__MAIN_TEXT__
feature-image

Page 1


In je element!

Knutselen en experimenteren

Gaby Langelaar


Inhoud


Intro

05

Aarde

06 08 12 16 20 22

Water

26 28 32 34 38 40

Vuur

44 46 50 54 58 62

Lucht

66 68 72 76 80 84

Woorden en technieken

92

Toverpapier Opnieuw gebruikte boom Eiermozaiek Stralende bloemen Regenboogzout

Zoutkristallen Tijdelijke tattoo Theezakjes voor in bad Stoepkrijtjes Inkt

Bladerpers Kiemkracht Vurige harten Geurige rook Vlammend licht

Geurtingeling Bellen blazen Planeten Confetti Muziekvogels

3


Intro


Een jaar lang heb ik gewoon heerlijk ontdekkingen gedaan voor dit boek. Uitgezocht hoe iets werkte, recepten uitgeprobeerd, proefjes opgezet. Mijn werkkamer leek vaak op een laboratorium. Overal stonden potjes met gekleurde smurrie, bloemen, schillen, buizen en flesjes die anderen wegdeden. Kortom alles was de moeite van het onderzoeken waard! Het boek heet ‘In je element’, omdat ik hoop dat je je net als ik meer dan prettig zult voelen tijdens je ontdekkingstochten. De kunstwerkjes die je gaat maken worden natuurlijk prachtig, maar ook het experimenteren, het wachten en opbouwen daarvoor kan plezierig zijn! ‘In je element’ maakt het makkelijk knutsels of experimenten uit te zoeken die bij je passen. Ben jij iemand die de laatste tijd steeds met z’n hoofd in de wolken loopt? Dan kun je je aangetrokken voelen tot het hoofdstuk van de lucht. Heb je vandaag veel energie en een vurig verlangen iets te onderzoeken dan zullen de uitbundige hoofdstukken van het vuur je misschien meer aantrekken. Of probeer eens een knutsel uit het hoofdstuk water wanneer je het gevoel hebt dat je daar wat meer in wilt duiken. Er zijn ook knutsels bij voor wanneer je lekker met je handen de aardigste cadeautjes wilt maken. Maar als je wat dieper in de materie wilt graven kan dat natuurlijk ook. Experimenteer er gewoon op los! Het materiaal voor veel proefjes is te vinden in de voorraadkast, de schuur of op zolder, maar ook buiten. Soms heb je een hele voorraad potjes nodig die je eerst moet verzamelen. Het kan ook zijn dat je erop uit gaat om bladeren of takken te zoeken. Af en toe is het nodig een paar dagen geduld te hebben en te bekijken hoe een experiment groeit. Heb je iets niet in huis, kijk dan achterin het boek bij de lijst met gebruikte spullen. Vaak staat hier waar je iets kunt kopen of vinden. Hier staat ook extra informatie over gebruikte technieken en een aantal recepten. Je mag de voorbeelden uit het boek natuurlijk precies proberen na te maken, maar het is nog veel spannender te ontdekken hoe jouw versie van de knutsel eruit ziet. Verder is het wijs je werkblad te beschermen met oude kranten of plastic, kleren aan te doen die vies mogen worden en soms zelfs plastic wegwerphandschoentjes aan te doen bij het experimenteren met kleurstoffen. Vraag hulp als je iets (nog) niet kan of mag en werk veilig ! En dan nu ..... aan de slag! VEEL PLEZIER!

5


08 12 16 20 22

TOVERPAPIER – VRUCHTBAAR EXPERIMENT OPNIEUW GEBRUIKTE BOOM – FEESTELIJK HERGEBRUIK EIERMOZAÏEK – AARDIGE KUNST STRALENDE BLOEMEN – BLOEMEN IN DE HOOFDROL REGENBOOGZOUT – ZOUT DER AARDE VOOR IN HET WATER

6


Aarde

VOETEN OP DE GROND HANDEN IN DE AARDE STEUNPILAAR EVENWICHT NATUURLIJK OP HANDEN DRAGEN OOGSTEN AARDIG


Toverpapier


Sommige bessen en specerijen zijn perfecte ingrediĂŤnten om toverpapier mee te maken. Van bramen en vlierbessen bijvoorbeeld, kun je prachtige kleurstoffen maken. Als je hier verschillende reepjes papier indoopt, kun je er later leuke proefjes mee doen. Het fruit hangt in de nazomer volop aan de struiken. Ga op pad met een plastic bak en eventueel tuinhandschoenen (bramen hebben doorns) en verzamel superrijpe, sappige exemplaren. Als je tijdens het plukken een paar bramen in je mond stopt, is het wel handig om eerst te kijken of ze niet langs een hondenuitlaatroute groeien. De bramen die op plashoogte hangen zijn niet geschikt om op te eten.... Doe de bramen thuis in een glazen schaal en prak ze fijn met een vork. Het sap stroomt er nu uit. De trossen vlier knip of breek je voorzichtig van de struik. Ris ze thuis met een vork van de steeltjes af. Haal de onrijpe, groene bessen er tussen uit. Zij geven nog geen kleurstof. Prak ook deze bessen fijn. Het is trouwens niet verstandig veel rauwe vlierbessen te eten, omdat je er pijn in je buik van kunt krijgen.

Verzamel verschillende soorten papier: - 1 vel aquarelpapier - 1 vel wit keukenpapier - 1 wit A-4tje - 1 wit papieren zakdoekje Verder heb je een pipet nodig.

9


Knip strookjes van 2,5 bij 6 cm van het aquarelpapier. Bedek je werkblad met oude kranten met daarop een laag keukenpapier. Doop een aantal strookjes aquarelpapier in de bramensap en leg ze te drogen. Doe dit ook met strookjes gedoopt in vlierbessensap. Wanneer je meteen met stift op het keukenpapier schrijft welke soort sap en papier er te drogen ligt, kun je naderhand beter uit elkaar houden wat alles is, want er komen nog veel meer reepjes! Ga zo door met alle velletjes! Zet nu 4 kleine glazen schaaltjes klaar die zijn gevuld met: - witte azijn - citroensap - afwasmiddel met een beetje water - 1 theelepel soda opgelost in warm water Om er zeker van te zijn dat je de vloeistoffen niet door elkaar gaat halen bij de proefjes, plak je briefjes met de namen op de schaaltjes. Als alle strookjes papier droog zijn, kun je gaan toveren.

