Page 1

OLVA

a place to be


OLVA: a place to be Danny Van De Velde Directeur

2

Wat zouden jongeren vandaag antwoorden op de vraag wat voor hen een ‘place to be’ is? Rock Werchter, dancing Boccaccio, het Cactusfestival? De sportclub, het jaarlijkse kamp met de jeugdbeweging, de fuif na het laatste examen zullen ook wel hoog in de ranking staan. Zouden er jongeren zijn die in alle eerlijkheid kunnen antwoorden: voor mij is de school de place to be? De meeste jongeren verkiezen het samenzijn met leeftijdsgenoten buiten schoolverband boven het schoolleven. Maar hoe komt het dan dat na een vakantieperiode jongeren echt wel blij zijn hun schoolkameraden terug te zien? Is de school dan toch een beetje een place to be? Het zal een andere ‘to be’-beleving zijn op school dan de kickervaring op massaevents. Als er één milieu is dat de mogelijkheid heeft om de jongere tot ‘werkelijk zijn’ uit te nodigen dan is het de school. Heeft de school dan meer troeven in handen dan het thuismilieu, de peergroup, de vrijetijdssector of de werkomgeving? Als kinderen de veilige cocon van het gezin verlaten, is de school de eerste publieke ruimte die ze betreden. Het is de plaats waar ze tonen wie ze zijn door de interesses die ze ontwikkelen, de keuzes die ze maken, de meningen die ze vormen, de gevoelens die ze vertolken, de verwachtingen die ze koesteren. Wie ze willen zijn, hoe ze hun ‘to be’ willen invullen, verkennen jongeren tastenderwijs door zich met anderen te vergelijken en door zich door anderen al of niet te laten beïnvloeden. In de publieke ruimte die de school is, ontdekken jongeren zichzelf door de reacties die ze van anderen krijgen op hun gedrag, hun overtuigingen, hun voorkeuren.


Geef jezelf kleur Een school als OLVA wil jongeren de kans geven om hun ‘eigenheid’ te ontwikkelen. We willen als school geen uniforme massamensen produceren, maar de ademruimte scheppen die elke jongere in staat stelt om uit te groeien tot een zelfbewuste en unieke persoon. Aan de leerlingen zou ik willen zeggen: er zijn zovele kansen die je krijgt om jezelf kleur te geven. Je gedrag, je kledij, de meningen die je verkondigt, de interesses die je toont, de vrienden waarmee je omgaat. In de leervakken kun je tonen waar je goed in bent. Voor vakken die je minder liggen kun je je doorzettingsvermogen demonstreren. In de vele nevenactiviteiten op school kun je jezelf in de verf zetten: je sportieve talenten en je fairplay, je organisatietalenten en je creativiteit, je houding tegenover maatschappelijke problemen en je durf om voor je mening uit te komen. Dus: kom uit je schelp en geef jezelf kleur. Ik hoop dat je op school een vriend(in) ontmoet die voor jou een ‘compagnon de route’ wordt, iemand met wie je interesses en ervaringen deelt. Samen kun je ontdekken waar je wil voor gaan, waar je wil voor staan. Maar je ontmoet ook heel wat medeleerlingen die anders zijn: er andere ideeën op na houden, zich op een andere manier kleden, anders praten, andere hobby’s en interesses hebben, andere gezinservaringen hebben ... Je moet met dit anders-zijn leren omgaan. Respect, openheid voor het anders-zijn,

vertrouwen en eerlijkheid moeten het cement vormen van deze eerste ruime leefgemeenschap waar je als jongere in terechtkomt. Dat je anderen niet op basis van vooroordelen en etiketteringen mag benaderen, is een van de pedagogische opdrachten van onze school Vele tinten OLVA Zoals een boreling in het gezin verwelkomd wordt in de dynamiek van het leven, zo wordt de jongere in de school opgenomen in de dynamiek van het samen-leven. Met een boutade zeg ik soms dat we dit jaar geen 157 nieuwe leerlingen hebben ingeschreven, maar 157 keer één leerling hebben ingeschreven. Elke nieuwe leerling krijgt er plots een identiteit bij, want hij of zij wordt (beetje bij beetje) een nieuwe ‘Olvaan’ Dit evenwicht van ‘jezelf mogen zijn’ en de realisatie daarvan ‘in dialoog met de groep waartoe je nu behoort’, is de kracht van de school als opvoedingsgemeenschap. Het is goed als leerlingen de schoolidentiteit ervaren in gemeenschapsvormende activiteiten: een start- en eindejaarsviering, een opendeurdag, een vrij podium voor leerlingen of een themaweek in het schoolrestaurant. Maar ook de deelname aan interscholencompetities waarin leerlingen de kleuren van de school verdedigen of de bekendmaking van de resultaten van peilingsproeven waaraan de school deelnam dragen ertoe bij dat leerlingen zich verbonden voelen met de schoolidentiteit. 3


