Page 1

46 PW

– M I E S I Ę C Z N I K K R A J O W E J R A DY I Z B R O L N I C Z YC H

grudzień 2014 NR 12

NR 12 (102) grudzień 2014 r.

M I E S I Ę C Z N I K K R A J O W E J R A DY I Z B R O L N I C Z YC H XV Posiedzenie Krajowej Rady Izb Rolniczych

Czytaj na stronie 47

Ślimaki nagie – zagrożenie dla upraw

Czytaj na stronie 48

O szkodach łowieckich w Sejmie RP

Czytaj na stronie 48

Z prac sejmowej i senackiej Komisji Rolnictwa i Rozwoju Wsi

Czytaj na stronie 49

Zagrożenia zatrucia czadem

Czytaj na stronie 51

Polska żywność zakładnikiem politycznych gier W dniu 28 października 2014 r. w Sali Kolumnowej Sejmu RP odbyła się III konferencja samorządu rolniczego „Polska żywność zakładnikiem politycznych gier”, w której udział wzięło ok. 300 rolników z całej Polski.

W

konferencji z przedstawicielami izb rolniczych udział wzięli także zaproszeni goście: Dariusz Młotkiewicz, sekretarz stanu w Kancelarii Prezydenta RP, Kazimierz Plocke, sekretarz stanu w ministerstwie rolnictwa i roz-

woju wsi, Leszek Świętochowski, prezes Agencji Nieruchomości Rolnych, Andrzej Gross, prezes Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa, Radosław Szatkowski, prezes Agencji Rynku Rolnego, Artur Brzóska, prezes Kasy Rolniczego Ubezpie-

czenia Społecznego, Stanisław Kowalczyk, Główny Inspektor Jakości Handlowej Artykułów Rolno-Spożywczych Krzysztof Jażdżewski, zastępca Głównego Lekarza Weterynarii oraz posłowie i senatorowie z Komisji Rolnictwa i Rozwoju Wsi.

Główne problemy polskiej wsi Otwierając konferencję, prezes Krajowej Rady Izb Rolniczych Wiktor Szmulewicz przedstawił główne problemy, z jakimi

dokończenie na str. 47

Wszystkim rolnikom i ich rodzinom oraz pracownikom instytucji i organizacji rolniczych z okazji nadchodzących Świąt Bożego Narodzenia, najlepsze życzenia,

Składki na ubezpieczenie zdrowotne rolników w 2015 roku

Czytaj na stronie 52

wszelkiej pomyślności, zdrowia, błogosławieństwa Bożego oraz Szczęśliwego Nowego Roku 2015 w imieniu Izb Rolniczych Prezes Krajowej Rady Izb Rolniczych Wiktor Szmulewicz

Wieprzowina w doborowym towarzystwie

Czytaj na stronie 53


grudzień 2014 NR 12

– M I E S I Ę C Z N I K K R A J O W E J R A DY I Z B R O L N I C Z YC H

dokończenie ze str. 46 borykają się obecnie polscy rolnicy i omówił bieżącą sytuację w rolnictwie. Prezes KRIR uznał rosyjskie embargo jako wojnę gospodarczą wypowiedzianą polskiemu rolnictwu za włączenie się w sprawy ukraińskie. Głównie odbiło się to na producentach żywności, którzy nie zawinili. Dlatego niezbędne jest, by państwo uruchomiło nadzwyczajne środki i pomogło rolnikom. Prezes KRIR zwracał uwagę na problemy rolników ze spłatą kredytów, kłopoty ze sprzedażą produktów rolnych, za które proponuje się producentom niskie ceny i wykorzystywanie obecnej sytuacji przez przetwórstwo i handel.

W swojej prezentacji, prezes KRIR przedstawił propozycje samorządu rolniczego, które mogłyby pomóc polskim rolnikom w zniwelowaniu strat związanych z nałożeniem przez Federację Rosyjską embarga na polskie produkty rolno-spożywcze.

Potrzebny jest czytelny sygnał od rządu, że możliwe jest przesunięcie spłat i rozłożenie kredytów przez banki na mniejsze raty. Takie prolon-

gaty spłat powinny dotyczyć także kredytów preferencyjnych udzielanych przez Agencję Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa oraz spłat kredytów na zakup ziemi i zapłaty czynszów dzierżawnych od Agencji Nieruchomości Rolnych.

Ponadto, cała Rada Ministrów powinna włączyć się w rozwijanie aktywności na innych rynkach zbytu polskich towarów i szukanie nowych rynków. Kolejnym rozwiązaniem jest możliwość przerabiania nadwyżki produktów rolniczych na bioetanol i wykorzystanie w przemyśle petrochemicznym, jako ekologiczny biokomponent paliw silnikowych. Poruszono także kwestię przywrócenia możliwości uboju rytualnego. Krajowa Rada Izb Rolniczych przygotowała obywatelski projekt ustawy o zmianie ustawy o ochronie zwierząt, który w Sejmie RP jest w trakcie pierwszego czytania. Jednak Trybunał Konstytucyjny 3 grudnia br. zbada konstytucyjność zakazu uboju rytualnego zwierząt na wniosek Związku Gmin Wyznaniowych Żydowskich (ZGWŻ). Prezes KRIR poruszył także problem kar za przekroczenie kwoty mlecznej. Osiem państw członkowskich UE, w tym Polska, przekroczyły przyznane im kwoty dostaw mleka w okresie 2013–2014 i muszą zapłacić kary

PW

47

o łącznej wartości blisko 409 mln euro (Polska 46,46 mln euro), jednak dostawy mleka w UE pozostały na poziomie niższym o 4,6 proc. od całkowitego limitu. Prezes Szmulewicz stwierdził jednak, że nie widzi w UE możliwości stworzenia koalicji na rzecz zniesienia kar za przekroczenie kwoty mlecznej, dlatego potrzebna jest dyscyplina wśród polskich producentów, by nie musieli ponosić kosztów kar.

przyniosła problemy nie tylko tym producentom ze strefy z ograniczeniami, ale także ma wpływ na całą branżę mięsną, w tym na hodowlę świń. Z powodu wprowadzania zakazu importu wieprzowiny z Polski przez wiele krajów, ceny tuczników spadły i chów trzody stał się nieopłacalny. Straty z tytułu ASF czy embarga ponoszą wszystkie branże rolne, bo są one powiązane ze

Zbyt duże szkody

sobą, np. mniejsza produkcja trzody oznacza spadek zapotrzebowania na zboże i wywołuje perturbacje także na tym rynku. Zdaniem rolników, potrzebna jest gruntowna zmiana Prawa łowieckiego, nie tylko w zakresie przepisów zakwestionowanych przez Trybunał Konstytucyjny, ale także należy dostosować ustawę do obecnej rzeczywistości, w tym uwzględniając kwestie dotyczące szacowania szkód łowieckich. Ustawa była bowiem tworzona w innym systemie gospodarczym i nie uwzględnia praw własnościowych.

