Page 1

8/2009 sierpień

KU

PY

[74]

Jan Kanty Pawluśkiewcz o swoim domu

historia DOMU K l D Z OKŁA

plastikowe czy stalowe?

O ZMROKU jak oświetlić elewacje i ogród

KRONIKA BUDOWY etap 2 prace ziemne

Basen przydomowy – co właściciel

Ściana jednowarstwowa

zmieniłby po 8 latach użytkowania

Mój dom z betonu komórkowego

budowa szybka i oszczędna

– relacja inwestorki z przebiegu budowy

Działka bez kanalizacji – kiedy szambo,

TEMAT MIESIĄCA

WARSTWY

PODŁOGI OGRZEWANE

! TRON 19 S MATERIAŁY WYKOŃCZENIOWE

771509 304098

PODŁOGI POSADZKI

9

kiedy oczyszczalnia? Porównanie kosztów

08

TEMAT MIESIĄCA: PODŁOGI I POSADZKI • RYNNY • BASEN • ŚCIANA JEDNOWARSTWOWA

RYNNY

PLANOWANIE PRAC

okl_IV_I_WD8_09.indd 1

PROJEKTY• BUDOWA• EKSPLOATACJA• MODERN IZACJA

ISSN 1509-3042

www.wlasnydom.pl

DOMY NOWOCZESNE PROJEKTY I PORADY, REALIZACJE

72

ceny i parametry BATERIE UMYWALKOWE

(w tym 7% Vat) index 353752

A N

2009

CENA 7,90 zł

ZA

38

7/23/09 9:28:59 AM


okl_II_III_WD8_09.indd 1

7/23/09 9:43:59 AM


001_wienerberger_terca.indd 1

7/22/09 12:25:21 PM


WŁASNY DOM

8/2009

SPIS TREŚCI

6

48

JAN KANTY PAWLUŚKIEWICZ O SWOIM DOMU

fot. M. Szymański

fot. A. Daczkowski

JAK WYBUDOWAŁAM DOM Z BETONU KOMÓRKOWEGO

NOWOŚCI

4

Nowości na rynku Materiały i technologie wprowadzane na nasz rynek, wydarzenia branżowe

WYWIAD

6

Jan Kanty Pawluśkiewicz o swoim domu Artysta muzyk i malarz, z wykształcenia architekt oprowadza nas po swoim domu położonym nad niewielkim stawem, w którym hoduje kilkanaście gatunków ryb

DOM Z OKŁADKI ZREALIZOWANE MARZENIA

DYLEMATY

40 Rynny plastikowe czy stalowe? Który system rynnowy wybrać, by jego materiał, kolor i kształt pasowały do elewacji, a dobre funkcjonowanie zabezpieczało przed jej zawilgoceniem? Ze szlachetnej stali, czy tańszego, ale mniej trwałego pcw?

KRONIKA BUDOWY ETAP 2

54 Czas na prace ziemne Ekipa od wodociągu wierciła pod drogą asfaltową, a geolog wykonał trzy otwory na działce, by się przekonać jaki mamy grunt. To ważne i dla posadowienia domu, i dla kolektora ziemnego pompy ciepła

Z PRAKTYKI

FOCUS

48 Jak wybudowałam dom z betonu komórkowego

60 Raz, a dobrze! Zalety ściany jednowarstwowej

Pani Joanna niedawno ukończyła stawianie ścian z betonu komórkowego i na gorąco relacjonuje nam swoje wrażenia z przebiegu budowy. Ma wiele dobrych rad dla budujących

Kiedy warto wybudować ścianę jednowarstwową? Gdy zależy nam na czasie i chcemy zaoszczędzić!

32 W duchu modernizmu Mniej znaczy więcej! Ten dom posiada minimalną liczbę zdobień. Dekorację stanowią linia i rytm, geometryczny ksztat i symetria. Oryginalne jest przeszklenie, wyniesione ponad płaszczyznę dachu

19 STRON!

TEMAT MIESIĄCA Czym jest podłoga, a czym posadzka? Z czego są zbudowane? Jak się przygotować do prac? Jak wykonać podłogi ogrzewane? Czym wykończyć – kryteria wyboru materiałów na warstwę nawierzchniową

2

fot. Witex

12 PODŁOGI I POSADZKI

WŁASNY DOM 8/2009

002-003_spis_tresci.indd 2

7/22/09 3:58:13 PM


40

54 KRONIKA BUDOWY ETAP 2 CZAS NA PRACE ZIEMNE

fot. A. Augustyn

fot. M. Dymnicki

DYLEMATY: RYNNY PLASTIKOWE CZY STALOWE?

FOCUS

FINANSE

ARCHITEKTURA

66 Gdy na działce nie ma kanalizacji

97 Ubezpieczenie domu w budowie

100 Domy nowoczesne

Z PRAKTYKI

71 Basen przydomowy Pan Dariusz użytkuje swój basen już od ośmiu lat i nie wyobraża sobie domu bez niego. Co zrobiłby inaczej, gdyby go budował dziś? Wybrałby inny kształt i inną technologię

WOKÓŁ DOMU

77 Wieczór w ogrodzie Oświetlenie zewnętrzne jest praktyczne, daje mieszkańcom poczucie bezpieczeństwa, ukazuje urodę domu i ogrodu inaczej niż za dnia. Wymaga jednak starannego dobrania i rozmieszczenia źródeł światła

NA ZAKUPY

84 Baterie umywalkowe: 72 propozycje Klasyczna, minimalistyczna, a może w stylu retro? Przedstawiamy baterie umywalkowe w różnych stylach, prezentujemy też różne specjalne rozwiązania funkcjonalne – baterie bezdotykowe, z podświetleniem diodowym, oszczędzające zużycie wody

002-003_spis_tresci.indd 3

Z doświadczeń inwestorów:

Produkty te cieszą się coraz większym powodzeniem, ponieważ wymagają ich banki, użyczające środków na budowę. Przed podpisaniem umowy warto dobrze rozpoznać swoje realne potrzeby i zagrożenia, a także przemyśleć sposób zorganizowania terenu budowy

Szambo jest niedrogie, ale jego eksploatacja sporo kosztuje i jest mało ekologiczna. Przydomowa oczyszczalnia pozwala oczyścić ścieki na miejscu małym nakładem energii i do tego odzyskać wodę!

Fascynacja modernizmem zaowocowała powstaniem eleganckiego domu o prostej bryle, z dużymi przeszkleniami, które łączą wnętrza z ogrodem

Rozmowa z architektem: Jaka tak naprawdę jest architektura nowoczesna? Skąd czerpie inspiracje? Jakie możliwości stwarza nam nowoczesna technologia? Na pytania odpowiada arch. Roman Rutkowski z pracowni RR-A

PROJEKT NUMERU

52 Cztery kąty 2 Uroczy dom parterowy z garażem jednostanowiskowym

76

Przykładowe projekty domu nowoczesnego

Nasza prenumerata z prezentami!

112 Co za miesiąc?

108-110 Projekty w numerze

Dom w miskantach

s. 108

Japoński

s. 109

Daniel

s. 110

7/22/09 3:59:07 PM


NOWE NA RYNKU

trendy Szerokie wejście na taras Drzwi tarasowe PSK lub HST z oferty Oknoplast-Kraków mogą być nawet pięciometrowe! Producent proponuje dwa typy, różniące się sposobem otwierania. Opcja uchylno-przesuwna (drzwi PSK), charakteryzuje się tym, że możemy uchylić i przesunąć bez problemów skrzydła o szerokości nawet 1,6 m. Inny sposób otwierania drzwi tarasowych dostępny jest w produkcie HST, w którym zastosowano technologię podnoszono-przesuwną. Skrzydła znajdują się na dwóch prowadnicach i mogą się mijać. Dzięki zastosowaniu specjalnych rozwiązań technologicznych, mimo bardzo dużej powierzchni szklanej, otwieranie drzwi nie wymaga użycia dużej siły.

Pielęgnują drewno Linia produktów do drewna na zewnątrz Flügger Aqua to nowoczesne oleje, lakierobejce, farby, których rozpuszczalnikiem jest woda. Dlatego zabezpieczenie produktami serii Aqua wykazuje większą trwałość niż produktami rozpuszczalnikowymi. Nie wydzielają zapachu rozpuszczalnika, a narzędzia myje się w zwykłej wodzie. Flügger olej do drewna Aqua to wodna dyspersja oleju do zabezpieczania drewna, zawierająca filtry UV. Ma zastosowanie na zewnątrz do drewna impregnowanego metodą ciśnieniowo-próżniową (np. drewniane tarasy, płoty, meble ogrodowe) oraz do gatunków ciemnego, wodoodpornego drewna.

W stylu śródziemnomorskim Firma Balex Metal prezentuje nowy kolor blachodachówki idealnie komponujący się z drewnianymi domami w stylu śródziemnomorskim. To HDP Malaga Mat w barwach gorącej, piaszczystej plaży. Ma ona nie tylko niepowtarzalny odcień, ale jest również trwała i solidna. Powłoka ze wzmocnionego poliestru HDP, aplikowana na ocynkowaną powierzchnię blachy stalowej to lepsza ochrona przed promieniowaniem UV i uszkodzeniami. Blachodachówka wykonana jest w profilu Spektrum, cenionym na rynku za precyzyjne wykonanie. Dopełnieniem oferty jest komplet obróbek blacharskich oraz blacha płaska w kolorze HDP Malaga Mat.

Energooszczędne okna Firma Budvar wprowadziła do sprzedaży okna energooszczędne, przeznaczone do domów pasywnych. Wykonane są w 100% z pełnowartościowego pcw. Okna Energy Line charakteryzują się m.in.: głębokością zabudowy 88 mm, przenikalnością cieplną: 0,8 W/(m2K), wysoką izolacyjnością dzięki systemowi uszczelek partii środkowej, trzema płaszczyznami uszczelek we wszystkich obszarach, innowacyjną uszczelką wrębu skrzydłowego, co zapewnia dodatkową izolację cieplną.

JAK KAMIENNE Ekskluzywna linia szlachetnych płyt tarasowych Mesa Verde poprzez delikatne załamania faktury na wierzchniej warstwie oraz barwne smugi kolorystyczne odwzorowuje naturalny ciosany kamień, ukazując całe swoje piękno po ułożeniu na większych powierzchniach. Płyty nadają się na oryginalne zagospodarowanie przestrzeni codziennego użytku również dzięki walorom antypoślizgowej nawierzchni. Dostępne w wersjach Solar, Lava, Luna i Tigre.

4

WŁASNY DOM 8/2009

s004_WD8_09_nowosci.indd 4

7/21/09 1:00:00 PM


Budujący przykład T

redaktor naczelna Agnieszka Rudomino

Jeśli chcieliby Państwo podzielić się swoimi doświadczeniami lub sugestiami, proszę napisać na adres redakcja@wlasnydom.pl Najciekawsze wypowiedzi nagrodzimy!

ańsze materiały, tańsza robocizna, bardziej dyspozycyjni wykonawcy. Czego więcej potrzeba, by ułatwić niezdecydowanym podjęcie tego życiowego wyzwania, pierwszego kroku do wolności we własnym domu? Oczywiście łatwo dostępnego kredytu na dobrych warunkach. Z tym jest gorzej, ale... coś za coś – kto więc może, niech nie zwleka! I weźmie przykład z kronikarzy, którzy na naszych łamach opisują dla Państwa historię swojej budowy. Też nie było im łatwo powiedzieć: tak, zaczynamy! Jednak ich przykład jest budujący. W poprzednim numerze opowiadali, jak podejmowali decyzję o budowie, a następnie szukali działki. Obecnie mogą się już pochwalić gotowymi fundamentami i ścianami parteru, wymurowanym kominem, przygotowaną instalacją wodociągową. Słowem – zamknęli szczęśliwie prace ziemne! Podobnie w przypadku inwestorów opisywanch w dziale Z praktyki, którzy postawili swój dom z betonu komórkowego. Dowiemy się od nich, czy ten materiał spełnił ich oczekiwania. Dla tych, którzy rozważają budowę ściany jednowarstwowej przygotowaliśmy mały poradnik – z czego i za ile można ją postawić. Polecam również Temat Miesiąca poświęcony podłogom i posadzkom oraz przegląd dostępnych na naszym rynku baterii umywalkowych. Zebraliśmy ich dla Państwa ponad 70. Kto zaś zastanawia sie nad zakupem (albo jest już posiadaczem) działki bez dostępu do kanalizacji, może skorzystać z naszych informacji dotyczących odprowadzania ścieków – kiedy wybrać szambo, a kiedy bardziej opłaca się wybudować przydomową oczyszczalnię. Zachęcam też Państwa, by przy projekcie instalacji elektrycznych nie zapomnieć o oświetleniu zewnętrznym domu i ogrodu, które jest praktyczne (zapewnia komfort, bezpieczeństwo) i podnosi walory estetyczne całej posesji. O tym w dziale Wokół domu. Kto chce spać spokojnie, mając budowę w trakcie, powinien zapoznać się z ofertą firm ubezpieczeniowych – niestety, jak pokazuje doświadczenie innych – warto skorzystać! Na koniec zapraszam do lektury ciekawej rozmowy na temat domu nowoczesnego – co tak naprawdę kryje się pod tym pojęciem? Zdaniem naszego rozmówcy, arch. Romana Rutkowskiego, oznacza ono możliwość dostosowania domu do bardzo indywidualnych potrzeb inwestorów, korzystanie z zaawansowanej techniki, nowoczesnych materiałów. To wszystko wykonane w odpowiedniej estetyce, stylu na miarę naszych czasów – telefonii komórkowej i szybkich samochodów. Zapraszam do lektury

8/2009 WŁASNY DOM

s005_WD08_09_wstepniak_ad.indd 5

5

7/24/09 10:26:45 AM


WYWIAD Jan Kanty Pawluśkiewicz

Artysta obdarzony wieloma talentami i pasjami. Uchodzi za człowieka Renesansu. Absolwent szkoły muzycznej w Nowym Targu i architektury na krakowskiej Politechnice. Już jako student komponował muzykę do piosenek Marka Grechuty i grupy Anawa. Współpracował z Piwnicą Pod Baranami. Jest autorem muzyki do filmów fabularnych i telewizyjnych, krótkometrażowych oraz spektakli Teatru Telewizji. Skomponował oratoria, m.in. Nieszpory Ludźmierskie, Harfy Papuszy, Droga, życie, miłość oraz Ogrody Jozafata. Współpracuje m.in. z Teatrem STU i Teatrem Starym w Krakowie oraz Teatrem Narodowym w Warszawie. Kantata Radość miłosierdzia to ostatnie dzieło artysty. Jedną z pasji artysty jest malarstwo. Stworzył nieznaną wcześniej technikę żel-artu. Posługuje się hinduskimi żelami, które, jak mówi, znakomicie wydobywają kolor. Inspiracje czerpie także ze snów. Rozmawiała: Anna Binkowska Zdjęcia: Marek Szymański

Jan Kanty

Pawluśkiewicz o swoim domu

6

WŁASNY DOM 8/2009

006-010_wywiad_pawluskiewicz.indd 6

7/22/09 11:04:56 AM


Jan Kanty Pawluśkiewicz WYWIAD

MAMY SWÓJ PRYWATNY NIEDUŻY STAW. PŁYWAMY PO NIM ŁODZIĄ. HODUJĘ 16 GATUNKÓW RYB. NIE JEMY ICH, BO JESTEM Z NIMI ZAKOLEGOWANY...

◗ Wybór studiów był dla Pana rodzajem determinacji? W pewnym sensie tak, bo architektura jest nie tylko zawodem, ale pojęciem. Być architektem to nie tylko projektować i budować domy. Architekt to przede wszystkim kreator. Ale wtedy o tym jeszcze nie wiedziałem. Studia architektoniczne, kiedy dziekanem był prof. Wiktor Zin, oznaczały bardzo szerokie spektrum zainteresowań. Architektura, oprócz matematyki i fizyki, zawierała historię sztuki, rzeźby, architektury świeckiej, sakralnej; jest malarstwem,

nauką liternictwa i koszmarem geometrii wykreślnej. Trzeba było na pamięć znać przekrój filara z Bazyliki św. Piotra w Rzymie albo detale kolumny jońskiej, doryckiej. ◗ Pracował Pan kiedykolwiek w zawodzie architekta? Częściowo, ponieważ wybudowałem trzy własne domy. Rozkosz budownictwa poczułem podczas remontu wiejskiego domu w Milówce. Żona kupiła ten dom pod koniec lat 80. Moim marzeniem było doprowadzenie do czułego

spotkania epok, korzystając ze zdobyczy XXwiecznej technologii. Poznałem techniki ludowe, m.in. omszenia domu, znam się na obróbkach metalowych, zdobieniach. Jeśli nie zajmowałbym się muzyką, to mógłbym robić... rynny. Nadal interesuję się architekturą, chodzę na biennale artystów, śledzę pisma architektoniczne. Nie projektowałem żadnego z domów, ale byłem kierownikiem budowy. Dlatego studia architektoniczne bardzo mi się przydały.

8/2009 WŁASNY DOM

006-010_wywiad_pawluskiewicz.indd 7

7

7/22/09 11:05:13 AM


WYWIAD Jan Kanty Pawluśkiewicz

Zresztą w obecnych czasach nie projektowałbym dla siebie domu. Zawsze interesuje mnie współpraca z drugą osobą, tak jak w przypadku komponowania muzyki. Z drugiej strony nie bardzo przywiązuję wagę do miejsca, w którym mieszkam. To już nasze ósme czy dziewiąte miejsce. Wszystkie były przyjemne, choć bywały małe mieszkanka. Zdarzyło się, że z domu 500 m2, trzeba się było przenieść do kilkudziesięciometrowego mieszkania. Teraz mieszkamy w średniej wielkości domu. ◗ Jak trafił Pan na to miejsce? Przypadkiem, zobaczyliśmy ogłoszenie w gazecie. Był do sprzedania mały domek w stanie surowym, na peryferiach Krakowa. Przy drodze prowadzącej na posesję stało kilka drzew. Nagle z jednego z nich zerwał się ogromny ptak, z potężnym łomotem skrzydeł. To był bażant. Pomyślałem, że skoro żyją tu takie ptaki, to ten dom może mieć dużą sferę wolności. Od razu się zdecydowaliśmy na kupno. W odpowiedzi na nasze potrzeby dom został częściowo zburzony, zostały strzępki murów. Powstawał metodą koncepcji pojawiającej się ad hoc. Pierwotne małe pokoiki zastąpiła otwarta przestrzeń. Ostateczna wizja była realizowana przez naszego przyjaciela, inż. Lesława Kostkę z wyraźnymi wskazaniami mojej córki Kasi. Dom jest dwupoziomowy, niepodpiwniczony, ponieważ został zbudowany na terenach zalewowych Wisły. ◗ A kto projektował duży ogród, otaczający dom? To rzeczywiście duża działka, 2,5 hektara ziemi. Był tu pusty plac, teraz to już nie ogród, ale park. Sam go zaprojektowałem, według zaleceń prof. Stanisława Żychonia. Wybierałem gatunki drzew, krzewów. Domownicy zaakceptowali moje wybory i koncepcję. ◗ Co było priorytetem w projekcie parku? Podstawowa zasada jest taka, że projektując zieleń nie należy budować ścieżek. Trzeba zostawić puste pole, a ludzie sami deptaniem wyznaczą ścieżki. Mamy jeszcze do czynienia z niedouczonymi architektami zieleni, którzy projektują ścieżki, a ludzie chodzą w poprzek...

8

WŁASNY DOM 8/2009

006-010_wywiad_pawluskiewicz.indd 8

7/22/09 11:05:29 AM


Jan Kanty Pawluśkiewicz WYWIAD

Katarzyna Pawluśkiewicz o aranżacji domu ◗ Do aranżacji pracowni nie dopuścił Pan domowników? Nie. Całość została przeze mnie zaprojektowana, nosi znamiona nonkorfomizmu i ekstrawagancji. Wzbudza szacunek, ponieważ poruszam się w niej z doskonałością niedźwiedzia w zoo. Jest przestronna, ma ok. 35 m2. Bieda koresponduje tu z bogactwem. Wytworne biurka dostałem w prezencie od żony. Na nich poniewiera się wszystko – pinezki, farby, długopisy, inne szpargały, zupełnie nie prezesowskie atrybuty. Sam nie mogę się w tym połapać.

◗ Urok miejsca podkreśla staw... Tak! Położony w odległości 15 m od domu. To jeden z setek stawów, które w XIX w. były w tym miejscu. W latach 30-tych wybudowano wał wiślany, stawy zasypano i stworzono ogródki działkowe. Nasz jest jedynym prywatnym, niedużym stawem, ma 15 arów. To był łut szczęścia. Pływamy po nim łodzią, jest pomost, hoduję 16 gatunków ryb, m.in. jesiotry, sumy. Nie jemy ich, bo jestem z nimi zakolegowany. Kiedy słyszą, że nadchodzę z karmą, natychmiast podpływają. Ryby do konsumpcji kupujemy w sklepie.

Córka kompozytora, poszła w ślady ojca. Jest architektem, studiowała w Krakowie i Paryżu, zajmuje się projektowaniem wnętrz. W aranżacji domu rodziców wspomagała ją mama. Tata był kierownikiem budowy i projektantem zieleni. Katarzyna prowadzi Studio 4 Design

■ Ten dom to nasz wspólny, rodzinny projekt, choć tata rzeczywiście najmniej ingerował w aranżację wnętrza. Pomagała mi mama. Chciałyśmy mieć otwartą przestrzeń na parterze. Pierwotnie było tu kilka klitek, które zostały zburzone. Stąd wzięły się okrągłe słupy konstrukcyjne. Są elementem dekoracyjnym. Jeździłyśmy z mamą po kamieniołomach w poszukiwaniu kamieni. Kominek, w centralnym punkcie salonu, to mój projekt. Wyrasta wprost z podłogi, jest w stylu francuskim. Pełni bardzo praktyczną funkcję, bo zimą ogrzewa dół domu. Ten na górze niestety nie „wypalił”, został źle skonstruowany. Lubimy mieszać nowoczesność z tradycją. Sama wprowadzałam detale, które unowocześniają dom. To m.in. kolaże, które robiłam podczas studiów. Na przykład lampa ze starego statywu od aparatu, do którego dobrałam klosz. Mama przez lata kolekcjonowała antyki. Przechodziły z domu do domu. Tutaj ja określiłam ich miejsce. Sama zaprojektowałam okrągły, czarny stolik, który stoi przy kominku. Spełnia też praktyczną funkcję, zawsze nam brakowało czegoś do odkładania drobiazgów. Na początku wprowadziliśmy do domu sporo kolorów na ścianach. Teraz jestem zwolenniczką barw ziemi – beżu, kremu. W domu dominuje złamana biel, tylko na górze, w moim pokoju są błękitne ściany. Znakomicie wpływają na sen. Kuchnia, w całości jest pomysłem mamy. Nowoczesna, funkcjonalna, przestronna. Z założenia nic nie wisi na ścianach. Na dole stoi kilka obrazów taty, które zostały oparte o ściany. 8/2009 WŁASNY DOM

006-010_wywiad_pawluskiewicz.indd 9

9

7/22/09 11:05:45 AM


WYWIAD Jan Kanty Pawluśkiewicz

ZNAM SIĘ NA OBRÓBKACH METALOWYCH, ZDOBIENIACH. JEŚLI NIE ZAJMOWAŁBYM SIĘ MUZYKĄ, TO MÓGŁBYM ROBIĆ RYNNY ◗ Myślał Pan o budowie kolejnego domu? Trudno powiedzieć, każdy z nas jest dorosły. Córka kupiła domek, czeka ją kapitalny remont, syn mieszka w Poznaniu, też marzy o własnym domu. Nie porywam się na budowę domu, mógłbym być profesjonalnym sublokatorem (śmiech). Taki status mi odpowiada. Ma to tę dobrą stronę, że nie ingeruję w pozostałe rzeczy, natomiast mam swoje miejsce, gdzie zachowuję odrębność. Mogę mieszkać, gdzie mnie rzuci los, nie ma znaczenia czy to Elbląg, czy Szczecin. ◗ Co Pan sądzi o współczesnym budownictwie jednorodzinnym, tym z najbliższego otoczenia i dalszym? Dawno zakończyła się koszmarna moda i estetyka domów budowanych w formie klocków. Nie sprawdziła się w naszej szerokości geograficznej. Współcześnie buduje się rzeczy fanta-

10

zyjne. Tyle że ze zbyt dużą rozkoszą i lekkością przekracza się granice funkcjonalności z granicą dobrego smaku. Tego nie unikniemy. Cieszę się, że na Podhalu powstają wspaniałe domy, nawiązujące do tradycji góralskiej. To wizytówka niepowtarzalnej architektury podhalańskiej, która urodą przewyższa „budy” alpejskie – francuskie, niemieckie. ◗ Nigdy Pan nie żałował, że nie pracował w zawodzie architekta? Absolutnie nie, ponieważ w czasach, kiedy kończyłem studia – pod koniec lat 60., perspektywa pracy w tym zawodzie była makabryczna. Oznaczała przywiązanie do jakiegoś biura projektów. Nie było możliwości projektowania kreacyjnego. Pozostawało wykonywanie poleceń według przepisów budowlanych, które ocierały się o stan umysłowy tych, którzy stworzyli ówczesne prawo budowlane. Normy

były takie, że na osobę nie mogło przypadać więcej niż 7 m2. To co można było projektować? Nie można było wyjeżdżać za granicę, brać udziału w tamtejszych konkursach, oglądać współczesnej architektury. Los architekta był w poniżaniu. To niebezpieczny zawód, w którego istotę wpisana jest odwaga. Architekt jest o krok od arogancji. Projektuje ogromne przedsięwzięcia przemysłowe, sakralne, w których ludzie mają się spełniać. To zobowiązuje. ■

WŁASNY DOM 8/2009

006-010_wywiad_pawluskiewicz.indd 10

7/24/09 12:15:54 PM


011_drewbet.indd 11

7/22/09 12:29:54 PM


TEMAT MIESIĄCA

TEMAT MIESIĄCA | PODŁOGI I POSADZKI

PROJEKT TARASU ◗

PLANOWANIE PODŁOGI . . . . . . . . . . . . . . . . . . .14 Czym jest podłoga, a czym posadzka? Projekt domu a podłoga. Czy warto robić podłogę na gruncie? Na jakim etapie zamawiać materiały? Rola i wykonanie hydroizolacji. Termoizolacja jest niezbędna! Czy warto inwestować w izolację akustyczną? Jaką technologię wybrać? Podłoga wylewana. Zalety wylewek na bazie anhydrytu. Co to jest podłoga pływająca? Dylatacje

PODŁOGI OGRZEWANE . . . . . . . . . . . . . . .18 Jakie są ich zalety? Kiedy można zacząć ogrzewać podłogę? Czy są jakieś ograniczenia? Rodzaje podłogówek

WYKOŃCZENIE . . . . . . . . . . . . .20 Wybór koloru, wielkości elementów i rodzaju ułożenia. Deski, parkiet czy klepka – co lepsze? Drewno egzotyczne – wady i zalety. Powłoki lakiernicze i olejowe. Materiały drewnopodobne. Wykładzina dywanowa. Posadzka z płytek w salonie. Wybór metod mocowania płytek. Spoinowanie okładzin ceramicznych. Układanie płytek na podłodze. Listwy przypodłogowe

W KUCHNI I ŁAZIENCE. . . . . . . . . . . . . . . . .28 Czy można wybrać posadzkę drewnianą? Zabezpieczenie podłogi przed wodą. Spoina mineralna czy epoksydowa?

DO ZADAŃ SPECJALNYCH . . . . . . . . . . . . .30

fot. Komfort

Jak wykonać podłogę w garażu? Podłoga w kotłowni. Tarasy

012-030_TM_podlogi_b.indd 12

7/22/09 3:34:30 PM


Po niej chodzimy w zabłoconych butach i boso. Na nią wylewa się woda i upadają ciężkie przedmioty. Co zatem zrobić, by była trwała, łatwa w utrzymaniu czystości i nadawała styl całemu wnętrzu? Tekst: Artur Chonewicz

PODŁOGI I POSADZKI 012-030_TM_podlogi_b.indd 13

7/22/09 3:35:52 PM


TEMAT MIESIĄCA | PODŁOGI I POSADZKI

PLANOWANIE PODŁOGI

PROJEKT DOMU A PODŁOGA. CO POWINIEN ZAWIERAĆ PROJEKT?

■ Podłoga to pojęcie szersze niż posadzka. Składa się z kilku warstw: posadzki (warstwa estetyczna), warstwy wyrównującej, podkładowej, a także termicznej czy przeciwwilgociowej. Posadzka zatem jest jedną, wierzchnią warstwą podłogi. Wykonywana jest najczęściej z drewna lub ceramiki.

CZY WARTO ROBIĆ PODŁOGĘ NA GRUNCIE? ■ Podłoga na gruncie to obecnie najczęściej spotykane rozwiązanie. Oczywiście, nie znaczy to, że warstwa, z którą ma styczność posadzka, spoczywa na „glebie”. Oddzielona jest ona od niej co najmniej: warstwą chudego betonu, papą lub folią budowlaną, warstwą termoizolacji i jeszcze jedną folią. Układ taki zapewnia zarówno odizolowanie od wilgotnego podłoża, jak i izoluje podłogę termicznie. Grunt musi być odpowiednio przygotowany, czyli zagęszczony. Przede wszystkim nie może to być ziemia (humus), gdyż zawarte w niej organiczne części uległyby degradacji i podłoga „zawisłaby” w powietrzu.

■ Projekt domu powinien mieć (oprócz informacji o wszystkich warstwach podłogi i technologii wykonania), podane wiadomości o materiale posadzki. Jest to szczególnie istotne przy planowaniu przejść pomiędzy różnymi posadzkami (np. drewnianą i ceramiczną). Różne rodzaje pokrycia mają bowiem inne grubości. I tak płytki ceramiczne zajmują ok. 10 mm, panele tyle samo lub niewiele więcej, natomiast deski podłogowe czy parkiet to już ponad 15 czy nawet 20 mm. Z tego powodu wysokość podłogi w pomieszczeniach o różnym wykończeniu musi być zróżnicowana. Rodzaj, a więc grubość posadzki musi być też wzięta pod uwagę przy wylewaniu schodów, aby pierwszy i ostatni stopień miały taką samą wysokość co pozostałe. Szczególną uwagę należy zwrócić na pomieszczenia o podłodze umiejscowionej na dwóch (lub więcej poziomach), zwłaszcza jeśli sąsiadujące poziomy oddzielają schody. Każdy stopień po ułożeniu posadzki na obu poziomach powinien mieć jednakową wysokość.

płytki fuga

listwa wykończeniowa

zaprawa klejąca wylewka rys. arch.WD

CZYM JEST PODŁOGA, A CZYM POSADZKA?

klej do parkietu parkiet

ŁĄCZENIE MATERIAŁÓW O RÓŻNEJ GRUBOŚCI jest możliwe dzięki zastosowaniu m.in. listwy podłogowej. Trzeba również wykonać wylewkę na taką grubość, aby po położeniu posadzki nie utworzył się uskok, wynikający z różnej wysokości materiałów wykończeniowych

OGRZEWANA PODŁOGA W KUCHNI wymaga projektu z uwzględnieniem usytuowania wyposażenia. Instalacja nie powinna bowiem przebiegać pod meblami

stół

meble kuchenne papa rys. Devi

jastrych folia budowlana styropian

rys. arch.WD

NA JAKIM ETAPIE ZAMAWIAĆ MATERIAŁ I EKIPĘ DO WYKONANIA PODŁOGI?

grunt beton

WARSTWY podłogi na gruncie

14

■ Łatwy dostęp do materiałów budowlanych nie wymaga specjalnego przygotowania się do wykonywania podłogi. Wiele ekip obsługuje budowy kompleksowo, zamawiając i wykonując jastrych z własnych materiałów. Dobrze zorganizowani fachowcy nie spędzają na budowie domu więcej niż 2-3 dni. To pozwala umówić się na przyjazd ekipy na kilka-kilkanaście dni przed rozpoczęciem prac.

Sprawa wymaga nieco więcej planowania, gdy w grę wchodzi ogrzewanie podłogowe. Z uwagi na ryzyko uszkodzenia rurek lub przewodów elektrycznych, warto tak zaplanować harmonogram (szczególnie warstwy wykończeniowej), aby prace rozpoczęły się zaraz po niezbędnych próbach szczelności instalacji.

WŁASNY DOM 8/2009

012-030_TM_podlogi_b.indd 14

7/22/09 4:24:32 PM


TEMAT MIESIĄCA | PODŁOGI I POSADZKI

PLANOWANIE PODŁOGI

Termoizolacja jako niezbędny element podłogi ■ Izolacja termiczna ważna jest nie tylko przy podłogach na gruncie, ale także przy podłogach ogrzewanych, gdzie chodzi o to, aby każdy kW energii trafił do pomieszczenia, a nie do podłoża. Zwiększona grubość izolacji oraz systemowe rozwiązania z panelami styropianowymi pokrytymi ekranem odbijającym ciepło gwarantują właściwy efekt i niższe rachunki za ogrzewanie. W zależności od standardu energetycznego, w jakim jest projektowana i wykonywana posadzka, różne mogą być grubości termoizolacji w posadzce na gruncie. I tak najmniejszą zalecaną obecnie grubością warstwy termoizolacji jest 10 cm. W domach energooszczędnych grubość ta powinna wynosić ok. 15-20 cm, a w domach pasywnych nawet 30 cm. Ponieważ panele z ekranem pod ogrzewanie podłogowe są dostępne w standardowych grubościach 2-5 cm stanowią ostatnią warstwę termoizolacji poprzedzoną zwykłym styropianem.

fot. Lafarge Nida Gips

■ Pod pojęciem hydroizolacji rozumiemy wszelkie elementy zabudowane w warstwach podłogi, mające chronić ją przed działaniem wody. Istnieje szereg metod jej wykonywania. Od najprostszych, polegających na wyłożeniu podłoża folią lub papą, poprzez stosowanie pap termozgrzewalnych, aż po systemy cienkowarstwowe, do których zaliczamy folie w płynie i hydrolizolacyjne szlamy mineralnopolimerowe. W pierwszym i drugim przypadku metoda polega na wyłożeniu stropu folią czy papą lub zabezpieczeniu go papą termozgrzewalną. Uzyskujemy tym samym zabezpieczenie (w przypadku ułożenia folii czy papy mocno jednak niepewne) niższych kondygnacji (piwnicy, parteru) przed zalaniem. A zamoczenie warstwy termoizolacji czy samego betonu podłogi może spowodować wiele problemów, począwszy od długiego schnięcia i obniżenia parametrów izolacyjnych, a skończywszy na biologicznej degradacji warstw termoizolacyjnych (zwłaszcza wełny mineralnej). Najlepszym sposobem jest zastosowanie hydroizolacji cienkowarstwowej bezpośrednio pod płytkami. Uzyskujemy w ten sposób izolację bez spoin oraz o wysokiej odporności nie tylko na zalewającą wodę, ale i wodę stojącą czy nawet działającą pod ciśnieniem. Masy hydroizolacyjne nakłada się wałkiem lub pędzlem w przypadku płynnych folii oraz pacą lub pędzlem w przypadku szlamów. O zabezpieczenie przejść rurowych oraz narożników dbają odpowiednie taśmy izolacyjne (dostępne u dostawców systemów).

fot. J. Woźnica

ROLA I WYKONANIE HYDROIZOLACJI

IZOLACJĘ STYROPIANOWĄ najczęściej umieszcza się nad płytą fundamentową. Pomiędzy izolacją a betonem warto umieścić materiał stanowiący barierę dla pary wodnej (np. folią)

fot. J. Woźnica

CZY WARTO INWESTOWAĆ W IZOLACJĘ DŹWIĘKOCHŁONNĄ?

IZOLACJĘ PODŁOŻA warto zacząć na bardzo wczesnym etapie – od ściany fundamentowej, która powinna być zabezpieczona przed działaniem wody

■ Stosuje się ją jedynie między kondygnacjami. Choć wydaje się być pozornie mało istotna i dlatego jest często pomijana, to jej brak z reguły oznacza zmniejszenie komfortu mieszkania. Do izolacji akustycznej używa się specjalnego styropianu akustycznego o właściwościach sprężystych lub wełny mineralnej, która jako materiał włóknisty doskonale tłumi dźwięki. Izolacja akustyczna może stanowić wierzchnią

warstwę termoizolacji nie zmniejszając jej skuteczności. W przypadku braku miejsca na oba rodzaje izolacji warto wybrać tę akustyczną. Z pewnością spełni obie role. Grubość warstwy w budownictwie mieszkaniowym nie przekracza z reguły 3-5 cm. Nie mniej ważne jest oddzielenie taśmami podkładu podłogowego od ścian, podłoża i instalacji.

