Page 1

koninklijke schilderkunst

19-09-2006

12:25

Pagina 1

vrije schilderkunst 2006


koninklijke schilderkunst

19-09-2006

12:25

Pagina 2


koninklijke schilderkunst

19-09-2006

12:25

Pagina 3

inhoudsopgave pagina 02

ten geleide

pagina 03 & 07

jury & winnaars

pagina 07 & 11 (details)

silent battle boom!

pagina 08 & 24 (details)

ceremony #3 ceremony #5

j

aarl Kon moedigi steld als gebied v Koningin deze tra kunst uit het Gem Paleis va prijsuitr van de S

pagina 09 & 37 (details)

wood rescue remedy (middle class psycho drama)

pagina 10 & 50 (details)

zonder titel zonder titel

pagina 61

expositie

kunst be de leefti een Kon vingen, dan 30 j reeds dri klijke Pr kunsten worden

pagina 66

284 kun seerden derijen i

pagina 74

publieks meeste s

don’t call it a comeback (i’ve been here for years) winnaars sinds 1947


koninklijke schilderkunst

19-09-2006

12:25

Pagina 4

ten geleide Ten geleide aarlijks wordt door hare majesteit de koningin de Koninklijke Prijs voor Vrije Schilderkunst uitgereikt. Deze aanmoedigingsprijs, die in 1871 door Koning Willem iii werd ingesteld als Koninklijke Subsidie, is bedoeld om jong talent op het gebied van de schilderkunst te stimuleren. Koningin Emma, Koningin Wilhelmina, Koningin Juliana en Koningin Beatrix hebben deze traditie van de prijs tot op de dag van vandaag voortgezet. Traditioneel wordt de Koninklijke Prijs voor Vrije Schilderkunst uitgereikt in het Koninklijk Paleis te Amsterdam. Dit jaar biedt het Gemeentemuseum Den Haag gastvrij onderdak omdat het Paleis vanwege renovatiewerkzaamheden niet beschikbaar is. De prijsuitreiking en de tentoonstelling vinden plaats onder auspiciën van de Stichting Koninklijk Paleis te Amsterdam. Iedere Nederlandse beeldend kunstenaar die de beeldende kunst beroepsmatig en zelfstandig beoefent en op 1 januari 2006 de leeftijd van 35 jaar nog niet had bereikt, kon meedingen naar een Koninklijke Prijs. Kunstenaars die de prijs reeds eerder ontvingen, mochten, indien zij op de genoemde datum jonger waren dan 30 jaar, nogmaals meedingen. Prijswinnaars zijn wanneer zij reeds drie maal de prijs verkregen van verdere deelname uitgesloten. Een jury draagt vier kunstenaars voor die voor een Koninklijke Prijs in aanmerking kunnen komen, groot € 6.000 per kunstenaar. Over dit bedrag hoeft geen belasting of premie te worden afgedragen. In 2006 zonden, in reactie op advertenties in diverse media, 284 kunstenaars dia’s en documentatie in. Ruim 1400 dia’s passeerden de revue. Aan 87 kunstenaars werd gevraagd twee schilderijen in te zenden voor de tweede ronde. In het kader van de tentoonstelling wordt jaarlijks een publieksprijs toegekend. In 2005 kreeg Simon Schrikker de meeste stemmen.

j

ama)

ck rs)


koninklijke schilderkunst

19-09-2006

12:25

Pagina 5

juryrapport Juryrapport “ ’ve been painting around the clock, 24 hours or more – sleep a bit and go back – it is totally uncontrollable now,” my father wrote during the summer of 1976. “Phone has been off for months and I look at mail only when a painting is done. They are large, ten feet or so, and take complete possession of me... It is a new ‘real’ world now that I am making – and I can’t stop. One to another and the sensation that there is always one picture – the last one. But then the need to staple up another canvas. Time – time! Is it my age or does it really take forty years or more to become an artist?” Zo citeert Musa Mayer haar vader, de kunstenaar Philip Guston, in haar prachtige boek Night Studio, a memoir of Philip Guston. Duurt het inderdaad echt veertig jaar of langer om kunstenaar te worden? De kunstenaars die beeldmateriaal inzonden om mee te dingen naar de Koninklijke Prijs voor Vrije Schilderkunst, bedoeld als aanmoedigingsprijs voor jong talent, staan over het algemeen pas aan het begin van de ontdekking van hun ‘full powers’. Dat neemt niet weg dat de jury op basis van de inzendingen van dit jaar heeft kunnen concluderen dat de schilderkunst bloeit en dat het hardnekkige vooroordeel dat schilderkunst louter een conventioneel medium zou zijn voor de zoveelste keer een vooroordeel is gebleken. Eerder maakten Berend Strik, Rob Birza en Suzan Drummen het affiche voor de Koninklijke Prijs. Dit jaar was het de beurt aan scheidend jurylid Hermann Pitz. Het affiche bestaat uit een foto van een glanzend goudgeel golvend vlak (een stuk stof of een deel van een kledingstuk) met daarin decoratieve details. Het beeld lijkt een uitsnede, een deel van een onzichtbaar groter geheel en is in die zin op te vatten als een verwijzing naar de essentie van het kunstwerk. Op deze even poëtische als flamboyante uitnodiging om documentatie in te sturen reageerden dit jaar 284 kunstenaars, waarvan er uiteindelijk – na 2 rondes jureren – 28 overbleven:

i

het niet vingen p schilderk dit jaar w klaarbar verrassin meen ee keuzes t duidelijk veel ane En verto geblader plek op werpen aanwezi niet gete een zeke karakte ontstaat kennelijk die kleu opvallen veelgebr de inzen 2006 we nog stee gesprok uitgebre geachte leidraad


