Page 1

Welkom in mijn BLOEMHOF Een horticulturele ontwikkelstrategie voor Bloemhof & Kossel 2

KRACHTGROEN GEBIEDSONTWIKKELAARS


Doel: groen inzetten als aanjager van en bijdragen aan mooiere leefomgeving. • groen als waardecreator • inzetten op de drie peilers van Zuid

€ Verhogen waarde vastgoed en waardering leefomgeving

Activering, participatie en talentontwikkeling

Gezonde fysieke leefomgeving


Doel: groen inzetten als aanjager van en bijdragen aan mooiere leefomgeving. • groen als waardecreator • inzetten op de drie peilers van Zuid Methode: -> lokaal kapitaal/kansen/ behoeften in kaart brengen -> condities scheppen -> ontwikkelen en inzetten van groene tools -> stappenplan

€ Verhogen waarde vastgoed en waardering leefomgeving

Activering, participatie en talentontwikkeling

Gezonde fysieke leefomgeving


horticulturele kansen

voor De Kossel 2, Bloemhof


Kennis groen voor gezondere leefomgeving (kennisraamwerk) • • • • •

Rachel Kaplan: sociale invloed van groen Frances Kuo: invloed groen op criminaliteit Agnes van den Berg & J. Maas: Groen en gezondheid Onderzoek Urban Forestry department UK Evidence based

Lokale know how & beleid (sociale raamwerk) Top down • • • •

Debby van Genne: Woonstad Xenia Heemskerk: Deelgemeente Feijenoord Abderahim Haddou & Janneke Vermeulen: Opbouwwerk Sonor Sandra Huisman: Wijkcentrum Kamelia (huiskamer)

Fysieke Raamwerk

• ruimtelijke kapitaal (monumenten) • dynamische structuur • Groene ‘hard ware’

(horti) culturele gebruik van de buitenruimte (culturele raamwerk) Bottom up

• Informeel gebruik (tuin, straat en binnenterrein) • formeel programma en gebruik (buurttuinen) • horticulturele inventarisatie (beeldbepalende beplanting en eigen)


Evidence based: Universele wetten van positief groen Aanwezigheid van Groen

• Iedereen ondervindt postieve invloed van een groene leefomgeving (ervaren gezondheid en stress) • Groen moet direct zichtbaar zijn vanuit de woning - snippergroen/boom/geveltuintje • Groene verbindingen in nabijheid hebben grootste impact op gezondheid (wandelen) • Positieve impact van verblijf in ‘eigen’ groen (nabij woning/volkstuintje) zijn veel groter dan verblijf in publieke parken


Evidence based: Universele wetten van positief groen Soort groen

• Niet alle groen is goed • Groen moet herkenbaar zijn als ‘zo bedoeld’ (verwilderd groen impopulair) • Geen monotoon groen- Groen wordt positief ervaren als leek 10 soorten kan onderscheiden • Groen mag juist wel prikkelen en contrasteren met omgeving (Emscher park)


Sociale /beleids raamwerk: Lokale know how & beleid nivo wijk en blok: gebiedsregisseur Feijenoord Xenia van

Heemskerk: 1. stimuleren betrokkenheid en inspraak 2. Accepteren als eigen beheer mis gaat - afspraken maken met beheer 3. Werkt met co-creatie systeem - o.a. Kameliatuin 4. Wandelroutes en wandelclubs

Sociale /beleids raamwerk: Lokale know how & praktisch nivo wijk en blok: Sonor / Kamelia 1. 2. 3. 4. 5. 6. 7. 8.

Full engagement - wijkklusteam (niet altijd succes) Talenten in kaart brengen in de wijk (wie kan/wil wat) Stimuleren/goede voorbeeld geven ipv handhaven Geveltuinen en hoeken (in het oog springend eerst aanpakken) Belonen en belangrijk maken Meerjaren pakketten Markt betrekken / ondernemers betrekken Liefde erin stoppen - liefde eruit te krijgen


rden; op dit

geleiden de stad vende jongeren

Sociale /beleids raamwerk: Lokale know how & beleid nivo stad: Stadsvisie Rotterdam 2030 luit op de vraag.

compenseert.

an woningen en

• Dubbelslag op Zuid • Bloemhof grote herstructureringslocatie stRategie steRKe ecOnOmiedaken • zoeklocaties voor waterpleinen/groene

m dan ook alles

ondities te

het sterke,

maken.

