Page 1

Creatief boekhouden Zo werkt het Winstmanipulatie. Corporate abuse. Creative accounting. Proletarisch boekhouden. Kortom: creatief boekhouden... In dit praktische boekje vind je de opmerkelijkste cases. Niet altijd even effectief, maar zeker creatief. Dit boekje is een initiatief van Kop of Munt. Geen creatieve boekhouder. Maar wel: een boekhouder voor creatieve bedrijven. Of zoals we het zelf mooi zeggen: ‘Kop of Munt is JHVSHFLDOLVHHUGLQÀQDQFLsOHGLHQVWYHUOHQLQJYRRUFUHDWLHYH bedrijven.’ En dat betekent dat we ook oplossingen zoeken die verder gaan. Zoals het begeleiden van ondernemers bij het realiseren van groei. Of het opstellen van overeenkomsten in begrijpbare taal.

Creatief boekhouden Zo werkt het

Meer weten? Bel Pieter Vos of Kees Leijs, 020-5287330 of kijk op www.kopofmunt.com Kop of Munt Keizersgracht 316 1016 EZ Amsterdam info@kopofmunt.com


Hollywood accounting, creatief boekhouden met een vleugje glamour! Hollywood accounting komt, zoals de naam al doet vermoeden, voort uit de entertainmentindustrie. Inderdaad, de oorsprong ligt in... Hollywood. Door Hollywood accounting worden schrijvers van wie ERHNHQYHUĂ€OPGZRUGHQEHQDGHHOG+HWSULQFLSHNRPWKLHU RSQHHUYHUODDJGHJHUDSSRUWHHUGHZLQVWRSHHQĂ€OP Zodat mensen die een deel van de opbrengst krijgen achter het net vissen. Welkom in Hollywood! Zo zou bijvoorbeeld Winston Groom, schrijver van Forrest Gump, voor een deel uitbetaald worden in een deel van de winst. Dankzij de wondere wereld van Hollywood DFFRXQWLQJHFKWHUZDVKHWFRPPHUFLsOHVXFFHVYDQGHĂ€OP ‘geconverteerd in een netto verlies’. Hij ontving niets. $QGHUYRRUEHHOGGHĂ€OP0\%LJ)DW*UHHN:HGGLQJ Een kaskraker zou je denken. Was het ook. Toch daagde de cast de studio voor het gerecht en eisten ze hun deel van GHZLQVW'HVWXGLREHZHHUGHGDWGHĂ€OPPLOMRHQGROODU verlies had. Een mooi staaltje Hollywood accounting. =RGRHQ]HGDWGXVLQ$PHULND0LVVFKLHQPDDUJRHGRRN dat er nog zo weinig Nederlandse acteurs en auteurs zijn doorgebroken in de States...


Spookbedrijven & ploffirma’s %HOJHQ]LMQJHZRRQHHQFUHDWLHYHUYRONMHGDQZLM+ROODQGHUV Wie op internet zoekt naar ‘creatief boekhouden’, komt dan ook opvallend vaak terecht op url’s die eindigen op ‘.be’... %LMYRRUEHHOGHHQEHRYHUKHW%HOJLVFK$PHULNDDQVH/HUQRXW & Hauspie, een zogeheten spraaktechnologiebedrijf. 5RQGGHHG/ +YUROLMNPHHPHWKHWRSSRPSHQYDQ de internetbubbel. Immers, in de Nieuwe Economie van het LQWHUQHWJLQJKHWQLHWRPZLQVW(HQPD[LPDOHEXUQUDWHZDV het adagium! 2SKHWKRRJWHSXQWKDG/ +ZHUNQHPHUVHQNDQWRUHQ LQUXLPODQGHQ7RWGDWXLWNZDPGDWKHWEHGULMIHHQVRRUW VSRRNEHGULMIZDVLQRQYHUYDOVW9ODDPVRRNZHO¶SORIÀUPD· genoemd. Een niet bijzonder creatieve, maar wel effectieve YRUPYDQFUHDWLHIERHNKRXGHQ'H/ +DDQSDN¶ZHUNHQ· met postbussen, die meehelpen om de omzet te verhogen. Wat bleek? De opmerkelijk hoge omzet in ‘postbus’ Korea EHVWRQGKHOHPDDOXLWWUDQVDFWLHVPHWÀFWLHYHDIQHPHUV RSJHULFKWGRRU/ +]HOI+RQGHUGPLOMRHQGROODUQHSRP]HW Zo ook in Singapore. En meer van dat fraais. Kortom: met UHFKWHHQ¶SORIÀUPD·*HYROJGHEHXUVZDDUGH]DNWHPHW een slordige tien miljard euro tot nul. En de creatieve heren /HUQRXWHQ+DXVSLHPDDNWHQNHQQLVPHWKHW¶FDFKRW·