koninklijke schilderkunst

19-09-2006

12:25

Pagina 6

waarvan er uiteindelijk – na 2 rondes jureren – 28 overbleven: 4 winnaars en 24 exposanten. Tijdens de tweede ronde werden van iedere kandidaat 2 werken bekeken. In totaal werden 174 werken beoordeeld op uiteenlopende criteria als oorspronkelijkheid, visie en inhoud, artistieke kwaliteit en uitvoering. Als er werk werd ingestuurd door kunstenaars die al eerder meedongen naar de Prijs, was de jury vooral kritisch op het punt van de ontwikkeling die een kunstenaar het afgelopen jaar had doorgemaakt. Voor een aantal kandidaten viel die vergelijking positief uit, terwijl het voor anderen betekende dat hun inzending alsnog werd afgewezen. De jury was enthousiast over de kwaliteit van de inzendingen van dit jaar. Er was weer ruim genoeg aanleiding voor discussie, onder meer over de aard van de prijs en het effect ervan. Het feit dat de Koninklijke Prijs een stimulerende werking voor jong talent beoogt, moet volgens de jury iedere keer weer expliciet onder de aandacht gebracht worden. Tegelijkertijd is het een prestigieuze prijs die uiterst serieus genomen wordt, wat ook aan het carrièreverloop van menig winnaar en exposant af te lezen valt. De markt reageert traditiegetrouw immers sterk op de tentoonstelling die de uitkomst is van de Prijs. Voor veel jonge kunstenaars betekent de prijs dan ook een eerste vorm van publieke erkenning. Het mediumgebonden karakter van deze prijs wordt door de jury als zeer positief ervaren. De bijbehorende vraag naar de grenzen van de schilderkunst leverde ook dit jaar boeiende gespreksstof op. De typisch Nederlandse context waarin de kunstinstellingen de boventoon voeren als het gaat om het discours over de (schilder) kunst wordt door de jury als zeer bepalend beschouwd voor de mogelijkheden van jonge schilders in Nederland ten opzichte van hun generatiegenoten in het buitenland.

koninklijke prijs

voor vrije

04

leidraad dit jaar kunstena met vers definiëri

jury om kandidat 2006. D Antoine

zoals ge een repr Koninkl tentoon Gemeen tentoons Schilderk kunsten de tento logus bij Hooika tekst, D manier hoopt m de publi De jury Herman Marien


koninklijke schilderkunst

19-09-2006

12:25

Pagina 7

yrapport or more e now,” as been is done. sion of d I can’t ays one ther canyears or ar vader, t Studio, m kunstenden om derkunst, over het powers’. ngen van bloeit en er een en voorDrummen e beurt uit een of of een Het beeld geheel en van het nodiging nstenaars, bleven:

Omdat de Koninklijke Prijs jaarlijks wordt uitgereikt ligt het niet in de lijn der verwachting dat er complete aardverschuivingen plaats hebben gevonden in het beeld van de eigentijdse schilderkunst in Nederland ten opzichte van het jaar ervoor. Ook dit jaar was dat niet het geval. Toch zijn allerlei kleine, vaak onverklaarbare verschillen bij elkaar opgeteld toch in staat om voor verrassingen te zorgen. Zo waren de werken dit jaar over het algemeen een stuk kleiner van formaat dan vorig jaar. Als het gaat om keuzes ten aanzien van motieven en thema’s is er sprake van een duidelijk verband met andere jaren. Maar was er vorig jaar nog veel anekdotiek te bespeuren, dit jaar is dat veel minder het geval. En vertoonde de natuur zich eerder vooral in de gedaante van veel gebladerte en groen, dit jaar is het vooral de dierenwereld die een plek op de voorgrond opeist. Politiek-maatschappelijke onderwerpen zijn in vergelijking met afgelopen jaren wat explicieter aanwezig. De sfeer van de inzendingen wordt over het algemeen niet getekend door luchtigheid of optimisme, eerder is sprake van een zekere zwaarte en een sombere blik op de wereld. Ook dit jaar is het schilderen sterk tekenachtig van karakter, gedacht vanuit de lijn, waarbij ruimtelijkheid eerder ontstaat vanuit de vorm dan vanuit kleur. Kunstenaars richten zich kennelijk meer op licht/donker contrasten dan op de mogelijkheden die kleur biedt. Het authentieke, krachtige schildersgebaar is weer opvallend aanwezig. De nieuwe media blijven een inspiratiebron en veelgebruikt ‘hulpmiddel’ voor de schilderkunst. Abstractie heeft bij de inzendingen voor de Koninklijke Prijs voor Vrije Schilderkunst 2006 weer een klein beetje terrein gewonnen, maar de figuratie is nog steeds dominant. Tijdens het jureren werd bij de ene kandidaat vooral gesproken over de houding van de kunstenaar, terwijl bij anderen uitgebreider werd ingegaan op het beeld zelf. De noodzakelijk geachte verbinding tussen idee en verbeelding fungeerde steeds als leidraad in het gesprek. Een punt van aandacht dat bij het jureren


koninklijke schilderkunst

bleven: didaat 2 eld op nhoud, uurd door de jury unstenaar ndidaten tekende inzeng voor ect ervan. ing voor expliciet een presaan het zen valt. entoonnstenaars rkenning. r de jury e grenzen reksstof ingen de schilder) voor de chte van

06

19-09-2006

12:25

Pagina 8

leidraad in het gesprek. Een punt van aandacht dat bij het jureren dit jaar opnieuw veelvuldig ter sprake kwam is het feit dat veel kunstenaars die werk inzenden, niet alleen schilderen maar werken met verschillende media, een feit dat noodzaakt tot een scherpe definiÍring van de essentie van de schilderkunst. De jurering resulteerde in het unanieme besluit van de jury om vier kunstenaars voor te dragen aan Hare Majesteit als kandidaten voor de Koninklijke Prijs voor Vrije Schilderkunst 2006. De vier geselecteerde kunstenaars zijn in alfabetische volgorde: Antoine Berghs, Wouter Kalis, Lucy Stein, Anneke Wilbrink Naast het selecteren van de vier prijswinnaars was er, zoals gebruikelijk, bijzondere aandacht voor het samenstellen van een representatieve tentoonstelling uit de inzendingen voor de Koninklijke Prijs voor Vrije Schilderkunst. Dit jaar vindt die tentoonstelling plaats in de Mondriaanzalen van het Gemeentemuseum in Den Haag. Voor het grote publiek is de tentoonstelling die verbonden is met de Koninklijke Prijs voor Vrije Schilderkunst een eerste kennismaking met het werk van deze jonge kunstenaars; voor galeriehouders, verzamelaars en curatoren is de tentoonstelling een vijver waar graag uit gevist wordt. De catalogus bij de tentoonstelling werd dit jaar vormgegeven door Alfons Hooikaas en Maaike Molenkamp. Xander Karskens schreef een tekst, Don’t call it a comeback waarin hij op een prikkelende manier actualiteit en geschiedenis met elkaar verbindt. De jury hoopt met de tentoonstelling en de catalogus bij te dragen aan de publieke discussie over de betekenis van de schilderkunst. De jury bestond in 2006 uit: Suzan Drummen, Lisette Pelsers, Hermann Pitz, Michael Raedecker, GÊ-Karel van der Sterren, Marien Schouten en Pietje Tegenbosch (voorzitter).

namens de jury

pietje tegenbosch


koninklijke schilderkunst

19-09-2006

12:25

Pagina 9

winnaar 2006

Silent Battle Papier, acrylverf, lakverf, potlood, kunstgras op doek, 200 x 150 cm (2006) Antoine Berghs (1971) Lakenweversplein 25c 6211 bh Maastricht

