Issuu on Google+

VAN HUIS UIT families in hun kleurrijke huiskamers

Een tentoonstelling ontwikkeld door Michael McMillan in samenwerking met Imagine IC

5 september t/m 30 oktober in Cultuurhuis Stefanus, Utrecht-Overvecht


Kosmopolis wil - in onze gepolariseerde samenleving - de dialoog tussen mensen bevorderen door de inzet van de kracht van kunst en cultuur. Kunst en cultuur kunnen het vermogen tot inleving vergroten, herkenning oproepen en verschillen relativeren. Juist om deze reden is de tentoonstelling Van Huis Uit zo passend voor Kosmopolis want iedereen heeft een huiskamer. Van Huis Uit laat in een fictieve woonkamer de interieurkeuzes zien van migrantenfamilies met Marokkaanse, Indische, Surinaamse en Antilliaanse achtergronden. De huiskamer staat symbool voor de plek waar we onze mooiste spullen tonen en waar onze identiteit tot uiting komt. Het is ook de plek waar onze verhouding tot het dagelijkse leven te zien is, de plek waar we bijkomen van de dag. En de huiskamer is aan verandering onderhevig. De tentoonstelling roept vragen op. Kun je aan het interieur van mensen zien dat ze sporen hebben in hun land van geboorte? Bepaalt dat mede hun smaak? Hoe zie je dat terug? En hoe is dat bij hun kinderen en kleinkinderen? De tentoonstelling Van Huis Uit is samengesteld door Michael McMillan, in samenwerking met Imagine IC en Edwin Jacobs. Hij werkte voor de tentoonstelling samen met diverse kunstenaars. Uitgangspunt was een onderzoek van het Meertens Instituut en SISWO (Instituut voor Maatschappijwetenschappen) naar de wooncultuur van migranten en hun nakomelingen. Inmiddels heeft de tentoonstelling bij Imagine IC gestaan en in Tilburg. Samensteller McMillan, een Brit met roots in St. Vincent, noemt de tentoonstelling een metafoor voor de interculturele werkelijkheid, met al z’n tegenstellingen en verschillen. Als curator, publicist, toneelschrijver en academicus werkt McMillan op het snijvlak van verschillende disciplines. Dat maakt zijn werk des te interessanter. We zijn dan ook blij Van Huis Uit in Utrecht te mogen begroeten van 5 september tot en met 30 oktober 2008 in Cultuurhuis Stefanus in Overvecht-Noord. De tentoonstelling gaat gepaard met een gevarieerd programma in de Stefanus (i.s.m. ZIMIHC) en tijdens het UITfeest op 14 september op het Domplein. Wees welkom in de huiskamer. Nancy Jouwe Programmadirecteur Kosmopolis Utrecht


VAN HUIS UIT families in hun kleurrijke huiskamers door Michael McMillan Bijna iedereen heeft een huiskamer. De tentoonstelling Van Huis Uit onderzoekt hoe Marokkanen, Indiërs, Goeling (Edy, Indonesië 1948)

Turken, Surinamers en Antillianen in Nederland hun

In Indie sliepen we altijd met een goeling, zo’n rolkussen dat je tussen

verwachtingen, wensen en identiteit binnenskamers tot

je benen klemde. De een kreeg er verkoeling door, voor mij was het m’n

uiting brengen.

slaapmaatje. De schrijver Rudy Kousbroek schreef er eens over dat een goeling zacht moet zijn en toch stevig, zoals een menselijk lichaam, troost

Veel mensen vinden het fijn om zich op te doffen en

en toeverlaat.

foto’s te laten maken in de huiskamer. Binnengekomen in de tentoonstelling kom je dan ook meteen tien grote

Bijgeloof: In het mannen- en vrouwentoilet zijn verschillende bijgeloofteksten, taboes en oude wijsheden op Delftse tegels terug te vinden. Vertaald in het Sranan, Papiamento, Arabisch, Indonesisch, Nederlands en Engels. “Orang mati jangan sekali-kali dikubur pakai sepatu, karena rohnya tidak pernah bisa tenteram”: Begraaf een dode nooit met schoenen aan, dan

rust hun ziel nooit.