:

stRategie aantReKKelijKe wOOnstaD 9


Sociale /beleids raamwerk: Lokale know how & beleid nivo stad: Kindvriendelijke stad • hoogste kinderdichtheid • Dichtbevolkt, dichtbebebouwd (84 woningen per ha)

ZINNEN 2007 N UIT

De aanleiding

AANTAL KINDEREN

Onderzocht is hoeveel

Kindvriendelijk? Hoezo dan?

kinderen in de leeftijd tot 18

“In de grote steden bestaat 26% van de huishoudens uit huishoudens met kinderen. In de groeikernen is dat 42% en voor Nederland als geheel 35%.” “Meer dan 40% van de huishoudens met kinderen die wonen in de grote stad heeft plannen om te verhuizen. Dat is een veel hoger percentage dan de 24% die geldt voor alle Nederlandse gezinnen. Gezinnen met kinderen in de vier grote steden zijn – vergeleken met gezinnen elders – het minst gelukkig met hun woonsituatie. Ouders zijn met name ontevreden over de onderwijs- en speelvoorzieningen, de voorzieningen voor jongeren en de kwaliteit van het groen in de stad.” Uit ‘Smaak voor de stad’, een publicatie van het ministerie van VROM

jaar er op een hectare wonen.

Waarom deze visie?

In de stadswij-

Rotterdam telde anno 2007 67.000 huishoudens met kinderen. Veel gezinnen kiezen bewust voor de stad als een plek waar zowel werk, voorzieningen, openbaar vervoer en cultuur voorhanden zijn. Ze houden van het stadsbeeld, de mix van culturen, de levendigheid. Maar er zijn ook gezinnen die niet tevreden zijn in de stad. Sinds het begin van deze eeuw trekken elk jaar gemiddeld 1.200 gezinnen weg uit Rotterdam. Ze gaan naar randgemeenten met grotere huizen, meer groen en meer speelruimte voor kinderen. Het zijn voornamelijk tweeverdieners met een gemiddeld of hoog inkomen en met kinderen.

ken wonen de meeste kinderen op een kleine oppervlakte. Ook geeft de

HOEK VAN HOLLAND

kaart aan

Dit is niet een typisch Rotterdams, maar een landelijk fenomeen. De stad is uit de gratie geraakt bij veel gezinnen. Veel ouders vinden de stad geen goede plek om kinderen op te laten groeien. Ze zijn niet tevreden met hun kleine woningen en de beperkingen van hun woonomgeving. De steden zelf doen vaak weinig om gezinnen vast te houden, waardoor de onvrede groeit. Dat blijkt uit het ‘Woononderzoek Nederland’ (WoON) 2006. VROM houdt dit onderzoek elke vier jaar en brengt daarmee woonwensen en woonomstandigheden van bewoners in kaart. Gezinnen in Rotterdam zijn het meest ontevreden in vergelijking met andere steden over zowel de woonomgeving als het wonen.

hoeveel kinderen er per leeftijdscategorie wonen in elke wijk.

Ontevreden over woonomgeving Amsterdam

Ontevreden over Wonen

11,4%

15%

Den Haag

14%

9,6%

Rotterdam

22,4%

15,7%

Utrecht

8,3%

7,9%

Overig

5,8%

3,5%

Uit: WoOn 2006 (VROM)

De nieuwkomers in Rotterdam zijn voornamelijk studenten, alleenstaanden of stellen zonder kinderen. Ze komen naar de stad voor werk, een studie of om zelfstandig te wonen. Ze vinden er goedkope woningen en een levendige stad. Ze nemen steeds vaker de kleine woningen in die gezinnen achterlieten. Vooral de Rotterdamse stadswijken verliezen veel gezinnen. De huizen zijn er gemiddeld het kleinst en staan er dicht op elkaar. Ook uit de zuidelijke tuinsteden vertrekken gemiddeld meer gezinnen dan er binnen komen. In sommige wijken – zoals Hoogvliet Noord, Nesselande en Hoek van Holland – groeit juist het aantal gezinnen. Het zijn wijken waarin nieuwe huizen staan in een groenstedelijk en rustig woonmilieu, die zeer geschikt zijn voor gezinnen.