Boom! Papier, acrylverf, lakverf, potlood, kunstgras op doek, 200 x 150 cm (2006)

Olieverf op (2004 – 05 L K 1


koninklijke schilderkunst

19-09-2006

12:25

Ceremonie #3 Acrylverf op doek, 200 x 160 cm (2005) Wouter Kalis (1974) Hasebroekstraat 26 1053 cv Amsterdam

koninklijke prijs

Pagina 10

Ceremonie #5 Acrylverf op doek, 140 x 170 cm (2006)

voor vrije

Acrylverf o (2006)

08


koninklijke schilderkunst

19-09-2006

12:25

Pagina 11

naar 2006

Wood d, kunst-

Olieverf op doek, 196 x 160 cm (2004 – 05) Lucy Stein (1979) Korte Marnixstraat 2 1013 ht Amsterdam

Rescue remedy (middle class psychodrama) Olieverf & collage op doek, 200 x 160 cm (2005)


koninklijke schilderkunst

3

19-09-2006

12:25

Pagina 12

Zonder Titel

m

Acrylverf op doek, 170 x 200 cm (2006) Anneke Wilbrink (1973) Brink 2 8021 ap Zwolle

10

schilderkunst

Zonder Titel Acrylverf op doek, 170 x 200 cm (2006)

2006


koninklijke schilderkunst

19-09-2006

12:25

Pagina 13

silent battle & b Silent Battle Papier, acrylverf, lakverf, potlood, kunstgras op doek, 200 x 150 cm

Acrylverf o

(2006)

(2005)

Boom! Papier, acrylverf, lakverf, potlood, kunstgras op doek, 200 x 150 cm

Acrylverf o

(2006)

(2006)

h

Antoine Berghs (winnaar)

e

et werk van antoine berghs was al eerder te zien in ‘ en de tentoonstelling van de Koninklijke Prijs voor Vrije Schilvan derkunst, maar dit jaar is hij een van de winnaars. Berghs maakt schilder niet alleen schilderijen, maar ook sculpturen, foto’s, video’s, instal- naar te k laties en teksten. Aanzetten tot denken is een uitgesproken doel cipieerd voor Berghs. Hij ziet zijn werk in die zin als instrument en zou, zo Laag ov zei hij ooit, het liefst iets willen maken wat geen materie heeft. van Kal Toch was de jury dit jaar juist onder de indruk van de elegantie gezegd, en verfijnde gelaagdheid van zijn schilderijen, aspecten die in eerste Kalis al instantie juist in de materie tot uitdrukking komen. Uiteenlopende inzendin materialen als verf, papier, kunstgras, potlood en lak worden op noeg on virtuoze wijze gecombineerd in semi-abstracte en geheimzinnige is van o beelden die associaties met landschappen oproepen. Berghs slaagt er in specifiek schilderkunstig materieel in te zetten om de wereld achter die materie te ontsluieren.


koninklijke schilderkunst

19-09-2006

12:25

Pagina 14


koninklijke schilderkunst

19-09-2006

12:25

Pagina 15


koninklijke schilderkunst

19-09-2006

12:25

Pagina 16


koninklijke schilderkunst

19-09-2006

12:25

Pagina 17


koninklijke schilderkunst

19-09-2006

12:25

Pagina 18


koninklijke schilderkunst

19-09-2006

12:25

Pagina 19


koninklijke schilderkunst

19-09-2006

12:25

Pagina 20


koninklijke schilderkunst

19-09-2006

12:25

Pagina 21


koninklijke schilderkunst

19-09-2006

12:25

Pagina 22


koninklijke schilderkunst

19-09-2006

12:25

Pagina 23


koninklijke schilderkunst

19-09-2006

12:25

Pagina 24


koninklijke schilderkunst

19-09-2006

12:25

Pagina 25


koninklijke schilderkunst

19-09-2006

12:25

Pagina 26

monie #3 & #5 Ceremonie #3 Acrylverf op doek, 200 x 160 cm (2005)

Ceremonie #5 Acrylverf op doek, 140 x 170 cm (2006)

e

Wouter Kalis (winnaar)

zien in ‘ en binnen het huidige aanbod ongewone combinatie rije Schilvan formele en efemere elementen’: zo omschreef de jury de hs maakt schilderijen van Wouter Kalis. Zijn werk nodigt uit om er lang s, instal- naar te kijken. Terwijl het vanuit strakke regels en criteria is geconken doel cipieerd, is de uitvoering ervan verrassend levendig en eigentijds. zou, zo Laag over laag over laag bepaalt de verf de betekenis van het werk heeft. van Kalis. ‘Geloofwaardige abstractie’ werd ook over dit werk elegantie gezegd, een omschrijving die verder voert dan de schilderijen van in eerste Kalis alleen. Het is een uitspraak over deze tijd – en ook over de nlopende inzendingen voor de Koninklijke Prijs – waarin abstractie nageorden op noeg ontbreekt, en als ze al opduikt vaak een gortdroge herhaling mzinnige is van oude zetten. Kalis ontsnapt overtuigend aan deze valkuil. ghs slaagt de wereld


koninklijke schilderkunst

19-09-2006

12:25

Pagina 27


koninklijke schilderkunst

19-09-2006

12:25

Pagina 28


koninklijke schilderkunst

19-09-2006

12:25

Pagina 29


koninklijke schilderkunst

19-09-2006

12:25

Pagina 30


koninklijke schilderkunst

19-09-2006

12:25

Pagina 31


koninklijke schilderkunst

19-09-2006

12:25

Pagina 32


koninklijke schilderkunst

19-09-2006

12:25

Pagina 33


koninklijke schilderkunst

19-09-2006

12:25

Pagina 34


koninklijke schilderkunst

19-09-2006

12:25

Pagina 35


koninklijke schilderkunst

19-09-2006

12:25

Pagina 36


koninklijke schilderkunst

19-09-2006

12:25

Pagina 37


koninklijke schilderkunst

19-09-2006

12:25

Pagina 38


koninklijke schilderkunst

19-09-2006

12:25

Pagina 39

wood & rescue re Wood Olieverf op doek, 196 x 160 cm

Acrylverf o

(2004 – 05)

(2006)

Rescue remedy (middle class psychodrama) Olieverf & collage op doek, 200 x 160 cm

Acrylverf o

(2005)