Creatief boekhouden, les 1... Gewoon je eigen klanten verzinnen +HW'HHQVHEHXUVJHQRWHHUGH,7EHGULMI,7)DFWRU\JURHLGH de afgelopen jaren tot ongekende hoogte. Het werd eind YRRUGHWZHHGHNHHURSULMXLWJHURHSHQWRWKHWPHHVW veelbelovende bedrijf van het jaar. Aan het hoofd een à DPER\DQWHGLUHFWHXU6WHLQ%DJJHU'H]HJHYLHUGH]DNHQPDQ HQÀWQHVVYHUVODDIGHKLHOG]LFKJUDDJRSWHPLGGHQYDQ 5LYD¡VHQ0DVHUDWL¡V 7RWGDWEOHHNGDW6WHLQ%DJJHUHUHHQELM]RQGHUFUHDWLHYH boekhouding en nog creatievere manier van zakendoen op na hield. 'HFUHDWLYHDFFRXQWLQJVWUDWHJLHYDQ%DJJHUKLMYHU]RQ een groot deel van zijn klanten. Wat had hij nog meer op ]¡QFUHDWLHYHERHNKRXGNHUIVWRN"6QRGHOHDVHDIVSUDNHQ HQYHUGHURXGHUZHWVEHZH]HQHIIHFWLHIYHUYDOVWH handtekeningen. Hiermee wist hij grote sommen geld van banken en investeerders af te troggelen. Vaak niet de PLQVWHQ=ROHHQGHHHQ'HHQVHEDQNPLOMRHQHXUR DDQ%DJJHU=RQGHURRNPDDUppQYUDDJWHVWHOOHQ 2YHULJHQVZDV%DJJHUQLHWDOOHHQPHWERHNKRXGHQFUHDWLHI =REOHHNKLMKHOHPDDOJHHQ0%$HQ3K'EHKDDOGWHKHEEHQ aan de Technische Universiteit van San Francisco...


Koninklijk boekhouden Een tijdje geleden werd bekend dat het salaris van NURRQSULQV&KDUOHVLQHOIMDDUWLMGPHWPDDUOLHIVWZDV gestegen. Terwijl een Engelse prins nauwelijks belasting hoeft te betalen. Kortom: ‘royal creative accounting’ in optima forma! Charles ontvangt zijn royale inkomen van het hertogdom &RUQZDOOGDWKLMRS]¡Qe cadeau kreeg van z’n queen mother. Z’n hertogdom is uitgegroeid tot een zakenimperium, PHWHHQWRWDOHZDDUGHYDQPLOMRHQSRQG Charles verdient enorm veel geld aan de planten die hij verkoopt via de kwekerij van z’n hertogdom. Er groeien ook nog vele bomen op z’n landgoederen. Deze bomen waren onderwerp van een opmerkelijke transactie. Volgens de wet mag Charles niets uit de boedel van het hertogdom verkopen. Toch wist hij met een knap staaltje boekhouden de bomen op het betreffende stuk grond op te eisen als zijn eigendom. Vervolgens verkocht hij ze voor een slordige PLOMRHQSRQGWHUXJDDQKHWKHUWRJGRP9ROJHQVHHQ voormalig paleismedewerker moet Charles nou eenmaal altijd op zoek naar extra inkomsten. Hij heeft namelijk nogal wat vaste lasten: pololessen voor z’n zoons, legio geldverslindende hobby’s en juwelen voor Camilla.


