Page 1

marzec 2016 NR 3

– M I E S I Ę C Z N I K K R A J O W E J R A DY I Z B R O L N I C Z YC H

PW

91

NR 3 (117) marzec 2016 r.

M I E S I Ę C Z N I K K R A J O W E J R A DY I Z B R O L N I C Z YC H Spotkanie z radcą Ambasady Królestwa Niderlandów

Rekomendacje Nadzwyczajnej Komisji KRIR

Ustawa o wstrzymaniu sprzedaży nieruchomości

Czytaj na stronie 92

Pierwsze w 2016 r. posiedzenie prezydium Copa-Cogeca Czytaj na stronie 92

Zmiany w WPR po 2020 Czytaj na stronie 93

Premia dla młodych rolników a ubezpieczenie w KRUS Czytaj na stronie 93

Zwolnienie z VAT tylko dla nieodpłatnie przekazanych owoców i warzyw Czytaj na stronie 94

Czy komornik może zająć płatności bezpośrednie? Czytaj na stronie 94

Z prac sejmowej i senackiej KRiRW Czytaj na stronie 95

Do Biura KRIR wpłynęły do konsultacji Czytaj na stronie 96

Ochrona przed boreliozą i kleszczowym zapaleniem opon mózgowo-rdzeniowych Czytaj na stronie 97

Oferta ubezpieczeniowa dla hodowców bydła ras mięsnych Czytaj na stronie 97

Dzierżawa na pierwszym miejscu Czytaj na stronie 98

D

nia 8 marca 2016 roku odbyło się drugie posiedzenie Nadzwyczajnej Komisji Problemowej do spraw opracowania propozycji rozwiązań dotyczących strat w rolnictwie spowodowanych przez zjawiska atmosferyczne, ubezpieczeń rolnych, szkód łowieckich i ustroju rolnego Krajowej Rady Izb Rolniczych, w której oprócz członków Komisji uczestniczyli przedstawiciele ministerstwa rolnictwa i rozwoju wsi – Justyna Matys – dyrektor Departamentu Gospodarki Ziemią, Mariusz Drozdowski – naczelnik Wydziału Kształtowania Ustroju Rolnego i Leszek Żywno z tego samego departamentu. Najważniejszym tematem spotkania było omówienie zmian wprowadzonych w projekcie ustawy o wstrzymaniu sprzedaży nieruchomości Zasobu Własności Rolnej Skarbu Państwa oraz o zmianie niektórych ustaw (druk sejmowy 293) i przygotowanie rekomendacji dotyczących dalszych prac nad ustawą w Sejmie RP. W trakcie dyskusji przyjęto rekomendacje dotyczące dalszego procedowania projektu ustawy, które podczas posiedzenia Senackiej Komisji Rolnictwa i Rozwoju Wsi w dn. 8.03.2016 r. przedstawił przewodniczący Nadzwyczajnej Komisji KRIR Roman Włodarz: Odnośnie sprzedaży ziemi z zasobu ANR: ■■ zróżnicować regionalnie powierzchnię, której dotyczy kontrola sprzedaży (1 ha w woj. południowo wschodnich lub 5 ha w woj. zachodnich); ■■ doprecyzować działania, do których ANR jest uprawniona w ramach gospodarowania zasobem także w zakresie sprzedaży związanej z interesem społeczno-gospodarczym; ■■ w ustawie brak rozwiązań dotyczących praw nabytych przez dzierżawców, którzy oddali 30% dzierżawionej ziemi;

■■ brak rozwiązań dotyczących spółdzielni i spółek pracowniczych; ■■ należy podjąć inicjatywę ustawy o dzierżawie gruntów z zasobu ANR i gruntów prywatnych i uregulować sytuację dzierżawców, aby zapewnić im bezpieczne prowadzenie i rozwój gospodarstw; Odnośnie obrotu ziemią przez prywatnych rolników: ■■ nieodpowiednia definicja gospodarstwa indywidualnego; ■■ warunek uznania za „rolnika zdolnego do zakupu ziemi” rolnika ubezpieczonego w KRUS jest nie do przyjęcia, taki zapis wyklucza aktywnych rolników z zakupu ziemi i rozwoju; ■■ w projekcie niedookreślone są uprawnienia Agencji Nieruchomości Rolnych do ingerencji w transakcje pomiędzy rolnikami, istnieje obawa nieobiektywnych decyzji pracowników ANR; ■■ zbyt daleko idące uprawnienia pracowników ANR odnośnie umów wstępnych i transakcji pomiędzy rolnikami, rolnik powinien mieć możliwość wycofania się z transakcji sprzedaży, kiedy ANR wykonuje prawo pierwokupu po narzuconej przez siebie cenie, jest to zbyt daleko idąca ingerencja; ■■ należy bardzo szczegółowo doprecyzować kompetencje poszczególnych

poziomów Agencji i procedury działania tej Agencji, na stronach rządowego Centrum Legislacji udostępnione są tylko dwa projekty rozporządzeń wykonawczych; ■■ samo podjęcie ustawy jest istotne; ■■ brak uspołecznienia sprzedaży na wzór francuskiego SAFERu. We Francji bardzo duże znaczenie ma czynnik społeczny i samorządy. Ponadto prezes W-MIR Jan Heichel – członek Nadzwyczajnej Komisji zgłosił następujące uwagi: ■■ w art. 7 ustawy przywrócić warunkowe umowy sprzedaży, tak jak jest dotychczas, po zawarciu wstępnej warunkowej umowy izby robiły rozpoznanie, czy nie ma w pobliżu chętnych rolników, którzy chcą powiększyć gospodarstwa; ■■ przy sprzedaży nieruchomości rolniczych nie ma minimalnej granicy powierzchni gruntu, należałoby określić próg minimalnej powierzchni gruntów podlegających kontroli ANR, należałoby ustalić tę granicę pomiędzy 1 ha a 5 ha; ■■ dobrze, że uszczelnia się luki prawne, o których mówiły już dawno izby rolnicze i związki zawodowe, żeby zapobiec utracie ziemi rolniczej. Opracowanie: KRIR

Z okazji nadchodzących Świąt Wielkanocnych w imieniu Zarządu oraz pracowników Biura Krajowej Rady Izb Rolniczych najlepsze życzenia wielu radosnych i ciepłych chwil, odpoczynku przy rodzinnym stole i pomyślności w życiu prywatnym i zawodowym składa Prezes Krajowej Rady Izb Rolniczych Wiktor Szmulewicz


92 PW

– M I E S I Ę C Z N I K K R A J O W E J R A DY I Z B R O L N I C Z YC H

marzec 2016 NR 3

Spotkanie z radcą Ambasady Królestwa Niderlandów W dniu 23 lutego 2016 r. prezes Krajowej Rady Izb Rolniczych Wiktor Szmulewicz spotkał się z radcą ds. Rolnictwa, Przyrody i Jakości Żywności Ambasady Królestwa Niderlandów Martijnem Homanem.

gulowania systemu obrotu nieruchomościami rolnymi w Polsce przed 1 maja br. Ustalono także, że w najbliższym czasie, z uwagi na Prezydencję Holandii w UE, odbędzie się kolejne spotkanie, na którym omówione zostaną postulaty Polski i Holandii na posiedzenie Rady ds. Rolnictwa i Rybołówstwa, które odbędzie się 14 marca 2016 r. W spotkaniu uczestniczył także Dariusz Drąg, Business Development Director Międzynarodowego Centrum Targowo-Kongresowego Ptak Warsaw Expo, który zaprezentował ideę Międzynarodowych Targów Maszyn i Urządzeń dla Rolnictwa oraz Produktów Rolno-Spożywczych – Centralne Targi Rolnicze 2016 w Nadarzynie k. Warszawy oraz propozycje współpracy.

