Page 1

Environmental Management Environmental Technology Envi Economics Envi Chemistry Envi Toxicology Envi Engineering Envi Pollution Envi Law

ISO 14001 Environmental Management System, EMS ระบบการจัดการสิ่งแวดลอม International Organization of Standardization - ISO •ISO 9000 Series •ISO 14000 Series •Environmental Audit & Assessment

การจัดการสิ่งแวดลอม (Environmental Management) ระบบการจัดการสิ่งแวดลอม (Environmental Management System)

ISO Series อนุกรมมาตรฐาน • ISO 9000 Series – ISO 9001 – ISO 9002 – ISO 9003

• ISO 14000 Series – ISO 14001 – ISO 14004 – ISO 14010 -12

• การจัดการคุณภาพ • การจัดการคุณภาพ การผลิตสินคา สิ่งแวดลอมในองคกร

1


ISO 14000 มาตรฐานการจัดการสิ่งแวดลอม • • • • • •

Environmental Management System Environmental Aspects in Products Standards Environmental Auditing Environmental Labeling Environmental Performance Evaluation Life Cycle Assessment

ISO 14001 ระบบการจัดการสิ่งแวดลอม EMS • • • •

มาตรฐานที่ใชเปนกรอบในการทํางานที่เกี่ยวของกับองคกร พัฒนาใหผานการรับรองระบบการจัดการสิ่งแวดลอม EMS ISO 14001 - นําไปใชในอุตสาหกรรมขนาดใหญมากกวา ISO 14001 - เปนขอกําหนดที่บังคับใหดําเนินงานตาม

ISO 14004 แนวทางทั่วไปสําหรับระบบ EMS • มาตรฐานที่ใชเปนแนวทางในการดําเนินงาน ISO 14001 • ขอกําหนดตาง ๆ ใน ISO 14001 จะใชคําวา “ตอง”, “Shall” • แตขอกําหนดใน ISO 14004 ใชคําวา “ควร”, “Should”

มาตรฐานเกี่ยวกับการประเมินองคกร • ระบบการจัดการสิ่งแวดลอม EMS – ISO 14001, ISO 14002 – ISO 14004 • การตรวจติดตามคุณภาพและสิ่งแวดลอม – ISO 19011 (แทน ISO 14010 / 14011 / 14012) – ISO 14015 • การประเมินผลการปฏิบัติงานดานสิ่งแวดลอม (EPE) – ISO 14031 • คําศัพทและคํานิยาม – ISO 14050

ISO 19011 การตรวจติดตามสิ่งแวดลอม Environmental Auditing, EA

• ยกเลิกมาตรฐานเดิม ISO 14010, 11 และ ISO 14012 • เพื่อการตรวจติดตามสิ่งแวดลอมในองคกร • เปนเครือ่ งมือในการตรวจติดตามคุณภาพ + สิ่งแวดลอม ของผูบริหารในเวลาเดียวกัน • ตรวจติดตามอยางมีวัตถุประสงค มีความเปนอิสระ + เปนระบบ • ไดรับอํานาจการตัดสินใจจากฝายบริหาร นโยบายบริษทั ฯ ขอตกลงกับลูกคา กฎหมาย + กฎระเบียบ

2


ISO 14031 การประเมินผล การปฏิบัติงานดานสิ่งแวดลอม • มาตรฐานเกี่ยวกับฉลากเขียวสิง่ แวดลอม ISO 14020 – Environmental Labels – Green Label – Declarations • มาตรฐานประเมินวงจรชีวิต ISO 14040 • มาตรฐานการจัดการปาไมแบบยั่งยืน ISO 14061

องคกรระหวางประเทศ • • • • • • •

UN - United Nations ICC - International Chamber of Commerce GATT - General Agreement on Tariffs and Trade WTO - World Trade Organization IMF - International Monetary Fund World Bank ADB Bank - Asian Development Bank

ประเทศไทย + การกําหนดมาตรฐานดานสิ่งแวดลอม • สมาชิกประเภท P ของ ISO / TC 207 • นโยบายของรัฐบาลที่สําคัญ – ลด+ยกเลิกการใชสาร CFCs - กําหนดและสงเสริมฉลากเขียว – ริเริ่มและสงเสริม Recycle – โครงการประหยัดพลังงาน ( 2) ลดขยะ ลดมลพิษทางน้ําและ ทางอากาศ – ออกกฎหมายสิ่งแวดลอม – รัฐธรรมนูญแหงราชอาณาจักรไทย 2540 มาตรา 56 และ 79