8/2009 WŁASNY DOM

012-030_TM_podlogi_b.indd 15

15

7/22/09 3:36:30 PM


TEMAT MIESIĄCA | PODŁOGI I POSADZKI

PLANOWANIE PODŁOGI

PODŁOGA NA GRUNCIE budowana jest w domu bez podpiwniczenia. Podsypka powinna być takiej wysokości, by wylana na niej warstwa chudego betonu licowała się z górną płaszczyzną ścian fundamentowych

fot. Ytong

■ Te trzy rozwiązania będą różniły się przede wszystkim grubością termoizolacji i zastosowaniem zabezpieczenia przeciwwilgociowego. W przypadku podłogi na gruncie grubość ocieplenia będzie największa, a hydroizolacja jest niezbędna. W przypadku podłogi nad piwnicą hydroizolacja nie jest konieczna, natomiast warto zainwestować w odizolowanie termiczne obu poziomów, zwłaszcza jeśli piwnica nie jest ogrzewana. Podłoga na stropie pomiędzy piętrami w zasadzie nie wymaga termoizolacji, natomiast konieczne ze względu na komfort późniejszego użytkowania jest zastosowanie izolacji dźwiękochłonnej, która izoluje również termicznie. Wszystkie rodzaje podłogi z uwagi na konieczność zastosowania izolacji należy wykonać w technologii „podkładu pływającego”. Zdarzają się jednak sytuacje, kiedy z powodu błędów w planowaniu i zmianie projektowanych wysokości pomieszczeń, konieczne staje się pominięcie którejś z warstw wewnętrznych. Możliwe jest wtedy wykonanie podłogi związanej z podłożem (stropem) lub na warstwie rozdzielającej (folii, papie), ale tylko nad pomieszczeniami ogrzewanymi. Niestety, zastosowanie takiego rozwiązania w podłodze na gruncie wiąże się z ryzykiem podsiąkania wody i dużych strat ciepła.

fot. J. Woźnica

Podłoga na gruncie, nad piwnicą, pomiędzy piętrami – różnice

JAKĄ TECHNOLOGIĘ WYBRAĆ – POSADZKĘ WYLEWANĄ CZY UKŁADANĄ Z SUCHYCH ELEMENTÓW?

fot. Oventrop

■ Jeśli budynek jest wykonywany w technologii tradycyjnej, podłoga wylewana będzie lepszym wyborem, zarówno jeśli chodzi o czas wykonania, jak i dostępność materiałów (używamy tego samego cementu, piasku i żwiru co do innych prac). Jeśli mamy do czynienia z wod-

16

nym ogrzewanie podłogowym, to właściwie wylewanie jastrychu mokrego jest jedynym rozwiązaniem. Wadą podłóg wylewanych jest ich stosunkowo długi czas osiągania pełnej wytrzymałości. Ma to spore znaczenie w budynkach wznoszonych w technologii szkieletowej, gdzie terminy są krótkie, a prace „mokre” ograniczone do minimum. Również wszędzie tam, gdzie termin rozpoczęcia użytkowania nie jest odległy, warto rozważyć podłogę układaną z gotowych elementów. W projektach małych domów często zakłada się wykonanie stropu poddasza z drewna, co praktycznie wyklucza użycie technologii mokrej. WYLEWKA musi mieć określoną grubość, która powinna być podana w projekcie. Zbyt gruba zwiększa bezwładność cieplną grzejników podłogowych oraz niepotrzebnie zwiększa masę tej warstwy

PODŁOGA MIĘDZY KONDYGNACJAMI najczęściej budowana jest na stropie teriva. Pustaki ceramiczne lub keramzytobetonowe zapewniają dość dobrą izolację akustyczną. Izolacja termiczna nie jest potrzebna

PODŁOGA WYLEWANA. TRADYCYJNY BETON CZY WYLEWKA SAMOPOZIOMUJĄCA? ■ Wybór technologii będzie w tym przypadku podyktowany zarówno względami ekonomicznymi jak i upodobaniem inwestora. Wylewki (jastrychy) samopoziomujące z uwagi chociażby na to, że są przygotowane fabrycznie, mogą okazać się droższe od tradycyjnego betonu. Argumentem za zaprawami samopoziomującymi jest szybkość ich nakładania (powierzchnia ok. 150 m2 w kilka godzin!), zmniejszenie siatki dylatacji, krótszy czas schnięcia oraz gładka powierzchnia podłogi. Nie należy mylić jastrychów samopoziomujących z masami samopoziomującymi służącymi do wyrównywania powierzchni pod posadzki.

WŁASNY DOM 8/2009

012-030_TM_podlogi_b.indd 16

7/22/09 3:37:10 PM


TEMAT MIESIĄCA | PODŁOGI I POSADZKI

PLANOWANIE PODŁOGI

fot. Knauf

fot. Knauf

DYLATACJE. KIEDY, JAK I GDZIE JE WYKONYWAĆ?

WYLEWKA ANHYDRYTOWA jest produktem wygodnym w użyciu, pozwalającym w krótkim czasie wykonać równy i gładki podkład podłogowy. Doskonale nadaje się do systemów z ogrzewaniem podłogowym z uwagi na zdolności przewodzenia i akumulowania ciepła. Ma właściwości samopoziomujące

ZALETY POSADZEK NA BAZIE ANHYDRYTU związaną z podłożem (np. płytki, kamień lub parkiet). W przypadku posadzek pływających, takich jak panele, przebieg szczelin dylatacyjnych nie ma takiego znaczenia. Dostępne na rynku wylewki na bazie anhydrytu pozwalają na wykonanie podłogi bez dylatacji powyżej 40 m2 i przy jednym boku nawet 10 mb. Dla porównania typowa podłoga betonowa bez dylatacji raczej nie powinna przekraczać 20 m2.

CO TO JEST PODŁOGA PŁYWAJĄCA I KIEDY SIĘ JĄ STOSUJE?

3 2

4

1 rys. arch.WD

■ Podłoga pływająca to taka, która nie ma styczności zarówno ze ścianami, jak i z podłożem. Umożliwia to warstwa termo- i hydroizolacji oraz dźwiękochłonna oraz specjalna taśma dylatacyjna, „odcinająca” podłogę od ścian. Drgania podłogi nie przenoszą się na ściany, co ma duży wpływ na jej dźwiękoizolacyjność. Poza tym taśma dylatacyjna odcina wylewkę od ścian, kompensując pęcznienie jastrychów anhydrytowych oraz zapobiegając uszkodzeniom tynku przy podłogach betonowych. Wszelkie powstałe później naprężenia w jego strukturze mają znikomy wpływ na podłogę, która jest odizolowana od sił, które mogłyby doprowadzić do jej zniszczenia. Podłoga pływająca jest jedyną możliwą opcją przy założeniu, że ma być zarówno cicha, jak i ciepła.

5 7

6

8

PODŁOGA PŁYWAJĄCA. Istotną rolę pełni profil dylatacyjny (1) znajdujący się między poszczególnymi warstwami podłogi a ścianą oraz elastyczne płyty styropianowe (7). Pozostałe elementy na rysunku to: (2) listwa przypodłogowa, (3) ściana, (4) warstwa wierzchnia podłogi, (5) podkład podłogowy (6) izolacja przeciwwilgociowa, (8) strop

fot. Aquatherm

■ Wylewki na bazie anhydrytu charakteryzują się krótszym, w porównaniu z bazującymi na cemencie, czasem wysychania, oraz przede wszystkim brakiem skurczu. Pozwala to zaplanować większe połacie bez dylatacji, co daje większą swobodę kształtowania pomieszczeń i ułatwia prace. Można również zastosować dylatacje tam, gdzie wydają się być naturalne, czyli np. w progach. Oczywiście przebieg szczelin dylatacyjnych ma znaczenie tylko wtedy, gdy planujemy podłogę

■ Dylatacje to miejsca „kontrolowanych pęknięć”, które dają pewność, że istotne dla konstrukcji elementy nie ulegną przesunięciom i odspojeniom. Dzielą one podłogę na mniejsze części. Konieczność ich stosowania wynika z cech materiałów budowlanych, takich jak skurcz lub pęcznienie podczas wiązania czy rozszerzalność cieplna. Trzeba przyjąć, że powierzchnie po obu stronach szczeliny dylatacyjnej będą pracowały osobno, nierzadko próbując się od siebie oddalić. Dlatego też każda następna warstwa związana z podłożem musi posiadać przerwę dylatacyjną na tej samej długości i w tym samym miejscu. Jeśli istnieje ryzyko sporych przesunięć, warto rozważyć, zamiast elastycznego wypełnienia, zastosowanie profilu mocowanego do jednego z brzegów. Z jednej strony pozwoli to na nieskrępowaną pracę dwóch powierzchni, z drugiej zabezpieczy szczelinę przed zabrudzeniami. Podłogi pływające (jako niezwiązane z podłożem) nie wymagają „powtarzania” dylatacji, mają jednak swoje wymagania co do ich liczby i rozmieszczenia. Szczególnie ważnym miejscem są przejścia rur (zwłaszcza grzewczych) przez szczelinę dylatacyjną. Powinny one zabezpieczać rurę lub kabel przed rozerwaniem czy ścięciem poprzez np. zastosowanie rur peszel lub izolacji piankowej.

DYLATACJE są szczególnie ważne przy ogrzewaniu podłogowym. Powinny dzielić pola grzewcze większe niż 40 m2

8/2009 WŁASNY DOM

012-030_TM_podlogi_b.indd 17

17

7/22/09 3:38:01 PM


TEMAT MIESIĄCA | PODŁOGI I POSADZKI

PODŁOGI OGRZEWANE

fot. Viega

KIEDY MOŻNA ZACZĄĆ OGRZEWAĆ PODŁOGĘ?

JAKIE SĄ ZALETY PODŁOGI OGRZEWANEJ? ■ Ogrzewana podłoga to nie tylko komfort cieplny, wykorzystujący naturalną zdolność ogrzanego powietrza do unoszenia się do góry (konwekcja), ale również spore oszczędności. Dzięki korzystniejszemu rozkładowi temperatur, można ją obniżyć o jeden lub dwa stopnie bez wpływu na komfort. A każdy dodatkowy stopień powyżej 18°C to wzrost wydatków o ok. 6-7%. Dobrze wykonana instalacja ogrzewania podłogowego powinna być również nieco oszczędniej-

sza od tradycyjnych grzejników. Szczególnie zaleca się ją dla nowoczesnych systemów z pompą ciepła jako źródłem ogrzewania, z uwagi na niską temperaturę czynnika roboczego (np. wody) nie przekraczającą w normalnych warunkach 35°C. Warto również zauważyć, że dzięki brakowi tradycyjnych grzejników można uzyskać dodatkowe możliwości aranżacji wnętrza.

CZY PODŁOGÓWKA WPŁYWA NA ARANŻACJĘ WNĘTRZA?

18

fot. Oventrop

POSADZKA OGRZEWANA. CZY SĄ JAKIEŚ OGRANICZENIA? ■ Mimo wielu zalet ogrzewania podłogowego rozwiązanie to nie jest pozbawione wad. Do najczęściej podnoszonych należy niewielka, ograniczona dużą bezwładnością cieplną, możliwość regulacji temperatury. Ogrzewanie podłogowe jest również droższe na etapie inwestycyjnym, zwłaszcza gdy posadzka nie jest wykonana z materiałów dobrze przewodzących ciepło, takich jak ceramika czy kamień, ale z materiałów drewnopochodnych lub drewna. W takim wypadku należy zaplanować większą liczbę rur ogrzewania, co skompensuje straty poniesione przez rozproszenie w materiale posadzki. Nie każdy rodzaj posadzki drewnianej czy paneli jest również odporny na podwyższoną temperaturę, w związku z tym wybór jest przeważnie ograniczony do droższych rozwiązań i kolekcji. Przed wykonaniem instalacji należy zaplanować rozmieszczenie najważniejszych dużych mebli, aby np. okazała kanapa nie znalazła się nad instalacją grzewczą.

■ Ogrzewanie wylanej podłogi w przypadku jastrychu anhydrytowego można rozpocząć już po 7 dniach od wylania, choć są rozwiązania pozwalające uruchomić ogrzewanie już tego samego dnia (!). Temperatura musi wzrastać stopniowo i zaleca się temperaturę początkową na poziomie 25°C przez pierwsze 3 dni. Po trzech dniach temperatura może wzrosnąć do 45°C, nie więcej jednak niż 10°C na dobę. W tym czasie należy także zapewnić dobre przewietrzanie i utrzymywać stałą temperaturę również na noc. Po okresie 3-5 dni (w zależności od grubości podkładu) należy obniżyć temperaturę do wartości roboczej również w cyklu 10°C/dobę. Podłogi betonowe można ogrzewać najwcześniej po 21 dniach, a wzrost temperatury nie powinien przekraczać 5°C na dobę, maksymalna zaś temperatura nie powinna być wyższa niż 40°C.

OGRZEWANIE PODŁOGOWE można zastosować nawet wtedy, gdy posadzka będzie wykonana z drewna. Jednak zawsze taka warstwa wykończeniowa będzie izolowała bardziej niż ceramika, a więc utrudniała transmisję ciepła do pomieszczenia

■ Wprawdzie zaleca się wcześniejsze zaplanowanie stałej zabudowy, ale – zdaniem ekspertów – w ciągu wspomnianych 50 lat wystrój wnętrz może się zmienić wielokrotnie i nie powinno to mieć większego wpływu na działanie systemu. Posiada on bowiem zabezpieczenia przed przegrzaniem, a materiały z których jest wykonywany zapewniają odpowiednią trwałość i wytrzymałość na skrajnie niekorzystne warunki. Unikać należy jedynie uszkodzeń mechanicznych (przewiercenie, przecięcie itp.). Nie ma też ograniczeń co do pokrycia podłogi, pod warunkiem, że wybierzemy materiał oznakowany jako nadający się do tego typu ogrzewania. W przypadku podłóg łączonych w jednym pomieszczeniu (np. parkiet z terakotą) zaleca się wykonywanie osobnych obwodów dla każdego pokrycia albo odpowiednie zróżnicowanie rozstawu rur lub kabli grzejnych.

WŁASNY DOM 8/2009

012-030_TM_podlogi_b.indd 18

7/22/09 3:38:44 PM


TEMAT MIESIĄCA | PODŁOGI I POSADZKI

PODŁOGI OGRZEWANE

fot. H.Tomasiewicz

fot. Zehnder

fot. Domek

OGRZEWANIE KANAŁOWE nie należy do typowych podłogówek. Umieszczane jest jednak w podłodze i może wspomagać ogrzewanie podłogowe, pracując na tych samych parametrach temperatury zasilania. Jego zaletą jest to, że szybciej reaguje na zapotrzebowanie na ciepło

fot. Cekol

■ Rozróżniamy trzy główne rodzaje ogrzewania podłogowego. Fundament grzewczy. Ta stosunkowo mało znana w Polsce technologia polega na zatopieniu podczas wylewania płyty fundamentowej rur z tworzywa oraz dystrybutora gorącego powietrza. Rozwiązanie to jest wyjątkowo odporne na uszkodzenia, ponieważ medium grzewczym jest powietrze (lub woda) krążące w rurach, dostarczane z kotła gazowego lub olejowego. Wadą tego rozwiązania jest brak możliwości wykonania tego etapu prac systemem gospodarczym oraz niewielkie rozpowszechnienie technologii w kraju. Ogrzewanie podłogowe wodne. Woda krąży w rurach z tworzywa (często wyposażonego w stabilizującą wkładkę z aluminium) lub miedzianych, zalanych w warstwie podkładu podłogowego na głębokości ok. 3-4 cm od jego górnej krawędzi. Zasilanie instalacji może być realizowane zarówno z kotła na paliwo stałe, jak i ciekłe oraz pompy ciepła. Stosunkowo wysoki koszt rur grzewczych i armatury sterującej jest równoważony przez komfort użytkowania oraz niską energochłonność. Ogrzewanie podłogowe elektryczne. Sercem systemu są wysokowydajne kable oporowe (w większości systemów przypięte do siatki ułatwiającej montaż) rozkładane na podkładzie podłogowym i zatapiane w zaprawie klejowej. Kable mają niewielką grubość (3-5 mm), więc ułożenie całego systemu jest możliwe bez większych kłopotów nie tylko w nowych pomieszczeniach, ale również na starej podłodze. Następnym etapem jest układanie płytek ceramicznych, gresu lub terakoty. Z uwagi na stosunkowo dużą energochłonność i koszty energii elektrycznej zastosowanie takiego systemu pod podłogami słabo przewodzącymi ciepło jest nieopłacalne. Niski koszt montażu, prosty system sterowania i łatwość instalacji to główne zalety tego rozwiązania.

fot. Zehnder

Rodzaje podłogówek. Zalety, wady, koszty

OGRZEWANIE ELEKTRYCZNE wykonane z maty grzejnej układa się bezpośrednio pod posadzką, w warstwie kleju, który musi być przeznaczony do posadzek ogrzewanych

FUNDAMENT GRZEWCZY to rozwiązanie umożliwiające umieszczenie instalacji z kanałami powietrznymi (lub rurami na ciepłą wodę) w płycie fundamentowej. Prace należy wykonać na bardzo wczesnym etapie budowy

OGRZEWANIE WODNE – rury mocuje się do podłoża spinkami lub klipsami. Odstępy między rurami wynoszą od 10 do 30 cm – zależnie od średnicy przewodów. Im mniejsze są odległości między przewodami, tym bardziej wyrównana jest temperatura podłogi

8/2009 WŁASNY DOM

012-030_TM_podlogi_b.indd 19

19

7/22/09 3:39:02 PM


TEMAT MIESIĄCA | PODŁOGI I POSADZKI

fot. Alno Polska

WYKOŃCZENIE

Wybór koloru posadzki, wielkości poszczególnych elementów i rodzaju ułożenia

fot. Alno Polska

MOZAIKA – ponownie wraca moda na małe płytki. Wykorzystywana jest w nowoczesnych łazienkach i kładziona na podłogę oraz ściany

fot. Roca

■ Kolor posadzki ma duży wpływ na charakter pomieszczenia. Podłogi jasne doskonale sprawdzają się w pokojach dziecięcych, garderobach i sypialniach. Są łatwe do utrzymania w czystości oraz dodatkowo rozjaśniają pomieszczenie. Kolory ciemne sprawiają wrażenie solidniejszych – pomieszczenia, w których je ułożono wyglądają „dostojniej” i wydają się być jednym ze znamion luksusu. Modne ostatnio duże elementy czy to ceramiczne, czy drewniane, dodają pomieszczeniu „oddechu” i przestronności, oczywiście pod warunkiem, że nie są ułożone w malutkim pokoju.

20

PODŁOGA W SZACHOWNICĘ jest zawsze elementem zwracającym uwagę. Bardzo efektowna, ale wymagająca! Widać na niej każdą, nawet najmniejszą plamkę kurzu

WŁASNY DOM 8/2009

012-030_TM_podlogi_b.indd 20

7/22/09 3:39:49 PM


TEMAT MIESIĄCA | PODŁOGI I POSADZKI

fot. Komfort

fot. Komfort

WYKOŃCZENIE

DREWNO EGZOTYCZNE najlepiej wygląda, gdy prezentowane jest w dużych wymiarach (długie i szerokie deski). Na ogół jest znacznie ciemniejsze od drewna krajowego

WENGE, MERBAU I JATOBA to jedne z popularniejszych odmian drewna egzotycznego. Wszystkie charakteryzują się bardzo dużą odpornością na ścieranie

A MOŻE DREWNO EGZOTYCZNE? WADY I ZALETY TAKIEGO ROZWIĄZANIA ■ Duża wytrzymałość, niepowtarzalne wzory i styl drewna egzotycznego zdobyły uznanie wielu inwestorów. Wspaniale prezentuje się taka podłoga w łazience, a olejowana powierzchnia w salonie z pewnością wzbudzi podziw koneserów i dumę gospodarzy. Nawet w przypadku ogrzewania podłogowego można pokusić się o wy-

konanie podłogi z takiego drewna. Warunek jest taki: musimy wziąć pod uwagę zwiększoną ilość pętli grzewczych oraz dobór drewna o wysokim ciężarze właściwym ułatwiającym przekazywanie ciepła do pomieszczenia. Przy takim rozwiązaniu trzeba się pogodzić jednak z pewnymi niedogodnościami. Należą do nich konieczność

stopniowego rozgrzewania podłogi na początku sezonu i jej schładzania przed zakończeniem. W przypadku dużych skoków wilgotności w pomieszczeniu, może się zdarzyć, że okresowo podłoga będzie miała widoczne szpary pomiędzy deskami. Podłogi z drewna egzotycznego nie należą również do najtańszych.

fot. Komfort

CIEPŁE I ŁAGODNE TONY PODŁOGI sprawiają, że wnętrza stają się przytulne. Zaliczamy do nich kolory od jasnego złota do ciemnego burgundu

012-030_TM_podlogi_b.indd 21

8/2009 WŁASNY DOM

21

7/22/09 3:44:30 PM


TEMAT MIESIĄCA | PODŁOGI I POSADZKI

WYKOŃCZENIE

NOWOCZESNA PODŁOGA DREWNIANA składa się z wielu warstw: wielokrotnie nakładanego lakieru, warstwy licowej z drewna szlachetnego, sklejki i warstwy dolnej z łuszczka iglastego, pełniącej funkcję stabilizującą

wzorów) oraz bardzo dużą trwałość i możliwość kilkukrotnego odnawiania ich powierzchni. Coraz mniej na rynku jest parkietów o nieciekawym wzornictwie czy pozaklasowych. Klepka to z kolei rozwiązanie uniwersalne. Łączy w sobie zalety desek i parkietu. Ogromne wrażenie robi podłoga o dużej powierzchni ułożona na wzór okrętowego pokładu, a jednocześnie w niewielkim pomieszczeniu nie przytłacza kierunkowym układem jak deska. Należy pamiętać, że wszystkie te rozwiązania charakteryzują się sporym oporem cieplnym, co znacznie ogranicza ich użycie przy podłogach ogrzewanych.

fot. Antique Parquets

fot. Royal Floor

■ W zależności od upodobań, zasobności portfela oraz warunków użytkowania, każda z tych opcji może wydawać się ciekawa. Deski doskonale sprawdzą się w domach o charakterze rustykalnym, dworkowym, ale również w nowoczesnych wnętrzach. Uniwersalny charakter, wysoka wytrzymałość i urok to główne argumenty przemawiające za ich wyborem. Parkiet to wybór dla osób o nieco zasobniejszym portfelu. Daje on swobodę aranżacji (z jednakowych klepek można ułożyć kilka różnych

fot. Barlinek

DESKI, PARKIET CZY KLEPKA. CO LEPSZE?

OSTATNI PAS DESEK przy ścianie należy dokładnie zmierzyć przed ułożeniem. Jeśli jest zbyt szeroki, zwężamy poszczególne deski do odpowiedniego wymiaru

UKŁADY TAFLI w przeróżnych kombinacjach drewna, sortach oraz wzorach. Projektowanie i realizacja nietypowych schematów podłóg możliwe są m.in. dzięki rozplanowaniu wzoru każdej układanej tafli parkietowej

■ Co wybrać? Wybór powłoki wykończeniowej w znacznej mierze zależy od charakteru i upodobań mieszkańców. Osoby nie mające zbyt wiele czasu na pielęgnację podłogi mogą wybierać spośród szerokiej oferty lakierów akrylowych, poliuretanowych czy chemoutwardzalnych. Dają one łatwą do pielęgnacji powierzchnię, a dodatkowo uwypuklają rysunek niektórych gatunków drewna, dodając mu tzw. ”trzeci wymiar”. Do ich wad należy ścierająca się z czasem powierzchnia, odcięcie drewna od powietrza i znaczne zmniejszenie jego wpływu na regulację mikroklimatu pomieszczenia oraz kłopotliwa renowacja związana z koniecznością usunięcia starej warstwy.

Tych wad pozbawione są oleje i woski. Jako materiały naturalne doskonale współgrają z naturalnym drewnem, umożliwiają jego oddychanie, w dużym stopniu uodparniają przed wodą oraz są trwałe. Podczas aplikacji wnikają na głębokość nawet kilku milimetrów. Możliwa jest również częściowa renowacja podłogi, a regenerację całej powierzchni przeprowadza się nakładając kolejną warstwę oleju. Powłoki olejowane są stosowane wszędzie tam, gdzie podłoga jest poddawana najwyższym obciążeniom np. w salach tanecznych. Do pewnych niedogodności zaliczyć można jedynie konieczność regularnej pielęgnacji i matowe wykończenie.

fot. Henkel

POWŁOKI LAKIERNICZE CZY OLEJOWANE?

OLEJ CZY LAKIER? Podłoga olejowana wygląda bardziej naturalnie, ale lakierowana jest lepiej zabezpieczona przed uszkodzeniami mechanicznymi

fot. Henkel

NAKŁADANIE. Lakier doskonale nadaje się do nakładania zarówno pędzlem jak i wałkiem. Przy nakładaniu oleju wykonuje się grube warstwy za pomocą wałka lub aplikatora ze specjalnej gąbki.

22

WŁASNY DOM 8/2009

012-030_TM_podlogi_b.indd 22

7/24/09 12:16:47 PM


023_komfort.indd 23

7/24/09 9:10:59 AM


TEMAT MIESIĄCA | PODŁOGI I POSADZKI

fot. Classen

WYKOŃCZENIE

fot. Komfort

NAJRÓŻNIEJSZE RODZAJE STRUKTUR PANELI zapewniają dużą swobodę w kreowaniu stylu pomieszczenia. Odróżnienie od prawdziwej deski jest bardzo trudne

DESKA OKRĘTOWA – tak wykończone panele mają wyraźne usłojenie. Wyglądają jakby były wielokrotnie szorowane twardą szczotką i obmywane morską falą. Podkreślone łączenia paneli dodatkowo wzmacniają wrażenie, że mamy do czynienia z litym drewnem

24

PANELE posiadają wiele systemowych rozwiązań, np. listwy podłogowe ułatwiające łączenie dwóch różnych posadzek

fot. Classen

■ Podłogi z materiałów drewnopochodnych zdobyły sobie sporą popularność nie tylko ze względu na niewygórowane ceny materiałów i usług (choć te z najwyższej półki potrafią być bardzo drogie), ale również ze względów estetycznych, do złudzenia bowiem przypominają różne gatunki drewna – od wzorów egzotycznych aż po rustykalne „ruszone zębem czasu”. Bardzo ciekawą alternatywą dla podłóg drewnianych są panele z drewna klejonego. Do ich wytwarzania używa się drewna, w zewnętrznej warstwie często egzotycznych gatunków. Ich powierzchnia jest lakierowana, a montaż jest bardzo podobny do montażu paneli drewnopochodnych. Oba rodzaje podłóg wykonuje się w technologii „pływającej”. Główną wadą jest brak możliwości renowacji, (jednak niektóre modele paneli z drewna klejonego oferują taką możliwość). Niemożliwe jest również uzyskanie tak cichej podłogi jak w przypadku parkietu czy desek, i dla prawdziwych miłośników natury „stukanie” podłóg panelowych jest nie do zniesienia.

fot. Komfort

Podłogi z materiałów drewnopochodnych

JAK MOZAIKA. Ten rodzaj paneli dobrze pasuje do ascetycznych wnętrz i nowoczesnego designu

WŁASNY DOM 8/2009

012-030_TM_podlogi_b.indd 24

7/22/09 3:47:10 PM


TEMAT MIESIĄCA | PODŁOGI I POSADZKI

WYKOŃCZENIE

■ Podłogi z żywic syntetycznych początkowo używano tylko w halach fabrycznych i magazynach. Teraz, oprócz tradycyjnych miejsc zastosowania, takich jak garaże czy kotłownie, „wchodzą też na salony”. Często można je spotkać w domach o śmiałej, awangardowej stylistyce, gdzie potrafią się świetnie wpisać w nowoczesną formułę wnętrza. Brak spoin, szeroki wybór kolorów, możliwość dodatkowego zdobienia powierzchni, a także łatwość uzyskiwania struktury antypoślizgowej, przysparzają posadzkom epoksydowym wielu zwolenników. Jedynym wymaganiem jest gładka powierzchnia i doskonałe zabezpieczenie podłoża przed podciąganiem wody. Poza tym posadzka taka jest bardzo odporna i trwała.

fot. Komfort

PODŁOGI LAKIEROWANE I POKRYWANE ŻYWICAMI. CZY WARTO I GDZIE JE STOSOWAĆ?

100% POLIAMIDU – z tego wykonane są trwałe wykładziny. Obecnie modne są zestawiania – zimne popiele, róże, fiolety i delikatne motywy roślinne

WYKŁADZINA DYWANOWA. WYMAGANIA DOTYCZĄCE POWIERZCHNI. WYBÓR I PIELĘGNACJA ■ Wykładziny bardzo dobrze wpływają na akustykę pomieszczenia, niwelując często uciążliwe echo. Miękkie, z długim włosem mogą być ciekawym dopełnieniem wystroju sypialni, a łatwe do utrzymania w czystości wykładziny z rysunkami bajkowych postaci na pewno znajdą uznanie dzieci. Powierzchnia pod wykładzinę dywanową musi być bardzo równa i gładka, wtedy nie będzie się ona przecierać. Powierzchnię

taką można uzyskać przy pomocy samopoziomujących szpachli wylewanych na betonową podłogę. Pielęgnacja wykładzin polega na jej odkurzaniu i praniu specjalnymi preparatami i urządzeniami. Z uwagi na to, że ma włóknistą strukturę i nie ma możliwości dokładnego jej oczyszczenia, zastosowanie wykładzin nie jest zalecane do pomieszczeń, w których przebywają osoby z alergiami wziewnymi.

LISTWA DYWANOWA służy do wykończenia pomieszczeń z zamontowaną wykładziną dywanową. Za listwą można poprowadzić przewody komputerowe, telefoniczne czy od sprzętu nagłaśniającego fot. Komfort

ŻYWICE EPOKSYDOWE wykańczane są lakierami. Dzięki możliwości barwienia żywic można uzyskać jednorodną płaszczyznę o intensywnej barwie. Występują również w formie przezroczystej co daje możliwość zatapiania przedmiotów i tworzenia oryginalnych, niepowtarzalnych wzorów

012-030_TM_podlogi_b.indd 25

8/2009 WŁASNY DOM

fot. Komfort

fot. Caparol

WYKŁADZINA DYWANOWA. W przypadku dużej powierzchni podkleja się nie tylko jej brzegi, ale także środek taśmami klejącymi rozmieszczonymi krzyżowo

25

7/22/09 3:47:30 PM


TEMAT MIESIĄCA | PODŁOGI I POSADZKI

WYKOŃCZENIE

WYBÓR METOD MOCOWANIA PŁYTEK I WYKONYWANIE DYLATACJI

fot. T. Augustyn

■ Wybór sposobu mocowania płytek ogranicza się właściwie do określenia rodzaju zaprawy, jaką mają być przymocowane. W przypadku domów o konstrukcji szkieletowej, gdzie podłoga wykonana jest z płyt OSB, najlepszym rozwiązaniem będzie klej dyspersyjny. Jest on wysoce odkształcalny i doskonale trzyma się płyt drewnopochodnych. Posadzki ogrzewane wymagają klejów odpornych na podwyższoną temperaturę oraz charakteryzujących się wysokim stopniem odkształcenia poprzecznego. Kleje te, popularnie nazywane elastycznymi, powinny mieć klasę wytrzymałości C2 oraz klasę odkształcalności S1 lub S2. Płytki na podłożach bez szczególnych wymagań można przyklejać klejami uniwersalnymi. Jako posadzka związana z podłożem, muszą zostać podzielone dylatacjami z innymi warstwami podłogi. Miejsca styku dwóch części podłogi trzeba zamaskować listwą lub wypełnić materiałem trwale elastycznym.

26

fot. Cekol

WYSZUKANY WZÓR PŁYTKI warto stosować w miejscach, które chcemy wyeksponować. W dużych pomieszczeniach może ożywiać monotonną płaszczyznę podłogi

Kamień naturalny to wybór dla tych, którzy nie tylko mają zamiar zapłacić więcej za posadzkę w salonie, ale i dla tych, którym urok naturalnego kamienia pasuje do wieczoru przy kominku. Od kamienia łamanego w stylu angielskim aż do włoskich marmurów, każdy rodzaj ma swój urok, a nawet zagorzałych zwolenników. Wszystkie jednak te pokrycia mają jedna wspólną cechę: są nieprzyjemnie zimne w dotyku, ale za to doskonale przewodzą ciepło, co zachęca, aby stanowiły pokrycie podłóg ogrzewanych. Zapewnią wtedy praktycznie bezstratną transmisję ciepła do pomieszczenia oraz będą długo trzymać ciepło.

fot. Ceramika Paradyż

■ Ogromny wybór różnych rodzajów płytek ceramicznych pozwala na urządzenie go właściwie w każdym stylu. Od bogato zdobionych mozaik, aż po proste w formie płyty o rozmiarach dochodzących do jednego metra. Jeśli pomieszczenie ma być bardzo intensywnie użytkowane, a domownicy będą w nim chodzić w butach, warto rozważyć wykończenie posadzki gresem. Ten bardzo twardy materiał występuje zarówno w prostej formie „maku z piaskiem”, jak i przypomina kamienne posadzki z motywami zdobniczymi. Dostępne są również gresy polerowane na wysoki połysk, zalecane na duże powierzchnie.

fot. Henkel

Posadzka z płytek w salonie. Kamień, gres czy ceramika?

PŁYTKI KLEJONE DO PODŁOŻA to najprostszy sposób ich układania. Zaprawę do fugowania rozprowadza się gumowym ściągaczem

WŁASNY DOM 8/2009

012-030_TM_podlogi_b.indd 26

7/22/09 3:47:55 PM


TEMAT MIESIĄCA | PODŁOGI I POSADZKI

WYKOŃCZENIE

LISTWY PRZYPODŁOGOWE: WYBÓR I FUNKCJA

fot. Ceramika Nowa Gala

■ Profile wykończeniowe i listwy przypodłogowe nadają posadzkom ostatni sznyt. Często dopiero po ich zamontowaniu widać cały urok ułożonego pokrycia. W zależności od materiału, z jakiego jest wykonana posadzka, mogą być one z tworzywa lub płyty MDF, oklejanej w kolorze podłogi, mogą też być z drewna. Z reguły dostawcy podłóg panelowych, parkietów i desek mają w swojej ofercie listwy z odpowiednim „dekorem” do dostępnych wzorów pokryć. Duża część rozwiązań ma również drugą funkcję. W swoim wnętrzu skrywają kanały pozwalające ułożyć nawet kilka kabli. Dzięki temu instalacja antenowa czy głośnikowa nie szpeci narożników pomieszczenia. Producenci podłóg oraz akcesoriów do ich wykańczania mają w swoje ofercie również niezliczoną ilość profili łączących różne rodzaje podłóg. Wśród nich są profile do łączenia płytek z panelami czy wykładziną, profile do maskowania dylatacji pomiędzy pomieszczeniami oraz profile do krzywizn i łuków.

SPOINOWANIE OKŁADZIN CERAMICZNYCH. SPOINY SZEROKIE CZY WĄSKIE?

fot. KAN

UKŁADANIE PŁYTEK NA PODŁODZE: W CEGIEŁKĘ, W KARO CZY TRADYCYJNIE? ■ Duża część inwestorów decyduje się na kompleksowe zaprojektowanie wnętrza, w którym architekt uwzględnia, oprócz rodzaju, faktury i koloru płytek, również sposób ich ułożenia. Układ w cegiełkę dobrze sprawdza sie w dużych pomieszczeniach, przy płytkach o kierunkowej strukturze lub płytkach imitujących drewno lub kamień. Sposób ułożenia płytek w karo polega na obróceniu ich względem osi pomieszczenia o kąt 45°. Tym łatwym sposobem nawet nie-

wielkie pomieszczenie wydaje sie obszerniejsze, natomiast duże powierzchnie nie wyglądają monotonnie. Układ tradycyjny stosowany jest we wnętrzach o charakterze minimalistycznym oraz przy płytkach o bogatym wzorze. Często spotykany jest też w ciągach komunikacyjnych i na schodach czy tarasach. Tradycyjny układ płytek warto również wykorzystać jako element posadzki łączącej w sobie kilka układów, np. jako opaskę okalającą kwadrat ułożony w karo.

LISTWY PRZYPODŁOGOWE mogą zakrywać rury instalacji grzewczych, biegnące pod grzejnikami. W specjalnych rozwiązaniach można w nich również ukryć przewody elektryczne

fot. Barlinek

PŁYTKI UKŁADANE BEZFUGOWO tworzą niemal jednorodną płaszczyznę. Dzięki minimalnym łączeniom tego typu rozwiązanie ułatwia utrzymanie posadzki w czystości

kie jak elastyczność, szerokość, zabezpieczenie przed wodą i korozją biologiczną czy gładkością powierzchni. Wszystkie te czynniki będą miały decydujący wpływ na wygląd spoiny i całej posadzki podczas użytkowania.

fot. Ceramika Paradyż

■ Kwestia wyboru szerokości spoin jest wypadkową gustu i upodobań inwestora oraz w pewnej mierze rozmiarów płytek. Ogólnie panuje następująca zasada: do dużych płytek wybiera się spoiny o większej szerokości niż do płytek o niewielkich wymiarach. Z uwagi na to, że tolerancje wymiarowe poszczególnych płytek są dosyć spore, szeroka spoina skutecznie je maskuje. Czasem jednak w specjalnych płytkach o szlifowanych brzegach lub płytach z kamienia naturalnego stosuje sie spoiny o minimalnej szerokości, mimo dużych rozmiarów płytek. Podczas wybierania spoiny warto też zwrócić uwagę na pozostałe jej parametry, ta-

PROFILE LISTEW przypodłogowych różnią się kształtem, ale także wysokością i wybarwieniem

8/2009 WŁASNY DOM

012-030_TM_podlogi_b.indd 27

27

7/22/09 3:48:22 PM


TEMAT MIESIĄCA | PODŁOGI I POSADZKI

fot. Electrolux

W KUCHNI I ŁAZIENCE

Co wybrać do kuchni i łazienki? Czy można zastosować podłogę drewnianą?

DREWNO W KUCHNI. Wystarczy zabezpieczyć je lakierem i wybrać twarde odmiany: egzotyczne lub rodzime (dąb, czereśnia)

28

fot. Sanplast

DREWNO I CERAMIKA w łazience. Strefy mokre (blisko prysznica i wanny) zostały wykończone ceramiką, pozostała część łazienki drewnem. To efektowne i zarazem bezpieczne rozwiązanie

fot. Alno Polska

■ Choć najpopularniejszym obecnie rozwiązaniem są okładziny kamienne i ceramiczne, inwestor nie jest skazany jedynie na płytki. Coraz częściej podłogi w kuchni wykańczane są drewnem lub jego pochodnymi. Wiele spośród oferowanych paneli drewnianych czy wykonanych z płyty MDF jest specjalnie przystosowanych do użytkowania w pomieszczeniach o zwiększonym ryzyku kontaktu z wodą. Uzyskiwane jest to poprzez nasączanie paneli żywicami wodoodpornymi oraz zabezpieczaniu ich krawędzi przed wnikaniem wody. Nie mniej ważna jest odporność posadzki na zarysowania czy uderzenia, o co w kuchni nietrudno. Dlatego też do kuchni zaleca się albo panele o najwyższej klasie odporności, albo drewno o dużej twardości i gęstości, takie jak np. dąb, akacja czy teak. W łazience także można zastosować drewno. Z uwagi na szczególne warunki, warto rozważyć zastosowanie specjalnych paneli z drewna klejonego warstwowo (są mniej podatne na zmiany wymiarów związane z wahaniami wilgotności) lub gatunków drewna szczególnie odpornych na wysoką wilgotność. Bardzo dobrze sprawdzają się gatunki egzotyczne takie jak teak, merbau, lapacho czy iroko.

