Page 1

การพัฒนาคุณภาพการศึกษา ความหมายของคุณภาพ คุณภาพ เปนคําที่มีพื้นฐานมาจากภาคธุรกิจ อุตสาหกรรม ในชวงแรก ๆ นักวิชาการ ไดใหความหมายของคุณภาพวา เปนความตรงตามขอกําหนด หรือการที่สินคาหรือผลผลิตเหมาะสม สําหรับการใชงาน ซึ่งนักวิชาการในระยะหลังก็ยังใหความหมายในลักษณะนี้ สมศักดิ์ ดลประสิทธิ์ (2542 : 6) สรุปไววา คุณภาพ หมายถึง ระดับมาตรฐาน ของผลงานตามการรับรูของผูใชบริการและคาดหวังไว และมีคุณสมบัติเปนไปตามขอกําหนด เหมาะกับการนําไปใชประโยชนและถูกตองตามวัตถุประสงค ธนะกูล ชอนแกว (2546 : 9) กลาววาความหมายของ “คุณภาพ” ของนักวิชาการ ทั้งหลายสวนมากใหความสําคัญกับคุณลักษณะของสินคาหรือบริการ หรือสิ่งของที่มีมาตรฐานและ ตอบสนองความตองการของลูกคา หรือผูใชบริการ บูริลลและเลดอลเตอร (Burill and Ledolter. 1999 : 131 - 132) ไดใหความหมาย คุณภาพวา หมายถึง การบรรลุตามขอกําหนดของสินคาหรือการบริการ ซึ่งตองเกิดจากการตัดสินวา สินคาหรือบริการนั้นผานหรือไมผานตามขอกําหนด แตก็ยังใหความสําคัญกับความตองการและ ความพึงพอใจของลูกคาดวย จูแรน และ กรีนา (Juran and Gryna .1993 : 7) กลาววา คุณภาพตองพิจารณาถึงความ พึงพอใจของลูกคา ซึ่งเปนความหมายเฉพาะที่มีนักวิชาการหลายคนระบุไว โกเอทช และดาวิส (Goetsch and Davis. 1994 : 4) ใหความหมายวา คุณภาพเปนภาวะ ที่มีการเคลื่อนไหวเปลี่ยนแปลง ซึ่งมีความเกี่ยวของกับการผลิต การบริการ บุคคล กระบวนการ และสิ่งแวดลอม สิ่งเหลานี้จะตองเปนไปตามความคาดหวังหรือเกินความคาดหวัง จากที่กลาวขางตน สรุปไดวา คุณภาพ หมายถึง คุณลักษณะของสินคา หรือบริการที่ ตองตรงตามขอกําหนด เหมาะสมและคุมคากับการใชและตองเปนสิ่งที่สรางความพึงพอใจและตรง กับความตองการของลูกคา โดยมีกระบวนการผลิตที่ไดมาตรฐานและสามารถผลิตสินคาหรือบริการ ไดตรงตามความคาดหวังของลูกคา ความหมายของการพัฒนาคุณภาพการศึกษา คุณภาพของการศึกษาเปนสิ่งที่พึงปรารถนาของทุกประเทศ เพราะคุณภาพของการศึกษา จะนําไปสูคุณภาพดานเศรษฐกิจและคุณภาพของประชาชนของประเทศ ปจจุบันการพัฒนาคุณภาพ การศึกษาจําเปนอยางยิ่งที่จะตองบริหารจัดการศึกษาในเชิงคุณภาพ โดยมีการประกันคุณภาพศึกษา เปนกลไกสําคัญที่เสริมและผลักดันใหกระบวนการทํางานในทุกระดับ และบุคลากรที่เกี่ยวของดําเนิน