ความจําเปนของ ISO 14001 • เปนความตองการของลูกคา • เปนความตองการของ ผูบริโภค • ทําใหการคาสะดวก • เปนขอพิจารณาหนึ่งของการ กูเงิน

• ลดความเสี่ยงการรับผิด • เพิ่มโอกาสทาง การตลาด • แรงกดดันของรัฐบาล • ลดตนทุน • เปนพลเมืองที่ดี

3


“การควบคุม & ลดผลกระทบตอสิ่งแวดลอม” ประชาชนมีสวนรวมในไดอยางไร? นักเรียน นักศึกษามีสวนรวมอยางไร?

ขอกําหนดของมาตรฐาน ISO 14001 General Requirements Policy

•Environmental Aspects •Legal and other requirements •Objectives and targets •Environmental Planning management Implementation programme(s) & Operation

•Structure and responsibility •Training, awareness and competence •Communication •Environmental management system documentation •Document control •Operational control •Emergency preparedness and response

Checking & Corrective Action

Management Review

•Monitoring and measurement •Non conformance and corrective and preventive action •Records •Environmental management system audit

Flow Chart for EMS Certification Enquiry

Assessment Every 3 years Surveillance Certification

Application Preliminary Visit Assessment

How to Implement ISO 14000? • Stipulating the EMS policy • Planning • Implementation of the EMS according the policy • Checking and Corrective Actions • Environmental Management System Review

4


ISO 14001 Standard Requirements (1) ขอกําหนดที่ ขอกําหนด จํานวนตอง 4.1 ขอกําหนดทั่วไป (General Requirements) 1 4.2 นโยบายสิ่งแวดลอม (Environmental Policy) 1 4.3.1 ลักษณะปญหาสิ่งแวดลอม (Env Aspects) 3 4.3.2 กฎหมายและขอกําหนดอื่น ๆ 1 (Legislation & Other Requirements) 4.3.3 วัตถุประสงคและเปาหมาย 3 (Objectives & Targets)

ISO 14001 Standard Requirements (3) ขอกําหนดที่ ขอกําหนด จํานวนตอง 4.4.4 เอกสารระบบการจัดการสิ่งแวดลอม 1(Environmental Management System Documentation) 4.4.5 การควบคุมเอกสาร (Document Control) 3 4.4.6 การควบคุมการปฏิบัติการ (Operational Control) 2 4.4.7 การเตรียมพรอมและการตอบสนองในภาวะฉุกเฉิน 3 (Emergency Preparedness & Response) 4.5.1 การเฝาติดตามและการตรวจวัด 5

ISO 14001 Standard Requirements (2) ขอกําหนดที่ ขอกําหนด จํานวนตอง 4.3.4 การจัดการโครงการสิ่งแวดลอม 3 (Environmental Management Programme) 4.4.1 โครงสรางและความรับผิดชอบ 4 (Structure & Responsibility) 4.4.2 การฝกอบรม จิตสํานึก และความสามารถ 4 (Training, Awareness & Competence) 4.4.3 การสื่อสาร (Communication) 2

ISO 14001 Standard Requirements (3) ขอกําหนดที่ ขอกําหนด จํานวนตอง 4.5.2 ขอบกพรองและการปฏิบัติการแกไขและปองกัน 3 (Non-conformance & Corrective Action, & Preventive Action) 4.5.3 บันทึก (Records) 6 4.5.4 การตรวจติดตามสิ่งแวดลอม 3 (Environmental Management Audit) 4.6 การทบทวนของฝายบริหาร 4 (Management Review)

5


4.2 Environmental Policy

a) Appropriate to the Nature, Scale and Environmental Impacts of its activities, products or services; b) Continual Improvement & Prevention of Pollution; c) Comply with relevant environmental legislation & regulations, and with other requirements d) Reviewing Environmental Objectives & Targets; e) Documented, Implemented & Maintained, Communicated to all Employees; f) Available to PUBLIC

การวิเคราะหนโยบายสิ่งแวดลอม • Gap Analysis • Audit Checklist • ความสัมพันธของขอกําหนดตาง ๆ ใน นโยบายสิ่งแวดลอม

