Page 1

ILINDEN ВЕСНИК НА МАКЕДОНСКО ДРУШТВО ‚‚ИЛИНДЕН“ - ТИРАНА Јас го разбирам светот единствено како поле за културен натпревар меѓу народите - ГОЦЕ ДЕЛЧЕВ ГОДИНА II

БРОЈ 8

ТИРАНА - АЛБАНИЈА

www.ilinden-tirana.com

АПРИЛ-МАЈ 2012 Г.

Во овој број

ЗАПОЗНАЈ ЈА МАКЕДОНИЈА! Страница 3 Осврт кон едногодишното излегување на весникот „Илинден“ на македонското друштво „Илинден“ од Тирана

Страница 5 Македонците во Албанија завеани од снег

Страница 6 “Бисери од Голо Брдо во градот Елбасан”

Страница 7 Соработката помага во надминувањето на прекуграничните бариери Kонференција за соработка на полето на граничната безбедност во Југоисточна Европа

Страница 8 Дионисови слави Средба на Министерот за надворешни работи на Република Македонија, Никола Попоски со Министерот за надворешни работи на Албанија, Едмонд Хаџинасто

Страница 9 Австралија ги призна македонците, на ред е уставното име

Страница 10 Конференција на министри за одбрана на јадранската група Гоце Цветановски, говорот на македонците во Мала Преспа (западнопреспански говор), институт за македонски јазик „Крсте Мисирков“, Скопје 2010, 188.

Macedonia


АПРИЛ-МАЈ 2012 Г.

VESNIK ILINDEN

Македонското друштво “Илинден” - Тирана најостро го осудува палењето на македонското државно знаме при протестот одржан на 13. 03. 2012 година во центар на градот Бурел, Република Албанија. Згрозени сме од овој вандалски и нецивилизиран чин кој не доликува и нема место на тлото на Европа. Лесно и непромислено е да се запали знамето на соседот, но треба труд и храброст за да се изградат искрени и пријателски односи помеѓу двата народа. Балканот треба да се оттргне од историјата во која доминирале омразата и војните меѓу народите, бидејќи тие никому ништо добро не донеле.

Дниве, весникот „Илинден„ како гласило на сите Македонци во Албанија, го слави својот прв роденден. По тој повод, во нашата редакција пристигнаа голем број честитки, со желби и натаму да ја негуваме историјата и културата на Mакедонското население во Република Албанија. Заблагодарувајќи се на сите добронамерни пријатели, кои, како и досега, покрај честитките ни упатија и предлози за натамошна работа, се обврзуваме да го продолжиме курсот на научно, издржано и навремено информирање за активностите на Mакедонското население во Албанија. Нека ни е честит првиот роденден и да ни се множат годините на заедничка работа за подготвување и издавање на гласилото на Mакедонскот друштво „Илинден“ од Тирана.

Редакција на весникот Илинден

2


VESNIK ILINDEN

АПРИЛ-МАЈ 2012 Г.

