Page 1

nr 1 (91) styczeń 2014 r.

m i e s i ę c z n i k k r a j o w e j r a dy i z b r o l n i c z yc h

Samorząd rolniczy walczy o przywrócenie uboju rytualnego

XI Posiedzenie KrIr

Czytaj na stronie 2

Integrowana ochrona roślin

Czytaj na stronie 2

Konferencja w KE na temat rolnictwa rodzinnego

Czytaj na stronie 3

KrIr w sprawie spółdzielczego sektora bankowego

Czytaj na stronie 4

MrirW realizuje wniosek ws. przeniesienia niewykorzystanego limitu kwoty mlecznej

W dniu 9 grudnia 2013 r. Marszałek Sejmu rP Ewa Kopacz wydała Postanowienie nr 21 Marszałka Sejmu rzeczypospolitej Polskiej o przyjęciu zawiadomienia o utworzeniu Komitetu Inicjatywy Ustawodawczej ustawy o zmianie ustawy o ochronie zwierząt. W dniu 17 grudnia 2013 r. ukazała się w dzienniku „rzeczpospolita” informacja o nabyciu osobowości prawnej przez Komitet i z tym dniem rozpoczęła się ogólnopolska akcja zbierania podpisów pod obywatelskim projektem ustawy o zmianie ustawy o ochronie zwierząt.

k

omitet utworzyli członkowie krajowej rady izb rolniczych, by poprzez możliwość wykonywania inicjatywy ustawodawczej przez obywateli przywrócić możliwość dokony-

wania w Polsce uboju rytualnego, który od dnia 1 stycznia 2013 r. jest zabroniony. komitet od dnia przyjęcia zawiadomienia ma 3 miesiące od dnia 9 grudnia 2013 r. na zebranie i złożenie do marszałka

Czytaj na stronie 5

rolnik jako podatnik VAT

Czytaj na stronie 6

MrirW odrzuca propozycje KrIr

Czytaj na stronie 6

Z prac sejmowej i senackiej Komisji rolnictwa i rozwoju Wsi

Czytaj na stronie 7

Zmiany w rozliczeniach VAT od samochodów

Czytaj na stronie 7

Zagrożenia pyłowe w rolnictwie

Czytaj na stronie 8

Manifestacja „Ostatni bój o ubój” z udziałem prezesa KRIR miała przekonać posłów do poparcia przepisów przywracających możliwość uboju rytualnego w Polsce

Delegacja rolników z Podlaskiej Izby Rolniczej podczas manifestacji „Ostatni bój o ubój” w Warszawie w dniu 10.07.2013 r. sejmu 100000 podpisów obywateli popierających projekt. Projekt ustawy o zmianie ustawy o ochronie zwierząt, pod którym zbierane są podpisy, jest tożsamy z projektem rządowym, który w dniu 12.07.2013 r. został odrzucony przez sejm rP w stosunku głosów: 222 za, 178 przeciw, 9 wstrzymało się. samorząd rolniczy wielokrotnie apelował do parlamentarzystów o poparcie przepisów zezwalających na ubój rytualny w Polsce. Ubój religijny dozwolony jest w 22 krajach, dlatego też polski eksport mięsa pozyskiwanego z uboju rytualnego w sytuacji nieuchwalenia ustawy zostanie przejęty przez inne europejskie rynki, pozbawiając nasz kraj zysków i miejsc pracy.

Prezes krir Wiktor Szmulewicz w „studiu TVr” podkreślił, iż w poprzednich miesiącach bardziej było widać tych, którzy byli przeciwko ubojowi rytualnemu niż tych, którzy byli za. – chcemy w ten sposób pokazać, że jest partner, który używając argumentów wskazuje, że ta forma uboju jest konieczna, oczywiście przy zachowaniu wszystkich procedur ograniczania bólu i stresu zwierzętom – dodał. zachęcamy wszystkich zainteresowanych do składania podpisów pod projektem. informacji o miejscach zbierania podpisów udzielają wojewódzkie izby rolnicze – kontakty do izb na stronie www. krir.pl w zakładce izby rolnicze. Opracowanie: KrIr

Propozycje KRIR w zakresie wsparcia polskiego mleczarstwa po likwidacji kwot mlecznych

w

odpowiedzi na pismo mrirw w sprawie wyzwań stojących przed polskim mleczarstwem oraz możliwości wdrażania i wykorzystywania instrumentów wspólnej Polityki rolnej Ue na lata 2014–2020 w zarządzaniu rynkiem, 19 listopada 2013 r. zarząd krir poinformował, że zdaniem samorządu rolniczego bezwzględnie cała wielkość kwoty mlecznej powinna podlegać kontraktacji przez podmioty skupowe. możliwość negocjacji cen spowoduje raczej ich obniżenie, a pro-

dukcja mleka może stać się nieopłacalna. w tej sytuacji powinna być wprowadzona cena gwarantowana. w innym wypadku, gdy mleko importowane będzie tańsze niż polskie, istnieje zagrożenie, że cena mleka proponowana w skupie nie będzie pokrywała kosztów produkcji ponoszonych przez rolników. Ponadto, w opinii izb rolniczych należy bezwzględnie wygenerować środki finansowe na wypłatę rekompensaty za likwidację kwot, szczególnie tych zakupionych przez rolników na wolnym rynku.

zagrożeniem dla rolników jest także wyodrębnienie w ramach spółdzielni podmiotów działających na zasadach kodeksu spółek handlowych. w ten sposób idea spółdzielczości mogłaby zostać zatracona. spółdzielnie obecnie są tworzone przez rolników, w gestii których jest dobro polskiego rolnictwa. natomiast spółkom nie będzie zależało na tym, aby produkcja mleka była opłacalna dla rolników, tylko na tym, aby generować jak największe zyski. w opinii samorządu rolniczego należałoby wypracować takie rozwiąza-

nia oraz uzyskać dla nich notyfikację ke, które uwzględniłyby funkcjonujące w Polsce spółdzielnie mleczarskie. w celu zwiększenia opłacalności produkcji mleka należałoby zwiększyć limit zwrotu podatku akcyzowego zawartego w cenie oleju napędowego zużywanego do produkcji rolniczej gospodarstw z hodowlą zwierząt do poziomu 140 l / ha użytków rolnych ze względu na większe zapotrzebowanie i zużywanie paliwa na produkcję, zbiór i transport pasz. Opracowanie: KrIr


styczeń 2014 NR 1

PW dzeniu Krajowa Rada Izb Rolniczych przyjęła również stanowisko Krajowej Rady Izb Rolniczych odnośnie finansowania Programu Rozwoju Obszarów Wiejskich 2014–2020. Posiedzenie KRIR tradycyjnie już było również okazją do dyskusji z zaproszonymi gośćmi, wśród których znaleźli się minister rolnictwa i rozwoju wsi Stanisław Kalemba, przewodniczący Sejmowej Komisji Rolnictwa i Rozwoju Wsi Krzysztof Jurgiel, zastępca przewodniczącego Sejmowej Komisji Rolnictwa i Rozwoju Wsi Jan Krzysz-

29

kowska, dyrektor Biura Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi Łukasz Porycki, dyrektor Departamentu Działań Społecznych i Środowiskowych w ARiMR Franciszek Kadzik i dyrektor Departamentu Płatności Bezpośrednich w ARiMR Reanata Mantur, zastępca dyrektora Departamentu Działań Inwestycyjnych ARiMR Jerzy Bogdanowicz, Dyrektor Zespołu Gospodarowania Zasobem ANR Tomasz Ciodyk, zastępca dyrektora Zespołu Gospodarowania Zasobem ANR Anna Zając-Plezia. Na posiedzenie KRIR zostali również zaproszeni

XI Posiedzenie Krajowej Rady Izb Rolniczych

4 grudnia 2013 r. w Falentach koło Warszawy odbyło się XI Posiedzenie Krajowej Rady Izb Rolniczych IV kadencji.

W

śród najważniejszych punktów obrad samorządu rolniczego znalazło się zatwierdzenie kolejnych porozumień zawartych z instytucjami naukowo-badawczymi dotyczących upowszechniania na obszarach wiejskich nowych technologii, innowacyjnych rozwiązań w zakresie produkcji rolnej, leśnej i przetwórstwa rolno-spożywczego oraz wymiany wiedzy i doświadczeń w tym zakresie, a także budżetu Krajowej Rady Izb Rolniczych na 2014 r.

Od 1 stycznia 2014 r. obowiązują regulacje prawne dotyczące stosowania ogólnych zasad integrowanej ochrony roślin, tzn. wykorzystania wszystkich możliwych i dostępnych metod zwalczania agrofagów w szczególności metod niechemicznych, w przypadku gdy w produkcji rolnej stosuje się środki ochrony roślin.