ทางเลือกเพื่อลดผลกระทบตอสิ่งแวดลอม Pollution Sources • Water • Soil • Air

• • • • •

Elimination Reduction Recycle Treatment Disposal

Environmental Aspects ลักษณะปญหาสิ่งแวดลอม • สวนของกิจกรรม กระบวนการขององคกร ที่กอใหเกิด ผลกระทบตอสิ่งแวดลอม (ผลดี + ผลเสีย)

• Significant Environmental Aspects (มีนัยสําคัญ) • Significant Environmental Impacts (มีนัยสําคัญ) • Impacts on Ecology, on Natural Resources, on Pollution Environmental Aspects เหตุ (Cause)

Environmental Impacts ผล (Effects)

6


ลักษณะปญหาสิ่งแวดลอม • คนหาประเด็นปญหาที่เกิดขึ้น / แหลงที่มาของสารมลพิษ / ผลกระทบตอสิ่งแวดลอม • ขั้นตอนการบงชี้ลักษณะปญหา – เลือกกิจกรรมหรือกระบวนการที่ตองการบงชี้ – บงชี้ลักษณะปญหาสิ่งแวดลอมที่เปนไปไดทั้งหมดของกิจกรรม หรือกระบวนการ – บงชี้ผลกระทบตอสิ่งแวดลอมที่เกิดขึ้น ซึ่งเกีย่ วเนื่องกับลักษณะ ปญหาสิ่งแวดลอม – ประเมินระดับความรุนแรงและนัยสําคัญของผลกระทบ

S2

S3

S4

Significant Level

F2 F3

Insignificant Level

F4

•Significant Level

• ขนาดของผลกระทบ (Scale)

– เล็กนอยมาก(1) - มากพอสมควร(2) - ขั้นอันตราย(3) - ขัน้ หายนะ(4)

• ความรุนแรงของผลกระทบ (Severity) - S – เล็กนอยมาก(S1) – ขั้นอันตราย(S3)

- มากพอสมควร(S2) - ขั้นหายนะ(S4)

• โอกาสของการเกิดผลกระทบ (Probability of Occurrence) • Frequency, F – นาน ๆ ครั้ง แตเปนไปได (F1) - เกิดเปนครั้งคราว บางครั้ง (F2) – เคยเกิดแลวหลายครั้ง (F3) - เกิดบอย ๆ เกิดซ้าํ ๆ (F4)

FMEA = Failure Mode and Effect Analysis Risk Priority Number (RPN)

Significant Level Severity S1 Frequency F1

การกําหนดเกณฑสําหรับบอกนัยสําคัญ (Significant Level)

- Low, Medium, High (L, M, H)

•ความรุนแรง (S) 5 ระดับ (1 - 5 รุนแรงทีส่ ุด) •โอกาสเกิด (O) 5 ระดับ (1 - 5 พบมาก, บอยที่สุด) •ความสามารถของมาตรการในการตรวจพบ (D) 5 ระดับ (1 - 5) •RPN = S x O x D (total 125) •คา RPN สูง มีความเสียหาย, มีผลกระทบตอ สิ่งแวดลอมสูง •ความสําคัญ (นัยสําคัญ) Low (L) = 1 - 17, •Medium (M) = 18 - 47, High (H) = 48 - 125

7


ลักษณะปญหาสิ่งแวดลอมและ ผลกระทบตอสิ่งแวดลอม

การกําหนดความสามารถในการตรวจพบจากการควบคุม (D) – 1 = ชวยตรวจพบผลกระทบที่เกิดขึ้นไดกอนเสมอ เชื่อถือ ไดสูง มีความแนนอนมาก มีโอกาสนอยมากที่จะพลาด – 2 = ชวยตรวจพบผลกระทบที่จะเกิดมีโอกาสที่จะพลาดนอย กวา 1 ใน 4 ครั้ง – 3 = มีประสิทธิภาพในตรวจพบผลกระทบที่กําลังจะเกิด โอกาสพลาดมากกวา 1 ใน 2 ครั้ง – 4 = ไมมีประสิทธิภาพในการตรวจพบผลที่กําลังจะเกิด โอกาสที่จะพลาด 3 ใน 4 ครั้ง – 5 = มาตรการที่ใชไมไดผลเลย หรือไมมีมาตรการควบคุมแต อยางใด

กฎหมายและขอกําหนดอื่น ๆ Legal & Other Requirements • ขอกําหนดดานกฎหมายตางๆ ที่เกี่ยวของกับดานสิ่งแวดลอม – รัฐธรรมนูญ พระราชบัญญัติ (พ.ร.บ.) กฎกระทรวง – ประกาศตาง ๆ เทศบัญญัติ • • • • •

