Page 1

1


Illustratie:Chrisje Maaskant

2


3


E

op het bed stond ook een kratje bier en lagen wat flessen wijn die we toch wel aardig leeg hadden toen we in Wageningen aankwamen, de sfeer was opperbest. Rowan was ondertussen in een diepe slaap gevallen, de conversatie werd met over gebleven mensen voortgezet. Wij dachten dat Wageningen een klein dorpje was, maar na drie omzwervingen leek het een steeds groter uitdijende stad te zijn. We hadden nu toch wel haast, mede omdat we al zo’n anderhalf uur te laat waren. We besloten dat we maar de weg moesten vragen en stopten bij een man die zijn heg stond te knippen. De hegknippende man zag er goed uit, zo in het licht van de avondzon, een soort eeuwige vrede straalde hij uit. Ward

en van de eerste optredens die we deden met Zinkzand, ja als ik mij goed herinner zelfs onder een nog andere bandnaam die niemand kon onthouden (welke we later dus maar in een iets makkelijkere naam hebben veranderd), speelde zich af in Wageningen. In Wageningen was het Droeffestival en wij hadden onze spullen gepakt in de bus van Marien en zouden de reis van zo’n 3 uur dicht op elkaar gepakt ervaren. Achterin was een groot bed en daar zaten Rowan, Aswin en ik op (het leven is namelijk beter in bed). Voorin zaten Marien Jelle en Ward. Achterin 4


Geknipt voor u

draaide het raampje open en op een zeer nette manier vroeg hij de weg naar het studentenoord dat Droevendaal moest heten. Of deze meneer dat misschien wist, we zouden er erg mee geholpen zijn als hij dit wist en natuurlijk zouden we hem dan, na het uitleggen van de lange moeilijke weg ook eeuwig dankbaar zijn. Op dat zelfde moment kwam er weer leven in het bed, een grote berg dekens bewoog en Rowan kwam er met een net iets minder nette kop dan Ward achter dat de bus stil stond. ‘Zo dan kan ik nu pissen’ klonk er vanuit deze net iets minder nette kop dan Ward en nog voordat we daar iets tegen in zouden kunnen hebben gebracht ging de schuifdeur van de bus open, de broek van Rowan naar

beneden en hij pist zo de heel mooi geknipte heg onder. Waarop Marien geen andere uitweg wist als gas geven om niet gelijk een heggenschaar midden in het gezicht te krijgen. Ward probeerde zich nog met een nette volzin te excuseren maar deze volzin was niet geheel meer te verstaan door het grommende geluid van de Mercedes bus. Rowan half omgevallen was zich van geen kwaad bewust en vroeg zich af wie deze man was die zo stond te schreeuwen over zijn netgeknipte heg. Tegenwoordig maken we dat soort dingen nooit meer mee, we zijn nette jongens geworden die geen vlieg, laat staan een netgeknipte heg kwaad zouden doen. Wiebe Radstake 5


Jarig

Ik ben jarig vandaag...Het regende een beetje, alsof iemand zonet even een afwasborstel boven het landschap had uitgeschud. Sarah Pink 6


7


Siempre 26 O

DOOR JAAP VERSEPUT FOTO’S DOOR JAAP VERSEPUT muren en borden zie je de datum, het allereerste begin van de Cubaanse revolutie. Ook in Santiago de Cuba staat het op verschillende muren geschreven. Er staat dan: “Siempre es 26-7”, Siempre betekent altijd. Met Willem ben ik al vele malen in Santiago geweest. Willem en zijn Cubaanse vrouw Karina hadden een verjaarsfeest op het strand georganiseerd. Neefjes, nichtjes, vriendinnen, oma, moeder, vriend van moeder, iedereen ging mee. Snel moesten er extra taxi’s besteld worden. Op het centrale plein Parque Céspedes staan de taxichauffeurs Titi en Mario met hun oude Amerikaanse Chevrolets te wachten op klanten. Wij vragen ze om ons naar het strand te brengen. Mario is een voormalig tres-gitarist in een Son band, maar hij heeft zijn oude Amerikaan opgelapt voor taxi

p 26 juli 1953 deden een aantal revolutionairen onder leiding van Fidel en zijn broer Raúl een aanval op legerbarakken in Santiago de Cuba. De aanval mislukte en Fidel werd gevangen genomen. Na de vrijlating van Fidel reorganiseerden de revolutionairen zich in 1955 in Mexico. Ze noemden zich de M-26-7 beweging, de datum van de mislukte aanval. Uiteindelijk landde op 2 december 1956 een groep van 82 man in Cuba, waar zij de Cubaanse revolutie begonnen. Hoewel de eerste aanval van 26 juli 1953 was mislukt, heeft deze voor de revolutie een heroïsche betekenis. Op veel 8