W

integrowanej ochronie roślin należy wykorzystywać w pełni wiedzę o agrofagach (w szczególności o ich biologii, występowaniu i szkodliwości) w celu określenia optymalnych terminów dla podejmowania działań zwalczających te organizmy, a także wykorzystywać naturalne występowanie organizmów pożytecznych, w tym drapieżców i pasożytów organizmów szkodliwych dla roślin lub ich introdukcję. Tym samym, stosowanie integrowanej ochrony roślin pozwala ograniczyć stosowanie chemicznych środków ochrony roślin do niezbędnego minimum i w ten sposób ograniczyć presję na środowisko

Ponadto, Krajowa Rada Izb Rolniczych podjęła uchwały w sprawie upoważnienia zarządu Krajowej Rady Izb Rolniczych do podjęcia działań i dokonania wszelkich

czynności prawnych w celu utworzenia spółki z ograniczoną odpowiedzialnością, która zajęłaby się hodowlą zachowawczą pszczół ras środkowoeuropejskich. Na posie-

tof Ardanowski, prezes Honorowy KRIR Józef Waligóra, prezes ARR Radosław Szatkowski, prezes ARiMR Andrzej Gross, zastępca prezesa KRUS Janina Pszczół-

Integrowana ochrona roślin naturalne oraz chronić bioróżnorodność środowiska rolniczego. Ważnymi narzędziami, wykorzystywanymi w integrowanej ochronie roślin są: l metodyki integrowanej ochrony roślin poszczególnych upraw, l progi ekonomicznej szkodliwości – progi te określają, kiedy stosowanie chemicznej ochrony roślin staje się ekonomicznie opłacalne, tzn. przy jakiej liczebności organizmu szkodliwego dla roślin straty, jakie może on spowodować, przewyższają koszty jego chemicznego zwalczania, l systemy wspomagania decyzji w ochronie roślin – systemy te, bazujące na znajomości biologii organizmów szkodliwych, wskazują optymalny termin wykonania chemicznych zabiegów ochrony roślin. Podstawowym elementem integrowanej ochrony roślin powinno być świadome zarządzanie uprawami, oparte na znajomości warunków klimatyczno-glebowych gospodarstwa. Decyzje o wykonaniu zabiegów ochrony roślin powinny być podejmowane w oparciu o monitoring występowania organizmów szkodliwych, z uwzględnieniem progów ekonomicznej szkodliwości.

Dokonując wyboru środków ochrony roślin należy brać pod uwagę ich selektywność i klasyfikację. Ponadto, stosowanie środków ochrony roślin powinno być ograniczone do niezbędnego minimum, w szczególności poprzez zredukowanie dawek lub ograniczenie ilości wykonywanych zabiegów. Stosowanie ogólnych zasad integrowanej ochrony roślin przez profesjonalnych użytkowników środków ochrony roślin zostało w Polsce uregulowane przepisami ustawy z dnia 8 marca 2013 r. o środkach ochrony roślin (Dz.U. poz. 455) oraz rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 18 kwietnia 2013 r. w sprawie wymagań integrowanej ochrony roślin (Dz.U. poz. 505). Gwarancją wypełnienia obowiązku stosowania ogólnych zasad integrowanej ochrony roślin jest przystąpienie do dobrowolnego systemu certyfikacji jakości żywności – Integrowana Produkcja Roślin (IP). Główna różnica pomiędzy integrowaną ochroną roślin, a Integrowaną Produkcją polega zatem na konieczności stosowania integrowanej ochrony i możliwości przystąpienia do IP. Można w związku z tym stwierdzić, że każdy producent uczestniczący w IP musi spełniać

wymogi integrowanej ochrony roślin oraz dodatkowo realizować założenia określone wyłącznie dla systemu IP. Więcej informacji znaleźć można na stronach internetowych Ministerstwa Rolnictwa i Rozwoju Wsi w zakładce „Ochrona Roślin” Istnieje również możliwość skorzystania z usług doradczych (profesjonalnego doradztwa) dotyczących metod ochrony roślin w zakresie realizacji wymagań integrowanej ochrony roślin. Informacje na ten temat uzyskać można w Ośrodkach Doradztwa Rolniczego (także na stronach internetowych Ośrodków) oraz poprzez wojewódzkie Izby Rolnicze.

dyrektorzy wojewódzkich izb rolniczych, którzy następnego dnia odbyli swoje spotkanie robocze. Opracowanie: KRIR

Przydatne linki: l Ministerstwo Rolnictwa i Rozwoju Wsi www.minrol.gov.pl l Państwowa Inspekcja Ochrony Roślin i Nasiennictwa www.piorin.gov.pl l Agencja Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa www.arimr.gov.pl l Agencja Rynku Rolnego www.arr.gov.pl l Centralny Ośrodek Badania Odmian Roślin Uprawnych www.coboru.pl l Krajowa Stacja Chemiczno-Rolnicza www.schr.gov.pl l Centrum Doradztwa Rolniczego www.cdr.gov.pl Źródło: MRiRW Opracowanie: KRIR

Czasopismo Krajowej Rady Izb Rolniczych Ukazuje się raz w miesiącu. Wydawane i redagowane na zlecenie Krajowej Rady Izb Rolniczych przez zespół „Tygodnika Poradnika Rolniczego”. Kolportaż – czasopismo dostępne razem z „Tygodnikiem Poradnikiem Rolniczym”. Krajowa Rada Izb Rolniczych ul. Wspólna 30, 00-930 Warszawa Tel.: (22) 623 21 65, fax (22) 623 11 55; www.krir.pl Redaktor naczelna: Katarzyna Szczepaniak, e-mail: sekretariat@krir.pl


30 PW

styczeń 2014 NR 1

Konferencja w KE na temat rolnictwa rodzinnego

W

dniu 29 listopada ub.r. w Komisji Europejskiej odbyła się konferencja na temat „Rolnictwo rodzinne: dialog w kierunku bardziej zrównoważonego rolnictwa w Europie i na świecie”. W konferencji wziął udział Wiktor Szmulewicz – prezes Krajowej Rady Izb Rolniczych. W programie konferencji przewidziano przedstawienie następujących tematów: Gospodarstwa rodzinne w Europie – dlaczego jest to ważne? Oczekiwania ONZ oraz FAO w związku z Międzynarodowym Rokiem Rolnictwa 2014 oraz międzynarodowy panel dotyczący gospodarstw rodzinnych. Tematem warsztatów, które odbyły się podczas konferencji, były najlepsze praktyki w gospodarstwach rodzinnych. Konferencja zakończyła się sesją plenarną i panelem Wysokiego Szczebla. Konferencję rozpoczął komisarz Dacian Ciolos. W swoim przemówieniu podkreślił, że konferencja ma na celu przedstawienie wszystkim uczestnikom różnych horyzontów i punktów widzenia na temat rolni-

W odpowiedzi na pismo dotyczące opinii do Wniosku – Rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady w sprawie działań promocyjnych i informacyjnych dotyczących produktów rolnych COM(2013)812 zarząd Krajowej Rady Izb Rolniczych wniósł szereg uwag do przedstawionego projektu.

S

amorząd rolniczy zauważył, że promocja artykułów rolno-spożywczych na rynku krajowym, wewnętrznym rynku Unii Europejskiej oraz w krajach trzecich, ma ogromne znaczenie dla rozwoju polskiego rolnictwa. Przedłożony projekt rozporządzenia regulującego promocję żywności cieszy ze względu na to, że Komisja Europejska docenia potrzebę promocji i proponuje zwiększenie budżetu przeznaczonego na promocję z 61,5 mln euro w 2013 roku do 200 mln do roku 2020. Zarząd KRIR uznał za korzystne ukierunkowanie działań promocyjnych na rynki i obszary objęte negocjacjami i umowami międzynarodowymi, opracowanie wspólnej strategii obejmującej promocję żywności z Unii Europejskiej, jako podmiotu międzynarodowego, przy jednoczesnym zachowaniu możliwości uwidoczniania znaków towarowych i kraju pochodzenia. Konieczne jest jednak zachowanie możliwości wpływu państw członkowskich na

ctwa rodzinnego. – Na całym świecie rolnictwo rodzinne reprezentuje 80% prowadzonych gospodarstw. Jest to najważniejszy potencjał produkcyjny i bezpieczeństwo żywnościowe. Rolnictwo rodzinne jest rozwiązaniem problemów ubóstwa, żywienia i bezpieczeństwa żywnościowego oraz zarządzania zasobami naturalnymi. Rolnictwo rodzinne jest rozwiązaniem w czasie kryzysu, jest dla niego barykadą, tkanką społeczną, naszą spuścizną kulturalną i duchem narodów. Rolnictwo rodzinne wresz-

cie wychodzi poza sferę ekonomiczną i społeczną, ma potencjał, aby odpowiedzieć na problemy socjalne i polityczne. Aktualnie obserwujemy znaczne ożywienie się rolnictwa rodzinnego, co pozwoli w przyszłości na zachowanie miejsc pracy, ale również na rozwój rolnictwa zrównoważonego, które musi odpowiedzieć na postulaty społeczeństwa. Rok 2014 jest ogłoszony rokiem rolnictwa rodzinnego, należy ten czas wykorzystać, aby podkreślić znaczenie rolnictwa rodzinnego, zakończył komisarz Ciolos.

