Issuu on Google+

SAYFA 2 YIL 2 SAYI 105

www.haber56gazetesi.com

16 Ağustos 2011

Dr. Selcen ESENYEL Çocuk Psikiyatri Uzmanı

Uyku Bozuklukları Çocuk ve ergenlerde çok farklı uyku sorunlarına rastlanılabilir. Bunlar; -Uyku saati geldiğinde saatlerce ağlama ve uyumak istememe, -Gece uyanıp ağlama, -Anne-babanın yanında uyumak isteme, -Gece geç saatlere kadar oturma, sabah da kalkması gereken zaman kalkamama, -Uyku sırasında kalkıp gezinme(uyurgezerlik), -Uykuda konuşma, -Kabus görme,

Kim Haklı?

-Korku içinde uyanıp, ağlama, bağırma(gece terörü).

Kadılık yaptığı sırada Hoca'ya bir adam gelip başından geçen bir olayı anlatmış. Giderken sormuş:

Uyku düzeni her çocukta farklıdır. Bebekler 4 aylık olduklarında, gece gündüz düzenine geçseler de, kesintisiz uykuya geçiş birçok çocukta daha geç olmaktadır.

-Haklı değil miyim Hocam?

Bebek, çocuk ve ergenlerde uyku sorunlarıyla sık karşılaşırız. Uyku

-Haklısın, demiş Hoca.

Uyku terbiye edilebilen bir işlevdir. Düzenli uyku ve uyanma

problemleri sadece çocuğu değil aileyi de yıpratan yoran sorunlardır.

Biraz sonra başka biri gelmiş, aynı olayı kendince anlatmış. O da sormuş:

zamanlarının olması, çocuğun uyku düzeninin gelişmesi için gereklidir. Çocuğun uyku saatleri net olarak söylenip davranılmalı ki

-Haklı değil miyim? demiş.

uyku düzeni bozulmasın. Gece sık sık uyanma bazı çocuklarda ortakulak iltihabı, gaz sancısı

Ona da:

gibi bedensel nedenlere bağlıdır. Ayrıca uyuma koşulları ve şekli de

-Haklısın, demiş Hoca.

çocuğun sık sık uyanmasına neden olur. Örneğin onunla birlikte

İçerdeki odadan konuşmaları dinleyen karısı, adam gittikten sonra:

uyuyup sonra çocuğu kendi yatağına bırakma, ayakta sallama,

-Efendi, demiş, her biri kendine göre anlattı. Sen ikisini de dinledin, ikisine de “haklısın” dedin. Biri haklıysa öteki haksız olmaz mı?

televizyonun karşısında uyutma gibi uygulamalar çocuğun geceleri uyanmasına neden olabilir. Çocuklar televizyon izlemek ya da oyun oynamak gibi keyif aldığı bir etkinliği bırakıp uyumak istemez. Uyku saatine yakın hareketli

Hoca, azıcık düşündükten sonra:

oyunlar oynamaları, uyumaya direnmelerine ve uykularının

-Sen de haklısın Hatun! demiş.

kaçmasına neden olabilir. Bilgisayar oyunları oynamak, heyecanlı bir film izlemek gibi etkinliklerinde uyku kaçırıcı etkileri vardır. Karanlık korkusu başta olmak üzere, korkular çocuklarda sık görülür.

SAĞLIKLI YAŞAM

Bazı çocuklar korkuları nedeniyle yalnız başına yatmak istemez. Kendi odasında yatan bir çocuk sırf korktuğu için gece kalkıp annebabasının yatağına gider. Bazı çocuklar sık sık kabus görür, günlük yaşamdaki endişeler yada izledikleri filmler ve oynadıkları bilgisayar oyunları kabus görmeyi artırabilir. Uykudan kısa süre önce yemek yeme alışkanlığı da çocuğun kabus görmesine neden olabilir.

İftarda İçtiğiniz Sigara Öldürebilir!