Bonnetjes blues $OVFUHDWLHIEHGULMIEHQMHQRXHHQPDDOFUHDWLHI/DQJH werkdagen, lange haren, een fotomodel bij de receptie, ruimschoots whisky & wiet in de kantoorla en een lekker JHVW\OHGVORUGLJVODVKFDVXDOORIWNDQWRRU 0DDUDOVGHEHODVWLQJGLHQVWRSGHNRIĂ€HNRPWNDQKHWJHHQ kwaad om in ieder geval niet een ‘creatieve’ of slordige boekhouding te hebben. Zo werd er bij een hoofdstedelijk reclamebureau een tijdje geleden een steekproef gedaan. De belastinginspecteur wilde een aantal willekeurig geselecteerde posten FRQWUROHUHQ:DWEOHHN"%LMGHSHUVRQHHOVGHFODUDWLHV RQWEUDNHHQERQQHWMHYDQ½ Doordat de steekproef statistisch werd vermenigvuldigd, leidde het ontbreken van dit bonnetje ertoe dat de LQVSHFWHXU½DDQORRQEHODVWLQJZLOGHQDKHIIHQ ,QZHUNHOLMNKHLGZDVHUVOHFKWVYRRU½DDQ personeelsdeclaraties uitbetaald, maar dat maakt bij een steekproef helemaal niets uit. Een nogal duur foutje dus. Gelukkig is het betreffende bonnetje op miraculeuze wijze boven water gekomen en is de correctie van tafel geveegd. Hoe dan ook: bonnetjes bewaren! Niet heel creatief, maar wel voordelig.


Creative accounting? Witwassen! Sommigen noemen het ‘earnings management’. Anderen ‘income smoothing’. Weer anderen ‘cosmetic accounting’. ¶%LJEDWKDFFRXQWLQJ·(Q]R]LMQHUQRJYHHODQGHUHFKLTXH DDQGXLGLQJHQ0DDUPHHVWDOJDDWKHWGDQJHZRRQRUGLQDLU om ‘creative accounting’. In normaal Nederlands: creatief boekhouden. En dat betekent soms een behoorlijk grijs gebied... ehm: witwassen! Dit is creatief boekhouden in z’n zuiverste vorm. Een voorbeeld. Witwassen met een ‘exotische’ lening. (HQOLHYHUQLHWQDGHUWHQRHPHQSHUVRRQ RIV\QGLFDDW  heeft activiteiten in een nette handelsonderneming. En daarnaast uiteraard ook wat lucratieve bijverdiensten met bijvoorbeeld drugs. De inkomsten daarvan worden in KHWEDQFDLUHFLUFXLWJHEUDFKW/LHIVWLQHHQODQGPHWPLQGHU ZHWHQUHJHOJHYLQJRSKHWJHELHGYDQZLWZDVVHQ %LMYRRUEHHOGGRRUKHWRYHUERHNHQYDQJHOGQDDUHHQ =XLG$PHULNDDQVHLQYHVWHULQJVPDDWVFKDSSLM'LHOHHQWKHW geld aan de handelsonderneming. En voilà: het geld heeft zo een ogenschijnlijk legale herkomst gekregen. Deze RQGHUQHPLQJNDQHUQXOHJDOHDFWLYLWHLWHQPHHÀQDQFLHUHQ %LMYRRUEHHOGHHQUHVWDXUDQWLQ5RWWHUGDP(HQNLFNERNVJDOD organiseren. Of een modeboetiekje openen voor Svetlana.


Hoe grijzer de boekhouding...

hoe zwarter het geld!


Creatief boekhouden in de 15e eeuw Ook in vroegere tijden werd er creatief boekgehouden. 0DDUGDQKHHODQGHUV:HJDDQWHUXJQDDUKHWMDDU Alles ging met de hand, telraam en ganzenveer. Dus de werkdagen waren soms lang en saai voor boekhouders, die indertijd overigens ‘klerken’ werden genoemd. En wat GHHGMHGDQDOVÂśNOHUN¡LQGH0LGGHOHHXZHQRPMHYHUYHOLQJ een beetje te verdrijven? Creatief boekhouden! 0DDUGDQKHHOOHWWHUOLMN1LNVĂ€VFDOHFRQVWUXFWLHVYLD de Kaaiman Eilanden. Nee, echte creativiteit. Eerlijke creativiteit... Tekenen! Gewoon, op de debiteuren en crediteuren. Zoals op de afbeelding op deze pagina, een tekening van een onbekende klerk. Het betreft een UHNHQLQJYDQHQH%DUWRPHXV3DUWDQW0RFKWXKHWH[DFW ZLOOHQZHWHQRYHUGHSHULRGHRNWREHUWRW RNWREHU'HRQEHNHQGHFUHDWLHYHERHNKRXGHUVODVK klerk heeft kunstig op deze rekening zitten tekenen. %HVWFUHDWLHIJHWHNHQGWURXZHQV De rekening is ingediend bij de rekenkamer van de graaf om gecontroleerd te worden. In de geschiedenisboeken is verder niet te vinden wat de reactie was van de graaf. En of hij het een mooie tekening vond...