Graziano da Silva – przewodniczący FAO, przedstawił oczekiwania ONZ i FAO w związku z Międzynarodowym Rokiem Rolnictwa 2014. W swojej prezentacji nadmienił, że pomysł organizacji międzynarodowego roku rolnictwa pojawił się w 2008 roku i realizuje w 2014, co jest ogromnym sukcesem. Na całym świecie 70% ludności żyje na obszarach wiejskich. Rolnictwo rodzinne jest częścią rozwiązania w celu zapewnienia żywności na całym świecie. W 2014 roku trzeba szczególnie wspierać: l innowacje techniczne, l wdrażanie nowych technologii, l poprawę dostępu do ziemi i do wody, l wzmocnienie znaczenia spółdzielni . Nie należy zapominać również o tym, że kobiety na obszarach wiejskich są podstawą działania rolnictwa rodzinnego. Graziano da Silva podziękował również Unii Europejskiej za bogatą tradycję rolnictwa rodzinnego, którą pragnie wzmacniać i pokazać jako przykład zrównoważonego rozwoju. Na zakończenie swojego przemówienia dodał,

że należy wspierać rolnictwo rodzinne, ponieważ buduje ono świadomość społeczną, daje możliwość zrealizowania synergii pomiędzy gałęziami gospodarki i wreszcie stwarza, system zrównoważonego rolnictwa. Prezes KRIR, Wiktor Szmulewicz w swojej wypowiedzi podkreślił, że po to, aby rozwiązać największe problemy, z jakimi borykają się gospodarstwa rolne i które wpływają na zahamowanie ich rozwoju trzeba skrócić łańcuchy dostaw żywności i zmniejszyć biurokrację. Prezes KRIR zauważył, że 90% gospodarstw jest prowadzonych z poszanowaniem środowiska i uwzględniając zrównoważony rozwój nie ma powodu, by musieli to udowadniać. Na zakończenie konferencji Komisarz Ciolos zaznaczył, że w rolnictwie europejskim modelem dominującym jest rolnictwo rodzinne i takie rolnictwo będzie promowane nie tylko w ciągu 2014 roku. Opracowanie: KRIR

Opinia samorządu rolniczego w sprawie działań promocyjnych i informacyjnych dotyczących produktów rolnych rodzaj i kierunek promowanych produktów, tak by zapewnić promocję produktów ważnych dla naszego kraju, zgodnych z krajową polityką rolną – poinformował samorząd rolniczy. Zarząd KRIR zauważył jednak, że niepokój budzi Artykuł 15 rozporządzenia Przepisy finansowe, dotyczące programów prostych pkt1. Udział Unii w finansowaniu programów prostych nie przekracza 50% kwoty wydatków kwalifikowalnych. Pozostałą część wydatków ponoszą wyłącznie organizacje inicjujące. Dotychczas funkcjonował system, w którym Unia Europejska na promocję żywności przekazywała połowę wartości projektu, 30% dokładało państwo, a pozostałe 20% zbierali przedsiębiorcy – korzystając z funduszy promocji. Wycofanie możliwości pokrywania 30% kosztów programów promocyjnych z budżetów krajowych będzie bardzo niekorzystne dla naszych producentów i przedsiębiorców. W rozporządzeniu zakłada się, że udział środków unijnych będzie w wysokości 50% – a to oznacza, że resztę będą musieli zdobyć sami producenci i przetwórcy. Możliwości finansowe naszych producentów są ograniczone a to może spowodować mniejszą aktywność na rynku unijnym i w państwach trzecich.

Słabsza promocja, mniejsze działania informacyjne, w dłuższej perspektywie mogą negatywnie przełożyć się na polski eksport rolno-spożywczy. Byłoby stratą, abyśmy utracili dotychczasowy dorobek. Polska żywność wyrobiła sobie markę, jest znana w świecie z jakości, bezpieczeństwa i dobrej ceny. Odnotowujemy znaczny wzrost eksportu żywności - na przestrzeni kilku ostatnich lat wartość eksportu się potroiła i to pozwala uznać ten sektor za jeden z fundamentów naszego eksportu. Dlatego Polska nie powinna poprzeć ograniczeń w dofinansowaniu programów promocyjnych przez kraje członkowskie. Koniec wsparcia rządowego oznacza, że znikną finansowane w połowie przez kraje, a w połowie przez Unię, programy promujące produkty objęte certyfikacją unijną. Należą do nich produkty regionalne i ekologiczne. W Polsce ten rynek raczkuje, dlatego kampanie informujące są szczególnie ważne. Otwieranie się na kraje trzecie niesie za sobą pewne ryzyko, szczególnie dla naszego rolnictwa, które ma konkurować np. z rolnictwem chińskim czy Stanów Zjednoczonych. Możemy wygrywać żywnością zdrową i produktami regionalnymi, bo stosujemy znacznie mniej środków ochro-

ny roślin i mamy mniejsze nawożenie. Dlatego tak ważna jest promocja zdrowej i smacznej żywności, a tym samym promocja produktów regionalnych i ekologicznych – przedstawił zarząd KRIR. Kolejne obawy samorządu rolniczego wzbudziły zapisy dotyczące sposobu wyłaniania projektów. Teraz wstępnej selekcji dokonują kraje członkowskie. W naszym kraju wykonuje to Agencja Rynku Rolnego. W nowym rozporządzeniu proponuje się zmianę sposobu wyboru projektów, nie będą wyłaniane przez kraje członkowskie tylko na poziomie Komisji Europejskiej. Jednocześnie za prawidłową realizację projektów będzie odpowiedzialne państwo członkowskie. Dlatego, zdaniem samorządu rolniczego, nie należy zmieniać sposobu wyłaniania projektów w sprawie działań informacyjnych i promocyjnych dotyczących produktów rolnych – pozostawić dotychczasowy sposób. Według zarządu KRIR, niepokój budzi także zapis Artykułu 12„Wybór programów prostych 1. Komisja dokonuje oceny i wyboru propozycji programów prostych przedstawionych w związku z zaproszeniem do składania wniosków, o którym mowa

w art. 8 ust. 3”. Z zapisu tego wynika, że Komisja Europejska chce określać, po ewentualnym zasięgnięciu opinii grupy doradczej, które produkty i w jakich regionach należy promować. Kampanie miałyby realizować te organizacje, które w przetargu publicznym złożą najlepszy i zarazem najtańszy projekt promocyjny. Tu rodzą się kolejne obawy, że projekty mogą być zdominowane przez kraje mające mocne pozycje w strukturach unijnych. Dlatego Polska powinna wzmocnić struktury lobbingowe przy Komisji Europejskiej. Obawę budzi zapis, który zakłada realizację działań promocyjnych przez podmioty z krajów trzecich. Takie podejście pociąga za sobą zagrożenie transparentności wydawania środków, powstaje konieczność zwiększenia środków ostrożności – kontroli wydatkowania, wzrost biurokracji. Zdaniem samorządu rolniczego, konieczne jest zapewnienie kontynuacji na dotychczasowych zasadach sprawdzonego i skutecznie wyrabiającego korzystne nawyki żywieniowe młodzieży programu „Owoce w szkole” Opracowanie: KRIR


styczeń 2014 NR 1

PW

W związku z naliczaniem kar finansowych spowodowanych niezłożeniem w terminie lub niezłożeniem w ogóle oświadczenia o niedokonaniu zbycia udziałów udziałowców Spółki SHiUZ w Bydgoszczy oraz Spółki Mazowieckiego Centrum Hodowli i Rozrodu Zwierząt Sp. z o.o. w Łowiczu, zarząd KRIR zwrócił się do Ministra Skarbu Państwa oraz Prezesów tych spółek z prośbą o umorzenie kar dla udziałowców (czyli rolników) oraz opracowanie i wprowadzenie procedury przypominającej udziałowcom o złożeniu oświadczenia o niedokonaniu zbycia udziałów.

gającymi na odsprzedaży udziałów nieuprawnionym. Powyższy obowiązek zapewnia Skarbowi Państwa możliwość weryfikacji realizacji zobowiązań wynikających z umów prywatyzacyjnych i umożliwia podjęcie interwencji w przypadkach ewentualnych naruszeń. Bez zaproponowanych sankcji zapisy umów prywatyzacyjnych, ograniczające obrót udziałami w okresie 10 lat od ich podpisania, nie byłyby respektowane. W odpowiedzi resort podkreślił, że realizacja corocznego obowiązku składania oświadcze-

Wniosek zarządu KRIR ws. umorzenia kar dla udziałowców spółek inseminacyjnych

W

odpowiedzi, resort Skarbu Państwa poinformował, iż celem, jakim kierował się Minister Skarbu Państwa przy tworzeniu Koncepcji prywatyzacji spółek rolno-spożywczych, przyjętej decyzją Kolegium Ministerstwa Skarbu Państwa, było zachowanie spółek inseminacyjnych w rękach polskich rolników i utrzymanie tzw. polskiej szkoły hodowli. Aby skutecznie realizować postulat środowiska polskich rolników oraz organizacji rolniczych, resort Skarbu Państwa zauważył, że niezbędne jest monitorowanie procesu obrotu udziałami powyższych podmiotów. W związku z tym minister Skarbu Państwa wprowadził do umów prywatyzacyjnych stosowne zabezpieczenia, w tym m.in. obowiązek 10-letniego składania przez uprawnionych, w formie oświadczenia, informacji o ilości posiadanych udziałów spółki oraz o udziałach zbytych lub obciążonych, wraz ze wskazaniem na czyją rzecz zostało dokonane zbycie lub obciążenie. Okres 10 lat uznano za wystarczający na zorganizowanie się wspólników spółek, w celu sprawowania skutecznej kontroli nad spółkami. Nie-

Mając na uwadze wniosek zgłoszony podczas X Posiedzenia Krajowej Rady Izb Rolniczych IV kadencji, 31 października 2013 r. Zarząd KRIR wystąpił do ministra finansów oraz Komisji Nadzoru Finansowego z poparciem dla zgłoszonych przez sektor bankowości spółdzielczej postulatów.