ОСВРТ КОН ЕДНОГОДИШНОТО ИЗЛЕГУВАЊЕ НА ВЕСНИКОТ ``ИЛИНДЕН`` НА МАКЕДОНСКОТО ДРУШТВО ``ИЛИНДЕН`` ОД ТИРАНА Пред една година, како двоброј за март и април, беше отпечатен првиот број на весникот на Македонското друштво ``Илинден`` од Тирана. Имајќи го предвид фактот дека весникот предизвика голем интерес кај македонското малцинство во Република Aлбанија, како и сред македонската дијаспора ширум светот. Сакајќи да го освежиме сеќавањето на почетоците, но и растежот на весникот, се обидовме накусо да ги дадеме содржините кои беа објавени во досегашните броеви. Воедно, со ова навраќање, сакаме да го поттикнеме интересот на оние, кои можеби, се уште не другаруваат со овој корисен информативен лист. Првиот број беше отпечатен по повод големиот христијански празник Велигден, па редакцијата, на најдобар можен начин, им го честита на сите православни и католици, овој свет празник. Содржински, весникот обработува повеќе теми од животот на Македонците од Албанија и теми кои се однесуваат на политичките настани во Р. Албанија, а кои директно влијаат во животот на македонското население во соседна Албанија. Така, покрај информациите за македонски кандидати за градоначалници во Требиште (Едмонд Османи) и Пустец (Едмонд Темелко), може да се прочита и изјавата на албанскиот претседател Бамир Топи според која ``Mакедонското малцинство ќе може непречено да се изјасни на пописот``. Сепак, оваа изјава ќе биде запишана како голема илузија. Следи информацијата за официјалната посета на македонскиот претседател Ѓорѓе Иванов во Р. Албанија. Веднаш потоа, Ѓорѓи Терпо пишува за потребата од тоа, Македонците на локалните избори во Албанија да гласат за македонските интереси и македонските градоначалници, по што следува информација за одржана јавна трибина во врска со статусот на Македонците со исламска вероиповед. Крајот е отстапен на две авторки на поетски творби, ``Света Петка на Горна`` од Ариана Шутку и ``За Македонија`` од В. Симон. Вториот двоброј за мај/јуни 2011 год. го информира читателот дека Едмонд Темелко е повторно избран за градоначалник на Пустец, Мала Преспа. На локалните избори е посветена и статијата на Терпо ``Работниците добија награда, а ``интересаџиите`` треба да се фатат за работа во која се укажува дека е време оние што седеа на ``топлата фотеља`` да се фатат за работа, за да им докажат на Македонците дека заслужено ги избраа. Потоа го читаме текстот на Бесим Мемиш за областа Гора, додека соодветен простор е отстапен и за еден автентичен документ од Корчанско со коментар од д-р Катерина Тодороска. Со тоа, весникот ``Илинден`` покажа чувство за потреба од научно потврдување на постојните сознанија за историјата, јазикот, културата и традицијата на Македонците во Албанија. Веднаш потоа, следи информација за празнувањето на празникот Спасовден во с. Горно Крчиште, Република Албанија подготвена од Љубе Богдановски, а бројот се затвора со две песни напишани од Македонки, на албански јазик, како и со повикот до македонското население да се изјасни како македонско на претстојниот попис во Република Албанија. Третиот број го честита големиот македонски празник Илинден и излегува како двоброј за јули и август 2011 год. Во овој број се пишува за дилемата дали пописот на населението во Албанија ќе остави простор за изјаснување по етничка и верска припадност!? Сепак, авторот Терпо заклучува дека албанската држава “му ја подаде

3


АПРИЛ-МАЈ 2012 Г.

VESNIK ILINDEN

раката на македонското малцинство во Албанија, но му го зеде рамото“. Следуваат информации за Регионалната конференција за “Малцинствата во затворот во Западен Балкан” и за трудот на д-р Валентина Нестор, која е лектор по македонски јазик при Универзитетот во Тирана. Учебникот “Научи брзо и лесно Mакедонски” е наменет за сите Македонци, особено младинци и деца кои живеат во Голо Брдо и Гора, како и во поголемите градови на Албанија, а кои немаат можност да го изучуваат мајчиниот македонски јазик во образовниот систем на Албанија. За Македонците во Елбасан свој осврт дава и Брунилда Абдиај. Редакцијата, и во овој број, ја продолжува својата определба за објавување на научни сознанија или делови од книги, интересни за македонското минато и неговата испреплетеност со денешницава. Четвртиот број започнува со повикот ``Изјасни се дека си Македонец`` на пописот на населението во Албанија, за веднаш потоа да не информира за средбата на Македонците интелектуалци во Тирана, одржана на 9 септември 2011 год., за учеството на македонски младинци од Албанија на школата за лидери во Охрид, како и за расположението на малцинствата кои се кренале против пописот на населението во Албанија поради изигрување на Европските закони од страна на албанската власт. Од религиозниот живот на македонското население, се одбележува празнувањето на празникот Преображение Христово во село Ербеле, Макеларско. Научниот дел во овој број му е отстапен на трудот на д-р Васил Дрвошанов кој говори за ``Идентитетот на Гораните изразен преку говорот``. И повторно, крајот го краси убава Mакедонска песна за ``Стеблево`` од Ариана Шутку. Петтиот број на весникот ``Илинден`` на насловната страна нуди информација, според нас задоцнета, но корисна за создавањето и целите на Македонското друштво ``Илинден`` од Тирана. Во овој број се говори за присуството на премиерот на Владата на РМ, Никола Груевски сред Македонците во Албанија, потоа на албански јазик се печати интервјуа со претседателот на Р. Македонија Иванов. Делот од науката, повторно нуди непобитни податоци и сознанија за говорот на Голобрдските села, Стеблево и Клење во текстот на д-р Васил Дрвошанов. Потоа, читателот се запознава со одржаната тркалезна маса за меѓусебното разбирање и толеранција во Македонија како основен фундамент за следните 20 години организирана од Комисијата за односи со верските заедници и религиозни групи под раководство на директорот м-р Валентина Божиновска. И, крајот песна го краси. Шестиот број ги честита Новогодишните и Бошиќните празници на сите верници. Средбата на Груевски и Бериша во Скопје го добила почетокот на овој број. Потоа се говори за еден значаен документ за соработка меѓу ФНР Југославија и НР Албанија од 1947 год. подготвен од д-р Катерина Тодороска, за да проследи и друг документ од Кралското пратеништво на Италија во Драч за македонските села во Албанија.

