Issuu on Google+

SAYFA

2 SALI

YIL

2

SAYI

101

www.haber56gazetesi.com

19 TEMMUZ 2011

Dr. Selcen ESENYEL ÇOCUKLARDA ÝDRAR KAÇIRMA ''ENUREZÝS''

tren kasabanýn eteklerindeki çiftliklerinden geçerken bir iþaret koymalarýný söylemiþ. Ailesi kendisini affetmiþse; raylara yakýn bir elma aðacýna beyaz bir kurdele baðlayacaklarmýþ. Eðer kendisinin geri dönmesini istemiyorlarsa; hiç bir þey yapmayacaklar, o da trende kalýp batýya gidecek, belki de bir serseri olacakmýþ. Tren, kasabasýna yaklaþýrken heyecaný o kadar artmýþ ki, pencereden dýþarý bakmaya cesaret edemiyormuþ. Kompartýman arkadaþý kendisiyle yer deðiþtirip onun yerine elma aðacýna bakacaðýný söylemiþ. Bir dakika sonra elini genç mahkûmun koluna koymuþ, -“Þuraya bak” demiþ. Göz pýnarlarýnda biriken yaþlarla gözleri parlýyormuþ. -“Her þey yolunda, bütün aðaç bembeyaz kurdelelerle bezenmiþ.” O anda bir ömrü zehirleyen tüm acýlar, adeta, birden daðýlmýþ, kaybolmuþ. “Affetmezseniz sevemezsiniz. Sevgisiz hayat da anlamsýzdýr…”

Affetmezseniz Sevemezsiniz…

Güven

Bir gün trenle seyahat eden birisi tesadüfen son derece huzursuz olan genç bir adamýn yanýna oturmuþ. Bir süre sonra; genç adam, uzak bir hapishaneden henüz çýkmýþ bir mahkum olduðunu açýklamýþ. Mahkûmiyeti ailesine o kadar utanç vermiþ ki; ne ziyaretine gelmiþler, ne de bir mektup yollamýþlar. Ama fakir olduklarý için seyahat edemediklerini, cahil olduklarý için mektup yazamadýklarýný umuyor; her þeye raðmen kendisini affetmiþ olmalarýný hayal ediyormuþ. Ailesinin iþini kolaylaþtýrmak için, kendilerine mektup yazýp

Zamanýn birinde bir adam ve dünyada tek sahip olduðu varlýk olan çok ama çok güzel bir atý varmýþ. Adam bir gün atýyla beraber bir yolculuða çýkmýþ, yolculuk sýrasýnda bir yerde dinlenirken yanýna bir adam gelmiþ ve ondan biraz ekmek ve su istemiþ. Adam da bohçasýnda ne var ne yoksa beraber yiyebileceklerini söylemiþ. Oturmuþlar beraberce yemeklerini yemiþler ayný kaptan su içmiþler ve aralarýnda güzel bir muhabbet etmiþler. Yemek ve muhabbetten sonra dinlenmek için biraz uzanmýþlar. Aradan zaman geçmiþ, atýn sahibi olan adam uyanmýþ bir de ne görsün, ne yemeði kalmýþ, ne suyu, ne de o çok sevdiði dünyalar güzeli atý var, hepsini almýþ gitmiþ o çok güvendiði adam. Adam hiçbir þey söylemeden biraz bakmýþ boþluða ve þöyle demiþ: - Ne ekmeðimi böldüðüme yanarým, ne suyumu böldüðüme, ne o çok sevdiðim atýmý götürdüðüne. Hani o içimdekini götürdün ya…

SAÐLIKLI YAÞAM Ýyi piþmemiþ et ve sokak sütlerine dikkat! E.coli bakterisinin bugüne kadar tanýmlanmamýþ bir türü olan Enterohemorajik Escherichia Coli (EHEC) Almanya baþta olmak üzere birçok ülkede ölümlere neden olurken, ülkemizde yaygýn olarak tüketilen sokak sütleri ve iyi piþmemiþ etlerin de risk taþýdýðý belirtiliyor. Uzmanlar, kanamalý aðýr baðýrsak enfeksiyonuna neden olan E.coli bakterisine karþý ýsýl iþlemden geçmemiþ süt ve süt ürünleri ile iyi piþmemiþ etlerin tüketimine karþý halký uyarýyor. Erciyes Üniversitesi Saðlýk Bilimleri Fakültesi Beslenme ve Diyetetik Bölüm Baþkaný Prof. Dr. Neriman Ýnanç, son günlerde salgýnýna rastlanan E.Coli'nin sadece iyi yýkanmamýþ sebze ve meyvelerle bulaþýlabileceði belirtilerek bu konuda eksik bilgi verildiðine dikkat çekerek, “Et ve süt ürünleri de E.coli için riskli besinlerdir. Özellikle açýkta satýlan ve denetimi olmayan çið sütlerin ýsýl iþlemden geçmediði sürece E.Koli için de potansiyel enfeksiyon riski taþýdýðýný unutmamak gerekir” dedi.