W czasie konferencji uczestnicy mieli możliwość zadawania pytań i przedstawiania problemów, do których odnosili się zaproszeni goście. Częstym problemem, pojawiającym się w stanowiskach rolników, były szkody wyrządzane przez dzikie zwierzęta. Z tego powodu rolnicy wskazują na coraz większe straty, które nie są w dostateczny sposób rekompensowane. Sprawa dotyczy m.in. dzików, których populacja powinna być zmniejszona także w związku z chorobą afrykańskiego pomoru świń, szczególnie na terenie woj. podlaskiego. Uczestnicy spotkania zwracali także uwagę, że ASF

Opracowanie: KRIR

XV Posiedzenie Krajowej Rady Izb Rolniczych 25 listopada 2014 r. w Falentach k. Warszawy odbyło się XV Posiedzenie Krajowej Rady Izb Rolniczych IV kadencji. W trakcie posiedzenia przyjęto dwie uchwały: nr 9/2014 w sprawie zarządzenia wyborów do Walnych Zgromadzeń izb rolniczych oraz nr 10/2014 w sprawie budżetu Krajowej Rady Izb Rolniczych na 2015 r.

Czasopismo Krajowej Rady Izb Rolniczych Ukazuje się raz w miesiącu. Wydawane na zlecenie Krajowej Rady Izb Rolniczych przez zespół „Tygodnika Poradnika Rolniczego”. Artykuły zamieszczone w „Polskiej Wsi” odzwierciedlają poglądy Krajowej Rady Izb Rolniczych, a redakcja “Tygodnika Poradnika Rolniczego” nie ma wpływu na ich treść. Kolportaż – czasopismo dostępne razem z „Tygodnikiem Poradnikiem Rolniczym”. Krajowa Rada Izb Rolniczych ul. Wspólna 30, 00-930 Warszawa Tel.: (22) 623 21 65, fax (22) 623 11 55; www.krir.pl Redaktor naczelna: Justyna Kostecka, e-mail: sekretariat@krir.pl

W

Posiedzeniu KRIR udział wzięli również zaproszeni goście: podsekretarz stanu w ministerstwie rolnictwa i rozwoju wsi Zofia Szalczyk wraz z zespołem, Marek Pirsztuk – Główny Lekarz Weterynarii, Leszek Świętochowski – prezes Agencji Nieruchomości Rolnych, Krystyna Gurbiel – zastępca prezesa Agencji Rynku Rolnego, Jarosław Sierszchulski – zastępca prezesa Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa, Krystyna Gdula – zastępca prezesa KRUS, Jerzy Chróścikowski – przewodniczący Senackiej Komisji Rolnictwa i Rozwoju Wsi, Stanisław Gorczyca – Senator RP, przewodniczący Parlamentarnego Zespołu ds. Leśnictwa, Ochrony Środowiska i Tradycji Łowieckich, Krzysztof Ardanowski zastępca przewodniczącego Sejmowej Komisji Rolnictwa i Rozwoju Wsi, prof. dr hab. Zygmunt Jasiński – Wiceprzewodniczący Zarzą-

du Głównego Polskiego Związku Łowieckiego wraz z zespołem z PZŁ. Podsekretarz stanu Zofia Szalczyk przedstawiła najnowsze informacje dotyczące Programu Rozwoju Obszarów Wiejskich 2014–2020, w związku z czym, duża część dyskusji związana była z poszczególnymi działaniami tego programu. Spora część dyskusji dotyczyła problemu szkód łowieckich. Jest to ważna kwestia dla rolników z wszystkich województw, a szczególnie z woj. podlaskim, gdzie zbyt duża populacja dzika wyrządza nie tylko ogromne szkody, ale jest także nosicielem wirusa ASF. W związku z tym, Podlaska Izba Rolnicza zwróciła się z wnioskami o wygospodarowanie przez ministra środowiska środków na utworzenie Funduszu Rekompensacyjnego, którego celem byłoby pokrycie różnicy pomiędzy faktyczną wartością szkody wyrządzonej przez dziki w uprawach rolnych a możliwoś-

ciami finansowymi kół łowieckich oraz przedłożenia propozycji opracowanego przez służby weterynaryjne programu bioasekuracyjnego z jednoczesnym planem działania w tym zakresie. Ponadto, Krajowa Rada Izb Rolniczych zgodziła się, że sprawę ustawy Prawo łowieckie należy załatwić kompleksowo, czyli uwzględniając konieczność wprowadzenia wymaganych przez Trybunał Konstytucyjny zmian, jednocześnie dostosowując ustawę Prawo łowieckie do obecnej rzeczywistości, w tym uwzględniające kwestie dotyczące szacowania szkód łowieckich, które są największym problemem dla rolników. Ustawa była bowiem tworzona w innym systemie gospodarczym i nie uwzględnia praw własnościowych. Wypracowane przepisy powinny być satysfakcjonujące zarówno dla rolników, jak i dla PZŁ. Opracowanie: KRIR


48 PW

– M I E S I Ę C Z N I K K R A J O W E J R A DY I Z B R O L N I C Z YC H

grudzień 2014 NR 12

Ślimaki nagie – zagrożenie dla upraw W dniu 6 listopada 2014 r. Zarząd KRIR zwrócił się do ministra rolnictwa i rozwoju wsi, przekazując wniosek Podkarpackiej Izby Rolniczej oraz uchwałę Porozumienia Izb Polski Południowo-Wschodniej, w sprawie narastającego problemu rozprzestrzeniania się i liczebności inwazyjnych, obcych gatunków ślimaków nagich, które zagrażają uprawom rolniczym.