R

ozmowy dotyczyły obecnej, trudnej sytuacji na rynkach rolnych, szczególnie w sektorze mleka i wieprzowiny i propozycji podziału kwot pomocy dla producentów przyznanej przez KE, jakie zastosowano w poszczególnych krajach. Poruszono także kwestie bieżących problemów polskich rolników: embarga rosyjskiego, wirusa ASF, kar za przekroczenie kwot mlecznych oraz propozycji ure-

Opracowanie: KRIR

Pierwsze w 2016 r. posiedzenie prezydium Copa-Cogeca

W

dniu 18 i 19 lutego 2016 roku w Sekretariacie Copa-Cogeca w Brukseli odbyły się Prezydia Copa-Cogeca. Podczas posiedzeń omawiano następujące tematy: wymiana opinii z Josem Delbekem, dyrektorem generalnym do spraw działań w dziedzinie klimatu Komisji Europejskiej, na temat paryskiego porozumienia w sprawie zmian klimatycznych i jego skutków dla sektora rolniczego; informacja na temat obecnych i przyszłych działań Copa i Cogeca w zakresie pakietu energetyczno-klimatycznego i dyrektywy NEC; wymiana opinii z Costą Golfidis, zastępcą kierownika działu Komunikacji Wewnętrznej i Zewnętrznej, DG AGRI na temat kwestionariusza DG AGRI „Europejczycy, rolnictwo i WPR”; wyznaczenie kandydatów Copa i Cogeca do

Z

panelu biogospodarczego; Wymiana opinii z Joostem Kortem, zastępcą dyrektora generalnego DG Agri, KE, na temat trudnej na rynkach rolnych, przede wszystkim w sektorze wieprzowiny i produktów mlecznych oraz środków podejmowanych przez państwa członkowskie; przyjęcie projektu odpowiedzi Copa i Cogeca na konsultacje społeczne na temat zmian dyrektywy w sprawie odnawialnych źródeł energii; przyjęcie pisma Copa i Cogeca dotyczącego dyrektywy 98/44/WE w sprawie ochrony prawnej wynalazków biotechnologicznych; decyzje dotyczące procesu prowadzącego do ustalenia składu prezydium Copa; informacje na temat Kongresu Rolników Europejskich, który w tym roku odbędzie się w Grecji. Z ramienia Krajowej Rady Izb Rolniczych w posie-

KRIR w sprawie wymarznięć

powodu niskich temperatur sięgających -20oC, które wystąpiły w styczniu oraz braku opadu śniegu, nie ma praktycznie regionu kraju, z którego nie docierałyby sygnały od rolników o wymarznięciu zasiewów. Rolnicy oceniają, że straty w obsadzie roślin mogą nawet wynosić w niektórych regionach 20–30% lub jeszcze więcej. Ciepła i wilgotna jesień i końcówka roku spowodowały, że oziminy w większości regionów kraju nie zahartowały się. Pogoda zaskoczyła nagłym

przyjściem mrozów, głównie bez okrywy śnieżnej, co spowodowało straty w obsadzie. W związku z tym, 8 marca 2016 r. zarząd KRIR zwrócił się do ministra rolnictwa o zwrócenie uwagi na zaistniały problem oraz aby przedstawiciele rządu, tj. właściwi wojewodowie, w terminie byli przygotowani do zaistniałej sytuacji i mieli powołane Komisje szacujące straty. Opracowanie: KRIR

dzeniu prezydiów uczestniczył prezes KRIR Wiktor Szmulewicz. W drugim dniu prezydium po przyjęciu porządku obrad zaakceptowano projekt odpowiedzi Copa i Cogeca na konsultacje społeczne na temat zmian dyrektywy w sprawie odnawialnych źródeł energii. W swojej wypowiedzi odnoszącej się do aktualnej koniunktury na rynkach prezes Szmulewicz podkreślił widoczną nerwową sytuację na rynkach rolniczych w poszczególnych krajach. Zaszłości historyczne i ścieżki handlowe miały i mają nadal ogromne znaczenie i odznaczają się w możliwościach eksportowych poszczególnych krajów członkowskich. W przypadku embarga rosyjskiego krajami, które najbardziej przez to ucierpiały, są kraje sąsiadujące, które od lat handlu-

ją z Rosją. Jeśli chodzi o pozycję Unii Europejskiej w tej kwestii, w momencie, kiedy poszczególne kraje otworzą się na negocjacje bilateralne, Rosja osiągnie swój cel, którym jest podział Unii Europejskiej. W kwestii nadprodukcji na terenie Europy trzeba zwrócić uwagę na fakt, że rolnicy produkują więcej po to, aby móc spłacić kredyty i w tym kontekście może warto byłoby się zastanowić nad kwotami na różne produkcje lub nad możliwością wysyłania żywności krajom trzecim na przykład na Bliskim Wschodzie w ramach pomocy humanitarnej. Sektor rolniczy w Polsce znajduje się obecnie w bardzo trudnej sytuacji i niewiele brakuje, aby rolnicy wyszli na ulicę. Opracowanie: KRIR

Czasopismo Krajowej Rady Izb Rolniczych Ukazuje się raz w miesiącu. Wydawane na zlecenie Krajowej Rady Izb Rolniczych przez zespół „Tygodnika Poradnika Rolniczego”. Artykuły zamieszczone w „Polskiej Wsi” odzwierciedlają poglądy Krajowej Rady Izb Rolniczych, a redakcja“Tygodnika Poradnika Rolniczego” nie ma wpływu na ich treść. Kolportaż – czasopismo dostępne razem z„Tygodnikiem Poradnikiem Rolniczym”. Krajowa Rada Izb Rolniczych ul. Wspólna 30, 00-930 Warszawa Tel.: (22) 623 21 65, fax (22) 623 11 55; www.krir.pl Redaktor naczelna: Justyna Kostecka e-mail: sekretariat@krir.pl


marzec 2016 NR 3

W

– M I E S I Ę C Z N I K K R A J O W E J R A DY I Z B R O L N I C Z YC H

Zmiany w WPR po 2020

odpowiedzi na prośbę przewodniczącego sejmowej Komisji i Rolnictwa i Rozwoju Wsi, zarząd KRIR przedstawił 2 lutego 2016 r. stanowisko samorządu rolniczego na temat planów i propozycji zmian dotyczących Wspólnej Polityki Rolnej i Polityki Spójności po 2020 r. Zarząd podkreślił, że należy dążyć do tego, aby po 2020 r. WPR nadal funkcjonowała w Europie oraz było zapewnione finansowanie z budżetu UE WPR przynajmniej na dotychczasowym poziomie, zarówno na I, jak i na II filar. Każdy kraj członkowski UE powinien mieć przyznaną pulę środków finansowych na WPR w zależności od ilości hektarów, w równej wysokości na 1 ha. Każdy z krajów członkowskich powinien mieć prawo decyzji podzielenia tych środków na I i II filar WPR wg własnej krajowej polityki rolnej.

Równe traktowanie wszystkich krajów Ważnym czynnikiem działań jest spójność polityki rolnej wewnątrz całej Unii Europejskiej. W każdym państwie członkowskim wysokość wsparcia do produkcji rolnej powinna być taka sama, a nie jak jest to na chwilę obecną – zróżnicowana. Jednym z ważniejszych postulatów jest wyrównanie dopłat do powierzchni we wszystkich krajach UE. Unia Europejska powinna wychodzić z jednolitą polityką na zewnątrz wobec polityk innych regionów świata. Przede wszystkim kraje UE powinny być traktowane równo. WPR po 2020 r. powinna stwarzać możliwości konkurencyjności na rynkach świato-

wych i brać pod uwagę pomoc państwa dla rolnictwa np. w USA. WPR powinna służyć nie wygaszaniu produkcji rolnej a wzrostowi w związku z prognozą zwiększonego zapotrzebowania na żywność w świecie. WPR powinna również mieć mechanizmy ochrony przed przeznaczaniem gruntów rolnych w celach innych niż produkcja rolna. WPR powinna również być skierowana na działania mające na celu skrócenie łańcucha żywnościowego, aby rolnik był mocniejszym niż obecnie ogniwem w tym łańcuchu. Rolnicy uważają, że dopłaty bezpośrednie skierowane powinny być do rzeczywistych rolników. Zmniejszenie ilości pseudorolników deklarujących notorycznie ugory (nie ze względu na obowiązek zazielenienia) lub rośliny wysokobiałkowe, które stale są przyorywane.

Uproszczenie finansowania

Podstawową propozycją samorządu jest uproszczenie systemu finansowania WPR. Należałoby uprościć procedury podziału i przyznawania środków finansowych – mniej biurokracji – mniejsze koszty; jasne i zrozumiałe zasady dla wszystkich. Należy dążyć do rezygnacji zazielenienia jako trudnego, mało skutecznego elementu w systemie dopłat albo innego jego rozliczania. Z uwagi na fakt, że ponad 3 miliony hektarów użytków w naszym kraju leży odłogiem, Polska powinna być wyłączona z obowiązkowego zazieleniania gruntów rolnych (nieużytki rolne powinny być zaliczone na poziomie kraju jako zazielenienia nie

schodzić na poziomie gospodarstwa). Dużo lepsze efekty można uzyskać przy lepszym wsparciu programów rolnośrodowiskowo-klimatycznych. Co do systemu uproszenia – obowiązek zazieleniania jest elementem politycznym dla mieszkańców Europy, dlatego należy uznać, że rolnicy pełnią dodatkową rolę ochrony środowiska i z tego tytułu zazielenianie należy jak najbardziej uprościć. Uważamy, że zazielenianie powinno być rozliczane na poziomie krajowym również z uwzględnieniem poziomu zalesienia.