portretten tegen van diverse migrantenfamilies in hun eigen huiskamer. Tussen de portretten zijn drie grote collages van huishoudelijke spullen te zien: geliefde objecten voor veel migrantenfamilies als ze het zich zouden kunnen veroorloven. Veeg alsjeblieft je voeten op de deurmat als je de woonkamerinstallatie binnenloopt. Eenmaal op de houten laminaatvloer zie je dat elke muur in een andere kleur geschilderd is. Zo wordt voldaan aan de wensen van elk lid van de gemengde migrantenfamilie. De terracotta muur symboliseert Marokko/Turkije, crème Indonesië en geel Suriname/de Antillen. Elk meubel, ieder schilderij en beeld, zelfs de gordijnen vertellen een verhaal en hebben een diepere betekenis, dus neem de tijd. Je hoort ook geluiden van de buren en op de televisie kun je zappen tussen zes korte filmpjes over diverse migrantenfamilies en hun huiskamers. Als je naar het toilet moet, ga alsjeblieft, je zult er een paar geweldige verrassingen tegenkomen! Michael McMillan is (toneel)schrijver en kunstenaar/ curator uit St.Vincent en woont en werkt in GrootBrittannië. Zijn door critici toegejuichte tentoonstelling, The West Indian Front Room (Geffrye Museum 2005-06) werd door ruim 35.000 mensen bezocht en


Dekenkist (Pamela, Nieuw Guinea 1949) Ik heb mijn moeder kortgeleden naar het verzorgingshuis gebracht en hoe klein ze daar ook woont, haar kamferkist moest mee. Ze heeft hem hier in Nederland gekocht, omdat ze destijds maar met weinig spullen zijn geïmmigreerd. Ze weet niet beter dan dat Indische mensen altijd zo’n kist in huis hadden. Daar ging het mooie linnengoed in. In Nederland borg mijn moeder er de winterkleren in op, of juist het zomerspul. Tussen de kleren stopte ze net als in Indië heel veel mottenballen. Als je het deksel opendeed, kwam de zware kamferlucht je al tegemoet.

inspireerde de BBC 4 documentaire, Tales from the Front Room (maart 2007).

Kunstbloemen Plastic kunstbloemen zijn heel prak-

Van Huis Uit is oorspronkelijk ontwikkeld door Imagine

tisch voor de woonkamer omdat ze

IC, Amsterdam (januari-mei 2007) en was ook te

er natuurlijk altijd prachtig uitzien

zien in de Centrale Bibliotheek Tilburg (mei-augustus

en ze niet verzorgd hoeven worden

2007). The Front Room is een lopend internationaal

als echte bloemen. De kunstbloe-

project en maakte deel uit van een kunstenaarsresi-

men met de lichtjes in de blauwe

dentie in Curaçao voor het Instituto Buena Bista

vaas op de koffietafel zijn heel

(IBB), waar de installatie A Living Room Surrounded

typerend voor de bloemen die Cari-

by Salt (mei 2008) is opgebouwd in het historische

bische vrouwen maken: gebruik-

migrantengebied van Buena Vista.

makend van gekleurde panty’s en het ijzerdraad van kleerhangers.

Voor meer informatie: www.thefrontroom.org


Extra programma’s in Cultuurhuis Stefanus

wordt een gedicht voorgedragen of gezongen uit die cultuur.

Toegang gratis, tenzij anders vermeld

Raj Mohan: voordracht en zang; Lourens van Haaften: gitaar en geluidsdecor

5 september 18.00 – 20.00: Opening Van Huis Uit Wethouder Cees van Eijk opent de tentoonstelling in aanwezigheid van

23 oktober 19.00 – 23.00: ZAP-U:

Michael McMillan. DJ Nadia zorgt voor dansbare tunes en Arabic flavour.