W

uchwale nr 3/K/2014 Porozumienia Izb Polski Południowo-Wschodniej, przyjętej w dniu 16 października 2014 r., zwrócono uwagę, że ślimaki atakują prawie wszystkie gatunki roślin uprawnych, jednak największe szkody obserwuje się w rzepaku ozimym, pszenicy ozimej, warzywach i kwiatach. Ślimaki uszkadzają wszystkie organy roślin, jednak najchętniej żerują na kiełkujących nasionach, siewkach i młodych liściach. Ślimaki to jedne z najbardziej uciążliwych szkodników. Niestety, całkowite zniszczenie tych organizmów nie jest możliwe. Najczęściej przeżywają jaja lub młode osobniki głęboko ukryte w ziemi, w zbutwiałych roślinach lub pod różnymi przedmiotami leżącymi na powierzchni gleby. Przeważnie w naszych ogrodach spotykamy takie gatunki, jak: ślimak ogrodowy, czerwonobrązowy ślimak luzytański (ślimak hiszpański) i żyjący w ziemi pomrów polny.

26 listopada 2014 r. prezes KRIR Wiktor Szmulewicz wziął udział w konferencji „Łowiectwo jako element ochrony przyrody”, którą w Sejmie RP zorganizował Parlamentarny Zespół ds. Kultury i Tradycji Łowiectwa pod przewodnictwem posła Stanisława Wziątka.

Największym problem jest możliwość skrzyżowania ślimaka hiszpańskiego z lokalnymi gatunkami. Przybysz posiada wiele cech niepożądanych, tj. wysoka stopa rozrodczości, wszystkożerność, zdolność do znoszenia suszy i odporność na chemikalia. Wszystko to w połączeniu z odpornością także na mróz, może doprowadzić do zniszczenia gospodarstw, a nawet spowodować wyginięcie niektórych gatunków. W związku z powyższym, zarząd KRIR zwrócił się do ministra rolnictwa i rozwoju wsi o ustosunkowanie się do podniesionego w ww. wystąpieniach problemu, który szczególnie nasilony jest na terenach południowo-wschodniej Polski.

Stanowisko MRiRW Odpowiadając na pismo zarządu KRIR, resort poinformował, że ministerstwo rolnictwa i rozwoju wsi dostrzega zagrożenia dla upraw

stwarzane przez ślimaki nagie, w tym inwazyjne gatunki tych ślimaków. Mając to na uwadze, problematyka ochrony upraw przed ślimakami była przedmiotem dwóch tematów realizowanych przez Instytut Ochrony Roślin – Państwowy Instytut Badawczy w Poznaniu w ramach programu wieloletniego na lata 2006– 2010 pt. „Ochrona roślin uprawnych z uwzględnieniem bezpieczeństwa żywności oraz ograniczenia strat w plonach i zagrożeń dla zdrowia ludzi, zwierząt domowych i środowiska”. Program został przyjęty uchwałą Rady Ministrów i był finansowany ze środków budżetowych ministra rolnictwa i rozwoju wsi. Wymiernym rezultatem tych działań jest opracowanie 15 publikacji, zarówno o charakterze naukowym, jak i wdrożeniowym, które kierowane są bezpośrednio do doradców i producentów rolnych. Wśród tych opracowań wymienić należy poradnik pt. ślimaki nagie w uprawach. Klucz do identyfikacji. Metody zwalczania”. Z kolei w ramach zadania „Monitoring zmian bioróżnorodności w środowisku rolniczym oraz zapobieganie rozprzestrzenianiu się gatunków inwazyjnych (Alien Invasive Species)” skoncentrowano się na gatunkach ślimaków obcych dla Polski, w szczególności należących do rodzaju Arion. W ramach zadania opracowanych zostało 17 publikacji.

Rezultaty opisanych powyżej zadań są wykorzystywane także w innych działaniach Instytutu — problematyka ochrony upraw przed ślimakami została poruszona m.in. w „Poradniku sygnalizatora ochrony rzepaku” (przygotowanym w ramach programu wieloletniego na lata 2006–2010), jak i w metodykach integrowanej ochrony roślin, przygotowywanych przez Instytut w ramach programu wieloletniego na lata 2011–2015 i dostępnych na stronach internetowych ministerstwa. Celem opisanych powyżej działań było dostarczenie doradcom rolniczym oraz producentom rolnym wiedzy i narzędzi pozwalających na właściwe i skuteczne planowanie strategii ochrony upraw przed ślimakami. Jednocześnie, na stronach internetowych ministerstwa dostępna jest wyszukiwarka środków ochrony roślin, pozwalająca na wyszukanie moluskocydów, dopuszczonych do stosowania w danej uprawie (obecnie dopuszczone do stosowania są następujące środki ochrony roślin do zwalczania ślimaków: Aromol 1,62 RB, Ferramol GR, Glanzit 06 GB, Mondic na ślimaki 06 GB, Pełzakol GR, Ślimax GB, i Snacol 05 GB). Ministerstwo podkreśliło, że realizuje kompleksowe działania mające na celu wsparcie producentów rolnych w ochronie upraw przed ślima-

O szkodach łowieckich w Sejmie RP

O

ficjalnego otwarcia konferencji dokonał wicemarszałek Sejmu RP Eugeniusz Grzeszczak. Kolejno, swoje wystąpienia przedstawili: przewodniczący Sejmowej Komisji Ochrony Środowiska Stanisław Żelichowski, prezes Naczelnej Rady Łowieckiej Andrzej Gdula, wiceminister Środowiska, główny Konserwator Przyrody Piotr Otawski, Mirosław Głogowski, który zaprezentował programy Polskiego Związku Łowieckiego ukazujące przykłady działania myśliwych na rzecz edukacji, ochrony środowiska i praktycznej ochrony przyrody oraz Beata Tłuczek, nauczycielka Szkoły Podstawowej w Pogalewie Dolnym w woj. dolnośląskim, która przedstawiła

uczestnictwo tej szkoły w programie PZŁ „Ożywić pola”. Następnie zaprezentowane zostały stanowiska i opinie dotyczące szkód łowieckich. Wystąpienie wprowadzające przedstawiła prof. dr hab. Wanda Olech, dziekan Wydziału Nauk o Zwierzętach SGGW. Później głos zabrali: wiceminister Środowiska Piotr Otawski, łowczy okręgowy w Lublinie Marian Flis, główny specjalista

ds. łowiectwa w Generalnej Dyrekcji Lasów Państwowych Jan Błaszczyk oraz wiceminister rolnictwa Tadeusz Nalewajk, który przedstawił problem szkód łowieckich z perspektywy resortu rolnictwa i zaznaczył, że ministerstwo rolnictwa musi radzić sobie z wieloma sygnałami wpływającymi od rolników o nieprawidłowościach w szacowaniu przez myśliwych szkód łowieckich.