Wprowadzić zarządzanie ryzykiem Należy również przeanalizować dotychczasowe formy wsparcia już przy „Health Check”WPR w 2017 r., aby skorygować pewne braki już przy przeglądzie WPR. W ramach tych należałoby, zdaniem Zarządu Krajowej Rady Izb Rolniczych, przy obecnej zmianie klimatu uwzględnić zarządzanie ryzykiem. Należy zdecydowanie dążyć do wprowadzenia działania w PROW pozwalającego dofinansować z funduszy UE ubezpieczeń upraw, zwierząt i roślin od najczęściej występujących zagrożeń (jako uzupełnienie dotychczasowego wsparcia do ubezpieczeń upraw i zwierząt z budżetu krajowego). Korzystanie ze środków UE na dopłaty do ubezpieczeń upraw rolnych i zwierząt inwentarskich w przyszłości może się przyczynić do wzrostu liczby rolników ubezpieczających swoją produkcję, co jest ważne przy coraz częściej występujących anomaliach pogodowych.

PW

93

Zdaniem samorządu rolniczego, jeżeli zostaną wdrożone wszystkie zapisy zawarte w projekcie Programu Działania Ministerstwa Rolnictwa i Rozwoju Wsi na lata 2015–2019 to korzystne byłoby, gdyby kontynuowane były także po 2020 r.

Regionalizacja PROW

Po roku 2020, w dokumentach krajowych dotyczących PROW, czyli II filaru WPR należy rozważyć regionalizację na województwa z uwagi na zróżnicowane potrzeby gospodarstw rolnych w województwach, wynikające z obecnych uwarunkowań na co miały wpływ również czasy historyczne. Analizy i dyskusji społecznej wymaga idea wprowadzenia np. 3 programów PROW w Polsce: I – dla Polski Środkowej, II – dla Polski Północno-Zachodniej i III dla Polski Południowo-Wschodniej lub inny podział. Wydaje się, że skoro w UE funkcjonuje 118 PROW w 29 państwach członkowskich, to w Polsce mogą funkcjonować 3 programy PROW dostosowane do potrzeb regionalnych. Oczekiwania rolników z różnych województw co do PROW i Polityki Spójności często są różne (np. dla małych gospodarstw rolnych należałoby przewidzieć więcej pomocy na różną formę dywersyfikacji ich dochodów), czego dowodem są różne opinie w tym temacie z wojewódzkich izb rolniczych. Polityka Spójności po 2020 r. powinna być skierowana na obszary wiejskie w celu rozwoju przedsiębiorczości i dywersyfikacji dochodów rolniczych w tym na energię odnawialną. Jednocześnie zarząd KRIR przekazał opinie poszczególnych izb rolniczych w powyższej sprawie. Opracowanie: KRIR

Premia dla młodych rolników a ubezpieczenie w KRUS

W

związku z zapytaniem rolnika zainteresowanego naborem wniosków o przyznanie wsparcia w ramach poddziałania„Pomoc w rozpoczęciu działalności gospodarczej na rzecz młodych rolników”finansowanego z Programu Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2014–2020, które wpłynęło do Biura KRIR, zarząd KRIR zwrócił się do resortu rolnictwa z zapytaniem odnośnie ubezpieczenia w KRUS. Czy po otrzymaniu premii rolnik przez rok musi być ubezpieczony w KRUS? Rolnik w swoim zapytaniu zwrócił uwagę również na pismo, które rzecznik praw obywatelskich wystosował do ministra rolnictwa odnośnie ubezpieczenia i podjęcia pracy poza działalnością rolnicza np. umową o pracę oraz na to, że w prawie unijnym nie ma takiego obowiązku, a we wcześniejszych premiach

z działania dla„młodych rolników” w polskim prawie takowy obowiązek był. Czy w obecnym programie również trzeba przez jeden pełen rok opłacać KRUS i nie można podjąć pracy na postawie umowy o pracę? W odpowiedzi na wniosek, Departament Rozwoju Obszarów Wiejskich MRiRW poinformował, że zgodnie z § 22 pkt 6 rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 13 lipca 2015 r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu przyznawania, wypłaty oraz zwrotu pomocy finansowej na operacje typu „Premie dla młodych rolników” w ramach poddziałania„Pomoc w rozpoczęciu działalności gospodarczej na rzecz młodych rolników” objętego Programem Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2014–2020 (Dz.U. poz. 982) (zwanego dalej rozporządzeniem), beneficjent powinien pod-

legać ubezpieczeniu społecznemu rolników na podstawie przepisów o ubezpieczeniu społecznym rolników jako rolnik z mocy ustawy i w pełnym zakresie przez okres co najmniej 12 miesięcy od dnia wypłaty pierwszej raty pomocy. Jednocześnie należy wskazać, iż warunek wynika nie tylko z przepisów rozporządzenia, ale również z treści Programu Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2014–2020, przyjętego przez Radę Ministrów i Komisję Europejską. W odpowiedzi na wspomniane pismo rzecznika praw obywatelskich, minister rolnictwa i rozwoju wsi wskazał, iż warunek dotyczący ubezpieczenia w KRUS, ma na celu zapewnienie trwałości projektu oraz powiązanie z rolnictwem beneficjentów działania, którzy otrzymują premie na rozwój i modernizację gospodarstwa. Gospodarstwa korzystające ze wsparcia powin-

ny generować zajęcie wystarczające na zagwarantowanie przynajmniej jednego miejsca pracy w pełnym wymiarze czasu. Ponadto minister rolnictwa i rozwoju wsi podkreślił, ze instrumenty programów rozwoju obszarów wiejskich, w przeciwieństwie do płatności bezpośrednich, nie mają charakteru powszechnego. Dlatego pomoc UE nie powinna przysługiwać wszystkim zainteresowanym, lecz wyłącznie tym, którzy zapewnią najlepsze wykorzystanie ograniczonych środków finansowych oraz realizację celów działania. Ponadto, w świetle przepisów ustawy o ubezpieczeniu społecznym rolników, ubezpieczenie w KRUS nie stoi na przeszkodzie zawieraniu przez beneficjentów działania ,,Premie dla młodych rolników” umów o dzieło czy umów zleceń. Opracowanie: KRIR


94 PW

marzec 2016 NR 3

– M I E S I Ę C Z N I K K R A J O W E J R A DY I Z B R O L N I C Z YC H

Zwolnienie z VAT tylko dla nieodpłatnie przekazanych owoców i warzyw

W

związku z pismem KRIR w sprawie opodatkowania podatkiem VAT unijnej pomocy finansowej udzielanej na podstawie przepisów UE ustanawiających tymczasowe nadzwyczajne środki wsparcia dla producentów niektórych owoców i warzyw (w którym KRIR zwróciła uwagę na raport firmy audytorskiej wskazującym, aby wysokość podatku VAT była obliczana na stosunkowo niskim poziomie, a nawet bliskim zeru) Minister Finansów w dniu 1 marca 2016 r. poinformował, że przekazany raport dotyczy darowizn żywności (a więc ze swojej natury czynności nieodpłat-

S

nych), za które darczyńcy nie otrzymują żadnego wynagrodzenia, w tym także w postaci szeroko rozumianego wsparcia czy rekompensat. Z odmienną sytuacją mamy natomiast do czynienia w przypadku otrzymywanej przez rolników unijnej pomocy finansowej. W tym bowiem przypadku otrzymana pomoc unijna stanowi dla darczyńcy (rolnika) wynagrodzenie za przekazanie owoców i warzyw odpowiednim podmiotom. Z tego też względu nie może mieć zastosowania zwolnienie od podatku. Dotyczy ono bowiem wyłącznie dokonywanych przez podatnika nieodpłatnie (w rozumieniu podat-

ku od towarów i usług) przekazań żywności na warunkach określonych w tym przepisie. Natomiast ww. zwolnienie od podatku VAT nie dotyczy dostaw towarów za wynagrodzeniem, a takimi właśnie są przedmiotowe dostawy owoców i warzyw w zamian za środki finansowe otrzymane z unijnej pomocy finansowej. Zatem otrzymywana przez producentów rolnych pomoc finansowa będzie opodatkowana podatkiem VAT według stawek właściwych dla przekazywanych towarów [wg 5% stawki podatku VAT w przypadku dostawy np. ogórków, pomidorów, marchwi, cebuli, ziemniaków (PKWiU 01.13) oraz jabłek,

Czy komornik może zająć płatności bezpośrednie?

amorząd rolniczy zwrócił się do ministra rolnictwa i rozwoju wsi z zapytaniem czy komornik sądowy może zająć płatności bezpośrednie znajdujące się na rachunku bankowym rolnika indywidualnego, ponieważ ograniczenia egzekucji wymienione w rozporządzeniu Ministra Sprawiedliwości z dnia 16 maja 1996 r. w sprawie określenia przedmiotów należących do rolnika prowadzącego gospodarstwo, które nie podlegają egzekucji sądowej (Dz.U. Nr 63, poz. 300) nie zawierają informacji nt. zajmowania płatności bezpośrednich przekazanych na konta bankowe rolników przez Agencję Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa.