W

opinii zrzeszonych Banków Spółdzielczych zaniepokojenie budzą działania zmierzające do konsolidacji finansów publicznych poprzez zmianę aktów prawnych regulujących zasady współpracy podmiotów tego sektora z sektorem bankowym, mających niekorzystny wpływ na współpracę jednostek samorządu terytorialnego z lokalnymi instytucjami finansowymi. Aktualnie znaczna liczba jednostek samorządu terytorialnego posiada rachunki w Bankach Spółdzielczych. Są naturalnymi partnerami biznesowymi tych banków, a przede wszystkim podejmują wspólne działania służące rozwojowi lokalnych środowisk. Planowane zmiany oznaczają konieczność konkurowania Banków Spółdzielczych z bankami komercyjnymi o kompleksową obsługę JST, co w konsekwencji będzie negatywne dla Banków Spółdzielczych. Ponadto, zmiany te mogą ogra-

wywiązanie się ze złożenia powyższego oświadczenia zostało obłożone karą, która łącznie nie może przekroczyć ceny zakupu udziałów przez wspólnika. Wprowadzenie do umów powyższych zabezpieczeń miało charakter wyłącznie prewencyjny, Resort zapewnił, że w interesie ministra Skarbu Państwa nie leży nakładanie kar na udziałowców, którzy nabyli udziały od Skarbu Państwa, ale zapewnienie realizacji założeń i postanowień przywołanej wyżej Koncepcji, pozostającej w zgodzie z postulatami środowiska rolniczego, na rzecz którego prywatyzacja została przeprowadzona. Minister Skarbu Państwa zauważył także zbytnią sanacyjność wprowadzonych rozwiązań i nieadekwatność kary w stosunku do przewinienia, jednakże ze względu na znaczne rozdrobnienie udziałów sprywatyzowanych spółek, nie znajduje innej możliwości realizacji przyjętej Koncepcji. Świadomość konieczności złożenia rocznego oświadczenia o stanie posiadania udziałów powinna powstrzymywać udziałowców przed ewentualnymi, sprzecznymi z umową działaniami, pole-

nia dotyczącego ilości posiadanych udziałów nie musi generować po stronie udziałowców zbędnych kosztów. Kluczem do prawidłowego wykonania zobowiązań wynikających z umów prywatyzacyjnych, w tym terminowego przekazywania odpowiednich oświadczeń, jest właściwa współpraca zarządów spółek z udziałowcami. Przykładem jest tu WCHiRZ Sp. z o. o. w Tulcach, gdzie zostało zawartych 2697 umów sprzedaży udziałów na rzecz uprawnionych, a oświadczeń o posiadaniu udziałów nie złożyło bądź złożyło z opóźnieniem jedynie 5 wspólników (0,19% wszystkich nabywców udziałów). W przypadku tego podmiotu o najbardziej rozdrobnionej strukturze udziałowców spośród wszystkich sprywatyzowanych spółek inseminacyjnych, realizacja zobowiązań prywatyzacyjnych jest monitorowana przez zarząd spółki. Służby spółki są w stałym kontakcie ze swoimi pracownikami i kontrahentami, będącymi jednocześnie udziałowcami. Biorąc pod uwagę powyższe, Minister Skarbu Państwa poinformował również, że sprawy braku złożenia oświadczenia lub złożenia po ter-

31

minie będzie rozpatrywał w trybie indywidualnych wniosków udziałowców zgodnie z treścią art. 55 ustawy z dnia 27.08.2009 r. o finansach publicznych (Dz.U. z 2013 r., poz. 885 – tekst jednolity z późn. zm.). Zarząd Stacji Hodowli i Unasienniania Zwierząt Sp. z o.o. w Bydgoszczy także odpowiedział na wniosek zarządu KRIR, informując, iż mając na uwadze zapisy umowy kupna udziałów nakładające na kupującego obowiązek składania pisemnych oświadczeń w zakresie realizacji zobowiązań wynikających z umowy, zarząd spółki podjął decyzję, że rokrocznie będzie przypominał swoim udziałowcom, rolnikom i pracownikom, o obowiązku złożenia oświadczenia o niedokonaniu lub dokonaniu zbycia lub obciążenia udziałów. Z początkiem każdego nowego roku na stronie internetowej spółki (www.shiuz.pl) zostaje zamieszczony komunikat przypominający wraz z gotowym do pobrania wzorem oświadczenia. Ponadto, do wszystkich udziałowców spółki będą wysyłane za pośrednictwem Poczty Polskiej lub poczty elektronicznej przypomnienia o obowiązku złożenia oświadczenia wraz z gotowym do wypełnienia drukiem oświadczenia i podanym adresem, na który należy wysyłać wypełnione i podpisane oświadczenia. W styczniu 2013 r. wysłano łącznie 738 przypomnień, co odpowiada liczbie udziałowców, którzy kupili udziały w SHiUZ Bydgoszcz. Wzorem lat ubiegłych, również i w tym roku, w pierwszych dniach stycznia 2014 r. do wszystkich udziałowców spółki zostaną wysłane przypomnienia o obowiązku złożenia oświadczenia w terminie do dnia 31.01.2014 r. wg stanu posiadanych udziałów na dzień 31.12.2013 r. wraz z gotowym do wypełnienia drukiem oświadczenia i wskazanym adresem, na który należy wysyłać wypełnione i podpisane oświadczenia. Stosowny komunikat przypominający wraz z drukiem oświadczenia do pobrania zostanie także zamieszczony na stronie internetowej spółki – poinformował SHiUZ. Opracowanie: KRIR

Zarząd KRIR w sprawie spółdzielczego sektora bankowego niczyć realizację projektów dla lokalnego środowiska. W efekcie Banki Spółdzielcze mogą utracić znaczną część klientów strategicznych, jakimi są JST, a przez to środków, które dotychczas służyły finansowaniu małych gospodarstw rolniczych oraz drobnej przedsiębiorczości, głównie na obszarach wiejskich. Środki sektora instytucji samorządowych zgromadzone w Bankach Spółdzielczych, zrzeszonych z Bankiem BPS S.A., wynoszą blisko 5 mld zł, z czego ponad 3 mld zł, to środki na rachunkach bieżących. Utrata tych środków może spowodować utratę płynności w wielu Bankach Spółdzielczych. Należy zauważyć, iż samorządy terytorialne korzystały jednocześnie z finansowania udzielanego przez zrzeszone Banki Spółdzielcze na kwotę ponad 3 mld zł. Banki Spółdzielcze są trwałym elementem polskiego rynku finansowego, w pełni odpowiadają potrzebom gospodarczym i społecznym kraju. Uczestniczą w realizowaniu ważnych celów ekonomiczno-społecznych w zakresie przekształceń strukturalnych rolnictwa, zmian struktury gospodarki poprzez pobudzanie małej i średniej przedsiębiorczości w lokalnych środowiskach oraz podnoszenia poziomu cywilizacyj-

nego obszarów wiejskich. Banki Spółdzielcze pełnią wiodącą rolę w finansowaniu tych podmiotów na terenach wiejskich i małych miast, czyli tam, gdzie potrzeby nakładów są znaczące, aktywnie uczestniczą w dystrybucji środków unijnych poprzez współfinansowanie projektów inwestycyjnych, zaspokajają potrzeby społeczne środowisk, w których działają. Podkreślić należy, że może nastąpić poważne ograniczenie dostępu do środków finansowych, które Banki Spółdzielcze dedykowały dotychczas małym i średnim przedsiębiorcom, w tym małym gospodarstwom rolnym. Placówki Banków Spółdzielczych lokowane są w przeważającej większości w ośrodkach gminnych, na obszarach mniej uprzemysłowionych, szczególnie wiejskich o rolniczym charakterze, często oddalonych od dużych ośrodków miejskich. Ta specyfika działalności wiąże się niestety z większym, w stosunku do banków komercyjnych kosztami działalności. Brak możliwości obsługi jednostek budżetowych może doprowadzić do wycofania się z tych obszarów także Banków Spółdzielczych, a tym samym, pozbawienia ich dostępu do usług bankowych. Działalność Banków Spółdzielczych

niewątpliwie przyczynia się do rozwoju terenów poszukujących możliwości uaktywnienia działalności gospodarczej. Są dostarczycielem edukacji ekonomicznej oraz nowoczesnej technologii bankowej na terenach niebędących w obszarze zainteresowania banków komercyjnych. Przeciwdziałają w ten sposób wykluczeniu z rynku usług bankowych ludności z tych terenów. Obecny stan prawny w przedmiocie prowadzenia rachunków jednostek samorządu terytorialnego jest właściwy. Zmiany przepisów mogą niekorzystnie wpłynąć na współpracę Banków Spółdzielczych z JST. Zarząd Krajowej Rady Izb Rolniczych zwrócił się w powyższej sprawie do MF oraz do Komisji Nadzoru Finansów Publicznych o zwrócenie szczególnej uwagi, aby stanowione akty prawne nie eliminowały spółdzielczego sektora bankowego, reprezentującego polski kapitał, budującego fundusze własne bez pomocy Skarbu Państwa i jednocześnie pełniącego istotną rolę w finansowaniu polskiej gospodarki, ze szczególnym uwzględnieniem rolnictwa. Opracowanie: KRIR


32 PW W związku z przekazaniem do Sejmu RP w dniu 18 listopada 2013 r. rządowego projektu ustawy o zmianie ustawy o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy oraz niektórych innych ustaw, 27 listopada 2013 r. zarząd KRIR zwrócił się do ministra pracy i polityki społecznej Władysława Kosiniaka-Kamysza w sprawie zmiany art. 23 ww. ustawy dotyczącego składu rad zatrudnienia.

