Page 1

Juni 2017

Lustrum special

5 jaar Klassiek rondom de Klas


Ons allereerste optreden was op december 2012 ter gelegenheid van de opening van de NedPhOkoepelzaal en de intrede van het NedPhO in de Indische Buurt. Dit is Ilias op de trompet.

1


Vijf jaar later… Vijf jaar geleden heeft de Indische Buurt van Amsterdam de geboorte van Klassiek rondom de Klas gevierd. Het doel was én is om klassieke muziek toegankelijk te maken voor alle kinderen van de buurt. Ik durf met zekerheid te zeggen: dat is gelukt. Deze kinderen kunnen samen hun talenten ontdekken en verder ontwikkelen. Wij hadden dit nooit kunnen doen zonder de fantastische inzet van de vele vrijwilligers, docenten, ouders, studenten, fondsen, partners en de fijne samenwerking met de diverse organisaties uit de buurt. Met enorme trots en blijheid vier ik samen met u de tweede kinderopera, opnieuw speciaal voor Klassiek rondom de Klas gecomponeerd door Kees Olthuis. De opera De Vuurpijl wordt uitgevoerd door de kinderen en docenten van Klassiek Rondom de Klas, het Klein Leerorkest, het Pakhuis kinderkoor en musici van het Nederlands Philharmonisch Orkest. In dit digitale boekje vindt u informatie over de opera en over vijf jaar Klassiek rondom de Klas. We memoreren enkele mooie momenten uit de afgelopen vijf jaar en er staan interviews en beelden in van de mensen die zich met heel hun hart inzetten voor Klassiek rondom de Klas. Tot besluit ook nog uit de oude doos: foto’s om nooit te vergeten. Dit boekje is ‘work in progress’, dus als u denkt dat moet erin, kunnen we het nog zo toevoegen. Namens het bestuur van de stichting wil ik alle betrokkenen hartelijk bedanken en kijk ik uit naar nog vele muzikale jaren. Bedankt!

Mustapha Khaddari Voorzitter bestuur Klassiek rondom de Klas

Optreden Indische Buurtfestival

2


Inhoudsopgave De Vuurpijl ‘Koax Kwaak Brekkerdebrek’ Ontmoet Serie interviews met bijzondere mensen Vijf jaar terug Ontmoet Serie interviews met bijzondere mensen Eerder verschenen… Over de partners Mooie momenten Uit de oude doos Achter de schermen Bedankje aan de mensen achter de schermen Betrokkenen opera Colofon