‘Kunst als bindmiddel’ en de Burenwinkel ZAP-U is een multidisciplinair podium waar kunstenaars en ontwerpers

22 september 17.00 – 22.00:

in 5 minuten hun werk onder de aandacht brengen. Invalshoek voor deze

Bijzondere maaltijd ‘grensgevallen’

avond is ‘Kunst als bindmiddel’ – kan kunst een bijdrage leveren aan de

Het ASKV Steunpunt Vluchtelingen organiseert een bijzondere maaltijd

sociale cohesie in een buurt of is dit een illusie? Presentatie: Leon Giesen.

met grensgevallen, politici, medewerkers van vluchtelingenorganisaties

Concept en organisatie: Centrum Beeldende Kunst Utrecht. Toegang: € 7,-

in Utrecht. Aansluitend een performance en een debat. De maaltijd is een onderdeel van de ‘Buscampagne: Pardon voor Grensgevallen’ die van

De Burenwinkel is een

22 t/m 25 september door het land reist. Grensgevallen zijn mensen die

rijdende winkel, gevuld

vanwege onderbroken verblijf geen pardonstatus hebben gekregen. Zie

met producten speciaal

ook www.grensgevallen.com

ontworpen voor allerhande burensituaties,

11 oktober 11.00 – 17.00: VER-MAAK

van een burenmat tot

Kom langs met spullen die toe zijn aan een nieuw jasje en laat ze GRATIS

burenkoekjes én het bu-

door getalenteerde buurtbewoners en kunstenaars VER-MAKEN. Een leeg

renbiertje. De producten

fotolijstje krijg je terug met een kunstwerkje en je functionele rollator

zijn ontworpen door

wordt opeens een feestbeest op wielen.

ontwerpers, kunstenaars en andere buren. Het CBKU heeft samen met de Burenwinkel / Kosmopolis

12 oktober 14.00 – 18.00:

een Masterclass Burenproducten georganiseerd met bewonersgroepen uit

Raj Mohan samen met bewoners uit Overvecht

multiculturele wijken om tot burenproducten te komen die een intercul-

Drie Nederlanders uit een andere cultuur die wonen in Overvecht geven

turele taal spreken. De resultaten van deze Masterclass worden op deze

aan het publiek een kijkje in de eigen cultuur aan de hand van een

avond gepresenteerd en zullen nog te zien zijn t/m 30 oktober. De Buren-

persoonlijk verhaal. De verteller/vertelster wordt muzikaal begeleid en er

winkel staat 23 oktober naast de Stefanus en is open voor publiek.


28 oktober 19.00 – 23.00: Let’s Make Love

Presentaties van:

Vanavond staat liefde uit gemengde koppels centraal: de voor(oor)

De 6 genomineerde kijkdozen van de kijkdozen-wedstrijd ‘Droomkamer in

delen, de nadelen, verwachtingen en mooie verhalen. “Wij nemen waar

Overvecht’

dat er veel relaties tussen verschillende culturen worden aangegaan en

De producten van de Masterclass Burenproducten van het CBKU

dat die het vaak prima doen.” Gespreksleider: Frenk van der Linden. Zie

De VER-MAAK-TE spullen

ook: www.letsmakelove.nl

Ook staat de mobiele tent van El HEMA naast de Stefanus. De Arabische versie van het oer-Nederlandse warenhuis HEMA, ontwikkeld door de Am30 oktober 17.00 – 21.00:

sterdamse culturele instelling Mediamatic, is een tentoonstelling/winkel

afsluiting Van Huis Uit

van leuke verrassende en soms provocerende ontwerpen.

Van Huis Uit wordt feestelijk afgesloten met een divers

Kijkdozen-wedstrijd Bibliotheek Overvecht

programma waarbij maker

‘Droomkamer in Overvecht’ is een kijkdoos-wedstrijd voor groep 5 en 6

en bedenker Michael

van het basisonderwijs, georganiseerd door Bibliotheek Overvecht. Vanaf

McMillan en wethouder Rinda

3 september kunnen kinderen bij de bibliotheek een kijkdoos + instructie

den Besten aanwezig zullen

ophalen. De dozen moeten uiterlijk 20 september ingeleverd worden

zijn.

waarop een deskundige jury, met o.a. Michael McMillan, een keuze maakt en 6 kijkdozen zal nomineren. Deze 6 dozen worden in oktober

Roots & Borders met de theatervoorstelling MoerStaal

tentoongesteld in de bibliotheek en mogen alle bewoners in Overvecht

Roots & Borders, onder artistieke leiding van Sevil Aydin, heeft zich

een stem uitbrengen op de mooiste kamer in Overvecht. Op 29 november,

laten inspireren door de persoonlijke verhalen van de Demka-migrant-

tijdens de opening van de Cultuurspot in bibliotheek Overvecht, wordt de

en. Resultaat is de spannende multidisciplinaire productie MoerStaal.

winnaar bekend gemaakt.