K

RIR zauważył, że obowiązującej ustawie z dnia 20 kwietnia 2004 r. o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy (Dz.U. z 2013 r. poz. 674, 675, 829 i 1291) – art. 23 ust. 2 i 3 odnosi się do składu wojewódzkiej i powiatowej rady zatrudnienia, a pkt. 3 stanowi, że w skład tych rad wchodzą osoby powoływane spośród „społeczno-zawodowych organizacji rolników, w tym związków zawodowych rolników indywidualnych i izb rolniczych”. Przepis ten zgodnie z ustawą z dnia 14 grudnia o izbach rolniczych (Dz.U. z 2002 r. Nr 101, poz. 927 z późn. zm.) zapewnia uczestnictwo w pracach rad przedstawicielom samorządu rolniczego, czyli przedstawicielom wszystkich rolników w kraju, na poziomie powiatowym i wojewódzkim. Przedstawiciele izb rolniczych aktywnie działają w radach i mają rzeczywisty wpływ na kształtowanie rynku pracy na poziomie lokalnym.

styczeń 2014 NR 1

Głos izb rolniczych w sprawie projektu ustawy o zmianie ustawy o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy W projektowanej ustawie o zmianie ustawy o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy oraz niektórych innych ustaw, która została przesłana do Sejmu RP, w art. 23 wykreślono zapis umożliwiający reprezentację w ww. radach członkom izb rolniczych, zarówno na poziomie wojewódzkim, jak i powiatowym. Budzi to wiele zastrzeżeń, które napływały do Krajowej Rady Izb Rolniczych z wojewódzkich izb rolniczych. Co więcej, projekt ustawy nie został przesłany przez resort pracy do konsultacji do Krajowej Rady Izb Rolniczych w ramach konsultacji społecznych. Dlatego też, zarząd KRIR zdecydowanie sprzeciwił się projektowanym zmianom i wyraził swoje negatywne stanowisko wobec sposobu prowadzonych zarówno konsultacji społecznych ( z których wykluczono zainteresowaną stronę), jak i samych zapisów. Zarząd KRIR wniósł o przywrócenie izb rolniczych w brzmieniu art. 23 sugerując wprowadzenie autopoprawki przez resort pracy do projektu ww. ustawy. Wniosek został przesłany także do marszałka sejmu oraz do prezesa Rady Ministrów, wiceprezesa Rady Ministrów – ministra gospodarki oraz do ministra rolnictwa i rozwoju wsi. Minister rolnictwa i rozwoju wsi w piśmie, które wpłynęło do Biura KRIR w dniu 5 grudnia 2013 r. poparł wniosek zarządu KRIR, w sprawie projektu

zmiany ustawy o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy oraz niektórych innych ustaw dotyczącego składu rad zatrudnienia. Minister rolnictwa i rozowju wsi w przesłanym do ministra pracy i polityki społecznej piśmie, które Biuro KRIR otrzymało do wiadomości, wyraził głębokie zdumienie, że w ramach konsultacji społecznych ww. projekt ustawy nie został przekazany do Krajowej Rady Izb Rolniczych, reprezentującej samorząd rolniczy. Zgodnie z art. 23 ust. 2 i 3 ustawy z dnia 20 kwietnia 2004 r. o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy, przedstawiciele izb rolniczych są członkami wojewódzkich i powiatowych rad zatrudnienia. Minister zaznaczył, iż samorząd rolniczy działający w oparciu o przepisy ustawy z dnia 14 grudnia 1995 r. o izbach rolniczych, prowadzi działalność na rzecz rozwiązywania problemów rolnictwa i reprezentuje interesy zrzeszonych w nim podmiotów. Podmiotami objętymi skutkami wejścia w życie powyższej ustawy, będą m.in. producenci rolni, wymienieni w uzasadnieniu do projektu ustawy o zmianie ustawy o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy oraz niektórych innych ustaw, w części „Ocena skutków regulacji”. Mając to na uwadze, minister rolnictwa poparł stanowisko KRIR o uwzględnienie w projektowanej ustawie o zmia-

MRiRW realizuje wniosek KRIR ws. przeniesienia niewykorzystanego limitu kwoty mlecznej bezpośredniej

R

ealizując wniosek zgłoszony przez Rady Powiatowe Mazowieckiej Izby Rolniczej, 25 września 2013 r. zarząd KRIR zwrócił się do ministra rolnictwa i rozwoju wsi w sprawie przeniesienia w roku kwotowym 2013/2014 niewykorzystanego krajowego limitu kwoty mlecznej bezpośredniej na kwotę hurtową. W odpowiedzi na wniosek KRIR resort rolnictwa poinformował, że mając na uwadze, że od początku kwotowania produkcji mleka Polska po raz drugi – w roku kwotowym 2012/2013 – przekroczyła kwotę krajową dostaw (+0,14%), efektywne wykorzystywanie kwoty krajowej dostaw przy jednoczesnym

bardzo niskim – i corocznie malejącym – wykorzystywaniu kwoty krajowej sprzedaży bezpośredniej (na poziomie 46,8% w roku kwotowym 2012/2013) oraz zważywszy na fakt, że zachodzące w Polsce procesy restrukturyzacyjne są kontynuowane, ministerstwo rolnictwa i rozwoju wsi kontynuuje działania na forum UE ukierunkowane na zwiększenie kwoty krajowej dostaw w ramach kwoty krajowej. Zamrożenie rezerwy krajowej sprzedaży bezpośredniej nie znajduje uzasadnienia i hamuje te procesy. Dokonanie na poziomie krajowym konwersji części kwoty pozostającej w rezerwie krajowej sprzedaży bezpośredniej do kwoty kra-

jowej dostaw umożliwiłoby wykorzystanie przyznanej Polsce kwoty krajowej – zauważyło MRiRW. Minister rolnictwa i rozwoju wsi poinformował, że w listopadzie 2013 r.. zwrócił się ponownie do Komisarza UE ds. Rolnictwa i Rozwoju Obszarów Wiejskich Daciana Ciolosa – przedstawiając stosowne uzasadnienie faktyczne i prawne – o podjęcie działań legislacyjnych umożliwiających Polsce dokonanie na szczeblu krajowym konwersji niewykorzystanej kwoty krajowej sprzedaży bezpośredniej w ilości 70 mln kg na kwotę krajową dostaw. Opracowanie: KRIR

nie ustawy o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy oraz niektórych innych ustaw zapisu dotyczącego zapewnienia przedstawicielom samorządu rolniczego, jak również społeczno-zawodowych organizacji rolników, w tym związków zawodowych rolników indywidualnych, uczestnictwa w pracach wojewódzkich i powiatowych rad rynku pracy. W dniu 9 grudnia 2013 r. minister pracy i polityki społecznej przekazał odpowiedź, iż od początku tworzenia założeń projektu ustawy o zmianie ustawy o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy oraz niektórych innych ustaw, intencją ministra pracy i polityki społecznej było zarówno podniesienie rangi rad rynku pracy, jak również stworzenie sprawnie funkcjonującego gremium o charakterze opiniodawczo-doradczym. W tym celu rozszerzono kompetencje rad oraz ograniczono liczbę jej członków. Dotychczasowe doświadczenia wskazywały bowiem, że Rada, która ma mieć charakter opiniodawczo-doradczy w tak licznym składzie nie spełniała założonej roli. Posiedzenia często miały charakter seminariów czy konferencji, a nie

merytorycznej konstruktywnej dyskusji. Ponadto, problemem była niska frekwencja członków, powodująca brak możliwości podejmowania uchwał. Należy jednak podkreślić, że na mocy projektowanych przepisów, zarówno minister właściwy do spraw pracy, jak i marszałek i starosta, mogli zapraszać do udziału w posiedzeniach rad rynku pracy przedstawicieli organów, organizacji i instytucji niereprezentowanych w radach, w przypadku, gdy wymagać tego miała tematyka obrad. Minister pracy i polityki społecznej zadeklarował również pełną otwartość na rozwiązanie przedstawionego przez zarząd KRIR problemu, działając w ramach dialogu społecznego. Poinformował także, że na etapie prac parlamentarnych ministerstwo pracy i polityki społecznej będzie zabiegać o modyfikację przepisów powodującą, iż w skład wojewódzkich i powiatowych rad rynku pracy będą powoływani przedstawiciele społeczno-zawodowych organizacji rolników, w tym związków zawodowych rolników indywidualnych i izb rolniczych. Opracowanie: KRIR

Zarząd KRIR w sprawie kierunków promocji polskiej żywności 19 listopada 2013 r. zarząd KRIR przekazał resortowi rolnictwa i rozwoju wsi opinię w sprawie wyznaczenia kierunków promocji polskiej żywności.