-

5 7 9

-

15 17

-

35 38 39 42 43

-

46 48

Het Klassiek rondom de Klas lied

3


4


De Vuurpijl Plot Opera Het verhaal van De Vuurpijl gaat over een vuurpijl die denkt dat alles in de wereld draait om hem alleen. Bij de start van de opera bevinden we ons in het paleis van de koning waar het huwelijk van de prins en prinses plaatsvindt. Al het personeel zit klaar mijn zijn/haar instrument om voor het liefdespaar te spelen, de koning zelf dirigeert. Twee bediendes van de koning zullen ons een prachtig verhaal vertellen. Al het vuurwerk is zeer opgewonden, omdat zij zich straks tussen de sterren zullen mogen voegen, ze gaan de lucht in, en dat voor het koningspaar! Echter, een van hen, de vuurpijl, heeft het in zijn hoofd gehaald dat het bruidspaar trouwt vanwege hem. Niet HIJ zal afgaan voor HUN huwelijk, ZIJ trouwen vanwege ZIJN verschijning. Als al het vuurwerk klaar staat om de lucht in te gaan, haalt de vuurpijl het in zijn hoofd om hen op dat moment te laten zien hoe prachtig dramatisch hij kan huilen. Wanneer het vuurwerk af gaat is de vuurpijl te nat en komt er niets van zijn verschijning terecht. Hij beslist dat ze hem vast bewaren voor een belangrijker moment. Hij wordt in de sloot gegooid tussen de padden en kikkers. Zij kletsen en kwaken, maar luisteren nooit. Belachelijk, vindt de Vuurpijl. Alles en iedereen hoort toch naar HEM te luisteren? Wanneer de kikkers verdwijnen, strijkt er een Libelle neer bij de vuurpijl. Ze onderzoekt hem en vraagt wie zijn vrienden zijn. De vuurpijl zegt dat hij genoeg publiek heeft, en dat hijzelf zijn beste publiek is. De Libelle probeert hem te laten zien dat hij eigenlijk hartstikke eenzaam is. Hij heeft alle ogen van alle mensen nodig om te bestaan, maar maakt nooit werkelijk contact met een ander. Ze vraagt hem: "Als een tak breekt in het bos, en er is niemand die het hoort, is de tak dan gebroken?". De Libelle laat de vuurpijl alleen, wanneer er in de verte twee jongens komen aangelopen. Ze zijn van plan een fikkie te stoken. De vuurpijl raakt opgewonden, zij gaan hem aansteken! Wanneer het vuur de vuurpijl raakt en hij de lucht in schiet, zijn de jongens al weggerend. Niemand die hem ziet, niemand die getuige is van zijn verschijning. Dolgelukkig roept de vuurpijl: ik wist wel dat ik een sensatie zou veroorzaken! Filosofie/ visie van regisseuse Shanna Chatterjee “Voor mij gaat deze opera over de vraag hoe we werkelijk in contact komen met een ander en hoe belangrijk het contact met een ander voor ons is. Hebben we andere mensen nodig om onze ervaringen mee te delen? Of is een gebeurtenis even groots en even aanwezig wanneer alleen wijzelf hiervan getuige zijn? Is iets gebeurd als niemand het gehoord of gezien heeft? Hoe groot is het belang van een ander? En hoe groot is het belang van het soort contact dat we maken met een ander? Naar mijn idee sluit de vuurpijl het werkelijk contact maken met anderen uit, omdat hij kiest voor eenrichtingsverkeer. Hij vindt dat alles en iedereen naar hem moet kijken en luisteren, maar verdiept zich niet in dat wat anderen hem zouden kunnen laten inzien. Dat wat anderen hem zouden kunnen bieden. We zijn per definitie alleen. Allemaal. We worden alleen geboren en we worden alleen terug gegeven aan de sterren, maar daar tussenin hebben we de keuze om ons te verbinden met een ander. Om niet alleen te zijn. En dan is de vraag daarbij natuurlijk: als we iemand tegenover ons hebben, zijn we dan per definitie in contact, of kunnen we ook dan nog niet in contact zijn? Zoals de vuurpijl. Omringd door anderen, maar nooit in contact. Elke wijze van leven is waardevol, hoe dan ook, maar zoals een van de hoofdrolspelers Youssef tegen mij zei: ‘alleen is het wel een stukje minder gezellig’.”

