Page 1

68 PW

– M I E S I Ę C Z N I K K R A J O W E J R A DY I Z B R O L N I C Z YC H

luty 2016 NR 2

NR 2 (116)

luty 2016 r.

M I E S I Ę C Z N I K K R A J O W E J R A DY I Z B R O L N I C Z YC H Plany wycofania substancji aktywnych stosowanych w ochronie roślin Czytaj na stronie 70

VAT od owoców wycofanych z rynku – walczymy dalej Czytaj na stronie 70

Co dalej z doradztwem rolniczym w Polsce? Czytaj na stronie 71

Kto będzie spłacał kredyt? Czytaj na stronie 71

Dopłaty do materiału siewnego w 2016 r. Czytaj na stronie 71

Prezydium Rady ds. Kobiet i Rodzin z Obszarów Wiejskich obraduje Czytaj na stronie 72

Dodatkowa pula środków dla producentów rolnych Czytaj na stronie 72

Opłaty za odstępstwo rolne Czytaj na stronie 72

Kryzys na rynku wieprzowiny Czytaj na stronie 73

Polagra-Premiery z udziałem KRIR Czytaj na stronie 74

Wnioski o zwrot podatku akcyzowego Czytaj na stronie 74

Na pytania samorządu rolniczego odpowiada Minister Rolnictwa i Rozwoju Wsi – Krzysztof Jurgiel ■ Jakie są główne cele i zadania pana ministra do realizacji w pracach resortu rolnictwa? – W grudniu przedstawiłem cele i zadania do realizacji w latach 2015–2019, czyli na całą kadencję. Głównym zadaniem jest poprawa jakości życia na terenach wiejskich. Aby je zrealizować, potrzebna jest poprawa i stabilizacja warunków ekonomicznych rolnictwa przy zachowaniu jak największej liczby gospodarstw rodzinnych. Dlatego też niezbędne jest zapewnienie im równych warunków konkurencji na wspólnotowym rynku. Opracowując program działań zwróciłem się do organizacji, związków oraz innych reprezentantów środowiska rolniczego. Reakcja była bardzo pozytywna. Do resortu napłynęło wiele odpowiedzi na mój list wysłany w grudniu ub. roku. Na ich podstawie zidentyfikowaliśmy ponad 800 zadań, które zostały przyporządkowane i przekazane do analizy odpowiednim komórkom merytorycznym w Ministerstwie Rolnictwa i Rozwoju Wsi. Zadania będą sukcesywnie realizowane, a informacje o nich przekazywane zgłaszającym. Jestem przekonany, że dzięki nadesłanym propozycjom Projekt Działań Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi na lata 2015– 2019 będzie obejmował wszystkie aktualne problemy rolnictwa i pozwoli na podjęcie stosownych działań w celu zrównoważonego rozwoju obszarów wiejskich w Polsce. ■ Co obecnie jest priorytetem? – Równolegle z pracami nad działaniami horyzontalnymi prowadzone są niezbędne prace związane z rozwiązywaniem bieżących problemów. Do konsultacji społecznych trafią wkrótce propozycje zmian w ustawie o kształtowaniu ustroju rolnego. Już teraz procedowany jest projekt ustawy o wstrzymaniu sprzedaży nieruchomości Zasobu Własności Rolnej Skarbu Państwa oraz o zmianie niektórych ustaw. Zakładamy w nim, że w okresie 5 lat od dnia wejścia w życie ustawy wstrzymuje się sprzedaż nieruchomości albo ich części wchodzących w skład Zasobu Własności Rolnej Skarbu Państwa, z wyjątkiem

nieruchomości przeznaczonych na cele inwestycyjne, publiczne, a podstawową formą gospodarowania nieruchomościami Zasobu będzie dzierżawa. Najważniejsze zmiany dotyczą aktualnie obowiązującej ustawy o kształtowaniu ustroju rolnego. Przewiduje się, że nabywcami nieruchomości rolnych będą mogli być wyłącznie rolnicy indywidualni, któ-

dowych, w tym także samorządu rolniczego w realizację wspólnego celu, jakim jest poprawa jakości życia na obszarach wiejskich. W ramach prac nad Paktem dokonany zostanie wybór priorytetów i zadań do realizacji w perspektywie krótko- i długookresowej, zarówno tych, które pozostają w gestii resortu rolnictwa, jak i tych, które wymagają ścisłej współpracy z innymi resortami i podmiotami. W dokumencie wskazany będzie także sposób ich realizacji oraz źródło finansowania. ■ Rok 2015 był bardzo trudny dla rolników: klęska suszy, wirus ASF, embargo na polskie artykuły rolno-spożywcze czy trudna sytuacja na rynku wieprzowiny, mleka i konieczność zapłaty kar za przekroczenie kwot mlecznych. Jakie rozwiązania resort rolnictwa

Poprawa jakości życia na terenach wiejskich rzy faktycznie pracują w gospodarstwie. Ma to służyć wyeliminowaniu możliwości spekulacyjnego zakupu ziemi rolnej przez osoby, których zasadnicza aktywność życiowa i zawodowa ma miejsce poza rolnictwem, a zakup ziemi traktują jako formę lokaty kapitału. Przyjęcie regulacji zawartych w projekcie prowadzić będzie do rzeczywistego, a nie jedynie deklaratywnego, oparcia ustroju rolnego w Polsce na gospodarstwach rodzinnych. Stanowić to będzie wypełnienie art. 23 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej, zgodnie z którym podstawą ustroju rolnego w Polsce są gospodarstwa rodzinne. W resorcie pracuje również Zespół, który opracowuje „Pakt dla obszarów wiejskich”. Przewodniczy mu podsekretarz stanu Ryszard Zarudzki, a w jego skład wchodzą przedstawiciele administracji rządowej oraz eksperci z zakresu rolnictwa, przedsiębiorczości na obszarach wiejskich, spraw społecznych oraz zarządzania i finansów publicznych. Zespół wypracowuje dokument programowy integrujący zaangażowanie wielu podmiotów, administracji rządowej, samorządowej, organizacji pozarzą-

proponuje, aby pomóc polskim rolnikom w tej kryzysowej sytuacji? – Aby wspomóc rolników, którzy mają za sobą bardzo trudny rok związany z wystąpieniem suszy oraz bardzo niekorzystnymi warunkami na rynku mleka i wieprzowiny, podjęliśmy decyzję o przygotowaniu nowej linii kredytowej w formie sześciomiesięcznego kredytu obrotowego. Oprocentowanie będzie pokrywała ARiMR, natomiast rolnicy koszty prowizji. Kredyt będzie udzielany w formule de minimis. Przedstawiłem też rozwiązania dotyczące wsparcia finansowego producentów mleka i wieprzowiny. Skorzystaliśmy z możliwości rozwiązań unijnych i wyasygnowaliśmy kwotę ponad 28 mln euro na pomoc dla tych sektorów. Rada Ministrów przyjęła rozporządzenie, które te rozwiązania wdraża w życie. Zwracam uwagę, że obecna, trudna sytuacja na rynku wieprzowiny to efekt ośmioletnich działań poprzedniej ekipy. Pracujemy jednak nad programem odbudowy pogłowia trzody chlewnej w Polsce. Opracowanie: KRIR


luty 2016 NR 2

11 stycznia 2016 r. w Warszawie miało miejsce III Posiedzenie Krajowej Rady Izb Rolniczych V kadencji.