Hond van de zaak Over reclamebureaus wordt altijd gezegd dat ze zo creatief ]LMQDOVKXQODDWVWHZHUN0DDUVRPV]LMQ]HRRNFUHDWLHILQ de boekhouding. Zo was er een reclamebureau met een hond, genaamd Flip. Gewoon, de hond van de twee partners van het bureau. Ging elke dag gezellig mee. Niks bijzonders, komt vaker voor in ‘the creative industry’. Echter... Flip was onderdeel van de bedrijfsvoering. Alles voor Flip werd geboekt als kosten voor de zaak. Van blikjes %RQ]RWRWLQHQWLQJHQSHQVGRJZDONHURQWZRUPLQJVWDEOHWWHQ en een designdrinkbak... Kortom: een hond van de zaak! Zelfs de aanschaf was betaald door het bureau. 'HEXUHDXDFFRXQWDQWYRQGKHWDOOHPDDOZHOJUDSSLJHQJDI ]¡QĂ€DW2SppQYRRUZDDUGH)OLSPRHVWHHQIXQFWLHKHEEHQ Nu had het bureau openslaande deuren op de gracht en er was weleens een insluiper geweest. Dus was een functieomschrijving snel gevonden: ‘waakhond’. Flip was overigens een allervriendelijkste jachthond, een Friese stabij, maar dat maakte niet uit. Als hij maar kon blaffen. Het is verder niet bekend of Flip geboekt stond als deel van de inventaris of dat hij ook nog salaris ontving.


Creative accounting in de Roaring Twenties &DQDGD-RXUQDOLVW)RZOHUJLQJRSZHJQDDU 0RRVH)DFWRU\HHQYHUDIJHOHJHQSODDWVRPGULH EDOORQYDDUGHUVWHLQWHUYLHZHQ+LMZLOGHFROOHJDMRXUQDOLVWHQ voor zijn, die stonden te wachten in Toronto. Daarom charterden Fowler en vijf collega’s een SULYpWUHLQFRXSp'LHVWRSWHQ]HYROPHWHWHQHQGULQNHQHQ YHUWURNNHQULFKWLQJ0RRVH)DFWRU\'HNRVWHQYDQGH H[SHGLWLHNZDPHQXLWRSGROODULQGLHWLMGHHQ behoorlijke ‘som gelds’. Terug in Amerika moest Fowler z’n kosten verantwoorden. Hij schreef alles op wat noodzakelijk was voor een expeditie naar het verre noorden: wollen dekens, parka’s, sneeuwschoenen... Hij kwam niet helemaal uit. Daarom voegde hij toe: de aankoop van een tweedehands hondenslee en een team Huskies. De accountant vond dit nog steeds niet sluitend. Daarom voegde Fowler nog toe: het overlijden YDQGHOHLGHUVKRQGHQHHQFRPSHQVDWLHYDQGROODUWH EHWDOHQDDQGHHLJHQDDU3OXVHHQKHUGHQNLQJVVWHHQjUDLVRQ YDQGROODU:HHUZHUGGHGHFODUDWLHDIJHZH]HQQLSW Daarop voegde Fowler het ultieme item toe: bloemen voor GHDFKWHUJHEOHYHQWHHIZHGXZHGROODU


‘I love the smell of Tipp-Ex in the morning!’