(2006)

l

Lucy Stein (winnaar)

ucy stein is een schilder die het schilderen viert. Haar werk is tactiel, rijk van textuur, zwierig en vol van kleur. Het kleurgebruik van Stein die lagen van heldere, felle kleur laat botsen op ongegeneerde modderigheid is ronduit gewaagd. Ze maakt werk waarin zowel de schilderkunstige traditie als maatschappelijke onderwerpen aan de orde komen. Vrouwelijkheid en de positie van vrouwen in de wereld van de kunst en daarbuiten zijn thema’s die op onorthodoxe wijze en met een ontwapenende directheid voor het voetlicht worden gebracht. En hoewel het werk duidelijk een serieuze en bespiegelende ondertoon heeft, zijn sommige beeldfragmenten ook hilarisch. Stein verbindt, zowel in formele als in inhoudelijke zin, uitersten met elkaar en dat doet ze volgens de jury zeer overtuigend.

o

nd lig andere e landelijk door bo in de he gebaseer probeer op het p wegend kelend e


koninklijke schilderkunst

19-09-2006

12:25

Pagina 40


koninklijke schilderkunst

19-09-2006

12:25

Pagina 41


koninklijke schilderkunst

19-09-2006

12:25

Pagina 42


koninklijke schilderkunst

19-09-2006

12:25

Pagina 43


koninklijke schilderkunst

19-09-2006

12:25

Pagina 44


koninklijke schilderkunst

19-09-2006

12:25

Pagina 45


koninklijke schilderkunst

19-09-2006

12:26

Pagina 46


koninklijke schilderkunst

19-09-2006

12:26

Pagina 47


koninklijke schilderkunst

19-09-2006

12:26

Pagina 48


koninklijke schilderkunst

19-09-2006

12:26

Pagina 49


koninklijke schilderkunst

19-09-2006

12:26

Pagina 50


koninklijke schilderkunst

19-09-2006

12:26

Pagina 51


koninklijke schilderkunst

19-09-2006

12:26

Pagina 52

el & zonder titel Zonder Titel Acrylverf op doek, 170 x 200 cm (2006)

Zonder Titel Acrylverf op doek, 170 x 200 cm (2006)

ert. an kleur. leur laat agd. Ze ls maatkheid en arbuiten apenende het werk , zijn zowel in dat doe

o

Anneke Wilbrink (winnaar)

nder een web van onregelmatig kronkelende lijnen ligt een landschap. In het ene werk een zeegezicht, in het andere een stadsgezicht met hoge torens en weer in een ander het landelijk beeld van een laantje dat aan weerszijden wordt omzoomd door bomen. Anneke Wilbrink legt haar structuren op bekende, in de herinnering opgeslagen beelden. Niet zelden zijn die beelden gebaseerd op bestaand werk van oude Hollandse meesters. Wilbrink probeert zo, door uit te gaan van een quasi realistisch gegeven, op het platte vlak als het ware de ruimte te verkennen. Haar overwegend in blauwe en groene tinten geschilderde doeken zijn sprankelend en dynamisch en getuigen van aandacht voor vakmanschap.


koninklijke schilderkunst

19-09-2006

12:26

Pagina 53


koninklijke schilderkunst

19-09-2006

12:26

Pagina 54


koninklijke schilderkunst

19-09-2006

12:26

Pagina 55


koninklijke schilderkunst

19-09-2006

12:26

Pagina 56


koninklijke schilderkunst

19-09-2006

12:26

Pagina 57


koninklijke schilderkunst

19-09-2006

12:26

Pagina 58


koninklijke schilderkunst

19-09-2006

12:26

Pagina 59


koninklijke schilderkunst

19-09-2006

12:26

Pagina 60


koninklijke schilderkunst

19-09-2006

12:26

Pagina 61


koninklijke schilderkunst

19-09-2006

12:26

Pagina 62


koninklijke schilderkunst

19-09-2006

12:26

Pagina 63


koninklijke schilderkunst

19-09-2006

12:26

Pagina 64


koninklijke schilderkunst

19-09-2006

12:26

Pagina 65

expositie Zonder Titel Eitempera op doek, 100 x 80 cm (2006) Job Balk (1974) Van Tuyll van Serooskerkenweg 482 1076 jm Amsterdam

Saloon des IndĂŠpendants Olieverf op doek, 150 x 240 cm (2005) Morgan Betz (1974) 1e Jacob van Campenstraat 14 1072 be Amsterdam

Big Brother Olieverf op doek, 150 x 200 cm (2005) Pim Blokker (1974) Hembrugstraat 244 1013 xe Amsterdam

Nudity Olieverf, assemblage op doek, 210 x 200 cm (2006) Raymond Cuijpers (1973) Donker Curtiusstraat 25b 1051 jm Amsterdam

D’s house Acrylverf en olieverf op doek, 165 x 184 cm (2006) Sibylle Eimermacher (1979) Amersfoortsestraatweg 111 1251 av Laren (nh)

Rozen in de stad Olieverf op doek, 140 x 160 cm (2006) Martijn Lucas van Erp (1975) St. Franciscusweg 61 6416 ev Heerlen

Olieverf op (2005)

Zonder Titel Olieverf op doek, 100 x 120 cm (2006) Verena Grothe (1977) Katendrechtsestraat 66 3072 hx Rotterdam

Olieverf op (2006)

(such a) Hero Olieverf op doek, 190 x 170 cm (2006) Jasper Hagenaar (1977) Schoenerstraat 17 3534 rk Utrecht

Olieverf en king tape o (2006)

How SGT McMurdo was examining the bimini way and got himself in trouble part I Lakverf op doek, 200 x 150 cm (2006) Alex Jacobs (1973) Middellandplein 35a 3021 bn Rotterdam

Spotter Lakverf gegoten op honingraad karton, 180 x 120 x 4 cm (2005) Jorn Janssen (1979) Zaanstraat 301 1013 sc Amsterdam

Acrylverf, o 120 x 165


koninklijke schilderkunst

19-09-2006

12:26

Pagina 66

Slices op land no.2 Olieverf en acrylverf op doek, 160 x 130 cm (2006) Flore de Koning (1977) Nieuwstraat 47 2312 ka Leiden

Club house logo Olieverf op doek, 120 x 150 cm (2005) Frank Koolen (1978) Van der Hoopstraat 54d 1051 vj Amsterdam

The Institute II Olieverf op doek, 200 x 240 cm (2006) William Monk (1977) 55 Avenue de la Motte Piquet 75015 Paris (Frankrijk)

Grow up & Give in Acrylverf, olieverf en alkydverf op doek, 180 x 180 cm (2005) Kim van Norren (1980) Burgwal 96 8261 et Kampen

Groupshow Olieverf op doek, 170 x 150 cm (2006) Marc Oosting (1975) 2e Oosterparkstraat 43–3 1091 hv Amsterdam

koninklijke prijs

Divided Space Olieverf op polyesterdoek, 120 x 180 cm (2006) Malin Persson (1978) Fannius Scholtenstraat 73–3 1051 ev Amsterdam

And there are treasures... that you can’t come back for Acrylverf, collage & houtskool op doek, 120 x 100 cm (2005) Yvonne Schroeten (1973) Noordkade 48a 6003 ng Weert