10


Doop een pipet in het bakje met sodawater en laat een druppel vallen op een reepje aquarelpapier, een reepje keukenpapier, enz. Schrijf op wat je ziet gebeuren. Heb je alle soorten papier gehad? Maak dat je pipet schoon en doop het in de azijn. Pak nieuwe strookjes en druppel er op los. Ga door totdat je alle bakjes hebt gehad. De sodaverkleuringen zijn mooi, maar vervagen zeer snel. Voor wanneer er geen fruit is, zijn er nog een aantal mogelijkheden. In het keukenkastje vind je misschien kurkuma, een geel, kruidig poeder. Maak teststrookjes van keukenpapier. Doe een theelepel van het poeder in een glazen schaaltje en voeg wat water toe. Roer goed door en haal er dan de reepjes papier doorheen. Laat ze drogen, bijvoorbeeld aan een waslijntje. Vul glazen schaaltjes, de een met een laagje melk, de ander met sinaasappelsap, sodawater, sop of azijn. Nu begint de magie weer! Doop een gedroogd teststrookje in een bakje vloeistof, kijk wat er gebeurt en noteer in welke vloeistof je het gehangen hebt. Volgende strookje, enz. In een sterke kop thee kun je reepjes wit tekenpapier dopen. Nadat het weer droog is, kun je er citroensap of sodawater op druppelen. Kijk in de voorraadkast of er een pak rode druivensap staat. Ook hiermee kun je testen. Zou bosbessenjam lukken?

11


0pnieuw gebruikte boom


De kerstboom brengt vaak veel sfeer in huis. Na de feestdagen verdwijnt de boom of in de vlammen van de kerstboomverbranding of bij het grof vuil. Maar je kunt je boom ook hergebruiken en hem als dank het hele jaar door een eervolle plaats in huis geven.

Wat heb je nodig? - een zaag - een snoeischaar - tuinhandschoenen - en natuurlijk een echte kerstboom Haal na de feestdagen ballen, slingers en lampjes uit de boom. Doe tuinhandschoenen aan, want de naalden van de boom kunnen behoorlijk prikken en neem hem mee naar buiten. Zaag of knip met snoeischaar de takken van de boom. Je kunt een paar takken achter houden om de naalden ervan te drogen die je in andere knutsels weer gaat gebruiken (geurige rook, bladzijde 58 en theezakjes voor in bad, bladzijde 34). Wat je overhoudt is een kale stam. Deze ga je in plakjes zagen! Van de schijfjes kun je van alles maken. Wat dacht je van een sleutelhanger, een kofferlabel of een fotoklem? Per knutsel staat erbij wat je verder nodig hebt. Ze beginnen allemaal met het glad schuren van de plakjes, eerst met grof en daarna met fijn schuurpapier. Ga hier net zo lang mee door totdat de tekening van het hout goed te zien is en het hout super glad aanvoelt.

13


Sleutelhan g er

- sla- of zonnebloemolie - 15 cm leren veter - accuboormachine of handboor - water vaste stift Boor een klein gaatje boven in een plakje, net iets van de rand, om straks de leren veter doorheen te halen. Maar wrijf eerst een paar druppels olie op het hout zodat de houtnerf mooi zichtbaar wordt. Haal nu de veter door het gaatje en door het oog van de sleutel en leg een stevige knoop in de uiteinden van de veter. Als je het handig vindt, kun je je naam met watervaste stift op je sleutelhanger schrijven.

Label

- metalen ophangknijper of koordje - verf, penseel, potlood - water vaste stift Deze plakjes kun je met een knijper aan een opbergdoos hangen, zodat je snel kunt zien wat erin zit. Of maak er een gaatje in, haal er een stukje koord door en gebruik het als naamplaatje voor aan je koffer. Begin weer met een gladgeschuurd plakje hout. Dan kun je het versieren met plakkaatverf of universele hobbyverf. Laat het drogen. Schrijf eerst dun met potlood en daarna, wanneer je tevreden bent over de verdeling, met watervaste stift de tekst op het label.

Naambordje

- verf, penseel - water vaste stift Zoek een iets grotere plak uit waar je je naam goed leesbaar op kunt schrijven. Boor een gaatje, versier het naambordje met verf en laat het drogen. Schrijf dan eerst met potlood en daarna met watervaste stift je naam erop. Maak het touwtje eraan en hang het aan de klink van je kamerdeur.

14


Fotoklem

- coctailprikker - schijfje boom van 1cm dik - verf, penseel - miniwasknijpertje - sterke bureaulijm Boor precies in het midden van je plakje boom een gaatje. Lijm een miniwasknijpertje zo vast aan een coctailprikker dat de twee pootjes naar beneden wijzen. Laat dit goed drogen. Controleer of je de wasknijper nog wel open kunt krijgen. Verf het geschuurde schijfje, de coctailprikker en het knijpertje en laat ook dit opdrogen. Als laatste lijm je de prikker met knijper in het gaatje van het boomplakje vast. Wil je alles laten glanzen, dan kun je een laklaag van hobby- of bureaulijm aanbrengen. Doe dit alleen als je geen watervaste stift hebt gebruikt, want deze loopt uit wanneer je er met lijm overheen gaat... Zoek je mooiste foto op en klem hem tussen de knijper.

Kastknop

Hier voor heb je twee verschillende stukjes stam nodig; - 1 stukje uit de top van de boom van 2 cm dik en 2 cm in doorsnede en 1 stukje van 1 cm dik en 4 cm in doorsnede. - schroef van 4 cm lang met helemaal schroefdraad - accuboor - houtlijm en bureaulijm - verf, penseel Boor precies in het midden, met een heel dun boortje, een gat in het kleinste stukje stam. Nu met een iets dikkere boor het gaatje groter maken. Dit moet je zo opbouwen, want de kans dat het hout splijt als je ineens een ruim gat boort, is groot. Past de schroef er doorheen? Draai hem er zover in dat de kop van de schroef verzonken ligt in het stukje stam. De punt van de schroef steekt nu ver uit. Dat moet ook, want dit is de kant waarmee je de knop in de kastdeur kunt schroeven. Lijm de grotere schijf op het kleine stammetje aan de kant waar de schroefkop zit en druk stevig aan. Verf de voorkant, laat het drogen en smeer in met bureaulijm voor extra glans.