W odpowiedzi, w dniu 2 marca 2016 r. resort rolnictwa poinformował, że przepisy art. 32 ustawy z dnia 9 maja 2008 r. o Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa (Dz.U. Nr 98, poz. 634 z późn. zm.) przewidują wyłączenie z zajęcia na podstawie przepisów Kodeksu postpowania cywilnego oraz przepisów o postępowaniu egzekucyjnym w administracji należności ustalanych w drodze decyzji administracyjnych lub wierzytelności wynikających z umów z tytułu płatności realizowanych przez Agencję Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa ze środków publicznych pochodzących z funduszy Unii Europejskiej oraz krajowych

środków publicznych przeznaczonych na wspófinansowanie. MRiRW poinformowało jednocześnie, że powyższe oznacza, iż Agencja Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa nie może przekazywać środków m.in. z tytułu płatności bezpośrednich do gruntów rolnych na rachunki wskazane przez komorników, lecz wyłącznie na rachunki bankowe podane przez producentów rolnych we wnioskach o te płatności. Przepisy tej ustawy nie ograniczają jednak możliwości prowadzenia egzekucji komorniczej z rachunków bankowych producentów rolnych.

O

siewnym kategorii elitarny lub kwalifikowany zaplanowano środki w wysokości 90 604 tys. zł i obecnie nie ma możliwości ich zwiększenia. W tej sytuacji wprowadzony ustawą z dnia 10 lipca 2015 r. o zmianie ustawy o Agencji Rynku Rolnego i organizacji niektórych rynków rolnych oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. poz. 1419) sposób ustalania stawek dopłat pozwoli na wypłacenie dotacji wszystkim wnioskującym rolnikom

Opracowanie: KRIR

Z

arząd KRIR w dniu 19 lutego 2016 r. wystąpił do ministra środowiska, przesyłając wniosek do wiadomości ministra rolnictwa i rozwoju wsi, i wyraził zdecydowany protest przeciw wprowadzeniu nowych obszarów szczególnie narażonych na zanieczyszczenia pochodzenia rolniczego (tzw. OSN) pod koniec 2015 roku i planowanym wprowadzeniu dodatkowych OSN w 2016 r.

Nowe OSN-y

w ramach środków zaplanowanych na ten cel w 2016 r. Wniosek Krajowej Rady Izb Rolniczych dotyczący przywrócenia dotychczasowych zasad udzielania dopłat do powierzchni obsianej lub obsadzonej materiałem siewnym kategorii elitarny lub kwalifikowany będzie analizowany przy planowaniu budżetu na 2017 r.

Zarząd KRIR podkreślił, że rolnicy nie zostali odpowiednio poinformowani o tych decyzjach, również samorząd rolniczy nie został powiadomiony przez dyrektorów Regionalnych Zarządów Gospodarki Wodnej. Prowadzący gospodarstwa rolne, które znalazły się na tych obszarach nie byli szkoleni co do określonych wymagań, jakie mają spełnić gospodarując na OSN-ach i o tym, jak mogą przystosować swoje gospodarstwa do nowych standardów. Dodatkowo rolnicy ci nie mogą skorzystać z działania PROW na dostosowanie gospodarstw na obszarach OSN, na które obecnie trwa nabór. W obliczu kryzysu na rynkach rolnych – samorząd rolniczy zdecydowanie zaprotestował wobec takiego wprowadzania dodatkowych obostrzeń dla rolników. Z pisma ministerstwa środowiska, będącego odpowiedzią na wcześniejsze zapytanie KRIR – nie wynikało, że obszary OSN zwiększono pod koniec 2015 roku, dlatego też rozporządzenia dyrektorów Regionalnych Zarządów Gospodarki Wodnej powinny być uchylone – a ewentualne decyzje o dodatkowych OSN-ach podjęte przez Rząd w drodze nowelizacji ustawy Prawo Wodne, jak wspomniano w wyżej wymienionym piśmie ministerstwa środowiska.

Opracowanie: KRIR

Opracowanie: KRIR

Opracowanie: KRIR

Zmiana zasad naliczania dopłat do materiału siewnego w 2017 roku?

dpowiadając na pismo Krajowej Rady Izb Rolniczych w sprawie przywrócenia dotychczasowych zasad udzielania dopłat do powierzchni gruntów ornych obsianych lub obsadzonych materiałem siewnym kategorii elitarny lub kwalifikowany, ministerstwo rolnictwa i rozwoju wsi poinformowało, że w projekcie ustawy budżetowej na 2016 r. na dopłaty do powierzchni obsianej lub obsadzonej materiałem

gruszek, śliwek, wiśni i czereśni (PKWiU 01.24) – na podstawie art. 41 ust. 2a w związku z poz. 1 i 4 załącznika nr 10 do ustawy o VAT] w przypadku gdy producenci rolni są podatnikami VAT czynnymi. Natomiast tzw. rolnicy ryczałtowi, którzy dokonują dostaw produktów rolnych pochodzących z ich własnej działalności rolniczej nie będą odprowadzać podatku VAT z tytułu takich dostaw. Rolnicy tacy korzystają bowiem ze zwolnienia od podatku VAT na podstawie art. 43 ust. 1 pkt 3 ustawy o VAT.


marzec 2016 NR 3

– M I E S I Ę C Z N I K K R A J O W E J R A DY I Z B R O L N I C Z YC H

PW

95

Z prac sejmowej i senackiej Komisji Rolnictwa i Rozwoju Wsi 05.01.2016 r. – Sejm RP

■■ informacja ministra rolnictwa i rozwoju wsi na temat planowanych zamierzeń resortu. Rozpatrzenie i zaopiniowanie dla Komisji Finansów Publicznych rządowego projektu ustawy budżetowej na rok 2016 (druk nr 146);

12.01.2016 r. – Senat RP

■■ informacja ministra rolnictwa i rozwoju wsi o aktualnej sytuacji i podejmowanych działaniach na rynkach trzody chlewnej i mleka.

14.01.2016 r. – Sejm RP

■■ rozpatrzenie projektu planu pracy Komisji na okres od 1 stycznia do 31 lipca 2016 r.; ■■ zapoznanie się z informacją Instytutu Technologiczno-Przyrodniczego: „Rolnictwo i obszary wiejskie, a ochrona klimatu”; ■■ informacja ministra rolnictwa i rozwoju wsi o pomocy finansowej dla producentów mleka i wieprzowiny.

27.01.2016 r. – Sejm RP

■■ rozpatrzenie informacji ministra rolnictwa i rozwoju wsi dotyczących: „Ulepszania krajowych źródeł białka roślinnego, ich produkcji, systemu obrotu i wykorzystania w paszach” oraz „Zwiększenia wykorzystania krajowego białka paszowego dla produkcji wysokiej jakości produktów zwierzęcych w warunkach zrównoważonego rozwoju”; ■■ prezentacja opinii: „Wybrane problemy hodowli roślin strączkowych – krajowe źródła białka paszowego” – przedstawia prof. dr hab. Wojciech Święcicki; „Nowe trendy w agrotechnice roślin strączkowych i sposoby zwiększenia opłacalności uprawy” – przedstawia prof. dr hab. Jerzy Szukała; „Możliwości zastąpienia importowanego białka sojowego rodzimymi białkami roślinnymi w żywieniu drobiu i świń” – przedstawia prof. dr hab. Andrzej Rutkowski; „Wybrane aspekty rynku roślin strączkowych” – przedstawia dr inż. Wojciech Mikulski; „Rozwój rynku rodzimych roślin strączkowych jako czynnik bezpieczeństwa żywnościowego w Polsce” - przedstawia prof. dr hab. Michał Jerzak.