พ.ร.บ.โรงงาน 2535 กฎกระทรวงอุตสาหรรม ฉ. 2 (2535) มาตรา 6, 8 กฎกระทรวงอุตสาหรรม ฉ. 2 (2535) มาตรา 6, 12, 15, 21 & 22 ประกาศกระทรวงอุตสาหกรรม ฉ.2 (2539) พ.ร.บ. สาธารณสุข 2535

มีนัยสําคัญ • • • • • •

ไมมนี ัยสําคัญ

กําหนดวัตถุประสงคและเปาหมาย โครงการจัดการสิ่งแวดลอม ฝกอบรม จิตสํานึกและความสามารถ การสื่อสาร *การควบคุมการปฏิบัติการ เตรียมพรอมตอบสนองในภาวะฉุกเฉิน เฝาติดตามและการตรวจวัด

กฎหมายเกี่ยวกับลักษณะปญหาสิ่งแวดลอม • • • • • • •

ปญหามลพิษทางน้าํ ปญหามลพิษทางอากาศ มลพิษทางเกี่ยวกับของเสีย ปญหามลพิษดานเสียง ปญหาสารกัมมันตรังสี ปญหาสิ่งแวดลอมที่เปนวัตถุอันตราย การศึกษาและวิเคราะหผลกระทบสิ่งแวดลอม

8


กฏหมายและขอบังคับที่เกี่ยวของ

คุณภาพอากาศ (Air Quality)

• พรบ. สงเสริมและรักษาคุณภาพสิ่งแวดลอมแหงชาติ พ.ศ. 2535 • พรบ. วัตถุอันตราย พ.ศ. 2535 • พรบ. สงเสริมการอนุรักษพลังงาน พ.ศ. 2535 • พรบ. รักษาความสะอาด พ.ศ. 2535 • ประกาศกระทรวงมหาดไทย ที่เกีย่ วกับอาชีวอนามัย • ประกาศกระทรวง และมาตรฐานสิ่งแวดลอมตางๆ • สนธิสัญญาระหวางประเทศ

• ประกาศกระทรวงอุตสาหกรรม ฉบับที่ 2 พ.ศ. 2536 เรื่อง กําหนดคาปริมาณของสารเจือปนในอากาศที่ระบายออกจาก โรงงาน • กฏกระทรวงอุตสาหกรรม ฉบับที่ 2 พ.ศ. 2535 หมวดที่ 4 เรื่องการ ควบคุมการปลอยของสียหรือสิ่งใดๆ ที่มีผลกระทบตอสิ่งแวดลอม • พระราชบัญญัติสงเสริมและรักษาคุณภาพสิ่งแวดลอม พ.ศ. 2535 หมวด 4 สวนที่ 4 เรื่อง มลพิษทางอากาศและเสียง • ประกาศคณะกรรมการสิ่งแวดลอมแหงชาติ ฉบับที่ 10 พ.ศ. 2538 เรื่อง กําหนดคุณภาพอากาศโดยรอบ (Ambient Air Quality) • ประกาศกระทรวงมหาดไทย ฉบับที่ 103 พ.ศ.2515 เรื่อง ความปลอดภัยในการทํางานเกี่ยวกับสภาวะแวดลอม (สารเคมี)

มลพิษทางน้ํา (Water Pollution)

การจัดการ กากของเสีย และกากของเสียอันตราย (Waste & Hazardous Waste Management)

• ประกาศกระทรวงอุตสาหกรรม ฉบับที่ 2 พ.ศ. 2539 เรื่อง กําหนดคุณลักษณะของน้ําทิ้งที่ระบายออกจากโรงงาน • กฏกระทรวงอุตสาหกรรม ฉบับที่ 2 พ.ศ. 2535 หมวดที่ 4 เรื่องการควบคุมการปลอยของสีย หรือสิ่งใดๆ ที่มีผลกระทบ ตอสิ่งแวดลอม • พระราชบัญญัติสงเสริมและรักษาคุณภาพสิ่งแวดลอม พ.ศ. 2535 หมวด 4 สวนที่ 5 เรื่อง มลพิษทางน้ํา