W

śród najważniejszych punktów statutowych obrad samorządu rolniczego znalazło się m.in.: przyjęcie uchwał Krajowej Rady Izb Rolniczych w sprawie utworzenia nadzwyczajnej komisji problemowej do spraw monitorowania sytuacji na rynkach rolnych, rozwoju i opłacalności produkcji rolnej oraz sprzedaży bezpośredniej, a także utworzenia Nadzwyczajnej Komisji Problemowej do spraw opracowania propozycji rozwiązań dotyczących strat w rolnictwie spowodowanych przez zjawiska atmosferyczne, ubezpieczeń rolnych, szkód łowieckich i ustroju rolnego. Posiedzenie KRIR było także okazją do dyskusji z zaproszonymi gośćmi, tj. podsekretarzem Stanu w MRiRW – Ryszardem Zarudzkim, zastępcą zrezesa ARiMR – Jarosławem Sierszchulskim, zastępcą prezesa ARR – Lucjanem Zwolakiem, dyrektorem Departamentu Płatności Bezpośrednich ARiMR – Renatą Mantur, dyrektorem Biura Komunikacji Społecznej KRUS – Marią Lewandowską, zastępcą dyrektora Departamentu Leśnictwa i Ochrony Przyrody w Ministerstwie Środowiska – Anną Żornaczuk-Lubą. Dyskusja dotyczyła przede wszystkim PROW 2014–2020 i harmonogramu poszczególnych działań oraz wypłaty dopłat bezpośrednich. Podjęto również temat nowelizacji ustawy „Prawo łowieckie”. W posiedzeniu udział wzięły członkinie Prezydium Rady ds. Kobiet i Rodzin z Obszarów Wiejskich działającej przy KRIR.

Nadzwyczajna Komisja KRIR ds. ubezpieczeń, ziemi i spraw łowieckich

Nadzwyczajna Komisja Problemowa do spraw opracowania propozycji rozwiązań dotyczących strat w rolnictwie spowodowanych przez zjawiska atmosferyczne, ubezpieczeń rolnych, szkód łowieckich i ustroju rolnego Krajowej Rady Izb Rolniczych została powołana na II Posiedzeniu KRIR V Kadencji w dniu 11 stycznia 2016 roku. 18 stycznia 2016 roku odbyło się pierwsze posiedzenie Komisji. Komisja dyskutowała na temat projektu „ustawy o wstrzymaniu sprzedaży nieruchomości Zasobu Własności Rolnej Skarbu Państwa oraz o zmianie niektórych ustaw” przekazanym do zaopiniowania przez Ministerstwo Rolnictwa i Rozwoju Wsi. W spotkaniu uczestniczyli przedstawiciele Minister-

– M I E S I Ę C Z N I K K R A J O W E J R A DY I Z B R O L N I C Z YC H

PW

69

KRIR powołuje Nadzwyczajne Komisje Problemowe

stwa Rolnictwa i Rozwoju Wsi dyrektor Departamentu Gospodarki Ziemią Zbigniew Abramowicz i zastępca dyrektora Piotr Dyjak. Komisja wypracowała zarys stanowiska w sprawie projektu ww. ustawy. Stanowisko zostało przyjęte w dniu 22 stycznia 2016 r. i przekazane do MRiRW jako opinia samorządu rolniczego. Drugim tematem pracy Komisji były projekty ustaw dotyczących zmiany Prawa łowieckiego. Na wstępie komisja omówiła sytuację legislacyjną Prawa łowieckiego w związku z wyrokiem Trybunału Konstytucyjnego z dnia 10.07.2014 r. W związku z tym wyrokiem, w dniu 22.12.2015 r. został złożony projekt poselski projektu ustawy o zmianie ustawy Prawo łowieckie, który dotyczył zmian w art. 26 i 27 obecnego Prawa łowieckiego w związku z ww. wyrokiem TK, a także zmian w wielu innych artykułach ustawy, między innymi dotyczących zasad polowania, nadzoru na PZŁ oraz zasad posiadania broni krótkiej przez myśliwych. Na skutek licznych protestów organizacji pozarządowych projekt ten został oficjalnie wycofany 15.01.2016 r. W tym samym dniu pojawił się projekt poselski Klubu Kukiz’15 o zmianie ustawy Prawo łowieckie, dotyczący wyłącznie zmiany zasad ustalania i wypłacania odszkodowań za szkody łowieckie. Projekt ten całkowicie pomijał aspekt ww. wyroku TK. W dniu 18.01.2016 r. został zgłoszony projekt poselski sejmowej Komisji Ochrony Środowiska, który w zasadniczym kształcie jest podobny do projektu Klubu Kukiz’ 15. Komisja, biorąc pod uwagę dynamikę zgłaszanych projektów Prawa łowieckiego, zajmowała się tylko ostatnim z ww. projektów uznając, że w świetle zasad prowadzenia procesu legislacyjnego projekt komisyjny ma największą politycznie wagę i opracowała stanowisko w tej sprawie.

Posiedzenie Nadzwyczajnej Komisji KRIR ds. monitorowania sytuacji na rynkach rolnych W dniu 20 stycznia 2016 r. odbyło się pierwsze posiedzenie Nadzwyczajnej Komisji Problemowej KRIR ds. monitorowania sytuacji na rynkach rolnych, rozwoju i opłacalności produkcji rolnej oraz sprzedaży bezpośredniej. W posiedzeniu, oprócz członków Komisji, uczestniczyli również: przedstawiciel Departamentu Rynków Rolnych z MRiRW naczelnik Ewa Domańska oraz przewodniczący Rady MIR Powiatu Siedleckiego Janusz Krasnodębski, członek Warmińsko-Mazurskiej Izby Rolniczej Jerzy Salitra, przewodniczący Rady MIR Powiatu Białobrzeskiego Kazimierz Szubiński i zastępca przewodniczącego Rady Doradczej Podlaskiego Zrzeszenia Producentów Trzody Chlewnej Michał Wojewódzki. Podczas posiedzenia zostały przyjęte wnioski o następującej treści: ■ Stworzenie znaku/logo/hasła i promocja produktów oznakowanych tym znakiem. Produkty, na których miałby znajdywać się ten znak, muszą być wyprodukowane w Polsce i z polskich surowców. ■ Wystąpienie do Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi w sprawie rozporządzenia o MLO, w którym powinien pojawić się zapis, że produkty produkowane w MLO powinny być wytworzone z surowca lokalnego. ■ Wystąpienie do Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi w sprawie zmiany kwestii wpłat środków do Funduszy Promocji – podmioty importujące mięso z zagranicy, powinny odprowadzić składkę do Funduszy Promocji. ■ Wystąpienie do Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi w sprawie powiązania podmiotów przemysłu przetwórcze-

go, które korzystają z PROW, umowami kontraktacyjnymi z rolnikami – 50% umów powinno być zawierane w formie kontraktów i być udokumentowane fakturami z rynku lokalnego. Wystąpienie do ministra właściwego o zredukowanie liczebności populacji dzika do ilości, której rozprzestrzenianie ASF będzie niemożliwe. ■ W ramach średniookresowego przeglądu PROW – wystąpienie do Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi w sprawie dostosowania programu do realnych warunków kwalifikacji dla producentów trzody chlewnej, należy uwzględnić większych producentów – przyczyna: mała ilość wniosków na rozwój produkcji trzody chlewnej z PROW. ■ Wystąpienie do Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi w sprawie OZE – w ramach rozwiązywania problemów w produkcji zwierzęcej i roślinnej – szczególnie przez powstawanie biogazowni. ■ Komisja poparła projekt ustawy grupy posłów Kukiz`15 o sprzedaży żywności przez rolników oraz zmianie niektórych innych ustaw. ■ Komisja proponuje dalsze prace nad skutecznym wprowadzeniem możliwości zbytu z gospodarstw rolnych produktów roślinnych i zwierzęcych, przetworzonych i nieprzetworzonych w ramach krótkich łańcuchów – propozycje podejścia w ramach rozporządzenia WE 852/2004 do sprzedaży detalicznej przez rolników tych produktów oraz przekazanie nadzoru nad produktami pochodzenia zwierzęcego, będącymi w sprzedaży, do inspekcji weterynaryjnej, co stworzy całościowy nadzór. Propozycje sprzedaży w ramach krótkich łańcuchów wymagają doprecyzowania odpowiednich rozwiązań prawnych. Opracowanie: KRIR


70 PW

– M I E S I Ę C Z N I K K R A J O W E J R A DY I Z B R O L N I C Z YC H

luty 2016 NR 2

Plany wycofania substancji aktywnych stosowanych w ochronie roślin W dniu 27 stycznia 2016 r. prezes KRIR Wiktor Szmulewicz wziął udział w konferencji prasowej Polskiego Stowarzyszenia Ochrony Roślin, podczas której przedstawione zostały wyniki ekspertyzy pt. „Skutki potencjalnego wycofania wybranych substancji czynnych dla upraw polowych i sadowniczych w Polsce”.