Jezelf mogen zijn op school krijgt een Als onze school voldoende focust op meerwaarde als dit gebeurt in dialoog ‘worden wie je bent’, dan ervaren onze met het schoolprofiel. Pas als een leerling jongeren de school als een plaats waar zich verbonden voelt met OLVA, wil hij of ze mògen zijn: ze mogen er zichzelf zijn, zij zich meten aan de waarden die deel maar vooral zichzelf-op-hun-best worden. uitmaken van ons schoolprofiel. Niet al Ja, inderdaad: de ouwe bard heeft gelijk: onze leerlingen zijn na zes jaar middelbaar ‘To be or not to be, that’s the question’. onderwijs ‘echte Olvanen’, maar de Lao Tse zei het hem voor: ‘Het enige wat meesten hebben toch wel ‘iets Olvaans’ er te doen is, is zijn’. Neil Diamond zingt overgenomen: een flinke dosis creativiteit, het hem na: ‘Be as a page that aches for een sterk gevoel voor solidariteit, een oog a word which speaks on a theme that voor je medemens, een neus voor initiatief, is timeless’. En OLVA vertaalt het voor een flinke scheut doorzettingsvermogen, jongeren vandaag: Wees iemand. Geef jezelf kleur. OLVA is voor jou ‘a place to een serieuze dosis innerlijkheid. be.’ Samen kleuren jullie OLVA in vele To be or not to be Als we er in slagen dat elke leerling op school kan groeien en bloeien en als we leerlingen leren omgaan met het anderszijn van anderen, dan wordt OLVA ‘a place to be’. Ik ben me ervan bewust dat in de uitgangsvraag van dit artikel, nl. of een school een ‘place to be’ kan zijn, een subtiele betekenisverschuiving zit: van een plaats (bv. Rock Werchter) waar de jongeren willen zijn (om zich uit te leven), naar een plaats - de school - waar de jongeren moéten zijn (om hun menswording te bevorderen). Mijn antwoord aan de jongeren is: de school is een ‘place to be’, niet om je uit te leven maar om je in te leven. Op school leer je je inleven in anderen, inleven in leervakken en inleven in waarden en normen. 4

tinten (w)onderwijs.


Welbevinden van jongeren

Alles kits met de kids in OLVA?

5


Hoe is het nu eigenlijk gesteld met het welbevinden van de Vlaamse jongeren? Als je cijfers te zien krijgt over het percentage jongeren dat zegt zich goed in hun vel te voelen, zou je kunnen besluiten dat er weinig reden tot ongerustheid is. Maar als je absolute aantallen krijgt over het aantal jongeren dat te kampen heeft met een depressie, faalangst of andere psychosociale problemen, dan is er toch wel reden tot bezorgdheid. Ook frons je de wenkbrauwen als je weet hebt van de lange wachtlijsten in de kinderpsychiatrie, bij de MOK (medisch opvoedkundige klinieken) of het CGZ (Centrum geestelijke

Kader 1: Knipperlichten rond welbevinden Hoeveel Olvanen komen er op dit moment in OLVA op de radar van de leerlingenbegeleiding? →→ Depressie →→ Suïcidale gedachten

2% 0,5 %

→→ Spijbelen

1%

→→ Schoolmoeheid

2%

→→ Krassen

1%

→→ Uitstelgedrag

4%

→→ Faalangst

2%

→→ Druggebruik

1%

→→ Gepest worden

2%

gezondheidszorg).