15


Eiermoza誰ek


We eten met z’n allen zo’n 180 eieren per persoon per jaar en gooien de eierschalen nietsvermoedend weg. Terwijl je daar juist van die prachtige kunstwerkjes mee kunt maken. Bewaar ze dus vanaf nu en ontdek de onvermoede mogelijkheden van een eierdop! Ga meteen aan de slag en maak een reuzenomelet of spaar een tijdje alle eierschalen die er in de keuken worden gebruikt. Was ze goed, maar voorzichtig af. Je kunt ze op keukenpapier laten drogen. De kleurstof maak je zelf van vruchten en specerijen (zie Toverpapier, blz. 8), maar ook koffie en thee en zelfs druiven- en rode bietensap geven prachtige kleuren af. Wil je veel fellere kleuren dan kun je met ecoline of voedselkleurstof gaan werken. Wat kun je klaarzetten: - schone, droge eierschalen van 6 eieren - plastic wegwerpbekertjes (of bakjes van ijsjes) - metalen theelepel - coctailprikker - bureaulijm - wit karton of dik tekenpapier - potlood - pipetje Kleurstof: - bessensap (vlier, braam, druiven) of rode bietensap - kurkumapoeder en water tot papje geroerd - kopje sterke zwarte thee of koffie - verschillende kleuren ecoline of voedselkleurstof

17


Aan de binnenkant van een eierschaal zit een soort vliesje. Dit kun je eraf pulken; de kleurstof dringt dan dieper in de schaal. Laat je het velletje zitten, dan krijgen sommige kleuren een bijna parelmoeren glans. Experimenteer hier maar mee! Breek de eierschalen in stukjes. Maak je ze te klein, dan heb je gruis en is het niet makkelijk werken. Als de stukjes te groot zijn, liggen ze straks niet recht op het papier, maar wiebelen ze heen en weer. Spreid de kranten uit op het werkblad en zet bekertjes klaar voor de verschillende kleuren. Doe in elk bekertje wat stukjes eierschaal en druppel met een pipet ecoline of voedselkleurstof er over heen. Roer het door met een metalen theelepel. Maak de pipet en de theelepel meteen weer schoon voordat je de volgende kleur gaat gebruiken. Vergeet je dit een paar keer dan raken je kleuren in het potje vervuild. Laat de ecoline een kwartiertje intrekken. Gebruik je natuurlijke kleurstof, zul je het iets langer de tijd moeten geven om in te trekken. Kijk regelmatig of het al goed is. Nu kun je je handschoenen beter aandoen als je geen gekleurde vingers wilt hebben. Spreid alle eierschaalstukjes uit op de kranten en laat ze drogen. Leg een vel papier voor je en maak met potlood een ontwerp voor je moza誰ek. Het duurt best lang voordat je met je eierstukjes een figuur hebt ingevuld, dus maak je ontwerp de eerste keer niet te groot. Doe wat bureaulijm in een wergwerpbakje. Breng met een coctailprikker lijm aan op een stukje gekleurde eierschaal en plak het op je papier. Je kunt natuurlijk ook een paar ongeverfde stukjes gebruiken. Vul zo je hele ontwerp in totdat jij tevreden bent!

18


19


Stralende bloemen


Je kunt behoorlijk blij worden van het kijken naar bloemen. Als je dat gevoel kunt vangen in een potje olie is het helemaal goed! Wanneer die olie klaar is en jij het op je huid smeert en er aan ruikt, word je meteen weer helemaal vrolijk. Voordat je de olie kunt gaan maken, mag je eerst wat glazen potjes verzamelen en.... bloemen natuurlijk!

Wat heb je nodig? - schone, uitgekookte, glazen potjes met metalen schroefdeksel (zie ook pagina 98) - zonnebloemolie - verse bloemen (Zie ook pagina 92 voor welke bloemen je nog meer kunt gebruiken) - theezeefje Vul je potje halfvol met heldere olie. Doe de verse bloemen erbij totdat ze helemaal onder de olie staan. Draai de deksel op de pot en zet het op een warme plek, liefst in de zon. Schud de olie elke dag even. Na een paar dagen verliezen de bloemen hun stralende uiterlijk en geven ze hun kracht af aan de olie. Na een week is het klaar! Neem nu een nieuw, schoon, glazen potje, houd het theezeefje erboven en giet de olie er langzaam doorheen. De kleur van de olie kan na een week wat veranderd zijn en wat minder helder zijn geworden. Je kunt het op je huid smeren als je een zacht velletje wilt hebben of gewoon blij wilt worden. Of je maakt je eigen parfummengsel door verschillende soorten bloemenolie te mengen en breng dan een kleine beetje aan achter je oor.

21


Regenboogzout


Zout is een prachtig geschenk van moeder aarde! Je kunt er veel dingen mee doen. Een ervan is badzout maken. De korrels laten zich goed een kleurtje geven en nemen gemakkelijk een geur op. Deze geurstoffen kun jij zelf maken! De meeste ingrediĂŤnten heb je waarschijnlijk al in huis. Strooi het badzout als het klaar is in je badwater en stress verdwijnt! Je bent na 10 minuten weer helemaal ontspannen. 0f wees aardig en geef het regenboogzout aan iemand cadeau.

Voordat je aan de slag gaat, moet je eerst weer wat verzamelen. - Bedenk hoeveel verschillende kleuren zout je wilt gaan maken. Je weet nu hoeveel schone, glazen potjes met schroefdeksel je kunt gaan sparen. - Verder heb je kleurstof nodig. Dit kan ecoline of voedselkleurstof zijn. - Grof zeezout - Eventueel acetaat = stevige transparante plastic vellen, plakband en een schaar - Let op bij de geurstoffen! Sommige hier van hebben een intrektijd van een week nodig, dus houd daar rekening mee als je het als cadeau wilt geven. Lees op de volgende bladzijde wat je nog meer nodig hebt om de geurstoffen te maken.

23


Rood

Om een heerlijke zoete geur te krijgen, stop je vier yoghurtsnoepjes in een potje met 4 eetlepels zeezout. Deksel erop en laat dit een paar dagen staan, zodat het zout de zoete geur aanneemt. Is dat het geval, haal de snoepjes er dan uit. Geef het badzout een kleurtje door er 6 druppels rode ecoline of voedselkleurstof bij te doen. Klaar! Als je veel te veel druppels bij het zout doet, wordt het te nat en heb je kans dat de zoutkorrels oplossen. Dit is niet echt de bedoeling. Ga je het badzout gebruiken, strooi het dan altijd in een vol bad. De ecoline wordt zo sterk verdund in het badwater dat het geen schade aanricht. Wanneer je toch eerst het zout in de kuip gooit, kan er een grote rode vlek achterblijven als je te lang wacht met water toevoegen. Ecoline met het CE-keurmerk is niet giftig en dus veilig om te gebruiken.