ไปอยางสอดรับกันเปนระบบ มุงหนาไปในทิศทางที่ไดรับรวมกําหนดไวเพื่อบรรลุเปาหมายของการ ปฏิรูปการศึกษาอยางมีประสิทธิภาพ โดยอาศัยหลักการและวิธีการบริหารและการจัดการคุณภาพ (Quality Management) สมัยใหมที่เนนการสรางความมั่นใจใหกับทุกฝายที่เกี่ยวของวาผูเรียนจะไดรับ การศึกษาที่มีคุณภาพตามมาตรฐานที่กําหนดไวการบริหารคุณภาพทั้งองคกรเปนแนวคิดที่จะสราง คุณภาพใหเกิดขึ้นกับองคกร โดยสมาชิกทุกระดับมีสวนรวมในการพัฒนางานของตนใหเปนการ ทํางานที่มีคุณภาพอยางยั่งยืน สมาน อัศวภูมิ. (2542 : 1–2 ) ไดสรุป ความหมายของคุณภาพการศึกษาไว ดังนี้ 1. คุณภาพในเชิงปทัสถานของสังคม (Quality as a normative) หมายถึง การประมวล ความรับผิดชอบของสังคมเกี่ยวกับคุณภาพที่ตองการ โดยคํานึงถึงคุณภาพของนักเรียนเปนหลัก ซึ่ง ประกอบดวย ผลการเรียน ความประพฤติและผลการสอบเขาศึกษาตอในระดับสูงขึ้น 2. คุณภาพในเชิงวัตถุประสงค (Quality as an objective) หมายถึง คุณภาพทีใ่ ช คุณลักษณะของนักเรียนตามที่กําหนดไวในวัตถุประสงคของหลักสูตรเปนเกณฑ โดยเฉพาะอยางยิ่ง ตามแนวความคิดของ Benjamin S. Bloom ที่แบงออกไดเปน 3 ดาน คือ ความรูความเขาใจ ทักษะ และเจตคติ 3. คุณภาพในเชิงกระบวนการ (Quality as a process) หมายถึง การพิจารณาคุณภาพ โดยยึดระบบการดําเนินการทุกสวนเปนสําคัญ มีการจัดทํามาตรฐานคุณภาพขึน้ มาใชสําหรับพัฒนา คุณภาพในโรงเรียนโดยคํานึงถึงการพัฒนาใหเหมาะกับสภาพของตนเอง มีการประเมินตนเองเปน ระยะมีการปรับปรุงคุณภาพการดําเนินงานอยางตอเนื่อง ซึ่งจะกอใหเกิดความภาคภูมิใจในผลงาน ของตนเองและประสบความสําเร็จในที่สดุ กรมวิชาการ (2538 : 2-3) ใหความหมายของคุณภาพการศึกษา คือ การที่ผูเรียนเกิด คุณลักษณะตาง ๆ ครบถวนตามความคาดหวังของหลักสูตรอันเปนผลมาจากการที่หนวยงานและ บุคคลทุกระดับทุกฝาย ทั้งจากสวนกลางและสวนทองถิ่นรวมกับชุมชนจัดการศึกษาที่มีประสิทธิภาพ เข็มทอง ศิริแสงเลิศ (2540 : 29-30) สรุปไววา คุณภาพการศึกษา หมายถึง คุณลักษณะ ของการจัดการศึกษาที่บรรลุเปาหมายไว 3 ดาน คือ 1. คุณภาพตามมาตรฐานการศึกษา ไดแก คุณลักษณะที่พึงประสงคของนักเรียนอันเกิด จากกระบวนการเรียนการสอนตามที่กําหนดไวในหลักสูตร 2. คุณภาพตามความมุงหมายของผูใหบริการ ไดแก ประสิทธิภาพของกระบวนการ และการลงทุน 3. คุณภาพตามความตองการของผูใชบริการ ไดแก ความพึงพอใจของผูใชบริการ ที่ประกอบดวย นักเรียน ผูปกครอง ผูจางงานและสังคม สํานักงานทดสอบทางการศึกษา (2541 : 15) กลาววา คุณภาพการศึกษา หมายถึง