27.01.2016 r. – Senat RP

■■ harmonogram wdrażania Programu Rozwoju Obszarów Wiejskich w latach 2014–2020; ■■ stan realizacji płatności bezpośrednich.

28.01.2016 r. – Sejm RP

■■ informacja ministra rolnictwa i rozwoju wsi o realizacji programu wsparcia

upraw roślin wysokobiałkowych w 2015 r. oraz w planach na lata 2016–2020; ■■ rozpatrzenie wniosku o powołanie podkomisji nadzwyczajnej do przygotowania projektu inicjatywy ustawodawczej w zakresie spółdzielczości rolniczej; ■■ rozpatrzenie wniosku o powołanie podkomisji stałej do spraw monitoringu Wspólnej Polityki Rolnej Unii Europejskiej; ■■ rozpatrzenie wniosku prezydium Komisji w sprawie powołania stałego doradcy Komisji; ■■ sprawy bieżące.

09.02.2016 r. – Sejm RP

■■ informacja ministra rolnictwa i rozwoju wsi na temat wprowadzenia instrumentów wsparcia dla produkcji tytoniu ze środków krajowych w ramach Programu Rozwoju Obszarów Wiejskich w Nowej Perspektywie Finansowej 2014–2020. Obrona interesów polskich producentów tytoniu; ■■ informacja ministra zdrowia na temat stanu prac nad implementacją dyrektywy 2014/40/UE Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 3 kwietnia 2014 r. dotyczącej produkcji, prezentowania i sprzedaży wyrobów tytoniowych a w szczególności nad projektem ustawy o ochronie zdrowia przed następstwami używania tytoniu i wyrobów tytoniowych w tym, które regulacje projektu ustawy są bardziej restrykcyjne niż nakazują przepisy dyrektywy; ■■ rozpatrzenie projektu dezyderatu w sprawie implementacji dyrektywy 2014/40/UE Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 3 kwietnia 2014 r. dotyczącej produkcji, prezentowania i sprzedaży wyrobów tytoniowych.

09.02.2016 r. – Senat RP

■■ rozpatrzenie ustawy budżetowej na rok 2016 w częściach właściwych przedmiotowemu zakresowi działania komisji: 32 – Rolnictwo; 33 – Rozwój wsi; 35 – Rynki rolne; 62 – Rybołówstwo; 72 – Kasa Rolniczego Ubezpieczenia Społecznego; 83 – Rezerwy celowe; 85 – Budżety wojewodów ogółem; a także planów finansowych: Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa Agencji Rynku Rolnego, Agencji Nieruchomości Rolnych wraz z planem finansowym Zasobu Własności Rolnej Skarbu Państwa, Centralnego Ośrodka Badania Odmian Roślin Uprawnych, Funduszu Emerytalno-Rentowego, Funduszu Prewencji i Rehabilitacji, Funduszu Administracyjnego, Polskiego Klubu Wyścigów Konnych, Centrum Doradztwa Rolniczego w Brwinowie (druk senacki nr 76, druki sejmowe nr 146, 194 i 194-A).

10.02.2016 r. – Sejm RP

■■ rozpatrzenie projektu dezyderatu w sprawie implementacji dyrektywy 2014/40/UE Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 3 kwietnia 2014 r. dotyczącej produkcji, prezentowania i sprzedaży wyrobów tytoniowych; ■■ informacja ministra rolnictwa i rozwoju wsi w sprawie harmonogramu wdrażania w 2016 r. Programu Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2014–2020; ■■ informacja Prezesa Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa o zmianach wprowadzonych w Agencji w celu zwiększenia efektywności; ■■ rozpatrzenie poselskiego projektu ustawy o zmianie ustawy o bezpieczeństwie żywności i żywienia oraz niektórych innych ustaw (druk nr 170); ■■ powołanie podkomisji stałej do spraw wykorzystania zasobów energetycznych obszarów wiejskich; ■■ powołanie podkomisji stałej do spraw utworzenia Urzędu Bezpieczeństwa Żywności.

16.02.2016 r. – Sejm RP

■■ rozpatrzenie wskazanych przez Prezesa Najwyższej Izby Kontroli wniosków de lege ferenda zawartych w wynikach kontroli Najwyższej Izby Kontroli „Agrochemiczna obsługa rolnictwa”; ■■ projekt planu pracy komisji.

24.02.2016 r. – Sejm RP

■■ Pierwsze czytanie rządowego projektu ustawy o zmianie ustawy o systemie identyfikacji i rejestracji zwierząt (druk nr 245); ■■ informacja ministra rolnictwa i rozwoju wsi na temat aktualnie prowadzonych prac w resorcie rolnictwa; ■■ informacja ministra rolnictwa i rozwoju wsi dotycząca analizy rynków rolniczych w kraju i sytuacji finansowo-produkcyjnej oraz zdrowotnej w produkcji roślinnej i zwierzęcej; ■■ informacja ministrów: rolnictwa i rozwoju wsi oraz zdrowia na temat bezpieczeństwa żywności, problemów znako-

wania żywności, krajowych systemów jakości żywności i kontroli jakości importowanych produktów spożywczych oraz regulacji prawnych.

25.02.2016 r. – Sejm RP

■■ informacja ministra rolnictwa i rozwoju wsi na temat gospodarki wodnej w rolnictwie; ■■ prezentacja opinii: „Dylemat gospodarki wodnej” – mgr inż. Jerzy Iwanicki; „Stan i wykorzystanie zasobów wód podziemnych” – prof. dr hab. Andrzej Sadurski; „Skutki dotychczasowego administrowania rzekami istotnymi dla regulowania stosunków wodnych w rolnictwie” – dr Przemysław Nawrocki; ■■ rozpatrzenie projektu dezyderatu w sprawie podjęcia działań mobilizujących i obligujących instytucje UE do rozwiązania bieżącej, krytycznej sytuacji w sektorze mleka i mięsa wieprzowego w Polsce i na całym rynku europejskim; ■■ informacja ministra rolnictwa i rozwoju wsi na temat stanu realizacji rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 19 lutego 2016 r. w sprawie zarządzenia odstrzału sanitarnego dzików – kontynuacja; ■■ rozpatrzenie i zaopiniowanie dla marszałka Sejmu wniosku Klubu Parlamentarnego Platforma Obywatelska dotyczącego informacji ministerstwa rolnictwa i rozwoju wsi w sprawie odwołania prezesów polskich stadnin koni w Janowie Podlaskim oraz w Michałowie – kontynuacja; ■■ pierwsze czytanie poselskiego projektu ustawy o zmianie ustawy o płatnościach w ramach systemów wsparcia bezpośredniego oraz niektórych innych ustaw (druk nr 274).

08.03.2016 r. – Senat RP

■■ informacja ministra rolnictwa i rozwoju wsi na temat projektu ustawy o kształtowaniu ustroju rolnego; ■■ przyjęcie planu pracy komisji. Opracowanie: KRIR


96 PW

– M I E S I Ę C Z N I K K R A J O W E J R A DY I Z B R O L N I C Z YC H

marzec 2016 NR 3

Do Biura KRIR wpłynęły do konsultacji ■■ projekt rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi w sprawie wzoru imiennego upoważnienia do wykonywania czynności kontrolnych nad działalnością grup producentów rolnych i ich związków; ■■ projekt ustawy o wstrzymaniu sprzedaży nieruchomości Zasobu Własności Rolnej Skarbu Państwa oraz o zmianie niektórych ustaw; ■■ projekt rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi zmieniającego rozporządzenie w sprawie wyznaczenia trwałych użytków zielonych wartościowych pod względem środowiskowym; ■■ projekt rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi w sprawie określenia wysokości limitów środków dostępnych w ramach schematów pomocy technicznej Programu Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2014– 2020; ■■ projekt rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi zmieniającego rozporządzenie w sprawie upoważnienia związków hodowców lub innych podmiotów do wykonywania zadań z zakresu prowadzenia oceny wartości użytkowej lub hodowlanej zwierząt; ■■ projekt rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi zmieniającego rozporządzenie w sprawie warunków, jakie powinny spełniać podmioty, które prowadzą obrót detaliczny produktami leczniczymi weterynaryjnymi wydawanymi bez przepisu lekarza, kryteriów klasyfikacji tych produktów oraz ich wykazu; ■■ projekt rozporządzenia w sprawie wyznaczania portów do prowadzenia wyładunku lub przeładunku produktów rybołówstwa i świadczenia usług portowych; ■■ projekt rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi zmieniającego rozporządzenie w sprawie stawek