W

opinii samorządu rolniczego, plan działań informacyjno-promocyjnych ministerstwa rolnictwa i rozwoju wsi na 2014 rok powinien skupić się na rynkach: mleka, wołowiny, wieprzowiny, drobiu oraz owoców i warzyw. W opinii KRIR, powinny to być: udział w targach krajowych i zagranicznych, imprezy plenerowe (festyny, pikniki, imprezy regionalne) z bezpłatną degustacją polskich produktów (z możliwością zakupu produktów). Proponujemy również opracowanie publikacji z ciekawymi przepisami kulinarnymi wykorzystującymi polskie produkty, które byłyby bezpłatnie rozpowszechniane oraz dofinansowanie udziału polskich producentów w targach zagranicznych. Promocją, oprócz terenu Polski, powinny być objęte rynki Unii

Europejskiej, ale także poza jej granicami. Szczególnie aktywnie należy uczestniczyć na targach i promocjach na rynkach Bliskiego i Dalekiego Wschodu oraz Rosji i państw powstałych w wyniku rozpadu ZSRR. Wzrost eksportu produktów, szczególnie wysokiej jakości, może w znacznym stopniu przyczynić się do ożywienia koniunktury w naszym kraju, a tym samym przełoży się na cały rynek w UE. W ramach działań reklamowych powinno być zamieszczanie publikacji w czasopismach ogólnopolskich, a także zagranicznych. W radio, telewizji oraz w Internecie powinny pojawiać się spoty reklamowe. Należałoby również organizować konkursy kulinarne na bazie polskich produktów. Opracowanie: KRIR


styczeń 2014 NR 1

PW

Rolnik jako podatnik VAT – wyjaśnienia resortu finansów

W

odpowiedzi na wniosek zarządu KRIR w sprawie podatników podatku od towarów i usług, prowadzących działalność rolniczą w ramach gospodarstwa rolnego, resort finansów w dniu 2 grudnia ub.r. przedstawił swoje wyjaśnienia. Osoby fizyczne prowadzące działalność rolniczą w rozumieniu art. 2 pkt 15 ustawy z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług (Dz.U. z 2011 r., Nr 177, poz. 1054, z późn. zm.) – zwanej dalej ustawą o VAT, rozliczają podatek od towarów i usług według zasad ogólnych bądź podlegają szczególnym procedurom dotyczącym rolników ryczałtowych (por. art. 115–118 ustawy o VAT). Zgodnie z art. 2 pkt 19 ustawy o VAT, przez rolnika ryczałtowego rozumie się rolnika dokonującego dostawy produktów rolnych pochodzących z własnej działalności rolniczej lub świadczącego usługi rolnicze, korzystającego ze zwolnienia od podatku od towarów i usług na podstawie art. 43 ust. 1 pkt 3, z wyjątkiem rolnika obowiązanego, na podstawie przepisów o rachunkowości do prowadzenia ksiąg rachunkowych. Jako produkty rolne i usługi rolnicze ww. ustawa uznaje towary i usługi wymienione w załączniku nr 2 do tej ustawy oraz towary wytworzone przez rolnika ryczałtowego z produktów pochodzących z jego własnej działalności rolniczej przy użyciu środków zwykle używanych w gospodarstwie rolnym, leśnym i rybackim (por. art. 2 pkt 20 i 21 ustawy o VAT). Zgodnie z art. 117 ustawy o VAT rolnik ryczałtowy w zakresie prowadzonej działalności rolniczej dostarczający produkty rolne jest zwolniony z obowiązku: 1) wystawiania faktur, o których mowa w art. 106, 2) prowadzenia ewidencji dostaw i nabycia towarów i usług, 3) składania w urzędzie skarbowym deklaracji podatkowej, o której mowa w art. 99 ust. 1, 4) dokonania zgłoszenia rejestracyjnego, o którym mowa w art. 96. Przepisy o podatku od towarów i usług nie przewidują dla rolników ryczałtowych możliwości korzystania z prawa do obniżenia kwoty podatku należnego o kwotę podatku naliczonego ani też zwrotu tego podatku. Jednak w celu zrekompensowania zapłaconego podatku od towarów i usług, z tytułu nabywania niektórych środków produkcji dla rolnictwa, opodatkowanych tym podatkiem, rolnikowi ryczałtowemu dokonującemu dostawy produktów rolnych do podatnika VAT i świadcze-

niu na jego rzecz usług rolniczych, przysługuje zryczałtowany zwrot podatku. Kwota zryczałtowanego zwrotu podatku jest wypłacana rolnikowi ryczałtowemu przez nabywcę produktów rolnych lub usług rolniczych. Stawka zryczałtowanego zwrotu podatku, o którym mowa wyżej, obecnie wynosi 7% kwoty należnej z tytułu dostawy produktów rolnych, pomniejszonej o kwotę zryczałtowanego zwrotu podatku (por. art. 146a pkt 3 i art. 115 ust.2 ustawy o VAT). Zgodnie z art. 43 ust. 3 ustawy o VAT, rolnik ryczałtowy może zrezygnować ze zwolnienia od podatku od towarów i usług i rozliczać ten podatek według zasad ogólnych, pod warunkiem dokonania zgłoszenia rejestracyjnego, o którym mowa w art. 96 ust. 1 i 2 ustawy. Rezygnacja z tego zwolnienia oznacza, że czynności te są opodatkowane na zasadach ogólnych. Ustawa o VAT nie przewiduje szczególnych zasad opodatkowania (innych niż wyżej wskazane), w odniesieniu do podmiotów świadczących wyłącznie usługi rolnicze, które to podmioty nie posiadają gospodarstwa rolnego (nie funkcjonują w ramach gospodarstwa rolnego). Oznacza to, iż świadczący usługi rolnicze, w ramach prowadzonej działalności gospodarczej w rozumieniu ustawy o VAT, do czasu rezygnacji ze zwolnienia przewidzianego dla rolników ryczałtowych, są zwolnieni od podatku (są rolnikami ryczałtowymi). Rolnicy rozliczający podatek od towarów i usług z tytułu prowadzonej działalności rolniczej na zasadach ogólnych (tj. rolnicy, którzy są obowiązani do prowadzenia ksiąg rachunkowych oraz rolnicy, którzy zrezygnowali z ww. systemu zryczałtowanego zwrotu podatku) są obowiązani m.in. do wystawiania faktur VAT, prowadzenia ewidencji dla celów tego podatku oraz składania deklaracji podatkowej VAT – 7. Rolnikom tym, zgodnie z art. 86 ust. 1 ustawy o VAT, w zakresie, w jakim towary i usługi są wykorzystywane do wykonywania czynności opodatkowanych, co do zasady, przysługuje prawo do obniżenia kwoty podatku należnego o kwotę podatku naliczonego. Należy jednak zaznaczyć, iż ustawa nie przewiduje możliwości wyboru jedynie częściowego rozliczania się w systemie ogólnym, tj. prowadzenia rozliczeń z tytułu podatku od towarów i usług przy działalności rolniczej, w pewnej części działalności wg zasad ogólnych, a w pozostałej części wg zasad funkcjonowania systemu ryczałtowego.

Zgodnie z art. 15 ust. 1 ustawy o VAT, podatnikami są osoby prawne, jednostki organizacyjne niemające osobowości prawnej oraz osoby fizyczne, wykonujące samodzielnie działalność gospodarczą, o której mowa w ust. 2, bez względu na cel lub rezultat takiej działalności. Stosowanie do art. 15 ust. 4 ustawy o VAT, w przypadku osób fizycznych prowadzących wyłącznie gospodarstwo rolne, leśne lub rybackie za podatnika uważa się osobę, która złoży zgłoszenie rejestracyjne, o którym mowa w art. 96 ust. 1 ustawy o VAT. Powyższe stosuje się odpowiednio do osób fizycznych prowadzących wyłącznie działalność rolniczą, w innych niż wymienione w art. 15 ust. 4 przypadkach (por. art. 15 ust. 5 ustawy o VAT). Powyższe przepisy w sposób szczególny i specyficzny dla osób prowadzących wspólne gospodarstwo rolne formułują, kto może korzystać ze statusu podatnika podatku od towarów i usług. Działalność rolnicza w ramach gospodarstwa rolnego może być prowadzona przez kilka osób, w tym oboje małżonków, jak również może być ono własnością wspólną, jednak przepisy ustawy o VAT wskazują, iż w odniesieniu do wspólnego gospodarstwa rolnego podatnikiem VAT jest tylko jedna osoba.

Zasadę tę dodatkowo potwierdza przepis art. 96 ust. 2 ustawy o VAT, który stanowi, że w przypadku osób fizycznych, o których mowa w art. 15 ust. 4 i 5, zgłoszenie rejestracyjne może być dokonane wyłącznie przez jedną z osób, na którą będą wystawiane faktury przy zakupie towarów i usług i które będą wystawiały faktury przy sprzedaży produktów rolnych. Mając na uwadze powyższe przepisy oraz wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego (z dnia 10 sierpnia 2011 r., sygn. akt I FSK 1211/10), w którym stwierdzono, iż niedopuszczalna jest taka konstrukcja prawna, aby w ramach już funkcjonującego gospodarstwa rolnego działało drugie gospodarstwo, minister finansów poinformował, iż obecnie nie planuje się zmian w tym zakresie. Przepisy ustawy o VAT pozwalają, aby spośród małżonków prowadzących wspólne gospodarstwo rolne, odrębnie np. mąż posiadający „status rolnika ryczałtowego” dokonywał sprzedaży produktów rolnych oraz usług rolniczych, w sytuacji, gdy małżonka, jako zarejestrowany podatnik VAT, dokonywała sprzedaży towarów lub usług, innych niż produkty rolne lub usługi rolnicze. Resort zaznaczył jednak, iż powyższe wyjaśnienia nie stanowią

33

interpretacji przepisów w rozumieniu ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. – Ordynacja podatkowa (Dz.U. z 2012 r., poz. 749, z późn. zm.). Resort finansów podkreślił, iż możliwość uzyskania odpowiedzi na pytania dotyczące konkretnych stanów faktycznych, ustawodawca przewidział w ramach instytucji interpretacji indywidualnych. Co więcej, możliwość uzyskania interpretacji indywidualnej dotyczy również przyszłych stanów faktycznych, co może mieć istotne znaczenie dla rolników rozważających uruchomienie nowego zakresu działalności i wyboru sposobu jej finansowania. W przypadku wątpliwości zainteresowanych, co do zakresu stosowania przepisów prawa podatkowego w ich indywidualnych sprawach, w których nie toczy się postępowanie podatkowe lub kontrola podatkowa, przepisy ustawy Ordynacji podatkowej przewidują możliwość uzyskania interpretacji indywidualnej w trybie przewidzianym jej przepisami (art. 14b–14p). Zgodnie z art. 14b §2 i §3 ustawy Ordynacja podatkowa, wniosek o interpretację indywidualną może dotyczyć zaistniałego stanu faktycznego lub zdarzeń przyszłych. Składający wniosek o wydanie interpretacji indywidualnej obowiązany jest do wyczerpującego przedstawienia zaistniałego stanu faktycznego albo zdarzenia przyszłego oraz do przedstawienia własnego stanowiska w sprawie oceny prawnej tego stanu faktycznego albo zdarzenia przyszłego. Opracowanie: KRIR