WŁASNY DOM 8/2009

012-030_TM_podlogi_b.indd 28

7/22/09 3:55:05 PM


TEMAT MIESIĄCA | PODŁOGI I POSADZKI

W KUCHNI I ŁAZIENCE

ZABEZPIECZENIE POSADZKI PRZED WODĄ. JAK TO ZROBIĆ? ■ Jako jedno z kryteriów doboru sprzętu do kuchni czy łazienki, należy obrać wyposażenie go w automatyczny zawór odcinający wodę w przypadku uszkodzenia dopływu wody lub rozszczelnienia korpusu. Większość pralek czy zmywarek przeznaczona do zabudowy posiada takie zabezpieczenie. Nie wszystko jednak da się przewidzieć i czasem dojdzie do domowej katastrofy. W tej sytuacji, jeśli posadzka jest wykonana z drewna nieodpornego

fot. Knauf

SPECJALNE OKŁADZINY gipsowo-kartonowe gwarantują odporność na wilgoć. Dzięki nim woda nie wniknie w głębsze warstwy

na wodę, może ulec zniszczeniu. Najlepszym wyjściem jest podłoga z drewna impregnowanego olejem. Jednak nawet najlepsze powłoki zabezpieczające nie uchronią jej przed wnikaniem wody przez mikroszczeliny czy w miejscach styku ze ścianą.

SPOINA MINERALNA CZY EPOKSYDOWA? ■ W łazienkach, kuchniach i miejscach intensywnie użytkowanych warto zwrócić uwagę na rodzaj i jakość spoin. Zawsze należy wybierać te, które oferują wyższy stopień zabezpieczenia mikrobiologicznego i mają gładką strukturę utrudniająca osadzanie się zanieczyszczeń oraz ułatwiającą czyszczenie. Jeszcze lepszym rozwiązaniem jest zastosowanie spoin epoksydowych, czyli reaktywnych. Spoina taka jest sprzedawana w opakowaniach zawierających barwioną na wybrany kolor masę oraz utwardzacz. Po zmieszaniu obu składników następuje reakcja polimeryzacji, czyniąca masę nie tylko twardą i elastyczną, ale również bardzo odporną na zawilgocenie. Z tego powodu, mimo wysokiej ceny, warto o niej pomyśleć w miejscach szczególnie trudnych, takich jak ściany prysznica czy niecka brodzika.

REKLAMA

8/2009 WŁASNY DOM

012-030_TM_podlogi_b.indd 29

29

7/23/09 11:49:46 AM


TEMAT MIESIĄCA | PODŁOGI I POSADZKI

DO ZADAŃ SPECJALNYCH

POSADZKA CEMENTOWA. Takie wykończenie często stosuje się w kotłowniach, piwnicach, garażach i innych pomieszczeniach gospodarczych

fot. H.Tomasiewicz

GARAŻ OGRZEWANY. W takim pomieszczeniu podłoga musi mieć koniecznie warstwę izolacyjną, najczęściej jest to styropian

fot. Optiroc

■ Podłoga w garażu musi być bardzo odporna na nacisk. Trzeba o tym pamiętać już na etapie układania warstwy termoizolacji, która musi być przystosowana do zwiększonych obciążeń. Doskonale w garażach sprawdzają się żywice epoksydowe, ale częściej spotyka się płytki gresowe lub kamienne. Aby je zastosować, należy pamiętać o kilku sprawach. Z uwagi na zwiększone obciążenia, kleje jakimi będą mocowane płytki, powinny spełniać klasę C2, same zaś płytki muszą mieć jak najwyższą klasę ścieralności. Nie warto także układać w garażach najtańszych płytek o grubości 6-7 mm z powodu ich mniejszej wytrzymałości mechanicznej. Trzeba zwrócić szczególną uwagę na dokładne pokrycie płytek klejem, gdyż każda pustka powietrzna natychmiast objawi się pęknięciem pod obciążeniem. W sprzedaży są dostępne specjalne kleje do płytek wielkoformatowych o właściwościach samorozpływnych, które doskonale spełnią swoje zadanie w garażu.

fot. Viessmann

Jak zrobić podłogę w garażu, żeby była trwała?

PODŁOGI W POMIESZCZENIACH GOSPODARCZYCH ■ Podłoga w pomieszczeniach gospodarczych musi być przede wszystkim odporna na uszkodzenia i przypadkowe zniszczenie. Łatwa do mycia powierzchnia pozwoli na utrzymanie pomieszczenia w czystości, a wykonanie hydroizolacji zabezpieczy ją przed wodą. W pomieszczeniach, które już z założenia muszą być łatwe do zmywania, warto zaplanować spadki podłogi i kratkę z odpływem, co do minimum ograniczy czas potrzebny do szybkiego spłukania nieczystości. W kotłowniach z kotłami grzewczymi podłoga musi być niepalna z uwagi na bezpieczeństwo pożarowe, a w przypadku zbiorników na olej opałowy podłoga w wydzielonej strefie bezpieczeństwa musi uniemożliwiać wsiąkanie oleju.

TARASY

fot. Dryvit

■ Posadzki na tarasach są miejscem szczególnym, gdyż stawiają największą liczbę wymagań i są źródłem potencjalnych kłopotów. Na tarasach najczęstszym pokryciem są płytki ceramiczne. Muszą być one jednak nie tylko mrozoodporne i nienasiąkliwe, ale posiadać jeszcze taką strukturę, która po deszczu czy resztkach śniegu nie zmieni jej w niebezpieczną ślizgawkę. Również ciemne kolory nie zawsze nadają się na tarasy, z uwagi zarówno na wysoką temperaturę, jaką osiąga ich powierzchnia w słońcu, jak i zwiększone ryzyko pękania w okresie zimowym. Połączone działanie mrozu i ciepła w słoneczne dni, może skutecznie zniszczyć posadzkę, jeśli klej i podbudowa nie mają odpowiednich parametrów. Coraz częściej więc inwestorzy decydują się na tarasy z desek. Doskonale w tej roli sprawdzają się daglezja i teak. Można też zdecydować się na łudząco podobne do drewna panele z masy drzewnej spojonej żywicą. Rozwiązanie takie pozwala zachować oryginalny wygląd bez konieczności uciążliwej konserwacji.

30

WŁASNY DOM 8/2009

012-030_TM_podlogi_b.indd 30

7/24/09 12:17:29 PM


JA C O NA M J ine iepła O Y PR KACm OnL mpą c o e WA Mod ania p rnet ow Inte TIS r e st zez RA o G d pr

Czy wyobrażasz sobie, że Twój rachunek za ogrzewanie domu może wynosić tylko 200 zł miesięcznie?

POMPY CIEPŁA Danfoss Więcej informacji uzyskasz pod numerem telefonu 022 755 09 00 lub na

www.pompyciepla.danfoss.pl

031_danfoss.indd 31

7/23/09 9:07:11 AM


domy czytelników

ZO

M

KŁA

DO

DK

I

ZREALIZOWANE MARZENIA

1

W DUCHU MODERNIZMU Mniej znaczy więcej. Ten dom posiada minimalną liczbę zdobień. Dekorację stanowią linia i rytm, geometryczny kształt i symetria. Oryginalne jest przeszklenie, wyniesione ponad płaszczyznę dachu Tekst: Andrzej Daczkowski Zdjęcia: Tomasz Augustyn

32

WŁASNY DOM 8/2009

032-039_sesja.indd 32

7/22/09 10:12:13 AM


1 Front domu to niemal idealna symetria. Drzwi wejściowe zostały umieszczone centralnie. Nad wejściem znajduje się wąskie i długie okno, zwieńczone poziomym pasem przeszklenia, wyniesionym ponad płaszczyznę dachu 2 Pergola. Usytuowana w tym miejscu odwołuje się nieco do roli ganku. Jest jednak otwartą konstrukcją z dużym okrągłym otworem w dachu, umożliwiającym wzrost posadzonemu tu, zgodnie z projektem, drzewu. Powstaje w ten sposób silny akcent dekoracyjny, pełniący jednocześnie rolę praktyczną (ochrona przed deszczem)

032-039_sesja.indd 33

2

7/22/09 10:12:35 AM


ZREALIZOWANE MARZENIA

domy czytelników

3

Trudne początki O tej posesji redakcja „Własnego domu” wiedziała od kilku lat. Od razu nas zauroczyła. Dwa lata starań u jego architekta, Jerzego Szymańskiego, i właścicieli – Mariusza i Marty, by móc ją Państwu pokazać, zakończone zostały wielogodzinną sesją zdjęciową trwającą od wczesnego rana do późnej nocy. Tyle trzeba było czasu, by na fotografiach ukazać wszystkie atuty tego domu. – Na początku inwestorzy skłaniali się ku tradycyjnej architekturze willowej okresu przedwojennego – wspomina architekt, Jerzy Szymański. – Jednak z czasem przekonałem ich do formy modernistycznej! – A my z kolei obawialiśmy się nowoczesnej architektury, bo nie chcieliśmy niczego, co przypominałoby kostkę gierkowską – przyznają inwestorzy. – Wówczas razem z Jerzym przejecha-

34

liśmy się po Wrocławiu. Nasz architekt pokazał nam genius loci miasta: kamienice, domy jednorodzinne, domy handlowe zaprojektowane w stylu modernistycznym kilkadziesiąt lat temu. Nic się nie opatrzyły! Gdy okazało się, że inwestorom udało się kupić działkę blisko centrum miasta, stało się jasne, że projekt musi być nowoczesny.

Elewacja 4

Płaski dach z głębokimi podcieniami, prostokątny taras na wysokości gruntu, okna wpuszczające dużo światła – oto cechy charakterystyczne tego budynku. – Ściany zostały wzbogacone jedynie gzymsami i boniowaniem – mówi architekt Jerzy Szymański. – To elementy otaczające bryłę domu. Nadaje to budynkowi cechy kompozycji

WŁASNY DOM 8/2009

032-039_sesja.indd 34

7/22/09 10:13:21 AM


domy czytelników

ZREALIZOWANE MARZENIA

3 Elewacja ogrodowa charakteryzuje się dużymi płaszczyznami przeszkleń. W ten sposób ogród z kuchnią oraz salonem tworzą spójną całość. W słońcu elewacja domu jaśnieje, co jeszcze bardziej uwypukla brąz drewnianej stolarki okiennej 4 Taras został usytuowany między salonem a kuchnią. Zadaszenie stanowi betonowa płyta o znacznym wysięgu, będąca przedłużeniem stropu. Dodatkowo, jako ochronę przed słonecznym żarem, można użyć parasola. Elewacja, podobnie jak od frontu, powoli zarasta pnączem 5 Okrągły otwór w dachu pergoli rzuca snop światła na trawnik we wczesnych godzinach porannych. W całym ogrodzie nie ma skalniaków, skarp, schodków czy wijących się ścieżek. Prostota zieleni nawiązuje do prostoty architektury 6 Na dachu salonu. Można na niego wejść przez okno znajdujące się w korytarzu na piętrze. W przyszłości planowane jest tutaj założenie tzw. zielonego dachu 7 Dom nocą. O takiej porze na elewacji ogrodowej efektownie prezentują się rozświetlone płaszczyzny okien

abstrakcyjnej, podkreślających czystość stylu, bez zbędnych eklektyzmów. Inwestorzy przyznają, że najważniejszą dla nich zmianą była rezygnacja z tradycyjnego dachu spadzistego na rzecz płaskiego. Jednak teraz nie wyobrażają sobie innego rozwiązania. Dom ma nie tylko pełne i wygodne, pozbawione skosów piętro. – Na naszym dachu nad salonem w przyszłości będzie można urządzić ogród – tłumaczą inwestorzy. Zupełnie inaczej, ale równie efektownie, prezentuje się dom nocą. Wówczas na elewacji dominują duże prostokątne pionowe okna. Większość przeszkleń schodzi aż do poziomu terenu. Dzięki temu bezpośrednie wyjście na taras jest nie tylko z salonu, ale również kuchni i jadalni. – Otwarcie na ogród bardzo nam się podoba – mówi właścicielka. – Między salonem, tarasem i trawnikiem nie ma żadnego progu czy skarpy.

5

6

7

8/2009 WŁASNY DOM

032-039_sesja.indd 35

35

7/22/09 10:13:51 AM


ZREALIZOWANE MARZENIA

domy czytelników

8 Korytarz na parterze. Tuż po otwarciu drzwi widać wejście do salonu, które można zamknąć przeszklonymi przesuwanymi drzwiami, oraz przeszkloną ścianę tarasu. Na podłodze uwagę zwracają polerowane płytki, wyłożone wśród dominujących matowych. Na piętro prowadzą ażurowe jednobiegowe schody 9 Kominek, podobnie jak cały dom, to minimalistyczna kompozycja. Na otynkowanej i kremowej obudowie znajduje się wbudowana półka z ciemnego marmuru. Jedyną ozdobą są jasne żyłki i przebarwienia kamienia, przebiegające w różnych kierunkach 10 Kuchnia z wyjściem na taras. Wyjście znajduje się w otwieralnym oknie z lewej strony. Podłoga, podobnie jak na całym parterze, wykończona jest jasnymi płytkami z cienką fugą

8

9

36

WŁASNY DOM 8/2009

032-039_sesja.indd 36

7/22/09 10:15:50 AM


domy czytelników

W korytarzu W wielu domach hole lub korytarze traktowane są po macoszemu. To tzw. część komunikacyjna, która ma jedynie zaprowadzić nas do pomieszczeń właściwych... W tym domu korytarz i klatka schodowa w bardzo atrakcyjny sposób łączą wnętrze domu z jego otoczeniem. – Zrezygnowałem z wiatrołapu. Do domu wkracza się bez pośrednictwa tego niefunkcjonalnego, często zbędnego pomieszczenia – tłumaczy architekt. – Zaprojektowałem szeroki i jasny, bo przeszklony z dwóch stron trakt. Drzwi wejściowe mają naświetla. Po ich przekroczeniu widać wejście do salonu z jego tylną, przeszkloną na całą wysokość ścianą, przez którą widać zieleń ogrodu. Do domu wchodzi się z rozmachem! Obok znajdują się proste, jednobiegowe schody. Stopnie są z drewna, balustrada z chro-

mowanych prętów różnej grubości. Całość jest lekka i ażurowa. – Wydają się wisieć w powietrzu – mówi właścicielka. – Mimo to są bardzo sztywne i bezpieczne. Posadzka na całym parterze została wykonana z dużych płyt ceramicznych z cieniutką, ledwo widoczną fugą. W ten sposób uniknięto efektu kratki. Kamienna posadzka przynosi miły chłód latem. Za to zimą podłoga jest ciepła. Pod płytkami znajduje się bowiem ogrzewanie podłogowe. Instalacja ta umożliwiła całkowitą rezygnację z grzejników w salonie. – Rewelacyjnym pomysłem okazało się zastosowanie płyt matowych i polerowanych. Te drugie nadają korytarzowi rytm, wzbogacają go w bardzo subtelny sposób – mówi właścicielka domu. Gdy jest taka potrzeba, salon można zamknąć od strony korytarza podwójnymi drzwiami

ZREALIZOWANE MARZENIA

przesuwnymi, chowanymi w ścianie. Posiadają one jako jedyne w całym domu przeszklenia podzielone szprosami na małe kwadraty.

Kuchnia Wejście do niej znajduje się tuż przed salonem, po prawej stronie. – Zrezygnowaliśmy z połączenia tych dwóch pomieszczeń. Zadbaliśmy, by były od siebie oddzielone korytarzem – mówi pan domu. – I bardzo nam to odpowiada. Kuchnia jest na tyle duża, że można było jedną z jej ścian niemal zupełnie przeszklić. – W większości domów okna w kuchni są małe i znajdują się nad blatem – mówi architekt, Jerzy Szymański. – A można to zaprojektować zupełnie inaczej: otworzyć kuchnię na ogród i taras. To podnosi jej rangę. W tym pomieszczeniu można gotować, odpoczywać, oglądać ogród...

10

8/2009 WŁASNY DOM

032-039_sesja.indd 37

37

7/22/09 10:16:13 AM


ZREALIZOWANE MARZENIA

domy czytelnikテウw

11 Wナ、SNY DOM 8/2009

38

032-039_sesja.indd 38

7/22/09 10:16:37 AM


domy czytelników

ZREALIZOWANE MARZENIA

11 Wejście na piętro. Prowadzą tam jednobiegowe drewniane i ażurowe schody. Balustrada jest wykonana z tego samego materiału co balustrady przy oknach. Wchodzących wita widok przeszklenia w wysokości całej kondygnacji 12 Przestronny korytarz na piętrze. Po jednej stronie znajdują się sypialnie dzieci i centralnie położona łazienka, po drugiej – sypialnia właścicieli i garderoba 13 Łazienka na piętrze. Drewno, ceramika, lustra i oświetlenie halogenowe. Nie ma ani jednego dekoru

Piętro Korytarz na piętrze jest identycznie poprowadzony jak ten na parterze: dzieli budynek symetrycznie na dwie części. To, co decyduje o niepowtarzalności tej części domu, to przeszklone wyniesienie. – Posiada ono własny dach z niewielkim podcieniem nawiązującym do gzymsów i podcieni z piętra i poddasza – mówi architekt. – Światło wpada z boku, jest na ogół rozproszone, ale równomiernie doświetla korytarz. Czasem na korytarzu tworzą się smugi światła. Właściciel domu wspomina, jak wyglądała wycena okien do domu. Zdawał sobie sprawę, że tanio nie będzie, ale pierwsza podana kwota niemile go zaskoczyła. Na szczęście w wyniku negocjacji i zmiany producenta udało się znacznie obniżyć cenę, bez kompromisów jeśli chodzi o jakość. – Architektura minimalistyczna nie znosi tandety – mówi architekt. – Udało mi się znaleźć inwestorów, prywatnie przyjaciół, którzy zaakceptowali moje pomysły i zadbali o każdy detal. ■

032-039_sesja.indd 39

13

RZUTY PARTERU I PIĘTRA

12

salon

taras

taras

kuchnia

garaż

łaz.

garderoba

sypialnia

pom.gosp.

łazienka sypialnia

korytarz

pokój

parter

korytarz

sypialnia

piętro

Dom wolno stojący, niepodpiwniczony piętrowy pow. użytkowa: 176 m2 (bez garażu i pomieszczeń gospodarczych) Projekt domu: arch. Jerzy Szymański, Biuro Architektoniczne S&S Projekt

Architekt domu z córką Ewą

7/22/09 10:30:00 AM


DYLEMATY rynny

Który system rynnowy wybrać, by jego materiał, kolor i kształt pasowały do elewacji, a dobre funkcjonowanie zabezpieczało przed jej zawilgoceniem? Ze szlachetnej stali czy tańszego, ale mniej trwałego pcw? Tekst: arch. Iwona Engel

O

dpowiedni system orynnowania możemy dobrać do każdego kształtu dachu i rodzaju pokrycia. Od bardzo trwałych, ale kosztownych miedzianych, poprzez aluminiowe, na drewnianych kończąc. Jednak najbardziej popularne są rynny stalowe i z tworzyw sztucznych. W artykule porównamy ich właściwości.

1

MATERIAŁ: jakie ma właściwości?

◗ Plastikowe. Produkowane z wysokoudarowego, nieplastyfikowanego pcw, barwionego w masie. Mają mniejszą wytrzymałość mechaniczną niż stal. Dobre właściwości zachowują w przedziale od -30 do +60°C, ale silnie rozszerzają się i kurczą pod wpływem zmian temperatury. W temperaturze poniżej 5°C tworzywo staje się kruche i łatwiej dochodzi do uszkodzeń podczas transportu i montażu. Wyjątkowa

40

fot. Galeco

RYNNY

plastikowe

gładkość powierzchni ułatwia przepływ wody i samooczyszczanie systemu. ◗ Stalowe. Wytwarzane z blachy stalowej o gr. 0,6-0,7 mm. To materiał o bardzo dużej wytrzymałości mechanicznej. Wykonane z niego rynny są odporne na silny napór wody, lodu i śniegu zsuwającego się z dachu. Zachowują swoje właściwości w przedziale od -40 do +100°C i nie ulegają odkształceniom pod wpływem zmian temperatury. Blacha może być tylko ocynkowana galwanicznie lub dodatkowo obustronnie powlekana tworzywami sztucznymi (poliestrem, plastisolem lub puralem). Możliwe jest także wykończenie orynnowania lakierami nanoszonymi proszkowo.

SYSTEMU: 2 ELEMENTY co wchodzi w skład orynnowania? Niezależnie od użytego materiału, system musi składać się z poziomych rynien i pionowych rur spustowych o przekrojach dobranych do rynien. Rynny zawieszane są w odpowiednich uchwytach (rynajzach, rynhakach), a ich końce zaślepiane denkami. Przy bardziej skomplikowanym kształcie dachu, konieczne jest zastosowanie narożników wewnętrznych i zewnętrznych. Rury spustowe, łączone z rynną lejem spustowym (sztucerem), można dowolnie poprowadzić na elewacji dzięki kolankom, trójnikom i złączkom. Do ściany mocują je uchwyty z obejmami.

WŁASNY DOM 8/2009

040-046_dylematy_rynny.indd 40

7/22/09 11:10:26 AM


rynny DYLEMATY

CO WARTO PORÓWNAĆ? 1 MATERIAŁ: jakie ma właściwości?

2 ELEMENTY SYSTEMU: co wchodzi w skład orynnowania?

3 SPOSOBY ŁĄCZENIA: jak z elementów stworzyć system?

4 ESTETYKA: do jakich dachów i ścian?

5 TRWAŁOŚĆ: użytkowanie i konserwacja

6 MONTAŻ: stopień trudności i czas trwania

7 KOSZT:

fot. T. Augustyn

ile zapłacimy?

1

czy stalowe

2 3 4

5

◗ Plastikowe. Rynny występują w długościach od 1 do 4 m, a rury spustowe 0,5 do 4 m (najczęściej w parach 1 i 3 m). Konieczne są elementy łącznikowe, które jednocześnie kompensują zmiany długości kolejnych odcinków. Do mocowania rynien stosuje się haki z pcw lub stalowe, a do rur specjalne obejmy. Uchwyty muszą umożliwiać ruchy termiczne systemu.

040-046_dylematy_rynny.indd 41

Wszystkie przekroje i profile są podobne do tych ze stali, a liczba akcesoriów zależy od producenta. ◗ Stalowe. Poszczególne elementy są wytłaczane na zimno. Rynny dostarcza się na budowę w kawałkach długości 1, 2, 3 i 4 m (na ogół w parach 2 i 4 m). Mają najczęściej przekrój półokrągły (o średnicach np. 100, 125, 150, 190 mm), ale mogą być również prostokątne, trapezowe lub w kształcie gzymsu. Rury spustowe występują w długościach 1, 3 i 4 m oraz średnicach dostosowanych do rynien (odpowiednio np. 75, 90, 100, 120 mm). Producenci stalowych pokryć dachowych oferują, oprócz orynnowania, kompletne obróbki blacharskie.

NAJPROSTSZY SYSTEM RYNNOWY i jego elementy: 1 – denko 2 – rynhak (rynajz) 3 – rynna 4 – lej spustowy (sztucer, naczynie zbiorcze) 5 – kolano łukowe 6 – obejmy rury 7 – rura spustowa 8 – kolano wylewowe

6

7

6

fot. Dablex

Są też specjalne „wyłapywacze” deszczówki (z klapą lub kranem) oraz czyszczaki (z syfonem lub bez) zatrzymujące zanieczyszczenia przed skierowaniem wody do podziemnej kanalizacji deszczowej. Koszyczki nad wlotami do rur spustowych i podłużne siatki w rynnach zabezpieczają przed większymi zanieczyszczeniami.

8

7/22/09 11:13:30 AM


RYNNY PLASTIKOWE

fot. H.Tomasiewicz

DYLEMATY rynny

1 fot. Galeco

3

1 SILNIE KONTRASTUJĄCA ZE ŚCIANĄ ZEWNĘTRZNĄ rura spustowa jest z reguły usytuowana w sąsiedztwie innych akcentów kolorystycznych elewacji – bramy garażowej, stolarki okiennej i drzwiowej, narożnego boniowania 2 SPŁYW WODY POPROWADZONY PRZY DREWNIANYM SŁUPIE. Plastikowa rura spustowa jest lżejsza od stalowej, nie obciąża więc dodatkowo elementu konstrukcyjnego

fot. H.Tomasiewicz

3 RYNNY I RURY NIE MUSZĄ BYĆ ZAWSZE CIEMNE. Białe pcw też dobrze pełni swoją rolę, a idealnie gładka powłoka nie dopuszcza do silnego zabrudzenia

2

ŁĄCZENIA: 3 SPOSOBY jak z elementów stworzyć system? ◗ Plastikowe. Najbardziej popularne jest łączenie na złączki z uszczelkami z EPDM (bardzo wytrzymały i odporny chemicznie kauczuk syntetyczny). Duża rozszerzalność termiczna orynnowania z pcw kompensowana jest właśnie na szerokich złączkach. Ich konstrukcja umożliwia rynnom zmieniającym długość pod wpływem temperatury przesuwanie się na uszczelkach. Aby to ułatwić – uszczelki smaruje się żelem silikonowym. W niektórych systemach są one od razu pokryte powłoką, dzięki której elementy łatwo się przesuwają, a przy okazji wytłumiane są odgłosy poru-

42

szających się rynien. Możliwe jest także połączenie poszczególnych fragmentów na klej. Wtedy jednak nie ma możliwości prostej wymiany rynien bez ich zniszczenia. Konieczne są także dodatkowe elementy kompensacyjne. W rurach spustowych rozszerzalność kompensowana jest za pośrednictwem tzw. muf. Są to specjalnie uformowane elementy łączące części rur spustowych. Rury od razu zakończone mufą ułatwiają montaż, a inwestor oszczędza na łącznikach. ◗ Stalowe. Tradycyjna blacha ocynkowana wymaga lutowania lub klejenia kolejnych części orynnowania. W nowoczesnych systemach z blachy powlekanej, rynny łączy się klamrami lub złączkami zaciskowymi z uszczelką z EPDM. Niektórzy producenci wprowadzili bezpośrednie, uszczelkowe łączenie rynien z narożnikami, bez dodatkowych łączników (mniejsze koszty). Rury spustowe mogą mieć wyprofilowane końce umożliwiające łączenie elementów na wcisk. Połączenia uszczelnia się silikonem dekarskim.

do jakich dachów i ścian? 4 ESTETYKA: Każdy producent oferuje nieco inną paletę barw swoich wyrobów. Czasami są to tylko dwa kolory! Jeżeli zależy nam na idealnym dopasowaniu orynnowania do pokrycia dachu, podbitki lub ścian, sprawdźmy czy wybrana firma może nam takie dostarczyć. Zamówienie odcienia z wzornika RAL (jeśli taka usługa jest dostępna) podniesie koszty inwestycji. ◗ Plastikowe. W domach wybudowanych w tradycyjnym stylu i z naturalnych materiałów rynny z pcw mogą razić swoją „sztucznością” i nieco tanim wyglądem. Systemy plastikowe mają krótszą żywotność niż niektóre metalowe, zatem rozsądniej dobierać je do pokryć dachowych o zbliżonej trwałości, np. gontów bitumicznych czy blachodachówki. W praktyce jednak stosowane są powszechnie, niezależnie od pokrycia. Wykonawcy chętnie zakładają je nawet we własnych domach, bo jak mówią,

WŁASNY DOM 8/2009

040-046_dylematy_rynny.indd 42

7/22/09 11:22:04 AM


fot. H.Tomasiewicz

4

fot. Galeco

rynny DYLEMATY

5

5 MOCNO WYSUNIĘTY DO PRZODU OKAP zawsze jest trudnym miejscem na założenie rury spustowej. Powinna ona być jak najmniej widoczna na tle ściany i podsufitki. Systemy plastikowe dają największe możliwości dopasowania kolorystyki 6 TRUDNO ODRÓŻNIĆ ORYNNOWANIE Z PCW OD STALOWEGO, powlekanego tworzywem sztucznym. Znakiem rozpoznawczym jest np. sposób łączenia fragmentów rury spustowej. W systemach z pcw są to charakterystyczne mufy z powiększonym przekrojem

są lekkie, tanie i łatwe w montażu. Do najpopularniejszych należą: biel, czerń, beż, szary, brąz, rzadziej spotykane są różne odcienie czerwieni, granatu, zieleni. Bardzo dobrze imitują stal nierdzewną, cynk czy miedź, jednocześnie nie zmieniając wyglądu (jak oryginały). ◗ Stalowe. Nowe rynny z blachy ocynkowanej mają srebrzysty, metaliczny połysk. Pod wpływem warunków atmosferycznych pokrywają się nalotem – stają się szare i matowe. Ze względu na ten „surowy” wygląd lepiej współgrają z nowoczesnymi formami domu. Natomiast rynny powlekane lub lakierowane można dopasować do większości popularnych pokryć dachowych: dachówki, blachodachówki czy blachy płaskiej. Są bowiem produkowane w stonowanych kolorach, zbliżonych do materiałów budowlanych. Różne odcienie czerwieni i brązu, grafitu, czerni i bieli, a także metaliczne (miedziane, cynkowe, patynowane) – dobrze prezentują się na tle ścian z klinkieru, kamienia czy tynku. Polimerowe powłoki ochronne bardzo długo zachowują piękny połysk i kolor.

5

TRWAŁOŚĆ: użytkowanie i konserwacja

◗ Plastikowe. Dzięki barwieniu w masie praktycznie nie wymagają konserwacji, ponieważ ewentualne zarysowania nie są widoczne. Wystarczy okresowe wymycie elementów. Zastosowanie jasnego wnętrza rynien zwiększa ich odporność na rozciąganie, ponieważ mniej się nagrzewają – nawet do 15%. Są całkowicie odporne na korozję i szkodniki. Nie ulegają substancjom agresywnym (np. ptasie odchody, kwaśne deszcze). Elastyczność i odporność na uderzenia spada jednak w niskich temperaturach. Trzeba to uwzględniać podczas montażu i użytkowania. Czasem zdarza się jednolite blaknięcie koloru pod wływem słońca. Trwałość systemów z pcw oceniana jest na 40-50 lat. ◗ Stalowe. Rynny z blachy ocynkowanej są nierdzewne dopóki warstwa cynku nie zostanie uszkodzona – przez 10-20 lat. Mogą być wrażliwe na kwaśne deszcze i słoną mgłę. Rynny

fot. H.Tomasiewicz

4 RURA SPUSTOWA Z PCW, IMITUJĄCA MIEDZIANĄ, została dopasowana do kamiennej opaski wokół bramy garażowej i cokołu

6

powlekane będą bardziej trwałe, chronią je: cynk, tzw. warstwa pasywacyjna, podkład i wykończenie polimerowe. Posłużą nam przynajmniej 30-50 lat. Niektórzy producenci deklarują nawet 80-100 lat. Konserwacja polega na corocznym przeglądzie podczas czyszczenia rynien. Ewentualne uszkodzenia powłoki należy pomalować tzw. farbą zaprawkową w odpowiednim kolorze.

Dobry profil – lepsza trwałość Dobranie odpowiedniego wyprofilowania rynien – niezależnie od materiału – może pomóc w przedłużeniu ich trwałości. Głębsze profile lub półeliptyczny kształt usprawniają przepływ wody i nie dopuszczają do osadzania się zanieczyszczeń. Specjalnie wywinięte brzegi nie pozwalają na wychlapywanie wody na zewnątrz i jednocześnie usztywniają rynny. Zapobiega to ich odkształceniom.

8/2009 WŁASNY DOM

040-046_dylematy_rynny.indd 43

43

7/22/09 11:23:16 AM


RYNNY STALOWE

DYLEMATY rynny

7

fot. G.Tomaszewski

fot. H.Tomasiewicz

7 RYNNA I RURA SPUSTOWA MOGĄ MIEĆ RÓŻNE PRZEKROJE, dopasowane do elewacji, np. prostokątny i okrągły. Łączy je lej spustowy, który też może mieć różną wielkość i kształt

9

8 SYSTEM STALOWY, JEŚLI NIE JEST POWLEKANY, kontrastuje z ciemnym dachem. Umiejętnie dobrany nie razi, a nawet może być elementem ozdobnym elewacji 9 CZASAMI RURA SPUSTOWA MUSI BYĆ ZAMONTOWANA W NIEFORTUNNYM MIEJSCU, na środku fasady frontowej. Wtedy dobrze jest zneutralizować kontrast ze ścianą i do jasnej farby wybrać stal ocynkowaną

8

6

fot. Lindab

fot. H.Tomasiewicz

10 PÓŁELIPTYCZNA RYNNA zamocowana jest na wysuniętym gzymsie. Lej spustowy jest mały, dopasowany do przekrojów rynny i rury spustowej

MONTAŻ: stopień trudności i czas trwania

◗ Plastikowe. Są łatwe nawet do samodzielnego zainstalowania – koniecznie według instrukcji producenta! Montaż przebiega szybko i sprawnie dzięki łącznikom. Linie montażowe wewnątrz złączek ułatwiają ustalenie odległości kompensacyjnej między rynnami w zależności od temperatury otoczenia (ok. 5-15 mm). Aby

Kolejność montażu Po przykręceniu rynajz do krokwi lub deski czołowej, mocuje się kolejne odcinki rynien i sztucery z zachowaniem spadku 5 mm/m w kierunku odpływu. Dopiero wtedy można zakładać rury spustowe, wsuwając górny odcinek w dolny. Rury powinny być mocowane maksymalnie co 2 m obejmami przykręcanymi do ściany. Montowanie orynnowania po ułożeniu pokrycia dachowego uchroni elementy przed przypadkowym uszkodzeniem.

44

10

nie uszkodzić uszczelek, nie należy wsuwać rynien do łączników, tylko wkładać od góry. Termiczne zmiany wymiarów elementów mają wpływ na pracę uchwytów rynnowych (w rozstawie 40-50 cm) oraz obejm rur spustowych. Konieczne jest pozostawienie tzw. luzu montażowego. Uszczelki z EPDM trzeba chronić na budowie przed działaniem olejów i smarów mineralnych (ropopochodnych), gdyż pod ich wpływem ulegają zniszczeniu. ◗ Stalowe. Lutowanie lub klejenie rynien ocynkowanych wymaga specjalnych narzędzi, jest trudne i czasochłonne. Montaż trzeba zlecić fachowcom. Rynny powlekane montuje się łatwiej dzięki złączkom. Kolejne odcinki wkładane są w uchwyty (rozmieszczone co 60 cm) od góry, gdyż wsuwając je, łatwo można uszkodzić warstwę ochronną. Przy montażu potrzebne są jedynie: ręczna piła do metalu, młotek i obcęgi. Do przycinania elementów stalowych nie wolno używać elektrycznych narzędzi (np. szlifierki kątowej). W miejscach cięcia lub w zetknięciu z gorącymi opiłkami zostaje uszkodzona warstwa ochronna, co rozpoczyna korozję stali.

7 KOSZT: ile zapłacimy? Szacując przyszły koszt orynnowania trzeba wziąć pod uwagę wielkość i stopień skomplikowania dachu. Im więcej załamań, koszy, lukarn, tym więcej musimy zamówić obróbek i typów rynien. Zwiększy to również koszt robocizny. ◗ Plastikowe. Przyjmuje się, że takie orynnowanie jest najtańsze. Nie zawsze jest to prawdą. Rynny z pcw mogą kosztować 9 zł/mb, ale również 20 zł/mb, są więc porównywalne do niektórych stalowych. Rynna o średnicy 100 mm to wydatek np. 12 zł/mb, złączka 16 zł/szt., a hak z pcw 6 zł/szt. (brutto). Orynnowanie średniego domu z czterospadowym dachem może kosztować ok. 1700 zł brutto, bez robocizny. ◗ Stalowe. Metr bieżący rynny ocynkowanej może kosztować 8-12 zł, ze stali powlekanej 12-29 zł. Rynna powlekana o średnicy 100 mm kosztuje 27 zł/mb, klamra łącząca 16 zł/szt., hak rynnowy 11 zł/szt. (brutto).

WŁASNY DOM 8/2009

040-046_dylematy_rynny.indd 44

7/22/09 11:27:33 AM


U×miech na deszcz

Opatentowany ksztaÝt rynny zabezpieczajÞcy przed przelewaniem wody, nawet podczas obfitych opadów.

Stalowe rynny i rury spustowe zabezpieczone folià, która chroni przed zarysowaniem podczas transportu.

Specjalnie dobrany materiaß posiada zabezpieczenie „UV PROTECT”, które chroni kolor przed szkodliwym dziaßaniem czynników atmosferycznych.

Galeco to bogata oferta innowacyjnych rozwiàzaý w zakresie systemów rynnowych. Poßàczenie najnowszych technologii produkcji i nowoczesnych rozwiàzaý z niepowtarzalnà estetykà sprawißo, åe nasza marka staßa siú synonimem jako×ci i trwaßo×ci. Obecnie znajdujemy siú w czoßówce producentów systemów rynnowych, a nasze produkty, wykonane z PVC i STALI, cieszà siú uznaniem na rynkach europejskich. Galeco to nowoczesne i opatentowane technologie, rozwiàzania nowej generacji i gwarancja trafnego wyboru.