płatności związanych do powierzchni upraw za 2015 r.; ■■ projekt rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi w sprawie wielkości zmniejszenia (redukcji) stawek niektórych płatności związanych do powierzchni upraw za 2015 r.; ■■ projekt rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi zmieniającego rozporządzenie w sprawie szczegółowych warunków i trybu przyznawania pomocy finansowej w ramach działania „Grupy producentów rolnych” objętej Programem Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2007–2013; ■■ projekt ustawy o zmianie ustawy o płatnościach w ramach systemów wsparcia bezpośredniego oraz niektórych innych ustaw; ■■ projekt ustawy o zmianie ustawy o finansowaniu Wspólnej Polityki Rolnej; ■■ projekt ustawy o zmianie ustawy o ubezpieczeniach upraw rolnych i zwierząt gospodarskich oraz ustawy o opłacie skarbowej; ■■ poselski projekt ustawy o zmianie ustawy – Prawo łowieckie; ■■ poselski projekt ustawy o sprzedaży żywności przez rolników i zmianie niektórych innych ustaw; ■■ projekt rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi w sprawie zarządzenia odstrzału sanitarnego dzików; ■■ projekt rozporządzenia w sprawie sposobu i form współdziałania okręgowych inspektorów rybołówstwa morskiego oraz Inspekcji jakości Handlowej Artykułów Rolno-Spożywczych przy dokonywaniu kontroli produktów rybnych; ■■ projekt rozporządzenia w sprawie wzorów dokumentu sprzedaży i deklaracji przejęcia; ■■ projekt rozporządzenia w sprawie ustalenia obszarów uznawania organizacji producentów;

Co z wapnowaniem gruntów?

W

związku z wystąpieniem zarządu KRIR w sprawie umożliwienia wykorzystania środków de minimis na wapnowanie gruntów rolnych, Ministerstwo Rolnictwa i Rozwoju Wsi w dniu 4 lutego 2016 r. poinformowało, że trudności związane z zabezpieczeniem budżetowych środków finansowych na realizację ww. programu spowodowały, że wstrzymano nad nim prace. Jednocześnie MRiRW poinformowało, że zwróciło się do Ministra Środowiska z proś-

bą o „propagowanie i wspieranie inicjatyw prowadzących do uruchamiania programów finansowania zabiegu wapnowania gleb tak, aby koszty wapnowania były ponoszone nie tylko przez jej użytkowników, tj. rolników, ale również przez instytucje dysponujące środkami finansowymi na poprawę stanu środowiska, np. przez wojewódzkie Fundusze Ochrony Środowiska i Gospodarki Wodnej”. Opracowanie: KRIR

■■ projekt rozporządzenia w sprawie kontroli organizacji producentów, związków organizacji producentów i organizacji międzybranżowych funkcjonujących na rynku rybnym; ■■ projekt rozporządzenia w sprawie minimalnego progu w zakresie liczby i wielkości operacji przywozu; ■■ projekt rozporządzenia zmieniającego rozporządzenie w sprawie wysokości kar pieniężnych za naruszenie przepisów o organizacji rynku rybnego; ■■ projekt rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi zmieniającego rozporządzenie w sprawie norm w zakresie dobrej kultury rolnej zgodnej z ochroną środowiska; ■■ projekt ustawy o podatku od sprzedaży detalicznej; ■■ projekt rozporządzenia ministra rolnictwa i Rozwoju Wsi w sprawie nabywania uprawnień do wykonywania niektórych czynności związanych z oceną jakości handlowej artykułów rolno-spożywczych oraz dokumentowania tych czynności; ■■ projekt ustawy o zmianie ustawy o minimalnym wynagrodzeniu za pracę oraz ustawy o Państwowej Inspekcji Pracy; ■■ projekt rozporządzenia rady Ministrów zmieniający rozporządzenie w sprawie zakazu stosowania materiału siewnego odmian kukurydzy MON 810; ■■ projekt rozporządzenia Ministra Gospodarki Morskiej i Żeglugi Śródlądowej w sprawie szczegółowych warunków i trybu przyznawania, wypłaty i zwrotu pomocy oraz wysokości stawek tej pomocy na realizację działań w ramach Priorytetu 5. Wspieranie obrotu i przetwarzania, zawartego w programie operacyjnym „Rybactwo i Morze” na lata 2014–2020; ■■ poselski projekt ustawy o zmianie ustawy o przeciwdziałaniu narkomanii; ■■ poselski projekt ustawy o zmianie ustawy o płatnościach w ramach systemów wsparcia bezpośredniego oraz niektórych innych ustaw; ■■ projekt Krajowego Programu Wsparcia Pszczelarstwa w Polsce na lata 2016/2017; 2017/2018; 2018/2019 (KPWP).; ■■ projekt rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi w sprawie wielkości zmniejszenia (redukcji) stawek płatności niezwiązanej do tytoniu za 2015 r.; ■■ projekt rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi zmieniającego rozporządzenie w sprawie szczegółowych warunków i trybu przyznawania pomocy finansowej w ramach działa-

nia „Zalesianie gruntów rolnych oraz zalesianie gruntów innych niż rolne” objętego PROW na lata 2007–2013; ■■ projekt rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi zmieniającego rozporządzenie w sprawie szczegółowych warunków i trybu przyznawania płatności bezpośrednich i płatności niezwiązanej do tytoniu; ■■ projekt rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi w sprawie szczegółowych warunków i trybu przyznawania, wypłaty oraz zwrotu pomocy finansowej w ramach poddziałania „Płatności na rzecz rolników kwalifikujących się do systemu dla małych gospodarstw, którzy trwale przekazali swoje gospodarstwo innemu rolnikowi” objętego Programem Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2014-2020; ■■ projekt rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi w sprawie zakazu wprowadzenia na terytorium Rzeczpospolitej Polskiej roślin, innych niż nasiona, rodzajów Capsicum L., Lagenaria Ser., Luffs Mill., Momordica L. oraz Solanum L. innych niż Solanum lycopersicm L. pochodzących z Republiki Ghany; ■■ projekt rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi zmieniającego rozporządzenie w sprawie szczegółowych warunków i trybu przyznawania wypłaty oraz zwrotu pomocy na operacje typu „Premie dla młodych rolników” w ramach poddziałania „Pomoc w rozpoczęciu działalności gospodarczej na rzecz młodych rolników” objętego Programem Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2014–2020; ■■ sprawozdanie Krajowe – Polska 2016 (Country Report–Poland 2016); ■■ projekt rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi zmieniającego rozporządzenie Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 21 sierpnia 2015 r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu przyznawania oraz wypłaty finansowej na operacje typu „Modernizacja gospodarstw rolnych” w ramach poddziałania „Wsparcie inwestycji w gospodarstwach rolnych” objętego Programem Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2014-2020; ■■ projekt rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi w sprawie opłat za czynności związane z identyfikacją koniowatych; ■■projekt rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi w sprawie opłat za czynności związane z wydawaniem i doręczaniem paszportów bydła lub ich duplikatów. Opracowanie: KRIR


marzec 2016 NR 3

– M I E S I Ę C Z N I K K R A J O W E J R A DY I Z B R O L N I C Z YC H

PW

97

Fundusz Składkowy USR

Ochrona przed boreliozą i kleszczowym zapaleniem opon mózgowo-rdzeniowych

P

raca i życie na wsi narażają człowieka na zwiększony kontakt z kleszczami, które, choć niewielkie, są nosicielami wielu groźnych chorób. Najczęściej przyczyniają się do zachorowań na boreliozę i kleszczowe zapalenie mózgu (KZM). W rolnictwie, leśnictwie, łowiectwie i rybactwie, borelioza to najczęściej występująca choroba zawodową zakaźna. Kleszcze większości z nas kojarzą się z lasami, ale spotkamy je niemal wszędzie: na łąkach, nad rzekami i jeziorami, w zaroślach, a nawet na trawnikach w miastach i na wsiach. Zagrożenie ugryzieniem przez kleszcza dotyczy praktycznie terenu całego kraju. Aktywność kleszczy występuje między majem a listopadem, a najwięcej zachorowań notuje się w czasie żerowania nimf – od maja do sierpnia. Czym jest borelioza? Borelioza (krętkowica kleszczowa) to groźna choroba zakaźna atakują-

ca wiele narządów. Jest dziś najczęściej stwierdzaną chorobą odkleszczową. Przebiega wieloetapowo, a każda z jej faz daje inne objawy. Wywołują ją bakterie zaliczane do krętków (Borrelia sp.). Na człowieka i inne zwierzęta przenoszą je kleszcze należące do rodzaju Ixodes, w których układzie pokarmowym bytują krętki. Istnieją podejrzenia, że krętki wywołujące boreliozę mogą być przenoszone także przez owady, m.in. gryzące muchy, komary, pchły. Podejrzewa się także możliwość zakażenia boreliozą przez mleko zwierzęce i ludzkie. Ważne, by mleko i mięso m.in. krów, kóz czy owiec, przed spożyciem poddawać obróbce cieplnej. Borelioza przebiega w dwóch fazach – wczesnej, trwającej do kilku tygodni od zakażenia i późnej, mogącej trwać nawet lata. Różnią się one objawami, których liczba powoduje często błędne diagnozowanie.

