zasiliła Fundusz Rekompensacyjny kwotą 123,8 mln zł. Łącznie w 2013 roku Agencja wpłaciła do kasy państwa 1975 mln zł. Tym samym, w pełni zrealizowała zakładany plan finansowy. Od 2005 r. Agencja Nieruchomości Rolnych przekazała już do państwowej kasy łącznie ponad 14 miliardów złotych.

Przetargi ograniczone W 2013 r. zorganizowano ponad 4300 przetargów ograniczonych, niemal tyle samo, co rok wcześniej (4400). Jednak powierzchnia sprzedana w przetargach ograniczonych w 2013 r. wyniosła 38,2 tys. ha i była dwukrotnie wyższa w porównaniu do 2012 r. W odniesieniu do lat 2009–2011 jest to pięciokrotny wzrost liczby przetargów. Tak znaczne zwiększenie liczby przetargów jest wynikiem realizowanej polityki państwa w zakresie oferowania gruntów dla rolników powiększających gospodarstwa. Przy sprzedaży gruntów istotną rolę odgrywa tzw. czynnik społeczny (przedstawiciele rolników wskazani przez izbę rolniczą uczestniczący w komisjach przetargowych), którego zadaniem jest zabezpieczenie interesów rolników przez uniemożliwienie zakupu gruntów osobom do tego nieuprawnionym. W 2013 r. odstąpienia od przetargów z powodu podejrzeń o uczestnictwo osób nieuprawnionych, na wnioski izb rolniczych, miały miejsce w 194 przetargach na powierzchnię 4877 ha. Należy zwrócić uwagę, że

85% przypadków odstąpień dotyczyło woj. zachodniopomorskiego.

Realizacja 30 proc. wyłączeń z umów dzierżawy

Realizując ustawę z 16.09.2011 r. w zakresie wyłączeń 30% z umów dzierżawy podpisanych zostało 675 aneksów do umów na wyłączenie 77 453 ha. W stosunku do 409 umów na łączną powierzchnię 57 326 ha odrzucono zaproponowane warunki wyłączenia gruntów. Największy areał gruntów, zgodnie z podpisanymi aneksami do umów dzierżawy, został wyłączony w pierwszych dwóch latach działania ustawy (2012–2013) – prawie 50 tys. ha. W kolejnych latach będą to następujące powierzchnie: 2014 r. – 3,4 tys. ha, 2015 r. – 10,1 tys. ha, 2016 r. – 11,3 tys. ha, 2017 r. – 2,9 tys. ha. Tempo wyłączeń rozłożone jest w czasie m.in. ze względu na uczestnictwo dzierżawców w programach pomocowych finansowanych z udziałem środków Europejskiego Funduszu Rolnego na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich lub Europejskiego Funduszu Orientacji i Gwarancji Rolnej. Ustawa odroczyła przejęcie gruntów od dzierżawców realizujących programy do czasu ich zakończenia.

Dzierżawa gruntów rolnych Dzierżawa jest głównym kierunkiem nietrwałego rozdysponowania i zagospodarowania Zasobu Własności Rolnej Skarbu Państwa. Obecnie w dzierżawie jest jeszcze 1,25 mln ha gruntów, na podstawie ponad 63,7 tys. zawartych umów. W ostatnich latach udział dzierżaw w zagospodarowaniu nierucho-

Aktualny stan Zasobu Własności Rolnej Skarbu Państwa

W Zasobie pozostaje prawie 1,6 mln ha, w tym ponad 1,25 mln ha jest w dzierżawie, 304 tys. ha czeka na rozdysponowanie, a ok. 86 tys. ha znajduje się w innych formach nietrwałego rozdysponowania. Największe powierzchnie pozostające w Zasobie znajdują się na terenie województw: zachodniopomorskiego, wielkopolskiego, dolnośląskiego i warmińsko-mazurskiego. Warto zaznaczyć, że wśród gruntów Zasobu znajdują się takie, które z różnych przyczyn nie mogą zostać rozdysponowane, dlatego szacuje się, że „dyspozycyjny Zasób netto” wynosi ok. 860 tys. ha.

Plan na rok 2014 W 2014 r. ANR planuje sprzedać ogółem 125 tys. ha gruntów. Planuje się, że w 2014 r. przekazy zewnętrzne Agencji wyniosą łącznie 1878,2 mln zł, z tego do budżetu państwa wpłacone zostanie 1518,1 mln zł, natomiast do Funduszu Rekompensacyjnego 360,1 mln zł. W związku z bardzo dobrą sprzedażą w ubiegłym roku, przekazy zewnętrzne w 2014 roku będą wyższe od planowanych. Szacuje się. że kwota nadwyżki z tytułu rozliczenia rocznego zobowiązania wobec budżetu państwa za 2013 r., która zostanie odprowadzona w czerwcu 2014 r., wyniesie ponad 400 mln zł. Nieznana jest także wysokość dopłaty lub nadwyżki zobowiązania wobec Funduszu Rekompensacyjnego za 2013 r., która zostanie rozliczona w ciągu 14 dni po zatwierdzeniu sprawozdania finansowego ZWRSP przez ministra rolnictwa i rozwoju wsi. Biuro Rzecznika Prasowego

Polska Wieś nr 3/2014  

Miesięcznik Krajowej Rady Izb Rolniczych

Read more
Read more
Similar to
Popular now
Just for you