• ประกาศกระทรวงอุตสาหกรรม ฉบับที่ 6 พ.ศ. 2540 เรื่อง การกําจัด สิ่งปฏิกูลหรือวัสดุที่ไมใชแลว (Hazardous Waste) • ประกาศกระทรวงอุตสาหกรรม ฉบับที่ 1 พ.ศ. 2541 เรื่อง การกําจัด สิ่งปฏิกูลหรือวัสดุที่ไมใชแลว (Industrial Non-Hazardous Waste) • กฏกระทรวงอุตสาหกรรม ฉบับที่ 2 พ.ศ. 2535 หมวดที่ 4 เรื่องการ ควบคุมการปลอยของสีย หรือสิ่งใดๆ ที่มีผลกระทบตอสิ่งแวดลอม • พระราชบัญญัติการสาธารณสุข พ.ศ. 2535

9


เสียง (Noise) • ประกาศกระทรวงมหาดไทย ฉบับที่ 103 พ.ศ.2515 เรื่อง ความ ปลอดภัยในการทํางานเกี่ยวกับสภาวะแวดลอม : เสียง • กฏกระทรวงอุตสาหกรรม ฉบับที่ 2 พ.ศ. 2535 หมวดที่ 4 เรื่อง การควบคุมการปลอยของสีย หรือสิ่งใดๆ ที่มีผลกระทบตอ สิ่งแวดลอม • พระราชบัญญัติสงเสริมและรักษาคุณภาพสิ่งแวดลอม พ.ศ. 2535 หมวด 4 สวนที่ 4 เรื่อง มลพิษทางอากาศและเสียง • ประกาศคณะกรรมการสิ่งแวดลอมแหงชาติ ฉบับที่ 15 พ.ศ. 2540 เรื่อง กําหนดคุณภาพเสียงโดยรอบ (Ambient Noise)

ขอกําหนดอื่น ๆ ที่เกี่ยวของ • ขอกําหนดวิธีปฏิบตั ิดานอุตสาหกรรม – ขอปฏิบัติของการเปนผูผลิตที่ดี (Good Manufacturing Practices, GMP) – ขอตกลงทางการคาของคูคา – ขอตกลงในฉลากเขียว (Green Label)

• ขอตกลงและความยินยอมตางๆ ขององคกร(Agreements) • ขอชี้แนะตางๆ ที่ไมเปนไปตามกฎหมาย (Non regulatory guidelines)

การควบคุมวัตถุอันตราย (Hazardous Substance Control) • พระราชบัญญัติวัตถุอันตราย พ.ศ. 2535 • กฏกระทรวงอุตสาหกรรม ฉบับที่ 1 พ.ศ. 2537 หมวดที่ 4 เรื่อง หนาที่ของผูไดรับอนุญาติ • ประกาศกระทรวงมหาดไทย ฉบับที่ 103 พ.ศ.2515 เรื่อง ความปลอดภัยในการทํางาน เกี่ยวกับสารเคมีอันตราย

วัตถุประสงค & เปาหมาย - Objectives & Targets • Environmental Objectives: จุดหมาย (Goal) ดานสิ่งแวดลอมทุก อยางที่เปนผลมาจากนโยบายสิ่งแวดลอมที่องคกรไดกําหนดขึ้นเอง วาจะตองการใหบรรลุผลและเปนวัตถุประสงคที่วัดไดในทางปฏิบัติ

• Environmental Targets: ขอกําหนดดานผลการปฏิบัติงานที่ได บอกรายละเอียดไวซึ่งวัดไดในทางปฏิบัติ เปนเปาหมายมาจาก วัตถุประสงคดานสิ่งแวดลอมที่นําไปใชไดกับองคกร • ตัวอยาง O & T: – วัตถุประสงค (O) =) ลดของเสีย (ขยะ) ทีเ่ กิดจากวัสดุที่ใชในการผลิต – เปาหมาย (T) =) ลดขยะใหได 15 % ตอป หรือ – เปาหมาย (T) =) ทําการแยกชนิดขยะทีท่ ิ้งใหไดภายในสิน้ ป

10


ขอกําหนดการกําหนด O & T • เปน O & T ที่เกี่ยวของกับแตละหนาที่และระดับภายในองคกร • เปน O & T ที่วัดไดในทางปฏิบัติตามคําจํากัดความของวัตถุประสงค ดานสิ่งแวดลอม • มีการทบทวน O & T ของ องคกร • • • • • •

กฎหมายและขอกําหนดอื่น ๆ ที่เกี่ยวของ ลักษณะปญหาสิ่งแวดลอมทีม่ ีนัยสําคัญ การเงินขององคกร ขอกําหนดตาง ๆ ดานการปฏิบัติการ ขอกําหนดตาง ๆ ดานธุรกิจ มุมมองจากฝายตาง ๆ ที่เกี่ยวของ