Uyurgezerlik, uykuda konuşma ve gece terörü diye adlandırdığımız uyku bozuklukları çocuklarda görülebilir. Yorgunluk ,uykusuzluk,

On altı saatte sigaradan arınan vücudu yeniden sigara dumanıyla doldurmanın öldürücü etkisi var!

gerginlik gibi sıkıntılarda daha sıklaşır. Bu tür sorunlarda ailesel bir yatkınlık söz konusu olabilir.

Prof. Dr. Bingür Sönmez, Ramazan ayının bu yıl uzun ve sıcak günlerde denk gelmesi nedeniyle sigaranın yaratacağı akut nikotin ve karbonmonoksit zehirlenmesi konusunda bilgi verdi.

Gece geç saatlere kadar oturma ve sabah kalkamama, ergenlerde en fazla gördüğümüz uyku bozukluğudur. Birçok genç, gecenin büyük kısmını bilgisayar veya televizyonun başında geçirdiğinden, bir süre sonra normal saatlerde uyuyamaz ve sabah da kalkması gereken durumlarda kalkamazlar ve bu durum onların okul başarısını da olumsuz etkiler; okulda uyuklama, dikkatini

ÖLDÜRÜCÜ ETKİYE DİKKAT

toplayamama gibi şikayetleri olabilir.

İftarda 3-4 sigarayı art arda içerek, 15-16 saat sigaradan arınmış olan vücudu, bir anda sigara dumanı ile dolduran tiryakileri bekleyen çok büyük bir tehlike var: Sigaranın içinde bulunan karbormonoksit gazı. Sigara; uzun dönemde kanser, kronik akciğer ve damar hastalığı yapıcı etkisinin yanında, içinde bulunan karbonmonoksit gazı nedeniyle ani ritim bozukluğuna da neden olmaktadır. Sigara aynı zamanda akut nikotin zehirlenmesi sonucu koroner damar spazmına neden olmakta ve bu durum, ölümle sonuçlanabilmektedir. Ayrıca kanın pıhtılaşmasını sağlayan “fibrinojen” sigara içicilerinde arttığı gibi, kanda bulunan trombositlerin çökme hızının artması da ani pıhtı oluşmasını hızlandırarak kalp krizini davet etmektedir. Bu nedenler göz önüne alındığında, Ramazan ayında uzun süren açlığın sonunda iftarda bir bardak suyun ardından içilen 3-4 adet sigaranın “ölüm sigarası” olabileceği unutulmamalıdır.

Depresyon(çökkünlük), sınav kaygısı gibi bazı psikolojik sorunlar da, çocukların uyku düzenini bozabilir. Depresyonu olan çocuklarda gece uykuya dalmakta zorlanma, geceleri uyanma yada erken uyanma gibi bozukluklar olabilir. Bazen de depresyona bağlı olarak tüm gün yataktan çıkmayarak zamanının çoğunu yatakta geçirebilirler. Sınav kaygısı olan çocuklar her sınav öncesi gün uyuyamayıp yataklarının içinde saatlerce sağa sola dönebilirler. Çocuk ve ergenlerdeki uyku sorunları için neler yapılabilir? Çocuğun uyku saatlerinin düzenli olmasına çaba göstermeli, aynı yerde ve yalnız başına uyumasını sağlamalıyız. Uyku saatine yakın hareketli oyunlar, bilgisayar veya televizyon başında olmak yerine kitap okuma, banyo yapma gibi rahatlatıcı aktivitelere öncelik vermeliyiz. 5 yaşına kadar gündüz uykusu çocuklar için gereklidir. Annesiyle yatan ya da yatakta sallanarak uyutulan çocuklar uyandıklarında

SİGARAYLA İFTAR AÇMA ALIŞKANLIĞINI BIRAKIN

yine annelerini görmek isterler. Bu nedenle bebeklik döneminden itibaren çocuğu yalnız başına ve kendi yatağında uyumaya