Prezes KRIR Wiktor Szmulewicz w swoim wystąpieniu powiedział, że równie ważnym problemem, a może nawet ważniejszym niż zakwestionowane przez Trybunał Konstytucyjny przepisy ustawy Prawo łowieckie dotyczące prawa własności, są dla rolników problemy w prawidłowym szacowaniu szkód łowickich. Nie ma akceptacji ze strony środowiska rolniczego na szcząt-

kami. Mając jednak na uwadze wystąpienie Izby, resort rolnictwa poinformował, że w ramach realizowanego przez Instytut Ochrony Roślin – PIB w Poznaniu programu wieloletniego na lata 2011–2015 przeprowadzone zostaną szkolenia dla doradców z zakresu integrowanej ochrony roślin m.in. w Opolskim Ośrodku Doradztwa Rolniczego w Łosiowie oraz w Świętokrzyskim Ośrodku Doradztwa Rolniczego w Modliszewicach (w ramach trwania programu szkoleniami takimi objęte zostały wszystkie województwa). Możliwe jest zatem uwzględnienie w ramach tych szkoleń także problematyki zwalczania ślimaków. Odnosząc się do poruszonego problemu zwalczania obcych gatunków inwazyjnych MRiRW zaznaczyło, że sprawy te pozostają w zakresie właściwości Ministra Środowiska. Poinformowało jednak, że 4 listopada br. zostało opublikowane w Dzienniku Urzędowym Unii Europejskiej nowe rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady Nr 1143/2014 z dnia 22 października 2014 r. w sprawie działań zapobiegawczych i zaradczych w odniesieniu do wprowadzania i rozprzestrzeniania inwazyjnych gatunków obcych, wprowadzające nowe mechanizmy ochrony przed tymi organizmami. Opracowanie: KRIR

kowe zmiany ustawy Prawo łowieckie, wypełniające tylko zalecenia TK w tym zakresie, ale należy kompleksowo zmienić system szacowania szkód łowieckich przy współpracy samorządu rolniczego i PZŁ, by stworzyć satysfakcjonujące dla wszystkich rozwiązania. Prezes KRIR zwrócił także uwagę, na problemy z wypełnianiem planów łowieckich, czego skutkiem jest dwukrotny wzrost populacji dzika, który nastąpił w ostatnich latach i powoduje obecnie największe szkody w rolnictwie, a ponadto, przez niego rozprzestrzenia się wirus ASF, z którym walczą podlascy rolnicy. Wystąpienie prezesa KRIR poparł prezes Stowarzyszenia Dzierżawców i Właścicieli Rolnych RP Franciszek Nowak. Podsumowania konferencji dokonał wiceprzewodniczący Parlamentarnego Zespołu ds. Kultury i Tradycji Łowiectwa prof. Jan Szyszko. Przy okazji konferencji, w holu głównym Sejmu RP została otwarta wystawa laureatów Konkursu Fotograficznego im. Włodzimierza Puchalskiego „Piękno polskiej przyrody”. Opracowanie: KRIR


grudzień 2014 NR 12

– m i e s i ę c z n i k k r a j o W e j r a dy i z b r o l n i c z yc h

PW

49

Z prac sejmowej i senackiej Komisji Rolnictwa i Rozwoju Wsi 04.11.2014 r. – Senat RP

■ informacja ministra rolnictwa i rozwoju Wsi o podjętych, zrealizowanych i planowanych działaniach w związku z wprowadzeniem embarga na import produktów rolno-spożywczych przez Federację rosyjską; ■ rozpatrzenie wskazanych przez Prezesa najwyższej izby kontroli wniosków de lege ferenda zawartych w wynikach kontroli najwyższej izby kontroli „Gospodarka rybacka na jeziorach skarbu Państwa w województwie warmińsko-mazurskim”.

05.11.2014 r. – Sejm RP

i rozwoju na temat: sposobu ujęcia rolnictwa i rozwoju obszarów wiejskich w regionalnych Programach operacyjnych i Programach operacyjnych Polityki spójności na lata 2014 – 2020. Finansowanie zadań; stanu prac nad kontraktami Terytorialnymi oraz sposobu ujęcia w kontraktach rolnictwa i rozwoju obszarów wiejskich.

05.11.2014 r. – Senat RP

■ rozpatrzenie wniosków zgłoszonych na 64. posiedzeniu senatu do ustawy o zmianie ustawy o środkach ochrony roślin.

06.11.2014 r. – Sejm RP

■ rozpatrzenie uchwały sena- ■ rozpatrzenie projektu dezydetu w sprawie ustawy o zmianie ratu w sprawie zapobieżenia ustawy o jakości handlowej artydalszej degradacji rynku mleka; kułów rolno-spożywczych oraz ■ rozpatrzenie odpowiedzi miniustawy o bezpieczeństwie żywstra rolnictwa i rozwoju Wsi na prasa5_poziom:Layout 1 10-12-2014 12:30 Strona 1 ności i żywienia (druk nr 2846); pytania posłów zgłoszone w toku ■ informacja ministrów: rolnictwa posiedzenia komisji w dniach 9 i rozwoju Wsi oraz infrastruktury i 22 października br. dotyczących:

ubezpieczenia społecznego rolników; uruchomienia unijnej rezerwy kryzysowej na rekompensaty dla rolników; środków przeznaczonych na interwencję rynkową w Unii europejskiej na rynku owoców i warzyw; ■ informacja ministra rolnictwa i rozwoju Wsi o udziale w pracach rady ministrów Ue ds. rolnictwa i rybołówstwa w października 2014 r.; ■ sprawy bieżące.

06.11.2014 r. – Senat RP

■ rozpatrzenie ustawy o zmianie ustawy o krajowym systemie ewidencji producentów, ewidencji gospodarstw rolnych oraz ewidencji wniosków o przyznanie płatności (6druk senacki nr 747, druki sejmowe nr 2542 i 2798).