Voor de voorstelling werkt Sevil samen met het Utrechtse hiphopcollectief Habek, dat zich inzet om hiphop op een hoger plan te tillen. Op

Tentoonstelling ‘De Herinnering’

theatrale en muzikale wijze vertellen de drie jonge Habek-rappers Jay,

Tijdens Van Huis Uit gaat in Bibliotheek Overvecht de tentoonstelling

Polski en Hazjir, in ‘urban monologen’ een verhaal over de bijzondere

‘De Herinnering’ in reprise: 15 portretten gemaakt door fotograaf Onno

Demka-periode. De jongens verplaatsten zich in de wereld van de mi-

Nugteren. Hij fotografeerde Marokkaanse Utrechters met een speciaal

granten en doen hun persoonlijke verhalen herleven. De doorgewinterde

voorwerp dat hun herinnering aan Marokko symboliseert in de hand. De

MC Pax en MC PerC van Habek en DJ Bink begeleiden hen hierbij.

tentoonstelling was in 2005 te zien bij Kunstuitleen Utrecht.


Cultuurhuis Stefanus

Bereikbaarheid met openbaar vervoer:

Amazonedreef 40

Vanaf station Utrecht Centraal, GVU bus 6, halte Amazone-

3563 CB Utrecht

dreef, de bus stopt voor de deur.

Toegang gratis

Vanaf station Overvecht GVU bus 30 (richting ziekenhuis Overvecht), halte Kaap Hoorndreef, uitstappen en met de weg

Openingstijden Van Huis Uit:

mee lopen, rechts Amazonedreef inslaan, na 200 meter staat

- woensdagmiddag 10, 17, 24 september

rechts de Stefanus.

en 1 oktober van 14.00 – 17.00 uur

Bereikbaarheid met auto:

- overige dagen: bel op 030-239 38 92 of

Routes zijn te vinden via www.routenet.nl of via www.anwb.nl

mail naar info@kosmopolisutrecht.nl

Er is (beperkt) gratis parkeergelegenheid

Colofon Curator Michael McMillan

ZIMIHC Carlien Oudes Herbert Slegtenhorst

Huiskamerontwerp / inrichting Remco Swart Vormgeving Wiesje Korf Geluid Robert Bosch Vertaling Marienne Kemming-Benatar Filmmakers Abdellatif Benfaidoul Samenwerkingspartners Ahmed Farah randprogrammering Selby Gildemacher CBKU Randy Lourens Bibliotheek Overvecht Mayura Subhedar El HEMA Wen-jie Qin De Burenwinkel

Met dank aan ASKV Steunpunt Vluchtelingen Bewoners Overvecht Cumulus HIK ontwerpers Imagine IC In Overvecht Meertens Instituut SISWO STUT UCK Vrede van Utrecht Wijkbureau Overvecht Appie Alferink Sevil Aydin Philip Engelsman Linn den Hollander Wout Hoogendijk Edwin Jacobs Annemarie de Jong

Marlies Juffermans Saskia Kluyfhout Henk Keizer Luc Knoedler Nikki Koper Esmee LaclĂŠ Frenk van der Linden Liane van der Linden Raj Mohan Sander Mulder Meinke Noordam Carlien Oudes Bibi Panhuysen Donna Risa Harm Scheltens Herbert Slegtenhorst Iris Stelder Ivo Tanis Valerie van Valkenburg Sylvia Volkert

Productie Kosmopolis Utrecht Vanetta Smit Saskia Kluyfhout Nancy Jouwe

Kosmopolis Utrecht Postbus 532 3500 AM Utrecht 030-2393892 www.kosmopolisutrecht.nl

ZIMIHC huis voor amateurkunst Bouwstraat 55 3572 SP Utrecht 030 - 272 34 55 www.zimihc.nl

Fotografie Ting Chan / portretten Michiel Huijsman/ collages

Redactie Liesbeth Faber Bidjai Saktoe

VER-MAAK Ucee Station Roots & Borders St. Habek Utrecht Manifest


Van Huis Uit_boekje_04_web_los