Stanowisko zarządu KRIR

W związku z informacją, że Komisja Europejska planuje wycofanie wielu substancji aktywnych stosowanych w ochronie roślin rolniczych i sadowniczych zarząd Krajowej Rady Izb Rolniczych wyraził stanowisko, które znalazło się w raporcie. Zdaniem zarządu KRIR, wycofanie substancji aktywnych prowadzi do wycofania z rynku bardzo wielu środków ochrony roślin zawierających te substancje aktywne. Jest to sytuacja bardzo niekorzystna dla rolników ponieważ może doprowadzić do wzrostu kosztów produkcji, ograniczenia plonów, pogorszenia jakości plonu. Brak tak wielu substancji może doprowadzić do niekontrolowanego napływu środków ochrony roślin o nieznanym pochodzeniu i spowodowanie zagrożenia dla ludzi i środowiska. Zmniejszenie liczby substancji czynnych wymusza częste powtarzanie zabiegów tą samą substancją, co prowadzi do uodpornienia chorób i szkodników na stosowane środki. Zwiększona liczba zabiegów pociąga za sobą większe zużycie paliwa, czasu pracy i zniszczenia upraw na skutek przejazdów. Zakaz stosowania substancji chemicznych w rolnictwie musi być uzasadniony i poparty wnikliwymi badaniami. Po wykazaniu szkodliwości stosowanych obecnie substancji należy opracować nowe, bezpieczne i skuteczne substancje do ochrony upraw. Należy również opracować i przedstawić rolnikom zasady stosowania środków ochrony roślin, łączenia dopuszczonych substancji, analogiczne do zasad integrowanej ochrony roślin, aby ułatwić dostosowanie się do znaczących zmian w tym m zakresie.

Jakie będą skutki?

Polscy czołowi eksperci, przedstawiciele instytutów badawczych i naukowych oraz analitycy z firmy Kleffmann

Group, we współpracy z organizacjami rolniczymi, przedstawili ekspertyzę, która określa skutki, dla upraw polowych i sadowniczych, potencjalnego wycofania z rynku wielu substancji czynnych, w związku z toczącymi się dyskusjami regulacyjnymi w Unii Europejskiej. Raport został przygotowany dla siedmiu upraw: jabłonie, czarna porzeczka, rzepak, buraki cukrowe, ziemniaki, pszenica i kukurydza. Eksperci uwzględnili w raporcie straty wielkości i jakości plonu oraz wzrost kosztów produkcji rolnej wynikające z wycofania danej substancji i zastąpienia jej substancją alternatywną (wyrażone w procentach). Ekspertyza została przygotowana na zlecenie Polskiego Stowarzyszenia Ochrony Roślin. Eksperci wymieniają siedem podstawowych skutków potencjalnego wycofania wybranych substancji dla upraw polowych i sadowniczych w Polsce: ■ Wzrost odporności patogenów wynikający z mniejszej rotacji substancji czynnych w ochronie roślin, co przyczyni się między innymi do zwiększenia zagrożenia mikotoksynami.

■ Większe zużycie środków ochrony roślin, w stosunku do obecnego, spowodowane zwiększoną liczbą zabiegów, co bardziej obciąży środowisko. Czynnik ten będzie oddziaływać szczególnie silnie przy środkach owadobójczych, w przypadku definitywnego wycofania neonikotynoidów i braku zapraw nasiennych. ■ Zmniejszenie wielkości oraz jakości uzyskiwanego plonu w uprawach polowych i sadowniczych, wywołany mniejszą skutecznością chemicznej ochrony roślin. ■ Zwiększenie kosztów produkcji rolniczej wynikające ze stosowania większej liczby zabiegów oraz wyższych cen środków opierających się na alternatywnych (pozostających na rynku) substancjach czynnych. ■ Niższe dochody gospodarstw rolnych wywołane wyższymi kosztami ochrony oraz niższym plonowaniem i pogorszeniem jakości uzyskiwanych plonów. ■ Rosnące zagrożenie stosowania środków ochrony roślin niezgodnie z pra-

wem, np. stosowanie substancji czynnych w uprawach, dla których nie mają one rejestracji. ■ Wzrost zagrożeń związanych z nielegalnym importem środków ochrony roślin do Polski oraz wprowadzaniem produktów podrobionych o nieznanym składzie i pochodzeniu. Eksperci podkreślają, że potencjalne wycofanie wielu substancji czynnych doprowadzi do znaczącego spadku opłacalności produkcji rolnej w Polsce. W rezultacie konsekwencje dotkną również branżę przetwórczą i konsumentów. Zmniejszenie podaży wybranych produktów rolnych (surowców dla przetwórstwa), zarówno w ujęciu ilościowym, jak i jakościowym, może doprowadzić do wzrostu cen surowców, podniesienia kosztów przetwórstwa żywności i cen żywności. Opracowanie: KRIR

VAT od owoców wycofanych z rynku – walczymy dalej

W

nawiązaniu do korespondencji z resortem finansów w sprawie opodatkowania podatkiem VAT unijnej pomocy finansowej udzielanej na podstawie przepisów UE ustanawiających tymczasowe nadzwyczajne środki wsparcia dla producentów niektórych owoców i warzyw, 25 stycznia 2016 r. zarząd KRIR wystąpił do Ministra Finansów zwracając uwagę na pewien fakt, dzięki któremu sadownicy mogliby być zwolnieni z obowiązku zapłaty VAT. W 2014 roku firma audytorska Deloitte przeprowadziła w imieniu Europejskiego Komitetu Ekonomiczno-Społecznego raport porównawczy dotyczący legislacji w krajach członkowskich praktykowanej w kwestii darowizn żywności. Raport ten stwierdza, że teoretycznie zabronione jest przychylenie się do zwolnienia z podatku