0ranje

Pel een (biologische) sinaasappel of mandarijn. Bewaar de schil en knip deze in dunne reepjes. Doe ze in een potje met 4 eetlepels zeezout, draai de deksel vast en laat een week staan. Het zout wordt een beetje vochtig, maar dat is niet zo erg. Als het echt heel nat is, laat het potje dan open staan om zo wat water te laten verdampen. Vis na een week de sliertjes schil eruit. Kleur het oranje met 6 druppels oranje ecoline.

Geel

Voor een frisse geur neem je nu de schil van een citroen. Je kunt nu hetzelfde doen als met de sinaasappelschillen. Kleur het zout na een week met 6 druppels gele ecoline of voedselkleurstof.

Groen

Knip een takje rozemarijn uit de tuin. Samen met 4 eetlepels zeezout een week in een potje laten staan. Haal de takjes eruit en geef het kruidige zout kleur met 6 druppels groene ecoline.

Blauw

Maal 3 pepermuntjes fijn in een vijzel. Roer het poeder door 4 eetlepels zeezout. Zes druppels blauwe ecoline erbij en klaar is het superfrisse badzout.

24


Paars

Leg een geurige badparel een week in 4 eetlepels zeezout zodat deze zijn geur af kan geven. Haal de badparel eruit en doe er 6 druppels paarse ecoline bij.

Wit

Meng 2 zakjes vanillesuiker door 4 eetlepels zeezout en klaar!

Wi l je het badzout leuk verpakken, dan kun je puntzakjes maken van acetaat. Knip vierkantjes van 13 bij 13 cm uit het acetaat. Rol de hoekpunten naar binnen zodat er een puntzakje ontstaat. Plak puntje en de naad dicht met stevig plakband. Vul het zakje nu met geurig gekleurd zout, vouw het flapje dicht en plak het vast!

Je kunt het natuurlijk ook gewoon in de glazen potjes laten zitten en er een mooi zelfgemaakt etiket op plakken. Dit zout blijft zeker twee weken lekker ruiken, daarna verliest het zijn geur. De kleur blijft wel.

25


28 32 34 38 40

ZOUTKRISTALLEN – KUNSTZINNIG WATER TIJDELIJKE TATTOO – AFWASBARE KUNST THEEZAKJES VOOR IN BAD – GEURIG WATER STOEPKRIJTJES – WATER VERDAMPT TOT KLEUR INKTSETJE – GEKLEURDE WATERIGE WOORDEN

26


Water

GOLVEN VAN GEVOEL HART OP DE TONG DOORSTROMING VOELSPRIETEN DUIK IN HET DIEPE SPIEGEL VLOEIEND AAN JE WATER VOELEN


Zoutkristallen


Met zoiets eenvoudigs als zout, dat iedereen wel in huis heeft, kun je de mooiste ontdekkingen doen. Wanneer zout water verdampt ontstaan er kristallen die samen prachtige figuren maken. Dit kun je nog preciezer onderzoeken door verschillende soorten zout te nemen. Maak er een wedstrijdje van: welk soort maakt de mooiste kristallen en welke doet dit het snelst. Wat heb je nodig? - keukenzout - grof zeezout - groot limonadeglas - schone glazen potjes, 250 ml - theelepel - warm water - papier voor etiketten op potjes + pen + lijm - schema waar je de groeiresultaten in bijhoudt Vul het limonadeglas tot de helft met warm water. Roer er een theelepel zout door totdat het opgelost is. Doe er dan weer een nieuwe theelepel bij. Je gaat hier net zolang mee door totdat het water geen zout meer opneemt. Giet het zoutwater over in een glazen potje en plak er een klein etiketje op met datum en welk zout je gebruikt hebt. Zet het op de vensterbank in de zon. Je kunt nu ook de andere zoutsoort oplossen. Laat het een week staan, liefst nog iets langer. Noteer elke dag wat er gebeurt op je schema.

29


Het is ook leuk om te onderzoeken of er verschillen te zien zijn tussen de kristallen van de verschillende zoutsoorten, bijvoorbeeld in vorm of kleur. Het kan zijn dat de wedstrijd in de winter trager gaat, omdat de zon dan niet warm genoeg is. Probeer dan een warm plekje boven de verwarming uit, waar je experiment niet op de tocht staat. Geef niet te snel op, soms duurt het een tijdje voordat er iets gebeurt. Gewoon neerzetten en elke dag even kijken hoe alles groeit en bloeit. Je kunt ook een spijker in het zoute water hangen waar dan een klont kristallen aan gaat groeien. Hiervoor heb je een kort draadje nodig dat je aan de spijker knoopt. De andere kant van het draadje maak je vast aan een takje of sateprikker. Dit takje leg je op de rand van je glazen pot. Het draadje met spijker bungelt nu in het water. De spijker mag de bodem van de pot niet raken. Na een tijd komt er zoutkristal aan het draadje en de spijker en soms gaat de spijker roesten. Het water en de kristallen op de bodem kleuren dan goudachtig! Het verdampen van het water gaat iets sneller wanneer je een platte, ondiepe glazen schaal gebruikt. De kristallen die op de bodem gevormd zijn, kun je onder een microscoop leggen. De rest van de korrels schraap je los en gebruik je bijvoorbeeld om er gekleurd badzout van te maken! Zie bladzijde 22. Door deze experimenten, mede mogelijk gemaakt door het water, ontdek je steeds meer kanten van het normale, alledaagse zout!