Vanuit onze ervaring met de leerlingen- jongeren vervult de huisarts die functie echter begeleiding in OLVA, kunnen we spreken niet. Dit maakt dat ze extra kwetsbaar zijn, over een toename van het aantal jongeren dat want bij wie kunnen ze dan terecht? Alerte (tijdelijk) problemen heeft, maar alles bij elkaar ouders zullen signalen opvangen, maar genomen blijkt de problematiek eigenlijk wel soms vinden jongeren thuis geen klankbord. mee te vallen. In kader 1 kun je zien wat in OLVA Sommigen zoeken dan een luisterend oor bij de belangrijkste aanmeldingen zijn en in welke leeftijdsgenoten. Dat is niet altijd positief want mate ze voorkomen. In OLVA volgen we ongeveer de eigen vrienden geven niet altijd het juiste 8 % van de leerlingen permanent op omdat het advies. Bovendien kan een vriend(in) zelf ook welbevinden van deze leerlingen op dat moment belast worden als hij of zij zich de problemen

niet optimaal is. Zij krijgen verhoogde zorg onder van iemand anders erg aantrekt. Dat is de impuls van de cel leerlingenbegeleiding. Die 8 % reden waarom we in OLVA een klimaat willen is echter een momentopname. Dit betekent dat scheppen waarbij jongeren weten dat ze bij het totaal aantal leerlingen dat ooit in het vizier leerkrachten en opvoeders terecht kunnen. komt in hun zesjarige loopbaan hoger ligt. Veel In kader 2 geven we meer uitleg over bij wie er

problemen zijn slechts tijdelijk en raken ergens allemaal betrokken is bij de psychosociale zorg in de loop van de zes jaar in OLVA opgelost. in OLVA. Soms overstijgt de problematiek de

Zorg in OLVA

draagkracht van de school. In dat geval moeten

problemen we doorverwijzen naar externe instanties. We ervaren dan is de huisarts meestal de hebben opgelijst met wie we de voorbije jaren Als

volwassenen

psychosociale

vertrouwenspersoon die ze raadplegen. 6

Bij vooral samenwerken (zie kader 3).


Kader 2: Wie is wie in de leerlingenbegeleiding in OLVA?

Kader 3: Externe hulpverlening met wie OLVA samenwerkt

→→ Alle klasleerkrachten en opvoeders zijn

→→ Psychologen

het eerste klankbord →→ The lounge vangt leerlingen met problemen op →→ De schoolpsycholoog doet de tweedelijnszorg →→ Het zorgteam (directeur, adjunct-

→→ CLB (schoolarts en schoolpsycholoog) →→ Salto →→ JAC (Jongen Advies Centrum) →→ Gon-begeleiding De Kade →→ MOK (Medisch Opvoedkundige Kliniek)

directeur, schoolpsycholoog,

→→ Time-out Blink

zorgcoördinator opvoeders en

→→ CGZ (Centrum Geestelijke

zorgcoördinatoren per graad) bespreekt alle probleemleerlingen en zorgt voor de coördinatie

Risicofactoren De bron van psychosociale problemen bij jongeren kan heel divers zijn. Risicofactoren kunnen te maken hebben met de gezinssituatie (bv. echtscheiding, psychosociale problemen bij ouders, opvoedingsstijl, een overlijden), de leeftijdsgenoten (bv. pesten, uitsluiting, negatieve vrienden), de jongere zelf (bv. moeilijk karakter, lage zelfwaardering, gedragsstoornissen) en … de school. Het welbevinden hangt in de eerste plaats sterk samen met een goede gezinssituatie. We haasten ons om erbij te zeggen dat het traditionele tweeoudergezin niet langer de enige samenlevingsvorm is waarin jongeren geborgenheid en zorg ervaren. Als ouders uit elkaar gaan, beleven de kinderen een crisisperiode. Veel hangt af van de vraag of en hoe er een nieuw evenwicht gevonden wordt. Voor de jongeren die een moeilijke thuissituatie hebben, kan het twee kanten uitgaan. Voor sommigen ligt hier de basis van psychosociale

Gezondheidszorg) →→ CAW (Centrum voor Algemeen Welzijn) →→ Slachtofferhulp

en emotionele problemen. Er zijn echter ook jongeren die niettegenstaande de problemen thuis, toch stand houden. Een belangrijke factor is hier de veerkracht waarover deze jongeren beschikken (zie verder). Maar ook de school kan, zoals gezegd, de oorzaak van problemen zijn. Zonder iemand te willen stigmatiseren, kunnen we over de school als bron van negatief welbevinden het volgende zeggen. Voor sommige jongeren geven de schoolervaringen jammer genoeg een deuk aan hun algemeen welbevinden: de prestatiedruk leidt tot faalangst, het gevoel dat een studierichting te moeilijk is schaadt het zelfvertrouwen, de desintersse voor de schoolvakken leidt tot schoolmoeheid en last but not least slechte relaties met klasgenoten zorgen voor een gevoel van isolement of zelfs sociale angst. In OLVA willen we vooral inzetten op primaire preventie (een goed school- en klasklimaat creëren) en secundaire preventie (negatieve ontwikkelingen in de 7