MRiRW odrzuca propozycje KRIR w zakresie podwyższenia stawki zwrotu podatku akcyzowego

W

związku z wystąpieniem zarządu KRIR z dnia 24 października 2013 r., aby w projekcie rozporządzenia Rady Ministrów w sprawie stawki zwrotu podatku akcyzowego zawartego w cenie oleju napędowego wykorzystywanego do produkcji rolnej na 1 litr oleju w 2014 r., resort rolnictwa podwyższył stawkę zwrotu podatku akcyzowego oraz zwiększył limit zużycia oleju napędowego na 1 ha użytków rolnych – ministerstwo poinformowało, że zgodnie z art. 4 ust. 4 ustawy z dnia 10 marca 2006 r. o zwrocie podatku akcyzowego zawartego w cenie oleju napędowego wykorzystywanego do produkcji rolnej (Dz.U. Nr 52, poz. 379, z późn. zm.), Rada Ministrów określa, w drodze rozporządzenia, corocz-

nie, w terminie do dnia 30 listopada, stawkę zwrotu podatku akcyzowego na 1 litr oleju napędowego na rok następny, mając na względzie projekt ustawy budżetowej na następny rok i obowiązującą stawkę podatku akcyzowego od oleju napędowego. W roku 2013 r. wojewodowie złożyli zapotrzebowania na dotację celową, przeznaczoną na zwrot podatku akcyzowego zawartego w cenie oleju napędowego wykorzystywanego do produkcji rolnej na łączną kwotę 757,1 mln zł. Uwzględniając kwotę dotacji określoną w projekcie ustawy budżetowej na rok 2014 w wysokości 750 mln zł, stawkę podatku akcyzowego od oleju napędowego oraz powierzchnię użytków

rolnych przewidywanych do objęcia zwrotem podatku akcyzowego w roku 2014, zdaniem resortu rolnictwa nie jest możliwe podwyższenie stawki zwrotu podatku akcyzowego zawartego w cenie oleju napędowego wykorzystywanego do produkcji rolnej w 2014 r. powyżej kwoty 0,95 zł na 1 litr oleju napędowego. Ponadto MRiRW poinformowało, że ze względu na ograniczone środki budżetowe, możliwe do zaangażowania na zwrot podatku akcyzowego zawartego w cenie oleju napędowego wykorzystywanego do produkcji rolnej, obecnie nie jest możliwe zwiększenie ponad 86 l limitu zużycia oleju napędowego na 1 ha użytków rolnych. Opracowanie: KRIR


PW

34

styczeń 2014 NR 1

Z prac sejmowej i senackiej Komisji Rolnictwa i Rozwoju Wsi 05.12.2013 – Sejm RP

11.12.2013 – Sejm RP

l Informacja Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi dotycząca rolnictwa ekologicznego: – bariery rozwoju, uregulowania prawne, nadzór i promocja; – stosowane obecnie instrumenty wsparcia rolnictwa ekologicznego z uwzględnieniem nakładów finansowych; – stan prac nad nowymi rozwiązaniami prawnymi w Polsce, w świetle Wspólnej Polityki Rolnej na lata 2014–2020. l Sprawy bieżące. l Wspólnie z Komisją Finansów Publicznych: rozpatrzenie poprawek zgłoszonych w czasie drugiego czytania do projektu ustawy o zmianie ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych oraz niektórych innych ustaw (druki nr 1640 i 1942). l Informacja Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi o dotychczasowych efektach realizacji programu wsparcia upraw roślin motylkowych w latach 2010–2013 i perspektywy wykorzystania krajowych źródeł białka roślinnego w paszach. l Informacja Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi o wynikach dotychczasowych badań prowadzonych w ramach rządowego programu wieloletniego (2011–2015) – „Ulepszanie krajowych źródeł białka roślinnego, ich produkcji, systemu obrotu i wykorzystania w paszach”.

l Informacja Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi na temat realizacji Programu Operacyjnego „Zrównoważony rozwój sektora rybołówstwa i nadbrzeżnych obszarów rybackich 2007–2013”; – wykorzystanie środków UE; realizacja umów zawartych przez MRiRW z Lokalnymi Grupami Rybackimi; wykorzystanie środków na remont kutrów i statków; – aktualny stan przygotowań w określaniu terminów wypłat dopłat wodno-środowiskowych; – wykorzystanie środków finansowanych przyznanych z osi 4 Lokalnym Grupom Rybackim.

12.12.2013 – Sejm RP l Informacja Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi o realizacji celów strategicznych państwa w odniesieniu do hodowli zwierząt, w tym: – informacja na temat realizacji programu wieloletniego „Ochrona i zarządzanie krajowymi zasobami genetycznymi zwierząt gospodarskich w warunkach zrównoważonego użytkowania na lata 2011–2015 ustanowionego Uchwałą Rady Ministrów nr 46/2011 z dnia 12 kwietnia 2011 r.;

Ministerstwo Finansów przedstawiło do konsultacji społecznych projekt ustawy o zmianie ustawy o podatku od towarów i usług oraz niektórych innych ustaw. Zmiany w projektowanej ustawie wprowadzają kompleksowe uregulowania w przepisach dotyczących rozliczenia VAT-u od samochodów osobowych i innych pojazdów o dopuszczalnej masie całkowitej do 3,5 tony. Poszerzony został katalog aut podlegających pełnemu odliczeniu VAT. Są to zmiany korzystne – oczekiwane przez przedsiębiorców i wszystkich tych, którzy prowadzą działalność gospodarczą, ale jednocześnie wymagają dopracowania rozwiązań przy „mieszanym” użytkowaniu samochodów.

Zmiany w rozliczeniach VAT od samochodów

3

stycznia br. zarząd KRIR przekazał do Ministerstwa Finansów uwagi samorządu rolniczego w tej sprawie zauważając, że wprowadzenie pełnego odliczenia podatku VAT od samochodów i kosztów eksploatacji jest korzystnym zapisem dla rozwoju przedsiębiorczości w kraju. Propozycje rozwiązań zakładają, że jeśli samochód o masie całkowitej powyżej 3500 kg lub samochód osobowy, będzie wykorzystywany wyłącznie w celach związanych z działalnością gospodarczą, odliczenie VAT-u będzie przysługiwało w wysokości 100%. A to oznacza, że samochody używane wyłącznie na cele działalności firmy mogą uzyskać prawo do pełnego odlicze-

nia VAT, a także możliwość odliczenia VAT od zakupu paliwa czy wydatków eksploatacyjnych. Dotychczas obowiązuje zasada, że przedsiębiorca przy zakupie samochodu może dokonać odliczenia do 60% VAT-u wykazanego na fakturze, jednak kwota ta nie może przekroczyć 6 tys. zł, bez możliwości odliczenia VAT od paliwa. Nowe rozwiązanie dla wielu osób prowadzących działalność gospodarczą może okazać się rozwiązaniem korzystnym finansowo w postaci ponoszenia mniejszych kosztów. Samorząd rolniczy zwrócił uwagę, że w proponowanej ustawie projektodawca zamierza wprowadzić ograniczenia w odliczaniu VAT od samochodów wykorzystywa-

– informacja na temat realizacji ustawy z dnia 29 czerwca 2007 r. o organizacji hodowli i rozrodzie zwierząt gospodarskich; – wsparcie finansowe postępu biologicznego w produkcji zwierzęcej; – środki istniejące i planowane w PROW w celu zachowania zasobów genetycznych zwierząt w rolnictwie. l Sprawy bieżące.

17.12.2013 – Senat RP l Pierwsze czytanie projektu ustawy o zmianie ustawy o ochronie przyrody (druk senacki nr 481).

02.01.2014 – Senat RP l Rozpatrzenie ustawy budżetowej na rok 2014 w częściach właściwych przedmiotowemu zakresowi działania komisji: Rolnictwo; Rozwój wsi; Rynki rolne; Rybołówstwo; Kasa Rolniczego Ubezpieczenia Społecznego; Rezerwy celowe; Budżety wojewodów ogółem, a także plany finansowe: Centralnego Ośrodka Badania Odmian Roślin Uprawnych; Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa; Agencji Nieruchomości Rolnych wraz z planem finansowym Zasobu Własności Rolnej Skarbu Państwa; Agencji Rynku Rolnego; Funduszu Emerytal-

nych zarówno do działalności, jak również do celów prywatnych. Jednak zaproponowane rozwiązanie – dotyczące ograniczenia prawa do odliczenia podatku naliczonego do 50% kwoty podatku wynikającego z tzw. mieszanego wykorzystania samochodu jest krzywdzące. Przyjęcie upraszczającego założenia, że każdy pojazd samochodowy o dopuszczalnej masie całkowitej do 3,5 tony służy użytkowaniu mieszanemu jest niedopuszczalne. Nie można z góry zakładać, że dany typ samochodu jest wykorzystywany zarówno do celów działalności, jak i celów prywatnych, co uzasadnia ograniczenie prawa do odliczenia VAT. Przyjęcie sztywnego założenia proporcji 50:50 między wykorzystaniem auta na cele firmowe i prywatne z pewnością jest dyskryminujące dla sporej grupy przedsiębiorców, którzy wykorzystują samochody w większym stopniu na cele służbowe niż osobiste. Izba Przemysłowo-Handlowa szacuje, że 95,5% aut dla przedsiębiorców, to zwykle narzędzia pracy i powinny dawać możliwość pełnego odliczenia podatku VAT – poinformował zarząd KRIR. Samorząd rolniczy podkreślił, iż na uwagę zasługują rozwiązania prawne w Niemczech czy Czechach, gdzie przysługuje pełne odliczenie podatku VAT. Jedynie każde prywatne użycie samochodu jest zgłaszane do opodatkowania, natomiast w Holandii każdorazowe użycie samochodu do celów prywatnych rodzi naliczenie podatku z tego tytułu przy jednoczesnym pełnym odliczeniu VAT-u. Niestety, planowane zmiany nie będą także korzystne dla wielu przedsiębiorców – stracą ci, którzy mają samocho-

no-Rentowego; Funduszu Prewencji i Rehabilitacji; Funduszu Administracyjnego; Polskiego Klubu Wyścigów Konnych; Centrum Doradztwa Rolniczego w Brwinowie (druk senacki nr 530, druki sejmowe nr 1799, 1966 i 1966-A).