Rynna stalowa gÝøbsza od dostúpnych na rynku systemów konkurencyjnych, gwarantujàca wyåszà wydajno×ø w odprowadzaniu wody. Jedyne dostúpne na rynku naroåniki uszczelkowe wykonane z blachy powlekanej znacznie obniãajÞ koszt systemu. Jedyny na rynku kompletny system ochrony stalowych rynien i rur spustowych: deklowanie, foliowanie, wewnútrzny szew rury gwarancjà wysokiej estetyki i braku zarysowaý.

+15%

Dziúki jasnemu wnútrzu elementów dßugich z PVC, system nagrzewa siø do 15% mniej, co zwiúksza jego odporno×ø na rozciàganie.

045_galeco.indd 45 GALECO_reklama_210x280mm.indd 1

Galeco Sp. z o. o., ul. UÕmiechu 1, 32-083 Balice www.galeco.pl, galeco@galeco.pl www.galeco.info, export@galeco.pl infolinia: 0801 623 626* * koszt poßàczenia jak za poßàczenie lokalne

7/22/09 12:31:57 PM 2009-07-09 13:02:15


RYNNY Z INNYCH METALI

fot. H.Tomasiewicz

fot. T. Augustyn

DYLEMATY rynny

11

12

11 STOP CYNKU I TYTANU to bardzo trwały i elegancki materiał, również na systemy rynnowe. Jest drogi, ale niezniszczalny

fot. T. Augustyn

12 ŁAŃCUCH, KTÓRY ZASTĘPUJE RURĘ SPUSTOWĄ nie musi być z tego samego materiału, co rynny. Może być wykonany z żelaza lub żeliwa. Jest równocześnie elementem nadającym określony styl architekturze 13 MIEDŹ JEST SZLACHETNYM MATERIAŁEM, wykorzystywanym przez stulecia do budowy orynnowania. Dzisiaj miedziane rynny i rury spustowe zakładane są na domach, w których detale elewacji odgrywają znaczącą rolę

13

➔ ZALETY + + + + + +

lekki, elastyczny materiał, całkowicie odporny na korozję najwyższa gładkość powłoki, nie zatrzymuje zanieczyszczeń proste i pewne sposoby łączenia łatwy i szybki montaż, możliwość samodzielnego ułożenia duża trwałość bez konieczności konserwacji bogata kolorystyka, barwienie w masie.

➔ WADY – kruchość materiału w niskich temperaturach – duża rozszerzalność termiczna, konieczność stosowania

kompensacji – mniejsza odporność na promieniowanie UV i wysoką temperaturę – brak możliwości odnowienia powierzchni po latach użytkowania.

46

RYNNY STALOWE

fot. Balex Metal

RYNNY PLASTIKOWE

fot. H.Tomasiewicz

PODSUMOWANIE

➔ ZALETY + + + + +

szlachetny, tradycyjny materiał bardzo trwałe i wytrzymałe mechanicznie odporne na promieniowanie UV coraz prostsze, szczelne sposoby łączenia minimalne odkształcenia termiczne; nie trzeba stosować kompensacji + wielość kolorów, możliwość renowacji i przemalowania.

➔ WADY – – – –

łatwo ulegają wgnieceniom korodują w miejscach uszkodzenia powłoki ochronnej montaż, zwłaszcza ocynkowanych, tylko dla fachowców konieczność okresowej konserwacji.

WŁASNY DOM 8/2009

040-046_dylematy_rynny.indd 46

7/22/09 11:28:47 AM


047_marley.indd 47

7/22/09 12:33:11 PM


Z PRAKTYKI beton komórkowy

JAK wybudowałam swój

Pani Joanna była bardzo zadowolona wolona ze ścian zewnętrznych, nętrznych, mniej z wewnętrznych. nętrznych. Jak uporała się z kłopotami?

dom z betonu komórkowego Tekst: Andrzej Daczkowski Zdjęcia: Inwestor, Andrzej Daczkowski

P

ani Joanna jest na etapie wykańczania domu wybudowanego z betonu komórkowego. Kilkanaście miesięcy temu zdecydowała się na taki właśnie materiał. Jak przebiegała budowa, czy jest zadowolona ze swego wyboru?

Czym różni się beton komórkowy od zwykłego?

9 1 , 0 = U

48

– Zacznijmy od fundamentu. Został on wybudowany ze zwykłych bloczków betonowych, a nie z betonu komórkowego, który jest materiałem nieodpornym na wodę – mówi pani Joanna. – Zwykły gwarantuje, że ściana fundamentowa będzie wytrzymała i nienasiąkliwa. Reszta domu (prócz stropu, nadproży) została jednak zbudowana z betonu komórkowego. „Beton” to brzmi mało atrakcyjnie. Czym się zatem zwykły beton różni od tego komórkowego, który jest jednym z popularniejszych materiałów budowlanych? Ten zwykły powstaje w wyniku wiązania i stwardnienia mieszanki betonowej (cement, kruszywa, woda). Ten komórkowy też składa się z cementu, kruszywa i wody, ale wprowadza się do niego dodatkowo gaz (najczęściej powietrze), w wyniku czego powstają pory, zwane komórkami. Zmieniają one całkowicie właściwości materiału. Przede wszystkim komórki powietrzne są tak bardzo dobrym izolatorem, że z tego materiału można budować nawet ścianę jednowarstwową (więcej na ten temat w artykule „Raz a dobrze” s. 60).

WŁASNY DOM 8/2009

s048-051_WD8_09_zpraktyki_beton.indd 48

7/24/09 11:49:17 AM


beton komórkowy Z PRAKTYKI

– Na taką się jednak nie zdecydowałam – opowiada pani Joanna. – Koszty styropianu nie są aż tak duże. Do dwuwarstwowej mam zdecydowanie większe zaufanie!

1

Dlaczego nie ceramika poryzowana? – Ceramika poryzowana to bardzo podobny materiał – mówi pani Joanna. – Jednak beton komórkowy okazał się nieco cieplejszy. Budowałam ściany z bloczka o grubości 24 cm, który został zaizolowany warstwą styropianu o grubości 12 cm. Z symulacji firmy Ytong wynikało, że taka ściana ma szansę uzyskać świetny współczynnik przenikania ciepła (U) – w granicach 0,19. Nie tylko to przekonało panią Joannę. Znajomi zapewniali, że w przypadku betonu komórkowego mniej będą ją kosztowały prace instalatorskie. – I to się sprawdziło – potwierdza pani Joanna. – Ekipy pytały, czy dom będzie budowany z betonu komórkowego, szczególnie hydraulicy. Drążenie w tym materiale jest bowiem bardzo łatwe. Widziałam sytuację, jak niektóre bloczki były cięte... zwykłym nożem. Czy jednak ta łatwość obróbki oraz kruchość nie niepokoiła pani Joanny? – Jeśli chodzi o samą trwałość domu – nie miałam żadnych obaw – twierdzi inwestorka. – Mam znajomych, którzy od wielu lat mieszkają w domach z betonu komórkowego. Poza tym, w odpowiednich miejscach należy dawać zbrojenie, np. pod oknami.

1 Nadproża zostały wylane ze zwykłego betonu. W ścianie dwuwarstwowej zostaną przykryte styropianem

2

Wycena Z ekipą pani Joanna umówiła się tak: wy wykonujecie robotę i kupujecie materiał. Wszelkie zniszczenia to wasza, nie moja sprawa. – Dzięki temu już na wstępie uniknęłam marnotrawstwa – opowiada pani Joanna. – Jeśli ekipa coś zniszczyła, musiała odkupić. Robota wraz z materiałami została wyceniona na 180 tys. zł. Ekipa miała wykonać wszystkie prace ziemne i wybudować dom do stanu surowego otwartego ze ścianami działowymi. Rozpoczęli w sierpniu 2008 r., zakończyli w ostatnich dniach września. – Przez ten czas na budowie stale, od poniedziałku do piątku, były trzy-cztery osoby, wyposażone we wszelkie narzędzia – wspomina pani Joanna. – Do obróbki bloczków często wystarczyła jednak zwykła piła.

2 Bloczki do ścian działowych okazały się bardzo nierówne. Ściany miały wiele drobnych uskoków, które trzeba będzie zniwelować tynkiem 3 Ściany zewnętrzne zostały wykonane z markowych bloczków. Efekt? Idealnie równe! Ułatwio to pracę murarzom, a potem tynkarzom

3

Pierwsza warstwa Po uporaniu się ze ścianą fundamentową (co wcale nie było łatwe w terenie górzystym: musiała być wysoko wyniesiona, by droga nie biegła znacznie wyżej niż podłoga domu na parterze) rozpoczęto murowanie pierwszej warstwy. – Wiele o tym czytałam – opowiada pani Joanna. – Mimo że w przypadku ściany dwuwarstwowej z zastosowaniem tradycyjnej grubej zaprawy, nie ma to aż takiego znaczenia, musiałam być ostrożna, bo przecież teren działki był nierówny. Murowanie ścian zewnętrznych zaczęło się zgodnie ze sztuką murarską – od narożników. Po ustawieniu bloczka ekipa za każdym

8/2009 WŁASNY DOM

s048-051_WD8_09_zpraktyki_beton.indd 49

49

7/22/09 10:39:50 AM


komórkowy Z PRAKTYKI beton odkurzacz centralny

razem sprawdzała jego poziom i korygowała za pomocą gumowego młotka – inny mógłby zniszczyć materiał. – Zwracałam też uwagę, by pióra skierowane były na zewnątrz. Ułatwiło to późniejsze prace tynkarskie. Łatwiej jest pióra zeszlifować, niż uzupełniać wpusty zaprawą tynkarską – inwestorka była bardzo uważna. Na szczęście nie trzeba było skrupulatnie szlifować górnej powierzchni bloczków. Tę czynność wykonuje się jedynie w przypadku użycia supercienkiej warstwy klejowej.

4

Markowe produkty najlepsze 4

Parapety zostały posadowione na piankę. To błąd! Należy stosować zaprawę. Za to beton komórkowy był bardzo łatwy do obróbki 5 W ścianie z betonu komórkowego pod parapetem należy ułożyć zbrojenie. Bloczki mogą bowiem nie wytrzymać obciążenia ramy okiennej

5

6 Początkowo okno tarasowe było posadowione na bloczku szerszym niż rama. Wykonawca posadzki kazał dociąć bloczek do szerokości ramy

6

Do ścian zewnętrznych używane były bloczki firmy Ytong o grubości 24 cm. – Ekipa była z nich bardzo zadowolona. Każdy z bloczków był w identycznym rozmiarze, co znacznie ułatwiało pracę, nie tylko murarzom – opowiada pani Joanna. – Ściany były idealnie równe. Pokrycie ich tynkiem od wewnątrz dzięki temu nie sprawiło żadnych problemów. Niestety, inwestorka kupowała beton komórkowy w dwóch partiach: pierwsza – były to wspominanie bloczki Ytong, druga – z powodu braków w hurtowni – była partią betonu komórkowego znacznie mniejszego wytwórcy. Bloczki te (o grubości 12 cm) były przeznaczone do ścian działowych. – No i się zaczęło – wspomina pani Joanna. – Same kłopoty. Bloczki były nierówne, a ściany krzywe. Bloczki były różnej długości, ale nie to było problemem. Zdarzało się, że górna część bloczka była węższa niż dolna. Efekt? Ściana przypominała choinkę. Była pełna drobnych uskoków. Sytuację trzeba było ratować na etapie kładzenia tynków. Jego warstwa, kładziona maszynowo, musiała być aż o pół centymetra grubsza, by zniwelować wszelkie nierówności. – Owszem, wszystko było do uratowania, ale obawiałam się, że dom będzie w środku po prostu krzywy, nieładny – wspomina pani Joanna. – Po takich doświadczeniach nie polecam nikomu materiału budowlanego, który nie cieszy się uznaniem i renomą. Szkoda pieniędzy i nerwów inwestora, murarzy i kierownika budowy.

Strop z keramzytu Stropu nie można wykonać z betonu komórkowego. Pani Joanna zdecydowała się na tradycyjne rozwiązanie teriva, składające się z belek żelbetowych (konstrukcja nośna) oraz pustaków keramzytowych, które stanowią wypełnienie. Montaż takiego stropu może odbywać się bez użycia ciężkiego sprzętu budowlanego. – Keramzytowy strop teriva to najlepsza przegroda pod względem akustycznym w moim domu – stwierdza pani Joanna. -– Niestety, nie można tego powiedzieć o wewnętrznych ścianach wykonanych z betonu komórkowego. Na razie mówię to tylko teoretycznie, tak piszą gazety budowlane. Nawet jeśli to prawda, to myślę, że dobrze

50

WŁASNY DOM 7/2009

s048-051_WD8_09_zpraktyki_beton.indd 50

7/22/09 10:41:32 AM


beton komórkowy Z PRAKTYKI

zaizolowany strop wystarczy dla mojej trzyosobowej rodziny. Najważniejsze, by poddasze było odseparowane akustycznie od parteru.

7

Wylewane nadproża, balkony i podcień Pani Joanna zdecydowała się na te elementy ze zwykłego betonu. – Tak też zostały wykonane dwa balkony oraz podcień nad tarasem – opowiada pani Joanna. – Te miejsca trzeba będzie szczególnie dobrze ocieplić, by nie utworzył się mostek termiczny. Z prefabrykowanych nadproży z betonu komórkowego zrezygnowała – i tak przecież cały dom zakryty zostanie styropianem, po co więc kupować tak drogie elementy? Podczas prac nad balkonami i dachem pani Joanna zdała sobie sprawę z wady projektu. Otóż na część balkonu oraz wykusza nachodzą połacie dachu. Było jednak już za późno na ewentualną poprawę.

7 Ze względu na skosy nad drzwiami na poddaszu, nie można było osadzić nadproża, w zamian zastosowano metalowe profile

Gdzie umieszczać zbrojenie? Tuż pod oknami w ścianie wykonanej z betonu komórkowego należy umieszczać zbrojenie układane w najwyższej spoinie. W tym celu można stosować np. dwa pręty ze stali. – Na początku wspomniałam, że beton komórkowy jest kruchy – mówi pani Joanna. – Słyszałam, że w źle wykonanej ścianie pod oknami zdarza się, że bloczki pękają, bo nie wytrzymują punktowego nacisku ciężkiej przecież ramy okiennej i szkła. Rozwiązanie jest jednak proste i opisywane przez producentów betonu komórkowego. Należy tuż pod oknem umieścić zbrojenie. W przypadku używania prętów o małym przekroju, można je umieszczać nawet w zaprawie. Gdy używamy większych przekrojów, należy wykonać rylcem bruzdy, odpowiadające długości pręta. Na spoinie wraz z zatopionym w niej zbrojeniem murujemy kolejną warstwę bloczków. Niezależnie od rodzaju wykonanego zbrojenia, należy je przedłużyć poza krawędź otworu, o co najmniej 0,5 m z każdej strony. Pewien problem był również w miejscu pod oknem tarasowym. Na początku murarze osadzili ramę okienną na bloczku, który wystawał poza tę ramę. Wykonawca posadzki zakwestionował to rozwiązanie. – Twierdził, że po położeniu posadzki drewnianej, na styku drewna i bloczka z betonu komórkowego będzie słyszalne „klikanie” podczas chodzenia – wspomina pani Joanna. – Sposób na to był taki: najpierw ułożyć należało bloczek o zwykłej szerokości, a przy wykonywaniu wylewek wybić, obciąć do szerokości ramy i znów umieścić pod ramą okienną.

8

8 Strop został wykonany z keramzytobetonu, na który została wylana gruba warstwa wylewki 9 Ściany zewnętrzne zostały ocieplone styropianem o grubości 12 cm. Współczynnik U tej ściany wynosi 0,19

9

Co jeszcze trzeba wykonać? Przed panią Joanną jest jeszcze tynkowanie domu. Wybrała tynk akrylowy o lekko żółtym kolorze. – A potem przeprowadzka! Mam nadzieję, że mieszkać się będzie tak, jak się budowało: bez większych problemów!

s048-051_WD8_09_zpraktyki_beton.indd 51

7/22/09 10:43:12 AM


PROJEKT NUMERU

Cztery kąty 2

arch. Michał Gąsiorowski

Uroczy dom parterowy z garażem jednostanowiskowym

KOSZTY

Uroczy, wygodny, parterowy dom dla czteroosobowej rodziny. Prócz obszernego salonu i trzech sypialni w domu zaprojektowano rozbudowaną część gospodarczą – z dużym pomieszczeniem, oraz jednostanowiskowy garaż. Projekt posiada również strych nad częścią mieszkalną domu, który można wykorzystać jako pomieszczenie magazynowe. Wnętrze ukształtowane jest z podziałem na część dzienną – reprezentacyjną oraz nocną – intymną. Część dzienna domku to obszerny salon z aneksem jadalnym połączony z holem i otwartą kuchnią. Salon jest dobrze doświetlony i otwiera się na taras z podcieniem. Część nocna to trzy wygodne sypialnie oraz łazienka. Domek jest propozycją dla „mniej zmotoryzowanych”, ale przede

wszystkim dla inwestorów mających węższą działkę, przez co mniej miejsca pozostaje na sam dom. To także propozycja na średniej wielkości komfortowy dom parterowy dla osób nie lubiących chodzenia po schodach. Budynek dzięki prostej konstrukcji jest bardzo łatwy w budowie. Pracownia posiada projekt w odbiciu lustrzanym.

REALIZACJI (netto)*

• stan surowy otwarty: 93 830 zł • stan surowy zamknięty: 124 370 zł • stan wykończeniowy: 218 200 zł

Cena 1 m2

2 166 zł * Kosztorys został przygotowany przez MG Projekt Pracownia Architektoniczna.

52

WŁASNY DOM 8/2009

s052-053_WD08_09_PN_MG.indd 52

7/21/09 1:08:33 PM


METRYKA PROJEKTU • powierzchnia użytkowa: 100,73 m2 + garaż 19,77 m2 • powierzchnia zabudowy: 154,25 m2 • kubatura: 458 m3 • wysokość do kalenicy: 5,55 m • kąt nachylenia dachu: 24°, 28° • powierzchnia dachu: 211,90 m2, • wysokość pomieszczeń: 2,60 m • wymiary domu: 15,78 m x 9,84 m • minimalne wymiary działki: 22,78 x 19,16 m • propozycje materiałowe: – fundamenty: ławy betonowe, ściany z bloczków, – ściany zewnętrzne dwuwarstwowe: gazobeton + styropian – ściany wewnętrzne: gazobeton, – strop: wiązary kratownicowe drewniane + częściowo strop drewniany belkowy, – pokrycie dachu: dachówka, – elewacje: tynk cienkowarstwowy

Duże przeszklenia otwierają część dzienną domu na ogród

elewacja frontowa

15,78 m

4m

3m

sypialnia 12,1 m2

w.c. 1,87 przeds. 2,86

sypialnia 11,63 m2 garaż 19,77 m2

elewacja boczna

łazienka 6,48 m2

22,78 m

PN

Sugerowana lokalizacja względem stron świata

korytarz 2,06 m2

hol 10,02 m2

kuchnia 9,64 m2

3 m 1,32 m 9,84 m

pom. gosp. 8,81 m2

salon + jadalnia 32,1 m2

19,16 m

3m

3m

parter: 138,31 m2

sypialnia 11,97 m2

elewacja tylna

charakterystyka energetyczna dla typowej lokalizacji: EP – budynek oceniany

128 kWh/m2rok) 0

poddasze: (15,98 m2)

strych (15,98 m2)

50

100

150

200

250

300

350

400

450

500>500

elewacja boczna

MG Projekt Pracownia Architektoniczna 03-112 Warszawa ul. Uczniowska 14 tel./fax (022) 676 66 83 tel. kom. 0 600 392 884 e-mail: mgprojekt@mgprojekt.com.pl www.mgprojekt.com.pl

8/2009 WŁASNY DOM

s052-053_WD08_09_PN_MG.indd 53

53

7/23/09 8:43:56 AM


2

wodociąg: musimy zrobić wykop pod drogą asfaltową marża kredytu: bank podwyższa ją w ostatniej chwili! logistyka: jakie materiały, na kiedy i jak je dowieźć na budowę

Aneta i Mariusz z córką Ewą budują dom Zdjęcia: Inwestorzy, Andrzej Daczkowski

Z

Czas na prace ziemne

anim zaczną rosnąć mury, trzeba wykonać mnóstwo prac ziemnych. Ekipa od wodociągu wierciła pod drogą asfaltową, a geolog wykonał trzy otwory na działce, by się przekonać, jaki mamy grunt. To ważne i dla posadowienia domu, i dla kolektora ziemnego pompy ciepła. Murarze wcale nie murowali, ale kopali rowy...

Podłączamy wodociąg przez drogę asfaltową Wodociąg biegnie wzdłuż naszej działki, ale po drugiej stronie ulicy. W linii prostej był oddalony o ok. 8 metrów, w tym ok. 3 metry to asfaltowa droga. Aby wykonać podłączenie, należało zrobić projekt przyłącza.

Projektantowi, posiadającemu odpowiednie uprawnienia i poleconemu przez nasz zakład wodociągowy, zleciliśmy wszystko: wykonanie projektu przyłącza oraz całą papierkowo-biurokratyczną robotę. Nasza rola ograniczyła się do dostarczenia planu zagospodarowania działki oraz map do celów projektowych. Techniczne warunki przyłączenia, m.in. jego miejsce, zakres rozbudowy sieci, wszelkie procedury uzgadniania dokumentacji – to było poza nami. KOSZT! Po miesiącu w ręku mieliśmy gotowy projekt. Kosztowało to raptem 400 zł, a opłaty urzędowe wyniosły 125 zł. Następnie w starostwie zgłosiliśmy chęć budowy przyłącza (nie trzeba na to zgody).

1 WODOCIĄG znajdował się tuż przy działce, ale za drogą asfaltową, dochodzącą do naszej posesji 2 PRZEPUST POD ASFALTEM. Ekipa wydrążyła kilkumetrowy otwór, w którym umieściła rury doprowadzające wodę. Obyło się bez zatrzymywania ruchu drogowego

1 54

2

WŁASNY DOM 8/2009

s054-058_WD8_09_kronika.indd 54

7/22/09 10:48:26 AM


etap 2 KRONIKA BUDOWY

c.o./ pom. pomoc.* 7,9 m2

kuchnia 8,7 m2

pokój dzienny z jadalnią 37,7 m2

hol 8,1 m2

wiatr. 2,3 m2

łazienka 6,9 m2

pokój 12,4 m2

garaż* 21,6 m2

strych* 11,8 m2

łazienka 4,5 m2

pokój 12,5 m2

przedpokój 7,4 m2

pokój 12,0 m2

gard. 1,8 m2

pokój 9,3 m2

parter

3

4

poddasze

3 3 34 RZUTY DOMU Projekt „Oliwka" arch. Katarzyny Herby-Janiak z HB Studia Pracowni Projektowej dostosowany jest do działek z wjazdem od strony południowej. Właśnie taką działkę posiadają Mariusz i Aneta. Powierzchnia użytkowa wynosi 123,6 m2. Dom posiada tradycyjny dwuspadowy dach bez lukarn. Prezentowane rzuty domu nie uwzględniają wprowadzonych przez inwestorów zmian. (*Przestrzeń nieużytkowa)

w Zakładzie Energetycznym. Jedynie jako właściciele osobiście musieliśmy podpisać umowę. Kosztowało to nas 800 zł.

Wykonanie przyłącza kosztowało nas 2 200 zł. Ekipa musiała przebić się pod drogą – w tym celu wykonała przepust, za który teraz co roku płacę podatek w wysokości 10 zł rocznie. Warto jednak podkreślić jedną rzecz: koszty były niewielkie (choć mój sąsiad nie wiadomo dlaczego zapłacił 4 000 zł) z dwóch powodów: niewielkiej długości przyłącza oraz dlatego, że nie trzeba było zamykać drogi dla ruchu.

Zawiadomienie o rozpoczęciu robót W końcu mogłam pojechać do Inspektoratu Nadzoru Budowlanego, aby złożyć zawiadomienie o rozpoczęciu robót (pozwolenie na budowę otrzymaliśmy bez problemu). Chciałam tę formalność załatwić przed pracą i... pocałowałam klamkę, bo urząd czynny był od godziny 9.00. To nie pierwsza zła wiadomość. Moje zawiadomienie wyglądało inaczej niż wzory na tablicy... Pojechałam do pracy, zadzwoniłam po 9.00. Na szczęście urzędnicy nie byli formalistami. To znaczy tak sądziłam, ale urzędniczka zapytała się, czy mam wszystkie załączniki. I co? Nie! Miałam „Zaświadczenie o przynależności do właściwej izby samorządu zawodowego kierownika budowy”, ale brakowało „Decyzji stwierdzającej przygotowanie zawodowe kierownika budowy”.

Skrzynka elektryczna Była już wcześniej zamontowana przy działce. Mieliśmy doprowadzoną moc najpierw 12 kW, następnie 13 kW (zmienił się standard). W zupełności to starcza, nawet dla domu ogrzewanego pompą ciepła, która jest przecież zasilana prądem elektrycznym. Inaczej mówiąc, obecne standardowe rozwiązania nie przeszkadzają na podłączenie pompy ciepła. Elektryk założył nam jedynie małą skrzynkę na tylnej ściance dużej. Była to rozdzielnia na cele budowlane. Załatwił wszystkie papierkowe sprawy

6 ROZDZIELNIA NA CELE BUDOWLANE została założona przez uprawnionego elektryka. To mała skrzynka zamontowana na tylnej ściance właściwej skrzynki elektrycznej z licznikiem

5 WODOCIĄG PODŁĄCZONY. Licznik założony na końcówce węża od razu zmuszał nas do racjonalnego gospodarowania wodą, ale fontanna na wiwat musiała być!

6

5 8/2009 WŁASNY DOM

s054-058_WD8_09_kronika.indd 55

55

7/22/09 10:53:46 AM


KRONIKA BUDOWY etap 2

7 WYZNACZANIE OSI KONSTRUKCYJNYCH DOMU. Na ławach ciesielskich nabite zostały gwoździe, które w sposób trwały wyznaczają ich przebieg

8 CHUDY BETON, na który murarze mówią chudziak, to warstwa wykonana z betonu o niskiej wytrzymałości. Jej zadaniem jest utworzenie gładkiego i równego podłoża, na którym zostanie ułożony fundament

67

68

Drugi problem polegał na tym, że przy składaniu wniosku obiecano nam marżę na poziomie 0,88%, a po analizie naszej sytuacji podniesiono ją do 1,12%. Wrrrr! Ale nie mieliśmy już wyjścia, bo już prace ruszyły, trzeba ludziom płacić, trzeba kupować materiały... Tak nas załatwił bank!

A przecież kierownik nie może dostać pierwszego zaświadczenia, nie mając takiej decyzji. Bez sensu. I tak straciłam dzień, zawiadomienie złożyłam później...

Rusza budowa, a my – bez kredytu!

System gospodarczy, bo najtaniej

Gdy złożyliśmy dokumenty w GE Money Bank, wiedziałam, że na pieniądze będziemy czekać co najmniej trzy tygodnie. Trudno! Ale myślałam, że wszystkie formalności mam za sobą. A tu się okazało, że musimy dostarczyć nowe zaświadczenia o dochodach. Te wcześniej złożone są na starych, nieaktualnych drukach. Ja mogłam dostarczyć nowe zaświadczenie natychmiast. Natomiast u mojego męża w pracy to nie lada problem. Ręce mi opadły... Błagałam pracownika banku prawie na kolanach, żeby przekonał analityków do rozpatrywania wniosku na starych zaświadczeniach. Nowe dostarczymy tak szybko, jak się da! A on, że nie, bo oni się nie zgadzają, bo to, bo tamto. Dopiero za trzecim telefonem udało mi się go ubłagać.

Pierwsza ekipa wyceniła prace na 240 tys. zł (stan surowy zamknięty). Przerażona byłam tą wysokością wydatków. Zdaliśmy sobie wtedy sprawę, że nie możemy sobie pozwolić na to, by ekipa budowała i zarazem kupowała materiały. To wychodziło za drogo. Zdecydowaliśmy się na system gospodarczy: my wszystko załatwiamy, kupujemy, dowozimy, a fachowcy wykonują swoją pracę. W sumie zaoszczędziliśmy na systemie gospodarczym ok. 50-60 tys. zł! Moim zdaniem to są bajki, że wykonawca będzie dbał o zakup materiału za korzystną cenę. Jak się samemu nie wywalczy rabatów, to ich się nie będzie miało...

11 KANALIZACJA w płycie fundamentowej ułożona. Rury zostały poprowadzone w solidnie ubitym wcześniej piasku 12 ŚCIANA FUNDAMENTOWA została wymurowana z bloczków betonowych: odpornych na wilgoć i przenoszących duże obciążenia. Murarze zaczęli je stawiać od narożników

7

11 56

12 WŁASNY DOM 8/2009

s054-058_WD8_09_kronika.indd 56

7/22/09 10:55:38 AM


etap 2 KRONIKA BUDOWY

9 9 BEZ SZALUNKU. Ziemia była bowiem gliniasta i tworzyła stabilne ściany wykopu pod fundament. Wystarczyła czarna folia, w której umieszczono zbrojenie i następnie...

Jakie są trudności budowy w systemie gospodarczym? Wcale nie brak wiedzy. Poszczególne ekipy dość dokładnie informowały nas, co kupić: ile metrów sześciennych betonu, ile prętów, o jakim przekroju itd. Choć i tu zdarzały się błędy. Najbardziej stresująca jest jednak logistyka. – Potrzebujecie czegoś? – pytałam rano budowlańców – Nie – odpowiadali. Po czym kilka godzin później otrzymywałam telefon, że na jutro-pojutrze koniecznie musi być na budowie np. kolejna partia bloczków betonowych. A ja jestem w pracy i nigdzie nie mogę po te bloczki zadzwonić! A gdy już się dodzwoniłam do hurtowni, to owszem, bloczki są, ale nie ma transportu. I takie cyrki były przez całą budowę. Mimo to – opłaciło się.

Fundamenty bez szalunku Nie było potrzeby wykonywania szalunku, bo grunt był bardzo stabilny. Na podłoże oraz ścianki boczne murarze położyli grubą czarną folię,

10 10 ... ZALANO FUNDAMENT, a dokładnie – ławę fundamentową. Przyjechała „gruszka” i wszystko trwało chwilę. Ława fundamentowa jest znacznie szersza niż ściana fundamentowa

w którą ułożono zbrojenie, wykonywane ręcznie na budowie. Następnie przyjechała zamówiona przez mnie „gruszka” (betoniarnię i cenę za usługę załatwiałam sama, murarze ustalili tylko termin przywozu betonu na budowę). Wylana została kilkucentymetrowa ława. Po jej wyschnięciu położona została izolacja pozioma (folia wodoszczelna), na której były układane betonowe bloczki. Na tym etapie musieliśmy ekipie przywieźć sześciometrowe pręty. Mieliśmy ogromne kłopoty ze znalezieniem transportu. Uratował nas znajomy, który „wypożyczył” nam swój odpowiednio długi samochód. Fundament został zaizolowany dwunastocentymetrową warstwą zwykłego styropianu. Nie zdecydowaliśmy się na styropian ekstrudowany, bo byłby aż o kilka tysięcy droższy. Został on zabezpieczony folią kubełkową. Kierownik budowy dokładnie sprawdził wypoziomowanie ściany fundamentu. Wyniki mieściły się w normie, więc nasz dom nie będzie „krzywo stał”. Wcześniej zrezygnowaliśmy z wieńca fundamentowego.

13 TARAS. Widoczny jest jego zarys oraz dwa miejsca zbrojeń pod przyszłe kolumny. One również posiadają swoje punktowe fundamenty 14 PRZEPUSTY POD POMPĘ CIEPŁA najlepiej wykonać na etapie prac nad fundamentem. Najwygodniej jest umieścić w ścianie zwykłe rury kanalizacyjne

13

14 8/2009 WŁASNY DOM

s054-058_WD8_09_kronika.indd 57

57

7/22/09 10:57:44 AM


KRONIKA BUDOWY etap 2

15 15 DRENAŻ OPASKOWY to wkopany w ziemię system rur drenarskich okalających budynek. Jest łatwy i tani w wykonaniu

Nie był uwzględniony w projekcie, ale wykonawcom i kierownikowi „wydawało się”, że my, inwestorzy, domagamy się tego rozwiązania. Wyprowadziłam ich z błędu i zaoszczędziłam 1 000 zł.

Drenaż konieczny, bo mamy glinę Na tym etapie wykonaliśmy również drenaż. Z wywiertów geologa wynikało bowiem, że mamy ziemię ciężką, gliniastą. To dobrze dla przyszłej instalacji pompy ciepła (lepsza akumulacja energii), ale gorzej dla odprowadzania wody. Zastosowaliśmy najprostszy drenaż opaskowy, czyli wkopany w ziemię system rur drenarskich okalających budynek z otworami na całym obwodzie. Wpływa w nie woda, która następnie odprowadzana jest poza obręb budynku. To kolejne standardowe rozwiązanie, które nie spowodowało żadnych kłopotów.

Przepusty pod pompę ciepła

16 16 OCIEPLENIE ŚCIANY FUNDAMENTOWEJ. Warstwę termoizolacyjną stanowi zwykły styropian o grubości 12 cm, który zabezpieczono folią kubełkową

W ścianie umieściliśmy krótkie fragmenty rur kanalizacyjnych, które zostały zabudowane bloczkami fundamentowymi. W przyszłości przeciągnie się przez nie znacznie węższe rurki kolektora. Tego elementu nie było w projekcie, więc musiałam dzwonić do instalatorów, by dowiedzieć się, jak dokładnie murarze mają to wykonać. Gdybyśmy o tym zapomnieli, musielibyśmy na późniejszym etapie wyburzać część fundamentu, co jest znacznie bardziej kosztowne i kłopotliwe.

Kanalizacja Ława fundamentowa została zasypana piaskiem. Został on dokładnie ubity. Dopiero w tak „uklepanej” warstwie wykopano kanały. Ułożono w nich rury kanalizacyjne. Murarze wykazali się inicjatywą i, mimo że nie było tego w projekcie, wykonali dodatkowe wyjścia: na kratkę ściekową w garażu oraz umywalkę, a także brodzik dla psa. Mamy nadzieję, że się przydadzą!

Trzeba było wykonać także przepusty w ścianie fundamentowej, aby było możliwe w przyszłości połączenie pompy ciepła z kolektorem ziemnym.

ETA P Y BU D O W Y

(oprac. A.D.)

KOSZT!

W POPRZEDNIM ODCINKU:

Kupowaliśmy działkę i projekt

........................................................................................ RAZEM: 49 700 zł • działka 900 m2 ....................................................................................................................................................................................... 45 000 zł • projekt gotowy .................................................................................................................................................................. 1 700 zł + zmiany ok. 3 000 zł

W TYM ODCINKU:

Wykonujemy prace ziemne .................................................................................................. RAZEM: 52 000 zł

• bloczki betonowe ....................................................................................................................................................................................................... 5 500 zł • beton wylewany.......................................................................................................................................................................................................11 000 zł

W SUMIE JUŻ WYDALIŚMY: ............................................................................................. 112 58

WŁASNY DOM 8/2009

s054-058_WD8_09_kronika.indd 58

000 zł

W następnym odcinku: murowanie parteru, wieniec

7/24/09 12:13:47 PM


pompy ciepła rozwiązania dla domów

energia i wygoda przy idealnej równowadze środowiska naturalnego i ekonomicznego

U N E A V A N C E D A N S L’ A I R D U T E M P S

Pompy ciepła o mocy od 6 do 31 kW do każdej instalacji grzewczej;

wyłączny dystrybutor:

podłogowej, z grzejnikami tradycyjnymi lub klimakonwektorami – wraz z przygotowaniem ciepłej wody użytkowej. Pompa ciepła to obniżenie zużycia paliw i energii, mniejsze rachunki za ogrzewanie, zmniejszenie zanieczyszczenia środowiska i emisji gazów cieplarnianych.

059_termoschiessl.indd 59

www.termo-schiessl.pl

7/22/09 4:01:19 PM


FOCUS ściana jednowarstwowa

Raz, zalety

fot: H.Tomasiewicz

Kiedy warto wybudować ścianę jednowarstwową? Gdy zależy nam na czasie i chcemy zaoszczędzić!

60

WŁASNY DOM 8/2009

s060-064_WD8_09_focus_sciana.indd 60

7/21/09 1:23:38 PM


a dobrze! ściana jednowarstwowa FOCUS

ściany jednowarstwowej

Tekst: arch. Anna Pater-Luty

ciany zewnętrzne powinny być wytrzymałe, ciepłe i ciche. Bez wątpienia wymagania te doskonale spełniają ściany murowane. Pozostaje jeszcze decyzja dotycząca wyboru jednej z trzech dostępnych na rynku technologii. Co lepsze: ściana jedno-, dwu- czy trójwarstwowa? Dla tych, którzy nie mają zbyt wiele czasu, ale są oszczędni, najlepsza jest jednowarstwowa. Nie wymaga ocieplenia, a jedynie ciepłego i wytrzymałego materiału.

fot. Ytong

Ś

ŚCIANA ZBUDOWANA Z JEDNEJ WARSTWY BLOCZKÓW LUB PUSTAKÓW musi być grubsza od części konstrukcyjnej ściany wielowarstwowej. Bloczki z betonu komórkowego mogą mieć grubość 36,5; 42 lub 48 cm, pustaki z ceramiki poryzowanej 38, 44 lub 50 cm, a z keramzytobetonu 36,5 i 38 cm

Ocieplenie i konstrukcja w jednym Jest to jedna z najstarszych technologii budowlanych. Jej cechą charakterystyczną jest to, że składa się tylko z jednej warstwy materiału budowlanego, który pełni funkcję nośną i termoizolacyjną, bez dodatkowych warstw docieplenia. Ściana ta – zbudowana z naturalnych surowców – jest paroprzepuszczalna, a przy tym wytrzymała i ma dobrą izolacyjność akustyczną.