20.11.2014 r. – Senat RP

■ rozpatrzenie ustawy o zmianie ustawy o rolnictwie ekologicz-

nym (druk senacki nr 763, druki sejmowe nr 2492 i 2843)

26.11.2014 r. – Sejm RP

■ wspólne z komisją edukacji, nauki i młodzieży: rozpatrzenie sprawozdania Podkomisji nadzwyczajnej o rządowym projekcie ustawy o ochronie zwierząt wykorzystywanych do celów naukowych lub edukacyjnych (druk nr 2709); ■ rozpatrzenie uchwały senatu w sprawie ustawy o zmianie ustawy o środkach ochrony roślin (druk nr 2903); ■ rozpatrzenie uchwały senatu w sprawie ustawy o zmianie ustawy o krajowym systemie ewidencji producentów, ewidencji gospodarstw rolnych oraz ewidencji wniosków o przyznanie płatności (druk nr 2907); ■ rozpatrzenie projektu dezyderatu w sprawie krytycznej sy-

tuacji w polskim mleczarstwie i zagrożeniach na rynku mleka.

02.12.2014 r. – Senat RP

■ informacja Prezesa najwyższej izby kontroli o wynikach kontroli „realizacja zadań i gospodarka finansowa stadnin koni należących do skarbu Państwa”; ■ rozpatrzenie wskazanych przez Prezesa nik wniosków de lege ferenda zawartych w wynikach kontroli nik „zarządzanie należnościami finansowymi w agencjach rolnych”; ■ rozpatrzenie wniosków zgłoszonych do komisji przez Polski związek hodowców koni.

04.12.2014 r. – Senat RP

■ rozpatrzenie wniosków zgłoszonych na 66. posiedzeniu senatu do ustawy o zmianie ustawy o rolnictwie ekologicznym. Opracowanie: KRIR

Szanowni Państwo, Z okazji zbliżających się Świąt Bożego Narodzenia i Nowego Roku w imieniu własnym oraz współpracowników z Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa kieruję najlepsze życzenia do wszystkich polskich rodzin, a w szczególności do rolników i mieszkańców wsi. Życzę wszelkiej pomyślności, spełnienia w życiu osobistym i zawodowym oraz optymizmu i wiary, że przyszłość przyniesie wiele dobrych chwil. Odchodzący 2014 rok był dla rolnictwa z wielu powodów wyjątkowy. Był czasem ważnych rocznic i ważnych wydarzeń. 10-lecie członkostwa Polski w Unii Europejskiej oraz 20-lecie działalności ARiMR stały się okazją do spojrzenia wstecz i oceny, jak przez dwie minione dekady zmieniła się polska wieś. Ten bilans jest niezaprzeczalnie pozytywny. Nasze rolnictwo odniosło wielki sukces, stało się jedną z najważniejszych gałęzi gospodarki i podstawą eksportu. Mamy najwięcej młodych rolników spośród wszystkich krajów Wspólnoty. Wzrosła jakość życia mieszkańców wsi i małych miast. Na terenach wiejskich powstały nowe miejsca pracy niezwiązane z rolnictwem. ARiMR od początku swojego istnienia przekazała w ramach wsparcia krajowego, a następnie także unijnego swoim Beneficjentom blisko 216 mld zł. Środki te w połączeniu z pracowitością, pomysłowością i determinacją rolników, przedsiębiorców i mieszkańców obszarów wiejskich wyzwoliły wielką aktywność przyczyniając się do budowy nowoczesnej gospodarki naszego kraju. Wierzę, że w Nowym Roku ten zapał będzie nam wszystkim nadal towarzyszył. Dysponując nową pulą unijnych funduszy na lata 2014-2020 uda nam się wspólnie urzeczywistnić jeszcze wiele przedsięwzięć i projektów, które z dumą pozwolą nam patrzeć na polską wieś i rolnictwo.

Andrzej Gross Prezes Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa


50 PW

– m i e s i ę c z n i k k r a j o W e j r a dy i z b r o l n i c z yc h

grudzień 2014 NR 12

Nadchodzące Święta Bożego Narodzenia niosą ze sobą wiele radości oraz refleksji dotyczących minionego okresu i planów na nadchodzący Nowy Rok. W tych wyjątkowych dniach Wszystkim Członkom, Partnerom oraz Sympatykom naszego Towarzystwa życzymy zdrowia, pogody ducha wiele zadowolenia i sukcesów z podjętych wyzwań

Europejski Fundusz Rolny na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich

Uprzejmie informujemy, że Krajowa Rada Izb Rolniczych w konsorcjum ze Szkołą Główną Gospodarstwa Wiejskiego realizuje obecnie w ramach PROW 2007-2013 bezpłatne szkolenia dla osób zatrudnionych w rolnictwie w zakresie „Pielęgnowanie i ochrona upraw leśnych”

Szkolenia z zakresu „Pielęgnowanie i ochrona upraw leśnych” przeznaczone są dla osób zatrudnionych w rolnictwie i leśnictwie. Szkolenia realizowane są w ramach działania „Szkolenia zawodowe dla osób zatrudnionych w rolnictwie i leśnictwie objętego Programem Roz woju Obszarów Wiejskich na lata 2007-2013” finansowanego z udziałem środków Europejskiego Funduszu Rolnego na Rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich. Szkolenia przeznaczone są dla osób z całego kraju i będą realizowane do 31 grudnia 2014 r. Szkolenie trwa 2 dni (łącznie 16 godzin) Pierwszego dnia odbywają się zajęcia teoretyczne, a drugiego dnia terenowe zajęcia praktyczne. Podczas pierwszego dnia szkoleń zajęcia będą prowadzone metodą wykładu z wykorzystaniem pomocy dydaktycznych. Planowany czas trwania to 8 godzin lekcyjnych. Drugiego dnia szkoleń będą odbywały się pokazy, demonstracje i ćwiczenia, które prowadzone będą na zróżnicowanych obiektach leśnych, przynajmniej dwóch podczas jednego szkolenia. Planowany czas trwania to 8 godzin lekcyjnych. Szkolenia są bezpłatne i prowadzone w całym kraju. Uczestnicy mają możliwość skorzystania z noclegu oraz zapewnione wyżywienie (bufet kawowy oraz obiad, a osobom korzystającym z noclegu zapewniona jest kolacja i śniadanie). Uczestnikom zapewniony jest transpo rt lub zwrot kosztów dojazdu. Uczestnikami szkoleń, wg poniższej kolejności mogą być: 1. rolnicy, którzy planują założyć las oraz członkowie ich rodzin; 2. beneficjenci działania 5 „Zalesianie gruntów rolnych” Planu Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2004-2006 oraz działania 221/223 „Zalesianie gruntów rolnych oraz zalesianie gruntów innych niż rolne” Programu Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2007-2013”, którzy przekwalifikowali grunty rolne na las, oraz członkowie ich rodzin; 3. pozostali posiadacze lasów oraz członkowie ich rodzin. Szczegółowe informacje: www.pielegnacjalasu.pl Osoby zainteresowane udziałem w szkoleniu prosimy o kontakt: tel. 22 623 24 63, fax. 22 623 11 55, e-mail: jawid@krir.pl