A midsummer night(s)mare Olieverf op doek, 40 x 60 cm (2003) Pär Strömberg (1972) Spaarndammerstraat 29 iv 1013 sr Amsterdam

Some preclusions Acrylverf op doek, 87 x 270 cm (2006) Robin Vanbesien (1979) Willem Schoutenstraat 54hs 1057 dp Amsterdam

Schiphol Olieverf op doek, 80 x 100 cm (2006) Sebastiaan Verhees (1982) Reinwardtstraat 79b 1093 hb Amsterdam

voor vrije

64


koninklijke schilderkunst

19-09-2006

12:26

Pagina 67

xpositie 2006 d (1975)

Sacrifice #1 Olieverf op doek, 190 x 100 cm (2005) Afra Willems (1978) Fazantstraat 59a 7523 DM Enschede

Fast Food II Olieverf op doek, 125 x 180 cm (2006) Marjolien de Wit (1979) Generaal Maczekstraat 2 4818 bw Breda

7)

Murdo the got e part I

C.R.E.A.M. (cash rules everything around me) Olieverf en acrylverf, grafiet, plastic & masking tape op doek, 180 x 190 cm (2006) Amy Wong (1981) Korte Marnixstraat 2 1013 ht Amsterdam

“Cover me!� Acrylverf, olieverf, spuitlak op doek, 120 x 165 cm (2006) Michiel van der Zanden (1979) Acaciastraat 41 4814 he Breda

arton,


koninklijke schilderkunst

19-09-2006

12:26

Pagina 68

don’t call it a comeback (i’ve b Don’t call it a comeback (I’ve been here for years) e afgelopen jaren staat het aantal inzendingen voor de Koninklijke Prijs voor Vrije Schilderkunst op een constant hoog niveau. Gezien de ontwikkelingen binnen de beeldende kunst van het afgelopen decennium lijkt dat logisch: schilderkunst is in het huidige kunstlandschap ongekend populair, haar meest recente reïncarnatie is inmiddels alweer een aardig eind op streek. Nu zijn er altijd cynici die in de verte de stemmige klanken van een nieuw requiem menen te horen, maar voorlopig krijgen zij nog geen poot aan de grond. Voor zowel de markt als het instituut blijft de schilderkunst core business, en is de comeback kid van de beeldende kunst nog steeds in blakende gezondheid. Recentelijk veelbesproken is de enorme hype rondom de ‘Leipziger Schule’: een losse groep schilders uit de voormalige ddr-stad die met figuratief en nogal nostalgisch werk de wereld verovert. Schilderijen van Tim Eitel en met name Matthias Weischer werden in de nu al legendarische veilingen van oktober 2005 voor absurde bedragen verkocht, om de toch al grote aandacht voor jonge, figuratieve schilderkunst nog maar eens een extra duw te geven. Dat het tegenwoordig salonfähig is om met een mix van verbazing en dédain te concluderen dat biënnales ‘net kunstbeurzen zijn’, heeft veel te maken met de dominante aanwezigheid van schilderkunst in deze tentoonstellingen – het schilderij is nog steeds zowel pars pro toto voor ‘kunst’ als symbool voor kunst als economisch object. Als het concept van de schilder-als-popster ons nu (met de jaren ’80 nog vers in het geheugen) niet zo idioot had geleken, waren de omstandigheden hiervoor nog nooit zo ideaal geweest.

d

uitstek i exponen verklaar markt w te doen

leend aa cyclische gen door medium artistiek juist alti media te oneel (e schilderi kingen v tijdperk kwamen aangepa alle and gevonde te absor uitermat spectrum heteroge kelijk en antithese halve ee het verd van het ketenen queeste


koninklijke schilderkunst

19-09-2006

12:26

Pagina 69

queeste omarme slachtof van kun waarin h Manet to bezoeker heeft de haar eig ken (naa haar ver

Matthias Weischer, Tuch, olieverf en tempera op doek, 150 x 200 cm (2006) © Galerie eigen + art Leipzig & Berlin

In een lezing die hij in het voorjaar van 2006 in Amsterdam gaf, boog Daniel Birnbaum zich over de vraag of de wederopstanding van de schilderkunst in verband kan worden gebracht met het terugverlangen naar typisch modernistische waarden als authenticiteit en zelfexpressie. Ook binnen andere artistieke genres is de afgelopen jaren immers een herwaardering van het modernistische vocabulaire zichtbaar, zoals collage- en beeldhouwwerk dat zich expliciet baseert op de constructivistische beeldtaal uit de jaren ’20. Volgens Birnbaum is het echter zinloos om de opgeleefde aandacht voor schilderkunst te verklaren vanuit een eventueel re-modernisme, vanwege het eenvoudige feit dat de kunstmarkt te dominant is om van een natuurlijke schilderkunstproductie te spreken. Omdat het schilderij het verhandelbare kunstobject bij

koninklijke prijs

voor vrije

67

positie v voortdu als schil het door te besch oplossin ‘gratuite van stijl modern dat vaak kigheid om het l kunnen in de con een schi deren. In kunst’ e bewust v


koninklijke schilderkunst

19-09-2006

12:26

Pagina 70

ck (i’ve been here for years) n voor onstant e kunst nst is in recente Nu zijn n nieuw en poot e schilldende proken e groep n nogal Eitel en rische ht, om kunst ordig concluen met onstel‘kunst’ ncept vers in andig-

uitstek is, zal in periodes van hoogconjunctuur de productie ervan exponentieel toenemen om in de vraag te kunnen voorzien. Dat verklaart dus slechts het enorme productievolume dat door de markt wordt gegenereerd, maar maakt het moeilijk uitspraken te doen over de inhoudelijke artistieke motivering van het medium. Die artistieke motivering heeft de schilderkunst altijd ontleend aan haar eigen geschiedenis en haar relatie tot het heden. De cyclische doodverklaringen aan het adres van de schilderkunst leggen doorgaans de nadruk op de tekortkomingen van het archaïsche medium ten opzichte van andere, meer relevante en eigentijdse artistieke middelen. Het is de kracht van de schilderkunst dat ze juist altijd weer manieren vindt om zich tot andere, dominantere media te verhouden vanuit haar onwrikbare positie van traditioneel (en altijd geloofwaardig) artistiek medium. In die zin is het schilderij altijd uiterst flexibel omgegaan met haar fysieke beperkingen van verf en doek, en heeft het zich ook in het postmoderne tijdperk, waarin concepten als aura en originaliteit op de helling kwamen te staan, op kameleontische wijze aan de omstandigheden aangepast. Het schilderbeeld heeft zich ontvankelijk getoond voor alle andere beelden in de eigentijdse cultuur, en steevast manieren gevonden om de status van de moderne beeldproducerende media te absorberen en becommentariëren. Dit heeft geresulteerd in een uitermate heterogeen schilderkunstig landschap, waarin een breed spectrum aan verschillende posities naast elkaar bestaat. Deze heterogeniteit is in ons complexe, gefragmenteerde heden zo nadrukkelijk en onvermijdelijk, dat ze zich openbaart als een volkomen antithese van de uniforme hoogmodernistische esthetiek van een halve eeuw geleden. Nadat de kunst begreep dat haar positie met het verdwijnen van de allesomvattende, progressieve ideologieën van het modernisme toe was aan fundamentele revisie, heeft het de ketenen van haar in geëxalteerde abstractie geëindigde waarheidsqueeste afgeworpen om een nieuwe, lang verdwenen vrijheid te