Kleszczowe zapalenie opon mózgowo-rdzeniowych KZM to choroba, która daje objawy podobne do grypy. Towarzyszą jej: gorączka, bóle głowy, nudności i wymioty. Choć zwykle choroba przebiega łagodnie, to w skrajnych przypadkach może prowadzić do uszkodzenia ośrodkowego układu nerwowego – porażenia nerwów, niedowładów kończyn. Niepodjęte na czas leczenie może trwale uszkodzić układ nerwowy. Nosicielami wirusa mogą być także zwierzęta gospodarskie, jednak same nie chorują na KZM. Lepiej zapobiegać niż leczyć Pomimo rozwoju medycyny nadal najlepszą metodą obrony przed boreliozą, KZM i innymi chorobami przenoszonymi przez kleszcze jest unikanie kontaktu z zakażonymi stawonogami. Aby zmniejszyć ryzyko ukąszenia przez kleszcza: ■ możliwie szczelnie okrywaj ciało (koszula z długimi rękawami, spodnie

z długimi nogawkami, kryte buty, wysokie skarpety – nie muszą być grube, żeby skutecznie ochronić – wskazane jest także nakrycie głowy); o odpowiedni strój zadbaj zwłaszcza podczas prac polowych, pracy w lesie, zbierania owoców runa leśnego; ■ nie siadaj bezpośrednio na trawie, na zwalonych drzewach; ■ unikaj spacerów w wysokiej trawie, zaroślach – wybieraj przetarte ścieżki; ■ zachowaj szczególną ostrożność na terenach masowego występowania kleszczy i w sezonie ich wzmożonej aktywności; ■ stosuj środki odstraszające kleszcze – zawsze zgodnie z instrukcją producenta; ■ uważnie sprawdzaj ciało swoje i swoich dzieci po powrocie do domu. Opracowanie: KRIR

na podstawie Broszury KRUS „Borelioza i kleszczowe zapalenie opon mózgowo-rdzeniowych” na www.krus.pl

Atrakcyjna oferta ubezpieczeniowa TUW „TUW” dla hodowców bydła ras mięsnych

W

Polsce, w latach 90. XX wieku i w I połowie ubiegłej dekady, nastąpił intensywny rozwój hodowli bydła ras mięsnych, wśród których największym zainteresowaniem polskich hodowców cieszą się rasy: limousine, charolaise i hereford. Fakt ten, jak i specyfika hodowli bydła ras mięsnych, odpornych na warunki atmosferyczne, dzięki czemu możliwa jest hodowla w tanim systemie pastwiskowo-alkierzowym – (większość roku pod chmurką) – sprawił, iż Towarzystwo Ubezpieczeń Wzajemnych„TUW”, będące po PZU S.A. jednym z największych ubezpieczycieli sektora rolnego, przygotowało bardzo atrakcyjną ofertę ubezpieczenia zwierząt tych ras. Oferta ta, wykorzystując nie tylko ww. specyfikę, ale także i możliwość skorzystania przez hodowcę z dopłaty do składki ubezpieczeniowej z budżetu państwa, obejmuje nie tylko możliwość ubezpieczenia tych zwierząt od skutków zdarzeń losowych, ale także i od skutków wszelkich wypadków i chorób bydła, czyniąc tę ofertę aktualnie najbardziej atrakcyjną i zarazem najtańszą na rynku. Warto wspomnieć, iż w zakresie ubezpieczenia bydła ras mięsnych TUW „TUW” owocnie

współpracuje, już od ponad sześciu lat, z Polskim Związkiem Hodowców i Producentów Bydła Mięsnego, uaktualniając dzięki temu tę ofertę zgodnie z bieżącymi potrzebami hodowców. Wracając do oferty ubezpieczenia bydła ras mięsnych, warto wskazać zasadnicze jej założenia: 1) ubezpieczeniem obejmuje się zwierzęta w przedziale wiekowym od 6 miesięcy do 13 lat (standardowo jest to wiek od jednego roku do 10 lat); 2) hodowca może skorzystać z możliwości dodatkowego ubezpieczenia: ■ tzw. stada w rotacji – ubezpieczeniem obejmuje się, bez konieczności każdorazowego ich zgłaszania do Towarzystwa, zwierzęta, które począwszy od pierwszego dnia ochrony ubezpieczeniowej przybyły do stada lub osiągnęły wiek 6 miesięcy, ■ utraty płodu lub młodego przychówku (cielęcia), ■ trwałej utraty buhajów do reprodukcji;

3) hodowca może skorzystać także z bogatej oferty uzupełniających ubezpieczeń krótkoterminowych, wśród których warto zwrócić uwagę chociażby na ubezpieczenie od szkód powstałych w trakcie: operacji, transportu, wystawy, trzebienia oraz w trakcie transportu i przebywania w bazie. Sumę ubezpieczenia każdego zwierzęcia ustala hodowca w oparciu o aktualną (sztuki dorosłe) lub przewidywaną na koniec okresu ubezpieczenia (sztuki młode) wartość danego zwierzęcia, uwzględniającą także – w przypadku zwierząt hodowlanych – jego indywidualną wartość hodowlaną. Warto zwrócić uwagę na fakt, iż wysokość szkody powstałej wskutek utraty płodu lub młodego przychówku może sięgnąć nawet 50% wartości matki zwierzęcia i ustala się ją w następujący sposób: 1)  10% sumy ubezpieczenia matki zwierzęcia – w przypadku utraty płodu; 2)  20% sumy ubezpieczenia matki zwierzęcia – w przypadku utraty cielęcia w wieku do 3 miesięcy; 3)  50% sumy ubezpieczenia matki zwierzęcia – w przypadku utraty cielęcia w wieku od 3 miesięcy i 1 dnia do wieku 6 miesięcy. Inną cechą, pozytywnie wyróżniającą przedmiotową ofertę, jest możliwość

zmniejszenia standardowo stosowanego na rynku ubezpieczeniowym udziału własnego ubezpieczonego hodowcy w szkodzie z 20% na 10% (jedynie w przypadku ubezpieczenia buhajów zarodowych udział ten wynosi 30% i może być zmniejszony do 20%). Odpowiedzialność Towarzystwa rozpoczyna się, pod warunkiem opłacenia składki lub jej pierwszej raty, w odniesieniu do szkód powstałych wskutek wypadku już od dnia następnego po dniu zawarcia umowy ubezpieczenia, a w odniesieniu do szkód powstałych wskutek choroby – od 15 dnia po dniu zawarcia umowy ubezpieczenia (tzw. karencja). O atrakcyjności przedmiotowej oferty świadczy przede wszystkim, oprócz korzystnych warunków świadczonej ochrony ubezpieczeniowej, wysokość składki ubezpieczeniowej, która może kształtować się, w okresie stosowania promocyjnej oferty Towarzystwa, na poziomie nawet 30% niższym niż na podstawie standardowo obowiązującej oferty. Zapraszając zatem Państwa do bliższego zapoznania się z przedmiotową ofertą, Towarzystwo zachęca jednocześnie do skorzystania z kompleksowej i taniej oferty ubezpieczeniowej. Więcej na www.tuw.pl ■


98 PW

– M I E S I Ę C Z N I K K R A J O W E J R A DY I Z B R O L N I C Z YC H

Obecnie podstawową formą zagospodarowania państwowych gruntów rolnych jest dzierżawa. W bieżącym roku Agencja przeznaczy do dzierżawy ok. 100 tys. ha. W pierwszych dwóch miesiącach bieżącego roku wydzierżawiła prawie 3 tys. ha.