Седмиот број е посветен на 140 -та годишнина од раѓањето на Гоце Делчев. Многу значајна е следната информација дека Република Македонија и Република Албанија потпишале спогодба, според која граѓаните на двете земји ќе можат да ја поминуваат заедничката граница само со биометриска лична карта. Спогодбата ја потпишале шефовите на дипломатиите на двете земји, г-н Никола Попоски и г-н

4


VESNIK ILINDEN

АПРИЛ-МАЈ 2012 Г.

Едмонд Хаџинасто, во Тирана, со што се олеснува протокот на луѓе и стока меѓу двете држави. Натаму се говори за договорот малцинствата во Албанија да се жалат во Стразбур поради скратеното право на пописот да се изјаснат според сопствените чувства, како и за пресудата на Хаг дека Грција ја прекрши привремената спогодба, но и информацијата дека Македонците основаа партија во Косово. Во овој број се претставуваат и изданија кои се однесуваат на Македонците во Албанија. Затворајќи го ова наше писание за веникот ``Илинден`` чувствуваме должна почит кон редакцијата, која на најдобар можен начин одбра да се себепромовира во овие бурни времиња, преку пишаниот збор. Од друга страна, нивната мисија да го одржуваат и поттикнуваат, со културен израз, македонскиот идентитет во Албанија, со овој весник целосно ја остваруваат. Сакаме да веруваме дека ваквата нивна активност ќе биде соодветно поддржана, не само од научната, туку и политичката јавност во Република Албанија и Македонија, како и од Македонците ширум светот. М-р Александар Манојловски

МАКЕДОНЦИТЕ ВО АЛБАНИЈА ЗАВЕАНИ ОД СНЕГ Состојбата на Mакедонците во Голо Брдо, Албанија кои веќе еден месец се завеани под снег, без електрична енергија и со потрошени резерви за храна. Досега до нив стигнала само една пратка од 40 пакети храна, која е минимална за нив. Дополнително состојбата им се отежнува со тоа што немаат електрична енергија веќе две недели. Апелираат за помош од Македонија, бидејќи таму велат никој не ги гледа. Селаните од овие краишта велат: ’’Фала на Бога што сме живи! Досега никаква помош немаме, а патиштата се затворени. Апелираме до Република Македонија, граничниот премин кај Требиште кој уште не е пуштен во употреба да се отвори, да го расчистиме. Тој е на растојание од 12 километри до Дебар. Да се донесе храна и лек за некој болен, немаме каде да одиме! Околу два метра снег имаме. Резерви со храна немаме веќе! Ниту институциите тука не ни помагаат, ништо нема! И пакетите кои дојдоа не се доволни, тие се за посиромашните, продуктите во продавницте се потрошија’’. Без никаква комуникација и со снежна обвивка над два метри, жителите велат дека нема каде да се обратат. Најризични се старите лица и малите деца кои немаат лекови, минатата недела за да стигнат до болницата во следната општина, 50 мажи три часа на раце носеле пеш бремена жена во ќебе од едно село во друго за во болница. Исто така, имаше случаи кога не можеа да се вратат од болница

5


АПРИЛ-МАЈ 2012 Г.