Czy jest wystarczająco ciepła? Polskie normy zakładają, że dla ścian jednowarstwowych w budownictwie mieszkaniowym współczynnik przenikania ciepła U powinien być mniejszy lub równy 0,3 (W/m2 K). Im niższe U, tym ściana będzie cieplejsza. Każdy projekt

domu musi realizować to minimum. Dzięki rozwojowi technologii i dążeniu do zwiększenia energooszczędności pojawiły się na rynku materiały o współczynniku przenikania ciepła na poziomie U= 0,19, np. bloczki z betonu komórkowego. Oznacza to, że ściany jednowarstwowe mogą już spełniać normy wyznaczone dla budynków energooszczędnych U ≤ 0,20. Aby jednak osiągnąć wymagany współczynnik, murowanie musi być staranne i zgodne z zaleceniami producenta. Czas wykonywania takiej ściany jest dużo krótszy niż ściany wielowarstwowej, jednak musi to robić wyspecjalizowana ekipa budowlana. Jeżeli dobrze wykona powierzone zadanie, inwestor w przyszłości uniknie rozczarowania i konieczności docieplania.

Co nam mówi współczynnik U? Określa ilość ciepła, jaka w jednostce czasu przenika przez 1 m2 przegrody przy różnicy temperatur wnętrza i zewnętrza równej 1°K (°C). Im niższy współczynnik U, tym lepsza izolacyjność przegrody. U (W/m2K) dla ścian zewnętrznych:

◗ dom standardowy ........................... U≤0,3 ◗ energooszczędny ............................ U≤0,2 ◗ pasywny ...................................... U≤0,15

8/2009 WŁASNY DOM

s060-064_WD8_09_focus_sciana.indd 61

61

7/21/09 1:25:14 PM


FOCUS ściana jednowarstwowa

3

Z czego można ją zbudować?

BLOCZKI Z BETONU KOMÓRKOWEGO Powstają z niepalnych i proekologicznych materiałów: piasku kwarcowego, wapna, cementu, anhydrytu i wody. Wykonuje się z nich ściany jednowarstwowe o grubości 36,5; 42 lub 48 cm i współczynniku przenikania ciepła U = 0,19 lub 0,23. Ściana z tego materiału ma izolacyjność akustyczną 42-44 dB i odporność ogniową 240 minut. Podczas pożaru nie powstają żadne trujące gazy. Bloczki charakteryzują się również dobrą akumulacją ciepła – czyli zimą w domu jest ciepło, a latem chłodno. Mają też dużą nośność 1-6 MPa oraz dobre właściwości dyfuzyjne – stabilizują wilgotność w pomieszczeniach. Zapewnia to zdrowy mikroklimat dla mieszkańców.

62

fot. Silka

Zaprawy do zadań specjalnych

KOM OMÓ MÓRK ÓRKOWY Ó OWY to mie m szanka sza nk kruszywa BETON KOMÓRKOWY mieszanka kruszywa, spoiwa, środków: spulchniającego i powierzchniowego. Składniki wchodzą ze sobą w reakcje, wskutek czego wydziela się i ulatnia wodór, pozostawiając w materiale pory powietrza

PUSTAKI Z KERAMZYTOBETONU wytwarzane są z betonu połączonego z lekkimi, porowatymi granulkami gliny

Ściana jednowarstwowa wymaga stosowania zapraw o współczynniku U zbliżonym do tego, jaki ma materiał, z którego jest zbudowana. Tradycyjne zaprawy cementowe i cementowowapienne nie spełniają tego warunku. Mogłyby stać się mostkami termicznymi dla takiej ściany, co pogorszyłoby jej warunki cieplne. Dlatego ściany jednowarstwowe z pustaków ceramicznych i keramzytobetonowych muruje się na zaprawę ciepłochronną. Jest to sypka mieszanka cementowa lub cementowo-wapienna z dodatkami poprawiającymi jej izolacyjność cieplną (najczęściej są to dodatki mineralne, takie jak perlit czy keramzyt). Spoiny mają wówczas 1 cm grubości. Natomiast bloczki z betonu komórkowego muruje się na cienkowarstwową zaprawę klejową. Spoina musi mieć wówczas 1-3 mm grubości. Pustaki i bloczki do wznoszenia ścian jednowarstwowych mają przeważnie profilowane boki, co pozwala łączyć je zaprawą tylko w spoinach poziomych.

BETON KOMÓRKOWY łączony jest na poziomą zaprawę klejową (gr. 1-3 mm), a pustaki ceramiczne i keramzytobeton na zaprawę ciepłochronną (gr. 10-15 mm). Łączenie pionowe jest na pióro-wpust

fot: Solbet

2

PUSTAKI Z CERAMIKI CER ERAMIKI PORYZOWANEJ wyrabiane są z gliny wymieszanej z wodą i mączką drzewną, która w czasie wypalania ulega spaleniu i pozostawia pory powietrza

fot. Optiroc

1

PUSTAKI Z CERAMIKI PORYZOWANEJ Wykonane są z naturalnej gliny wymieszanej z mączką drzewną lub trocinami. Wykonuje się z nich ściany jednowarstwowe o grubości 38, 44 lub 50 cm, o współczynniku przenikania ciepła U≤ 0,29. Mur wykonany z ceramiki poryzowanej charakteryzuje się: dobrą izolacyjnością akustyczną 43-46 dB, dużą nośnością – wytrzymują nacisk 7,5-10 MPa, wysoką odpornością ogniową 240 minut. Posiada również doskonałe właściwości dyfuzyjne i szybko wysycha po wybudowaniu, dzięki czemu błyskawicznie osiąga właściwą izolacyjność termiczną. Pustaki akumulują ciepło tzn. pozwalają na utrzymanie stabilnej temperatury – zapobiegają stratom ciepła zimą, w lecie zaś chronią przed przegrzaniem pomieszczeń. Umożliwiają też „oddychanie ścian”, tzn. regulują stopień wilgotności we wnętrzach, utrzymując go na optymalnym poziomie. W razie zawilgocenia ściany szybko wysychają, nie dopuszczając do rozwoju pleśni i grzybów. Są trwałe i masywne.

fot. Jopek

Ściana jednowarstwowa składa się tylko z jednej warstwy materiału budowlanego. Wymagania konstrukcyjne i termoizolacyjne spełniają: ◗ pustaki z ceramiki poryzowanej, ◗ bloczki z betonu komórkowego, ◗ pustaki z keramzytobetonu, jednorodne lub z wkładkami styropianowymi.

PUSTAKI Z KERAMZYTOBETONU Jednorodne lub z wkładkami styropianowymi powstają z betonu z kruszywem keramzytowym. Wykonuje się z nich ściany jednowarstwowe o grubości 36,5 i 38 cm i współczynniku przenikania ciepła U = 0,22. Pustaki z wkładkami styropianowymi osiągają U = 0,184. Ściany z pustaków keramzytobetonowych charakteryzują się: wysoką odpornością ogniową 240 minut, izolacyjnością termiczną i akustyczną 51 dB oraz dobrą paroprzepuszczalnością. Są mocne i trwałe, mają nośność 2-10 MPa. Są też odporne na wilgoć.

WŁASNY DOM 8/2009

s060-064_WD8_09_focus_sciana.indd 62

7/21/09 1:26:39 PM


ściana jednowarstwowa FOCUS

Czy taka ściana jest trwała i wytrzymała?

Czy dobrze „oddycha”? Bloczki i pustaki do wznoszenia ścian jednowarstwowych zrobione są z naturalnych surowców. Posiadają doskonałe właściwości dyfuzyjne, czyli zdolność przejmowania z powietrza lub oddawania do niego nadmiaru wilgoci. Dzięki temu w pomieszczeniu utrzymywany jest stabilny i zdrowy poziom nawilgocenia. Warunkiem jest zastosowanie do obustronnego wykończenia ścian materiałów paroprzepuszczalnych (tynków, farb).

W DOMU ZE ŚCIANAMI JEDNOWARSTWOWYMI NADPROŻA I WIENIEC powinny być też wykonane z ciepłego materiału. Wybierając materiały przeznaczone do budowy ścian jednowarstwowych możemy skorzystać ze wszystkich elementów systemu: pustaków i kształtek ściennych, nadprożowych, wieńcowych, narożnych, kominowych, instalacyjnych i uzupełniających

fot. Optiroc

Wytrzymałość wszystkich materiałów przeznaczonych do murowania ścian jednowarstwowych jest odpowiednia do budowy domów jednorodzinnych. Nie ma więc problemów z obciążeniami pochodzącymi od schodów i innych ciężkich elementów Zakłada się, że domy te mają zwykle nie więcej niż dwie kondygnacje, a rozpiętość ścian rzadko przekracza 6 m. Wadą materiałów przeznaczonych do budowy ścian jednowarstwowych jest kruchość wyrobów, zaletą – łatwość obróbki. Dzięki temu budowa trwa krócej, ale wymaga precyzji i umiejętności. Najmniej trwałym materiałem jest tu beton komórkowy, najtrwalszym – pustaki ceramiczne.

STAWIANIE ŚCIAN Z BETONU KOMÓRKOWEGO wymaga precyzji i cierpliwości. Nie ma spoin pionowych tylko idealnie równo nałożone, cienkie poziome. Po ułożeniu bloczków, płaszczyznę ściany wyrównuje się (np. gumowym młotkiem)

fot. Solbet

Najszybciej wymurujemy ścianę jednowarstwową z bloczków z betonu komórkowego. Dla porównania: na 1 m² potrzebujemy 8 bloczków, a pustaków z ceramiki poryzowanej – 16 sztuk. Zasada murowania dla wszystkich typów ścian jednowarstwowych jest taka sama, a technika ich stawiania nie odbiega niczym od tradycyjnych sposobów wypróbowanych przez stulecia. Nowością, będącą ułatwieniem w pracy, jest brak zaprawy w spoinie pionowej, której rolę pełni pewniejsze i cieplejsze połączenie typu pióro-wpust. Kolejnym dużym ułatwieniem są także duże rozmiary pustaków oraz łatwość przycinania bloczków przy pomocy piły widiowej lub piły taśmowej. Polecane przez producentów uchwyty montażowe oraz serie innych elementów i kształtek również przyspieszają murowanie.

fot. Solbet

Czas wykonania i stopień trudności

Uwaga na pęknięcia! Należy pamiętać, że pustaki o dużych wymiarach narażone są na pęknięcia, a te z ceramiki poryzowanej i z betonu komórkowego są kruche i łatwo je uszkodzić. Dlatego przed murowaniem ważne jest sprawdzenie materiału przywiezionego na budowę i dopilnowanie jego ostrożnego rozładunku. Warto pamiętać, że z połamanych pustaków nie da się wymurować ściany poprzez zlepienie kawałków zaprawą. Powstałyby wówczas mostki termiczne i miejsca narażone na dalsze uszkodzenia. Podłużne spękania nie mogą być większe niż 1/3 wysokości elementu. Nie może też być odprysków i ubytków. Boki pustaków powinny być równe i jednorodne oraz idealnie wypoziomowane, a ich położenie w murze należy cały czas sprawdzać. W Polsce mamy dobrych, rzetelnych wykonawców, najlepiej pytać o nich u samych producentów. Dobrze jest przeprowadzić sondę u sąsiadów i znajomych, którzy już wcześniej zdecydowali się na wybudowanie ścian jednowarstwowych. Dużo informacji można też uzyskać na forach internetowych.

8/2009 WŁASNY DOM

s060-064_WD8_09_focus_sciana.indd 63

63

7/21/09 1:27:25 PM


FOCUS ściana jednowarstwowa

Czy jest tańsza od wielowarstwowej?

Ceny materiałów 1 m² ściany z betonu komórkowego ....................................ok. 85 zł 1 m² ściany z pustaków z ceramiki poryzowanej ...........160-200 zł 1 m² ściany z pustaków z keramzytobetonu .....................ok. 190 zł Cena 1 m² ściany z betonu komórkowego z robocizną i transportem wynosi ok. ............................................................................... 110 zł (dla ściany warstwowej ...................................................... 150 zł).

tynk 1-2 cm pustak o grubości min. 38 cm

rys. Wienerberger

KOSZT! Wydatki na materiały na ściany jednowarstwowe są niższe od poniesionych do budowy ścian wielowarstwowych. Materiałów jest po prostu dwa lub trzy razy mniej. Jednak cena poszczególnych elementów może być wyższa, ponieważ ściany jednowarstwowe wymagają materiałów o większej grubości (pustaki, bloczki) i lepszej jakości.

połączenie na pióro-wpust zaprawa pozioma tynk 1-2 cm

DWUSTRONNIE OTYNKOWANA ŚCIANA np. Z CERAMIKI PORYZOWANEJ może mieć nawet do 54 cm grubości

ZDANIEM WŁ AŚCICIELKI DOMU

IWONA PETRYSZYN

JAK SPRAWDZA SIĘ TAKA ŚCIANA? Mieszkamy od 6 lat w domu, w którym ściany zewnętrzne parteru zbudowane są z jednej warstwy pustaków Porotherm. Mają grubość 44 cm i są z obu stron otynkowane. Ściany antresoli są trójwarstwowe: pustaki o gr. 25 cm, ocieplone wełną mineralną i obłożone deskami sosnowymi. Jesteśmy z tego rozwiązania bardzo zadowoleni. Nie zaobserwowaliśmy żadnych negatywnych zjawisk, związanych z użytkowaniem ścian jednowarstwowych. Nie ma różnicy między parterem a poddaszem – nie jest ani zimno, ani wilgotno. Jednak warto zabezpieczyć budynek przed ewentualnymi skutkami wilgoci. W tym celu już na etapie budowy wykonaliśmy drenaż opaskowy wzdłuż ścian zewnętrznych.

ZDANIEM WYKONAWCY

MAREK OPORSKI

fot. Ytong

CZY TRUDNO WYKONAĆ CIEPŁĄ I RÓWNĄ ŚCIANĘ JEDNOWARSTWOWĄ?

OSADZENIE OKIEN W ŚCIANIE JEDNOWARSTWOWEJ wykonuje się najczęściej w środku grubości ściany. Nadproża i wieniec, jeśli nie są systemowe, muszą być ocieplone tak, by nie tworzyły mostków termicznych

64

Ściana jednowarstwowa zaczyna się od 36 cm grubości. To jest ciepła przegroda, nic jej więcej nie potrzeba. Na pustaki nakładam siatkę, klej, tynk i już ściana jest gotowa. Raz, a dobrze – to zdecydowanie mniej pracy niż przy ścianie ocieplanej styropianem. Za to grubsze elementy są cięższe, więc murarz musi się na budowie trochę nadźwigać. Poza tym uważam, że ściana wielowarstwowa wymaga tak samo dokładnego wykonania jak jednowarstwowa. Każdą ścianę trzeba murować porządnie i precyzyjnie. Jeśli robi się to byle jak, efekt prędzej czy później będzie odczuwalny przez mieszkańców.

WŁASNY DOM 8/2009

s060-064_WD8_09_focus_sciana.indd 64

7/21/09 4:11:56 PM


065_dospel.indd 65

7/23/09 9:08:23 AM


FOCUS odprowadzenie ścieków

Szambo jest niedrogie, ale jego eksploatacja sporo kosztuje i jest mało ekologiczna. Przydomowa oczyszczalnia pozwala oczyścić ścieki na miejscu małym nakładem energii i do tego odzyskać wodę! Tekst: Dorota Krupińska

Piezometr to element biologicznej oczyszczalni ścieków. Umożliwia pobieranie próbek gruntu do kontroli przez sanepid. Usytuowany jest na trasie drenażu rozsączającego

fot. H.Tomasiewicz

Drzewa, których pnie widać powyżej musiały zostać ścięte, by ich korzenie nie uszkodziły rur drenażowych

66

gdy na działce

nie ma kanalizacji WŁASNY DOM 8/2009

s066-070_WD8_09_focus_oczyszczalnie.indd 66

7/22/09 1:05:26 PM


odprowadzenie ścieków FOCUS

J

uż na etapie projektowania domu trzeba przewidzieć sposób odprowadzania ścieków. Ponieważ ścieki zalicza się do odpadów szkodliwych, sposób ich zagospodarowania powinien być określony w pozwoleniu na budowę. Gdy w pobliżu jest sieć kanalizacyjna sprawa jest prosta – wystarczy wykonać odpowiednie przyłącze. Jeśli jednak kanalizacji nie ma, wtedy problem utylizacji ścieków należy rozwiązać we własnym zakresie.

Zgodnie z prawem Obliczono, że każdy mieszkaniec domu jednorodzinnego „produkuje” średnio 160 l ścieków na dobę. Można je gromadzić w zbiornikach bezodpływowych (tzw. szambach) lub oczyszczać w małych oczyszczalniach indywidualnych albo większych oczyszczalniach zbiorowych dla kilku domków czy nawet całego osiedla. Oczyszczalnie wszelkiego typu, małe czy duże, wymagają zezwolenia z wydziału ochrony środowiska urzędu powiatowego. Zarówno zbiornik na ścieki, jak i oczyszczalnia, dla pewności sprawnego i bezawaryjnego działania powinny być wykonane według specjalistycznego projektu.

SZAMBO EKOLOGICZNE wykonane jest z polietylenu lub żywic poliestrowych, zbrojonych włóknem szklanym. Jest pozbawione połączeń zgrzewnych, co zapewnia całkowitą szczelność produktu. Na zdjęciu zbiornik o poj. 5 m3 – dla czteroosobowej rodziny potrzebny jest o poj. ok. 8 m3

Szambo – na małą działkę

Musi być dostosowane do liczby stałych użytkowników i mieć „zapas” na gości. Może być wykonane z betonu (wylewane w szalunku lub ułożone z kręgów), odpowiednio wzmacnianego plastiku lub włókien szklanych. Zbiorniki betonowe bardzo trudno skutecznie uszczelnić i po pewnym czasie ścieki zaczynają przedostawać się do gruntu, a wtedy mogą trafić do wód gruntowych, a nawet do znajdujących się w pobliżu studni wody pitnej. Dlatego zdecydowanie bardziej polecane są gotowe zbiorniki z tworzyw. Ze względu na lepsze warunki rozwoju mikroorganizmów wstępnie rozkładających ściek oraz na możliwość podłączenia w przyszłości oczyszczalni przydomowej, powinny mieć one budowę trzykomorową. Wielkość zbiornika dobiera projektant instalacji wod.-kan. Przy osadzaniu ważne jest usunięcie z wykopu ostrych kamieni i korzeni, które mogłyby przedziurawić

Niebezpieczne dla środowiska Zgodnie z obowiązującymi przepisami, ścieki nie mogą się przedostawać do gruntu. W przypadku szamb, gwarantuje to tylko zbiornik z tworzywa sztucznego lub włókien szklanych. Zbiorniki betonowe są bardzo podatne na rozszczelnienie. Ponadto wybierane z szamb ścieki muszą trafić do dużych oczyszczalni, które dla środowiska są poważnym obciążeniem.

SZAMBA WYPOSAŻONE SĄ we włazy, przyłącza kanalizacyjne z pcw i uchwyty transportowe. Zakopuje się je w gruncie. Pusty zbiornik wytrzymuje obciążenie 2 m słupa ziemi

fot. Pipe Life

fot. Proeko

Tradycyjne, trzykomorowe

ścianki, oraz obsypanie zbiornika mieszanką piaskowo-cementową. Przy wybieraniu zawartości szamba trzeba zadbać o dobre napowietrzenie zbiornika, żeby na skutek silnego ssania ścianki nie odkształciły się do środka.

fot. Meprozet Kościan

Zakopany w ziemi zbiornik na ścieki, z którego są one raz na jakiś czas wybierane przez wóz asenizacyjny, to rozwiązanie najprostsze i najtańsze w budowie. Warto na nim poprzestać, jeśli w ciągu kilku lat w okolicach naszego domu ma być budowana sieć kanalizacyjna. Jego zaletą jest niewielka ilość zajmowanego miejsca, natomiast wady to konieczność systematycznego kontrolowania poziomu ścieków i stosunkowo wysokie koszty eksploatacji. Przeciętnie zbiornik opróżnia się raz w miesiącu, a przy dużej rodzinie lub źle dobranej wielkości – nawet co dwa tygodnie. Koszt wywozu – 20-50 zł/m3.

WÓZ ASENIZACYJNY MA PRZYCZEPĘ, do której przepompowywane są nieczystości z szamba. Usługę taką należy zamawiać mniej więcej raz w miesiącu

8/2009 WŁASNY DOM

s066-070_WD8_09_focus_oczyszczalnie.indd 67

67

7/21/09 4:21:38 PM


FOCUS odprowadzenie ścieków

Oczyszczalnia – przyjazna środowisku Znacznie wygodniejsza, zwłaszcza dla osób przyzwyczajonych do miejskiej, „bezobsługowej” kanalizacji, jest własna oczyszczalnia. Wybór typu urządzenia zależy przede wszystkim od liczby domowników, wielkości działki, poziomu wody gruntowej i rodzaju gruntu. Własna oczyszczalnia to wprawdzie większy koszt inwestycyjny, ale za to oszczędność na wywozie ścieków (robi się to raz na 2-3 lata). Możemy też korzystać do woli z kąpieli i prania, nie bojąc się przepełnienia zbiornika, a oczyszczoną wodę możemy ponownie użyć do podlewania ogrodu.

Rodzaje oczyszczalni biologicznych Mamy do wyboru trzy podstawowe typy przydomowych oczyszczalni ścieków: ◗ z drenażem rozsączającym, ◗ z filtrem gruntowo-roślinnym, ◗ ze złożem biologicznym i/lub komorą osadu czynnego. Niezależnie od rodzaju, każda instalacja musi być dobrana w sposób indywidualny. Jest to możliwe, ponieważ istnieją różne warianty poszczególnych rodzajów oczyszczalni.

1

Zalety przydomowych oczyszczalni ścieków: ◗ nie zanieczyszczają wód gruntowych, do gruntu przenikają oczyszczone ścieki, czyli woda.

◗ można nimi zasilić ogrodowe oczko wodne, podlewać rośliny itd.

◗ w pobliżu dobrze zaprojektowanej i wykonanej oczyszczalni nie wyczuwa się przykrych zapachów – nie jest więc uciążliwa dla otoczenia.

◗ koszty eksploatacji ograniczają się najczęściej do wywozu osadów ściekowych co 2-3 lata, zakupu mieszanki bakteryjnej co jakiś czas i w niektórych typach – niewielkiego zużycia prądu elektrycznego (do napędu pomp lub mieszadeł).

Z drenażem rozsączającym

wpływem bakterii przekształcają się w prostsze związki rozpuszczalne w wodzie. Osadniki w zależności od konkretnego systemu oraz swojej konstrukcji w różnym stopniu oczyszczają ścieki. Z niektórych odprowadzana jest mocno oczyszczona woda, która jest następnie rozsączana w gruncie za pomocą systemu drenów. W innych, o prostszej budowie, ścieki są dodatkowo doczyszczane na zewnątrz w filtrach piaskowych lub gruntowo – roślinnych. Substancje mineralne i organiczne po przefiltrowaniu przez glebę są rozkładane na związki mineralno-organiczne, rozpuszczalne w wodzie.

Podstawowe elementy instalacji to osadnik gnilny do gromadzenia i wstępnego oczyszczenia nieczystości oraz drenaż rozprowadzający, ułożony w warstwie filtracyjnej. ◗ Osadnik to zbiornik, w którym następuje spowolnienie przepływu ścieków, przez co cięższe, stałe zanieczyszczenia opadają na dno tworząc osad. Warstwa osadu jest rozkładana przez żyjące w zbiorniku bakterie beztlenowe. Przy opróżnianiu osadnika, zwykle co 2-3 lata, należy pozostawić część osadu, aby zachować ciągłość rozwoju bakterii zapewniających prawidłowe działanie oczyszczalni. Na powierzchni osadnika gromadzi się kożuch lekkich zawiesin i tłuszczów, które również pod

68

fot. H.Tomasiewicz

stem PR Sy fot. J

fot. Nevexpol

W OSADNIKU GNILNYM następuje wstępne oczyszczenie ścieków. Gazy, które powstają podczas procesu rozkładu zanieczyszczeń wydostają się na zewnątrz poprzez przyłącze kanalizacyjne

NAJCZĘŚCIEJ OSADNIKI WYKONANE SĄ Z POLIETYLENU. Materiał ten gwarantuje odporność na uderzenia, promienie UV, działanie substancji chemicznych i co najważniejsze – szczelność. Dzięki temu zbiornik może być usytuowany tylko 5 m od fundamentu domu

WŁASNY DOM 8/2009

s066-070_WD8_09_focus_oczyszczalnie.indd 68

7/21/09 4:22:39 PM


odprowadzenie ścieków FOCUS

2

Z filtrem gruntowo – – korzeniowym

Tu również pierwszym ogniwem instalacji jest osadnik, którego budowa i funkcja jest taka sama jak w typie poprzednim. Wstępnie oczyszczone ścieki są przepuszczane przez filtr, gdzie są doczyszczane, a następnie odprowadzane na zewnątrz lub rozsączane w gruncie. Do momentu pełnego oczyszczenia, ściek jest odizolowany od gruntu, ponieważ filtry buduje się w wykopach uszczelnionych folią basenową lub gliną.

◗ Filtry piaskowe to najprostszy rodzaj filtrów, składające się z warstw żwiru, piasku i ułożonych w nich drenów rozprowadzających i zbierających. Ścieki są w nich filtrowane przede wszystkim mechanicznie. ◗ Filtry gruntowo-roślinne mają budowę podobną, lecz bardziej skomplikowaną pod względem układu i składu poszczególnych warstw. Tworzy to lepsze warunki rozwoju różnorodnych mikroorganizmów tlenowych i beztlenowych rozkładających ścieki. Dzięki temu oczyszczalnie tego typu są w dużym stopniu odporne na zmiany składu chemicznego ścieków i okresowe wahania ich ilości. Mają też dużą zdolność „samoodnawiania”, co zapewnia ich bezawaryjne działanie przez wiele lat (projektanci na ogół przewidują potrzebę wymiany złoża po 30, a nawet 50 latach użytkowania). Na powierzchni takiego filtra sadzi się trzcinę, której korzenie spulchniają go, a znajdująca się w nich tkanka powietrzna doprowadza tlen w jego głębsze warstwy, co zwiększa intensywność procesów rozkładu zanieczyszczeń. Inne opisywane rośliny, np. wierzba, nie mają tkanki powietrznej, przez co są mniej przydatne, a także trudniejsze w pielęgnacji.

fot. Nevexpol

◗ Drenaż rozsączający składa się z systemu drenów, które układa się ok. 60 cm pod powierzchnią terenu. Dreny to perforowane rury z tworzywa sztucznego o średnicy ok. 110 mm. Łączna długość rur drenarskich nie powinna być mniejsza niż 15 mb na jednego mieszkańca. System drenażu rozsączającego można stosować, gdy grunt jest przepuszczalny, a poziom wody gruntowej znajduje się co najmniej 150 cm poniżej ułożonych drenów. Takie oczyszczalnie wymagają dużo miejsca. Na powierzchni zajętej przez drenaż zaleca się założenie trawnika. Nie wolno tu sadzić żadnych roślin trwałych o rozbudowanym systemie korzeniowym, ani jeździć pojazdami mechanicznymi.

JAKO DRUGI STOPIEŃ OCZYSZCZANIA – po osadniku gnilnym – można zastosować filtr piaskowy lub żwirowy. Działa on tak, jak drenaż rozsączający, ale stosuje się go tam, gdzie grunt jest nieprzepuszczalny

DRENAŻ ROZSĄCZAJĄCY MOŻE BYĆ STOSOWANY, gdy zwierciadło wody gruntowej znajduje się na większej głębokości niż 1,5 m od dna rury perforowanej

rys. Nevexpol

fot. A. Sikorski

OCZYSZCZALNIA Z DRENAŻEM ROZSĄCZAJĄCYM wymaga dużej działki. Grunt powinien być przepuszczalny i mieć odpowiednią granulację. Ocenę przydatności gruntu do podziemnego rozsączania ścieków podaje test przesiąkliwości, tzw. perkolacyjny

8/2009 WŁASNY DOM

s066-070_WD8_09_focus_oczyszczalnie.indd 69

69

7/21/09 4:25:08 PM


FOCUS odprowadzenie ścieków

◗ Oczyszczalnie z filtrem gruntowo-roślinnym zajmują niewiele miejsca – ok. 3 m2 na osobę. Łatwo je wkomponować w ogród. Nie są też uzależnione od rodzaju gruntu i poziomu wód gruntowych. Wbrew obiegowej opinii, prawidłowo wykonane nie zamarzają zimą i pracują niezawodnie przez cały rok.

W OCZYSZCZALNI TRZCINOWEJ całą powierzchnię filtra obsadza się roślinnością wodną np. trzciną pospolitą. Jest to siedlisko wielu gatunków małych płazów, owadów i ptaków wodnych

Co jest tańsze? KOSZT! Budowa szamba jest tańsza niż montaż oczyszczalni, ale koszty jego eksploatacji są znacznie wyższe niż indywidualnej oczyszczalni. Na krótki czas (do 3 lat) szambo opłaca się bardziej, w dłuższym okresie oczyszczalnia jest zdecydowanie bardziej efektywna finansowo. Czas zwrotu nakładów poniesionych na budowę oczyszczalni zależy od rodzaju zastosowanych rozwiązań i waha się od 2 do 5 lat.

fot. D. Krupińska

Fachowy projekt i realizacja

3

Dodatki bakteryjne Ze złożem biologicznym

fot. JPR System

Cały proces oczyszczania wstępnego i doczyszczania ścieków odbywa się w zamkniętych, podziemnych komorach. Tu również rozkład szkodliwych substancji opiera się na działaniu bakterii, ale w odróżnieniu od dwóch poprzednich grup (gdzie pożyteczne bakterie w dużej mierze rozwijają się samoistnie) są to odpowiednio dobrane szczepy. Zapewnia się im

70

Przed wyborem przydomowej oczyszczalni ścieków najlepiej skorzystać z porady fachowca z wyspecjalizowanej firmy. Jeśli jest taka możliwość, zawsze warto zapytać o opinię użytkowników instalacji, która nas interesuje. Aby mieć gwarancję prawidłowego działania, projekt, wykonanie i okresowe przeglądy oczyszczalni należy powierzyć sprawdzonej firmie specjalistycznej.

warunki do życia i działania poprzez ukształtowanie wnętrza zbiorników, sterowane elektronicznie napowietrzanie, zraszanie, porcjowanie ścieku itp. Podobnie jak we wszystkich innych rodzajach oczyszczalni, pozbawiona szkodliwych związków woda może być odprowadzana do rowów melioracyjnych, rozsączana w gruncie lub zbierana do podlewania ogrodu. Ten typ oczyszczalni też potrzebuje mniej więcej tyle miejsca, co tradycyjne szambo. Zaletą jest to, że nie zajmuje miejsca na powierzchni. Spośród wszystkich omówionych typów zużywa najwięcej energii elektrycznej, ale i tak jest to zużycie niewielkie, w granicach 250-500 kWh rocznie. Producenci dają na nie 5-10 lat gwarancji.

OSADNIK ZŁOŻA BIOLOGICZNEGO ma dwie lub trzy komory. Podział ten wpływa na skuteczność oddzielenia zanieczyszczeń, znajdujących się w ściekach

Obecność odpowiednich mikroorganizmów, dla których związki zawarte w ściekach stanowią pożywkę, gwarantuje właściwy przebieg procesów oczyszczania. Aby przyspieszyć naturalne procesy ich rozwoju, na początku funkcjonowania oczyszczalni wprowadza się tzw. aktywator biologiczny. Może on mieć postać proszku, płynu lub tabletek. Rodzaj biopreparatu i dawkowanie jest najczęściej ustalane indywidualnie. Dwa podstawowe rodzaje aktywatorów:

◗ wspomagający procesy beztlenowe Przeznaczony jest do ścieków surowych w osadnikach gnilnych. Wprowadza się go do urządzeń sanitarnych (zlewy, umywalki, WC).

◗ wspomagający procesy tlenowe Dawkuje się go bezpośrednio do komór napowietrzania oczyszczalni biologiczno-mechanicznych z osadem czynnym. Ilość preparatu zależy od wielkości oczyszczalni, składu ścieków i rodzaju aktywatora. Używanie zalecanych w instrukcji biopreparatów podczas eksploatacji oczyszczalni zwiększa jej efektywność, poprawia jakość odzyskiwanej wody, redukuje powstawanie osadu i kożucha w osadniku gnilnym. Dodatkowym efektem jest likwidacja brzydkich zapachów.

WŁASNY DOM 8/2009

s066-070_WD8_09_focus_oczyszczalnie.indd 70

7/21/09 4:26:25 PM


basen przydomowy Z PRAKTYKI

TAK się sprawdza

basen

przy domu

Tekst: Sylwia Makowska-Rzatkiewicz Zdjęcia: Hanna Tomasiewicz, Inwestor

B

asen był dla Pana Dariusza jednym z priorytetów przy budowie domu. – Mój czas jest zbyt cenny, żeby go tracić na jeżdżenie 40 km nad najbliższe jezioro – tłumaczy. – Mając basen przy domu, mogę popływać w każdej chwili, a uważam, że to świetny sposób dbania o zdrowie. W dodatku mam tu ciszę i spokój, można się naprawdę zrelaksować. Kiedy 8 lat temu rozpoczynał inwestycję, zdecydował się na budowę basenu z niecką stalową. Jest to bowiem technologia szybsza i łatwiejsza niż tradycyjne murowanie. Ekipa budowlana musiała jedynie zrobić wykop, wylać płytę denną i wymurować murki oporowe. Na tak przygotowanym terenie firma montująca basen rozprowadziła instalację oraz rozwinęła płaszcz stalowy, który wyłożono folią basenową. Następnie przystąpiono do obsypki basenu suchym betonem (mieszaniną cementu z piaskiem) i zasypania reszty wykopu ziemią. Wszystkie te prace trwały zaledwie kilka dni. Po wyrównaniu terenu można było już aranżować otoczenie i ułożyć kostkę betonową.

Pan Dariusz użytkuje swój basen już od ośmiu lat i nie wyobraża sobie domu bez niego. Co zrobiłby inaczej, gdyby go budował dziś? Wybrałby inny kształt i inną technologię 1

1 Nocą oświetlony basen staje się główną atrakcją ogrodu. Przy pomocy pilota można sterować kolorowymi lampami z diodami LED

8/2009 WŁASNY DOM

s071-074_WD8_09_zpraktyki_basen.indd 71

71

7/24/09 11:50:31 AM


przydomowy Z PRAKTYKI basen odkurzacz centralny

2

2

Koparka robi wykop o 0,5 m większy z każdej strony niż niecka basenu

3

Na przygotowanej płycie dennej rozwinięto płaszcz stalowy

4

Po obsypaniu suchym betonem można zagospodarować teren

5

5 Przydomowy basen może pełnić kilka funkcji – rekreacyjną, sportową, dekoracyjną. Latem wokół niego toczy się życie całej rodziny

6 – Należy ściśle przestrzegać wytycznych co do dozowania środków chemicznych. Dzięki temu unikniemy zanieczyszczenia wody i zniszczenia niecki – przestrzega specjalista Rafał Syrnik

6

72

3

4

Stalowy czy poliestrowy? – Gdybym dziś budował basen, zdecydowałbym się na jeszcze wygodniejszą technologię, a mianowicie basen poliestrowy – przyznaje inwestor. – W tamtych czasach była ona jednak bardzo droga. Dziś te koszty praktycznie się wyrównały. Czym różni się budowa basenu poliestrowego od stalowego? Przede wszystkim tym, że na budowę przyjeżdża gotowa niecka, którą ustawia się w wykopie. – Rzeczywiście odchodzi się od budowania basenów z niecką stalową na rzecz poliestrowych – przyznaje Rafał Syrnik z firmy Basenland, która montowała basen w domu pana Dariusza. – Budowa jest szybsza, nie trzeba czekać na ładną pogodę, a materiał jest bardzo trwały i łatwy do utrzymania w czystości. Pan Dariusz zwraca uwagę na jeszcze jeden mankament swojego basenu – brak schodów. – Przy basenie z niecką stalową w grę wchodziła jedynie drabinka – wyjaśnia. – O ile mi to nie przeszkadza, jest to utrudnienie dla osób starszych i dzieci.

Nie tylko latem Mimo że dziś inwestor dokonałby innego wyboru, jest zadowolony, że zdecydował się wybudować basen. Nie wyobraża sobie domu bez niego. To właśnie tu toczy się życie towarzyskie w sezonie letnim. Oprócz funkcji rekreacyjnej, basen pełni też funkcję sportową. Choć jego długość to 9 m, dzięki maszynie pływackiej można przepłynąć nawet długi dystans bez konieczności wykonywania uciążliwych nawrotów. Tzw. przeciwprąd wytwarza w wodzie nurt, płynie się więc w miejscu. Właściciel domu lubi też korzystać ze swojego basenu także w chłodniejsze dni. Wówczas po pobycie w saunie wskakuje do zimnej wody. Oprócz pełnienia funkcji użytkowych, basen stanowi też ważny element dekoracyjny posesji – zwłaszcza wieczorem, kiedy oświetlony jest zarówno jasnym światłem, jak i zmieniającymi kolor lampami z diodami LED. Walory estetyczne poodnosi też nietypowy kształt niecki.