koninklijke schilderkunst

19-09-2006

12:26

Pagina 71

queeste afgeworpen om een nieuwe, lang verdwenen vrijheid te omarmen. De schilderkunst was in eerste instantie het grootste slachtoffer van deze ontologische verschuiving in de ‘betekenis’ van kunst – zij was immers onlosmakelijk verbonden met de periode waarin het modernisme tot volle bloei is gekomen: van Courbet en Manet tot aan Ryman en Rothko. Als de gedesoriënteerde bioscoopbezoeker die zijn ogen moet laten wennen aan de felle namiddagzon, heeft de schilderkunst zich na de jaren ’60 moeten heroriënteren op haar eigenlijke project, en opnieuw om zich heen moeten leren kijken (naar andere, nieuwere media en artistieke vertrekpunten) om haar veranderde positie te kunnen begrijpen.

200 cm

sterdam eropbracht den als genres moderwwerk l uit de geleefde tueel markt ctie te ect bij

69

Een van de belangrijkste kenmerken van deze nieuwe positie van de schilderkunst in de periode na het modernisme, voortdurend tot hier en nu, is het zelfbewustzijn van het schilderij als schilderij. In de inleiding van Vitamin P leent Barry Schwabsky het door Michael Fried gehanteerde idee van ‘gratuitousness’ om te beschrijven hoe de hedendaagse schilderkunst niet de ‘essentiële’ oplossing voor een probleem claimt te poneren, maar zich op ‘gratuite’ wijze voornamelijk bezighoudt met de mogelijkheden van stijl – zich afzettend tegen de nadruk op essentie van het modernisme. Een welhaast clichébeeld van het postmodernisme, dat vaak als aanklacht tegen haar vermeende intrinsieke oppervlakkigheid wordt aangehaald. Dat de hedendaagse schilderkunst meer om het lijf heeft dan de negatieve connotaties van deze beschrijving kunnen suggereren, ligt volgens Schwabsky aan haar worteling in de conceptuele traditie: een schilderij is tegenwoordig niet alleen een schilderij, maar ook de representatie van een idee over schilderen. In die zin is de veelgebruikte term ‘conceptuele schilderkunst’ even correct als overbodig: elke schilder is zich immers te bewust van de geschiedenis van zijn medium en reflecteert daarop,

schilderkunst

2006


koninklijke schilderkunst

19-09-2006

12:26

Pagina 72

don’t call it a comeback (i’v realiseert zich dat claims met betrekking tot originaliteit en waarheid geen geldigheid bezitten, en formuleert zijn eigen positie ten opzichte van die geschiedenis en de actuele posities (ook in relatie tot andere media) die hem omringen. Hoewel dus alle schilderkunst vandaag de dag over schilderkunst gaat, stilistisch uitermate gevarieerd is en de hoogconjunctuur op de kunstmarkt ervoor zorgt dat de productie het niveau van de laatste boom van eind jaren ’80 overtreft, (en daarmee verhoudingsgewijs het aanbod van inferieur werk toeneemt) lijkt het overdreven om te stellen dat het medium zo gefragmenteerd is dat het slechts kan worden beoordeeld op individuele artistieke posities, of dat een drijfzand van zelf-referentiële spelletjes claims van inhoudelijke betekenis zou verzwelgen. De term ‘stroming’ is dan misschien te sterk verbonden aan het modernisme, het tijdperk van manifesten en gedeelde ideologieën, er zijn natuurlijk wel degelijk tendensen aanwijsbaar binnen de hedendaagse schilderkunst die wijzen op gemeenschappelijke interesses onder jonge kunstenaars. Aan de ene kant is er het naar buiten kijken van het schildermedium: het onderzoek naar de status van de geschilderde afbeelding temidden van andere beeldproducerende media en het ‘banale’ beeld, in de traditie van Gerhard Richter en Luc Tuymans – een jonge generatie schilders die zich toetst aan de fotografie, film en internet, en de meest recente beeldmanipulerende technieken. Daarnaast is er de afgelopen jaren een groeiende aandacht ontstaan voor schilderkunst die meer naar binnen is gericht, en vaak met de term ‘neo-romantiek’ wordt aangeduid. De grote tentoonstelling Ideal Worlds die vorig jaar in de Schirn Kunsthalle in Frankfurt te zien was, trachtte deze tendens zichtbaar te maken aan de hand van bijna uitsluitend figuratieve schilderkunst – een verschijnsel dat recentelijk in iets andere vorm ook in Dark in het Boijmans te signaleren viel. Hedendaagse interpretaties van Arcadische landschappen, vurige, ontembare verlangens en een uitgesproken inte-

o

strategie te zitten door de ken (‘on van de r domein rijke rol jonge ku (meestal


koninklijke schilderkunst

19-09-2006

12:26

Pagina 73

schappen, vurige, ontembare verlangens en een uitgesproken interesse in donkere, irrationele processen geven het werk van deze kunstenaars vorm, waarbij soms expliciet wordt gerefereerd aan schilderkunst uit de rococo, romantiek en het symbolisme. Hoewel schilderkunst hier een minder dominante rol speelde, fungeerde ook de meest recente biënnale van Berlijn als podium voor kunstopvattingen die sterk gericht waren op de binnenwereld van de kunstenaar, waarbij persoonlijke angsten, obsessies en een meer algemene interesse in de geesteswereld en het bovennatuurlijke centraal stonden.

de artisti schilderk een doe maalstro schilder uitdrukk teriseerd nente dr nostalgi herinterp gewicht medium nú’), en wordt d bij een b geval lij schilder anticiper van de s revoluti ze nog a

Christopher Orr, Untitled (Birds), olieverf op doek, 205 x 205 cm (2004) © ibid projects London | Vilnius

koninklijke prijs

voor vrije

71


koninklijke schilderkunst

19-09-2006

12:26

Pagina 74

eback (i’ve been here for years) n waaritie ten n relatie

childeronjuncau van erhouhet erd is tieke claims ming’ is ijdperk k wel childerjonge van het ilderde a en het uymans grafie, nieken. ntstaan met de telling kfurt te and van el dat ns te he landen inte-