VESNIK ILINDEN

“БИСЕРИ ОД ГОЛО БРДО ВО ГРАДОТ ЕЛБАСАН” Mesto izgradeno kako so magija, koe se nao|a me|u visokite planini i strmni padini, kade pticite so pesna te budat, kade {to blagiot vetar, poleka ja pogaluva planinskata priroda, kade drvjeto neprestojno gi ni{aat svoite granki i vetrot ja sviri svojata melodija. Ova mesto, ova ~udo e Golo Brdo, drevna zemja so istorija usno nasledena od generacija do generacija se do nas, najnovata generacija na Golobr|ani. Iako na{ite predci od razli~ni pri~ini ja napu{tile zemjata, nie nivnite potomci prodol`uvame da go nasleduvame od niv ova etno-kulturno bogatstvo, na{ata istorija, tradiciite koi se so~uvani so fanatizam od na{ite prethodnici i koi se nasledeni so golema gordost i prodol`uvat da se ~uvaat od nas, novata generacija potomci na golobor|anskiot narod, koj kako biseri se razdeleni niz site gradovi na Albanija, no so povisok intenzitet golobor|anskite narod i nivnite tradicii se so~uvani vo gradot Elbasan. Iako Golobr|anite odat da `iveat niz site albanski gradovi, no svoeto srce ostanuva vo toa par~e zemja, koe se nao|a me|u strmnite planini, kaj mesnosta nare~ena Golo Brdo, no vo nivnata memorija, kako i vo nivnite srca ostanuvaat `ivi nivnite obi~ai “golobr|anski biseri”. Tradiciite svedo~at za kontinuitetot na `ivotot, iako dlaboko sum ubedena deka tie se va`en del od na{iot `ivot. Pa bez niv, bez ovie biseri nema da bile interesni svadbite, nema da imalo radost vo tivkata no}, no}ta bi bila bez yvezdi i mese~inata a na{iot `ivot na zemjata bi nemal smisla bez ovie tradicii i obi~ai, koi se temel na sekoe op{testvo, vo sekoja zemja od svetot i tie se temel na prostorot. Golobor|ani znaat deka na{ite tradicii se mnogu stari, iako vo dene{no vreme postojat nekoi obi~ai koi se promeneti od nekoga{nite tradicii vo eden ili drug vid. Za ova mo`eme da re~eme deka toa zavisi od sovremenite uslovi na `iveewe, bidej}i zemjite evoluiraat, op{testvoto se razviva a i lu|eto se menuvaat. Vrz osnova na ovie globalni promeni i na{ite tradicii se promenuvaat. Konkreten primer za civilizacijata na na{eto op{testvo e faktot deka vo minatoto niz svadbite koi se odr`uvaa vo Golo Brdo `enite i decata sedea vo poseben prostor, a ma`ite sedea na drugata strana so podobri uslovi i so podobra usluga, dodeka denes site nie sedime zaedno. Vo sekoja zemja od svetot tradiciite se promenuvaat, prilagoduvaj}i im se na vremeto i mestoto vo koe `iveat denes. No, ona {to navistina e va`no e deka tie }e prodol`at da se za~uvaat i da bidat prifateni od strana na site pripadnici od na{iot kraj i bez niv e isto kako du{ata da bide prazna, kako neboto da e bez yvezdi, ezeroto bez voda, toa bi zna~elo na{iot kraj da ostane bez na{ite tradicii Brunilda Abdiaj

6


VESNIK ILINDEN

АПРИЛ-МАЈ 2012 Г.