werk. Dat verdient wellicht iets beter. Tijdens het ritje van een half uur naar het strand moeten we drie keer stoppen omdat er iets mis is aan zijn auto. Waterlekkage, iets met de carburateur en nog iets. Iedereen blijft geduldig, het is voor Cubanen de normaalste zaak van de wereld. Op het strand aangekomen met in totaal meer dan twintig mensen, komen we bij het strandtentje van Dalia. In een piepklein keukentje bereidt zij voor ons allemaal een heerlijke maaltijd. Ze heeft geen voorraden, alle vis en ingrediënten worden¥¥ vers bij de buurman die visser is en andere buurtgenoten gehaald. Dalia steekt nog een heel verhaal af over armoede, geen schoenen om op te lopen, maar concludeert luid en duidelijk: “Somos felices.” We zijn gelukkig. Op de terugreis krijgt de oude Chevrolet (Bel Air, 1956) van Mario een lekke band. Gelukkig heeft Titi een krik in zijn auto. Moeder’s vriend, die inmiddels een fles rum op heeft, wordt vriendelijk gemaand zich niet met de lekke band te bemoeien. Lastig, want die heeft natuurlijk heel wat spraakwater gedronken. Bij aankomst thuis roept taxi chauffeur Mario triomfantelijk met een grote grijns: “Siempre

26!” In Cuba is de datum 26-7-1953 ingekort tot Siempre 26. Het is een metafoor geworden voor tegenslag, maar voor tegenslag die valt te overwinnen, net als de revolutie die na de mislukte aanval op de legerbarakken, uiteindelijk op 1 januari 1959 heeft overwonnen.

Bij aankomst thuis roept taxi chauffeur Mario triomfantelijk met een grote grijns: “Siempre 26!” Op Youtube een korte film van het hele uitje. De begeleidende muziek is van Kaviaar met de wereldberoemde akkoorden van het nummer Chan Chan van de Buena Vista Social Club. Rudy speelt op ukelele en zijn geluid lijkt verbazingwekkend veel op dat van de beroemde Cubaanse tres. Stefan vertolkt op gitaar de rol van Ry Cooder, Brian schudt de shakers en Willem speelt piano. http://www.youtube.com/watch?v=xuWOGpMnKaM&feat ure=youtu.be

9


10


11


Komkommer:

Rowan Onze eigen Komkommer Rowan van As is door een jury gekozen om zijn kunstwerk tentoon te stellen op de Zomer Expo 2013 in het Gemeente museum Den Haag. Het werk valt hier te bewonderen van 8 juni tot 15 september. Aangezien dit natuurlijk wereld nieuws is in Komkommerland, nemen we hier de ruimte om deze en twee andere werken te tonen. Het beeldende werk Car Road op de rechter pagina zal te bezichtigen zijn in het Gemeente museum.

Brood niet dood

schilderij van de Zeelandbrug

12


13


door Rick van der Ree

14


In deze terugkerende column wordt een aantal verdwenen woorden uit een vergane tijd in de kijker gezet. Dit zijn woorden welke geschrapt zijn uit de Vandale omdat deze in onbruik zijn geraakt en niet of nauwelijks meer voorkomen in recente publicaties en verdere media. Omdat sommige van deze oude woorden zelf zeer mooi zijn en een mooie, grappige of interessante betekenis hebben, wordt met deze column een poging gewaagd om de hedendaagse mens over hun bestaan te informeren – dan wel ze een tweede leven te schenken. Onderaan de column bevindt zich een verdwenen woordenlijst met betekenis overgenomen uit voorgaande Vandale-edities.

D

e afgelopen decennia is er veel veranderd rondom de sociale regelen voor ontmoetingen en het liefdesspel tussen geliefden, net als de rol van de man en vrouw onderling. Betreft de taal heerste er op bepaalde woorden een groot taboe, en zelfs zulke schijnbaar normale woorden als erotiek en seks zijn pas in 1951 toegevoegd aan het woordenboek. Voor deze tijd moesten we het doen met een woord zoals vleeschelijke gemeenschap. Hoog tijd dus voor een column omtrent het vroegere taalgebruik van één van de belangrijkste elementen van het menselijk leven: de liefde.

