Page 1

PERMAKULTURA


Co to jest? ●

To system zasad projektowania naśladujących lub wykorzystujących cechy i wzorce obserwowane w naturalnych ekosystemach (David Holmgren, Permaculture: Principles and Pathways Beyond Sustainability, 2002).

Idea permakultury jako zrównoważonego systemu rolnego wyewoluowała w system uwzględniający bardziej ogólne aspekty kultury; ludzi, ich siedliska, sposoby w jakie się organizują.


Zasady etyczne

Troszcz się o Ziemię

Troszcz się o ludzi

Dziel się nadmiarem


Miasta przemian ●

Dążenie do stworzenia silniejszych i szczęśliwszych społeczności ludzkich zgodnie z ideą

zrównoważonego rozwoju: „Na obecnym poziomie

cywilizacyjnym możliwy jest rozwój zrównoważony, to jest taki rozwój, w którym potrzeby obecnego pokolenia mogą być zaspokojone bez umniejszania szans przyszłych pokoleń na ich zaspokojenie.”

(„Our

Common Future”, tzw. Raport Brundtland – od nazwiska przewodniczącej Światowej Komisji ds. Środowiska i Rozwoju, Gro Harlem Brundtland).


Obserwacja natury ●

Permakultura nie skupia się na pojedynczych elementach, ale na powiązaniach stworzonych pomiędzy składnikami poprzez sposób

ich

zakomponowania.

Projektowanie

systemów

permakultury ma na celu redukcję odpadów, pracy ludzkiej i wkładu energii.


energia ●

Złap i zatrzymaj energię. Pomaga stosowanie zasady, że każdą potrzebę (np. wody) powinny zaspokajać trzy różne źródła, a każdy element projektu powinien spełniać co najmniej trzy zadania.


Jedzenie, a nie trawniki!

● ●

Wydajność Wydajność –– projektowanie projektowanie zapewniające zapewniające naprawdę naprawdę użyteczne użyteczne owoce owoce pracy. pracy. Permakultura Permakultura jest wyłącznie wyłącznie systemem projektowania i jako taka może może być być użyta użyta wszędzie, wszędzie, nie tylko w rolnictwie czy budownictwie.


Zasoby odnawialne ●

Złap i zatrzymaj energię. W kompostowniku!

Nie wytwarzaj odpadów.


projektowanie ●

Od wzorców do szczegółów. Łącz elementy, które współpracują ze sobą.


Małe i powolne systemy są bardziej zrównoważone.

Stosuj i doceniaj różnorodność (zmniejsza wrażliwość na zagrożenia i wykorzystuje unikalne właściwości danego miejsca).

Wykorzystuj miejsca graniczne i krawędzie (efekt styku – w ekologii tendencja do wzrostu różnorodności gatunkowej i zagęszczenia organizmów na obszarze ekotonu, czyli styku dwóch lub większej liczby biocenoz - zespołów populacji organizmów roślinnych, zwierzęcych i mikroorganizmów danego środowiska, powiązanych ze sobą różnymi czynnikami i zależnościami).

Obserwuj zmiany.


Konkrety!


„More mulch!” ●

Funkcje ściółki: zatrzymywanie deszczówki, zmniejszanie parowania, dostarczanie składników odżywczych, zwiększanie ilości materii organicznej w glebie, żywienie i tworzenie środowiska dla organizmów żyjących w ziemi, tłumienie rozwoju chwastów i kiełkowanie nasion, równoważenie dziennych wahań temperatury, ochrona przed mrozem i zmniejszanie erozji gleby.

"Ogród bez ściółki wygląda dla mnie jakby był bez ubrania, jak istota która z tej czy innej przyczyny mogłaby jednak coś na siebie włożyć." - Ruth "More Mulch" Stout


„More mulch!” ●

Rodzaje ściółki: słoma, karton, zrębki drewniane, siano, liście, kora, skoszona trawa (z kosiarki), ścięta trawa (kosą, sierpem), trociny, sieczka, wełna ze strzyży, keramzyt, żwirek drewniany, chips z kokosa ("zrębki"), patyki, pocięte gałęzie...