30


31


Tijdelijke tattoo


Ben je een liefhebber van fraaie figuren op je lijf, maar wil je ze niet voor altijd? Maak dan je eigen tijdelijke tattoo die je met water zo weer weg kunt wassen! De spullen die je ervoor nodig hebt, heb je vaak al in huis, dus aan de slag! Wat heb je nodig: - Water - Bodylotion (als je daar allergisch voor bent, kun je ook zonnebloemolie gebruiken) - Maïzena - Druppelaar of pipet - Theelepel - Kleine, glazen mengbakjes - Dunne penseel - Kleurstoffen: cacao, talkpoeder, kurkuma, bietensap (blz. 94), spinaziesap Zet de kleine bakjes klaar. Meng voor elke kleur 1 theelepel bodylotion, 1 theelepel maïzena en een 1⁄2 theelepel kleurstof. Cacao in een bakje als je lichtbruin wilt, talkpoeder in een ander bakje voor wit, kurkuma voor geel of bietensap voor roze. Roer het mengsel goed door. Druppel nu met een pipet langzaam water erbij totdat het een papje is. Doe een test door met het penseel op de rug van je hand wat van het mengsel uit te smeren. Gaat het nog stroef, dan nog een of twee druppels water erbij. Maak het niet te nat, want dan wordt de tekening te vaag. Ook niet te droog, want dan gaat het korrelen. Beschilder nu de binnenkant van je onderarm of die van een vriend(in). Heb je een donkere huid, dan zal de cacao misschien niet goed zichtbaar zijn. Gebruik eventueel babybilletjeszalf met zink erin in plaats van bodylotion en meng de kleurstof hierdoor. De zalf is wat wittig en blijft goed zichtbaar op een donkere huid. Is de tekening op je huid opgedroogd, maak er dan snel een foto van, want deze body-art is zeer tijdelijk! Het blijft niet lang zitten. En met water en zeep is het zo weer schoon.

33


Theezakjes voor in bad


Hoe meer manieren om badwater geurig te maken, hoe beter. Je hebt natuurlijk badzout, badolie en badschuim, maar nu ook badthee! Stel je eigen mengsel samen, maak er een zakje omheen en hang het in een vol bad. Deze thee heeft alleen geen kokend water nodig...

Wat heb je wel nodig? - gaaskompressen van 100 % katoen (zestientjes van 8,5 x 5 cm) - gedroogde of verse bloemen en kruiden - borduurnaald zonder scherpe punt - wit garen - karton - schaar Je kunt het ook nog aanvullen met losse kruidenthee. Of verzamel het hele jaar door bloemblaadjes, droog ze en bewaar die in goed afgesloten blikken. Verse bloemen zien er natuurlijk ook prachtig uit. Ga op zoek en word een echte theesamensteller! Deze mengsels zijn samengesteld uit bloemen die niet giftig of irriterend zijn als ze als theezakjes voor in bad gebruikt worden. Wil je met andere bloemen experimenteren, zoek dan eerst op, bijvoorbeeld via internet, of het veilig is de bloem te gebruiken. Staat er dat die giftig is, of sterk irriterend, dan zul je op zoek moeten gaan naar een ander soort. Losse kruidenthee kun je natuurlijk zonder problemen toevoegen aan je mengsels.

35


Voor de gele mix: gele viooltjes die lekker ruiken (deze bloeien vroeg in de lente en zijn dan volop te koop in tuinwinkels), lavendelbloemen, rozemarijn.

blauw/witte mix: witte geurige roos, korenbloem of anders vergeetme-nietjes, lavendelbloemen, dennennaalden, eucalyptusblad en kegeltjes.

Voor de rode mix: bloemblaadjes van een geurige rode roos, lavendeltakjes en bloemen, kamillebloemetjes en als je ze kunt vinden; hopbellen.

Voor de oranje mix zou je bv. blaadjes van geurige oranje roos, rozemarijnnaaldjes en bloemblaadjes van goudsbloem kunnen gebruiken.

36


Heb je je keuze gemaakt, dan kun je het verpakken in een zakje dat je maakt van een steriel katoenen gaasje. Je kunt de vorm van een normaal theezakje maken of kiezen voor een piramidevorm. Voor de normale vorm vouw je het gaasje helemaal open. Vouw het gaasje dubbel (1). Steek een stukje garen door de naald en naai met kleine steekjes de zij- en onderkant dicht (2). Hecht de draden af, maar trek de draad niet te strak aan, het gaas gaat dan echt stuk. Vul het losjes op met een mix van jouw keuze (3) en vouw het dubbel (4). Vouw de bovenrand van het zakje om, plooi het een beetje en naai het naadje vast (5). Knip uit karton een labeltje, maak er een touwtje van 10 cm aan en naai het aan het zakje. Beplak een 1-kops theedoosje met je eigen tekst. Hier past precies een badzakje in. Nu heb je weer een persoonlijk cadeautje voor jezelf of iemand anders! De steek die je het beste kunt gebruiken werkt als volgt: steek de naald aan de achterkant in je werk, trek hem naar de voorkant en steek hem weer aan de achterkant erin. Trek ook hier niet te hard aan de draad, werk dus losjes. Hecht je draad goed af door een paar keer op dezelfde plek een steek te maken en knip daarna af.

Voor de piramidevorm heb je alles nodig wat je ook bij de normale zakjes nodig hebt plus een paar knopspelden. Leg het gaasje open voor je neer en vouw de punten allemaal naar elkaar toe totdat ze elkaar raken in het midden. Zet dit vast met een speld. Er zijn nu vier naden ontstaan. Drie ervan ga je dichtnaaien. Pak de twee lagen stof van de naad vast, vouw het nog een keer om en naai vast met naald en draad. Het vierde naadje laat je even open om je zakje te vullen met jouw gekozen mix. Naai deze tenslotte ook dicht. Draai een mooi puntje bovenaan het zakje en knoop er het touwtje van het label aan.

37


Stoepkrijtjes


Heb je zin om een saaie straat op te vrolijken? Dat kan prima met stoepkrijt. Wanneer je zelf je eigen krijtjes maakt, kun je andere kleuren uitzoeken dan je in de winkel kunt kopen. Het duurt wel een paar dagen voordat de krijtjes droog zijn, dus houd de weerberichten in de gaten. De tijd die je moet wachten, kun je gebruiken om een ontwerp te maken. Dit heb je nodig om dunne krijtjes te maken: - gipspoeder - water - glazen bakje en een eetlepel - dun karton - natuurlijke kleurstof of (voor fellere kleuren) plakkaatverf - plakband Knip een stukje karton uit van 8 bij 6 cm en rol het op tot een kokertje. Plak dit vast met plakband. De onderkant van het kokertje plak je ook dicht. Het is handig om net zoveel kokertjes op voorraad te maken als jij krijtjes wilt hebben. Zet de hulsjes alvast klaar in een glas. Begin nu aan de vulling. Voor een krijtje heb je 2 eetlepels gipspoeder nodig. Voeg er scheutje voor scheutje 1 eetlepel warm water aan toe. Het papje mag niet te nat worden, want dan duurt het heel lang voordat het krijtje droog is. Het meest ideaal is iets vloeibaar, zoals vla, zodat je straks het gips makkelijk in het kokertje kunt gieten. Meng nu eerst een paar druppels voedingskleurstof of plakkaatverf door het gipspapje. Maar denk ook eens aan oploskoffie of kaneel voor bruine krijtjes, rode bietensap voor roze of kerriepoeder voor gele exemplaren. Je kunt er natuurlijk ook gewoon eentje wit laten. Giet het gekleurde papje in een kokertje. Tik een paar keer met je kokertje op je werkblad zodat de luchtbelletjes uit het gipsmengsel gaan. Zet het weer terug in het glas en laat het een paar dagen drogen. Het water verdampt uit het gips en dat wordt hard. Is het zover, pulk dan het karton eraf en kleuren maar!