grudzień 2014 NR 12

K

ażdego roku z powodu zatrucia tlenkiem węgla (CO), potocznie zwanego czadem, umiera ponad sto osób a blisko dwa tysiące ulega podtruciu. W okresie jesienno-zimowym, w domach i pomieszczeniach gospodarczych, w których urządzenia grzewcze oraz przewody kominowe i wentylacyjne są wadliwe lub źle użytkowane, wzrasta ryzyko śmiertelnego zatrucia czadem, który nazywany jest także cichym zabójcą, ponieważ jest niewidoczny oraz nie ma smaku ani zapachu. Tlenek węgla w statystykach zatruć zajmuje trzecie miejsce po zatruciach lekami i alkoholem. Warto więc w domu lub ogrzewanym pomieszczeniu gospodarczym zainstalować czujkę dymu oraz czujkę tlenku węgla. Podstawową funkcją czujki tlenku węgla jest wykrywanie czadu i generowanie sygnałów alarmowych w sytuacji wykrycia jego nadmiernego stężenia w powietrzu. Podnosi ona poziom bezpieczeństwa w pomieszczeniach, zmniejsza ryzyko zaczadzenia, pozwala na szybką reakcję w sytuacji zagrożenia życia. Tego typu czujki powinny znaleźć się w pokojach z kominkiem lub piecem kaflowym, w pomieszczeniach z kuchenkami gazowymi, w  łazien-

– M I E S I Ę C Z N I K K R A J O W E J R A DY I Z B R O L N I C Z YC H

Fundusz Składkowy USR

Zagrożenia zatrucia czadem kach z gazowymi podgrzewaczami wody, w kotłowniach, garażach, warsztatach. Czujka odpowiednio wcześnie zasygnalizuje niebezpieczeństwo, wydając bardzo głośny dźwięk. Nawet śpiącego sygnał ten potrafi obudzić i postawić na nogi. Mamy wtedy szansę na opuszczenie zagrożonego obszaru. Nie należy montować czujek przy oknie, kratkach, przewodach wentylacyjnych czy w miejscach zbyt zawilgoconych. Niewłaściwie dobrane ustawienie czujki może negatywnie wpłynąć na jej pracę i skuteczność. Zalecane umiejscowienie czujek, jak również lokalizacje, których należy unikać, znajdują się w instrukcjach dołączonych do ww. urządzeń. Na działanie tlenku węgla narażona jest każda osoba przebywająca w środowisku nim skażonym. Efekty działania czadu, przy takim samym stężeniu, mogą się jednak różnić. Do grupy największego ryzyka należą: ■ noworodki i niemowlęta (obok normalnej hemoglobiny występu-

je u nich hemoglobina płodowa, która wiąże dwukrotnie więcej tlenku węgla niż zwykła hemoglobina), ■ dzieci, ■ kobiety ciężarne, ■ osoby w podeszłym wieku, ■ osoby z wadami serca oraz chorobami oskrzelowo-płucnymi, ■ osoby z wadami serca oraz niewydolnością układu oddechowego. Cięższym zatruciom ulegają także osoby wykonujące prace związane z dużym wysiłkiem fizycznym, które znacznie szybciej niż podczas odpoczynku, ze względu na zwiększoną częstość i głębokość oddechu, pochłaniają dawki trujące a nawet śmiertelne. Podstawową przyczyną zatruć jest niepełne spalanie, do którego może dojść np. gdy zbyt szczelnie zamknięte są okna, brak jest właściwej wentylacji. Powoduje to powstawanie tlenku węgla i utrudnia jego odpływ. Tyle spalin wypłynie na zewnątrz, ile świeżego powietrza napłynie do pomieszczenia. Przede

wszystkim należy więc zapewnić możliwość stałego dopływu świeżego powietrza do paleniska (pieca gazowego, kuchenki gazowej, kuchni węglowej lub pieca) oraz swobodny odpływ spalin. Ponadto, należy regularnie sprawdzać prawidłowość działania urządzeń mogących być źródłem tlenku węgla, szczelność wewnętrznych instalacji gazowych, przewodów kominowych i wentylacyjnych oraz kanałów nawiewnych. Jak uniknąć zagrożenia? ■ przeprowadzać kontrole techniczne, w tym sprawdzanie szczelności przewodów kominowych, ich systematyczne czyszczenie oraz sprawdzanie występowania dostatecznego ciągu powietrza; ■ użytkować sprawne technicznie urządzenia (piecyki, kuchenki, termy gazowe), zgodnie z instrukcją producenta; ■ nie zaklejać i nie zasłaniać w inny sposób kratek wentylacyjnych; ■ w przypadku wymiany okien na nowe, sprawdzić poprawność

PW

51

działania systemów wentylacji pomieszczeń, ponieważ okna wykonane w nowych technologiach zapewniają dużą szczelność; ■ systematycznie sprawdzać ciąg powietrza, np. poprzez przykładanie kartki papieru do otworu bądź kratki wentylacyjnej; jeśli nic nie zakłóca wentylacji, kartka powinna przywrzeć do wyżej wspomnianego otworu lub kratki; ■ często wietrzyć pomieszczenie, w których odbywa się proces spalania (kuchnie, łazienki wyposażone w termy gazowe), a najlepiej zapewnić, nawet niewielkie, rozszczelnienie okien; ■ zainstalować czujniki alarmowe wykrywające tlenek węgla w wymienionych pomieszczeniach, w których odbywa się proces spalania; ■ w wypadku zauważenia objawów takich jak duszności, ból i zawroty głowy, nudności, które mogą być wynikiem zatrucia czadem, natychmiast przewietrzyć pomieszczenie i zasięgnąć porady lekarskiej. Opracowanie: KRIR Źródło: Rządowe Centrum Bezpieczeństwa oraz KG PSP