kiem smoren door o.a. kort op de bal spelen bij pestgedrag). Hiernaast vind je een overzicht van alle zorginitiatieven in OLVA. De 125 (!) kleine en grote initiatieven zijn niet toevallig geordend. We maken een onderscheid tussen basiszorg (bovenaan het overzicht) en extra zorg (onderaan). Rechts in het schema staat alles wat te maken heeft met psychosociale zorg en links krijg je een overzicht van de initiatieven op het vlak van de begeleiding bij het studeren. Uit een enquête die we in januari 2016 hielden bij alle Olvanen, leiden we af dat voor de meeste leerlingen de school een positieve ervaring is. Wel blijkt dat dit vooral komt door de vrienden en de sociale relaties. Het samenleven met leeftijdsgenoten is een belevenis. De school is ‘a place to be’ (zie p. 2-4). Maar de enquête deed bij ons ook een knipperlicht branden. Jongeren geven aan dat ze tijdens de lange lesdag niet altijd even geboeid en geconcentreerd zijn. En ligt de prestatiedruk in ons Vlaams onderwijs niet te hoog? In de Knack van 4 mei 2016 houdt Paul Van Den Bosch (sportcoach van Sven Nys en momenteel adviseur sport bij het Ministerie van Onderwijs) een pleidooi voor meer beweging op school. Elke dag een korte OLVA+? Waarom niet eens een les rechtstaand volgen? In lokaal E21 met de hoge tafels zou dit mogelijk zijn. Waarom niet eens een fikse wandeling in plaats van vervangstudie als een leerkracht ziek is?

STUDIEBEGELEID studeervaardigheden

studiekeuze

vakinfo op Smartschool schoolagenda: planning tips schoolagenda: beantwoorden van toetsvragen tips schoolagenda: tekststructuur uitleg leren leren in OLVA+ powerpoints leren leren op Smartschool studieplanning aanleren avondstudie heen- en weermap examenwijzers

informatieronde studiekeuze (over infoavonden ouders 1e, 2e en 4e ja OLVA+ studiekeuzebegeleiding 2e SID-in Kortrijk informatiemoment keuze economi externe sprekers economie informatiemoment keuze Klassiek infoavond hoger onderwijs

overleg

studieorganisatie

leer

helpen bij maken van boekentas kleurstickers ‘lesmateriaal mee’

ICT-lokale computer smartboa open leerc informatie differentia

klassenraden overleg met leerkrachten 6e leerjaar cel leerlingenbegeleiding

extra leerinhouden dactylolessen initiatie Spaans lessen theoretisch rijbewijs

studeervaardigheden

studiekeuze

schoolloopbaanbegeleiding begeleide studie voorbereiding ingangsexamen (tan leerhoek bijlessen wiskunde, Frans, taal oefentraject wiskunde individueel bijwerken door leerkrachten remediërende oefeningen in de les bijwerken leerstof bij veranderen van studierichting groen reflectieblad: houding in de les vragenlijst studiemethode preventie inhaalstudies locker studieschrift studievolgkaart verplichte studieplanning vakantietaken attituderapport sticordi-maatregelen tijdelijk onderwijs aan huis (TOAH) inschakelen Bednet laptops voor leerlingen met speciale noden dyslexieprogramma Kurtzweil schriften bijhouden van zieke leerlingen lokaalwissels voor minder mobiele leerlingen overleg met GON-begeleiding lift (bereikbaarheid alle klaslokalen) klasprofielen extra klassenraad

stud

extra leerzorg

overleg

8


DING

PSYCHOSOCIALE ZORG basiszorg

rgang 2e − 3e graad) aar en 6e jaar

ie

ke talen / economie

rklimaat

sfeer en OLVA-gevoel

wegwijs in OLVA

tijdschrift Samen OINC (OLVA’s Informatie Nieuws en Cultuurzender) vakantiekampen en reizen schooluitstappen leerlingenraad werkgroepen (Sport, Sociale, OINC, Dynamic, Groene Vingers, Springmillies, Cult-uur ...) vrij podium, schoolproducties, Stage for Teens ... kerstfeestje 1e jaar afsluitende activiteiten einde jaar OLVA-bal contactavond Olvanen in het hoger onderwijs