39


Inktsetje


Voor deze knutsel kun je je weer uitleven in de keuken. Je ziet dan hoe water langzaam kleur krijgt. Met het eindresultaat schrijf je dan gevoelige brieven die de lezer tot tranen toe beroeren....

Wat heb je nodig voor het recept? - 1 glazen potje met schroefdeksel - bolletje staalwol - witte azijn - pan - 3 theezakjes (zwarte thee, geen kruiden- of groene thee) - mok - een kroontjespen - een klein inktpotje Doe het bolletje staalwol in een schoon glazen potje. Giet hier witte azijn over totdat het potje voor 1/3 vol is. De pan met een laagje water erin gaat op het vuur en het potje met staalwol en azijn zet je in de pan. Dit heet au bain-marie, zie ook bladzijde 90. Laat het op een zacht vuurtje 30 minuten pruttelen, terwijl je de afzuigkap aan hebt, want het ruikt nogal zurig. Na die 30 minuten kan het vuur uit en laat je het water helemaal afkoelen. Pas als het water koud is, haal je het potje uit de pan. In de wachttijd zet je water op voor thee. Als het kookt, giet je het voorzichtig in een grote mok en hang je de drie theezakjes erin. Ook dit laat je staan totdat het afgekoeld is. Haal dan de zakjes eruit. Is alles eindelijk koel, giet dan de sterke thee in het potje met azijn. Het staalwolletje kun je er in laten zitten. Vul het tot een paar centimeter onder de rand. Draai de deksel stevig (!) op de pot en schud het mengsel goed. Om echt goed gekleurde inkt te hebben, kun je het mengsel een nachtje laten staan. Daarna is de inkt klaar voor gebruik!

41


Het leukste is om ouderwets met een ganzenveer te schrijven, maar het is niet echt verstandig om veren van wilde vogels te zoeken in verband met de vogelziektes. In hobbywinkels kun je wel veilige ganzenveren kopen. Je kunt natuurlijk ook met een kroontjespen schrijven! De zelfgemaakte inkt kun je overgieten in een klein inktflesje. Dit kan een oud ecolinepotje of mini-jampotje zijn. Als de inkt net gemaakt is, kleurt het eerst grijs maar na een tijdje verandert de kleur in roestbruin. Nu je toch bezig bent, kun je het net zo goed meteen helemaal echt maken door je brief op ‘oud’ papier te schrijven. Is de tekst klaar, rol hem op en doe er een mooie rode strik omheen. Recept voor het papier: - A-4tje - kop sterke koffie - bak waarin papier plat kan liggen - krant Leg het papier in de bak, giet de koffie erover en laat het een tijdje intrekken. Haal het papier er voorzichtig uit en leg het op de krant te drogen. De randen kun je wat minder netjes recht maken door er wat van af te scheuren. Door het papier wat te kreuken, ziet het er ook al ouder uit. Écht af is het door de brief met zelfgemaakte lak te verzegelen. Recept voor zegellak: - pan met een bodempje water - glazen potje - waxinelichtje - satéprikker - 1 druppel rode plakkaatverf - 1⁄4 theelepel vaseline - ovenhandschoenen - lepel - bakpapier - kaars

42


Let op! Gekookt water en gesmolten waxinelichtje zijn zeer heet! Werk voorzichtig of vraag hulp! Breng water aan de kook. Draai het vuur laag. Haal het lontje uit het waxinelichtje door aan de onderkant aan het metalen gedeelte te trekken. Zet het waxinelichtje in het glazen potje en zet dit weer in de pan met water. Roer met de sateprikker totdat het waxinelichtje gesmolten is. Dan voeg je echt maar 1 druppel rode plakkaatverf erbij en de vaseline. Teveel rode verf blijft afgeven wanneer je het als zegellak gaat gebruiken. Blijf roeren terwijl dit ook gaat smelten. Als de massa helemaal rood is, stop je met roeren. Het vuur mag nu uit en laat de was iets afkoelen totdat het weer wat harder wordt. Doe je ovenhandschoenen aan en haal zeer voorzichtig het warme potje uit het water en zet het op je werkblad op een onderzetter. Wanneer de was weer stevig is, lepel je het eruit en leg je het op een stuk bakpapier. Rol het op tot een rechte slang van minstens twee cm dik. Het bakpapier, met de slang erin, gaat een tijdje in de koelkast. Na een half uur kun je de hardgeworden staaf uit het papier rollen. Vouw je handgeschreven brief zo op dat de beide uiteinden naar het midden gevouwen worden en ze net iets over elkaar heen vallen. Steek de kaars aan en houd met je ene hand de staaf zegellak boven de vlam. De brief in je andere hand houd je zo dat de smeltende druppels zegellak precies op de naad van de brief vallen. Ga daarmee door totdat je een rode vlek hebt zo groot als een 2 euro muntstuk. Je brief is nu verzegeld; het is dichtgeplakt door de zegellak. Wil je nog een persoonlijke afdruk in de lak aanbrengen, dan doe je dat met een zegelring. Wat heb je nodig voor een zegelring: - mooie metalen knoop met een bevestigingslusje achterop - ijzerdraad - plakband Haal het ijzerdraad door het oogje van de knoop en maak er een ring van in jouw maat. Plak het ijzerdraad nog extra vast aan de knoop met plakband. Druk de mooie kant van de knoop in de iets gestolde lak en haal het er weer uit. Laat je post bezorgen door een duif of een uil en beroer het hart van je grote liefde op een originele manier.