WŁASNY DOM 8/2009

s071-074_WD8_09_zpraktyki_basen.indd 72

7/22/09 10:10:49 AM


www.basenland.pl

Basenland

realizuje kompleksowo baseny prywatne, hotelowe i ogrodowe biuro@basenland.pl tel. 0 500 098 900

www.starpool.pl

StarPool Najwiekszy w Polsce

producent basenów poliestrowych biuro@starpool.pl tel. 0 601 596 514

www.basenmarket.pl

BasenMarket

Największa hurtownia techniki basenowej w Polsce biuro@basenmarket.pl tel. 0 500 098 901

Sprawdź nasze ceny!!!! s073_WD08_Basen_Market_reklama.indd 73

7/22/09 10:33:26 AM


przydomowy Z PRAKTYKI basen odkurzacz centralny

– Ósemka wygląda efektownie, ale jest bardzo niepraktyczna – przyznaje pan Dariusz. – Zakola są prawie nieużywane, a do tego nie da się ich szczelnie przykryć prostokątną folią.

7

Woda czysta i ogrzana

7 Maszynowania – na jej dachu umieszczono basenowy kolektor słoneczny, a wewnątrz filtr piaskowy, pompę oraz zawór

8 8

Automatyczny odkurzacz sam wysprząta basen. Wrzuca się go do basenu i sam porusza się po dnie i ścianach

9 Przykrycie solaryczne wykonane jest ze sztywnej folii, którą zwija się i rozwija przy użyciu rolki

9

74

Basen to jednak nie tylko niecka. Woda, aby była czysta, musi być stale filtrowana. Pan Dariusz zdecydował się na system skimmerów, czyli zbieraczy powierzchniowych. – Zasysana przez skimmery woda trafia do filtra piaskowego – wyjaśnia specjalista. – Zanieczyszczenia osiadają na warstwie piasku kwarcowego, a czysta woda wraca do basenu. To jednak nie wystarczy – wodę uzdatnia się jeszcze chemicznie, aplikując krążki chloru. Maszynownię pan Dariusz urządził w specjalnie w tym celu wybudowanej niewielkiej wiacie, która komponuje się z ogrodzeniem. Pompę, filtr i pozostałe urządzenia można jednak umieścić np. w garażu lub piwnicy. Na daszku maszynowni zainstalowano kolektor basenowy. Działa on na zasadzie zbliżonej do solarów, którymi podgrzewa się w domu c.w.u. Absorber pobiera energię słoneczną, która w tym przypadku ogrzewa nie glikol, a bezpośrednio wodę basenową przepływającą przez kolektor. Drugim urządzeniem podgrzewającym wodę jest pompa ciepła, która wykorzystuje ciepło powietrza. Do tego celu służy też specjalna folia solarna, którą można rozciągnąć nad basenem. Woda nie tylko się wtedy nie wychładza, ale dzięki pęcherzykom powietrznym podgrzewa się nawet o 5°C. Dodatkowo pan Dariusz zainstalował grzałkę elektryczną, która wspomaga pozostałe urządzenia w chłodniejsze dni.

Koszt utrzymania i budowy

KOSZT!

– Dzięki zastosowaniu tych technologii, zwłaszcza pompy ciepła, rachunki za prąd nie są duże – zapewnia właściciel. – W sezonie za prąd, który jest zużywany na potrzeby basenu, płacę ok. 70 zł miesięcznie. Do tego trzeba doliczyć koszt środków chemicznych (ok. 120 zł miesięcznie). Wodę pan Dariusz czerpie z własnej studni. – Do napełnienia takiego basenu potrzeba ok. 30 m3 wody, więc jeśli czerpiemy ją z sieci miejskiej, jest to koszt ok. 65 zł – szacuje Rafał Syrnik – Odpowiednio użytkowany basen nie wymaga częstej wymiany wody. Na zimę spuszcza się ją jedynie o jedną trzecią. Zwykle jest tak, że wymieniana jest raz do roku, kiedy na wiosnę właściciele chcą gruntownie wyczyścić nieckę. Pan Dariusz przyznaje, że osiem lat temu budowa basenu była dość drogą inwestycją. Za zakup basenu wraz z urządzeniami, robociznę i aranżację terenu dookoła zapłacił ok. 70 tys. zł. Była to mniej więcej jedna piąta kosztów budowy domu. Dziś realia się zmieniły i przydomowy basen nie jest już czymś tak ekskluzywnym. Koszt jego zakupu wraz z robocizną zamknąłby się w ok. 25 tys. zł.

WŁASNY DOM 8/2009

s071-074_WD8_09_zpraktyki_basen.indd 74

7/22/09 10:14:03 AM


075_dospel.indd 75

7/23/09 9:09:57 AM


PRENUMERATA WYJĄTKOWE OFERTY! Z WKRĘTAKIEM MECHANICZNYM I NARZĘDZIEM WIELOFUNKCYJNYM TYPU „SCYZORYK”

Z KOMPLETEM DESEROWO-KAWOWYM FIRMY GERLACH

prenumerata roczna

75

prenumerata roczna

zł lub dwuletnia

94 zł

140 zł

Z ALBUMEM „POLSKA. OGRODY I REZYDENCJE” Z ZESTAWEM HERBAT, FILIŻANKĄ I SPODKIEM FIRMY DILMAH

prenumerata roczna

89 zł

prenumerata roczna

89 zł

Możesz także nabyć prenumeratę standardową: • dwuletnią (24 wydania) w cenie zł • roczną (12 wydań) w cenie

129

Zamówienia: (0-85) 743 82 30 oraz www.wlasnydom.pl

076_pren_WD.indd 76

69 zł

Szczegóły promocji: • oferty są ważne do wyczerpania zapasów. • prezenty prześlemy razem z pierwszym zamówionym egzemplarzem w prenumeracie. • w przypadku zamówień opłacanych za pobraniem Zamawiający zapłaci koszty pobrania pocztowego w wysokości 6,50 zł. • koszty wysyłki na terenie kraju ponosi Wydawca.

7/23/09 9:25:34 AM


oświetlenie WOKÓŁ DOMU

Oświetlenie zewnętrzne jest praktyczne, daje mieszkańcom poczucie bezpieczeństwa, ukazuje urodę domu i ogrodu inaczej niż za dnia. Wymaga jednak starannego dobrania i rozmieszczenia źródeł światła

WIECZÓR

w ogrodzie

fot. Linea

Tekst: Dorota Krupińska

s075-081_WD8_09_oswietlenie.indd 77

Ś

wiatło w ogrodzie zwiększa bezpieczeństwo i pozwala po zmroku wypoczywać wśród roślin. Ułatwia korzystanie z wejść, podjazdów i schodów. Pozwala też wzbogacić architekturę ogrodu o efekty świetlne wydobywające urodę roślin, rzeźb, faktury powierzchni, na które w dzień często nie zwracamy uwagi. Jednak podkreślenie walorów przestrzennych domu i ogrodu wymaga starannego dobrania i rozmieszczenia źródeł światła.

Warto zadbać o to, żeby wszystkie elementy oświetlenia pasowały do architektury domu i stylu ogrodu. Najlepiej też, aby należały do tej samej serii wzorniczej. Oświetlenie, które chcielibyśmy mieć w ogrodzie, trzeba wziąć pod uwagę już przy projektowaniu instalacji elektrycznej domu. Szczegółowy projekt i wykonanie instalacji powinno być gotowe, zanim zaczniemy urządzać ogród, żeby potem nie niszczyć rabat i nawierzchni ścieżek.

8/2009 WŁASNY DOM

77

7/21/09 1:51:43 PM


fot. Philips Lighting

1

fot. Osram

WOKÓŁ DOMU oświetlenie

2 1 ODPOWIEDNIO DOBRANE OŚWIETLENIE jest nie tylko praktyczne, ale i estetyczne. Po zmroku tworzy niezwykłą scenerię

fot. Road Service

3 ŚWIETLNE KOSTKI oświetlają wejście do domu i wydobywają piękną fakturę kamiennego murka

5 NOWOCZESNY DOM wymaga oświetlenia w tym samym stylu. Przy wyborze warto wziąć także pod uwagę styl ogrodu 6 W TYM OGRODZIE długa i dość szeroka ścieżka oświetlona została gęsto rozstawionymi lampami na słupkach, które wyznaczają jej obrzeże

fot. B-Lux

4 5

4

4 NA DUŻYM TARASIE można pozwolić sobie na lampy–siedziska, które po zapaleniu mają wiele uroku

fot. Hörmann

3

2 GARAŻ DWUSTANOWISKOWY można oświetlić lampą umieszczoną pomiędzy dwoma wjazdami. Powinna ona jednak dawać światło, które oświetli także podjazd

s075-081_WD8_09_oswietlenie.indd 78

fot. Philips Lighting

fot. Delta Light

4 6

7/22/09 1:10:27 PM


oświetlenie WOKÓŁ DOMU

Co warto oświetlić?

◗ DRZWI WEJŚCIOWE Oświetlamy je lampą umieszczoną na elewacji domu bezpośrednio nad drzwiami albo w podbitce dachu. Strumień światła powinien być skierowany na osobę stojącą przed drzwiami. Ważne jest również dobre oświetlenie klamki oraz zamka. ◗ SCHODY WEJŚCIOWE Do zapewnienia bezpieczeństwa na niskich schodach najczęściej wystarczy źródło światła oświetlające drzwi. Wysokie wymagają osobnego oświetlenia. Można wtedy zamontować oprawy w stopniach, umieścić je w murowanej balustradzie lub po obu stronach schodów ustawić niskie lampy na słupkach. Im wyższa lampa, tym stopnie rzucają większy cień, co po zmroku powoduje gorszą widoczność i zmniejsza bezpieczeństwo poruszania się po schodach. ◗ NUMER POSESJI Oświetlająca go lampa nie musi mieć dużej mocy, ale powinna palić się przez całą noc. Może to być reflektorek na wysięgniku lub wodoszczelna oprawa przystosowana do naklejania liter i cyfr. GARAŻ ◗ Najlepiej oświetlić go jedną lampą umieszczoną centralnie nad wjazdem. Jeśli garaż jest dwustanowiskowy, lampy można zawiesić po obu stronach wjazdu.

◗ TARAS Miejsce wypoczynku (taras, altana, kącik grillowy) powinno być widne. Najlepiej oświetlić je silniejszą lampą umieszczoną nad głową lub kinkietem zamocowanym minimum 1,7 m nad ziemią, żeby światło nie oślepiało, a jedynie rozpraszało mrok. Na tarasie zadaszonym można zamontować lampy wiszące lub reflektorki montowane w daszku. Na nieosłoniętym – najłatwiej na ścianie domu zainstalować oprawy kinkietowe. Taras niezadaszony można też oświetlić lampami na słupkach osadzonych w posadzce tarasu lub na trawniku. ◗ OCZKO WODNE Może być oświetlane lampami ustawionymi na brzegu i ukrytymi w zieleni lub podwodnymi albo pływającymi reflektorkami. Wszystkie muszą mieć hermetyczne obudowy, przeznaczone do kontaktu z wodą. Lampy pływające to klosze z tworzywa, najczęściej w postaci kul, mocowane do niezatapialnych podstaw z tworzywa sztucznego. Oprawy przeznaczone do pracy w zanurzeniu muszą być zasilane niskim napięciem 12 lub 24 V, wymagają więc zastosowania transformatora. Aby mieć w oczku podświetlaną fontannę, można kupić gotowy zestaw z lampami podwodnymi, które są przymocowane do podstawy fontanny na stałe lub na obracających się wokół niej wysięgnikach. ROŚLINY, DETALE ARCHITEKTONICZNE ◗ Do ich oświetlania stosuje się najczęściej reflektorki umieszczane bezpośrednio na ziemi lub niewysokich podstawach, umożliwiające zmianę kierunku padania światła. Powinny być zamaskowane roślinami. Muszą mieć hermetyczne obudowy i oprawy odporne na uderzenia. Dobrym uzupełnieniem wieczornej scenerii jest tzw. światło magiczne: kule pływające po powierzchni wody, świecące kamienie itp.

7

fot. Gardena

◗ PRZEJŚCIE OD FURTKI DO DRZWI Odpowiednio przystosowane lampy można zamontować w trawniku lub obrzeżach ścieżki. Można też po obu jej stronach ustawić lampy na słupkach. Obowiązuje zasada: im krótsza ścieżka, tym niższe słupki.

Powinny świecić na tyle silnie, żeby jasno było również na podjeździe. Jeśli jest długi – oświetlamy go tak jak ścieżkę wejściową.

7 JEŚLI STREFA WEJŚCIOWA jest dobrze oświetlona lampami na elewacji, na rabacie przed domem wystarczy niewielka latarenka rozpraszająca mrok 8 SCHODY powinny być szczególnie dobrze oświetlone. Strumień światła nie może oślepiać, lecz musi być skierowany na stopnie

4 8

fot. Osram

◗ FURTKA Punkt świetlny można umieścić na podtrzymujących ją słupkach lub w zadaszeniu, tak aby światło padało na klamkę, zamek i dzwonek. Ze względów bezpieczeństwa, warto zainstalować lampę z czujnikiem ruchu, która zapali się, gdy ktoś się do niej zbliży.

Automatyczne włączanie Planując oświetlenie wokół domu, warto zastanowić się nad jego sterowaniem. Dobrym i najprostszym rozwiązaniem jest zainstalowanie czujnika zmierzchowego, który włącza lampy, gdy zapada zmrok, a wyłącza, gdy robi się jasno.

8/2009 WŁASNY DOM

s075-081_WD8_09_oswietlenie.indd 79

79

7/21/09 1:54:45 PM


9

10

fot. Praktiker

fot. Philips Lighting

WOKÓŁ DOMU oświetlenie

9 DO ELEWACJI tradycyjnego domu z cegły dobrze pasuje kinkiet-latarnia w starym stylu

11

10 NAJLEPIEJ, BY WSZYSTKIE ELEMENTY OŚWIETLENIA pasowały do architektury domu i należały do tej samej serii wzorniczej

fot. Philips Lighting

12 KULE ŚWIETLNE – do zastosowania we wnętrzach i na zewnątrz na lądzie i w wodzie 13 LAMPY w podjeździe mają oprawy zabezpieczone przed powodowaniem olśnienia i wytrzymałe na duży nacisk 14 STYLIZOWANA LATARNIA w ogrodzie przydomowym musi być rozmiarem dopasowana do wysokości pobliskich roślin oraz miejsca, które oświetla

12

13

fot. Philips Lighting

14

fot. Moonilight

80

fot. Philips Lighting

11 ATRAKCYJNA OPRAWA OŚWIETLENIA powinna wtapiać się w krajobraz ogrodu i być efektowna także za dnia

WŁASNY DOM 8/2009

s075-081_WD8_09_oswietlenie.indd 80

7/21/09 1:56:10 PM


oświetlenie WOKÓŁ DOMU

Rodzaje oświetlenia ogrodowego Inne przytwierdza się na stałe za pomocą śrub lub wbija w ziemię. Zazwyczaj są wyposażone w klosze z mlecznego szkła, ponieważ światło rozproszone zapewnia lepszą widoczność.

◗ KINKIETY Mogą być płaskie lub odstające od ściany. Lampy zawieszane na ścianie często są wyposażane w czujnik zmierzchowy lub na podczerwień i oświetlenie włącza się, gdy zapada zmrok lub gdy ktoś pojawi się w jego zasięgu. W czujniku ruchu ustawia się czas automatycznego wyłączenia oświetlenia, w zakresie od 1 do 30 minut. Lampa z czujnikiem nie musi wyglądać jak reflektor. Urządzenia takie są coraz częściej elementem serii wzorniczych.

◗ REFLEKTORY Służą do punktowego oświetlania wybranych obiektów. Dają skupione, mocne światło. Można je ustawiać na ziemi, montować na elewacji budynku lub na wyższych drzewach. Dostępne są zestawy reflektorów składające się najczęściej z dwóch lamp (jedna nad drugą lub w rzędzie) umieszczonych na wspólnym mocowaniu.

fot. Philips Lighting

fot. Haas

Stylizacja wyrobów oświetleniowych jest bardzo różnorodna – od uproszczonych, poprzez futurystyczne, po wzorowane na starych, tradycyjnych formach. Kolory opraw oświetleniowych to najczęściej: biel, czerń, ciemna zieleń, różne odcienie szarości, srebrny i złoty. Lampy ogrodowe są produkowane głównie z plastiku oraz aluminium. Dobre firmy udzielają na swoje wyroby kilkuletniej gwarancji.

◗ SŁUPKI Słupki, na których umieszczone są źródła światła mają różną wysokość. Niektóre lampy mają ciężką, bardzo stabilną podstawę i te można po prostu postawić na ziemi.

◗ LATARNIE Są wyższe od słupków i służą do oświetlania szerszych alejek i dróg dojazdowych. W niedużych ogrodach są stosowane rzadko.

◗ LAMPY PODWODNE I PŁYWAJĄCE Przeznaczone są do oświetlania wody. Są to najczęściej reflektory, pojedyncze lub w zestawach. Mocuje się je na dnie zbiornika, nakierowując snop światła na powierzchnię wody lub na fontannę. Szczególnym rodzajem lamp podwodnych są lampy na podstawach, które stawia się na dnie zbiornika, ale górna płaszczyzna klosza jest na równi z powierzchnią wody. Światło kierowane jest do dołu w sposób rozproszony, równomiernie oświetlając „wnętrze” wody. Lampy pływające znajdują się na powierzchni wody. Składają się z niewielkiej podstawy z tworzywa, w któpo rej umieszczone jest źródło światła, i dużego, przezroczystego klosza. Cała konstrukcja jest bardzo lekka, ddzięki czemu łatwo utrzymuje się s na powierzchni. fot. Praktiker

◗ LAMPY NAWIERZCHNIOWE Są przeznaczone do wpuszczenia w podjazd, ścieżkę czy trawnik. Zależnie od zastosowania i planowanego przeznaczenia, mają różną wytrzymałość mechaniczną. Lampy, po których można jeździć samochodem, mają zazwyczaj klosze dodatkowo zabezpieczone przed zniszczeniem.

Efekt zależy od sposobu podświetlenia ◗ z dołu przyciąga uwagę patrzących, eksponując fragment architektury czy obiekt przyrodniczy w sposób odmienny od tego, jak postrzegamy je w dzień.

◗ z góry pozwala na uzyskanie jasno oświetlonej przestrzeni, ma znaczenie bardziej użytkowe niż dekoracyjne.

◗ z przodu kieruje skoncentrowaną wiązkę światła na roślinę lub rzeźbę, za którą znajduje się ściana budynku lub murowane ogrodzenie. Powoduje to, że obiekt jest jasno oświetlony, a za nim na ścianie pojawia się cień.

◗ z tyłu – frontowa część oświetlanego obiektu tonie w cieniu, a padające z tyłu światło podkreśla jedynie jego zarys.

◗ obmywanie światłem polega na równomiernym oświetleniu ściany, w celu podkreślenia jej koloru – wyznacza przestrzeń, tworzy intymną atmosferę. Wymaga umieszczenia lamp w pewnej odległości od „obmywanej” powierzchni.

◗ oświetlenie lustrzane polega na podświetleniu obiektu znajdującego się na brzegu w taki sposób, aby widoczne było jego odbicie na powierzchni wody.

◗ grazing (ang. graze – zadrapanie) polega na oświetleniu powierzchni pod ostrym kątem, tak aby cienie podkreślały jej fakturę.

◗ akcentowanie światłem polega na punktowym, ostrym oświetleniu wybranych roślin lub innych obiektów, wysokość umieszczenia lampy – dowolna.

◗ światło z dwóch stron rozjaśnia obiekt i eliminuje ostre cienie, podkreśla przestrzenną strukturę np. drzewa lub finezję detali ażurowej konstrukcji.

◗ oświetlenie księżycowe uzyskuje się, montując jeden lub dwa niezbyt silne reflektory o matowym szkle w koronie drzewa, skierowane w dół.

8/2009 WŁASNY DOM

s075-081_WD8_09_oswietlenie.indd 81

81

7/21/09 3:45:36 PM


fot. Gardena

fot. Philips Lighting

WOKÓŁ DOMU oświetlenie

15

16

15 OCZKO WODNE daje ciekawe możliwości atrakcyjnego oświetlenia – np. podwodny reflektorek z urządzeniem tworzącym sztuczną mgłę

17

16 FRAGMENT PODJAZDU obrośniętego pędami bambusa oświetlono nowoczesnym słupkiem o wysokości tejże rośliny 17 W DUŻYM OGRODZIE możemy sobie pozwolić na lampy-rzeźby, pełniące głównie funkcję dekoracyjną, podkreślające przestrzeń ogrodu

fot. B-Lux

18

18 LAMPA LUNASOL z diodami LED jest przenośna i nie wymaga połączenia z prądem. Wystarczy wcześniej ją naładować i zamontować na maszcie parasola 19 OPRÓCZ STAŁYCH ELEMENTÓW OŚWIETLENIA warto wprowadzać oświetlenie tymczasowe – świetlne girlandy, lampiony dekorujące ogród na letnie przyjęcia 20 OŚWIETLONY NOCĄ DOM daje mieszkańcom poczucie bezpieczeństwa i komfortu użytkowania po zapadnięciu zmroku

fot. Osram

19

82

fot. Osram

fot. Philips Lighting

20

WŁASNY DOM 8/2009

s075-081_WD8_09_oswietlenie.indd 82

7/22/09 1:47:37 PM


oświetlenie WOKÓŁ DOMU

Wymagania techniczne

◗ ZASILANIE SŁOŃCEM Lampy współpracujące z małym kolektorem słonecznym są niezastąpione w ogrodach, w któ-

rych nie ma zewnętrznej instalacji elektrycznej lub kiedy zależy nam na oszczędności energii. Kolektor ładuje się nawet w pochmurny dzień i oddaje energię przez ok. 10 godzin, samoczynnie włączając lampę po zapadnięciu zmroku. Elementem świecącym są najczęściej wydajne i wyjątkowo trwałe diody LED. Lampy takie mogą być mocowane na tzw. szpilkach, które wbija się w grunt lub za pomocą uchwytu do zawieszenia na ścianie. Wyposażone są w czujnik zmierzchowy, zapalają się więc samoczynnie po zapadnięciu zmroku. Dają niezbyt mocne światło, ale wystarczająco oświetlają ścieżki, schody czy numer posesji, tworząc miły nastrój. Lampy solarne sprawdzają się również doskonale jako tzw. oświetlenie magiczne (kamienie, rzeźby lub ukryte źródła światła). Fotoogniwa są bardzo trwałe, żywotność ich wynosi do 20 lat. Warto pamiętać, że aby lampy te długo świeciły w nocy, muszą zmagazynować odpowiednią ilość energii w czasie dnia. Dlatego powinny się znajdować w miejscach niezacienionych. Prawidłowo naładowany akumulator wystarcza na 8 godzin pracy. Ważnym czynnikiem sprawnego działania lampy jest zapobieganie zabrudzeniu się ogniwa słonecznego. fot. Apollo

Wszystkie lampy wchodzące w skład oświetlenia ogrodu muszą być odporne na uszkodzenia mechaniczne i kontakt z wodą (deszcz, śnieg i podlewanie). Po pierwsze należy starannie zaplanować rodzaj, liczbę i rozmieszczenie lamp. Wykonując instalację, warto przewidzieć możliwość podłączenia jeszcze kilku punktów świetlnych. W sprzedaży są lampy na napięcie 230 V lub tzw. bezpieczne, czyli niskie (12 lub 24 V). Odpowiednio do wybranego napięcia musi być dobrana instalacja. W ogrodzie powinno się stosować urządzenia elektryczne w II klasie bezpieczeństwa. Są to oprawy mające dodatkową izolację, dzięki czemu możliwe jest dotknięcie przewodu i części znajdującej się pod napięciem bez ryzyka porażenia prądem. W miejscach szczególnie narażonych na kontakt z wodą należy stosować urządzenia w III klasie bezpieczeństwa, które są zasilane napięciem bezpiecznym. Lampy umieszczone na zewnętrznych ścianach budynku można podłączyć do domowej sieci elektrycznej lub poprzez wodoszczelne gniazdko do sieci ogrodowej. Zakładanie instalacji oświetlenia zewnętrznego powinno się powierzyć uprawnionemu elektrykowi. Gniazdka, kable i rozgałęziacze muszą być wodoszczelne, a ponadto specjalnie osłonięte we wszystkich miejscach, w których narażone są na uszkodzenia mechaniczne.

KINKIET OGRODOWY wyposażony w diody LED, o maksymalnej mocy 3 W, zasilany napięciem 230 V

Parametry bezpieczeństwa ◗ znak B bezpieczeństwa; oznacza, że produkt spełnia Polską Normę i ma aprobatę techniczną.

◗ znak CE to certyfikat zgodności z normami Unii Europejskiej.

◗ znak IP to stopień ochrony. Ten symbol uzupełniony jest dwucyfrową liczbą, która charakteryzuje szczelność oprawy. Pierwsza cyfra (od 0 do 6) oznacza pyłoszczelność, druga (od 0 do 8) wodoszczelność. Lampy ogrodowe powinny mieć następujące stopnie ochrony: kinkiety i lampy pod zadaszeniem – min. IP 44, stojące, słupki – min. IP 55, montowane w nawierzchni – IP 65, w oczkach wodnych IP 68.

◗ klasa ochronności określa rodzaj izolacji elektrycznej. Lampy ogrodowe powinny mieć II klasę ochronności, lampy do oczek wodnych – klasę III (muszą być też zasilane prądem o bezpiecznym napięciu – 12, 24 V).

Jak długo poświecą? ◗ żywotność zwykłej żarówki określa się na 1000 godzin.

◗ żarówka halogenowa emituje od 10% do 100% więcej światła niż zwykła, jest od niej od dwóch do pięciu razy trwalsza.

◗ świetlówki kompaktowe i liniowe świecą dziesięć razy dłużej niż zwykłe żarówki i zużywają pięć razy mniej energii.

◗ dioda LED zużywa niewiele energii, jej żywotność określana jest na 100 000 godzin.

REKLAMA

8/2009 WŁASNY DOM

s075-081_WD8_09_oswietlenie.indd 83

83

7/24/09 12:15:17 PM


fot. Oras

ZA

A N

KU

PY

parametry i ceny

BATERIE

UMYWALKOWE

084-096_zakupy_baterie_ok.indd 84

7/22/09 9:37:28 AM


72 propozycje

baterie umywalkowe NA ZAKUPY

Klasyczna, minimalistyczna, a może w stylu retro? Przedstawiamy baterie umywalkowe w różnych stylach, wyposażone w ciekawe rozwiązania funkcjonalne – baterie bezdotykowe, z podświetleniem diodowym, oszczędzające zużycie wody Tekst: arch. Beata Stobiecka

J

aka powinna być współczesna bateria łazienkowa? Nowoczesna technologicznie, łatwa w obsłudze i niepsująca się. Ale w nowych modelach armatury zaawansowana technologia i innowacyjne rozwiązania to dopiero połowa sukcesu. Druga część znajduje się w kształcie i formie baterii. Ważna jest jej linia, charakter i sposób zaaranżowania przeznaczonego dla niej miejsca. Niebagatelną rolę odgrywa też cena. Do wyboru mamy modele od kilkuset złotych do kilku tysięcy.

FORMA I DESIGN Najbardziej pożądane przez kolekcjonerów nowości to baterie minimalistyczne w formie, surowe i proste. Zbudowane z elementów o czysto geometrycznych kształtach: walców, ściętych stożków, prostopadłościanów. Cylindryczne korpusy ustawione są pod kątem prostym do wylewki, cienkie jak drut lub płaskie i szerokie dźwignie, mają w efekcie dużą siłę wyrazu, osiągniętą małą liczbą środków. Najważniejszym akcentem nie jest tu dekoracyjność, ale napięcie zbudowane między poszczególnymi elementami. W tych bateriach piękno wyrażone jest poprzez ascetyczną czystość i przejrzystość formy. Drugą grupę stanowią baterie „środka” – z mieszaczem o łagodnych, płynnych liniach, miękko przechodzących z pionu w poziom. Ich korpusy mają opływowe kształty i scalone są z harmonijnie odgałęzioną wylewką. To już klasyka i tradycja w nowym technologicznie wydaniu. Są one najczęściej wybierane przez klientów, pasu-

ją do każdego wyposażenia i mają „bezpieczną” estetycznie, spokojną linię. Grupa trzecia to wciąż popularne baterie retro, dekoracyjne i bogate w formie. Dodają wnętrzu powagi, narzucając jednoznaczną, historyzującą stylizację. Dobrze wyglądają w dużych salonach kąpielowych, pełnych przepychu i wyszukanych detali. Ich kształt nie zmienia się od lat: dwa krzyżowe pokrętła i wygięta w wysoki łuk wylewka, która nadaje baterii rys szlachetności i delikatności.

TYP BATERII Jest związany ze sposobem uruchamiania baterii i rodzajem zamontowania na ścianie lub armaturze łazienkowej. Typów baterii jest bardzo dużo. Najbardziej popularne są z mieszaczami, czyli jednouchwytowe. Pozwalają one za pomocą dźwigni nastawić wybraną temperaturę wody. Mniej popularne są baterie z pokrętłami – kurkami zimnej i ciepłej wody, umieszczonymi w sąsiedztwie wylewki. Baterie mogą być jedno-, dwu-, trzy– i czterootworowe, czyli mogą tworzyć liniowe kompozycje, składające się z wylewki, pokręteł lub przycisków, uchwytu na słuchawkę prysznicową, przycisku zamykającego odpływ, usytuowanych koło siebie w niekonwencjonalnym szyku. Podana ilość otworów oznacza, ile trzeba ich zrobić na umywalce przed zamontowaniem baterii. Modelem wciąż ulepszanym technologicznie jest bateria termostatyczna. Nowością są baterie podtynkowe, instalowane na ścianach, zajmujące na ich powierzchni jak

8/2009 WŁASNY DOM

084-096_zakupy_baterie_ok.indd 85

85

7/22/09 9:38:32 AM


NA ZAKUPY baterie umywalkowe

Bateria od designera Często bateria ma nie tylko uznane pochodzenie, markę, wypracowaną przez profesjonalną firmę. Ma też konkretnych ojców, projektantów, znanych z imienia i nazwiska. Uznani producenci zamawiają opracowanie linii nowych serii u najlepszych światowych designerów, do niedawna zajmujących się zupełnie innym wzornictwem. Oczekiwane przez znawców przedmiotu i cenione na rynku nabywców modele armatury, projektowane są przez takie znakomitości, jak: Philip Starck, Lodovico i Roberto Palamba, Alessandro Mendini, Bruno Negri.

najmniej miejsca. I w końcu wygodne, ale rzadko stosowane w domach prywatnych są baterie sterowane fotokomórkami, reagujące na dotyk lub bliskość rąk.

MATERIAŁ I WYKOŃCZENIE Prawie wszystkie baterie dostępne na rynku wykonane są z mosiądzu. Jest to trwały i odporny na długotrwałe działanie wody materiał. Jednak tym, co je różni, jest wykończenie. Materiałami powlekającymi baterie o prostym, dynamicznym wzornictwie są najczęściej chrom, nikiel, stal szlachetna, wszystkie w wersjach polerowanych, satynowanych lub szczotkowanych. Niektóre są malowane farbą proszkową. W stylu retro preferowany jest mosiądz antyczny, wzbogacony porcelanowymi intarsjami, a nawet złoceniami. Częste są kombinacje kolorystyczne chromu ze złotem, złota z niklem, bieli z chromem.

Zewnętrzna powłoka baterii jest udoskonalona, dając efekt trwałego lśnienia, większej odporności na zabrudzenia i urazy mechaniczne. Najczęściej ulegające zabrudzeniom i urazom powłoki chromowe, dzięki systemowi chromoduratec, zabezpieczone są przed zarysowaniami i gromadzeniem się osadu. Również innego typu uszkodzenia nie są już tak uciążliwe jak kiedyś. Coraz częściej bowiem można wymienić tylko zniszczoną część, pozostawiając całą resztę.

ROZWIĄZANIA SPECJALNE Nad udoskonaleniem rozwiązań technicznych pracują sztaby naukowców i praktyków, osiągając zadziwiające efekty w podnoszeniu sprawności i efektywności baterii. Ich nowe modele wymuszają małe zużycie wody i energii, równocześnie zapewniając przepływ strumienia o stałym ciśnieniu i temperaturze. Przykładem jednych z najbardziej zaawansowanych technologicznie są modele wyposażone w głowice utrzymujące ciepłotę wody na stałym poziomie, zabezpieczając równocześnie przed nagrzaniem się zewnętrznej powłoki baterii. Innowacyjne rozwiązanie pozwala też błyskawicznie reagować na zmiany ciśnienia wody w sieci wodociągowej, nie dopuszczając do jego obniżenia. W prawie każdej baterii znajduje się już perlator, umożliwiający zwiększenie objętości wody przez napowietrzenie jej przy wypływaniu z wylewki. Oszczędności w zużyciu wody daje zastosowanie baterii z dźwignią, przyjmującą dwa położenia: z połowicznie lub całkowicie otwartym zaworem, regulującym strumień wody.

Systemy ograniczające maksymalną temperaturę wody pozwalają również zaoszczędzić energię, co daje rozwiązanie nie tylko ekonomiczne, ale i bezpieczne, szczególnie dla dzieci i ludzi starszych. Bardzo atrakcyjne są baterie talerzowe i kaskadowe, z których wypływa rozproszony strumień wody. Dla znudzonych rutynowymi czynnościami uruchamiania baterii, projektanci opracowali wersję w pełni elektroniczną, z otwartą od góry wylewką, w której płynący strumień podświetlany jest w sposób zmienny diodami LED (Light Emitting Diodes).

SERIA Baterie produkowane są seriami, zawierającymi z reguły wszystkie cztery ich rodzaje. Najwygodniej i najprościej jest wybrać jeden model i umiejscowić go, w odpowiednim wariancie – umywalkowym, wannowym, bidetowym i prysznicowym, przy wszystkich urządzeniach w łazience. W ramach serii może być kilka wariantów każdego rodzaju, np. bateria umywalkowa niska, wysoka i przypodłogowa. Cała seria wykonana jest z tego samego materiału, ma ten sam sposób wykończenia i takie same rozwiązania specjalne. Stanowi jedną stylową całość, pożądaną w eleganckich łazienkach.

GWARANCJA Producenci dają najczęściej 5 lat gwarancji na szczelność modułu sterującego i 2-5 lat na pozostałe elementy.