VAT od darowizn żywności. Komisja rekomenduje jednak, aby w przypadku, gdy dany produkt ma rekomendowaną datę spożycia lub dany towar nie może być sprzedany z powodu jego wyglądu, wysokość podatku VAT była obliczana na stosunkowo niskim poziomie a nawet bliskim zeru. Ponadto na stronie 5 niniejszego raportu analizy porównawczej między krajami członkowskimi co do tego, czy podatek VAT jest naliczany lub nie, od darowizn żywności, wynika, że większość krajów nie wymaga podatku VAT od darowizn żywnościowych. Niniejszy raport odwołuje się także do notatki Parlamentu Europejskiego, w której stwierdzono, że wartość, od której jest obliczany VAT w przypadku przekazywania darowizny, będzie musiała być dostosowana do okoliczności i stanu towaru, w którym znajdu-

je się dany artykuł w momencie przekazania. W przypadku, gdy darowizna odbywa się blisko terminu spożycia lub jeśli nie nadaje się do sprzedaży, wartość powinna być dość niska, nawet bliska zeru. PE wskazuje, że to od państw członkowskich zależy, czy przyjmą taką zasadę, tak aby nie utrudniać podatnikom oddawania artykułów spożywczych z przeznaczeniem na cele charytatywne. Zatem, w opinii samorządu rolniczego Rząd RP ma narzędzie, dzięki któremu sadownicy mogliby być zwolnieni z obowiązku zapłaty VAT od produktów przekazanych na cele charytatywne. I to tylko od państwa zależy, czy zechce udzielić pomocy sadownikom i tak poszkodowanym przez rosyjskie embargo. Opracowanie: KRIR


luty 2016 NR 2

– M I E S I Ę C Z N I K K R A J O W E J R A DY I Z B R O L N I C Z YC H

PW

71

3 lutego 2016 r. w Senacie odbyła się konferencja „Co dalej z doradztwem rolniczym w Polsce?”, zorganizowana przez Komisję Rolnictwa i Rozwoju Wsi. Przewodniczący Komisji senator Jerzy Chróścikowski podkreślił, że to kolejne spotkanie poświęcone problematyce doradztwa rolniczego.

W

poprzedniej kadencji Senatu dwukrotnie – 6 listopada 2012 r. i 23 września 2014 r. – dyskutowano o kompetencjach, organizacji i finansowaniu doradztwa rolniczego, a także o koniecznych zmianach. Konferencja ma pomóc w znalezieniu odpowiedzi na pytanie, jakich

Marii Curie-Skłodowskiej w Lublinie. Z kolei dr hab. Zbigniew Brodziński z Uniwersytetu Warmińsko-Mazurskiego w Olsztynie podkreślił, że doradztwo rolnicze zawsze było i jest uznawane za ważne ogniwo transferu wiedzy z nauki do praktyki. O zaletach i wadach publicznego i prywatnego

Co dalej z doradztwem rolniczym w Polsce? zmian w funkcjonowaniu doradztwa należy dokonać, aby efektywnie wykonywało swoje nowe zadania związane m.in. z upowszechnianiem innowacyjności w rolnictwie. Wiceminister rolnictwa Ryszard Zarudzki poinformował o planowanych przez resort zmianach dotyczących systemu doradztwa rolniczego. Funkcje doradztwa rolniczego w Europejskim Partnerstwie Innowacyjnym na rzecz Wydajnego i Zrównoważonego Rolnictwa (EPI-AGRI), stanowiącego element wsparcia rozwoju gospodarki rolnej, omówiła prof. dr hab. Beata Jeżyńska z Uniwersytetu

W

doradztwa mówił wiceprezes zarządu Podlaskiej Izby Rolniczej Adam Niebrzydowski, a o roli sektora prywatnych usług doradztwa rolniczego w rozwoju rolnictwa – prezes Stowarzyszenia Akredytowanych Podmiotów Doradztwa Rolniczego AKROS Robert Szczęsny. Prezes KRIR Wiktor Szmulewicz zabierając głos w dyskusji stwierdził, że dotychczas głównym zadaniem doradztwa rolniczego było zapewnienie wykorzystania środków unijnych przeznaczonych dla sektora rolnego, izby rolnicze prowadziły również dodatkowo pomoc prawną. Ministerstwo rolnictwa i związ-

Kto będzie spłacał kredyt?

związku z artykułem, który ukazał się na portalu farmer.pl pt. „Zamiast dopłat bezpośrednich – nieoprocentowany kredyt” oraz licznymi głosami rolników, którzy wyrażają głębokie niezadowolenie wobec informacji zawartych w niniejszym artykule, 2 lutego 2016 r. zarząd KRIR zwrócił się do Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi o pilne działania w tym zakresie. Wypłata dopłat zawsze rozpoczynała się na przełomie roku. Do końca lutego wszyscy rolnicy mieli już wypłacone pieniądze. Pod ten cykl wielu rolników zaciąga kredyty. Zazwyczaj spłata kapitału jest ustawiona na koniec lutego – zawsze był to pewny termin i do tego czasu pieniądze były już na kontach. Teraz, w związku

z opóźnieniem w realizacji dopłat bezpośrednich spowodowanym tym, że firma, która miała przygotować program informatyczny, nie wywiązała się z zadania – rolnicy mają ogromny problem. Problemy z systemem to przecież nie ich wina. Tym bardziej wyrażają swoje rozgoryczenie zaistniałą sytuacją i przedstawioną w artykule propozycją, o którym mowa na wstępie. Rolnicy dopytują, kto ma załatwiać wszystkie formalności związane z kredytem i kto pokryje wszystkie koszty bankowe, prowizji, zaświadczeń o niezaleganiu itp.? Kto będzie spłacał kredyt, gdy Agencja Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa nie wywiąże się z wypłaty dopłat na czas? Opracowanie: KRIR

ki branżowe powinny mieć wpływ na ODR-y i zapewnić, żeby doradztwo było mocne. Należy patrzeć w przód. Francuskie doradztwo izbowe działa na zlecenie rządu i dysponuje budżetem rocznym około 800 mln euro, w tym środki przeznaczone na SAFER – kontrolę obrotu ziemią. W Polsce takie finansowanie powinno być na poziomie 500 mln euro, biorąc pod uwagę powierzchnię uprawną i ilość gospodarstw rolnych. Tymczasem w 2016 roku na ODR-y przeznaczone jest w budżecie państwa 170 mln zł i jest to bardzo mało na zapewnienie pensji 4 tys. doradców. Ośrodki doradztwa są słabo wyposa-

żone, na wsi nie ma szerokopasmowego Internetu, chociaż miał być w całym kraju dostępny szybki Internet. Ta praca jest bardzo trudna w takich warunkach. Należy wyznaczyć najważniejsze cele doradztwa rolniczego, jest to zadanie na rzecz ministerstwa rolnictwa, czyli: kształtowanie polityki rolnej i działanie dla rolników – wprowadzanie innowacyjności na wsi, tego jaką chcemy mieć wieś. W państwie obywatelskim powinny odbywać się dyskusje z udziałem zainteresowanych, czyli rolników, na temat doradztwa. Osobiście uważam, że doradcy są wspaniałymi ludźmi, chcą pomagać rolnikom, są wykształceni, mają ogrom wiedzy, ale niestety mają małe możliwości, brak instrumentów – powiedział prezes KRIR. Prezes Szmulewicz zapewnił ponadto, że samorząd rolniczy pomoże ministrowi rolnictwa stworzyć doradztwo rolnicze, które będzie służyć polskiej wsi. Opracowanie: KRIR

Dopłaty do materiału siewnego w 2016 r.

O

d 15 stycznia do 25 czerwca 2016 r. można składać wnioski o przyznanie dopłaty z tytułu zużytego do siewu lub sadzenia materiału siewnego kategorii elitarny lub kwalifikowany mającej charakter pomocy de minimis w rolnictwie. W 2016 r. uległy zmianie zasady udzielania dopłat i należy zwrócić uwagę na to, że po zakończeniu terminu składania wniosków, do dnia 30 września Rada Ministrów w drodze rozporządzenia określi wysokość stawek,decyzje będą wydawane w terminie 60 dni od wejścia w życie przepisów ww. rozporządzenia. Dopłatą mogą być objęte jedynie mieszanki zbożowe i pastewne, w skład których wchodzą nasiona posiadające kategorię elitarny lub kwalifikowany.