Wat is de uitdaging? Een stad zonder gezinnen, is een stad zonder jeu en een stad zonder toekomst. Spelende kinderen op straat, klimrekken, schoolpleinen en verkeersbrigadiers; ze horen bij een gezond stadsbeeld. Gezinnen zorgen voor de sociale en economische veerkracht van Rotterdam. Het is een kwestie van vraag en aanbod. Als gezinnen wegtrekken, wordt er geknaagd aan het voorzieningenniveau. Scholen, kinderopvang, sportaccommodaties, jeugdwerk, zwemles; als de vraag ernaar afneemt, worden er minder voorzieningen gerealiseerd. De uitdaging is om die belangstelling te doen groeien!

13

017-100111 KIWI versie 2 herdruk.indd 13

13-01-2010 09:19:36

KINDDICHTHEID

0-1,5 knd/ha 1,5-10 knd/ha 10-20 knd/ha 20-30 knd/ha 30-40 knd/ha 40-50 knd/ha >50 knd/ha LEEFTIJDSCATEGORIE

0-4 jaar

ABSOLUTE SALDI PER JAAR

5-8 jaar

buiten beschouwing gelaten > 40 vestigende gezinnen

9-12 jaar 13-17 jaar

10-40 vestigende gezinnen

ABSOLUTE AANTALLEN

0 -10 vestigende gezinnen

300 kinderen 600 kinderen

0 - 10 vertrekkende gezinnen

rzoek en Statistiek, Gemeente Rotterdam

10-40 vertrekkende gezinnen

900 kinderen

> 40 vertrekkende gezinnen Bron: Centrum voor Onderzoek en Statistiek, Gemeente Rotterdam

1200 kinderen

14

017-100111 KIWI versie 2 herdruk.indd 14

13-01-2010 09:19:45

13-01-


Top-down Kennis- & beleidsraamwerk

Evidence based: Groen voor gezondere leefomgeving

• Sociale invloed van groen • Groen en gezondheid • Groen in steden

Beleid, plannen, projecten en lokale know how:

• • • •

Woonstad Stad Rotterdam / Deelgemeente Feijenoord Opbouwwerk Sonor Wijkcentra Kamelia

Groen Tools • fysiek • dienst • beheer augustus 2013

maart 2014 Groene Scenario’s ontwikkelkansen dmv versterken identiteit

Fysiek Raamwerk • Ruimtelijke structuur • Horticultureel Kapitaal mei 2013

september 2013

Groen Tools • fysiek • dienst • beheer Horti-cultureel Kapitaal & raamwerk Bottom-up

Horti-cultureel gebruik van de buitenruimte • Informeel gebruik (tuin, straat en binnenterrein) • formeel programma en gebruik (buurttuinen) • horticulturele inventarisatie (beeldbepalende eigen beplanting)


Top-down - Groen Tools Evidence based: Groen voor gezondere leefomgeving

• Sociale invloed van groen • Groen en gezondheid • Groen in steden

Investeren in groen dicht bij huis • stoepgroen • gevelgroen • binnentuinen • moestuintjes

Investeren in verbinden van groen • visuele en fysieke verbindingen

Investeren in diversificatie van groen • specifiek ipv generiek (thema’s) • visuele soortenrijkdom


Top-down - Groen Tools Beleid, plannen, projecten en lokale know how:

• • • •

Woonstad Stad Rotterdam / Deelgemeente Feijenoord Opbouwwerk Sonor Wijkcentra

Investeren in kind/familievriendelijkeomgeving • speelgroen • stoepgroen (goed voorbeeld doet volgen) • gevelgroen (pakketten) • binnentuinen als speelhoven

Investeren in verbinden van groen • bespeelbare routes • groene stapstenen • visuele en fysieke verbindingen

Investeren in diversificatie van groen • interactief groen (instapnivo’s) • veilige plekken (gradaties prive- openbaar) • waterretentie • Faciliteren eigen beheer (experimenteren) • specifiek ipv generiek (thema’s) • visuele soortenrijkdom