verleden vaak niet mogelijk om een potentiële partner te ontmoeten op een feestje of in een uitgaansgelegenheid. Hier waren vaak veel subtielere manieren voor. Sluiks oogcontact in de rij bij de bakker of tijdens een sermoen in de kerk. Wanneer dit allemaal niet voldoende was kon men altijd nog gaan moesjanken. Waar in onze tijd intense aanrakingen regelmatig leiden tot meer, en hierbij het voorspel genoemd kan worden, bleef het vroeger voor gelovige ongetrouwde geliefden vaak bij nippelen. Toch moet je niet geloven dat alles omtrent de liefde in deze tijd zo netjes en eervol gebeurde. Al was het in de tijd gelukt om met wat mooie woorden en minnemallen een meisje te lieflokken tot jouw moesjanker, dan kon het ook toen al voorkomen dat iemand je jouw meisje ontvrijdt. Maar wanneer je jouw meisje is ontvrijd of het wilde gewoon niet zo lukken in de liefde dan kon men net als nu gelukkig nog steeds terugvallen op zelfbevlekking.

Zonder de luxe van voldoende vrije tijd en geld was het voor veel mensen in het

Verdwenen woordenlijst: minnemallen, bw. gel. liefkozen. moesjanken, ow. gel. den verliefde spelen, drentelen voor de deur van een meisje. moesjanker, m. (-s), vrijer, minnaar. nippelen, bw. gel. (ik nippelde, heb genippeld), iem. uit geile drift gedurig betasten. ontvrijen, bw. gel. hij heeft mij mijn meisje ontvrijd (met list mijne vrijster weggenomen). zelfbevlekking, v. zek. geheime en voor de gezondheid zeer gevaarlijke ondeugd, onanie.

15

Voorgaande verdwenen woorden: godentaal, v. gmv. (fig.) dichtregelen, poëzij. lieflokken, bw. gel. (ik lieflokte, heb gelieflokt), door vleijen tot zijnen wil overhalen. missieren, bw. gel. te onpas sieraad aanbrengen, door versieringen iets leelijk maken; ontsieren, het sieraad wegnemen. sneuken, sneukeren, ow. gel. (ik sneukte of sneukerde, heb gesneukt of gesneukerd), in stilte genieten.


16


Foto: Anne-Jan Zwart Make-up: Renate Schellekens Model: Babette Fonkert

17


Illustratie: Bas Klompmaker

18


Nachtstroom vannacht laat ik me meeslepen door een donkere rivier ik kom op en bruis stort me in een rokerige ruimte waar rauwe ritmes stromen anarchistische artiesten spelen op arkoestische aarde er wordt dierlijk gedanst en doorleefde dichters spreken diamanten woorden over verwilderde verlangens en verloren liefdes de tijd ebt weg ik strand terug op het vaste land Susanne de Kraker

19


De Aardpeer EEN VERGETEN GROENTEN DOOR KAREN VAN HUYSTEE FOTO DOOR BART DYKSTRA

O

p zoek naar een nieuwe heup, of althans onderdelen daarvan, belandde ik op een natte morgen in Gent. Daarna koffie in eetcafé het Salon. Buiten is het groen, binnen licht en vrolijk vanwege het glazen dak en de rode muur, die overgaat in de buitenmuur van de binnenplaats. Aan de houten tafels piepjonge onschuldig ogende studenten hutje mutje op elkaar. ‘Laatste examendag’ zegt de gedienstige gerant Hij ziet eruit als frater Venantius. Ik bestel een latte macchiato, vurrukkulluk want gemaakt met rauwe melk van de boer, meldt de frater. Boven de bar hangt een groot schoolbord waarop de kittige serveerster het volgende schrijft: de Vergeten Groenten. En daaronder: aardperen. En ik bedenk me, dat ik inderdaad niet weet wat in vredesnaam een aardpeer is! Vandaar in de Komkommertijd de rubriek: de Vergeten Groenten met deze week: de aardpeer. De aardpeer De aardpeer blijkt inderdaad nogal vergeten te zijn, in de plaatselijke AH en Spar kijken ze me tenminste vreemd aan als ik er naar vraag, maar 20

op de markt weet Ruud, de altijd vrolijke groenteman met enorme krullenbos, wel waar ik het over heb. ´Topinamboer zul je bedoelen! Heerlijk zoet en tres populair en France, madame!´ Maar nee, hij had ze niet te koop, de topinamboers. Uiteindelijk vind ik ze bij de biologische kwekerij Zuidbos: het blijken knobbelige kleine knolletjes te zijn. Ze zijn kennelijk zalig, heel gezond en zitten barstensvol kalium en ijzer en vitamine B1, maarrr...kunnen winderigheid veroorzaken. Bij deze een receptje met aardpeer. Aardperen-erwtjessoep (4 personen) • 1 kleine ui • 25 gr. boter • 1 pond aardperen • 1 liter groente- of kippenbouillon • 200gr. (diepvries) doperwtjes • gehakte peterselie Schil de aardperen en snijdt ze in stukjes. Snijdt het uitje fijn en smoor dat in de boter. Doe zout, de aardperen en de erwtjes erbij, schenk de bouillon erbij en kook ongeveer 15 minuten. Als de groenten gaar zijn, gas uit en alles fijnprakken of pureren met een staafmixer. Bestrooi met peterselie en versgemalen peper. Geef eventueel geroosterde driehoekjes brood bij deze soep.