Obowiązuje również nowy wzór wniosku o przyznanie dopłaty. Szczegółowe informacje dotyczące uzyskania dopłaty znajdują się na stronie Agencji Rynku Rolnego zakładce w „Warunkach uzyskania dopłaty z tytułu zużytego do siewu lub sadzenia materiału siewnego kategorii elitarny lub kwalifikowany w ramach pomocy de minimis w rolnictwie”. Łączna kwota pomocy de minimis w rolnictwie przyznana przez np. ARR, ARiMR, ANR oraz inne organy i instytucje, producentowi rolnemu w okresie 3 lat podatkowych (tj. w roku, w którym został złożony wniosek oraz w ciągu dwóch poprzedzających go lat podatkowych) nie może przekroczyć 15 000 euro. Opracowanie: KRIR


72 PW

– M I E S I Ę C Z N I K K R A J O W E J R A DY I Z B R O L N I C Z YC H

Prezydium Rady ds. Kobiet i Rodzin z Obszarów Wiejskich obraduje

D

nia 11 stycznia 2016 r. odbyło się posiedzenie Prezydium Rady ds. Kobiet i Rodzin z Obszarów Wiejskich działającej przy KRIR. Celem spotkania było m.in. ustalenie ramowego planu działania Rady na bieżący rok, a także podsumowanie i omówienie konferencji Komisji Kobiet COPA nt.: „Jak utrzymać żywotność obszarów wiejskich zwiększając przedsiębiorczość kobiet i możliwości w rolnictwie” z dnia 18 listopada 2015 r. oraz posiedzenia Komisji Kobiet Komitetu COPA z dnia 19 listopada 2015 r., w którym brały udział przedstawicielki Prezydium.

W

Uczestniczki spotkania dyskutowały także na temat planowanej konferencji oraz omawiały sprawy organizacyjne z nią związane. Zaproszona na spotkanie Elżbieta Karnafel-Wyka – naczelnik Wydziału Zabezpieczenia Społecznego i Aktywizacji Zawodowej w Departamencie Spraw Społecznych i Oświaty Rolniczej Ministerstwa Rolnictwa i Rozwoju Wsi, która jest też koordynatorem ds. równego traktowania w MRiRW, przybliżyła zebranym założenia projektów skierowanych do kobiet z obszarów wiejskich, które będą realizowane w bieżącym i przyszłym roku. Mówiła również o działalności Komitetu do spraw równego traktowania, wydawanych rekomendacjach oraz planach działania. Członkinie Prezydium wzięły również udział w III posiedzeniu Krajowej Rady Izb Rolniczych V Kadencji. Opracowanie: KRIR

Dodatkowa pula środków dla producentów rolnych Biurze Krajowej Rady Izb Rolniczych 12 stycznia 2015 r. odbyło się spotkanie polskich organizacji rolniczych będących członkami Komitetów Copa-Cogeca na temat ewentualnej możliwości otwarcia rozmów bilateralnych pomiędzy Federacją Rosyjską a poszczególnymi krajami UE co do sprzedaży/eksportu wieprzowiny do Rosji. Podczas spotkania, któremu przewodniczył prezes KRIR Wiktor Szmulewicz, polskie organizacje opowiedziały się za zdecydowanym sprzeciwem wobec tego porozumienia. 21 grudnia 2015 r. rządy państw UE w procedurze pisemnej zatwierdziły decyzję o przedłużeniu sankcji gospodarczych wobec Rosji i będą one obowiązywały o pół roku dłużej – do końca lipca br. Decyzja o przedłużeniu restrykcji gospodarczych została podjęta jednomyślnie – żaden z krajów członkowskich UE nie wyraził sprzeciwu. Dlatego też, jakiekolwiek negocjacje w tym zakresie są niedopuszczalne. Ponadto, uczestnicy spotkania odbyli dyskusję na temat pogarszającej się sytuacji unijnego sektora wieprzowiny. Ze względu na specyfikę rynku wieprzowiny, w którego system wpisane jest nieuniknione opóźnienie w dostosowaniu sektora hodowlanego do spadku popytu na tusze wieprzowe, unijna produkcja świń wzrosła, podczas gdy dobrze do tej pory funkcjonujący wywóz poważnie się zmniejszył na skutek utraty Rosji jako rynku eksportowego. Jak słusznie zauważa Komisja Europejska, rynek funkcjonuje obecnie pod ciągłą presją cenową, któ-

luty 2016 NR 2

ra utrzymuje się stale, zamiast jak zazwyczaj, występować cyklicznie. Od połowy sierpnia 2015 r. średnie ceny rynkowe notowane w Unii utrzymują się poniżej progu referencyjnego określonego w art. 7 ust. 1 lit. f) rozporządzenia (UE) nr 1308/2013 i mają znaczący negatywny wpływ na marże w sektorze wieprzowiny. Na terenie Polski spadek cen jest bardziej drastyczny. Pomimo instrumentów, które do tej pory zastosowała KE, sytuacja na rynku nadal jest trudna i w dalszym ciągu zagraża stabilności finansowej wielu gospodarstw. Dlatego też, polskie organizacje postanowiły zwrócić się z wnioskiem do Copa-Cogeca o wystąpienie do Komisji o wyasygnowanie dodatkowej puli pomocy UE – poza środkami WPR, na mocy rozporządzenia delegowanego Komisji (UE) 2015/1853 z dnia 15 października 2015 r. ustanawiającego tymczasową nadzwyczajną pomoc dla rolników w sektorach hodowlanych, która pozwoliłaby na podjęcie dalszych kroków w celu przywrócenia równowagi rynkowej i spowodowania wzrostu cen żywca. W spotkaniu w Biurze KRIR udział wziął także Minister Rolnictwa i Rozwoju Wsi – Krzysztof Jurgiel, a także sekretarz stanu w MRiRW Jacek Bogucki. Minister poprosił organizacje o wsparcie stanowisk resortu rolnictwa na forum Copa-Cogeca. Tego samego dnia Biuro KRIR w imieniu polskich organizacji rolniczych przekazało stosowny wniosek i stanowisko do Copa-Cogeca. Opracowanie: KRIR

Z

arząd KRIR, nawiązując do dyskusji przeprowadzonej z Ministrem Rolnictwa i Rozwoju Wsi Krzysztofem Jurgielem na spotkaniu z przedstawicielami samorządu rolniczego w dniu 30 grudnia 2015 r., zwrócił się w dniu 14 stycznia 2016 r. w sprawie opłat za odstępstwo rolne odprowadzanych przez rolników na rzecz Agencji Nasiennej sp. z o.o. w Lesznie. Zarząd KRIR poinformował, że na podstawie przepisów ustawy z dnia 26 czerwca

Uprawnienia wynikające z ustawy z dnia 26 czerwca 2003 r. o ochronie prawnej odmian roślin (Dz. U. Nr 137, poz. 1300 z późn. zm.) do wdrożenia i realizacji kontroli gospodarstw rolnych korzystania z odstępstwa rolnego powierzone zostały podmiotowi prywatnemu tj. Agencji Nasiennej sp. z o.o. z Leszna. Agencja Nasienna sp. z o. o. w Lesznie została założona we wrześniu 2003 roku przez 7 polskich spółek hodowli roślin rolniczych. W 2006 r. do grona wspól-