Investeren in lokaal groen talent (ipv handhaven/dwang) • Talentenkaart (Sonor) • Eigen initiatief belonen (pergola’s/hekjes) • Eigen initiatief faciliteren


Bottom-up - Groen Tools Horti-cultureel gebruik van de buitenruimte • tuintypologieen • actieve hoeken • ‘do it yourself’

Wilde bloementuin

Grind/tegeltuin minimalistisch

Opslag/huiskamertuin

Kunstmatige tuin

Nette tuintje tegeltjes/afrikaantjes/ coniferen

Do -It-Yourself


Bottom-up - Groen Tools Horti-cultureel gebruik van de buitenruimte

Binnen-Buiten wonen • ‘tuinkamers’ aanbouwen • In-uitbreiden

Faciliteren vertikaal/gevelgroen • Pergola’s typen aanbieden • Markeren entree’s • Eigen initiatief faciliteren

Tuintype pakketten op maat • Groene Buur diensten • Tuincontracten • Tuinadoptie


Fysiek Raamwerk - Groen Kapitaal Horti-culturele Buurtatlas (top-down / bottom-up) • cultuurhistorische beplanting • lokale ‘eigen’ geplante soorten • eetbaar, klimmend, overblijvend • beeld - seizoensverrijking

Kers

Krenteboompje

Magnolia

Kornoelje

Rozenbottel Vijg Horticultureel Kapitaal - Groen Kapitaal

Ligusterboom en haag

Kweepeer

Druif

Pinus Pinea

Winterjasmijn

Aardbeien

Larixen

Blauwe Regen

Kiwi

Coniferen

beukenhagen

Lei Peer

Munt


Fysieke Raamwerk • • 1. 2. 3. 4.

ruimtelijke beeldbepalende kapitaal (monumenten) Groene ‘hard ware’ Ronde hagen op de hoeken poortwachters op de hoeken - geven uitstraling mooi vanaf Resedastraat / armoedig vanaf Hyancintstraat Groen kapitaal van de singels is eenvormig en monotoom


Horticultureel gebruik

1. Opvallend initiatief tpv van hoeken/inspringende gevel 2. Vertikale markeringen / pergola’s entree’s (ernst may) 3. Veel eigen gemaakte/geplaatste hekken: teken van betrokkenheid en gevoel van eigenaarschap! 4. Binnentuinen informeel opslag/moestuin/huiskamer


Fysiek Raamwerk - Groen Kapitaal Kossel 2 Horti-culturele Buurtatlas (top-down / bottom-up) • Versterk eigenheid van woonmilieu • Creeer overgangen van openbaar naar privé • Verrijk de groene soortenrijkdom dmv buurtatlas

Welkom in het

Geraniumhof

Investeren in straat entree’s • De Groene Poortwachters • Ronde hagenhoeken • Verrijkt beplantingsplan

Versterken prive-hof gevoel • van ‘ons’ gevoel • intiem gebied • overgang prive publiek verzachten

Binnen moes/speeltuinen • semi toegankelijke binnentuinen • Groen open karakter • Speelroutes tussen binnentuinen • Gemeenschappelijke tuin


Fysiek Raamwerk - Groen Kapitaal Bloemhof Potentieel Horticultureel & Ruimtelijk Kapitaal Top-down • Singels • Monumenten wijkjes • Pleintjes stenig • Generiek groen

Patrimonium Hof

Kossel 1 Kiefhoek Kossel 2

Stuhlemeijer


Fysiek Raamwerk - Groen Kapitaal Bloemhof • Horticultureel & Ruimtelijk Kapitaal Afrikaanderplein - markt - botanische tuin - vogelklas Wijk -Kookstudio

Oleanderplein Creatief Beheer

Kunsttuin van de Arend kunstenaarstuinen Putsebocht

Kamelia - tuin pannekoeken eten ‘de’ speelplek TOS - stenig -

Buurtbeheer Zwijndrechtseplein

Vergroeningsplek

Vliegwieltegelpaden Buurtcentrum Irene


BLOEMHOF SCENARIO

stenig kinderrijk mensen met zorgbehoefte

families wonen bij elkaar

‘ons kent ons’