43


46 50 54 58 62

BLADERPERS – DROOG VUUR KIEMEN – KRACHTBRON VURIGE HARTEN – IN VUUR EN VLAM STAAN GEURIGE ROOK – BRANDSTOF VOOR DE NEUS LAMPION – VLAMMEND LICHT

44


Vuur VLAMMEND ENTHOUSIAST PITTIG WARMTEBRON EXPLOSIE RECHT OP HET DOEL AF WARM KRACHTSTROOM VURIG


Bladerpers


In de herfst, vlak voordat de bladeren vallen, laten sommige bomen zich van hun vurigste kant zien. Ze hebben mooie kleuren, die jij dan weer kunt verzamelen om er het hele jaar door van te genieten. 0m de bladeren zo goed mogelijk te bewaren, kun je ze het beste drogen. Je kunt dit doen tussen de bladzijden van een dik boek, maar het is leuker om je eigen bladerpers te maken. Hier voor heb je nodig: - 2 plankjes triplex van 15 x 25 cm - 4 lange bouten van 5 cm met bijpassende ringetjes en vleugelmoeren - 1 handboor of accuboormachine - hobbylijm en potlood - stuk ribbelkarton - keukenpapier - bladeren Zet een potloodstipje in iedere hoek van het plankje, op 2 centimeter van de zijkanten. Boor hier je gaatjes. Leg dit plankje op het andere plankje, ga met je potlood door de boorgaatjes heen, zet stipjes en je weet precies waar je moet boren om ook dit plankje aan gaatjes te helpen. Schuif een ringetje om elke schroef en duw de schroeven vanaf de onderkant van een plankje in een boorgat. Het schroefdraad steekt nu ver uit naar de bovenkant. Het ringetje zit er om de randen van

47


het boorgat wat steviger te maken. Knip 4 keer een stuk karton, bijvoorbeeld van een bananendoos uit de supermarkt en zorg dat ze even groot zijn als de plankjes. Teken met potlood ronde inhammen op de hoekpunten en knip ze uit. Het karton kan nu op de plankjes gelegd worden, zonder dat de schroeven in de weg zitten. Maak op deze manier een heel voorraadje karton en keukenpapier zonder hoekjes. Neem even pauze, ga naar buiten en verzamel prachtig bladeren met verschillende vormen en kleuren. De bladerpers kan nu in elkaar gezet worden. Eerst de onderste plank met de schroeven er doorheen, daarop een karton, dan een velletje keukenpapier. Kies een paar bladeren uit, leg ze zo dat ze allemaal vrij op het keukenpapier liggen en dek ze af met een velletje keukenpapier. Leg hier weer karton op en zo stapel je verder net zolang totdat je voorraad op is. Als laatste schuif je het tweede plankje erop en sluit je alles af door de vleugelmoeren op de schroeven aan te draaien. Het enige dat je nog moet doen is wachten totdat de bladeren droog en geplet zijn. Draai de moeren na een week los, haal de bladeren voorzichtig tussen het papier vandaan en vul je pers opnieuw!

Versier je pers

Met je gedroogde bladeren kun je de bovenkant van je pers versieren. Hiervoor heb je hobbylijm nodig. Smeer de bovenkant van je plankje in met een dikke laag lijm. Zoek mooie bladeren uit, smeer lijm op de achterkant en leg ze zo neer dat al het hout bedekt is. Plak alles voorzichtig maar goed vast. Tenslotte bedek je je ontwerp weer met een dikke laag lijm en laat het een paar dagen drogen.

48


Maak je eigen vuurlamp

Hoewel de herfstkleuren al warm zijn, kun je de bladeren helemaal vurig maken door er licht doorheen te laten schijnen. Wat heb je nodig: - 8 stevige rechte stokjes van ongeveer 17 cm, bijvoorbeeld wilgentakjes - 4 stevige rechte stokjes van ongeveer 25 cm voor de pootjes - doorzichtig huishoudfolie - touw - waxinelichtje met glazen potje eromheen - lijm en plakband - gedroogde bladeren Maak een frame door de stokjes met een stevige knoop aan elkaar te maken of gebruik de dwarsbalkknoop. (zie tekening hieronder) Als het stevig genoeg is, wikkel je huishoudfolie om je frame. Je beginpunt zet je vast met plakband. Wikkel en rimpel net zo lang totdat je tevreden bent. Het uiteinde kun je weer onopvallend vastplakken met plakband. Smeer je bladeren in met lijm en plak ze op de folie. Zet een waxinelichtje in een glazen potje. Dit zet je precies in het midden van je lampenkap. Wanneer je het kaarsje aansteekt, schijnt het vlammetje door de bladeren heen en zorgt voor een vurige gloed.

49


Kiemen


In een plantenzaadje zit supergeconcentreerde energie. Je kunt goed zien dat zo’n zaadje een vurig verlangen heeft om een grote plant te worden. Al binnen een paar dagen is het zover, het zaad ontkiemt. Ieder zaadje heeft daar een ingebouwde klok voor. Er is maar weinig nodig om die krachttoer te kunnen laten zien. Het enige dat een zaadje eigenlijk nodig heeft is zonneenergie (licht en warmte) en water. Wil jij dit wel eens met je eigen ogen bekijken, ga dan aan de slag met die kleine krachtpatsers! Je kunt er dan meteen een mooi kunstwerk van maken waarin je meerdere soorten zaadjes laat ontkiemen. Sommige kiemen kun je ook opeten. Wat heb je nodig om een kiemenmandala te maken? - lege plastic waterflesjes van 250 ml - doppen van die waterflesjes - watten of wattenschijfjes

- - - -

plantenspuit platte glazen ronde schaal zakjes zaad pincet, schaar

Bij de keuze van de zaadjes houd je er natuurlijk rekening mee dat de plantjes niet giftig zijn. De meeste groentezaadjes kun je daarom ook gebruiken. Sommige soorten doen er wat langer over om een miniplantje te worden, anderen gaan razendsnel, zoals tuinkers. Tomaten en aardappelzaadjes zijn niet te gebruiken. In een natuurvoedingwinkel kun je zakjes zaad met kiemenmix kopen. Er zijn ook kant en klare bakjes met kiemen te koop die wij kennen als taugĂŠ en alfalfa.

51


Experimenteer eens met radijszaadjes, die smaken lekker scherp of rodekool. Dat zaad kiemt wel wat langzamer dan bijvoorbeeld tuinkers, maar heeft mooie donkere blaadjes. Zwarte, witte en bruine gedroogde bonen zijn ook leuk om te gebruiken (niet om te eten) of gedroogde erwten, kikkererwten en linzen. Ben je helemaal enthousiast geworden, probeer dan eens tarwekorrels of gedroogde mais.

Hoe ga je te werk?