การที่ผูเรียนเกิดคุณลักษณะตาง ๆ ครบถวนตามความคาดหวังของหลักสูตร อันเปนผลจากการที่ หนวยงานทุกระดับ ทั้งสวนกลางและทองถิ่นรวมกับชุมชนจัดการศึกษาที่มีประสิทธิภาพ หนวยศึกษานิเทศก กรมสามัญศึกษา เขตการศึกษา 5 (2544 : 3-4) กลาววา คุณภาพ การศึกษา คือ คุณสมบัติ คุณลักษณะ สภาพที่พึงประสงคของผูเรียนและกระบวนการจัดการศึกษา ของสถานศึกษา ซึ่งแสดงถึงความสามารถในการตอบสนองความตองการและความจําเปนสําหรับ ผูเรียนตลอดจนสังคมในปจจุบันและอนาคตโดยไดมาตรฐานตามที่กําหนด การบริหารสถานศึกษา ตองมุงเนนคุณภาพผูเรียนเปนสําคัญ โดยบุคลากรทุกคนทุกฝายมีสว นรวมอยางจริงจัง เพื่อมุงพัฒนา คนในระยะยาวดวยการสรางคุณคาใหกับผูเรียน ผูปกครอง บุคลากร ชุมชน ตลอดจนสถาบันและ สังคมโดยสวนรวม กรมสามัญศึกษา (2542 : 8 : 11) ใหความหมายของคุณภาพการศึกษาไววา หมายถึง คุณสมบัติ คุณลักษณะ สภาพที่พึงประสงคของผูเรียนและกระบวนการจัดการศึกษาของสถานศึกษา ซึ่งแสดงถึงความสามารถในการตอบสนองความตองการและความจําเปนสําหรับผูเรียนและสังคมใน ปจจุบันและอนาคต โดยไดมาตรฐานตามที่กําหนด สมศักดิ์ ดลประสิทธิ์ (2542 : 8) ใหความหมายคุณภาพการศึกษา หมายถึง การจัดการ ศึกษาใหตรงตามความมุงหมายของผูใชบริการ ตรงตามมาตรฐานการศึกษาและสอดคลองกับความ ตองการของผูรับบริการ โดยใชกระบวนการการบริหารการศึกษาที่มีคุณภาพเปนการจัดการศึกษาให ผูเรียนไดรับการพัฒนาจนเกิดคุณลักษณะตรงตามมาตรฐานการศึกษาและสอดคลองกับความตองการ ของผูรับบริการ สมศักดิ์ สินธุระเวชญ (2542 : 45) กลาววา คุณภาพการศึกษา คือ การทําใหผูปกครอง ชุมชน สังคม พึงพอใจ (ประทับใจหรือมั่นใจ) ในคุณภาพของผลผลิต (นักเรียนมีคุณภาพตาม มาตรฐานที่กําหนด) คําวา “คุณภาพ” จึงเปนคําที่ทุกคนตองการ ทุกคนอยากเห็นผูจบการศึกษาเปน คนที่สมบูรณ มีสมดุลทั้งดานจิตใจ รางกาย ปญญาและสังคม หลักสูตรการศึกษาขั้นพื้นฐานมีความ คาดหวังอยากจะเห็นคุณภาพเกิดขึ้นในทุก ๆ เรื่อง สงัด ปานแสงทินกร (2546 : 31) สรุปวา คุณภาพการศึกษาเปนผลจากการจัดการศึกษา ที่มีการทํางานที่เปนระบบ มีจุดมุงหมาย วัตถุประสงคชัดเจน มีการวางแผนและดําเนินงานตามแผน เพื่อทําใหผูเ รียนซึ่ งเป นผลผลิต เกิดการพัฒนาทั้งทางรางกาย สติปญญาและจิตใจที่มีคุณธรรม จริยธรรมบรรลุตามเปาหมายที่กําหนด อีกทั้งเปนที่ยอมรับของประชาชนและชุมชน โดยมีผูบริหาร ครู นักเรียน บุคคลอื่น ๆ ที่เกี่ยวของ วัสดุอุปกรณ รวมถึงสภาพแวดลอมอื่น ๆ เปนสวนสําคัญที่ ทําใหการศึกษามีคุณภาพ ธนะกูล ชอนแกว (2546 : 19) ไดใหความหมายคุณภาพการศึกษา หมายถึง คุณลักษณะ