O

d grudnia 2015 roku Agencja Nieruchomości Rolnych, w związku z trwającymi pracami nad ustawą o wstrzymaniu sprzedaży nieruchomości ZWRSP (moratorium), nie zaczyna nowych procedur sprzedaży. Mimo to, sukcesywnie – po weryfikacji dokumentów – finalizowane są transakcje sprzedaży rozpoczę-

łości i stabilności warunków gospodarowania na dzierżawionych gruntach, umowy zawierane są na okres nawet do 10 lat. W trosce o przejrzystość i zrozumiałość zasad wydzierżawiania, w ich tworzeniu uczestniczą przedstawiciele organizacji społeczno-rolniczych działający na terenie danego oddziału, mają-

– intensywności produkcji zwierzęcej w gospodarstwie rodzinnym. Ewentualne zmiany kryteriów oceny ofert i ich wag dla danego województwa uzgadniane są z ww. radą społeczną działającą przy dyrektorze oddziału terenowego. Poszczególne oddziały terenowe (11 w całym kraju) ustalają z regionalnymi radami społecznymi

te przed 20 listopada ubiegłego roku. Z uwagi na moratorium podstawową formą rozdysponowania państwowych gruntów rolnych stała się obecnie dzierżawa. Osoby zamierzające powiększyć lub utworzyć gospodarstwo rodzinne mogą wydzierżawiać ziemię na przetargach ograniczonych licytacyjnych lub ofertowych. Obecnie oddziały terenowe kontynuują zawieranie umów dzierżawy z kandydatami wyłonionymi w przetargach przeprowadzonych w roku ubiegłym oraz organizują przetargi na dzierżawę. W styczniu br. zostały wprowadzone nowe zasady wydzierżawiania gruntów rolnych (określone w zarządzeniu Prezesa ANR nr 2/2016), wskazujące m.in. że podstawowym rodzajem przetargów na dzierżawę jest przetarg ograniczony, w którym mogą uczestniczyć wyłącznie rolnicy indywidualni zamierzający powiększyć lub utworzyć gospodarstwo rodzinne. Dla zapewnienia trwa-

cych swoją reprezentację w terenowych radach społecznych. Dyrektor oddziału zasięga ich opinii w procesie przygotowania nieruchomości do rozdysponowania, np. przy określaniu preferowanej powierzchni nieruchomości wydzierżawianej na danym terenie. Przedstawiciele organizacji (posiadających swoje struktury wojewódzkie), mają również wpływ na wskazanie rodzaju organizowanego przetargu ograniczonego, poprzez wnioskowanie o przeprowadzenie przetargu ofert pisemnych na dzierżawę danej nieruchomości. Należy zauważyć, że w takim przetargu wysokość czynszu wywoławczego nie jest jedynym i najważniejszym kryterium wyboru oferty. Większą wagę przykłada się do: – wielkości gospodarstwa rodzinnego, które będzie powiększane o dzierżawione grunty; – odległości miejsca zamieszkania rolnika od gruntów oferowanych do dzierżawy;

zasady dzierżawy gruntów na swoim terenie z uwzględnieniem zasad ogólnych. W ostatnim okresie rady społeczne zwiększyły swoją aktywność, niektóre z nich zaopiniowały bądź zaproponowały już konkretne rozwiązania dotyczące dzierżawy gruntów. Chodzi o maksymalną przejrzystość procedur oraz uspołecznienie procesu decyzyjnego. I tak w woj. zachodniopomorskim zdecydowano, że dla wszystkich nieruchomości o powierzchni większej niż 1 ha będą organizowane przetargi ofert pisemnych. W takich przetargach mogą brać udział rolnicy indywidualni zainteresowani powiększeniem swoich gospodarstw rodzinnych, zamieszkujący na terenie gminy, na której znajduje się wydzierżawiana nieruchomość lub w gminie graniczącej. Z kolei w woj. warmińsko-mazurskim na działki 1–5 ha będą, co do zasady organizowane przetargi nieograniczone (licytacyjne), w których udział będzie mógł wziąć każdy, również osoba zainteresowana stworzeniem nowego gospodarstwa rodzinnego. Rada może również rekomendować swoich przedstawicieli do udziału w pracach komisji przetargowych, jako członka komisji. Członkowie komisji wskazani przez radę nie stanowią większości w komisji. Liczba członków komisji jest nieparzysta. Mając na uwadze zbliżający się termin rozpoczęcia wiosennych prac agrotechnicznych, w większości oddziałów trwają już przetargi na wydzierżawienie gruntów. W styczniu br. odbyło się ponad 400 przetargów na dzierżawę, w lutym już ponad 800. We wszystkich oddziałach ogłaszane są wykazy nieruchomości przeznaczonych do dzierżawy oraz wskazywany jest termin najbliższych przetargów.

marzec 2016 NR 3 W bieżącym roku Agencja zamierza przeznaczyć do dzierżawy ponad 100 tys. ha gruntów rolnych. Najwięcej na obszarach działania oddziałów terenowych w Szczecinie (ok. 36 tys. ha), Olsztynie (ok. 18 tys. ha), Gorzowie Wlkp. (ok. 18 tys. ha). W pierwszych dwóch miesiącach br. roku Agencja wydzierżawiła 3 tys. ha gruntów, najwięcej w oddziałach terenowych w Poznaniu (742 ha), Olsztynie (670 ha) i Gorzowie Wlkp. (384). W tym okresie przeprowadziła prawie 1250 przetargów na dzierżawę. Najwięcej przetargów przeprowadzono w Rzeszowie – 417, Poznaniu (157) i Lublinie (141).

Dzierżawa na pierwszym miejscu

Rada Społeczna została powołana Zarządzeniem Prezesa ANR (10/12) z 7 marca 2012 roku jako ciało doradcze i opiniodawcze działające przy Prezesie Agencji. Obecnie w radzie jest 10 przedstawicieli reprezentujących organizacje społeczno-zawodowe rolników: ■■Federacji Związków Pracodawców-Dzierżawców i Właścicieli Rolnych, ■■Krajowej Rady Izb Rolniczych, ■■Krajowego Związku Rolników, Kółek i Organizacji Rolniczych, ■■Niezależnego Samorządowego Związku Zawodowego Rolników Indywidualnych „Solidarność”, ■■Stowarzyszenia Dzierżawców i Właścicieli Rolnych RP, ■■Związku Zawodowego Rolnictwa Samoobrona, ■■Związku Zawodowego Centrum Narodowe Młodych Rolników, ■■Sekretariatu Rolnictwa Komisji Krajowej NSZZ „Solidarność”, ■■Związku Zawodowego Rolników „Ojczyzna”, ■■Związku Byłych Pracowników Państwowych Gospodarstw Rolnych. Przedstawicieli do Rady Społecznej delegują poszczególne organizacje. Na podobnych zasadach działają rady powołane przy dyrektorze konkretnego Oddziału Terenowego.

Średnia wysokość czynszu dzierżawnego dla gruntów wydzierżawionych przez Agencję w 2015 r. wyniosła 11,5 dt/ha i została określona na podstawie 5155 umów oraz nieruchomości o powierzchni 37 388 ha. W porównaniu z 2014 r. nastąpił spadek średniej wielkości czynszu o 0,2 dt/ha, tj. o 2%. W przeliczeniu na średnią krajową cenę skupu pszenicy czynsz z nowo zawieranych z ANR umów w 2015 r. wyniósł ok. 773 zł za 1 ha i był o 133 zł niższy niż średnia cena dzierżawy na rynku prywatnym (906 zł za 1 ha wg GUS). Najwyższe czynsze w 2015 r. uzyskano w województwie kujawsko-pomorskim (26,9 dt/ha) i wielkopolskim (23,0 dt/ha), a najniższe w województwie lubuskim (4,5 dt/ha) i podlaskim (4,6 dt/ha). Najwyższy średni czynsz dotyczył działek w grupie obszarowej od 10 do 100 ha i wyniósł 12,9 dt/ha. Czynsz dzierżawny od nowo zawieranych umów rośnie systematycznie od wejścia Polski do Unii Europejskiej. Przeciętny czynsz za grunty rolne dla wszystkich 53 tysięcy trwających umów dzierżawy (łącznie Agencja dzierżawi ponad milion hektarów) na koniec 2015 r. wyniósł równowartość 4,2 dt/ha pszenicy. Według stanu na koniec lutego 2016 r. w Zasobie Własności Rolnej Skarbu Państwa pozostawało 1403 tys. ha, w tym prawie 1023 tys. ha znajdowało się w dzierżawie. Ponad połowa powierzchni Zasobu WRSP znajdowała się na terenie działania 4 województw: zachodniopomorskiego – 284 tys. ha, wielkopolskiego – 210 tys. ha, dolnośląskiego – 196 tys. ha i warmińsko-mazurskiego – 154 tys. ha. Biuro Rzecznika Prasowego

Polska Wieś nr 3/2016  

Miesięcznik Krajowej Rady Izb Rolniczych