СОРАБОТКАТА ПОМАГА ВО НАДМИНУВАЊЕТО НА ПРЕКУГРАНИЧНИТЕ БАРИЕРИ

Presedatelot na Makedonsko Dru{tvo "Ilinden”" Tirana g-din Nikola \ur|aj od 2324.03.2012 godina vo Domot na kultura vo Debar u~estvuva{e na otvoraweto na Forum na gra|anski organizaci od pograni~niot region na Republika Makedonija i Republika Albanija. Forumot be{e organiziran od Makedonskiot centar za me|unarodna sorabotka (MCMS) i Institutot za demokratija i medijacija (IDM) od Tirana. Formuot ima za cel da ja zgolemi informiranosta za aktivnostite i da ja podobri me|usebnata sorabotka na organizacite od pograni~niot region. Na forumot u~estvuvaa 90 gra|anski organizaci i instituci od dvete zemji.

KОНФЕРЕНЦИЈА ЗА СОРАБОТКА НА ПОЛЕТО НА ГРАНИЧНАТА БЕЗБЕДНОСТ ВО ЈУГОИСТОЧНА ЕВРОПА Vo ramkite na devettata godi{na ministerska konferencija za sorabotka na poleto na grani~nata bezbednost vo Jugoisto~na Evropa, na 15. i 16. 03. 2012 godina, vo hotelot “Aleksandar Palas” vo Skopje se odr`a edna bilateralna sredba, od isklu~itelno zna~ewe za Makedoncite od Albanija. Imeno, ministerot za vnatre{ni raboti na Republika Makedonija, m-r Gordana Jankuloska, ostvari bilateralna sredba so zamenik minister za vnatre{ni raboti na Republika Albanija, g-din Avenir Peka pri {to be{e potpi{an Dogovor me|u ministerstvata za vnatre{ni raboti na Republika Makedonija i Republika Albanija za osnovawe i funkcionirawe na zaedni~ki kontakt centar vo grani~niot premin ]afasan za policiska sorabotka.

7


АПРИЛ-МАЈ 2012 Г.

VESNIK ILINDEN

ДИОНИСОВИ СЛАВИ Makedonsko dru{tvo "Ilinden" - Tirana u~estuva{e so folklornata grupa "Le{ni~ani" od Tirana, Albanija na manifestacijata "Skrb i Uteha -Tiha" 19- ti Dionisovi Slavi 24 - 25. 02. 2012 godina vo Gradska biblioteka "Bra}a Miladinovci" Skopje, Makedonija.

СРЕДБА НА МИНИСТЕРОТ ЗА НАДВОРЕШНИ РАБОТИ НА РЕПУБЛИКА МАКЕДОНИЈА, НИКОЛА ПОПОСКИ СО МИНИСТЕРОТ ЗА НАДВОРЕШНИ РАБОТИ НА АЛБАНИЈА, ЕДМОНД ХАЏИНАСТО Po pokana na ministerot za nadvore{ni raboti na Republika Makedonija, g-n Nikola Poposki, na 15-16 mart 2012 godina, vo oficijalna poseta na Republika Makedonija, prestojuva{e Zamenik premierot i minister za nadvore{ni raboti na Republika Albanija, g-n Edmond Haxinasto. Za vreme na zaedni~kite sredbi be{e potvrdeno visokoto pozitivno nivo na bilateralnite odnosi me|u dvete zemji i be{e izrazena potrebata od intenzivirawe na sorabotkata i prodol`uvawe na kontaktite na site nivoa. So ogled na faktot {to Republika Makedonija i Republika Albanija delat zaedni~ki vrednosti i prioriteti, osobeno vo delot na evropskite i evroatlantskite integracii, be{e razgovarano i za prodlabo~uvawe na ovoj del od sorabotkata. Na razgovorite, zna~ajno mesto i se posveti na ekonomijata, koja e isklu~itelno zna~aen segment vo odnosite me|u dvete zemji i be{e konstatirano deka dvete ekonomii raspolagaat brojni mo`nosti za zgolemuvawe na sorabotkata vo ovaa sfera. Be{e uka`ano na potrebata od intenzivirawe na zaedni~kite aktivnosti vo odnos na podobru8