ของการจัดการศึกษาที่เปนไปตามมาตรฐานของหลักสูตรซึ่งกอใหเกิดประสิทธิภาพ โดยพิจารณาจาก ตัวบงชี้วัดผลการปฏิบัติงานวามีความสอดคลองกับที่กําหนดไวอยางดีเพียงใด ทั้งนี้ตองกอใหเกิด ความพึงพอใจแกผูมีสวนไดสวนเสียหรือผูรับบริการอันไดแกนักเรียน ผูปกครอง และชุมชน อีกทั้ง ยังเปนการตอบสนองความตองการของสังคมที่ตองการผูสําเร็จการศึกษาที่มีความรูความสามารถ ณรงค ณ ลําพูน และ เพ็ชรี รูปวิเชตร (2546 : 32) สรุปความหมายของ การบริหาร คุณภาพวาเปนระบบการบริหารจัดการที่เกิดจากจิตสํานึกของบุคลากรในองคกรที่มุงมั่นจะผลิตสินคา และเสนอบริการแกลูกคา หรือผูมาใชบริการใหไดรับความพึงพอใจมากที่สุดและผลงานหรือสินคา บริการนั้นไดมาตรฐานครบถวน ถูกตอง สมศักดิ์ มินศรี (2549 : 42) สรุปวา “ คุณภาพการศึกษา” นาจะหมายถึง ประสิทธิภาพ และประสิทธิผลของกระบวนการบริหารและจัดการศึกษา ที่บรรลุเปาหมายตามมาตรฐานการศึกษา ที่ผูมีสวนเกี่ยวของกับการจัดการศึกษาทุกคนมีสวนรวมในการกําหนดขึ้น และนักเรียน ผูปกครอง ชุมชนและสังคม มีความพึงพอใจในคุณภาพของผลผลิต คือคุณลักษณะของนักเรียนที่พึงประสงค นั่นเอง แซลลิส (Sallis. 1993 : 28) การศึกษา คือ กระบวนการพัฒนาคนใหมีความเจริญ งอกงาม โดยการถายทอดความรู การฝก การอบรม รวมถึงการสืบสานทางวัฒนธรรม ซึ่ง Gray ไดแสดงทัศนะวา “มนุษยมีความหลากหลาย และเขามาสูระบบการศึกษาพรอมกับความแตกตางใน ประสบการณ อารมณและทัศนะ ดังนั้น การพิจารณาวานักเรียนเปนเสมือนสินคาอาจจะทําใหเกิด การละเลยตอความสลับซับซอนของกระบวนการเรียนรูและความเปนปจเจกชนของบุคคลไป” เอลลิส (Ellis. 1993 : 4) ใหความหมายวา คุณภาพการศึกษา คือ ความเหมาะสมที่จัดขึ้น เพื่อใหผูเรียนบรรลุจุดมุงหมายของการเรียนรูตามที่กําหนดไว ดังนั้น การพิจารณาคุณภาพการศึกษา จึงจําเปนตองดูจากผลการปฏิบัติงานหรือตัวบงชี้การปฏิบัติงาน (Performance indicators) วอทเมาก (Whatmough. 1994 : 94-95) ยังไดระบุไววา คุณภาพการศึกษาเปนการรวม คุณภาพจากทัศนะของบุคคล 2 ฝาย คือ 1. คุณภาพตามทัศนะของผูร ับบริการ 2. คุณภาพตามทัศนะของนักการศึกษา คุณ ภาพตามทั ศนะของผูรับบริก าร เป นการใหความสํ าคัญของผู รับบริ การตรงตาม แนวคิดเชิงคุณภาพ สวนคุณภาพตามทัศนะของนักการศึกษา ไดใหความสําคัญแกหลักการและ วัตถุประสงคของการจัดการศึกษา ซึ่งโรงเรียนตองใหความสนใจตอคุณภาพทั้ง 2 ฝายนี้ เนื่องจาก นักเรียน คือ ผูรับบริการที่สําคัญและเปนแหลงขอมูลที่ดีที่สุดในการสอบถามเกี่ยวกับสิ่งที่ควรจะ เปนในการจัดประสบการณใหแกนักเรียน อยางไรก็ดี การรับฟงความคิดเห็นของนักเรียนนั้นมิได หมายถึง การยอมรับขอคิดเห็นทั้งหมดโดยไมมีเงื่อนไข แตหมายถึงการที่นักการศึกษาทบทวน


กิจกรรมตาง ๆ ของโรงเรียนโดยใชทัศนะของนักเรียนเปนศูนยกลางและตัดสินใจวาจะตอบสนอง หรือปฏิเสธขอคิดเห็นเหลานั้น พารสัน (Parsons. 1994 : 9) เห็นวาคุณภาพการศึกษามี 3 ดาน คือ 1. คุณภาพของผูรับบริการ หมายถึง สิ่งที่ผูรับบริการตองการจากการศึกษา 2. คุณภาพในดานของนักวิชาการ หมายถึง การบริการทางการศึกษานั้นเปนไปตามที่ นักวิชาการศึกษากําหนด ทั้งยังมีการใชเทคนิคและขั้นตอนที่เชื่อวาจะทําใหเกิดผลตามที่ผูรับบริการ ตองการได 3. คุณภาพในดานการจัดการ หมายถึง การใชทรัพยากรที่มีอยูอยางจํากัดไดอยางมี ประสิทธิภาพกอใหเกิดผลผลิตและเปนไปตามแนวทางทีผ่ ูบริหารการศึกษากําหนด จากที่กลาวขางตน สรุปไดวา คุณภาพการศึกษา หมายถึงคุณสมบัติ คุณลักษณะที่พึง ประสงคของผูเรียนที่เกิดจากการบริหารจัดการของผูบริหารสถานศึกษา การจัดการเรียนการสอน ของครู การมีสวนรวมของนักเรียน ผูปกครอง เพื่อใหผูเรียนบรรลุจุดมุงหมายตามที่กําหนดไว และ ผูมีสวนเกี่ยวของเกิดความพึงพอใจ

การพัฒนาคุณภาพการศึกษา  

ความหมาย การพัฒนาคุณภาพตามนิยามของผู้ทรงคุณวุฒิ และที่เกี่ยวข้อง

Read more
Read more
Similar to
Popular now
Just for you