52 PW

k

asa rolniczego Ubezpieczenia społecznego obejmuje ubezpieczeniem zdrowotnym m.in.: n osoby spełniające warunki do objęcia ubezpieczeniem społecznym rolników, które są rolnikami lub ich domownikami w rozumieniu przepisów ustawy z dnia 20 grudnia 1990 r. o ubezpieczeniu społecznym rolników (dz.U. z 2013 r., poz. 1403, t.j.), n rolników i ich domowników, którzy nie podlegają ubezpieczeniu społecznemu rolników z mocy ustawy i nie podlegają ubezpieczeniu zdrowotnemu z innego tytułu, n osoby pobierające emeryturę rolniczą lub rentę, n członków rodzin osób podlegających ubezpieczeniu społecznemu rolników, zgłoszonych do ubezpieczenia zdrowotnego, którzy nie są domownikami w rozumieniu ustawy z dnia 20 grudnia 1990 r. o us.r., oraz członków rodzin świadczeniobiorców krUs. zasady opłacania składek zdrowotnych i ich wymiar, obowiązujące w 2014 r., uregulowała ustawa z dnia 13 stycznia 2012 r. o składkach na ubezpieczenie zdrowotne rolników za 2012–2014 r. (ich

– m i e s i ę c z n i k k r a j o W e j r a dy i z b r o l n i c z yc h

Składki na ubezpieczenie zdrowotne rolników w 2015 roku kontynuację na lata 2015 i 2016 przewiduje procedowany w sejmie rządowy projekt zmiany tej ustawy.) Z własnych środków składkę zdrowotną opłacają w Kasie osoby prowadzące gospodarstwa rolne od 6 ha wzwyż oraz rolnicy prowadzący samoistne działy specjalne produkcji rolnej. Za rolników i domowników objętych w Kasie ubezpieczeniem zdrowotnym, w gospodarstwach o areale gruntów rolnych poniżej 6 ha przeliczeniowych, składki na ubezpieczenie zdrowotne są finansowane przez budżet państwa. od 1 stycznia 2015 r. zmieni się wysokość minimalnej podstawy wymiaru miesięcznej składki na ubez-

Informacji dotyczących spraw organizacyjnych udzielają pracownicy jednostek doradztwa rolniczego

pieczenie zdrowotne dla osób prowadzących samoistne działy specjalne produkcji rolnej, wymienione w załączniku do ustawy z dnia 20 grudnia 1990 r. o ubezpieczeniu społecznym rolników (dz.U. z 2013 r., poz. 1403 z późn. zm.). zadeklarowana podstawa wymiaru składki zdrowotnej za rolnika prowadzącego wyłącznie dział specjalny produkcji rolnej, odpowiadająca dochodowi ustalonemu dla opodatkowania podatkiem dochodowym, od 1 stycznia 2015 r. nie może być niższa niż kwota 1750 zł minimalnego wynagrodzenia ogłoszonego w rozporządzeniu rady ministrów z dnia 11 września 2014 r. w sprawie wysokości minimalnego wynagrodzenia za pracę w 2015 r. (dz.U. z 2014 r. poz. 1220).

Najniższa miesięczna składka na ubezpieczenie zdrowotne dla tych rolników, liczona jako 9% minimalnej podstawy jej wymiaru, wynosić będzie 158 zł (tj. 9% x 1750 zł kwoty minimalnego wynagrodzenia). kasa przypomina, że z dniem 31 stycznia 2015 r. upływa termin złożenia przez ww. rolników oświadczenia o rodzaju prowadzonej działalności rolniczej zaliczonej do działów specjalnych produkcji rolnej i przewidzianym z tego tytułu dochodzie. oświadczenie należy złożyć w terenowej jednostce kasy właściwej dla tych osób, wraz z odpisem decyzji naczelnika urzędu skarbowego, wydanej na podstawie deklaracji o rodzajach i rozmiarach zamierzonej produkcji rolnej lub o wysokości przewidzianego dochodu w 2015 r. na podstawie tych dokumentów krUs ustali indywidualną wysokość miesięcznej składki na ubezpieczenie zdrowotne w 2015 r.

grudzień 2014 NR 12 Składka zdrowotna za domowników rolników prowadzących samoistne działy specjalne produkcji rolnej pozostanie w I kwartale 2015 roku w niezmienionej kwocie w stosunku obowiązującej od 1 kwietnia 2014 r. składka ta wynosić będzie 33,4% przeciętnego miesięcznego wynagrodzenia w sektorze przedsiębiorstw w czwartym kwartale 2013 r. o zmianie parametru podstawy wymiaru składki zdrowotnej za domowników rolników prowadzących samoistne działy specjalne kasa poinformuje po jego ogłoszeniu przez Prezesa Głównego Urzędu statystycznego w „monitorze Polskim”. Oprac. KRUS

Czytelnikom i Wydawnictwu „Polskiej Wsi” najserdeczniejsze życzenia pogodnych Świąt Bożego Narodzenia oraz zdrowia i wszelkiej pomyślności w Nowym Roku 2015 składa w imieniu kierownictwa i pracowników Kasy Rolniczego Ubezpieczenia Społecznego – Prezes KRUS Artur Brzóska


grudzień 2014 NR 12

j

– m i e s i ę c z n i k k r a j o W e j r a dy i z b r o l n i c z yc h

PW

53

Wieprzowina w doborowym towarzystwie

akiego mięsa jest najwięcej na polskich stołach? oczywiście – wieprzowiny. lubimy pieczenie, żeberka, popularne schabowe, kiełbasy i pasztety. jak wynika z sondażu Tns oboP, 60 proc. z nas uważa, że prawdziwy obiad musi być z mięsem. dietetycy, których radzimy się coraz częściej, twierdzą, że wieprzowina w około 50 proc. zawiera nienasycone kwasy tłuszczowe potrzebne do prawidłowych przemian hormonalnych. zapewnia potrzebne organizmowi białko oraz lepiej przyswajalne od roślinnego żelazo. Właśnie w tym rodzaju mięsa najwięcej jest witaminy b1, której odpowiednia ilość jest konieczna do prawidłowego funkcjonowania tarczycy. zatem wiemy już, że warto jeść wieprzowinę. ale... jest wieprzowina i wieprzowina. może być z kością lub bez kości, tłusta lub chuda. aby mieć pewność, że wieprzowina, z której zamierzamy przygotować posiłek jest dobrej jakości, warto znać źródło jej pochodzenia lub szukać takiej z oznaczeniem jakości np. PQs, co oznacza, że została wyprodukowana w sposób gwarantujący najwyższą jakość i uzyskanie najlepszych wartości odżywczych mięsa. zajmijmy się teraz sposobami przygotowania wieprzowiny oraz dobraniem do niej najlepszego „towarzystwa”. Wieprzowinę możemy piec, smażyć, grillować, dusić, a także przygotować z niej przetwory. nawet nie posiadając większego doświadczenia w sztukach kulinarnych wiemy, że najmniej zdrowe wydaje się smażenie, ale… zanalizujmy potrawę widoczną na obrazku obok. To schabowy, ale nietypowy, bo smażony na oleju kokosowym, dzięki czemu po zjedzeniu tak przygotowanego kotleta dostarczymy organizmowi całego wachlarza odżywczych pierwiastków. mówi się, że palma kokosowa, z której powstaje olej kokosowy, to drzewo życia i lekarstwo na wszelkie choroby. stanowi on naturalny antybiotyk, ponieważ w połowie zawiera kwas laurynowy, mający działanie bakteriobójcze i wirusobójcze, który w tak dużym stężeniu