• เปน O & T ที่สอดคลองกับนโยบายสิ่งแวดลอม

โครงการจัดการสิ่งแวดลอม Environmental Management Programme • โครงการ เปนกิจกรรมที่มีจุดเริม่ ตน และ มีจดุ สิ้นสุด ของการ นําไปปฏิบัติ ในขณะที่ระบบ เปนสิ่งที่ไมมีจุดสิ้นสุด • องคกร ตองมีหนึ่งหรือมากกวาหนึ่งโครงการ ตองพิจารณา – – – –

วัตถุประสงค & เปาหมายดานสิ่งแวดลอมที่กําหนดไว ผลกระทบตอสิ่งแวดลอมที่มนี ัยสําคัญ ขอบขายของการนําระบบการจัดการสิ่งแวดลอมไปถือปฏิบัติ ขนาดขององคกรและจํานวน

• ผูรับผิดชอบโครงการฯ กําหนดโดยคณะกรรมการดําเนินงานดาน สิ่งแวดลอม

แนวทางในการกําหนด O & T • SMART – Specific มีความเฉพาะเจาะจง - Measurable สามารถวัดได – Agree-to เห็นชอบดวย - Reasonable มีเหตุผล – Time-bound มีขอบเขตของเวลา • วงลอ PDCA -

» Plan การวางแผน » Do การปฏิบัติ » Check การตรวจสอบ » Act การปฏิบัติการแกไข

ตัวอยางโครงการจัดการสิ่งแวดลอม • ชื่อโครงการ * วัตถุประสงค • เปาหมาย * คาใชจาย / งบประมาณ • แผนปฏิบัติการ (Action Plans) บอกกิจกรรมที่จําทําตามลําดับ มีผูรับผิดชอบในแตละกิจกรรม มีระยะเวลา ที่ชัดเจน (วันที่เริ่มตน & วันที่คาดวาจะเสร็จ) • สถานของแตละกิจกรรม (เชน เสร็จตามแผน หรือลาชา) • ชื่อผูที่จัดทํา และ อนุมตั ิโครงการ รวมถึงครัง้ ที่ของการแกไข โครงการ

11


โครงสรางและความรับผิดชอบ • เพื่อใหมั่นใจวามีการนําระบบ EMS ไปปฏิบัติและรักษาไวตาม มาตรฐาน ISO & รายงานผลการปฏิบัติงาน EMS ตอผูบริหาร • ความสําคัญของผูบริหารระดับสูง – Constancy of Purpose – Commitment to Change – Ensuring Capability

• ควรมี คณะกรรมการดําเนินงานดานสิ่งแวดลอม Environmental Steering Committee • ตัวแทนฝายบริหารดานสิ่งแวดลอม - Environmental Management Representative (EMR) • กําหนดบทบาทหนาที่ ความรับผิดชอบทุกหนวยงานในองคกร

การฝกอบรม จิตสํานึก และความสามารถ • การฝกอบรมความรู ความเขาในเกี่ยวกับ EMS & ISO 14001 ใหพนักงาน • การสรางจิตสํานึกดานสิ่งแวดลอม – – – – –

นโยบายสิ่งแวดลอม งานที่รับผิดชอบ การปฏิบัติงาน ผลกระทบตอสิ่งแวดลอมทีม่ ีนัยสําคัญ (โดยเฉพาะงานที่ทําอยู) ประโยชนที่สิ่งแวดลอมจะไดรับจากผลการปฏิบัติงานของบุคลากร บทบาท หนาที่ และความรับผิดชอบของพนักงานในการดําเนินงานตาม EMS ผลดี ผลราย ของการฝาฝนวิธีปฏิบัติที่กําหนดไว

• ควรพัฒนาหลักสูตรฝกอบรมเพื่อสรางจิตสํานึกใหกับบุคลากรในองคกร • ระบบการฝกอบรม – Knowledge ความรู - Awareness Training จิตสํานึก – Competency-based Training ความสามารถ

Environmental Management Representative - EMR • บทบาทของ EMR – ผลักดันระบบการจัดการสิง่ แวดลอม – รายงานผลการปฏิบัติงานของระบบ EMS