W opisie urządzeń podano orientacyjne ceny brutto. Opracowanie na podstawie danych od firm: Sylwia Makowska-Rzatkiewicz

przegląd 72 baterii umywalkowych 86

WŁASNY DOM 8/2009

084-096_zakupy_baterie_ok.indd 86

7/22/09 9:40:11 AM


1

CAPRI 1

Producent: Loge Dystrybutor: Novoterm Typ: stojąca dwuuchwytowa, jednootworowa Materiał: mosiądz Wykończenie: nikiel szczotkowany Gwarancja: 5 lat W serii: bateria wannowa, natryskowa

3

YODO

Producent: Perfexim Ltd. Typ: stojąca jednouchwytowa, jednootworowa Materiał: mosiądz Wykończenie: chrom Gwarancja: dożywotnia – elementy odlewane, 5 lat – głowica ceramiczna W serii: bateria bidetowa, prysznicowa, wannowa, zlewozmywakowa

5

VEDO

Producent: Perfexim Ltd. Typ: stojąca jednouchwytowa, jednootworowa Materiał: mosiądz Wykończenie: chrom Gwarancja: dożywotnia – elementy odlewane, 5 lat – głowica ceramiczna W serii: bateria bidetowa, prysznicowa, wannowa

7

ROVI

Producent: Ferro Typ: stojąca jednouchwytowa, jednootworowa Materiał: mosiądz Wykończenie: chrom Rozwiązania specjalne: automatyczny korek spustowy, głowica ceramiczna Gwarancja: 5 lat W serii: bateria umywalkowa naścienna, wannowa naścienna, wannowa wielootworowa, zlewozmywakowa stojąca, stojąca z wyciąganym natryskiem i naścienna

084-096_zakupy_baterie_ok.indd 87

STOJĄCA DWUUCHWYTOWA 189 zł

STOJĄCA JEDNOUCHWYTOWA 197 zł

STOJĄCA JEDNOUCHWYTOWA 211 zł

STOJĄCA JEDNOUCHWYTOWA 226 zł

2

MURRAY

Producent: Omnires Typ: stojąca jednouchwytowa, jednootworowa Materiał: mosiądz Wykończenie: chrom Rozwiązania specjalne: nie posiada otworu w korpusie pod korek automatyczny, przeznaczona do zamontowania z korkiem typu klik-klak Gwarancja: 3 lata W serii: bateria wannowa podtynkowa, prysznicowa podtynkowa, bidetowa stojąca, wannowa naścienna, prysznicowa naścienna *niska, 365 zł – wysoka,

4

LORE

Producent: Perfexim Ltd. Typ: stojąca jednouchwytowa, jednootworowa Materiał: mosiądz Wykończenie: chrom Gwarancja: dożywotnia – elementy odlewane, 5 lat – głowica ceramiczna W serii: bateria bidetowa, prysznicowa, wannowa, zlewozmywakowa

6

ALTO SATI 5601

Producent: Loge Dystrybutor: Novoterm Typ: stojąca jednouchwytowa, jednootworowa Materiał: mosiądz Wykończenie: satyna Rozwiązania specjalne: korek automatyczny Gwarancja: 5 lat W serii: bateria bidetowa, wannowa, natryskowa

8

HOKE

Producent: Perfexim Ltd. Typ: stojąca jednouchwytowa, jednootworowa Materiał: mosiądz Wykończenie: chrom Gwarancja: dożywotnia – elementy odlewane, 5 lat – głowica ceramiczna W serii: bateria bidetowa, prysznicowa, wannowa

STOJĄCA JEDNOUCHWYTOWA 195 zł*

STOJĄCA JEDNOUCHWYTOWA 199 zł

STOJĄCA JEDNOUCHWYTOWA 215 zł

STOJĄCA JEDNOUCHWYTOWA 243 zł

7/22/09 9:42:57 AM


9

PADWA VERDELINE

Producent: Ferro Typ: stojąca jednouchwytowa, jednootworowa Materiał: mosiądz Wykończenie: chrom Rozwiązania specjalne: regulator ceramiczny FERROClick z systemem kontroli ciepłej wody, perlator FERROAirMix, system łatwego usuwania kamienia wapiennego FERROEasyClean, automatyczny korek spustowy Gwarancja: 5 lat W serii: bateria umywalkowa naścienna, wannowa naścienna, wannowa wielootworowa, bidetowa stojąca, natryskowa naścienna, zlewozmywakowa

11

VICTORIA N

Producent: Roca Typ: stojąca jednouchwytowa, jednootworowa Materiał: stop niklu i mosiądzu, chromowany Wykończenie: chrom Rozwiązania specjalne: głowica ceramiczna z funkcją redukcji zużycia wody i energii Gwarancja: 10 lat – szczelność głowicy ceramicznej, 5 lat – korpus i powierzchnia W serii: bateria naścienna umywalkowo-zlewozmywakowa, bidetowa, wannowo-natryskowa naścienna, wannowo-natryskowa podtynkowa i inne

13

MODERN

Producent: Omnires Typ: naścienna dwuuchwytowa, trzyotworowa Materiał: mosiądz Wykończenie: chrom Rozwiązania specjalne: możliwy montaż zarówno jako bateria umywalkowa jak i wannowa Gwarancja: 3 lata W serii: bateria umywalkowa stojąca niska i wysoka, wannowa dwuotworowa, wannowa pięciootworowa, system prysznicowy, bidetowa stojąca, rączka prysznicowa, drążek prysznicowy, akcesoria łazienkowe i inne

15

BOSTON BS 01

Producent: Loge Dystrybutor: Novoterm Typ: stojąca jednouchwytowa, jednootworowa Materiał: mosiądz Wykończenie: nikiel szczotkowany Rozwiązania specjalne: korek automatyczny Gwarancja: 5 lat W serii: bateria umywalkowa wysoka, bidetowa, wannowa, natryskowa

084-096_zakupy_baterie_ok.indd 88

STOJĄCA JEDNOUCHWYTOWA 243 zł

STOJĄCA JEDNOUCHWYTOWA 262 zł

NAŚCIENNA DWUUCHWYTOWA 275 zł

STOJĄCA JEDNOUCHWYTOWA 280 zł

10

ZONI

Producent: Perfexim Ltd. Typ: stojąca jednouchwytowa, jednootworowa Materiał: mosiądz Wykończenie: chrom Gwarancja: dożywotnia – elementy odlewane, 5 lat – głowica ceramiczna W serii: bateria bidetowa, prysznicowa, wannowa, podtynkowa

12

SWAN SW-06

Producent: Aquasan Dystrybutor: Sanprim Typ: stojąca dwuuchwytowa, jednootworowa Materiał: mosiądz Wykończenie: chrom polerowany Rozwiązania specjalne: korek automatyczny, głowica ceramiczna Gwarancja: 2 lata W serii: bateria wannowa, natryskowa i bidetowa

14

RICCO RI-06

Producent: Aquasan Dystrybutor: Sanprim Typ: stojąca dwuuchwytowa, jednootworowa Materiał: mosiądz Wykończenie: chrom polerowany Rozwiązania specjalne: korek automatyczny, głowica ceramiczna Gwarancja: 2 lata W serii: bateria wannowa, natryskowa, bidetowa i zlewozmywakowa

16

ONTARIO ON 16

Producent: Loge Dystrybutor: Novoterm Typ: stojąca jednouchwytowa, jednootworowa Materiał: mosiądz Wykończenie: chrom Rozwiązania specjalne: korek automatyczny Gwarancja: 5 lat W serii: bateria bidetowa, wannowa, natryskowa

STOJĄCA JEDNOUCHWYTOWA 253 zł

STOJĄCA DWUUCHWYTOWA 269 zł

STOJĄCA DWUUCHWYTOWA 279 zł

STOJĄCA JEDNOUCHWYTOWA 299 zł

7/22/09 9:45:56 AM


17

XONE

Producent: Perfexim Ltd. Typ: stojąca jednouchwytowa, jednootworowa Materiał: mosiądz Wykończenie: chrom Gwarancja: dożywotnia – elementy odlewane, 5 lat – głowica ceramiczna W serii: bateria bidetowa, prysznicowa, wannowa, podtynkowa

19

PARMA

Producent: Ferro Typ: stojąca jednouchwytowa, jednootworowa Materiał: mosiądz Wykończenie: chrom Rozwiązania specjalne: korek spustowy push-up, głowica ceramiczna Gwarancja: 5 lat W serii: bateria wannowa naścienna, bidetowa stojąca, natryskowa naścienna, natryskowa podtynkowa, zlewozmywakowa stojąca

21

BARI

Producent: Ferro Typ: stojąca jednouchwytowa, jednootworowa Materiał: mosiądz Wykończenie: chrom Rozwiązania specjalne: korek spustowy push-up, głowica ceramiczna Gwarancja: 5 lat W serii: bateria wannowa naścienna, bidetowa stojąca, natryskowa naścienna, natryskowa podtynkowa, zlewozmywakowa stojąca

23

LUXOR 1

Producent: Loge Dystrybutor: Novoterm Typ: stojąca dwuuchwytowa, jednootworowa Materiał: mosiądz Wykończenie: mosiądz antyczny Rozwiązania specjalne: korek automatyczny Gwarancja: 5 lat W serii: bateria bidetowa, wannowa, natryskowa

084-096_zakupy_baterie_ok.indd 89

STOJĄCA JEDNOUCHWYTOWA 306 zł

STOJĄCA JEDNOUCHWYTOWA 334 zł

STOJĄCA JEDNOUCHWYTOWA 339 zł

STOJĄCA DWUUCHWYTOWA 379 zł

18

TORINO VERDELINE

Producent: Ferro Typ: stojąca jednouchwytowa, jednootworowa Materiał: mosiądz Wykończenie: chrom Rozwiązania specjalne: regulator ceramiczny FERROClick z systemem kontroli ciepłej wody, perlator FERROAirMix, system łatwego usuwania kamienia wapiennego FERROEasyClean, automatyczny korek spustowy Gwarancja: 5 lat W serii: bateria wannowa naścienna, bidetowa stojąca, natryskowa naścienna, zlewozmywakowa stojąca

20

SAFIRA

Producent: Oras Typ: stojąca jednouchwytowa, jednootworowa Materiał: mosiądz Wykończenie: chrom Rozwiązania specjalne: ograniczenie maksymalnej temperatury i strumienia wody Gwarancja: 5 lat – na szczelność modułu sterującego, 2 lata – pozostałe elementy W serii: umywalkowa z rączką natrysku

22

NATALIE NA 01

Producent: Loge Dystrybutor: Novoterm Typ: stojąca jednouchwytowa, jednootworowa Materiał: mosiądz Wykończenie: srebro szczotkowane Rozwiązania specjalne: głowica eko z ogranicznikiem przepływu, korek klik-klak Gwarancja: 5 lat W serii : bateria bidetowa, wannowa, natryskowa

24

KLUDI ZENTA

Producent: Kludi Typ: stojąca jednouchwytowa, jednootworowa Materiał: mosiądz Wykończenie: chrom, biały/chrom lub czarny/chrom Rozwiązania specjalne: perlator s-pointer umożliwia regulację kąta strumienia wody, system szybkiego montażu, przepływ poniżej 9 l/min., głowica ceramiczna z ogranicznikiem gorącej wody Gwarancja: 10 lat – szczelność korpusów, 5 lat – szczelność głowic ceramicznych, 2 lata – powierzchnia W serii: pełna oferta armatury łazienkowej oraz bateria kuchenna

STOJĄCA JEDNOUCHWYTOWA 316 zł

STOJĄCA JEDNOUCHWYTOWA 335 zł

STOJĄCA JEDNOUCHWYTOWA 375 zł

STOJĄCA JEDNOUCHWYTOWA od 419 zł

7/22/09 9:46:29 AM


25

HANSAPRADO

Producent: Hansa Typ: stojąca jednouchwytowa, jednootworowa Materiał: mosiądz Wykończenie: chrom Gwarancja: 5 lat Rozwiązania specjalne: również do podgrzewaczy bezciśnieniowych oraz w wersji Clinica bateria z wydłużoną wylewką i uchwytem kabłąkowym W serii: bateria bidetowa, wannowa, natryskowa (pod- i natynkowa), zlewozmywakowa

27

HANSAVANTIS STYLE

Producent: Hansa Typ: stojąca jednouchwytowa, jednootworowa Materiał: mosiądz Wykończenie: chrom Rozwiązania specjalne: uchwyt „patyczek” Gwarancja: 5 lat W serii: bateria bidetowa, wannowa, natryskowa (pod- i natynkowa), zlewozmywakowa

29

VIENDA

Producent: Oras Typ: stojąca jednouchwytowa, jednootworowa Materiał: mosiądz Wykończenie: chrom Rozwiązania specjalne: ograniczenie maksymalnej temperatury i strumienia wody Gwarancja: 5 lat – na szczelność, 2 lata – pozostałe elementy W serii: bateria umywalkowa z rączką typu bidetta oraz z zaworem spustowym

31

M.E. 2348.00.0

Producent: Graff Typ: stojąca jednouchwytowa, jednootworowa Materiał: mosiądz Wykończenie: chrom Gwarancja: 5 lat W serii: bateria umywalkowa wysoka, umywalkowa trzyotworowa naścienna i montowana na blacie, wannowa pięciootworowa, wannowa natynkowa, natryskowa natynkowa, kolumna prysznicowa natynkowa, systemy prysznicowe termostatyczne, z mieszaczem podtynkowym i inne

084-096_zakupy_baterie_ok.indd 90

STOJĄCA JEDNOUCHWYTOWA 560 zł

STOJĄCA JEDNOUCHWYTOWA 610 zł

STOJĄCA JEDNOUCHWYTOWA 690 zł

STOJĄCA JEDNOUCHWYTOWA 713 zł

26

KLUDI O-CEAN

Producent: Kludi Typ: stojąca jednouchwytowa, jednootworowa Materiał: mosiądz Wykończenie: chrom Rozwiązania specjalne: wylewka kaskadowa, która ogranicza wypływ wody do 8 l/min., automatyczny korek, system szybkiego montażu, głowica ceramiczna z ogranicznikiem gorącej wody Gwarancja: 10 lat – szczelność korpusu, 5 lat – szczelność głowicy ceramicznej, 2 lata – powierzchnia W serii: pełna oferta armatury łazienkowej

28

ELEMENTS AIR, ELA-109S

Producent: Vado Typ: naścienna dwuuchwytowa, trzyotworowa Materiał: mosiądz Wykończenie: chrom Gwarancja: 12 lat W serii: umywalkowa podtynkowa, wannowa, bidetowa, prysznicowa i inne

30

NEW ROAD

Producent: Nobili Dystrybutor: Omnires Typ: stojąca jednouchwytowa, jednootworowa Materiał: mosiądz Wykończenie: chrom Rozwiązania specjalne: głowica wyposażona w system WIDD, który pozwala umiejscowić wylewkę wysoko w baterii, prostopadle do korpusu Gwarancja: 5 lat W serii: bateria wannowa podtynkowa, prysznicowa podtynkowa, bidetowa stojąca, wannowa naścienna, prysznicowa naścienna, zlewozmywakowa *wysoka, 370 zł – niska

32

KLUDI KIDÓ

Producent: Kludi Typ: stojąca jednouchwytowa, jednootworowa Materiał: mosiądz Wykończenie: chrom Rozwiązania specjalne: perlator s-pointer umożliwia regulację kąta strumienia wody w zakresie 10°, automatyczny korek, system szybkiego montażu, głowica ceramiczna z ogranicznikiem gorącej wody Gwarancja: 10 lat – szczelność korpusów, 5 lat – szczelność głowic ceramicznych, 2 lata – powierzchnia W serii: pełna oferta armatury łazienkowej

STOJĄCA JEDNOUCHWYTOWA 562 zł

NAŚCIENNA DWUUCHWYTOWA 653 zł

STOJĄCA JEDNOUCHWYTOWA 699 zł*

STOJĄCA JEDNOUCHWYTOWA 734 zł

7/22/09 9:48:25 AM


33

MOAI

Producent: Roca Typ: stojąca jednouchwytowa, jednootworowa Materiał: stop niklu i mosiądzu, chromowany Wykończenie: chrom Rozwiązania specjalne: głowica ceramiczna z funkcją redukcji zużycia wody i energii Gwarancja: 10 lat – szczelność głowicy ceramicznej, 5 lat – korpus i powierzchnia W serii: bateria umywalkowa podtynkowa jednouchwytowa, bidetowa stojąca, wannowo-natryskowa naścienna, wannowo-natryskowa podtynkowa, zlewozmywakowa i inne

35

EUROPLUS

Producent: Grohe Typ: stojąca jednouchwytowa, jednootworowa Materiał: mosiądz Wykończenie: chrom Rozwiązania specjalne: Grohe StarLight – powłoka odporna na odbarwienia i zmatowienie, Grohe SilkMove – szeroki kąt wychylenia dźwigni, system szybkiego montażu, perlator SpeedClean – łatwe usuwanie osadów z kamienia, ogranicznik temperatury Gwarancja: 5 lat W serii: bateria bidetowa, wannowa i prysznicowa (w wersji ściennej i podtynkowej)

37

CUBISTA

Producent: Oras Typ: stojąca jednouchwytowa, jednootworowa Materiał: mosiądz Wykończenie: chrom Rozwiązania specjalne: rączka typu bidetta Gwarancja: 5 lat – na szczelność modułu sterującego, 2 lata – pozostałe elementy W serii: umywalkowa bez rączki natrysku, umywalkowa bez zaworu spustowego

39

GRAZIA

Producent: Nobili Dystrybutor: Omnires Typ: stojąca dwuuchwytowa, jednootworowa Materiał: mosiądz Wykończenie: chrom lub brąz antyczny Gwarancja: 5 lat W serii: bateria umywalkowa 3-otworowa, wannowa 5-otworowa, wannowa naścienna, prysznicowa naścienna, bidetowa stojąca, zlewozmywakowa *brąz antyczny, 714 zł – chrom

084-096_zakupy_baterie_ok.indd 91

STOJĄCA JEDNOUCHWYTOWA 773 zł

STOJĄCA JEDNOUCHWYTOWA 840 zł

STOJĄCA JEDNOUCHWYTOWA 892 zł

STOJĄCA DWUUCHWYTOWA 956 zł*

34

KLUDI Q-BEO

Producent: Kludi Typ: stojąca jednouchwytowa, jednootworowa Materiał: mosiądz Wykończenie: chrom Rozwiązania specjalne: perlator s-pointer umożliwia regulację kąta strumienia wody w zakresie 10°, automatyczny korek, system szybkiego montażu, głowica ceramiczna z ogranicznikiem gorącej wody Gwarancja: 10 lat – szczelność korpusów, 5 lat – szczelność głowic ceramicznych, 2 lata – powierzchnia W serii: pełna oferta armatury łazienkowej

36

THESIS

Producent: Roca Typ: stojąca jednouchwytowa, jednootworowa Materiał: stop niklu i mosiądzu, chromowany Wykończenie: chrom Rozwiązania specjalne: głowica ceramiczna z funkcją redukcji zużycia wody i energii Gwarancja: 10 lat – szczelność głowicy ceramicznej, 5 lat – korpus i powierzchnia W serii: bateria umywalkowa stojąca trzyotworowa, umywalkowa podtynkowa dwuuchwytowa, natryskowa naścienna z zestawem natryskowym i inne

38

DARLING

Producent: Omnires Typ: stojąca jednouchwytowa, jednootworowa Materiał: mosiądz Wykończenie: chrom lub złoto Rozwiązania specjalne: przystosowana do korka typu klik-klak, gładka, trwała i odporna na uszkodzenia złota powłoka PVD Gwarancja: 5 lat W serii: bateria umywalkowa wysoka, wannowa 4-otworowa, wannowa podtynkowa, prysznicowa podtynkowa, bidetowa stojąca, rączka prysznicowa, akcesoria łazienkowe i inne *złota z korkiem, 523 zł – chrom bez korka,

40

HANSASTELA

Producent: Hansa Typ: stojąca jednouchwytowa, jednootworowa Materiał: mosiądz Wykończenie: chrom Rozwiązania specjalne: szeroki, naturalny wypływ wody, uchwyt działa na zasadzie joysticka Gwarancja: 5 lat W serii: bateria umywalkowa 3-otworowa, ścienna, wannowa, natryskowa (pod- i natynkowa), zlewozmywakowa

baterieSTOJĄCA umywalkowe NA ZAKUPY JEDNOUCHWYTOWA 778 zł

STOJĄCA JEDNOUCHWYTOWA 886 zł

STOJĄCA JEDNOUCHWYTOWA 935 zł*

STOJĄCA JEDNOUCHWYTOWA 1 027 zł

7/22/09 9:49:08 AM


41

ESSENCE

Producent: Grohe Typ: stojąca jednouchwytowa, jednootworowa Materiał: mosiądz Wykończenie: chrom Rozwiązania specjalne: Grohe StarLight – powłoka odporna na odbarwienia i zmatowienie, Grohe SilkMove – szeroki kąt wychylenia dźwigni, obrotowa wylewka rurowa z ogranicznikiem ruchu, system szybkiego montażu, zintegrowany perlator, możliwość zainstalowania ogranicznika temperatury Gwarancja: 5 lat W serii: bateria bidetowa, wannowa i prysznicowa (w wersji ściennej i podtynkowej)

43

ELECTRA

Producent: Oras Typ: stojąca bezdotykowa, jednootworowa Materiał: mosiądz Wykończenie: chrom Rozwiązania specjalne: uchwyt regulujący temperaturę, zasilana baterią, elastyczne przyłącze wody, filtry siatkowe i zawory zwrotne, technologia Autofocus sensor, zawór trzpienia sterowany impulsami, korpus łatwy do utrzymania w czystości i odporny na uszkodzenie Gwarancja: 5 lat – na szczelność, 2 lata – pozostałe elementy W serii: zasilane 6,12 lub 230 V

45

PAN

Producent: Zucchetti Typ: stojąca jednouchwytowa, jednootworowa Materiał: mosiądz Wykończenie: chrom, opcjonalnie biały, czarny Rozwiązania specjalne: głowica ceramiczna z systemem Carbonplus® Gwarancja: 5 lat W serii: kompleksowa armatura łazienkowa wraz z akcesoriami *w kolorze białym

47

HANSADESIGNO

Producent: Hansa Typ: stojąca jednouchwytowa, jednootworowa Materiał: mosiądz Wykończenie: chrom Rozwiązania specjalne: kopułka uchwytu dostępna również ze szklaną powłoką czarną lub białą Gwarancja: 5 lat W serii: bateria umywalkowa trzyotworowa, ścienna, wannowa (wolno stojąca, pod- i natynkowa), natryskowa, termostatyczna

084-096_zakupy_baterie_ok.indd 92

STOJĄCA JEDNOUCHWYTOWA 1 032 zł

STOJĄCA BEZDOTYKOWA 1 167 zł

STOJĄCA JEDNOUCHWYTOWA 1 365 zł*

STOJĄCA JEDNOUCHWYTOWA od 1 415 zł

42

ORIGINS, ORI-100E-SB

Producent: Vado Typ: stojąca jednouchwytowa, jednootworowa Materiał: mosiądz Wykończenie: chrom Rozwiązania specjalne: kamienny uchwyt Gwarancja: 12 lat W serii: bateria umywalkowa podtynkowa, wannowa, bidetowa, prysznicowa i inne

44

SIMPLY BEATIFUL

Producent: Zucchetti Typ: podtynkowa jednouchwytowa, jednootworowa Materiał: mosiądz Wykończenie: chrom Rozwiązania specjalne: głowica ceramiczna z systemem Carbonplus® Gwarancja: 5 lat W serii: kompleksowa armatura łazienkowa wraz z akcesoriami

46

TIME, TIM-100

Producent: Vado Typ: stojąca dwuuchwytowa, jednootworowa Materiał: mosiądz Wykończenie: chrom Gwarancja: 12 lat W serii: bateria umywalkowa podtynkowa, wannowa, bidetowa, prysznicowa

48

NOTION, NOT-100-SB

Producent: Vado Typ: stojąca jednouchwytowa, jednootworowa Materiał: mosiądz Wykończenie: chrom Rozwiązania specjalne: uchwyt z imitacją skóry węża Gwarancja: 12 lat W serii: bateria umywalkowa podtynkowa, wannowa, bidetowa, prysznicowa i inne

STOJĄCA JEDNOUCHWYTOWA 1 128 zł

PODTYNKOWA JEDNOUCHWYTOWA 1 182 zł

STOJĄCA DWUUCHWYTOWA 1 379 zł

STOJĄCA JEDNOUCHWYTOWA 1 452 zł

7/24/09 12:27:41 PM


49

QUBIC 2351.00.0

Producent: Graff Typ: stojąca jednouchwytowa, jednootworowa Materiał: mosiądz Wykończenie: chrom Gwarancja: 5 lat W serii: bateria umywalkowa wysoka, natryskowa natynkowa, systemy prysznicowe termostatyczne i z mieszaczem podtynkowym i inne

51

STRUCTURE 2170.00.0

Producent: Graff Typ: stojąca jednouchwytowa, jednootworowa Materiał: mosiądz Wykończenie: chrom Rozwiązania specjalne: eco-perlator ograniczający przepływ wody do 8 l/min przy ciśnieniu 3 bar Gwarancja: 5 lat W serii: wannowa natynkowa, natryskowa natynkowa, kolumna prysznicowa natynkowa, systemy prysznicowe termostatyczne i z mieszaczem podtynkowym i inne

53

SOLAR 2310.00.0

Producent: Graff Typ: stojąca jednouchwytowa, jednootworowa Materiał: mosiądz Wykończenie: chrom Rozwiązania specjalne: eco-perlator ograniczający przepływ wody do 8 l/min. przy ciśnieniu 3 bar Gwarancja: 5 lat W serii: bateria umywalkowa niska, umywalkowa trzyotworowa, umywalkowa przypodłogowa, wannowa czterootworowa, wannowa podłogowa, bidetowa, systemy prysznicowe termostatyczne, z mieszaczem podtynkowym i inne

55

IL BAGNO ALESSI DOT

Producent: Oras Typ: stojąca jednouchwytowa, jednootworowa Materiał: mosiądz Wykończenie: chrom Rozwiązania specjalne: swobodny wypływ wody (bez perlatora) Gwarancja: 5 lat – na szczelność modułu sterującego, 2 lata – pozostałe elementy W serii: bateria umywalkowa z rączką typu bidetta

STOJĄCA JEDNOUCHWYTOWA 1 535 zł

STOJĄCA JEDNOUCHWYTOWA 1 655 zł

STOJĄCA JEDNOUCHWYTOWA 1 810 zł

STOJĄCA JEDNOUCHWYTOWA 1 959 zł

50

ISYSTICK

STOJĄCA JEDNOUCHWYTOWA

Producent: Zucchetti Typ: stojąca jednouchwytowa, jednootworowa Materiał: mosiądz Wykończenie: chrom, opcjonalnie biały Rozwiązania specjalne: wylewka obrotowa, głowica ceramiczna z systemem Carbonplus® Gwarancja: 5 lat W serii: kompleksowa armatura łazienkowa wraz z akcesoriami

52

SADE 2332.25.0

1 629 zł

STOJĄCA JEDNOUCHWYTOWA

Producent: Graff Typ: stojąca jednouchwytowa, jednootworowa Materiał: mosiądz Wykończenie: chrom Gwarancja: 5 lat W serii: bateria umywalkowa naścienna, umywalkowa trzyotworowa, umywalkowa przypodłogowa, wannowa czterootworowa, wannowa podłogowa, bidetowa, systemy prysznicowe termostatyczne, z mieszaczem podtynkowym i inne

54

ATRIO

1 790 zł

STOJĄCA JEDNOUCHWYTOWA

Producent: Grohe Typ: stojąca jednouchwytowa, jednootworowa Materiał: mosiądz Wykończenie: chrom Rozwiązania specjalne: Grohe StarLight – powłoka odporna na odbarwienia i zmatowienie, Grohe SilkMove – szeroki kąt wychylenia dźwigni, co pozwala na precyzyjną regulację ilości przepływu i temperatury wody, obrotowa wylewka, system szybkiego montażu Gwarancja: 5 lat W serii: bateria umywalkowa jednoi wielootworowa, bidetowa, wannowa i prysznicowa (w wersji ściennej i podtynkowej)

56

IL BAGNO ALESSI ONE

1 948 zł

STOJĄCA JEDNOUCHWYTOWA

Producent: Oras Typ: stojąca jednouchwytowa, jednootworowa Materiał: mosiądz Wykończenie: chrom Gwarancja: 5 lat – na szczelność modułu sterującego, 2 lata – pozostałe elementy W serii: bateria umywalkowa z rączką typu bidetta

2 062 zł

8/2009 WŁASNY DOM

084-096_zakupy_baterie_ok.indd 93

93

7/22/09 9:51:16 AM


57

SOLAR BLACK 2310.04.0

Producent: Graff Typ: stojąca jednouchwytowa, jednootworowa Materiał: mosiądz Wykończenie: chrom, farba proszkowa Rozwiązania specjalne: eco-perlator ograniczający przepływ wody do 8 l/min. przy ciśnieniu 3 bar Gwarancja: 5 lat W serii: bateria umywalkowa wysoka, umywalkowa trzyotworowa, umywalkowa przypodłogowa, wannowa czterootworowa, wannowa podłogowa, bidetowa, systemy prysznicowe termostatyczne i z mieszaczem podtynkowym i inne

59

ADLON

Producent: Kludi Typ: stojąca dwuuchwytowa, jednootworowa Materiał: mosiądz Wykończenie: chrom lub mosiądz, porcelanowe intarsje Gwarancja: 10 lat – szczelność korpusów, 5 lat – szczelność głowic ceramicznych, 2 lata – powierzchnia W serii: pełna oferta armatury łazienkowej oraz baterie kuchenne

61

ALLURE

Producent: Grohe Typ: naścienna jednouchwytowa, dwuotworowa Materiał: mosiądz Wykończenie: chrom Rozwiązania specjalne: Grohe StarLight – powłoka odporna na odbarwienia i zmatowienie, Grohe SilkMove – szeroki kąt wychylenia dźwigni, co pozwala na precyzyjną regulację ilości przepływu i temperatury wody Gwarancja: 5 lat W serii: bateria umywalkowa jedno– i wielootworowa, bidetowa, wannowa i prysznicowa (w wersji ściennej i podtynkowej)

63

ETHOS, ETH-100

Producent: Vado Typ: stojąca jednouchwytowa, jednootworowa Materiał: mosiądz Wykończenie: chrom Rozwiązania specjalne: podświetlenie diodowe Gwarancja: 12 lat W serii: deszczownica z podświetleniem diodowym

084-096_zakupy_baterie_ok.indd 94

STOJĄCA JEDNOUCHWYTOWA 2 075 zł

STOJĄCA DWUUCHWYTOWA od 2 508 zł

NAŚCIENNA JEDNOUCHWYTOWA 2 992 zł

STOJĄCA JEDNOUCHWYTOWA 3 050 zł

58

TARA.

Producent: Dornbracht Typ: stojąca dwuuchwytowa, jednootworowa Materiał: mosiądz Wykończenie: chrom Rozwiązania specjalne: wylewka ruchoma, korek automatyczny, głowica ceramiczna Gwarancja: 2 lata W serii: bateria wannowa, prysznicowa, bidetowa, akcesoria

60

VERIS

Producent: Grohe Typ: naścienna dwuuchwytowa, trzyotoworowa Materiał: mosiądz Wykończenie: chrom Rozwiązania specjalne: Grohe StarLight – powłoka odporna na odbarwienia i zmatowienie, Grohe SilkMove – szeroki kąt wychylenia dźwigni, co pozwala na precyzyjną regulację ilości przepływu i temperatury wody Gwarancja: 5 lat W serii: bateria umywalkowa jednoi wielootworowa, bidetowa, wannowa i prysznicowa (w wersji ściennej i podtynkowej)

62

AGUABLU

Producent: Zucchetti Typ: stojąca dwuuchwytowa, trzyotworowa Materiał: mosiądz Wykończenie: chrom Rozwiązania specjalne: głowica ceramiczna z systemem Carbonplus® Gwarancja: 5 lat W serii: kompleksowa armatura łazienkowa wraz z akcesoriami

64

WOSH

Producent: Zucchetti Typ: stojąca jednouchwytowa, jednootworowa Materiał: mosiądz Wykończenie: chrom, opcjonalnie – platyna, złoto Rozwiązania specjalne: głowica ceramiczna z systemem Carbonplus® Gwarancja: 5 lat W serii: kompleksowa armatura łazienkowa wraz z akcesoriami *chrom

STOJĄCA DWUUCHWYTOWA ok. 2 250 zł

NAŚCIENNA DWUUCHWYTOWA 2 882 zł

STOJĄCA DWUUCHWYTOWA 2 994 zł

STOJĄCA JEDNOUCHWYTOWA 3 481 zł*

7/24/09 12:28:22 PM


095_perfexim.indd 95

7/23/09 11:58:08 AM


65

FARAWAY

Producent: Zucchetti Typ: podtynkowa jednouchwytowa, jednootworowa Materiał: mosiądz Wykończenie: chrom, opcjonalnie biały Rozwiązania specjalne: głowica ceramiczna z systemem Carbonplus® Gwarancja: 5 lat W serii: kompleksowa armatura łazienkowa wraz z akcesoriami *w kolorze białym

67

SUPERNOVA

Producent: Dornbracht Typ: stojąca dwuuchwytowa, trzyotworowa Materiał: mosiądz Wykończenie: polerowany chrom, champagne lub platyna Gwarancja: 2 lata Rozwiązania specjalne: korek automatyczny, głowica ceramiczna W serii: bateria wannowa, prysznicowa, bidetowa, akcesoria

69

DELIZIA

Producent: F.lli Frattini Dystrybutor: Omnires Typ: stojąca jednouchwytowa, jednootworowa Materiał: mosiądz Wykończenie: chrom lub złoto Rozwiązania specjalne: baterie w kolorze złotym są pokryte warstwą 24-karatowego złota o gr. 0,04 mikrona Gwarancja: 5 lat W serii: bateria umywalkowa podtynkowa na płytce, wannowa podtynkowa, prysznicowa podtynkowa, bidetowa stojąca, zestaw prysznicowy suwany i inne *wysoka złota

71

IAM

Producent: Dornbracht Typ: naścienna jednodźwigniowa Materiał: mosiądz Wykończenie: chrom lub platyna matowa, obudowa z białego Corianu Rozwiązania specjalne: korek automatyczny, głowica ceramiczna Gwarancja: 2 lata W serii: bateria wannowa, prysznicowa, bidetowa, akcesoria

084-096_zakupy_baterie_ok.indd 96

PODTYNKOWA JEDNOUCHWYTOWA 3 579 zł*

STOJĄCA DWUUCHWYTOWA ok. 4 830 zł

STOJĄCA JEDNOUCHWYTOWA 5 163 zł*

NAŚCIENNA JEDNODŹWIGNIOWA ok. 7 000 zł

66

LULU

Producent: Dornbracht Typ: stojąca jednouchwytowa, jednootworowa Materiał: mosiądz Wykończenie: chrom lub platyna matowa Rozwiązania specjalne: korek automatyczny, głowica ceramiczna Gwarancja: 2 lata W serii: bateria wannowa, prysznicowa, bidetowa, akcesoria

68

MEM

Producent: Dornbracht Typ: stojąca dwuuchwytowa, trzyotworowa Materiał: mosiądz Wykończenie: chrom, platyna lub platyna matowa Rozwiązania specjalne: wylewka kaskadowa, korek automatyczny, głowica ceramiczna Gwarancja: 2 lata W serii: bateria wannowa, prysznicowa, bidetowa, akcesoria

70

eTECH

Producent: Dornbracht Typ: naścienna na podczerwień Materiał: mosiądz Wykończenie: chrom Rozwiązania specjalne: uruchamiana bezdotykowo, w wersji on/off włączana przez przybliżenie dłoni, wyłącza się po jej odsunięciu, w wersji automatic wyłącza się samoczynnie Gwarancja: 2 lata

72

HANSACANYON

Producent: Hansa Typ: stojąca elektroniczna, jednootworowa Materiał: mosiądz Wykończenie: chrom Rozwiązania specjalne: wypływający z otwartej wylewki strumień zmienia kolor w zależności od temperatury wody (podświetlenie diodami LED) Gwarancja: 5 lat W serii: bateria bidetowa, wannowa, natryskowa

STOJĄCA JEDNOUCHWYTOWA ok. 3 700 zł

STOJĄCA DWUUCHWYTOWA ok. 4 900 zł

NAŚCIENNA NA PODCZERWIEŃ ok. 6 800 zł

STOJĄCA ELEKTRONICZNA 8 751 zł

7/22/09 10:02:26 AM


ubezpieczenia FINANSE

POLISY

dla budowniczych Ubezpieczenie domu w budowie? Do wyboru mamy wiele ofert. W zależności od konkretnych potrzeb inwestora, a także od sposobu zorganizowania terenu budowy, potrzebny jest inny zakres ochrony

Tekst: Malwina Wrotniak

C

hoć może się wydawać, że trend przenoszenia się „pod miasto” powoli mija, wciąż wielu Polaków marzy o własnym domu, położonym z dala od zgiełku. Nim jednak sielanka przysłowiowego Kowalskiego się spełni, potrzeba miesięcy, a często lat ciężkiej pracy w charakterze budowniczego, tudzież nadzorcy prowadzonej budowy. Jakże szkoda byłoby poniesionych nakładów pracy i pieniędzy, jakże szkoda byłoby, gdyby włożony wysiłek poszedł na marne…z powodu braku ubezpieczenia. Zbyt wiele jest do stracenia, by porywać się na budowę domu bez finansowego zabezpieczenia takiej inwestycji. Oferty towarzystw cieszą się tym większym powodzeniem, że wymagają ich banki, użyczające środków na budowę.

Właściwy czas na ubezpieczenie – zaraz po wylaniu fundamentów Dom w budowie, czyli nie wybudowany jeszcze budynek z przeznaczeniem na cele mieszkalne, pojawia się jako element oferty wielu towarzystw ubezpieczeniowych. Porównując OWU

(ogólne warunki ubezpieczenia) można odnieść wrażenie, że produkty są do siebie zbliżone. Różne są jednak potrzeby klienta i w zależności od sposobu zorganizowania terenu budowy, potrzebny jest inny zakres ochrony. W węższym wariancie, ubezpieczenie może ograniczać się głównie do murów i stałych elementów wznoszonego budynku. Często jednak, w pobliżu składowane są materiały budowlane, maszyny, a niejednokrotnie na potrzeby budowniczych stawia się tymczasowe wiaty czy garaże i o ich ubezpieczeniu właściciel powinien również pomyśleć.

Oferty towarzystw są koniecznością, bo wymagają ich banki, użyczające środków na budowę Ci, którzy budowę domu mają za sobą, zgodnie przyznają, że nie ma co zwlekać z ubezpieczeniem. Oszczędza ono stresu w wielu warunkach. Dobrym czasem na wybór produktu jest już pierwszy etap budowy – zaraz po wylaniu fundamentów. Sumę gwarancyjną ustala się

wówczas w oparciu o planowaną wartość inwestycji na koniec okresu ubezpieczenia.

Złe sny, czyli czego boi się inwestor Nie jest dobrze, gdy pada – trudno postępować z pracami naprzód. Co więcej, deszcz może szybko przerodzić się w ulewę, nawałnicę czy grad. Dość wspomnieć o powodziach. Nie jest dobrze, gdy temperatury są zbyt wysokie – przy gwałtownych wyładowaniach atmosferycznych łatwiej o pożar. Dobrze jest mieć sąsiadów, niedobrze jeśli mimo ich czujności wandale przypuszczą atak na inwestycję w budowie. Jeśli zastanawiać by się dłużej – lista zagrożeń rośnie... Każdy inwestor martwi się też o bezpieczeństwo pracujących dla niego ludzi. Wychodząc naprzeciw tym obawom, wiele firm ubezpieczeniowych automatycznie dołącza do ubezpieczenia NNW oraz OC. Inni oferują je co prawda jako osobne produkty, ostatecznie jednak nie ma większego problemu z ich zakupem.