Najlepiej nadają się materiały organiczne, które rozkładając się wzbogacają glebę.


rabatka


rabatka ●

„Podwyższona rabatka” pozwala na stworzenie grubej warstwy materii organicznej, która zasila rosnące w niej rośliny przez długi czas

Ułatwia dostęp do roślin i pozwala wykorzystać efekt krawędziowy

Pozwala stworzyć gildie roślinne (grupy roślin, zwierząt, owadów itd., które ze sobą współpracują)

Pomaga lepiej zagospodarować przestrzeń w ogrodzie


zwierzęta ●

Zwierzęta w permakulturze mogą ze sobą współpracować, spełniając kilka różnych funkcji równocześnie

Jednocześnie mogą zapewniać odpowiednie warunki dla siebie nawzajem

Zarówno dzikie zwierzęta, jak i udomowione mogą być pożyteczne jeśli ich środowisko jest odpowiednio zaprojektowane


kret ●

Spulchnia i napowietrza glebę

Zjada dżdżownice, larwy i poczwarki owadów, pędraki, drutowce, wije, drobne kręgowce (młode nornice i myszy), ślimaki, żaby

Ziemia z kretowiska bardzo dobrze nadaje się do ściółkowania; jest spulchniona, rozdrobniona i pozbawiona większości owadów i larw


jaszczurka

Zjada głównie bezkręgowce: pająki, owady oraz ślimaki, czasem też gąsienice.

Wygrzewa się na słońcu, poluje w niskiej trawie.

Kopie długie nory, najczęściej pod krzewami.


pszczoła ●

Murarka ogrodowa, trzmiel, oraz inne dzikie pszczoły, chociaż produkują miód tylko „na użytek własny”, są ważnymi owadami zapylającymi

Dzikie pszczoły zakładają gniazda w szczelinach muru, pustych otworach (np. w gałęziach, trzcinach), w ziemi; często są łagodniejsze niż pszczoły miodne

Wiele roślin uważanych za chwasty jest cennym źródłem pokarmu także dla pszczoły miodnej

Masowe wymieranie pszczół obserwowane w ostatnich latach wiązane jest ze stosowaniem pestycydów w okresie kwitnienia roślin


ropucha ●

Zwierzę – bohater: zjada ślimaki nagie!

Jest bardzo żarłoczna i zjada wszystkie zwierzęta, jakie znajdą się na jej drodze. Poluje na duże dżdżownice, nagie ślimaki, owady, pająki. Masowo zjada szkodniki.

Ropucha szara jest silnie przywiązana do miejsca, szczególnie stare osobniki.

Mieszka

w

norach

kretów

i

gryzoni

(albo

wykopanych

samodzielnie), szparach między korzeniami drzew lub w gęstych krzewach.


ptaki ●

Wróble były zwalczane w Chinach w ramach tzw. walki z czterema plagami w 1958 roku. W wyniku tej akcji, podczas której wszystkie napotkane ptaki nieustannie płoszono, tak że po kilkudziesięciominutowym przebywaniu w powietrzu spadały na ziemię martwe z wycieńczenia (wróbel w normalnych warunkach nie lata nigdy dłużej niż kilka minut), w ciągu kilku dni wytępiono prawie wszystkie wróble w Chinach. Skutki tych działań Chiny odczuły rok później z powodu plagi szarańczy. Jej larwy, pozbawione naturalnego wroga, rozpleniły się i wyjadły plony. W kraju zapanowała trzyletnia klęska głodu (1959–61), w wyniku której – jak się szacuje – zmarło 30 mln ludzi, głównie na chińskiej wsi.