SCHABOWY NIEBANALNY Składniki na 2 porcje: n 2 plasterki schabu o grubości około 2 cm, n 2 łyżki mielonego złocistego siemienia lnianego, n 1/2 szklanki mielonych orzechów pekan, n 1/2 łyżeczki soli, n 1/2 łyżeczki słodkiej papryki, n 1 łyżeczka bezglutenowego sosu sojowego, n 1 duże jajko, n 1 czubata łyżka oleju kokosowego pieprz i koperek do posypania. Składniki na sałatkę: n 1 średniej wielkości ugotowany w koszulce burak, pokrojony w plasterki, n garść mieszanki sałat (rukola, młode listki buraka, szpinak, rzeżucha), n 1/2 czerwonej cebuli pokrojonej w piórka, n garść pokruszonych orzechów włoskich, n winegret przygotowany z 2 łyżek oliwy z oliwek, 1 łyżeczki octu z sherry lub winnego, 1 łyżeczki miodu, 1 łyżeczki musztardy dijon, n sól i pieprz do smaku.

występuje jedynie w tłuszczu kokosowym i mleku z piersi matki. analizując dalej: do panierki naszego schabowego oprócz soli i papryki dodano siemię lniane osłaniające przewód pokarmowy oraz zmielone orzechy pekan o maślanym smaku, które oprócz mnogości witamin i mikroelementów dostarczają organizmowi ponad 20 proc. dziennego zapotrzebowania na cynk oraz zawierają około 70 proc. nienasyconych kwasów tłuszczowych i antyoksydanty. i na koniec, co umieścić obok schabowego? Propozycja nie do odrzucenia to sałatka z gotowanego w koszulce buraka – wspaniały środek krwiotwórczy, z zielonymi sałatami – orzeźwiają, poprawiają trawienie i odkwaszają, czerwoną cebulą – naturalnym antybiotykiem oraz garścią orzechów włoskich – już

Sfinansowano ze środków Funduszu Promocji Mięsa Wieprzowego w ramach projektu „Smaki Polskie – wieprzowina – polska tradycja”

Plastry schabu płuczemy, osuszamy i lekko rozbijamy. na jednym talerzu mieszamy siemię lniane, sól i paprykę. na drugim roztrzepujemy jajko, a na ostatnim wysypujemy zmielone orzechy pekan. kotlety obtaczamy w mieszaninie z siemienia lnianego i przypraw, potem w jajku, na końcu w zmielonych orzechach, pokrywając je dokład-

nie z obu stron. na nieprzywierającej patelni rozgrzewamy olej kokosowy, a następnie smażymy kotlety z obu stron, aż ładnie się zrumienią, tj. około 8 minut. W międzyczasie przygotowujemy sałatkę z podanych wyżej składników. Gotowe danie wykładamy na talerz i posypujemy koperkiem i świeżo zmielonym pieprzem. smacznego!

3 pokrywają dzienne zapotrzebowanie na kwasy omega-3. a to wszystko w pysznym winegret. Przyjrzyjmy się również wieprzowinie upieczonej i przykładowemu jej „towarzystwu”. na drugim zdjęciu widać kolorową potrawę, która nie tylko cieszy oko, ale jest po prostu zdrowa. na kotletach schabowych umieszczamy kołderkę z pora oraz zmieszanej z czosnkiem i chili drobno startej marchewki. czyli, oprócz wartości odżywczych zapewnianych naszym organizmom przez wieprzowinę, dodajemy marchew zawierającą beta-karoten zbawienny dla skóry i oczu, por – doskonale wspomagający i regulujący procesy trawienne, czosnek – najstarszy i najbardziej znany naturalny antybiotyk oraz chili, które kusi swoim smakiem, zdobi potrawy, wzmacnia siły witalne oraz poprawia libido. Tak skomponowanemu daniu trudno się oprzeć. Wieprzowina jest zdrowa pod warunkiem, że jest dobrej jakości oraz świeża. jej przemiana w pyszną i wartościową potrawę zależy od nas. najważniejsze, by sposób jej przygotowania oraz „doborowe towarzystwo”, które zapewnimy jej na talerzu, dawały naszemu organizmowi jak najwięcej korzyści.

SCHAB ZAPIEKANY POD PORAMI I MARCHEWKĄ Składniki: n 6 plastrów schabu wieprzowego, n 3 marchewki, n 1 duży por, n 3 ząbki czosnku, n mała papryczka chili, n musztarda sarepska, n papryka ostra i słodka, n sól, pieprz. Przygotowujemy 4–5-milimetrowe plastry schabu wieprzowego. mięso z obu stron przyprawiamy solą, pieprzem oraz słodką i ostrą papryką. Pozostawiamy w lodówce na ok. 1 godzinę. marchewkę ścieramy na tarce o drobnych oczkach, a pora kroimy na półtalarki. marchew mieszamy z posiekanym drobno czosnkiem oraz papryczką chili. na blaszce, wyłożonej papierem do pieczenia, układamy plastry mięsa. smarujemy je dosyć grubo musztar-

dą, układamy warstwę pora, a następnie marchew z czosnkiem i papryczką chili. całość posypujemy jeszcze delikatnie solą oraz pieprzem. blachę wsta-

wiamy do piekarnika nagrzanego do 180 stopni na ok. 40 minut. Po upieczeniu mięso będzie kruche i aromatyczne. smacznego!

Polska Wieś nr 12/2014  

Miesięcznik Krajowej Rady Izb Rolniczych

Read more
Read more
Similar to
Popular now
Just for you