Wyłączeń nie brakuje! Wiele zakładów ubezpieczeniowych oferuje ochronę na wypadek wszystkich tych ryzyk. Po stronie ubezpieczającego pozostaje tylko wskazanie najniebezpieczniejszych zagrożeń. Od momentu podpisania umowy i uiszczenia

8/2009 WŁASNY DOM

s097-098_WD8_09_ubezpieczenia.indd 97

97

7/22/09 10:25:52 AM


FINANSE ubezpieczenia

składki, odpowiedzialność – w ustalonym zakresie – przechodzi na ubezpieczyciela. Tym samym inwestor może spać spokojnie i skupić całą energię na swoim projekcie. Co innego w przypadku, gdy ze zmęczenia zapomnimy o pozamykaniu okien w tymczasowych budynkach pomocniczych i feralnej nocy pojawi się złodziej. W tej sytuacji ubezpieczyciel nie weźmie na siebie odpowiedzialności za poniesione straty. Podobne przykłady można by mnożyć, bowiem ubezpieczyciele przygotowali jak zwykle długi katalog wyłączeń. Problem z uzyskaniem odszkodowania może się pojawić chociażby w przypadku używania do budowy maszyn eksploatowanych dłużej niż 5 lat. Trudno o odszko-

dowanie za graffiti, które wandale wymalowali na elewacji powstającego budynku. Wszelkie wartościowe wyroby, jak biżuteria, środki pieniężne, karty płatnicze, sprzęt fotograficzny czy programy komputerowe, dokumenty (w tym dokumentacja budowy!), a także broń czy paliwa napędowe, przechowywane w domu w budowie, rzadko kiedy objęte będą ubezpieczeniem. Duża ilość składowanych na terenie budowy towarów może wskazywać na prowadzenie działalności handlowej. To z kolei wyklucza ewentualne odszkodowanie z umowy dotyczącej ubezpieczenia budynku mieszkalnego. Problem z wyegzekwowaniem odszkodowania spotka też osoby niestosujące się do przepisów prawa budowlanego, dopuszczające się niedbałości

Aktualne oferty trzech zakładów ubezpieczeniowych Ubezpieczenia domów w budowie. Niektóre zakłady ubezpieczeń przygotowały w tym zakresie specjalne produkty. W tabeli porównanie OWU takich odrębnych ofert. Ergo Hestia Ubezpieczenie domu w budowie

Generali Lew Budowniczy

Compensa Twoja Inwestycja

Elementy stałe

tak

tak

tak

Garaż

tak

tak

tak

Biżuteria

tak

tak

tak

Mienie ruchome

tak

tak

tak

Ogrodzenie

tak

tak

tak

Pożar, wybuch, uderzenie pioruna

tak

tak

tak

Upadek statku powietrznego

tak

tak

tak

Deszcz nawalny, huragan, silny wiatr

tak

tak

tak

Przedmiot ubezpieczenia

Zakres ubezpieczenia

Powódź

tak

za dodatkową opłatą

tak

Grad

tak

tak

tak

Osunięcie ziemi

tak

tak

tak

Lawina

tak

tak

tak

Katastrofa budowlana

tak

tak

tak

Kradzież z włamaniem i dewastacja

za dodatkową opłatą

za dodatkową opłatą

za dodatkową opłatą

Okres trwania umowy

maksymalnie 2 lata

nie mniej niż 6 miesięcy

365 dni (dopuszczalne zmiany)

Franszyza redukcyjna

500 zł

500 zł w ubezpieczeniu od kradzieży i dewastacji

istnieje kilka – wysokość ustalana w umowie

Zakres ubezpieczenia

przy prowadzeniu prac, czy wznoszące budynek w oparciu o błędnie sporządzone projekty. Choć tak wielu ryzyk towarzystwa nie ubezpieczą, to w przypadku umówionych zdarzeń gwarantują zwykle zwrot udokumentowanych kosztów akcji ratowniczej, uprzątnięcia pozostałości po szkodzie, a także transportu do i z miejsca naprawy czy składowania mienia.

Koszt bezpiecznej budowy Suma ubezpieczenia dla elementów stałych domu w inwestycji (okna, drzwi, piece, instalacje, tynki, kraty itp.) ustalana jest według wartości odtworzeniowej (nowej). Oznacza to, że ewentualne odszkodowanie powinno pokryć koszty przywrócenia ubezpieczonego mienia do stanu nowego. W przypadku zniszczenia samego budynku, byłby to koszt zbudowania go od nowa w tym samym miejscu, stosując takie same jak uprzednio materiały, technologie i maszyny. Sumę ubezpieczenia dla ruchomości domowych ustala się natomiast według zadeklarowanej przez ubezpieczającego wartości rzeczywistej. Powinna zatem odpowiadać kosztom zakupu lub ponownego wytworzenia przedmiotów takich samych lub podobnego rodzaju. W przypadku mienia ruchomego trzeba liczyć się również z tzw. limitami, bowiem wiele towarzystw wyznacza górną granicę swojej odpowiedzialności. Dla przykładu, w Ergo Hestii takim limitem jest 10% dla ubezpieczenia od kradzieży z włamaniem i rozboju. W Generali, tym razem w przypadku elementów stałych, stosuje się limit 15% łącznej sumy ubezpieczenia. Natomiast Compensa za szkody powstałe wskutek powodzi wypłaci odszkodowanie do 50% zadeklarowanej sumy ubezpieczenia.

Ochrona na lata Umowa ubezpieczenia domu w budowie zwykle opiewa na 365 dni. Niektóre towarzystwa umożliwiają zawarcie jej na niestandardowy okres – pół roku (Generali) czy 2 lata (Ergo Hestia). Po tym czasie, umowa jest automatycznie odnawiana, chyba że klient zdecyduje inaczej. Tych, którzy finansują inwestycję z pożyczonych środków, czeka wiele takich odnowień – banki bowiem wymagają ubezpieczenia nieruchomości na cały okres spłaty kredytu.

Opracowanie na podstawie OWU (ogólnych warunków ubezpieczenia) towarzystw 98

WŁASNY DOM 8/2009

s097-098_WD8_09_ubezpieczenia.indd 98

7/22/09 1:13:07 PM


099_dospel.indd 99

7/23/09 8:49:42 AM


ARCHITEKTURA domy nowowczesne

1

Czym się charakteryzuje Z doświadczeń inwestorów

Fascynacja modernizmem zaowocowała powstaniem eleganckiego domu o prostej bryle, z dużymi przeszkleniami, które łączą wnętrza z ogrodem

2

DOM NOWOCZESNY Rozmowa z architektem

3

Jaka tak naprawdę jest architektura nowoczesna? Skąd czerpie inspiracje? Jakie możliwości stwarza nam współczesna technologia?

Projekty

domów nowoczesnych

100

WŁASNY DOM 8/2009

s100-106_WD08_09_GP_nowoczesny.indd 100

7/22/09 11:14:07 AM


domy nowoczesne ARCHITEKTURA

Z doświadczeń inwestorów Prosta bryła budynku, przestronne, oszczędnie urządzone wnętrza, duże przeszklenia łączące pokoje z ogrodem, trwałe materiały i troska o kwestie ekonomiczne – dom Agnieszki i Adriana udowadnia, że nowoczesność nie musi kojarzyć się z agresją form i chłodnym, sterylnym stylem high-tech Tekst: arch. Anna Rumińska, Sylwia Makowska-Rzatkiewicz

W

łaściciele domu są architektami, więc jako projektanci i zarazem przyszli użytkownicy domu, mogli stworzyć projekt, który doskonale spełnia ich oczekiwania. Oni sami najlepiej znali swoje potrzeby i konsekwentnie dążyli do ich zaspokojenia. – Dość szybko doszliśmy do porozumienia, jaki ten dom ma być – wspomina Adrian. – Chcieliśmy oboje, żeby był skromny, elegancki i „nieprzegadany”, jak to się mówi czasem w naszej branży. Agnieszka i Adrian, oboje zafascynowani architekturą amerykańskich modernistów, pragnęli stworzyć na miarę własnych możliwości rodzaj

1

Zdjęcia: Andrzej Górski

polskiej modernistycznej willi. Architektura domu jest dowodem na to, że nowoczesność nie musi kojarzyć się z agresją form, a wytyczne urzędowe, co do stylistyki i kubatury budynku, nie ograniczają twórczej wyobraźni projektantów. – Zawsze podobała nam się architektura modernistyczna, szczególnie wille Wrighta, „szklane domy” van der Rohe – tłumaczą.

Prosta bryła i duże okna Dom zbudowany jest na rzucie zbliżonym do litery L. Jest to jeden z najbardziej popularnych planów stosowanych w projektowaniu domów

jednorodzinnych. Między dwoma skrzydłami budynku zlokalizowano część wypoczynkową oraz taras. Boczne części bryły ochraniają taras przed wiatrem, a ekspozycja wklęsłego kąta domu na południowy zachód dała interesujące możliwości aranżacji wnętrz rekreacyjnych i wypoczynkowych (tzw. części dziennej domu). Dom jest czymś pośrednim między budynkiem piętrowym z płaskim dachem a parterowym z poddaszem użytkowym. Aby mimo niemal płaskiego dachu móc korzystać z przestrzeni na poddaszu, zaprojektowano wysoką ściankę kolankową (160 cm). Prostą bryłę budynku zdobią przede wszystkim drewniana okładzina, ciemna cegła klinkierowa i duże przeszklenia. Projektanci dążyli do maksymalnego otwarcia wnętrza budynku na otoczenie – przenikania świata zewnętrznego (gładkiej, zielonej murawy i krzewów)

DOM NA RZUCIE LITERY „L" – między dwoma skrzydłami umieszczono drewniany taras, który dzięki temu jest osłonięty od wiatru

1

8/2009 WŁASNY DOM

s100-106_WD08_09_GP_nowoczesny.indd 101

101

7/22/09 11:15:29 AM


ARCHITEKTURA domy nowowczesne

także siedząc opatulonym w koc przed trzaskającym w kominku ogniem. Działka, na której powstał dom, dobrze się do tego nadawała – wokół jest pusto, domy sąsiadów są oddalone, nie ma tu ruchliwych ulic czy wielkich bloków. – Ważne było dla nas, że na horyzoncie mieliśmy to, co trzeba – niebo, odległe drzewa i słońce o zachodzie – dodaje Adrian.

Przestrzeń do wygodnego życia

2

3 2 KUCHNIA Z WYSPĄ jest częścią strefy dziennej. Sąsiaduje z salonem (choć jest wyraźnie wydzielona), z drugiej strony znajduje się wejście do spiżarni 3 OBSZERNY HOL z widokiem na taras. Architekci z doświadczenia wiedzą, że część wejściowa domu nie może być zbyt ciasna

102

oraz wewnętrznego (minimalistycznie urządzonych pokoi). Umożliwiły to ogromne jednoszybowe okna bez podziałów w salonie i holu. – Zachwycała nas idea połączenia wnętrza z otoczeniem – wrażenie, że zieleń zasadzona wokół domu przenika przez duże przeszklenia i wdziera się do pokoi – mówią inwestorzy. – W nas obojgu tkwi ogromna tęsknota za wolną przestrzenią, za otwartym krajobrazem, który można podziwiać nie tylko poza domem, ale

Planując układ funkcjonalny wnętrz, Agnieszka i Adrian postawili na wygodę i duże, otwarte przestrzenie. – Uważamy, że dom powinien być przede wszystkim budowlą do mieszkania, więc nie ma tu miejsca na jakieś wydumane eksperymenty – mówi Adrian. – Chcieliśmy mieć dużo swobody, dlatego pokoje projektowaliśmy obszerne. Łazienki, garderoba, pomieszczenie gospodarcze – czyli pomieszczenia niemieszkalne, też są duże. Parter to strefa dzienna. Tutaj zaprojektowano cały zespół pomieszczeń potrzebnych do komfortowego codziennego życia, czyli spory wiatrołap i obszerny hol, klatkę schodową, pomieszczenie gospodarcze, toaletę, kuchnię i wreszcie salon. Do holu przylega garaż. Na poddaszu zlokalizowano sypialnie, dwie duże łazienki oraz pracownię. To ostatnie pomieszczenie zwykle projektuje się na parterze, jednak aby mogło mieć ono dużą powierzchnię, zdecydowano się przenieść je na górną kondygnację. Właściciele przekonują, że w ich przypadku jest to bardzo dobre rozwiązanie. Często pracują w nocy, kiedy zdecydowanie wygodniej jest szybko przemknąć do łóżka w pobliskiej sypialni, niż zmęczonymi nogami powłóczać po schodach z dołu na górę. Zgodnie z zasadami minimalizmu, właścicielom zależało na oszczędności w formach i materiałach. Wnętrza miały być przestronne, jasne i bezpretensjonalne. Są więc urządzone skromnie i wykończone materiałami dobrymi jakościowo. Subtelny kolor ścian i jasne posadzki stanowią dobre tło dla nowoczesnych przedmiotów pasujących stylistycznie do idei puryzmu. – Starannie dobieraliśmy materiały – podkreśla Adrian. – Zależało nam nie tyle na luksusie, ile na dobrej jakości, skromnej urodzie i dużej

WŁASNY DOM 8/2009

s100-106_WD08_09_GP_nowoczesny.indd 102

7/22/09 11:18:25 AM


domy nowoczesne ARCHITEKTURA

Dom parterowy, wolno stojący, niepodpiwniczony, z użytkowym poddaszem

pom. gosp.

spiż.

kuchnia

wc

salon

sypialnia

wiatrołap

hol

łazienka sypialnia

hol

hol

• powierzchnia całkowita: 308 m2

łazienka

garderoba

taras

pracownia

Projekt domu: Group-Arch arch. arch. Agnieszka i Adrian Staszczyszyn

garaż

parter

poddasze

trwałości. Wybraliśmy więc cegłę, stal i drewno. Staraliśmy się użyć ich w czystej postaci, choć na podłodze z przyczyn ekonomicznych zastosowaliśmy laminowane panele drewniane.

4

Szybka budowa, ciepły dom Oprócz spraw z zakresu estetyki, ważne były także i te z dziedziny ekonomii. Dlatego właściciele postanowili, że ich nowoczesny dom powinien być ciepły. Udało się to dzięki zastosowaniu materiałów znacznie przewyższających wymagania budowlanych norm termoizolacyjnych. Na żelbetowych monolitycznych fundamentach przyziemia (dom nie ma piwnic) stoją więc trójwarstwowe ściany zewnętrzne z bloczków gazobetonowych (36 cm) z dwucentymetrową pustką powietrzną zamkniętą licową ścianą z cegły klinkierowej. Słusznym wyborem okazały się stropy typu filigran – są bardzo szybkie w realizacji i wygodne do wykończenia (na dolnych powierzchniach należy tylko zaszpachlować styki i je pomalować). Budowa przebiegała dość szybko i sprawnie, bez większych konfliktów, tak częstych przy indywidualnych inwestycjach. Agnieszka i Adrian mieli szczęście trafić na wyjątkowo solidną i profesjonalną ekipę, dlatego dom udało się wybudować w ciągu około roku, a wspomnienia z budowy nie są przykre. I to również jest niewątpliwa zaleta domu nowoczesnego.

5

4 ŁAZIENKA NA PODDASZU, podobnie jak reszta domu, urządzona jest w stylu minimalistycznym, bez zbędnych dekoracji 5 PRACOWNIA WŁAŚCICIELI – wyższa niż zwykle ścianka kolankowa pozwoliła stworzyć wygodną przestrzeń na poddaszu pod niemal płaskim dachem

8/2009 WŁASNY DOM

s100-106_WD08_09_GP_nowoczesny.indd 103

103

7/22/09 11:22:04 AM


ARCHITEKTURA domy nowowczesne

Rozmowa z architektem Nowoczesność to nie tylko płaski dach czy oszczędne w wyrazie wnętrze, ale przede wszystkim dom odpowiadający na indywidualne potrzeby współczesnych mieszkańców. O tym, jak obecnie architektura odpowiada na wymagania inwestorów opowiada dr arch. Roman Rutkowski, projektant, wykładowca i krytyk architektury Rozmawiała: Sylwia Makowska-Rzatkiewicz

J

aki, Pana zdaniem, powinien być dom nowoczesny? ◗ Z pojęciem nowoczesności mam problem od długiego już czasu. Według mnie nowoczesność możemy rozpatrywać pod kilkoma względami. Pierwszy z nich to kwestia estetyczna. Przez wiele osób domy przeze mnie projektowane są właśnie uznawane za nowoczesne. Ale gdyby przyjrzeć się historii architektury, to czy one różnią się w znaczący sposób od tego, co projektowano w latach 20. i 30. XX wieku? Płaski dach, duże przeszklenia, łączenie przestrzeni wewnętrznych – to wszystko było już w modernizmie. Jednak wtedy za postępem w architekturze nie nadążały rozwiązania technologiczne. Używano np. dużych walcowanych, pojedynczych szyb, które przemarzały i łatwo się tłukły. Dziś tamte wizje możemy wcielać w życie w bardziej efektywny sposób. Dzięki postępowi mamy teraz o wiele większe możliwości w kształtowaniu przestrzeni – tu chociażby można podać przykład współczesnych stropów. Jednak patrząc na inne dziedziny cywilizacji uważam, że w większości wypadków współczesnej architekturze daleko do nowoczesności telefonu komórkowego czy pociągu TGV. Po prostu z różnych względów przy budowie domu wciąż mamy ograniczony dostęp do bardzo zaawansowanej techniki. Kolejną kwestią, równie ważną jak estetycznomateriałowa, jest postęp w sensie społecznym. Nowoczesność w tym rozumieniu to umiejętność odpowiadania na współczesne potrzeby inwestorów.

104

A te potrzeby w ostatnich latach się zmieniły? ◗ Bez wątpienia. To jak żyli ludzie np. w latach 60., jakie mieli hobby, różni się od potrzeb współczesnych inwestorów. Kiedyś nie było tylu samochodów, dziś standardem jest garaż na dwa stanowiska. Coraz częściej pracujemy też w domu, w związku z tym zaistniała potrzeba stworzenia miejsca, gdzie będziemy pracować, przyjmować klientów itd. W kuchni musimy gdzieś umieścić ekspres do kawy, mikrofalówkę... Architektura jednorodzinna zmienia się też wraz ze zmianami społecznymi. Pod koniec lat 90. w Nowym Jorku byłem na wystawie „The Un-private House” („Dom nieprywatny”), gdzie właśnie prezentowano dane statystyczne, które pokazywały, jak budownictwo jednorodzinne przeobraziło się w ostatnich dekadach w związku ze zmianą modelu rodziny. Nowoczesność domu to możliwość dostosowania go do bardzo indywidualnych potrzeb. Uważam, że rolą architekta jest dokładne wsłuchanie się w to, co mówi jego klient, pewna wrażliwość na indywidualne wymagania. A są one naprawdę zróżnicowane. Miałem np. takiego klienta, który w pierwszym zdaniu powiedział, że dla niego najważniejszy w całym domu jest pokój audiovideo, gdzie będzie mógł nastawić głośno muzykę i zrelaksować się po stresującym dniu pracy. Kiedyś, w socjalizmie, próbowano nas wtłoczyć w pewien schemat, wszyscy mieliśmy mieszkać w takich samych mieszkaniach. Myślę, że właśnie odpowiadanie na indywidualne potrzeby to bardzo ważny przejaw nowoczesności.

Wspomniał pan o modernizmie. Nawiązanie do niego jest chyba dominującym trendem w ostatnich latach? ◗ Jeśli mówimy o tym, co dominuje w polskim budownictwie jednorodzinnym, to dominują i dominować będą przede wszystkim domy, które ja nazywam „gargamelami” i które obowiązkowo wyposażone są w skośne dachy, lukarny, kolumienki... Jedną sprawą jest amatorsko-nostalgiczny wygląd, drugą – o wiele poważniejszą – fakt, że nie są one w żaden sposób dostosowane do parametrów swoich działek. Ludzie kupują projekty typowe, realizują je i w imię oszczędności mogą stracić szansę np. na otwarcie domu na jakiś niesamowity widok lub zaoszczędzenie póżniej na kosztach ogrzewania dzięki właściwemu usytuowaniu okien. Jednak teraz pojawiła się pewna grupa ludzi, którzy oczekują czegoś innego. Do nich adresowane są właśnie projekty, które możemy określić jako nowoczesne. Choć nie chcę uogólniać tego w ten sposób, że dom nowoczesny to dom z płaskim dachem czy dużym przeszkleniem. Płaski dach bywa często sprawą dość kłopotliwą. Czy można wybudować dom w nowoczesnej stylistyce, jeśli wytyczne urzędowe nakazują zrobienie dachu skośnego? ◗ Oczywiście – takie czy inne nachylenie połaci dachowych nie świadczy o nowoczesności lub jej braku. Choć gdy przychodzi do mnie właściciel działki usytuowanej pod miastem, to z góry wiem, że w planie miejscowym będzie miał zapis o kącie nachylenia dachu między 35° a 45°.

WŁASNY DOM 8/2009

s100-106_WD08_09_GP_nowoczesny.indd 104

7/24/09 12:43:08 PM


domy nowoczesne ARCHITEKTURA

Dom nowoczesny kojarzony jest często z otwartymi przestrzeniami – kuchnia połączona z salonem, antresola, dzięki której z piętra roztacza się widok na parter. Czy takie rozwiązania są funkcjonalne? ◗ Wszystko powinno być uzależnione od indywidualnych upodobań. Są ludzie, którzy są pedantyczni i zawsze w kuchni mają porządek, więc połączenie tego pomieszczenia z salonem nie stanowi dla nich problemu. Są też tacy, którym nie przeszkadza, że ich goście będą widzieli kuchenny bałagan. Ale jeśli dla kogoś stanowi to problem, to nie ma konieczności łączenia tych dwóch pomieszczeń – wystarczy po prostu wygodne przejście. Zdarza mi się projektować i jedne, i drugie układy. To jest dla mnie całkowicie naturalne – ludzie po prostu są różni i to, co dla jednego jest absolutnie nie do zaakceptowania, dla innego wydaje się bardzo atrakcyjne. Mówiąc o potrzebach współczesnego inwestora, zwrócić też trzeba uwagę na to, że często zależy mu na tym, żeby wybudować się jak najszybciej i najtaniej. ◗ Takie mamy teraz realia i dlatego mówi się, że byle XIX-wieczna stodoła jest bardziej architekturą niż większość współczesnych domów. Wynika to z tego, że dawniej budowaniu poświęcano więcej czasu. Siła robocza była bardzo tania. Teraz za robociznę trzeba zapłacić naprawdę dużo, więc dąży się do skończenia prac jak najszybciej. Służą temu zarówno nowoczesne technologie, jak i odpowiednio przygotowany projekt. Zawsze mam na uwadze to, że mój klient nie ma niewyczerpalnego konta w

banku. Znam już pewne „mielizny”, które generują koszty i staram się ich unikać. Generalnie im projekt jest staranniej przygotowany, tym mniej potem jest różnych niespodzianek i tym budowa jest tańsza. Oczywiście, trzeba mieć świadomość, że te najbardziej znane przykłady domów, o których pisze się w pismach architektonicznych, powstają często przy znacznych nakładach finansowych. Ale nie zawsze. Dom nowoczesny bywa kojarzony z domem inteligentnym. Co to oznacza? ◗ Dom inteligentny to budynek umiejętnie zarządzany w sensie sterowania jego wszystkimi lub prawie wszystkimi instalacjami. Nie należę jednak do zwolenników poglądu, że w domu każda roleta czy lampa musi być sterowana automatycznie. Oczywiście, trzeba korzystać ze współczesnych technik, ale nie można popaść w gadżetomanię. Mamy duży wybór różnych urządzeń oszczędzających energię, ale ich zakup trzeba dokładnie przemyśleć, przeliczyć, czy nam się to opłaca, poradzić się fachowca. W co więc warto wyposażyć dom? ◗ Na pewno dużym udogodnieniem są kotły, którymi można precyzyjnie sterować, zaprogramować temperaturę na konkretne dni tygodnia, pory dnia czy dłuższy wyjazd. Jeśli kogoś stać na duży jednorazowy wydatek, może zainstalować np. pompę ciepła, która później ograniczy koszty ogrzewania domu i przygotowania c.w.u. Są też kolektory słoneczne, dobrze może sprawdzać się kominek z płaszczem wodnym lub dystrybucją ciepłego powietrza, którym możemy dogrzewać cały dom, oczywiście pod warunkiem, że ktoś lubi w nim palić. Jak jednak wspomniałem wcześniej, trzeba rozważyć, czy w naszym wypadku dana inwestycja się sprawdzi. Osobiście podchodzę do takich rozwiązań z dużą rezerwą. Jak wiadomo, we współczesnym świecie wiele potrzeb jest generowanych sztucznie, z myślą o stworzeniu popytu i zarobieniu pieniędzy. W moim domu mam tylko niezły kocioł i rozprowadzenie ciepłego powietrza z kominka. Ale ostatecznie na kominek już się nie zdecydowaliśmy – wspólnie z żoną stwierdziliśmy, że nikomu nie będzie się chciało o niego dbać. Zwarta bryła, zorientowane we właściwą stronę przeszklenia i dobre ocieplenie

budynku powodują, że rachunki za ogrzewanie są mniejsze niż rachunki moich znajomych. Co z kwestią bezpieczeństwa? Nowoczesny dom powinien być przecież bezpieczny. Rozmawiamy np. o dużych przeszkleniach, ale czy nie ułatwią one pracy włamywaczom? ◗ Jest na to kilka sposobów. Pierwszą i chyba najważniejszą kwestią jest to, jak dobrze żyjemy z sąsiadami i czy oni zareagują w trudnej sytuacji. Drugą sprawą jest odpowiedni projekt architektoniczny. I tu znów przytoczę przykład mojego domu – ma on na parterze tylko dwa otwory – drzwi wejściowe i duże przeszklenie

Skośne dachy w nowoczesnym stylu ◗ Dom nowoczesny kojarzony jest zwykle z płaskim dachem, jednak często wytyczne urzędowe wymuszają zrobienie dachu skośnego. Taki dom może być również nowoczesny w wyrazie. Efekt taki można osiągnąć m. in. dzięki oszczędności zarówno w formie, jak i wykorzystanych materiałach.

projekty: arch. Roman Rutkowski

To jest bardzo irytujące. O ile jestem w stanie to zrozumieć w przypadku starszych dzielnic willowych, to dziwią mnie takie zapisy na terenach podmiejskich. Jednak nawet mimo tak rygorystycznych wymagań, można zbudować dom ze skośnymi dachami, który będzie nowoczesny w wyrazie. Muszę przyznać, że ten zapis o konieczności dachów pochyłych pchnął mnie w kilku przypadkach do pewnej niespodziewanej innowacyjności. Trzeba się było trochę bardziej, albo może trochę inaczej wysilić niż w przypadku domu z płaskim dachem. Gdy dodać do tego odpowiednie materiały i detale, to całość może dać zupełnie satysfakcjonujący efekt.

8/2009 WŁASNY DOM

s100-106_WD08_09_GP_nowoczesny.indd 105

105

7/24/09 12:43:23 PM


ARCHITEKTURA domy nowowczesne

pokoju dziennego. Pozostałe otwory wypełnione są pustakami szklanymi, więc tak naprawdę do domu można się dostać w sumie tylko tymi dwoma otworami. To jest ekstremalny przypadek, ale pokazuje, że o kwestii bezpieczeństwa domu można myśleć już na etapie projektu. Duże przeszklenia nie muszą stanowić zagrożenia, ponieważ mamy teraz do dyspozycji bardzo dobre ramy okienne, odporne szyby. W moim domu przeszklenia powodują to, że z jednej strony sąsiedzi ciągle mnie widzą, ale z drugiej strony, gdy mnie nie ma, widzą co się dzieje w środku. Możemy też oczywiście zainstalować system alarmowy – na rynku jest obecnie bardzo duży wybór różnego typu systemów czujek montowanych na oknach lub w środku domu.

Dlaczego tej nowoczesnej stylistyce tak trudno się przebić? Może wydaje się ona mniej przytulna, taka bardzo chłodna, wręcz laboratoryjna? ◗ Być może wynika to właśnie z takiego bardzo stereotypowego postrzegania architektury współczesnej – że muszą to być olbrzymie przestrzenie, w których brakuje podziałów, że wszystko jest szaro-białe i sterylne. Rzeczywiście nowoczesne domy są oszczędniejsze zarówno w formie, jak i w wykorzystanych materiałach. Ta oszczędność przenosi się też do wnętrz. Ale to nie znaczy od razu, że nie mogą być kameralne. W moim domu jest szara, betonowa podłoga, ale dzięki drewnianym panelom na ścianach jest w nim naprawdę przytulnie.

Jak Pan sądzi, jak w przyszłości będzie wyglądało budownictwo jednorodzinne? ◗ Myślę, że nadal będziemy budować „gargamele”. Oczywiście domów, które uznajemy za nowoczesne, pewnie będzie coraz więcej, ale sądzę, że nie będą stanowiły większości. Przykładem jest tu Holandia – kraj odkrywców, eksploratorów, ludzi ciekawych świata, nie bojących się nowinek, jednocześnie miejsce, gdzie żyje i pracuje wielu sławnych na cały świat architektów. W dużych miastach architektura jest tam rzeczywiście bardzo nowoczesna, jednak wystarczy wyjechać poza nie i okazuje się, że Holendrzy również wolą żyć w małych domach ze skośnymi dachami.

Czym Pan inspiruje się, projektując domy jednorodzinne? ◗ Trudno mi tu podać coś konkretnego, bo inspiruje mnie wiele rzeczy – od samego życia, poprzez współczesną sztukę aż do niesamowitego piękna bombowca B2. Gdybym miał wybrać, co w architekturze podoba mi się najbardziej, to jest to kameralna architektura Szwajcarii. Z jednej strony doskonale wpisuje się w lokalny krajobraz, z drugiej jest znakomicie zaprojektowana i wykonana. Generalnie przyglądam się różnego rodzaju architekturze. Początkowo fascynowały mnie przede wszystkim budynki współczesne, lecz teraz zdecydowanie wolę oglądać stare budowle. Z nich też wiele się mogę nauczyć.

A więc jednak odwołanie do tradycji? ◗ Byłbym śmieszny, gdybym twierdził, że odcinam się zupełnie od tego, co przez wieki wymyślono w architekturze. Ale nie chodzi tu o udawanie np. XVIII-wiecznych budynków – co wielu architektów próbuje robić. Dla mnie jako architekta niesamowitym przeżyciem jest oglądanie chociażby starego klasztoru w Portugalii. Jak ktoś kiedyś pięknie powiedział, architektura dzieli się nie na ładną i brzydką, ale na dobrą i złą. Ta dobra może stać gdziekolwiek i może pochodzić zarówno ze średniowiecza, jak z czasów nam współczesnych. I właśnie tę „dobroć” staram się przenosić do moich współczesnych projektów zwykłego domu jednorodzinnego. Detal, przestrzeń, wyczucie proporcji, umiejętność starzenia się – to można znaleźć w wielu budynkach, czasem zupełnie nieznanych, spotkanych przypadkowo. Nie chodzi o to, żeby mój budynek był kopią innego, starszego, chodzi o porządek, który rządzi przestrzenią. Ciągle odkrywane przeze mnie klasyczne reguły pomagają mi tworzyć domy, które odbierane są potem przez wielu jako bardzo nowoczesne.

projekty domów nowoczesnych

Dom na rzucie koła ◗ Rozwój technologiczny pozwala na swobodniejsze kształtowanie architektury jednorodzinnej niż

projekt: arch. Roman Rutkowski

miało to miejsce kilkadziesiąt lat temu. Możliwe jest zbudowanie np. oryginalnego domu na rzucie koła z bardzo dużymi przeszkleniami, które efektownie otwierają wnętrza na otoczenie.

106

WŁASNY DOM 8/2009

s100-106_WD08_09_GP_nowoczesny.indd 106

7/24/09 12:43:41 PM


107_satel.indd 107

7/22/09 12:22:31 PM


następny numer 9/2009

w sprzedaży od 31 sierpnia

BRAMY I DRZWI

fot. Krispol

Decydują o bezpieczeństwie mieszkańców, wyglądzie strefy wejściowej i elewacji frontowej, muszą być praktyczne i funkcjonalne. Tak wiele wymagań stawia się bramom wjazdowym, garażowym i drzwiom zewnętrznym. Czym się kierować przy ich wyborze, co jest najważniejsze, a co mniej ważne?

projekt domu: Dagnara Obłuska, fot. Fotomedia

fot. M. Dymnicki

TEMAT MIESIĄCA

ad kł zo

DO M

KRONIKA BUDOWY ETAP 3

ŚCIANY PARTERU W 4 DNI!

ZREALIZOWANE MARZENIA

ki

MARZENIA BUDYNEK

JAK RZEŹBA

Zdecydowaliśmy się na pustaki z ceramiki poryzowanej i budowa poszła bardzo szybko. Opowiemy też, jak się sprawdziły nietypowe kształtki wieńcowe i ile zapłaciliśmy za cały ten etap budowy. Postawiliśmy także komin

Ta dopracowana w każdym szczególe rezydencja ma swój niepowtarzalny styl. Salon wysoki na dwie kondygnacje, imponujące, rozrzeźbione schody, duże przeszklenia o fantazyjnych kształtach. Delikatnie falująca linia powraca konsekwentnie w każdym, nawet najmniejszym detalu

WŁASNY DOM Z KONCEPTEM Projekty, Budowa, Eksploatacja, Modernizacja miesięcznik • nr 8(74)/2009 • sierpień ISSN 1509-3042 • INDEX 353752 DZIAŁ PRENUMERATY: tel. 085/743-82-30 prenumerata@koncept-wydawnictwo.pl WYDAWCA Koncept Sp. z o.o., ul. Watykańska 13, 15-638 Białystok tel. 0-85/743 82 10, fax 0-85/653 90 03 Dyrektor Wydawnictwa: Andrzej Stankiewicz, andrzej.stankiewicz@wlasnydom.pl ADRES REDAKCJI I BIURA HANDLOWEGO ul. Bacciarellego 54, 51-649 Wrocław tel. 0-71/348 22 14, fax 0-71/347 83 87 Redaktor Naczelna: Agnieszka Rudomino, agnieszka.rudomino@wlasnydom.pl Sekretarz redakcji: Andrzej Daczkowski, andrzej.daczkowski@wlasnydom.pl Redakcja: Sylwia Makowska-Rzatkiewicz, sylwia.makowska@wlasnydom.pl Beata Stobiecka, beata.stobiecka@wlasnydom.pl Korekta: Andrzej Daczkowski Konsultacja techniczna: mgr inż. arch. Barbara Trznadel-Kluz Projekt graficzny, przygotowanie do druku: Jolanta Paznowicz jolanta.paznowicz@wlasnydom.pl Justyna Wolniewicz-Borkowska, justyna.wolniewicz@wlasnydom.pl Stali współpracownicy: Tomasz Augustyn, Anna Binkowska, Andrzej Górski, Dorota Krupińska, Rafał Żyła Lilianna Sokołowska, Marek Szymański, Hanna Tomasiewicz, Barbara Trznadel-Kluz, Małgorzata Jawor, Anna Pater-Luty, Artur Chonewicz Dyrektor ds. Marketingu i Sprzedaży: Krzysztof Grabek, krzysztof.grabek@wlasnydom.pl REKLAMA: tel. 071/348-38-09 Paweł Jasiński (dyrektor), pawel.jasinski@wlasnydom.pl Dorota Pluciak, dorota.pluciak@wlasnydom.pl Oskar Borek oskar.borek@wlasnydom.pl Agnieszka Filozof, agnieszka.filozof@wlasnydom.pl Agnieszka Kasperska, agnieszka.kasperska@wlasnydom.pl Justyna Ćwiklińska, justyna.cwiklinska@wlasnydom.pl Marcin Krzyżanowski, marcin.krzyzanowski@wlasnydom.pl Barbara Mularczyk, barbara.mularczyk@wlasnydom.pl Przygotowanie projektów do druku: Andrzej Muszyński, andrzej.muszynski@koncept-wydawnictwo.pl Filip Jagielski, filip.jagielski@koncept-wydawnictwo.pl DZIAŁ DYSTRYBUCJI: Wojciech Dobrowolski (dyrektor), wdobrowolski@koncept-wydawnictwo.pl Krzysztof Romaniuk, kromaniuk@koncept-wydawnictwo.pl ZDJĘCIE NA OKŁADCE T. Augustyn druk Techgraf © Copyright by koncept

OKNA POŁACIOWE

112_zapowiedzi.indd 112

fot. Roto

parametry i ceny

A

współczesne rezydencje dach ogrzewanie kominkowe ścianki działowe kotły, kominy ogrzewanie podłogowe czy grzejniki? • żywopłoty, pielęgnacja • kredyt na dom

N

• • • • • •

ZA KU PY

a ponadto:

Przegląd okien połaciowych dostępnych na naszym rynku – każda propozycja opisana i wyceniona

Redakcja nie zwraca niezamówionych materiałów oraz zastrzega sobie prawo do ich skracania w przypadku publikacji. Wszystkie materiały są objęte prawem autorskim. Przedruk w jakiejkolwiek formie bez wcześniejszej pisemnej zgody Dyrektora Wydawnictwa jest zabroniony. Wszelkie przedstawione projekty podlegają ochronie prawa autorskiego i należą do osób wymienionych przy każdym z nich. Prawa autorskie do opracowania plastycznego czasopisma należą wyłącznie do wydawcy. Powielanie i wykorzystywanie w jakikolwiek sposób bez zgody wydawcy jest zabronione. Sprzedaż bezumowna numerów bieżących i archiwalnych jest zabroniona. Działanie wbrew powyższemu zakazowi skutkuje odpowiedzialnością prawną. Wydawca nie ponosi odpowiedzialności za treść reklam i ma prawo odmówić publikacji bez podania przyczyny. Czasopismo niniejsze nie stanowi ofer ty w rozumieniu prawa i jest publikowane jedynie dla celów informacyjnych.

7/22/09 9:30:35 AM


okl_II_III_WD8_09.indd 1

7/23/09 9:43:59 AM


8/2009 sierpień

KU

PY

[74]

Jan Kanty Pawluśkiewcz o swoim domu

historia DOMU K l D Z OKŁA

plastikowe czy stalowe?

O ZMROKU jak oświetlić elewacje i ogród

KRONIKA BUDOWY etap 2 prace ziemne

Basen przydomowy – co właściciel

Ściana jednowarstwowa

zmieniłby po 8 latach użytkowania

Mój dom z betonu komórkowego

budowa szybka i oszczędna

– relacja inwestorki z przebiegu budowy

Działka bez kanalizacji – kiedy szambo,

TEMAT MIESIĄCA

WARSTWY

PODŁOGI OGRZEWANE

! TRON 19 S MATERIAŁY WYKOŃCZENIOWE

771509 304098

PODŁOGI POSADZKI

9

kiedy oczyszczalnia? Porównanie kosztów

08

TEMAT MIESIĄCA: PODŁOGI I POSADZKI • RYNNY • BASEN • ŚCIANA JEDNOWARSTWOWA

RYNNY

PLANOWANIE PRAC

okl_IV_I_WD8_09.indd 1

PROJEKTY• BUDOWA• EKSPLOATACJA• MODERN IZACJA

ISSN 1509-3042

www.wlasnydom.pl

DOMY NOWOCZESNE PROJEKTY I PORADY, REALIZACJE

72

ceny i parametry BATERIE UMYWALKOWE

(w tym 7% Vat) index 353752

A N

2009

CENA 7,90 zł

ZA

38

7/23/09 9:28:59 AM

Własny Dom 8/2009  

Magazyn dla budujących się Własny Dom - wydanie sierpień 2009

Advertisement