Welkom in mijn BLOEMHOF ‘op de stoep leven’

Welkom in mijn Zorghof

weinig speelruimte

‘dorpsgevoel’

Welkom in mijn Familiehof

anoniem intieme woonstraatjes do-it-yourself

nomadisch ondernemend

Welkom in mijn Klushof

031 & 0 T P E C CON ects t i h c r a en Gentlem

• Beschermd woonmilieu in hoven • pyamatuin • gezamelijke binnentuin • semi openbaar KOSSEL 2 SCENARIO’S

• • • • •

Intergenerational Binnen speel/moestuinen Mix and match woningen Tuinkamers semi openbaar

• Kluswoningen kunstenaars/ jonge nomaden • Ateliers en bedrijfjes • Mix and match woningen • ‘laisez faire’ • openbaar


BLOEMHOF SCENARIO schaal van de wijk

verrijken en diversificatie (deelgemeente groenopgave)

verbinden (deelgemeente groenopgave)

Invoeren parkeerplan R&R & DAF assen sociale verbinding (buurtambassadeurs opbouwwerk/deelgemeente) Experimenteren met eigen vormen beheer (deelgemeente)

Groene verbindingen 2013

waterpleintjes/verminderen verhardingen

diversificatie /verrrijking groene karakter (inzet horticulturele buurtatlas) 2020 vergroenen speelpleinen Groene monumenten route (buurtambassadeurs/tegelroutes)

Sierheesterroute Kersenboomroute sierappelroute


Kossel 2 SCENARIO schaal van buurt

uitselecteren bewoners met passende leefstijlen zorghoven en familiehoven 2014-16

Welkom in het Geraniumhof

Eerste pyamatuinen 2016

Verrijken hoeken en hoven Resedastraat en Hyacinthstraat 2013

gezamelijke fruitboomplantdagen Lobeliastraat, hyacintstraat najaar 2013

Vergroenen binnentuinen en gezamelijk beheer eerste hoven 2017 inzetten zichtbaar stoepgroen 2013

Welkom in mijn Zorghof • pyamatuin • gezamelijke binnentuin

eerste groene talentendag juni 2013 (sonor)

Gevel/pergola aanleg Tuinkamers & lente 2014 (sonor/woonstad) in/uitbreiden familiewoningen 2015

Welkom in het Familiehof • intergenerational wonen • speel- en moestuinen


Aandachtspunten woonmilieus

Welkom in het Familiehof • Vorm met bewoners straatselectie commissies (Stampioenstraat) • Invoering parkeerconcepten DAF en R&R (minder huishoudens per straat) • Gezamelijk beheer binnentuin dmv heggendagen etc. • Aanstellen bewoners als ‘tuinmeesters’ (groene hub)

Welkom in mijn Zorghof • Invoering parkeerconcepten DAF en R&R • Bewoners hebben geen eigen vervoer dan scootmobiels • Binnentuin en overdekt hof in beheer van zorginstelling


Conclusies:

STAD: Versterk, verbind en verrijk het groene monumentale raamwerk

verbinden

verrijken

DEELGEMEENTE: Verrijk buurt-en stoepgroen en faciliteer co-beheer in gradaties Dichtbij

Faciliteren co-beheer

Welkom in het Geraniumhof

Versterken woonmilieu WOONSTAD: Versterk de verschillende woonmilieu’s en geef invulling aan co-beheer door groen op maat

Invullen co-beheer

Groen op maat


Conclusies:

STAD: Versterk, verbind en verrijk het groene monumentale raamwerk

verbinden

verrijken

Samenwerking met lokale organisaties

DEELGEMEENTE: Verrijk buurt-en stoepgroen en faciliteer co-beheer in gradaties

Groene actiedagen

Dichtbij

Faciliteren co-beheer

BLoemhofs Horticulturele Atlas

Welkom in het Geraniumhof

Versterken woonmilieu WOONSTAD: Versterk de verschillende woonmilieu’s en geef invulling aan co-beheer door groen op maat

Invullen co-beheer

Groen op maat

Welkom in mijn Bloemhof  

Voorstel voor een groenaanpak van de wijk Bloemhof, Rotterdam

Read more
Read more
Similar to
Popular now
Just for you