Knip het onderste deel van een leeg waterflesje af zodat je een bakje krijgt. Leg er een bedje van watten in en maak dit goed nat met water. Scheur voorzichtig een zakje zaad open, sommige zaadjes zijn echt piepklein. Strooi wat zaadjes op de watten of leg ze met een pincet in een kunstige vorm. Knip net zoveel bakjes af als je nodig hebt voor je mandala. Ook de doppen van de flesjes, gevuld met een plukje watten, kun je gebruiken als kiembakje. Zelfs in bierdoppen kun je een zaaibedje maken voor kleine zaadjes zoals tuinkers. Zet de zaaibakjes in een glazen schaal op een vensterbank. Wanneer de zon erg fel schijnt en het te warm wordt, kun je de tere kiemen beter in de schaduw zetten. Besproei de zaadjes zeker een paar keer per dag met de plantenspuit. Laat de zaadjes en kleine plantjes niet uitdrogen! Let hier vooral op bij de kleine doppen. Niet alle zaadjes kiemen op dezelfde tijd, de ene is iets trager dan de andere. Maar uiteindelijk zal er in een paar dagen tijd een smakelijk kunstwerk van krachtpatsers te zien zijn.

52


Kiemen kun je ook in een glazen potje maken. Doe wat zaadjes in het potje, vouw een steriel gaasje dubbel en bind dat met een elastiekje om de opening van de pot. Houd het potje onder de kraan en laat er nu voorzichtig een straal water in lopen. Spoel de zaadjes om en giet het water er dan weer uit. Herhaal dit een paar keer per dag. Na een paar dagen zie je dat de zaadjes gaan ontkiemen. Deze kiemen zijn lekker op brood of door een salade. Ze smaken lekker pittig en zitten boordevol vitamine! Eet smakelijk!

53


Vurige harten


Soms sta je zo in vuur en vlam, dat je het de hele wereld wilt laten zien! Maak daarom je eigen suikerharten en hang ze voor het raam. Je hebt veel poedersuiker nodig voor dit recept. Als je teveel energie hebt, kun je de poeder zelf maken. Het makkelijkst gaat het als je suikerkorrels fijnmaalt in een vijzel. Het is een heerlijk klusje steeds een klein portie korrels te vermorzelen en tot een zijdezacht poeder te malen.

Recept voor 4 middelgrote harten - 60 gram poedersuiker, eventueel zelfgemalen - 30 gram houdbare slagroom - 4 gram roomboter - 4 druppels voedselkleurstof - pan, pollepel, fornuis - bakpapier - metalen borstplaatvormpjes, als je die hebt - sateprikker Let op: de suikermassa in de pan kan echt gloeiend heet worden. Werk veilig of vraag hulp!

55


56


Zet de pan, liefst met dikke bodem, op een laag vuur. Doe de poedersuiker, room en boter erin. Roer dit door totdat de suikermassa gaat bubbelen. Wanneer je er met een pollepel doorheen roert en de massa gaat niet meer zo gemakkelijk naar elkaar toe, is het klaar. Draai het vuur uit. Druppel de kleurstof er snel doorheen en roer goed door. Laat het mengsel een paar minuten afkoelen. Leg ondertussen het bakpapier op je werkblad en leg de vormpjes erop. Giet voorzichtig de suikermassa in de vormpjes totdat de laag ongeveer een halve centimeter dik is. Prik met de achterkant van de sateprikker een gat in het hart op het straks op te kunnen hangen. Na een half uurtje kun je de vormpjes voorzichtig weghalen. Laat de harten goed uitharden voordat je ze ophangt. Ook al is het hart hard, het blijft kwetsbaar dus werk voorzichtig. Heb je geen borstplaatvormpjes? Giet dan een bergje op het bakpapier en als de massa niet meer zo heet aanvoelt, boetseer je met je vingers een hartvorm. Ook hier een ophanggaatje in prikken. Maak zoveel harten als je nodig hebt. Ga uit van het basisrecept, maar je kunt natuurlijk ook grotere of kleinere hartjes maken. Om op te hangen rijg je touw door de gaatjes en knoop je het aan een stok, een tak of aan een kleerhanger met dwarsbalk. Wanneer je een tak gebruikt, maak deze dan eerst schoon door de bast eraf te halen. Laat het goed drogen en verf de stok in een hartverwarmende kleur! Hang de harten voor het raam of eet ze op, maar dan krijg je wel weer te veel energie door al die suiker...

57


Geurige rook


Hoor je wel eens minder enthousiaste geluiden wanneer je voor de zoveelste keer een fikkie wilt stoken? Hoe veilig je het ook doet, het blijft een groot nadeel houden; het stinkt nogal. Wees dan slim door de stank te camoufleren met geurige kruiden. Gebruik het op de barbecue, vuurkorf of in de open haard zodat jij je vuur hebt en de anderen een lekker luchtje! Voor een feestelijke gelegenheid kun je zeer chique lavendelbuiltjes maken als geurverdrijver. Hiervoor zul je in de zomer de tuin in moeten om verse bloemen te plukken. Wat heb je nodig? - minimaal 20 lavendelbloemen met lange steel - raffia of (katoenen)draad, 1.50 m - plakband - klein stukje papier Zoek de bloemen uit met zo lang mogelijke steel. Knip ook nog wat reservebloemen af. Haal alle blaadjes van de stelen, maar laat de bloemetjes natuurlijk zitten. Maak een bosje waarbij alle bloemen op gelijke hoogte zitten. Knoop met een stukje raffia of draad de stelen net onder de bloemen aan elkaar (A). Buig een steel zo terug dat de onderkant weer boven de bloemen uit komt (B). Doe dit zo met alle stelen (C).

(A)

59

(B)

(C)


KM KMuitgevers publishers

Dit zijn de eerste pagina’s van dit boek. Het complete boek is te koop bij de boekhandel, via www.bol.com en via onze eigen webshop www.boekenvorm.nl

KMuitgevers | KMpublishers Laakse Tuin 46 7207 NS Zutphen T 0575 575 479 I www.kmuitgevers.nl E info@kmuitgevers.nl

Profile for KMuitgevers | KMpublishers

In je element  

In je element! zit vol ideeën en mogelijkheden om te knutselen en te experimenteren. Meestal met spullen die je in de keuken, de schuur, op...

In je element  

In je element! zit vol ideeën en mogelijkheden om te knutselen en te experimenteren. Meestal met spullen die je in de keuken, de schuur, op...

Advertisement