Eberhard Havekost, Sport Dunkel, olieverf op doek, 190 x 140 cm (2002) © DekaBank, Kultur- und Wissenschaftsförderung, Frankfurt am Main Uwe Henneken, Europa has burned and will burn again, olieverf op doek, 210 x 165 cm (2004) © Galerie Gisela Capitain, Köln

Na een periode waarin de kunst middels documentaire strategieën de werkelijkheid zo dicht mogelijk op de huid trachtte te zitten, of zich fysiek een plaats in een sociale realiteit toeeigende door de beschouwer direct aan te spreken en in het werk te betrekken (‘ontmoetingskunst’), is er nu een beweging zichtbaar die zich van de realiteit afwendt en zich nadrukkelijk ophoudt binnen het domein van de verbeelding. De schilderkunst speelt een belangrijke rol in deze ontwikkeling, deels vanwege de aandacht die deze jonge kunstenaars tonen voor specifieke historische periodes (meestal de vroege dan wel late 19e eeuw) waarin het medium in


koninklijke schilderkunst

ken an deze rd aan Hoewel de ook unstan de n meer urlijke

19-09-2006

12:26

Pagina 75

de artistieke productie centraal stond. Anders dan in de postmoderne schilderkunst van de jaren ’80, waarbij citeren en terugverwijzen een doel op zichzelf werd en betekenis oploste in een oneindige maalstroom van signs en signifiers, lijkt de hedendaagse generatie schilders oprecht (en opnieuw) geïnteresseerd in de mogelijkheid uitdrukking te geven aan de Zeitgeist – één die wordt gekarakteriseerd door maatschappelijke instabiliteit, spanning en imminente dreiging. Het gevaar van postmoderne vrijblijvendheid en nostalgische stijlfetisj ligt dan nog steeds op de loer: dit soort herinterpretaties van historische genres kan eigenlijk alleen artistiek gewicht vergaren wanneer ze zich kritisch verhoudt tot actuele mediumspecifieke discussies (‘waarom schílder ik dit, en waarom nú’), en de gerepresenteerde gedachtewereld daadwerkelijk gevoed wordt door een bredere sociaal-maatschappelijke urgentie – zoals bij een belangrijk deel van de neoromantische kunstenaars het geval lijkt te zijn. Naast het reageren op haar verleden, zal de schilderkunst altijd moeten vertrekken vanuit het heden, om te anticiperen op de toekomst. De politiekrevolutionaire capaciteiten van de schilderkunst mogen dan inmiddels uitgeput zijn, tot revoluties binnen het domein van de particuliere verbeelding is ze nog altijd ruimschoots in staat.

205 cm

73

don’t call it a comeback (i’ve been here for years)

xander karskens


koninklijke schilderkunst

19-09-2006

12:26

Pagina 76

winnaars sinds 1 (1947) Pieter Defesche, Jef Diederen, Chris van Geel, Jan Groenestein, Frans Wiegers, Nicolaas Wijnberg (1948) Herman Berserik, Jef Diederen, Theo Kroeze, Ger Lataster, Frans Wiegers (1949) Herman Berserik, Elisabeth de Boer, Jef Diederen, Ger Lataster, Frans Nols (1950) Elisabeth de Boer, Nora van der Flier, Cootje Horst –van Mourik Broekman, Frans Nols, Max Reneman, Dirk Trap (1951) Henk Bies, Dirk Breed, Mia Jongmans, Jacob Kuyper, Dirk Trap, Jan Jaap Vegter (1952) Rudi Bierman, Arie Kater, Harry op de Laak, Frans Nols, Pierre van Soest, Co Westerik (1953) Jaap Ploos van Amstel, Max Reneman, Pierre van Soest, Marijke Stultiens– Thunnissen, Gerrit Veenhuizen, Co Westerik

(1954) Geery de Bakker, Hans Engelman, Kees Franse, Jaap Ploos van Amstel, Wim Strijbosch, Marijke Stultiens– Thunnissen (1955) Ko Oosterkerk, Lei Molin, Hans Truyen, Aat Velthoen, Louis Visser, Toon Wegener (1956) Jacques Frenken, Hens de Jong, Lei Molin, Jan Sierhuis, Marijke Stultiens – Thunnissen (1957) Jaap Hillenius, Han Mes, Ko Oosterkerk, Ton Orth, Willem den Ouden, Aat Velthoen (1958) Gerard van den Eerenbeemt, Pieter Engels, Ton Frenken, Jaap Hillenius, Trees Suringh, Auke de Vries (1959) Gerard van den Eerenbeemt, Arie van Houwelingen, Steven Kwint, Guillaume Lo-ANjoe, Annemiek Rutten, Lukas Smits

(1960) Henk Dorré, Willem Kloppers, Han Mes, Ton Orth, Gerard Verdijk, Aat Verhoog (1961) Peter Jansen, Willem Kloppers, Han Mes, Jacques Slegers, Jan Willem Smeets (1962) Han Mes, Wim Moerenhout, Ton Orth, Jan Roeland, Lukas Smits (1963) Pat Andrea, Gustave Asselbergs, Hans Hamers, Ton Klop, Joop van Meel (1964) Jan Dibbets, Jaap van der Pol, Jacques Slegers (1965) Peter Jansen, Ton Klop, Jaap van der Pol, Henk Westein (1966) Frits Calon, Ton Klop, Theo Schuurman, Henk Westein

Kemna, He Jacqueline Schijvens, M Theunissen

Nour–Eddin Karenina de Kraayeveld Maaike Vo

Mirjam Ha van der He Hermans, H Wim Konin

locher, W.J der Ploeg, F Vos de Wae

Boelhouwer Noëlle von Lamers, Ro

Sarianne Bre Allard Bud Muilwijk, R


koninklijke schilderkunst

19-09-2006

12:26

(1967) Mareike Geys, Henk Huig, Evert Maliangkay, Wim Moerenhout, R.W. van de Wint, Jacob Zekveld, Siet Zuyderland (1968) Mareike Geys, Age Klink, Jacob Zekveld (1969) Walter Nobbe, Kees Spermon, R.W. van de Wint, Wladimir Zwaagstra, Pieter Zwaanswijk, Siet Zuyderland (1970) Mareike Geys, Cécile Hessels, Kees Spermon, Jacob Zekveld, Pieter Zwaanswijk, Siet Zuyderland (1971) Pat Andrea, Peter Blokhuis, Gèr Boosten, Mareike Geys, R.W. van de Wint, Pieter Zwaanswijk