VESNIK ILINDEN

АПРИЛ-МАЈ 2012 Г.

vawe na infrastrukturata, pred sè, vo transportnoto patno i `elezni~ko povrzuvawe, kako i energetsko povrzuvawe me|u dvete zemji. Podobruvaweto na infrastrukturnoto povrzuvawe, kako {to be{e konstatirano na sredbata, bi pridoneslo za zgolemuvawe na trgovskata sorabotka, i posebno za razvojot na turizmot, kako zna~aen segment vo ekonomskata sfera. Posebno be{e naglasena potrebata od zajaknuvawe na sorabotkata vo oblasta na obrazovanieto, preku konkretni formi na sorabotka me|u univerzitetite vo Skopje i Tirana. Me|u drugoto, be{e razgovarano i za sorabotkata i me|usebnata poddr{ka na multilateralen plan, posebno imaj}i predvid deka Makedonija od juli ovaa godina }e pretsedava so procesot za sorabotka vo Jugoisto~na Evropa, a Albanija, od maj ovaa godina, }e pretsedava so Sovetot na ministri na Sovetot na Evropa. Za vreme na posetata, Edmond Haxinasto upati jasna poraka na adresa na site onie poedinci i grupi koi preku nedozvoleni aktivnosti i incidenti se obiduvaat da gi spre~at Republika Makedonija i Republika Albanija i nejzinite gra|ani vo ostvaruvaweto na zaedni~kite vizii i idnina, vo gradeweto na op{testva osnovani na evropski vrednosti i kulturnoto i istoriskoto bogatstvo na plodotvorno zaedni~ko `iveewe.

АВСТРАЛИЈА ГИ ПРИЗНА МАКЕДОНЦИТЕ, НА РЕД Е УСТАВНОТО ИМЕ Avstraliskata vlada kone~no re{i da go povle~e terminot "slavomakedonski" i vo oficijalna upotreba da go koristi makedonski, objavi Avstralisko-Makedonskiot komitet za ~ovekovi prava (AMK^P). Komitetot ja pozdravi odlukata na avstraliskata vlada da ja promeni politikata kon makedonskata zaednica i go povtori svoeto barawe "vladata na Avstralija logi~no da postapuva i da ja priznae Republika Makedonija pod nejzinoto oficijalno i demokratsko izbrano ime". Spored komitetot, direktivata so koja Makedonskata zaednica be{e preimenuvana vo 1994 godina }e bide trgnata, a za toa dobile pismena potvrda od vr{itelot na dol`nosta {ef na kabinetot na ministerot za nadvore{ni raboti, koj napi{al: "Jas mo`am da potvrdam deka "slavomakedonskoto" administrativno cirkularno pismo pove}e ne e vo sila vo Ministerstvoto za nadvore{ni raboti i trgovija (DFAT). Kako {to e voobi~aenata praktika {to se odnesuva do neva`e~ki administrativni cirkularni pisma, toa e poni{teno i dokumentot e staven vo arhiva. Isto taka, DFAT mi ima staveno do znaewe deka "slavomakedonskata direktiva" ne se primenuva vo drugi vladini slu`bi, vklu~uvaj}i gi i Ministerstvoto za imigracija i dr`avjanstvo i Avstraliskiot zavod za statistika. Ministerstvoto za imigracija i dr`avjanstvo, kako {to informira avstralisko-makedonskiot komitet za ~ovekovi prava, go potvrduva ovoj stav vo drugo pismo od 11 januari 2012 godina: "Kako {to izjavil vr{itelot na dol`nosta {ef na kabinetot na ministerot za nadvore{ni raboti, jas mo`am da potvrdam deka ova ministerstvo aktivno ne go upotrebuva terminot "slavomakedonski". Na primer, Nacionalnata slu`ba za preveduvawe i tolkuvawe sega go upotrebuva samo terminot "Makedonski". Nie ja priznavame zagri`enosta na Makedonsko-Avstraliskata zaednica vo vrska so ova pra{awe." So ovaa pobeda, kako {to veli komitetot, se obele`uva krajot na edna zna~ajna i dolgotrajna kampawa, ~ija cel be{e avstraliskata vlada da se soglasi i da go prifati pravoto na makedonskata zaednica za samoidentifikacija. Kampawata po~nala vo 1994 godina i vklu~uvala soslu{uvawa vo Visokiot sud na Avstralija, Komisi9


АПРИЛ-МАЈ 2012 Г.