Opłaty za odstępstwo rolne 2003 r. o ochronie prawnej odmian roślin (Dz. U. Nr 137, poz. 1300 z późn. zm.), rolnicy mają obowiązek uiszczać na rzecz hodowcy opłatę za każdy kilogram materiału wykorzystanego do siewu – w ciągu 30 dni od siewu materiału z własnego zbioru. Wysokość tej opłaty wynosi 50% opłaty licencyjnej dla danej odmiany w danym roku. Opłatę za odstępstwo rolne uiszczają: ■■ w przypadku odmian ziemniaków: rolnicy posiadający grunty rolne o powierzchni 10 ha i więcej; ■■ w przypadku pozostałych odmian roślin chronionych na poziomie krajowym (PL) i dopuszczonych do odstępstwa rolnego: rolnicy posiadający grunty rolne o powierzchni 25 ha i więcej; ■■ w przypadku pozostałych odmian roślin chronionych na poziomie wspólnotowym (UE) i dopuszczonych do odstępstwa rolnego: posiadacze gruntów rolnych o powierzchni 30 ha i więcej. Rolnicy posiadający grunty rolne do 10 ha, jako tzw. drobni rolnicy, są zwolnieni z obowiązku opłaty. Nie oznacza to jednak, że nie muszą oni stosować się do przepisów chroniących wyłączne prawo do odmian roślin.

ników Agencji Nasiennej przystąpiło 6 spółek związanych z hodowlą zagraniczną, a w następnych latach kolejne 2 spółki. W listopadzie 2010 roku dołączyło 6 spółek hodowli ziemniaka. Do niedawna Agencja Nasienna reprezentowała 19 hodowców; w październiku 2013 r., grupa ta zwiększyła się do 20 hodowców. Zarząd KRIR zwrócił się zatem z zapytaniem czy jest zasadne, aby spółka z o.o., w której wspólnikami są też hodowcy zagraniczni była, uprawniona do przeprowadzania kontroli u rolników, gromadzenia i przetwarzania ich danych osobowych, wysyłania listów i zapytań nt. zasiewów itp. Należy zastanowić się, czy to rolnicy powinni finansować postęp biologiczny i hodowlę, w tym wypadku nie do końca polską. Wielu rolników ma sprawę w sądzie w tej sprawie. Opłata hodowlana zdaniem zarządu KRIR, powinna być pobierana jednorazowo przy zakupie materiału siewnego. Przedstawiając problem, zarząd KRIR zwrócił się do ministra rolnictwa o przeanalizowanie omawianego problemu. Opracowanie: KRIR


luty 2016 NR 2

W

– M I E S I Ę C Z N I K K R A J O W E J R A DY I Z B R O L N I C Z YC H

PW

73

Kryzys na rynku wieprzowiny

odpowiedzi na pismo przewodniczącego Sejmowej Komisji Rolnictwa i Rozwoju Wsi, samorząd rolniczy przekazał w dniu 1 grudnia 2015 r. opinię na temat aktualnej sytuacji na rynku wieprzowiny oraz na temat działań podejmowanych na rzecz wsparcia sektora produkcji trzody chlewnej, a także aktualnych problemów związanych z przypadkami występowania afrykańskiego pomoru świń w Polsce oraz działań podejmowanych przez rząd w celu zminimalizowania negatywnych skutków wirusa dla producentów i eksporterów wieprzowiny.

Drastyczny spadek cen Zarząd KRIR podkreślił, że w ciągu ostatnich lat nastąpił drastyczny spadek cen żywca wieprzowego do 3,00 zł za 1 kg wagi żywej na przełomie października i listopada 2015 roku. W ciągu ostatnich kilku tygodni ceny trzody chlewnej znacznie spadają i są dużo niższe od tych przed rokiem, o blisko 9%. Kryzys cenowy, który utrzymuje się z małymi przerwami od ponad dwóch lat, dotknął w szczególności gospodarstwa, które zainwestowały w modernizację procesów technologicznych po to, aby skutecznie konkurować na wspólnym rynku.

Winne embargo, system nakładczy… Przyczyn tej sytuacji dopatrywać się można w załamaniu handlu z Federacją Rosyjską na skutek utrzymującego się embarga i wystąpieniu w Polsce afrykańskiego pomoru świń. Nie można także wykluczyć zmowy cenowej przedstawicieli sektora przetwórczego. Zastanawiający jest fakt, że od kilku już lat spadek cen skupu wieprzowiny ma miejsce w okresach przedświątecznych, gdzie naturalnie występuje zwiększony popyt na mięso i jego przetwory. W tym czasie zakłady przetwórcze, mając gwarancję zbytu swoich produktów, kupują tani surowiec, często na zapas, generując krociowe zyski. Jedną z przyczyn spadku cen mogą być również nieprawidłowości w prowadzeniu i rozliczaniu produkcji w systemie nakładczym. System ten polega na świadczeniu określonego rodzaju usług przez rolników na rzecz zakładów przetwórczych produkujących pasze i inne środki do produkcji rolnej. W ramach podpisanej umowy rolnik otrzymuje wszelkie niezbędne środki do produkcji (prosięta bądź warchlaki, pasze, dodatki, leki). Ze swojej strony rolnik gwarantuje budynki potrzebne do chowu i własną pracę. Umowa przewiduje zryczałtowane wynagrodzenie dla rolnika, zależne od efektów ekonomicznych mierzonych kosztem wyprodukowa-

nia 1 kg żywca wieprzowego. W umowach takich nie ma odniesienia do cen skupu wyprodukowanych tuczników. Materiał do dalszego odchowu pochodzi najczęściej z Holandii, Belgii, Danii, Niemiec oraz Litwy i Łotwy, co może stwarzać realne zagrożenie w postaci przywleczenia ASF. Dodatkowo, zwierzęta te w systemie IRZ (System Identyfikacji i Rejestracji Zwierząt) „przypisane” są rolnikowi co nie jest do końca prawdą, gdyż faktycznym ich posiadaczem (właścicielem) jest zleceniodawca usługi. W naszej ocenie, sytuacja taka nie odzwierciedla stanu faktycznego w systemie IRZ, dając mylne wyobrażenie o ilości pogłowia świń w kraju. Trudno jest też określić, jaka jest skala tego zjawiska poprzez dokładne oszacowanie udziału chowu nakładczego w odniesieniu do całkowitej produkcji żywca wieprzowego w Polsce. Zdaniem rolników, chów nakładczy stanowi bardzo duży udział w produkcji wieprzowiny w kraju i w takim wydaniu niszczy rodzimych producentów, przyczyniając się bezpośrednio do spadku cen w skupie. Samorząd rolniczy domagał się wielokrotnie oraz uważa za niezbędne uregulowanie prawne tego procesu, między innymi poprzez przypisanie tej trzody do numeru stada zakładu przetwórczego.

…i raport WHO? Znaczący wpływ na spadek cen skupu może mieć treść komunikatu Światowej Organizacji Zdrowia (WHO) o rzekomej szkodliwości mięsa czerwonego dla zdrowia ludzi. Można z niego wnioskować, że spożywanie wieprzowiny w nadmiarze zwiększa ryzyko wystąpienia chorób nowotworowych. Jest rzeczą oczywistą, że każda potrawa spożywana w nadmiernych ilościach jest szkodliwa dla zdrowia. Szczegółowe, polskie badania mięsa wieprzowego mówią, że jego forma nieprzetworzona chemicznie ma właściwości zdrowotne. Jedynie wiele dodatków chemicznych używanych w przetwórstwie mięsa może być szkodliwe. Należałoby poczynić starania, aby informacje zawarte w komunikacie WHO były sprostowane, bo wyniki badań wielu naukowców wskazują inaczej.