Dirk Jan Hendriks, creatief boekhouder


Boekhouden? Vertalen! Een beetje boekhouder heeft gevoel voor taal. Want als boekhouder ben je gewoon een soort creatieve vertaler. Eigenlijk doe je niet meer dan zo’n beetje de gegevens van een factuur ‘vertalen’ naar een grootboekrekening, jaarverslag of aangifte. Hoe oorspronkelijker de ‘vertaling’, hoe creatiever de boekhouder. =RNXQMHGHDDQVFKDIYDQHHQ%0:FRXSpYRRUGH]RRQ YDQHHQGLUHFWHXUJURRWDDQGHHOKRXGHURSYRHUHQYHUWDOHQ als ‘sponsoring’. En een facelift of siliconenborsten voor z’n vrouw als ‘representatiekosten’. Of een nieuwe Wii Sports computer als ‘sportkosten t.b.v. gezondheid directeur’. En niet te vergeten een luxe vakantie in een zessterrenhotel als ‘huur tijdelijke kantoorruimte i.v.m verbouwing’. 2IHHQNDUDDWVJRXGHQULQJYRRUHHQHFKWJHQRWHDOV ‘relatiegeschenk’. En zo zijn er nog vele prachtige vertaalslagen te maken. 0DDUGRHKHWQLHWWHGRRU]LFKWLJ]RDOVELMHHQYLVIUDXGH in Urk. Daar werd Aziatische platvis verkocht als ‘schol’. En schol uit de Noordzee is veel duurder dan platvis uit AziĂŤ. (UZHUGNLORYLVLQEHVODJJHQRPHQ Kortom: als creatief boekhouden of ‘creatief vertalen’ fraude wordt, dan wordt de vis uiteindelijk duur betaald...


Tot slot, archiefvernietiging en vuilnisbak-bv’s! Creatief boekhouden, laten we eerlijk zijn, is eigenlijk gewoon: gesjoemel. Daar hebben we in dit boekje de nodige YRRUEHHOGHQYDQJH]LHQ0DDUKRHKHUNHQMHQRX]R·Q creatief boekhouder? Ze zijn niet, zoals IT’ers, herkenbaar DDQIRXWHSDNNHQHQZLWWHVRNNHQPHW0LFNH\0RXVHPRWLHI 0DDUZHODDQKXQJHGUDJ'DDURPQRJHYHQHHQSDDUWLSV /HWJRHGRSDOVHURSHHQVYHHOSDSLHUGRRUGHVKUHGGHUJDDW En pas op als er over en weer capaciteit wordt verkocht en ÀFWLHIRP]HWHQUHVXOWDDWZRUGWJHUHDOLVHHUG2IDOVHU bedrijven in de jaarrekening worden geconsolideerd die niet KHOHPDDO LQHLJHQGRPYDQKHWPRHGHUEHGULMI]LMQJHZRRQ fraude dus... Oppassen is het ook als slechte vorderingen ZRUGHQRYHUJHERHNWQDDUHHQ¶YXLOQLVEDNEY·GLHQLHWZRUGW meegeconsolideerd omdat de aandelen worden geparkeerd ELMHHQEXLWHQODQGVHWUXVW2SSDVVHQLVKHWRRN(QÀQ]R kunnen we nog wel even doorgaan. +RHGDQRRN.RSRI0XQWLVJHOXNNLJJHHQFUHDWLHYH ERHNKRXGHU0DDUZHOHHQERHNKRXGHUYRRUFUHDWLHYH bedrijven. Of, zoals we het zelf mooi zeggen: ¶.RSRI0XQWLVJHVSHFLDOLVHHUGLQÀQDQFLsOHGLHQVWYHUOHQLQJ voor creatieve bedrijven.’


‘Gewoon de winst een duwtje in de rug geven...’ ‘Het is maar net hoe ruim je afschrijvingsmethode is...’ ‘Activeren we toch gewoon alle kosten…’ ‘Cash is een feit, winst is een opinie...’ ‘Een stukje resultaatsafvlakkingsgebeuren...’ Dit is een uitgave van Kop of Munt, in samenwerking met Park - met dank aan alle creatieve boekhouders worldwide.


Creatief Boekhouden. Zo werkt het !  

Dit boekje is een initiatief van Kop of Munt. Geen creatieve boekhouders, maar boekhouders voor creatieve ondernemers.

Read more
Read more
Similar to
Popular now
Just for you