• ความรับผิดชอบและอํานาจของ EMR – นําขอกําหนดตางๆ ใน EMS ไปปฏิบัติ คงรักษาไวใหสอดคลองกับมาตรฐาน – รายงานผลการดําเนินงานแกผูบริหารระดับสูง เพื่อทบทวนและเปนพื้นฐานใน การปรับปรุงระบบ EMS

• คุณสมบัติของ EMR – มีความมุงมั่น ทํางานเปนทีม และ มีการสื่อสาร การผลักดัน – การวางแผน & ดําเนินการ ความรูในระบบ การบริหารโครงการ สราง แรงจูงใจ นาเลื่อมใน

การฝกอบรม จิตสํานึก และความสามารถ • หลักสูตรของการฝกอบรม – – – – – –

ระบบการจัดการสิ่งแวดลอม ISO 14001 การอนุรักษพลังงาน ความปลอดภัยในการทํางานกับสารเคมี การควบคุมการปฏิบัติการระบบทําไอรอน กฎหมายสิ่งแวดลอม การจัดการขยะอันตราย

12


การสื่อสาร - Communication • การสื่อสารภายในระหวางระดับและผูมีหนาที่ตาง ๆ ขององคกร – Monitoring – Audits – Management Review

• การสื่อสารภายนอก ผูบริหารระดับสูงหรือตัวแทนสื่อสารกับ บุคคลภายนอก – ขอรองเรียนและคําแนะนําตาง ๆ – ลักษะปญหาสิ่งแวดลอมที่มีนัยสําคัญขององคกร – ระบบ EMS ขององคกร

การควบคุมเอกสาร - Document Control • การควบคุมเอกสารตองทันสมัยเสมอ (Update) – เอกสารควบคุม + เอกสารไมควบคุม

• การทบทวน (Revision) • การอนุมัติเอกสาร (ขั้นอยูกับระดับของเอกสาร) • การแจกจายเอกสารตองเปนระบบ + – การกําหนดรหัสเอกสารขึ้นอยูกับองคกร • X - YY - ZZZ • X =) ระดับของเอกสาร เชน M, P, WI • YY =) หนวยงาน เชน PD, QA, EN, MK • ZZZ =) Running Number 001 - 999

เอกสารของระบบการจัดการสิ่งแวดลอม • • • •

Recorded Information คูมือระบบการจัดการสิ่งแวดลอม (Manual, M) วิธีปฏิบัติ (Procedure, P) ขั้นตอนการปฏิบัติการ (Work Instructions, WIs) คูมือ

ระดับที่ 1

วิธีปฏิบัติ + WIs

ระดับที่ 2

เอกสารกํากับการทํางาน บันทึก

ระดับที่ 3 ระดับที่ 4

การควบคุมการปฏิบัติการ • การปฏิบัติการ - Operation – การปฏิบัติตามหนาที่ ของหนวยงานตาง ๆ ที่เกี่ยวเนื่องกับลักษณะ ปญหาสิ่งแวดลอมที่มีนัยสําคัญ เชน การผลิต การจัดซื้อ การ ขนสง การบํารุงรักษา การวิจัยและพัฒนา

• กิจกรรม - Activities (ที่เกี่ยวเนื่องกับลักษณะปญหาสิ่งแวดลอม) – กิจกรรมที่เปนการปองกันมลพิษและการอนุรักษพลังงาน – กิจกรรมที่เปนการจัดการประจําวัน – กิจกรรมที่เปนการบริหารเชิงกลยุทธเพื่อรองรับและสนองตอ ขอกําหนดของมาตรฐาน

• กิจกรรมตางๆ ตองมี ขั้นตอนการปฎิบัติงาน Work Instruction

13


การเตรียมพรอมและตอบสนองในภาวะฉุกเฉิน • ภาวะฉุกเฉิน Emergency – ตองบงชี้อุบัติเหตุ + ภาวะฉุกเฉิน (ใช RMEA, Failure Mode & Effects Analysis)

– เกิดจากความบกพรอง เชน การหก อุบัตเิ หตุ การบาดเจ็บ ไฟ ไหม การขัดของ – เกิดจากธรรมชาติ เชน แผนดินไหว น้ําทวม ไฟไหม

• การตอบสนองภาวะฉุกเฉิน – คณะกรรมการตอบสนองภาวะฉุกเฉิน (เจาหนาที่ความ ปลอดภัยขององคกร, จป.) – มีขั้นตอนในการเตรียมความพรอมและตอบสนองภาวะฉุกเฉิน