Pilne uruchomienie prywatnego przechowalnictwa

Zasadne wydaje się wystąpienie w trybie pilnym do Komisji Europejskiej o uruchomienie procedur dopłat do prywatnego przechowalnictwa wieprzowiny na mocy przepisów prawa wspólnotowego na podstawie ww. przepisów z tym, że w procedurze wyboru uczestnika mechanizmu należy w pierwszej kolejności uwzględnić przedsiębiorców i te podmioty chcące korzystać ze wsparcia, które realizują skup żywca na

potrzeby magazynowania od producentów trzody chlewnej z siedzibą stada znajdującą się na terytorium Polski, przy założeniu, że prosięta do dalszej produkcji zostały wyhodowane na terenie RP. Na pomoc dla rolników, których dochody spadły z powodu trudnej sytuacji na rynkach rolnych, Polska otrzymała 28,9 mln euro. Jest to jednak za mała kwota, by móc realnie wesprzeć producentów bydła i trzody chlewnej. Prawo unijne pozwala jednak na podwojenie powyższej kwoty z budżetu krajowego i wsparcie rolników. Możliwe jest zatem uruchomienie rekompensat dla producentów żywca wieprzowego, które choć w części złagodziłyby poziom cen od dłuższego czasu utrzymujący się poniżej progu opłacalności oraz wprowadzenie dopłat do stada podstawowego.

Powiązanie rolnika z producentem Należy powiązać dotowanie inwestycji w zakładach przetwórczych z obowiązkiem związania się tych zakładów umowami kontraktacyjnymi z polskimi rolnikami – dostawcami surowców. Pilnego rozwiązania wymaga też nieuregulowana dotychczas kwestia odległych terminów zapłaty za nabywane od rolników produkty. Powiązanie terminu zapłaty z możliwością rozliczenia podatku VAT wydaje się oczywistym rozwiązaniem, tym bardziej, że od lat obowiązuje to w rozliczeniach z rolnikami ryczałtowymi. Dystrybucja unijnego wsparcia branży rolnej i przetwórstwa powinna być przemyślana. Uruchomienie odpowiednich środków finansowych jest kluczowe, zwłaszcza przy funkcjonowaniu systemu zwalczania ASF. Bez środków finansowych koła łowieckie nie uporają się z prowadzeniem właściwej gospodarki łowieckiej, a rolnicy nie poradzą sobie z rosnącymi szkodami łowieckimi. Konieczne jest wsparcie działań, które w sposób skuteczny wpłyną na rozrzedzenie populacji dzików. Zgodnie z opinią Państwowego Instytutu Weterynaryjnego w Puławach, dopiero rozrzedzenie populacji dzika do ilości 0,7–0,5 szt./ km2 skutecznie zatrzyma rozprzestrzenianie się wirusa ASF. Należy także zwrócić uwagę na olbrzymią nierównowagę uczestników rynku produktów żywnościowych. W Polsce sieci handlowe mają wielką przewagę nad innymi uczestnikami tego łańcucha, niespotykaną w innych krajach. Nadal nie ma w tym względzie żadnych uregulowań prawnych ograniczających złe praktyki handlowe. Samorząd rolniczy podkreślił, że opinia w sprawie sytuacji na rynku wieprzowiny nie wyczerpuje możliwości działań organów polskiego państwa. Wskazuje jednak dobitnie, że mimo powtarzających się

i narastających problemów na rynku wieprzowiny w Polsce brak jest krajowej polityki rolnej, która umożliwiałaby planowanie produkcji oraz stabilizowałaby ceny i tym samym dochody producentów rolnych. Jak wynika z prognoz cen, najbliższe miesiące będą przynosić spadki cen wieprzowiny i zwiększone nakłady na jej produkcję (problem z dostępnością paszy z powodu suszy), co w sytuacji braku pomocy ze strony państwa może spowodować bankructwo wielu gospodarstw rolnych.

Sejmowa Komisja także dyskutuje W dniu 2 grudnia 2015 r. Komisja Rolnictwa i Rozwoju Wsi wysłuchała informacji Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi na temat aktualnej sytuacji na rynku wieprzowiny oraz działań podejmowanych na rzecz wsparcia sektora produkcji trzody chlewnej. Sekretarz stanu w Ministerstwie Rolnictwa i Rozwoju Wsi – Jacek Bogucki, przedstawił dane statystyczne dotyczące pogłowia świń, produkcji wieprzowiny, sytuacji cenowej żywca oraz mięsa wieprzowego w Polsce i Unii Europejskiej, a także omówił kwestie eksportu i importu mięsa wieprzowego w okresie styczeń-wrzesień br. Wśród działań resortu rolnictwa podjętych w związku z trudną sytuacją na rynku wieprzowiny, minister wskazał wystąpienie do Komisarza ds. Rolnictwa i Rozwoju Wsi z wnioskiem o jak najszybsze uruchomienie dopłat do prywatnego przechowywania mięsa wieprzowego. Ponadto MRiRW złożył wniosek do Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów o zbadanie podejrzenia zmowy cenowej i występowania nieuczciwych praktyk rynkowych. Przeciwdziałając złej sytuacji hodowców, resort rolnictwa zamierza również wesprzeć produkcję prosiąt w ramach Programu Rozwoju Obszarów Wiejskich 2014–2020. Przedstawiciele MRiRW oraz podległych służb spotkali się z reprezentantami rolników i organizacji rolniczych, a także przedstawicielami ubojni i zakładów przetwórczych w celu omówienia przyczyn i skutków obecnej złej sytuacji na rynku trzody chlewnej oraz sposobów jej poprawy. Ministerstwo Rolnictwa i Rozwoju Wsi przygotowuje program działań doraźnych i długofalowych prowadzących do ustabilizowania sytuacji na tym rynku. W dyskusji zwrócono uwagę na niskie ceny skupu trzody chlewnej, któremu towarzyszy nadmierny import mięsa wieprzowego z zagranicy. Podkreślano brak opłacalności tej produkcji. W posiedzeniu uczestniczyła podsekretarz stanu w Ministerstwie Rolnictwa i Rozwoju Wsi – Ewa Lech. Opracowanie: KRIR


74 PW

– M I E S I Ę C Z N I K K R A J O W E J R A DY I Z B R O L N I C Z YC H

luty 2016 NR 2

Polagra-Premiery z udziałem KRIR Zakończyła się szósta edycja Targów Polagra-Premiery, która w dniach 21–24 stycznia 2016 roku odbyła się na terenie Międzynarodowych Targów Poznańskich. Targi objęła patronatem branżowym Krajowa Rada Izb Rolniczych.

P

odczas Targów obecna ze stoiskiem była Krajowa Rada Izb Rolniczych, a w dniu 22 stycznia 2016 r., wraz z Wielkopolską Izbą Rolniczą, zorganizowała konferencję dla rolników „Obrót ziemią rolną w Polsce – stan obecny i planowane zmiany”. Konferencja Krajowej Rady Izb Rolniczych cieszyła się ogromnym zainteresowaniem wśród uczestników Targów. Wziął w niej udział prezes Agencji Nieruchomości Rolnych Waldemar Humięcki oraz zastępca dyrektora Zespołu Gospo-

darowania Zasobem ANR Anna Zając-Plezia. Prezes Humięcki przedstawił obecny stan dotyczący obrotu nieruchomościami rolnymi oraz wziął udział w dyskusji, udzielając odpowiedzi na wiele pytań i wątpliwości rolników. Główne tematy rozmów dotyczyły zasad przetargów ograniczonych oraz dzierżawy gruntów.