VESNIK ILINDEN

jata za ~ovekovi prava i ednakvi mo`nosti i Parlamentarniot komitet za nadvore{ni raboti i trgovija. "Kampawata go dostigna svojot vrv neodamna kako posledica na intenzivna serija od razmeni na mislewa, koja vklu~uva{e sredbi i dopi{uvawa so vode~ki ministri na vladiniot kabinet (vklu~uvaj}i ja i premierkata), parlamentarni pretstavnici od site politi~ki partii i razni vladini ministerstva", informira Komitetot za ~ovekovi prava (AMK^P). Soop{tenieto na avstraliskata vlada deka oficijalno i stava kraj na svojata navredliva politika na preimenuvawe, zna~i vra}awe kon dolgotrajnata i uspe{nata politika na multikultura, smeta Avstralisko-Makedonskiot komitet za ~ovekovi prava i dodava deka ova e pobeda {to }e bide korisna za za~uvuvawe na ~ovekovite prava na site Avstralijci.

КОНФЕРЕНЦИЈА НА МИНИСТРИ ЗА ОДБРАНА НА ЈАДРАНСКАТА ГРУПА Vo Skopje, Makedonija na 29. 03. 2012 godina se odr`a ~etvrtata Konferencija na ministrite za odbrana na Jadranskata grupa na tema „Zaedni~ki predizvici i zdru`eni re{enija”. Na konferencijata u~estvuvale ministri i visoki pretstavnici za odbrana od SAD i od Jadranskata grupa, sostavena od Albanija, Makedonija, Hrvatska, Crna Gora, Bosna i Hercegovina i pretstavnik na Kosovo. Vo fokusot na Konferencijata bile razgleduvani predizvicite so koi se soo~uva regionot, kako i globalnata ekonomska kriza i nejzinite implikacii vrz regionalnata bezbednost i razvoj. Na krajot na Konferencijata, bila potpi{ana zaedni~ka izjava.

ГОЦЕ ЦВЕТАНОВСКИ, ГОВОРОТ НА МАКЕДОНЦИТЕ ВО МАЛА ПРЕСПА (ЗАПАДНОПРЕСПАНСКИ ГОВОР), ИНСТИТУТ ЗА МАКЕДОНСКИ ЈАЗИК „КРСТЕ МИСИРКОВ“, СКОПЈЕ 2010, 188. Во издание на Институт за македонски јазик „Крсте Мисирков“ од Скопје е издадена книгата Говорот на Македонците во Мала Преспа (западнопреспански говор) од авторот Гоце Цветановски. Во оваа книга е опфатен регионот Мала Преспа, т.е. селата кои се наоѓаат на територија на денешна Република Грција и на денешна Република Албанија, распоредени меѓу Малото и Големото Преспанско Езеро. Покрај нив, вклучени се и селата кои се наоѓаат на западната страна на Преспанското Езеро во Република Албанија. Според авторот, за овој регион во нашата јавност се врзува географскиот термин Мала Преспа во Република Албанија, иако селата за кои станува збор се наоѓаат на брегот на Големото Преспанско Езеро. Книгата започнува со вообичаениот вовед, а продолжува со прочувањата од ФОНОЛОГИЈАТА. При тоа, Цветановски се осврнува на повеќе прашања и тоа: - Инвентар во кој го обработува вокалниот систем и консонантскиот систем. Дистрибуција на фонемите преку дистрибуција на вокалите, дистрибуција на консонантите, 10 дистрибуција на сонантите, прегледот на гласовниот систем на западнопреспанскиот, губењето


VESNIK ILINDEN

ФЕВРУАРИ-МАРТ 2012 Г.