onthaal / secretariaat onthaalbrochure OLVA van A tot Z onthaalavond 1e jaar mededelingen ouders en leerlingen via Smartschool briefing vertrouwelijke info begin schooljaar centrale ligging leraarskamer bladwijzer contactgegevens CLB / de Lounge informatieronde ouderraad bij alle nieuwe leerlingen BaSO-fiche aparte rondleiding nieuwe leerlingen sensibilisering (bv. Rode Neuzen Dag)

overleg

en open over de middag en beamer in elke klas ards centrum in E 21 eborden atie binnen de les

welbevinden klasleerkracht peters en meters preventiemiddag OLVA+ OLVA+ mindfulness, yoga, sport ... enquête welbevinden aanwezigheid van opvoeders rustgevende klaslokalen groen op school ontmoetingsdag 1e jaar sociaal fonds middagactiviteiten (kelder, gezelschapsspelen ...)

donderdagoverleg opvoeders rondetafelgesprek met ouders ombudsvrouw schoolonkosten informatieronde ouderraad bij alle nieuwe leerlingen

leven en opgroeien muurkranten pastorale zorg affiches preventie drugs, alcohol, pesten ... verdiepingsdagen verdiepingsvieringen inleefstages 6e jaar gezonde voeding: salad bar actie Broederlijk Delen draaiboek rouwverwerking draaiboek drugspreventie fietsvaardigheid

extra zorg

nd)arts

dieorganisatie zware boekentassen

welbevinden

goede klasgroep

blauwe zone de Lounge huisbezoeken bij moeilijke overstap van lager onderwijs naar humaniora EHBO-lokaal

procedure moeilijke klasgroep procedure ENGE-leerlingen gedragskaart no blame-methode bij pesten

overleg vakliteratuur de Lounge cel Ieerlingenbegeleiding overdracht info i.s.m. ouders plenum de Lounge – CLB contact met externe begeleiders

9


Welbevinden van jongeren

Dat heet dan gelukkig zijn ... Niet alle leerlingen die aan risicofactoren blootgesteld worden, komen in de problemen. Dat komt omdat sommige jongeren zich kunnen beroepen op een uitzonderlijke veerkracht. Veerkracht is eigenlijk een slechte vertaling van het Engelstalige begrip ‘resilience‘ dat in de vakliteratuur dikwijls gebruikt wordt. Letterlijk betekent het weer opspringen. Resilience is de kracht om moeilijke situaties te boven te komen. Dit is echter geen kenmerk van de persoon zelf. Het is dus niet zo dat het iets is dat de leerling aan zichzelf of aan zijn karakter te danken heeft. Veerkracht is er als er een goed samenspel is tussen individu en omgeving. In een gezin met een alcoholische vader kan een goede buur, een lieve grootouder, de coach van de sportploeg, een betrokken leerkracht, een sociaal werker, een goede vriend of een zorgzame werkgever ervoor zorgen dat de jongere kracht put om de moeilijke situatie aan te kunnen. In een aantal gevallen vervult de school deze bufferfunctie. Op school kunnen leerlingen de moeilijke thuissituatie even vergeten. Als ze op school kunnen ervaren dat ze op studiegebied wat in hun mars hebben, ontwikkelen ze een gevoel van zelfwaarde en opent zich het perspectief op een hoopvolle toekomst. Enkele oud-leerlingen die een moeilijke jeugd achter de rug hebben, getuigen dat OLVA voor hen een haven was in een harteloze wereld, een laatste ankerplaats waar ze tijdelijk konden aanmeren. Uiteraard zijn we er fier op dat we voor deze oud-leerlingen het verschil konden maken tussen de trappers volledig kwijtraken en terug aansluiting vinden bij het normale leven. 10