Koliform bakterilerde artýþ Avrupa ülkelerinde baþlayan salgýnýn E.coli bakterisinin henüz tanýmlanmayan bir türü olduðunu belirten Ýnanç, sokakta, saðlýksýz koþullarda satýlan sütlerde ciddi hastalýklara yol açan neden olan koliform bakterilerinin (E. coli, klebsiella, Enterobacter, Citrobacter, proteus, Serratia) kabul edilemeyecek oranda bulunduðunun yapýlan bilimsel çalýþmalarla da tespit edildiðini söyledi. Hacettepe Üniversitesi'nde yapýlan, açýkta satýlan sütleri beslenme deðeri ve mikrobiyolojik olarak deðerlendiren araþtýrma sonuçlarýnda Dünya Saðlýk Örgütü'nün (DSÖ) belirlediði deðerlere göre kabul edilemeyecek miktarda E.coli bakterisine rastlandýðýný kaydetti. Ayný araþtýrmanýn 2001 ve 2010 yýllarýnda yapýldýðýný anlatan Prof. Dr. Ýnanç, DSÖ verilerine göre kabul edilebilir deðeri 1 olan E.coli mikrobunun, 2001 yýlýnda yapýlan araþtýrmada yüzde 72,6 oranýnda çýktýðýný, son araþtýrma ise bu oranýn yüzde 95 Akýllý kiþilerin en büyük talihsizliði, olarak kaydedildiðini ifade etti. Prof. Dr. Ýnanç, koliform bakterilerin çið sütlerin yapýsýnda salaklarýn abuk subukluklarýyla baþa bulunmasý o sütün baðýrsak orijinli bir kaynakla temas ettiðini de gösterdiðini söyledi. Ýnanç bir çýkmak zorunda olmalarýdýr. diðer riskin de etlerde olduðunu kaydederek, etlerin çok iyi piþirilmesi gerektiðini vurguladý.

NE DEMÝÞLER?

[A. Capus] "Gitmeden önce düþün; çünkü döndüðünde bulduðunla, giderken býraktýðýn asla ayný olmayacak". [Aragon] Bir kadýn söyleyeceði çok þey olduðu halde susuyorsa, erkek artýk tüm þansýný kaybetmiþtir. [P.Neruda]

Yaz aylarýna dikkat Ýnanç yaz aylarýnýn gelmesiyle birlikte koliform bakterilere baðlý ishal vakalarýnda artýþ olduðunu belirterek, yiyecek ve içeceklerin tüketiminde dikkatli olunmasý uyarýsýnda bulundu. Ýshalli hastalýklarýn taný ve tedavisi konusunda çok þey bilinmesine karþýn her yýl yaklaþýk üç milyon çocuðun ishalli hastalýklar nedeniyle öldüðünü belirten Ýnanç, ölümlerin yaklaþýk yüzde 50'sinin ishalde olan su kaybýna baðlý olarak meydana geldiðini kaydetti. Ýshal tedavisinin temel ilkesinin, hastalýk nedeniyle yitirilen su ve bedenin su dengesini saðlayan elektrolitlerden potasyum ve tuzun yerine konmasý olduðunu kaydeden Ýnanç, potasyumun en iyi kaynaklarýndan birisinin de meyve sularý olduðunu, Dünya Saðlýk Örgütü'nün de tedavide uygulanacak beslenme protokolünde sývý dengesinin korunmasý için meyve sularýnýn tüketimini önerdiðini söyledi.

Enurezis, tekrarlayýcý nitelik taþýyan istem dýþý idrar kaçýrma olarak tanýmlanmaktadýr. Bir baþka deyiþle 4-5 yaþýndan sonra týbbi bir neden olmaksýzýn alt ýslatmasýna enurezis denmektedir. Günümüzde sýk karþýlaþýlan bir sorun olan enurezis, hem ebeveynleri hem de çocuklarý olumsuz etkileyen bir bozukluktur. Genellikle çocuklar mesane kontrolünü 4,5 yaþýna kadar tamamlamýþ olurlar. Gündüz kontrol 3 yaþlarýnda kazanýlýrken, gece kontrolü 4,5 yaþýna kadar kazanýlýr. Bir çocuða enurezis denmesi için çocuðun en az 5 yaþýný doldurmuþ olmasý ve en az 3 ay süreyle haftada iki kez veya daha fazla olmak üzere idrar kaçýrma davranýþýnýn olmasý gerekmektedir. Ýdrar kaçýrma vakalarýn bir kýsmý mesane kontrolünü hiçbir zaman saðlayamamýþtýr bazýlarýnda ise çocuk mesane kontrolünü kazandýktan en az 6 ay sonra tekrar kaybetmiþtir. Enurezis genellikle 4 kýsýmda incelenir; 1) Yalnýzca gece ýslatanlar 2) Yalnýzca gündüz ýslatanlar 3) Hem gece hem gündüz ýslatanlar 4) Ara ara alt ýslatanlar:

NEDENLERÝ Alt ýslatmanýn nedenleri 3 grupta incelenebilir: Fiziksel Nedenler -Derin uyku ya da derin uyku yaratacak aþýrý yorgunluk -Ýdrar yollarý ve böbreklerle ilgili sorunlar -Zihinsel geliþim yetersizliði -Çok fazla üþüme Ancak yukarýdaki nedenlere baðlý alt ýslatmalarda enurezis teþhisi konulamaz. Genetik Nedenler Enurezisli çocuklarýnýn %75'inin akrabalarýnda da ayný sorunun yaþandýðý saptanmýþtýr. Psikolojik Nedenler En sýk nedenler: -Erken yaþta verilmeye çalýþýlan zorlayýcý tuvalet eðitiminin enurezise yol açabileceði bildirilmektedir. Öte yandan çok pasif ve yetersiz kalan tuvalet eðitimi de enurezise neden olabilmektedir. -Yeni bir kardeþin dünyaya gelmesi, anaokuluna baþlama, okul deðiþtirme, sevilen birinin kaybý gibi kriz yaþantýlarýn da enurezise neden olabilmektedir. -Aile içerisinde veya çocuðun çevresinde yaþanan psikolojik veya fiziksel þiddetin varlýðý. -Anne babanýn aþýrý mükemmeliyetçi bir tutum içerisinde olmasý sonucu çocuðun fazla eleþtirilmesi. -Anne babanýn aþýrý koruyucu bir tutum geliþtirmesi sonucu çocuðun bebeksi kalma eðilimi. -Ebeveynlerden birinin kaybý. -Evde veya dýþarýda çocuðun cinsel istismara uðramasý. Temel önlem için çocuðun tuvalet eðitimini alabilecek fiziksel ve ruhsal olgunluða ulaþma olanaðý mutlaka tanýnmalýdýr. Günümüzde çocuklarýn tuvalet eðitimini daha geç kazandýklarý unutulmamalý, 2 yaþýndan önce tuvalet eðitimi verilmemelidir. Ancak çocuk 5 yaþýný doldurduðu halde altýný ýslatmalarý hala devam ediyorsa, -Fiziksel bir nedenden kaynaklanýp kaynaklanmadýðýný anlamak için öncelikle bir çocuk doktoruna baþvurmak gerekir. Eðer fiziksel bir neden saptanýrsa tedavisi ara verilmeden devam edilmesi gerekmektedir. -Eðer fiziksel bir nedenden kaynaklanmýyorsa psikolojik nedenlere baðlý olabileceði unutulmamalý, çocuk psikiyatri uzmanýna baþvurulmalýdýr. -Çocuðun konuyla ilgili ihtiyaç duyduðu mahremiyet saðlanmalý, kardeþlerinin veya baþkalarýnýn yanýnda konuþularak çocuk utandýrýlmamalýdýr. -Alt ýslatma sorunu zamanla kendiliðinden geçebilen bir sorun olarak görülse de, sürecin tedaviyle kýsaltýlmasý çocuðun daha az örselenmesi açýsýndan çok önemlidir. Sabahlarý yataðýndan altýný ýslatmýþ olarak kalkan bir çocuk bundan çok rahatsýz olurlar. Bu yüzden 5 yaþýný doldurmuþ ve altýný ýslatan her çocuk tedavi ettirilmelidir. -Gece veya gündüz altýna kaçýran çocuðun 5 yaþýný geçmiþ ise kesinlikle artýk altý baðlý kalmamalýdýr. -çocuðu bu durum için kýzmak veya suçlamak iþe yaramayacaktýr. Ýdrar kaçýrmanýn çocuðun bir sorununun yansýmasý olabileceði unutulmamalýdýr. Çocuða idrar kaçýrmanýn geçici bir durum olduðu anlatýlarak, problemin çözümüne katýlmasý ve destek vermesi için yüreklendirilmelidir. Çocuk kreþe veya okula gidiyor ve gündüz de altýna kaçýrmalarý var ise bu durum mutlaka öðretmeni ve okulun psikolojik danýþmaný ile görüþülmeli ve çözüm içim iþbirliði yapýlmalýdýr. Herkese iyi günler diliyorum, sorularýnýzý kanal56@hotmail.com adresine yazarsanýz, cevaplamak isterim.


sayfa2