08.01.2013 – Sejm RP l Pierwsze czytanie rządowego projektu ustawy o zmianie ustawy o Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa (druk nr 2000). l Rozpatrzenie projektu planu pracy Komisji na okres od 1 stycznia do 30 czerwca 2014 r. l Informacja Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi na temat osiągniętego porozumienia WTO z grudnia 2013 r. l Informacja Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi o udziale w pracach Rady Ministrów Unii Europejskiej ds. Rolnictwa i Rybołówstwa w grudniu 2013 r.

09.01.2013 – Sejm RP l Pierwsze czytanie poselskiego projektu ustawy o zmianie ustawy o gospodarowaniu nieruchomościami rolnymi Skarbu Państwa (druk nr 1925). Opracowanie: KRIR

dy ciężarowe i specjalistyczne i używają ich zarówno w firmie, jak i prywatnie. Dziś mogą odliczać VAT w całości, a po zmianach tylko w 50%. Zarząd KRIR zauważył, iż dokonanie pełnego odliczenia podatku VAT od pojazdu przeznaczonego wyłącznie na działalność gospodarczą pociąga za sobą złożenie informacji do Urzędu Skarbowego. Proponowana zmiana ustawy dopuszcza złożenie korekty na okoliczność nieusprawiedliwionego pełnego odliczenia, jednak skutkuje to sankcjami skarbowymi. Korekta nie powinna nieść za sobą sankcji karnoskarbowych, jedynie zobowiązanie do złożenia wyjaśnienia. W obecnym systemie prawno-skarbowym korekty są formami dopuszczalnymi, wymagającymi jedynie dołączenia wyjaśnienia. Zaproponowane przepisy dot. korekt podatku naliczonego są, zdaniem zarządu KRIR, mocno kontrowersyjne. Wynika z nich bowiem, że w przypadku np. samochodu wykorzystywanego zarówno do czynności zwolnionych, jak i do czynności opodatkowanych VAT, jego sprzedaż należy opodatkować, nawet w sytuacji nie odliczenia VAT przy nabyciu. W takim przypadku – przy doliczeniu podatku dochodowego – trzeba będzie oddać do Urzędu Skarbowego prawie połowę wartości takiego samochodu. Nadal powinna obowiązywać zasada zwolnienia z VAT przy sprzedaży tych samochodów, którym nie przysługiwało odliczenie VAT przy nabyciu. Opracowanie: KRIR


styczeń 2014 NR 1

PW

Fundusz Składkowy USR

P

Zagrożenia pyłowe w rolnictwie

yłem nazywamy cząstki ciała stałego, które oderwane od niego przez pewien czas pozostają zawieszone w powietrzu. Pyły emitowane na stanowiskach pracy charakteryzują się różnymi własnościami, wynikającymi z ich budowy, jak i procesu technologicznego, podczas którego powstały. W rolnictwie pyły powstają najczęściej podczas takich procesów jak: mielenie, szlifowanie, kruszenie, bronowanie, młócenie, cięcie drewna, siew, nawożenie, przesypywanie nawozów lub innych sypkich substancji. Należy podkreślić, że źródłem zapylenia może być również tzw. pylenie wtórne, powstające z pyłów zalegających na powierzchni maszyn i urządzeń, konstrukcji, meblach i podłodze. Dlatego w pomieszczeniach, w których występuje zapylenie, usuwanie zgromadzonego nadmiaru pyłu istotnie wpływa na zmniejszenie zapylenia. Ze względu na skutki zdrowotne, najniebezpieczniejsze są cząstki pyłu o średnicy poniżej 7 mm. Tak mała średnica umożliwia przeniknię-

cie cząstek do pęcherzyków płucnych – miejsca wymiany gazowej. Cząstki te stanowią tzw. część wdychalną pyłu. Należy jednak pamiętać, że również pył o większych cząstkach, osadzający się w obrębie górnych dróg oddechowych (jama nosowa, krtań, tchawica, oskrzela), może uszkodzić mechanizm eliminacji pyłu z organizmu, wywołując różnego rodzaju schorzenia i ułatwiając wnikanie pyłu do płuc. Do najgroźniejszych substancji nieorganicznych występujących w pyłach należą związki krzemu. Działanie pyłów zawierających te związki ma charakter przewlekły, a skutki oddziaływania występują zwykle po wielu latach, w postaci stanów zapalnych dróg oddechowych i nowotworów. Szczególnie niebezpiecznym pyłem zawierającym związki krzemu jest pył azbestu. Inne pyły zawierające krzemionkę to pyły: cementu, węgla kamiennego i brunatnego, talku, wełny mineralnej, ziemi i pyły pochodzące z kamieni szlifierskich. Nie należy jednak zapominać, że również inne pyły, z pozoru obojęt-

ne dla organizmu człowieka, mogą stanowić poważne zagrożenie. Pyły drzewne, powstające podczas cięcia bądź szlifowania drewna, mogą być przyczyną wielu chorób układu oddechowego, m.in. mogą powodować nowotwory nosa. Do najniebezpieczniejszych należą pyły drewna twardego oraz pyły pochodzące od często występującego w Polsce drzewa, jakim jest sosna. Szczególnie niebezpieczne dla organizmu człowieka są pyty toksyczne mogące prowadzić nie tylko do ww. chorób układu oddechowego, ale również bezpośrednio do zatruć całego organizmu człowieka. Do pyłów takich, mogących wystąpić w rolnictwie, zaliczane są przede wszystkim pyły powstające z nawozów sztucznych podczas ich przygotowywania, przesypywania oraz rozsiewania, a także pyły zawierające wapno. Z tego rodzaju pyłami wiąże się jeszcze inne zagrożenie, a mianowicie, w zależności od składu chemicznego preparatu nawozowego może on być w różnym stopniu podatny na samozapłon. Dlatego

nie należy przechowywać większych ilości nawozów w pobliżu słomy, siana, a także smarów czy rozpuszczalników. Zapylenie powietrza może być przyczyną wielu groźnych chorób m.in. takich jak astma oskrzelowa albo alergiczne zapalenie pęcherzyków płucnych (płuco rolnika). Większość osób nie łączy wystąpienia duszności, kaszlu, bólu głowy, bólu mięśni czy też gorączki z wykonywanymi kilka godzin wcześniej pracami gospodarskimi. Objawy chorobowe, jako efekt wdychanego pyłu, występują często dopiero po kilku godzinach. Czasami choroby są efektem częstego przebywania w otoczeniu, w którym występują liczne pyły powstałe przy pracy z materiałami roślinnymi (np. z ziarnem zbóż, sianem, kiszonką), które wykazują oznaki rozkładu. Składniki pyłu rolniczego to głównie: l  bakterie, które w tym przypadku na ogół nie wywołują chorób o charakterze zakaźnym (jak np. gruźlica), ale są ważną przyczyną chorób alergicznych i immunotoksycznych; l  rozkruszki (rodzina roztoczy), wydalające kał o działaniu alergizującym (uczulającym); l  grzyby pleśniowe, których zarodniki działają podobnie jak bakterie;

35

l  pyłki kwiatowe, wywołujące alergiczny nieżyt nosa (pyłkowicę), ale czasami również astmę; l  różne cząstki roślinne (fragmenty łusek nasiennych, włoski, ziarna skrobi), które mogą działać również uczulająco, chociaż ich działanie jest słabsze, niż poprzednich czynników. Aby ustrzec się przed negatywnym oddziaływaniem pyłów, trzeba podjąć szczególne środki ostrożności. Najbezpieczniej jest, w miarę możliwości, unikać kontaktów z pyłami. W czasie pracy należy zakładać maseczkę ochronną na twarz. Pomieszczenia, w których przebywamy powinny być często wietrzone. Tam, gdzie to możliwe, należy zamontować wentylację a ziarno przechowywać w warunkach niskiej wilgotności i niskiej temperatury. W razie choroby skontaktować się z lekarzem i powiedzieć mu o wcześniejszej pracy w silnym zapyleniu. Należy pamiętać o dbaniu o drogi oddechowe i ograniczaniu kontaktu z alergenami, które mogą doprowadzić do poważnych chorób. Opracowanie: KRIR Na podstawie publikacji na www.ciop.pl oraz ulotki KRUS „Pył występujący w rolnictwie jest niebezpieczny.” oprac. prof. dr hab. Jacek Dutkiewicz, Warszawa 2006.

Polska Wieś nr 1/2014  

Miesięcznik Krajowej Rady Izb Rolniczych

Read more
Read more
Similar to
Popular now
Just for you