на одделни гласови (или слогови) и промените по губењето. Историски извод при што ги разработува вокализмот и консонантизмот. Следната тема на интерес кај Цветановски се АКЦЕНТОТ, а потоа и МОРФОСИНТАКСАТА. Осврнувајќи се на зборовните групи и нивните категоријални парадигми во овој труд, авторот ги анализаира именките и нивните граматички категории, потоа придавките, нивните граматички категории и заменските придавки, заменките и броевите. Посебно место, е дадено на глаголите, а ги обработува нивните морфолошки форми, категоријата вид, категориите начин и време, индикативните конструкции, морфолошки (синтетски) конструкции, категориите лице, род и број и непредикативни глаголски форми. Следува анализа на прилозите, предлозите и сврзниците. СИНТАКСАТА е следното поле на интерес на авторот при разработката на западнопреспанскиот говор. Во овој контекст авторот ја разгледува реченицата преку нејзината структура, предикатските и реченични категории, категоријата начин, категоријата време, реченичните категории, падежните релации, дијатезата и комплементарните оператори во реченицата. Сложената реченица се анализира преку конструкции со сврзнички предикати, споредбени сврзнички предикати, кондензирани реченични трансформи и кондензирани трансформи со предлог. Именската синтагма е основен резултат на процесот на номинација. Во овој дел авторот ги претставува структурата на именската синтагма, конститутивните елементи на именската синтагма, дополнителните елементи на именската синтагма, референцијалната карактеристика на именската синтагма и количествена информација на именската синтагма. Во делот ЛЕКСИКА, авторот забележува дека „описот на говорот не би бил комплетен ако, барем во најопшти рамки, не биде опфатена лексиката на конкретниот говор“. Во таа смисла авторот пишува за општословенската лексика, за балканизмите во западнопреспанскиот говор, а посебно за романизмите, турцизмите и албанизмите во западнопреспанскиот говор. Особено значаен дел од оваа книга претставуваат автентичните ТЕКСТОВИ добиени од информатори кои се родени и живеат во селата во Мала Преспа. На крајот, сакајќи да го искажеме нашето задоволство од објавувањето на оваа книга, ќе порачаме дека ова треба да биде задолжително четиво за сите истражувачи и заинтересирани за македонското прашање во Албанија.

Д-р Катерина Тодороска

Издавач: Македонско друштво “Илинден” – Тирана Главен и одговорен уредник: Никола Ѓурѓај Заменик на главен и одговорен уредник: Ерлин Мазнику Лектура: Валентина Нестор Компјутерска обработка: Тримакс - Тирана Фотографии: Архива на МКД “Илинден “-Тирана и редакцијата Редакција: 1. Ариана Шутку – Тирана

5. Алдана Лоровска – Врбник

2. Ернеста Дука – Драч

6. Бесим Мемишај – Гора

3. Ули Халилај – Голо Брдо

7. Ѓерѓи Тeрпо - Мала Преспа

Банка: Национална Комерциална Банка - Тирана

4. Љубе Богдановски – Горно Крчиште

8. Брунилда Абдиај - Елбасан

IBAN:AL1520511021289300CLOTCLALLY LEK

Печати: ДСИ - Тирана Контакт: 0692401778 АЛ 0038971946391 МК Адреса: ул. „Михал Грамено“ 183 - Тирана, Албанија е-mail: drustvo.ilinden.tirana@live.com Web: www.ilinden-tirana.com

SWIFT:NCBAALTX020 IBAN:AL4820511021289300CLOTCFEURA EUR SWIFT:NCBAALTX


МАКЕДОНСКО ДРУШТВО „ИЛИНДЕН“ - ТИРАНА SHOQATA MAQEDONASE „ILINDEN“ TIRAN{ MACEDONIAN ASSOCIATION „ILINDEN“ - TIRANA

Компјутерска обработка: Тримакс Картографија Bul. K.J. Pitu 15/6, Skopje tel: ++389(0)2/2401 280 faks:++389(0)2/2401 282 www.trimaks.com.mk

vesnik_br_8  

vesnik_br_8

Read more
Read more
Similar to
Popular now
Just for you