Prezes Krajowej Rady Izb Rolniczych Wiktor Szmulewicz, zwrócił uwagę na potrzebę organizowania tego rodzaju spotkań z kierownictwem Agencji, ponieważ pozwalają one w atmosferze poważnej dyskusji budować wzajemne zaufanie. W drugiej części konferencji naczelnik Wydziału Kształtowania Ustroju Rol-

Wnioski o zwrot podatku akcyzowego

M

inisterstwo Rolnictwa i Rozwoju Wsi informuje, że od 1 lutego 2016 r. do 29 lutego 2016 r. producenci rolni mogą składać do wójta, burmistrza lub prezydenta miasta, w zależności od miejsca położenia gruntów rolnych, wnioski o zwrot podatku akcyzowego zawartego w cenie oleju napędowego wykorzystywanego do produkcji rolnej wraz z fakturami (lub ich kopiami) stanowiącymi dowód zakupu oleju napędowe-

go w okresie od 1 sierpnia 2015 r. do 31 stycznia 2016 r. Stawka zwrotu podatku akcyzowego zawartego w cenie oleju napędowego wykorzystywanego do produkcji rolnej na 1 litr oleju w 2016 r. wynosi 1,00 zł/l. W przypadku złożenia wniosku w powyższym terminie, pieniądze wypłacane będą od 1 kwietnia 2016 r. do 29 kwietnia 2016 r. Opracowanie: KRIR

nego Departamentu Gospodarki Ziemią Ministerstwa Rolnictwa i Rozwoju Wsi Mariusz Drozdowski, przedstawił planowane zmiany w systemie obrotu ziemią, w szczególności omawiając projekt ustawy o wstrzymaniu sprzedaży nieruchomości Zasobu Własności Rolnej Skarbu oraz o zmianie niektórych ustaw. Przewodniczący Nadzwyczajnej Komisji Problemowej do spraw opracowania propozycji rozwiązań dotyczących strat w rolnictwie spowodowanych przez zjawiska atmosferyczne, ubezpieczeń rolnych, szkód łowieckich i ustroju rolnego powołanej przez KRIR, prezes Śląskiej Izby Rolniczej Roman Włodarz przedstawił uwagi, które wypracował samorząd rolniczy do projektowanej ustawy. W dyskusji rolnicy zadawali wiele pytań odnośnie funkcjonowania

systemu obrotu nieruchomościami rolnymi w Polsce, po wejściu w życie planowanych zmian. W dniu 22 stycznia 2016 r. miała miejsce również uroczystość otwarcia Targów. Wśród gości pojawił się Jacek Bogucki, sekretarz stanu, wiceminister rolnictwa i rozwoju wsi, który wraz z Przemysławem Trawą, prezesem Międzynarodowych Targów Poznańskich otworzył wydarzenie. Uroczystości otwarcia Targów dokonał także prezes KRIR Wiktor Szmulewicz. Według danych MTP, tegoroczna ekspozycja Targów Polagra-Premiery zajęła ponad 56 000 mkw. Na tej przestrzeni ofertę zaprezentowali branżowi liderzy, a także nowe firmy, które swoje produkty dopiero wprowadzają na polski rynek. Przeszło 380 wystawców, 500 marek, 200 przedstawicieli mediów,38 produktów wyróżnionych Złotym Medalem MTP, 400 autokarów z całego kraju, setki nowości. Liczba zwiedzających w tym roku wyniosła ponad 45 363. Kolejna edycja Targów odbędzie się za 2 lata. Opracowanie: KRIR

Rolniku weź udział w konsultacjach Komisji Europejskiej nt. zazieleniania!

K

omisja Europejska do 8 marca 2016 r. zbiera opinie rolników dotyczące doświadczeń z realizacji obowiązków w zakresie zazieleniania w ramach systemu płatności bezpośrednich. Szczególnie istotne są opinie dotyczące wdrażania zazieleniania, równych warunków działania (możliwości zarządzania gospodarstwami na równi z rolnikami z innych krajów UE), potencjału produkcyjnego i możliwych sposobów uproszczenia ram zazieleniania oraz zmniejszenia obciążeń administracyjnych z nimi związanych. Oczekuje się

również pierwszych opinii od respondentów na temat skutków zazieleniania. KE prosi o udział w konsultacjach, poprzez wypełnienie kwestionariusza w Internecie. Niektóre pytania są obowiązkowe dla wszystkich respondentów. Jeśli chodzi o pozostałe pytania, respondenci są proszeni o odpowiedź na te, które ich dotyczą. Prosimy o konkretne przykłady konkretnych problemów. Więcej informacji na stronie KE. Opracowanie: KRIR


luty 2016 NR 2

– M I E S I Ę C Z N I K K R A J O W E J R A DY I Z B R O L N I C Z YC H

PW

75

Fundusz Składkowy USR

Bezpieczne pozyskiwanie drewna na potrzeby gospodarstwa rolnego W

gospodarstwie rolnym drewno wykorzystywane jest do różnych potrzeb, m.in. do ogrzewania powierzchni mieszkalnej i gospodarczej, do przygotowywania karmy dla zwierząt, jako materiał stosowany do budowy płotów, zagród, więźby dachowej itp. Wycinka drzew w lesie, sadzie, na łąkach i nieużytkach wiąże się z dużym ryzykiem wypadku. Niebezpieczne zdarzenia występują podczas cięcia i rąbania oraz w czasie transportu i magazynowania drewna. Rocznie w trakcie wykonywania czynności związanych z pozyskiwaniem drewna, wypadkom ulega prawie dwa tysiące rolników, w tym kilku traci życie (2012 r. – 7 ofiar, 2013 r. – 4 ofiary). Najczęstsze przyczyny tych zdarzeń to: ■ niewłaściwy sposób ścinki i obalania drzew (niewłaściwa organizacja sta-

nowiska pracy, brak koordynacji pracy zespołowej), ■ zły stan techniczny urządzeń wykorzystywanych podczas pracy (brak osłon i zabezpieczeń ruchomych części maszyn, brak napraw i regulacji pilarek), ■ nieprawidłowe trzymanie pilarek i siekier, ■ wykonywanie napraw i regulacji przy włączonym napędzie, ■ nieporządek w miejscu wykonywania pracy, ■ nieumiejętny sposób rozłupywania drewna (niestabilny pieniek, przytrzymywanie ręką klocy drewna), ■ stan psychofizyczny rolnika (stan zdrowia uniemożliwiający bezpieczne wykonywanie pracy, wykonywanie pracy po spożyciu alkoholu, zmęczenie i stres). Do licznych okaleczeń i amputacji dłoni dochodzi podczas cięcia drew-

na na pilarkach tarczowych – zwykle na urządzeniach domowej konstrukcji nieposiadających osłon zabezpieczających przed pochwyceniem przez tarczę piły, wokół których bywa nieuprzątnięta i śliska nawierzchnia. Podobne urazy są odnotowywane, także podczas rozłupywania klocy drewna na mniejsze, gdy rolnicy używają niestabilnych, zniszczonych pieńków, a rozłupywany materiał przytrzymują ręką. Niebezpieczne urazy ciała (głównie nóg) występują także podczas pracy z pilarkami łańcuchowymi. Najczęściej w wyniku odbicia lub zakleszczenia wynikającego z nieprawidłowej obsługi urządzenia. Warto pamiętać przed przystąpieniem do pozyskiwania drewna, że czynności te są obarczone dużym ryzykiem wypadku. Do pracy należy przystępo-

wać w pełni dyspozycyjnym, zdrowym, wypoczętym, skoncentrowanym, najlepiej w towarzystwie drugiej osoby. Należy także zadbać o ład i porządek w miejscu wykonywania czynności oraz o odpowiednie ubranie robocze i ochrony osobiste (buty na protektorowanej podeszwie ze wzmocnionymi noskami, rękawice, kask z osłoną twarzy, okulary, ochronniki słuchu, maseczki przeciwpyłowe) oraz przestrzegać zasad bezpieczeństwa podczas: ● ścinania i obalania drzewa, ● transportu drewna do gospodarstwa, ● wyładunku drewna, ● przecinania i rąbania drewna. Opracowanie: KRIR Na podstawie „Zalecenia prewencyjne przy pozyskiwaniu drewna na potrzeby gospodarstwa rolnego” na www.krus.pl

Polska Wieś nr 2/2016  

Miesięcznik Krajowej Rady Izb Rolniczych