Pagina 77

(1974) Hans Boer, Arie van Geest, Dick Gorter, Burgert Konijnendijk, Peter Leeuwen, Johan van Oord

(1981) Ernst Blok, Ansuya Blom, Jan Commandeur, Peter Kenniphaas, Emo Verkerk, Henk van Woerden

(1975) Hans Boer, Hedy Gubbels, Burgert Konijnendijk, J.F.B. Stuurman, Peter Thijs

(1982) Arja van den Berg, Jos Boomkamp, Joris Geurts, Kees de Goede, Maarten Ploeg, Nies Vooijs

(1976) Hans Boer, Hedy Gubbels, Burgert Konijnendijk, J.F.B. Stuurman, Peter Thijs, Hans de Wit (1977) Gerard Hendriks, John van 't Slot, Peter Thijs, Frans van Veen, Albert Verkade, Hans van Wingerden (1978) Nic Blans jr., Cees Bouw, Roland Sohier, Toon Teeken, Elizabeth de Vaal, Willem van Veldhuizen

(1972) Arie van Geest, Dick Gorter, Mareike Geys, Gerard van Zon

(1979) Alumet, Inge van Haastert, Sjef Henderickx, Egidius Knops, Pieter Mol, Marc Volger

(1973) Jules Bekker, Annemarie Fischer, Dick Gorter, Burgert Konijnendijk, Nelleke Montfoort, Flip Rutten

(1980) Hedy Gubbels, Eugène Jongerius, Henk Metselaar, Sonia Rijnhout, Tiny van der Sar

koninklijke prijs

(1983) Helma Pantus, F.F. Beckmans, Peter Klashorst, Jos van Merendonk, Marien Schouten, Han Schuil (1984) Bettie van Haaster, Frank Hutchison, Guus Koenraads, Erik Pott, Conrad van de Ven, Willem van Weelden (1985) Ellen van Eldik, Manuel Esparbé Gasca, Reggy Gunn, Berend Hoekstra, Lex van Lith, Kees Versloot (1986) Steven Aalders, Jan van den Dobbelsteen, Bart Domburg, Michiel Duvekot, Diederick van Kleef, Gerard Kodde

voor vrije

75


koninklijke schilderkunst

19-09-2006

12:26

Pagina 78

rs sinds 1947 Dorré, Han Mes, Verdijk,

ansen, Han Mes, an Willem

es, Wim Orth, Jan mits

drea, gs, Hans p, Joop

bbets, Jaap ues Slegers

ansen, n der Pol,

alon, Ton rman,

(1987) Hans Ensink op Kemna, Hewald Jongenelis, Jacqueline Peeters, Lauran Schijvens, Marianne Theunissen, Klaasje Vroon (1988) Siert Dallinga, Nour–Eddine Jarram, Karenina de Jonge, Ton Kraayeveld, Bob Negrijn, Maaike Vonk (1989) Suzan Drummen, Mirjam Hagoort, Marja van der Heiden, Benoît Hermans, Hein Jacobs, Wim Konings (1990) Britta Huttenlocher, W.J.M. Kok, Jan van der Ploeg, F.G.Th. Ros, Paul Vos de Wael (1991) Tjong Ang, Ton Boelhouwer, Jacqueline Böse, Noëlle von Eugen, Kiki Lamers, Robert Suermondt (1992) Wim Bosch, Sarianne Breuker, Hans Broek, Allard Budding, Janpeter Muilwijk, Rinke Nijburg

(1993) Richard Brouwer, Pierre Cops, Rens Janssen, Michael Raedecker, Wouter van Riessen, H.W. Werther (1994) Irina Balen, Hannah van Bart, Koen Ebeling Koning, Gijs Frieling, Elsa Hartjesveld, Rob Verf (1995) Noud van Dun, Maarten Janssen, Carla Klein, Paul Nassenstein, Danne van Schoonhoven, Machiel van Soest (1996) Annemiek de Beer, Norbert Grunschel, Bas Meerman, Rik Meijers, Dino Ruissen, Ellen Zwarteveen (1997) Frank Lenferink, Paul Nassenstein, Dieuwke Spaans, Serge Verheugen (1998) Arthur den Boer, Mattijs van den Bosch, Natasja Kensmil, Dieuwke Spaans (1999) Robbert-Jan Gijzen, Frederika Hasselaar, Joris van der Horst, GéKarel van der Sterren

(2000) Henk Jonker, Fahrettin Örenli, Bas Zoontjens, Ina van Zijl (2001) Peter Brenner, Sara van der Heide, Rezi van Lankveld, Marcelino Stuhmer (2002) Lise Haller Baggesen, Raaf van der Sman, Esther Tielemans, Chantal Veerman (2003) Antoine Adamowicz, Wafae Ahalouch el Keriasti, Sander van Deurzen, Thomas Raat (2004) Thomas Raat, Marjolein Rothman, Peter Vos, Barbara Wijnveld (2005) Mariëlle Buitendijk, Melissa Gordon, Aukje Koks, William Monk (2006) Antoine Berghs, Wouter Kalis, Lucy Stein, Anneke Wilbrink


koninklijke schilderkunst

19-09-2006

12:26

Pagina 79

Koninklijke Prijs voor Vrije Schilderkunst 2006 Tentoonstelling Gemeentemuseum Den Haag 7 oktober tot en met 3 december 2006 isbn-10: 90-72080-35-1 isbn-13: 978-90-72080-35-6

boom! silent battle

organisatie Stichting Koninklijk Paleis te Amsterdam, Educatieve Dienst

redactie Marianna van der Zwaag

fotografie Studio Tom Haartsen, Ouderkerk aan de Amstel

Antoine Berghs

ceremony #3 ceremony #5

grafisch ontwerp Maaike Molenkamp & Alfons Hooikaas

Wouter Kalis

wood rescue remedy (middle class psycho drama)

druk en lithografie Drukkerij Rosbeek BV, Nuth

Lucy Stein

zonder titel zonder titel Anneke Wilbrink

Š Stichting Koninklijk Paleis te Amsterdam Bij het regelen van de auteursrechten van de illustraties is met grote zorgvuldigheid te werk gegaan. Mochten er onvolkomenheden geconstateerd worden dan zal de uitgever daarvan graag op de hoogte worden gesteld.

schilderkunst

2006


koninklijke schilderkunst

19-09-2006

12:26

Pagina 80

koninklijke prijs voor v

Koninklijke Prijs voor Vrije Schilderkunst 2006  

essay: Xander Karskens, 'Don't call it a comeback (I've been here for years)' grafisch ontwerp: Maaike Molenkamp & Alfons Hooikaas uitgever:...

Read more
Read more
Similar to
Popular now
Just for you