kury ●

Kama „Rebel Gardener” Pawelska: „Oczywiście znoszą jajka, które są przez nas zjadane, ale równie ważną rzeczą jest nawóz, który wraz ze ściółką z kurnika trafia do ogrodu. Poza tym w świetny sposób zagospodarowują resztki ze stołu, przez co ilość organicznych odpadów kuchennych spadła nam praktycznie do zera (tę funkcję wspomaga nam też inny element - kompostownik). Kury są też pomocne przy kontrolowaniu ilości owadów w ogrodzie i pomagają spulchnić ziemię.”


konie ●

W systemie „Paddock Paradise” w Rancho Stokrotka, wybieg dla koni otacza łąkę i ogród znajdujące się wewnątrz.

W odróżnieniu od tradycyjnego utrzymania (boksy/padoki/pastwiska) Paddock Paradise zachęca konie do ciągłego ruchu poprzez stworzenie systemu ścieżek i strategiczne rozmieszczenie elementów takich jak paśniki, systemy powolnego żywienia, poidła, drzewa itp.

Połączenie Paddock Paradise i ogrodu pozwala lepiej wykorzystać przestrzeń, a taki system utrzymania koni dostarcza im stymulacji psychofizycznej bardziej podobnej do warunków naturalnych.


Życie na krawędzi...


W pojemniku ●

Nie mając ogrodu ani nawet balkonu też można hodować rośliny jadalne!

Na przykład: zioła, przyprawy, pomidory, paprykę, fisalis, sałatę, rukiew wodną…

W większych doniczkach można stworzyć małe gildie roślinne

W domu można także instalować systemy hydroponiczne (uprawa roślin zintegrowana z akwarium)


Eksperymentuj i obserwuj zmiany

Zawsze i wszędzie!


Anna juchnowicz ●

Prezentacja przygotowana na spotkanie dla początkujących permakulturystów pt. „Fajf o Permakulturze”,

w Galerii Macondo we Wrocławiu, 12 maja 2018 o godzinie 17:00

Autorzy ilustracji: Anna Juchnowicz (s. 1, 4, 6-10, 15-18, 21, 22, 29, 31-33, 37, 38, 53-58, 60, 61, 65); Kama „Rebel Gardener” Pawelska (s. 23, 40-44); Rancho Stokrotka (s. 47-51); Wikimedia Commons – domena publiczna (s. 27); Wikimedia Commons – Lilly M (s. 35); Wikimedia Commons – Alôsnys (s. 3); Wikimedia Commons – Ewig Lernender (s.25).


źródła ●

Permakultura [online]. Wikipedia : wolna encyklopedia, 2018-01-21 16:47Z [dostęp: 2018-05-10 09:28Z]. Dostępny w Internecie: //pl.wikipedia.org/w/index.php? title=Permakultura&oldid=52012226

Transition Towns [online]. Wikipedia : wolna encyklopedia, 2018-05-05 18:06Z [dostęp: 2018-0510 09:26Z]. Dostępny w Internecie: //pl.wikipedia.org/w/index.php? title=Transition_Towns&oldid=53385652

Essence of Permaculture – free download [online]. Oliver Holmgren, 2002-11-01 [dostęp: 201805-10]. Dostępny w Internecie: https://holmgren.com.au/essence-of-permaculture-free/

Paddock Paradise [online]. Jakub Gołąb, 2010-01-21. Dostępny w Internecie: http://konie.rancho-stokrotka.pl/2010/01/21/paddock-paradise/


Permakultura dla początkujących  

Prezentacja przygotowana na spotkanie dla początkujących permakulturystów pt. „Fajf o Permakulturze”, w Galerii Macondo we Wrocławiu, 12 maj...

Permakultura dla początkujących  

Prezentacja przygotowana na spotkanie dla początkujących permakulturystów pt. „Fajf o Permakulturze”, w Galerii Macondo we Wrocławiu, 12 maj...

Advertisement