ขอบกพรองและการปฏิบัติการแกไขและปองกัน • ขอบกพรอง Non-Conformance – Major Non-Conformance – Minor Non-Conformance

• แหลงที่มาของขอบกพรอง – – – – – –

การตรวจติดตาม การสื่อสาร การทบทวนของฝายบริหาร การเฝาติดตามและการตรวจวัด การรองเรียนของบุคคลภายนอก ขอบกพรองที่เกิดขึ้นซ้ํา ๆ

การเฝาติดตามและการตรวจวัด • ติดตาม และ ตรวจวัดการดําเนินงานใหเปนจริง – เปรียบเทียบวัตถุประสงค & เปาหมายดานสิ่งแวดลอม – ประเมินผลการปฏิบัติงานตามกฎหมายสิ่งแวดลอม – นําผลของการเฝาติดตามและการตรวจวัด ไปปรับปรุงแกไข

• การกําหนดแผนการเฝาติดตามและการตรวจวัด – – – –

ตรวจวัดจากเอกสาร & จากการปฏิบัติงานจริง จากการสัมภาษณ จากบันทึกของเอกสาร EMS จากการทบทวนผลการดําเนินงาน EMS

ขอบกพรองและการปฏิบัติการแกไขและปองกัน • วิธีปฏิบัติสําหรับการปฏิบัติการแกไขและปองกัน – ใชวงลอ PDCA จัดการกับขอบกพรองที่ตรวจพบ – ออก CAR - Corrective Action Record ใหกับหนวยงานที่ทํางาน แลวเกิดขอผิดพลาดจากขอปฏิบัติ / ขอกําหนด – ปฏิบัติการแกไขและปองกันไมใหเกิดขึ้นอีก – บันทึกผลการปฏิบัติการแกไข

• CAR -) – จากการตรวจติดตาม + จากการพบเห็นโดย EMR & คณะกรรมการ สิ่งแวดลอม – ออกแบบฟอรม CAR (สืบหาสาเหตุ / ตนเหตุของปญหา)

14


บันทึก - Record • บันทึกทุกกิจกรรมที่ทําเกี่ยวกับระบบ EMS ในระบบเอกสาร – – – – – – – – –

ขาวสารตาง ๆ ที่เกี่ยวกับ EMS ในองคกร การทบทวน O & T โครงการการจัดการสิ่งแวดลอม รายงานการปฏบัติงานของ EMR บันทึกการฝกอบรม บันทึกการสื่อสารภายใน + ภายนอกองคกร หลักฐานการเฝาติดตามและการตรวจวัด บันทึกขอบกพรอง CAR และบันทึกผลการเปลี่ยนแปลง ผลการทบทวนของฝายบริหาร

การตรวจติดตามระบบ EMS • การตรวจประเมิน Assessment – การประเมินเพื่อการรับรองกิจกรรมหรือการรับรองระบบที่ออกแบบ เพื่อใหเปนไปตามเกณฑที่กําหนดไว

• การประเมิน Audit – การตรวจพิสูจนเพื่อหาคาการเปนไปตามเกณฑที่กําหนด

• การตรวจติดตามผล Surveilance – กิจกรรมการตรวจติดตามอยางเปน ระยะ ๆ เพื่อใหมั่นใจวาการทํางาน เปนไปตามระบบ

• การตรวจประเมินใหม Reassessment – การตรวจประเมินอีกครัง้ หลังจากครบวงรอบการตรวจประเมิน

การทบทวนของฝายบริหาร • สรุปผลการดําเนินงานดาน EMS ของ EMR ใหกับผูบริหาร ระดับสูงขององคกร • สรุปผล – – – – –

การทบทวนวัตถุประสงคและเปาหมาย การทบทวนผลการดําเนินงานดาน EMS การตรวจติดตาม ขอบกพรองจากการติดตาม ประเมินความเหมาะสม ความเพียงพอและประสิทธิผลของระบบ EMS

• นําผลของการทบทวนของฝายบริหารไปปรับปรุงระบบ EMS • มุงมั่นไปสูการพัฒนาอยางตอเนื่อง - Continual Improvement

15

Introductioniso14000  

Envi Economics Envi Toxicology Envi Pollution –ISO 14001 –ISO 14004 –ISO 14010-12 1 •ISO 14000Series •ISO 9000 Series –ISO 9001 –ISO 9002 –I...

Read more
Read more
Similar to
Popular now
Just for you