Sigara tiryakileri iftara sigara içerek başlamak ya da az bir miktar yemeğin hemen ardından ardı ardına sigara içmek yerine, Ramazan ayını fırsat bilerek sigarayı kesin olarak bırakmalıdır. Sigara içme alışkanlıklarından vazgeçemiyorlarsa, iftar sonrası bir tek sigaradan fazlasının intihar olduğu unutulmamalıdır.

alıştırmak aileler için de önemlidir. Karanlık korkusu olan çocuklar için evde yapılabilecek bize manevralar korkularını yenmelerine yardımcı olabilir; mesela gece lambası yakma, kapısını aralık bırakma gibi yöntemler işe yarayabilir. Gece korkup anne-babanın yatağına gelen çocuk yatıştırıldıktan sonra kendi yatağına götürmek doğru olandır. Gece

SAHURDA DA TEHLİKELİ Sahurda ertesi günün sigara ihtiyacını depolamak birden fazla içilen sigara da, iftardaki gibi tehlike arz etmektedir. Sahur sonrası sigara içerek dolu mide ile uykuya dalmak, kalp krizine davetiye çıkarır. Bunun için sahurda yemek yedikten 45 dk – 1 saat sonra uyumalıdır.

kalkıp çocukla oyun oynama, birlikte televizyon izleme uykusunu bozacağından sorunu artırabilir. Anne-baba boşanması, bir yakının ölümü, aile içi şiddet gibi sıkıntılar da çocuklarda uyku sorunlarına neden olabilir. Bu problemlerin çözümü için yardım alınmaya çalışılmalıdır. Uyurgezerlik, uykuda konuşma, gece terörü gibi uyku sorunları, anne babaları çok endişelendirir. Bu sorunun doğru tanınması için uzmana başvurulması önerilir. Çocuğunuzun sorununun bu uyku

RAMAZAN'DA SİGARAYI BIRAKIN

bozukluklarından biri olduğunu anladığımız zaman yapılabilecekler vardır. Öncelikle bu sorunlar çocukluk dönemine özgüdür ve yaşla

Kalp sağlığınız için Ramazan'ı fırsat bilerek sigarayı bırakabilirsiniz. Sigara, koroner kalp hastalıklarını hızlandırıcı faktörlerin en önemlilerindendir. Ayrıca direkt olarak akciğeri etkilediği için kalp ameliyatı olan hastalarda da ameliyat sonrası ciddi sorunlara neden olmaktadır. Önemli olan sigaraya hiç başlamamanızdır. Ancak sigarayı bırakmak için hiçbir zaman geç kalmış sayılmazsınız. Sigara içiminin kadınlarda bıraktığı olumsuz etki, erkeklere göre çok daha fazladır. O nedenle eğer içiyorlarsa özellikle kadınlar Ramazan'da sigarayı bırakmalıdır. Sigaranın kadınlar üzerindeki en önemli etkisi, östrojeni parçalaması ve erken menopoza neden olmasıdır. Sigara içen kadın hastaların kalp ameliyatlarından sonra iyileşme süreçleri daha uzundur. Tiryakiler Ramazan'ı sigarayı bırakmak için vesile yapmalı, bunu başaramıyorlarsa iftar sonrası bir sigaradan fazla içmemelidir.

birlikte geçer. Böyle durumlarda çocuğu uyandırmadan tekrar yatağına götürmek doğru tutumdur. Uyurgezerlik durumunda çocuğun kendine zarar vermesini engelleyecek önlemler alınmalıdır.Nadiren inatçı sorunlarda kısa süreli ilaç tedavisi kullanılabilir.

NE DEMİŞLER? Size ne yapacağınızı söyleyebilirler ama ne düşüneceğinizi asla. Anonim İnsan babasına borçlu olduğu saygıyı ancak baba olduğu zaman duyar. Goethe


sayfa2