Non-stop gelukkig: een utopie Het is goed dat leerlingen met psychosociale problemen in OLVA niet onder de radar verdwijnen en het is mooi dat OLVA veel inspanningen doet voor het welbevinden van leerlingen. Maar we mogen niet nalaten te vermelden dat vele jongeren uiteindelijk goed terechtkomen. Een crisismoment kan ook een groeimoment zijn. Heel wat jongeren komen er sterker uit als ze moeilijkheden overwinnen. We willen dit thema afsluiten met een belangrijke gedachte van de bekende psychiater Dirk De Wachter. In zijn boek ‘Dat heet dan gelukkig zijn’ houdt hij ons voor dat we jongeren moeten weerbaar maken voor het gegeven dat het in het leven niet allemaal rozengeur en maneschijn is. Volgens deze systeemtherapeut zit er aan onze focus op geluk een gevaarlijke kantje. “De jacht op geluk is een existentiële vergissing”, zegt hij. “Met geluk als doel in het leven te stellen, begint de miserie juist. Mensen willen vandaag niet alleen non-stop gelukkig zijn, ze willen ook dat die ervaring steeds dieper en intenser wordt.” Die constante jacht op geluk, zorgt er volgens De Wachter paradoxaal genoeg net voor dat het geluk buiten beeld valt. “Wie zich richt op kicks en genot, verliest zijn zin in het leven. De ervaring van geluk, zit hem net in het ervaren van kleine dingen. In het content zijn met de ‘gewonigheid’ van het leven.” Probeer ook die echter niet uit te vergroten, waarschuwt hij, want dan maak je het opnieuw kapot.

Rozengeur en rode neuzen Ongelukkig zijn, dat is in onze samenleving een taboe. Dirk De Wachter: “Er is in onze maatschappij geen plaats meer voor verdriet. Erover


Blauwe Zone De jongste loot aan OLVA’s zorgboom is de Blauwe Zone. De vroegere kapel hebben we ingericht tot een ruimte waar je tot rust en bezinning kunt komen. Een plaats om eventjes te parkeren. Een ruimte waar we vraagtekens durven zetten bij de hectiek en de prestatiedruk die we dagelijks ervaren. In september 2015 hadden we een eerste try-out, maar al vlug voelden we aan dat we moesten bijsturen omdat deze ruimte dreigde een keuvelplaats te worden voor als het buiten regent. Van januari tot maart 2016 hebben we de inkomzone heringericht. Nu de werken zijn afgerond, is het tijd voor een tweede try-out. Daarin willen we bewaken dat de Blauwe Zone een ruimte wordt

spreken kan al helemaal niet. Wie vandaag iets te lang of iets te diep ongelukkig is, wordt al snel naar het dokterskamertje doorverwezen. Verdrietig zijn is onderdeel van het leven. In plaats van het weg te schuiven achter de psychiatrie, zouden we er beter wat meer plaats voor maken in ons dagelijks leven.” Of we dan ook alstu-blieft opnieuw een klein beetje ongelukkig kunnen zijn, vraagt hij. Want alleen mensen die beseffen dat het leven niet altijd een feest is, die imperfecties kunnen omarmen en ook dat met andere kunnen delen, maken misschien wel eens een kans gelukkig te zijn.

om tot rust te komen. Maar het moet ook een ruimte worden waar jongeren even tot bezinning komen, kunnen stilstaan bij wat hen beroert en zelfs tot levens-verdieping aangespoord worden. Om die reden zal er ook - al dan niet rond een thema - een aanbod zijn (bv. kennis-making met een stukje (andere) muziek, zingevende poëzie, zinnige gedachten, kunstwerkjes ...). Bij deze roepen we leerlingen op mee te denken hoe we de Blauwe Zone kunnen uitbouwen tot een zone die een dam opwerpt tegen de hectiek en oppervlakkigheid van ons leven.

die het moeilijk hebben. We lanceerden deze actie vanuit de gedachte dat het niet realistisch is dat we de jongeren zouden kunnen wapenen om alles in het leven rimpelloos te laten verlopen. Daarom juist moeten we de broosheid en kwetsbaarheid opnieuw een plaats leren geven. Als opvoeders moeten we de hoop brandende houden. Of zoals Leonard Cohen zingt: “There is a crack in everything, that’s how the light gets in”.

Om aandacht te vragen voor de minder rooskleurige kanten van het bestaan hielden we in OLVA in het vorige trimester onze ‘Rode Neuzenactie’. Het was een oproep aan leerlingen om begrip op te brengen voor medeleerlingen 11


ONZE-LIEVE-VROUWECOLLEGE COLLEGESTRAAT 24 8310 ASSEBROEK T 050 35 26 10 ONTHAAL@OLVA.BE WWW.OLVA.BE /OLVAssebroek @OLVAsecundair

01/2017

OLVA: a place to be  

Brochure met informatie en overzicht van de 125 (!) kleine en grote zorginitiatieven in OLVA, Onze-Lieve-Vrouwecollege Assebroek.

Read more
Read more
Similar to
Popular now
Just for you