21


Als debuut voor de krant een stukje over vogels, gewoon omdat het kanâ&#x20AC;Śâ&#x20AC;Ś Een vogel met mijn favoriete naam en de eerste die ik kon onthouden in het latijn; Pica pica (ekster). Brutaal, spontaan en opportunistisch. Bijzonder is dat pica als medische term wordt gebruikt voor iemand die een grote drang heeft naar het consumeren van oneetbare objecten. Denk hierbij aan munten, klei, plastic en steentjes. Niet geheel toevallig dat diezelfde ekster bekend staat als vogel die graag verzameld, het liefst glinsterende objecten. In China gezien als een gelukkige vogel wier roep de hereniging van geliefde voorspelt. De ekster eet alles, is altijd aanwezig in zomer en winter met krassende geluiden hippend over grasvelden, langs snelwegen en bij de afvalbak. Pica pica een bijna tropische naam, gewoon hier in Nederland. <LMH>

22

Er zijn zoveel verschillende soorten en maten vogels, en zij hebben allemaal wel iets bijzonders. LMH zal elke Komkommereditie weer een andere favoriete vogel bespreken.


Debut album ‘Runaway Sailors, Stay at Home Wives’ - by the Tailor Bird The creation of violinist, Sophia Kinston, and produced by ElectRick (Rick Van Der Ree), the majority of this album was recorded in one month, in the summer heat of Amsterdam, in an old refugee home. The album merges classical melodies, with exciting beats, ballads, poetry, and natural sounds. With sounds of water, crackling paper, smashed glass, and other intriguing sounds, the listener will be consistently surprised, with every listen, a new experience.

The album features various guest artists from across the globe ñ Alana Bruce (piano), Bart Dykstra (guitar), Cato Fluitsma (accordian/vocals), Erika Kertesz (vocals), and Jacob Plooij (violin). Coming to tour Europe this summer... Listen for free or buy album: http://tailorbirds.bandcamp.com/ Facebook: http://www.facebook.com/tailorbirdsmusic

23


24


Al dien tijd stond Bavink schrap in den wind op z’n stok geleund en knikte Japi maar toe. Dat is zoo mal nog niet, dacht i. En droogjes weg vroeg i, of Japi ook door ging naar Veere. En zoo kwam ‘t gesprek op Zierikzee, op Middelburg, op Arnemuiden en al die oorden, waar ze allebei uit en te na hadden rondgeloopen en gestaan en gezeten. Want Japi had van z’n leven toch ook nog wel iets anders gedaan dan in Veere aan den waterkant gezeten. En toen merkte Bavink al gauw dat Japi niet alleen loopen en staan en zitten kon, maar kijken ook. En boomen honderd uit. En toen ze samen aan de Zijpe aan wal stapten, toen wees Japi naar ‘t Zuidwesten, naar den dikken toren van Zierikzee die heel flauwtjes aan den horizon zichtbaar was en zei: ‘Dikke Jan, die oue geduldige dikke Jan, hij staat er nog. Ik dacht ‘t wel. Ja hoor, hij staat er nog.’ En toen vroeg Bavink of i altijd zoo’n lol had en toen zei Japi: ‘Ja’, meer niks. En toen ze in Zierikzee arriveerden en uit de tram waren gestapt toen liet Japi zijn zoolen klepperen op de heete keien van een of ander schaduwloos straatje dat maar bakte en bakte in de zon en rekte zich uit en zei dat ‘t leven toch verduiveld lollig was. En toen dreigde i de zon met z’n wandelstok en zei: ‘Zoo’n zon toch, hij schijnt maar, maar i daalt, hij rijst niet meer, ‘t is over twaalven, hij moet onder; van avond is ‘t weer koel. De lui zouden raar kijken als i niet daalde. Lekker warm hé, mijn goed plakt aan mijn lijf. De zeelucht stoomt mijn boordje uit.’ (uit Nescio, ‘De Uitvreter’ - 1911)

25


26

Komkommertijd#2  

De tweede editie