5


Theatraal concept voor de opera “Voor de opera zal de Koepelkerk worden omgetoverd tot feestzaal, vanwege het huwelijk van de prins en prinses. We gebruiken de traditionele setting qua publiek en podium. Rechtsboven achter het raam komen twee kostuums te staan van een prins en prinses, zij zijn als het ware bij het verhaal. De dirigent Michael zal een kroon op krijgen, hij is in dit verhaal namelijk de koning. Het gehele orkest (evenals het ouderkoor) zal fungeren als de bediendes van de koning. Iedereen in zwarte kleding, met witte schorten en witte kapjes. Iedereen is dus de hele voorstelling in rol. Het koor begint en eindigt als bediendes, zij hebben zwarte basiskleding aan. Maar zij zullen per scene iets veranderen aan hun uiterlijk waardoor zij ook het vuurwerk worden, de kikkers en de fikkiestokende jongens. Uit het koor stappen steeds een of meerdere spelers die de hoofdrollen, en dus de teksten, van deze personages zullen verzorgen. De kinderen met de hoofdrollen zullen op verschillende plekken op het podium spelen, voornamelijk vooraan, op links of rechts of midden, maar ook achterop het podium dichtbij het slagwerk. Dit om dynamiek te geven aan de voorstelling. Er zijn een paar momenten waarop ik iedereen (orkest en koorleden) in wil zetten om mee te spelen. Dit zal eenvoudig zijn. Bijvoorbeeld wanneer het vuurwerk af zal gaan, vind ik het leuk als iedereen reageert met een ‘ohh’ en een ‘ahh’. Wanneer op het einde de vuurpijl achter op het podium op een verhoging klimt om zijn verschijning te maken, heb ik het idee dat iedereen (orkest en koor) zijn/haar handen voor de ogen doet zodat niemand de vuurpijl ziet. Dit is dan enkel een moment alleen van de vuurpijl en het publiek. Met het koor heb ik al verschillende delen van de muziek gezet waarop zij in beweging hun emoties van een nummer laten zien. Ook heb ik met hoofdrolspelers gesprekken gehouden over het onderwerp en wat zij vinden van de eenzaamheid van de vuurpijl, en de dingen die de Libelle tegen hem zegt. Voor dit alles geldt dat ik het belangrijk vind om de kinderen op diverse manieren te betrekken bij het verhaal en hun ideeën hierover te laten stromen, ook buiten de lessen om.”

Eerste lezing ‘De Vuurpijl’. Met de componist Kees, dirigent en artistiek leider Michael en de koorleiders Hester en Eline

6


‘Koax Kwaak Brekkerdebrek’ Wanneer doe je er toe? Dat is de vraag achter de kinderopera waarmee Klassiek rondom de Klas jubileert. Een opera met kikkers, knetterend vuurwerk en een trieste fagot. De componist, de librettist, de dirigent en de regisseur over De Vuurpijl. Daniël van Klaveren, regisseur, acteur en schrijver/librettist van De Vuurpijl “The Remarkable Rocket van Oscar Wilde stond al lang op mijn verlanglijstje. Ik vond het personage van de vuurpijl uit dat sprookje zo geestig en absurdistisch. Dat hij met al z'n kapsones het trouwfeest van de prins en prinses kaapt. Het is ook een triest verhaal. De vuurpijl komt in de sloot terecht en gaat uiteindelijk alleen de lucht in, zonder dat iemand hem ziet. Er ligt een mooie vraag aan Oscar Wildes sprookje ten grondslag, één die bij deze tijd past: Wanneer doe je er toe? Als je de mooiste of de beste bent, een selfie makende celebrity die graag in de spotlights staat, of als je contact maakt en deelt met anderen? Ik ben er blij mee dat het een beeldend, fantasierijk verhaal is geworden, waarin tekst en muziek bij elkaar horen. Dat hoor je goed in het ritmische Koax Kwaak Brekkerdebrek, in het kikkerlied, waarvoor ik het gekwaak leende uit een oud Griekse komedie die ik een paar jaar terug regisseerde. De kinderen kwaken in fonetisch Grieks. En ook in de aria van de vuurpijl, waarin hij heel hard ontkent hoe verdrietig hij eigenlijk is. Het contrast tussen zijn woorden en de trieste muziek. is zo mooi.” Kees Olthuis, fagottist en componist van De Vuurpijl “Ik vond The Remarkable Rocket een aantrekkelijk sprookje toen ik het onder ogen kreeg. De inspiratie was er meteen. Het is ook een verhaal met zoveel mogelijkheden, van een trieste fagot tot opzwepend slagwerk. Het statige beginlied als de prins en prinses gaan trouwen, met slagwerk en uitgerekte akkoorden, de vuurpijl die zichzelf met opschepperige uithalen op de borst klopt, de vuurwerkshow die knettert en sssffttt en BOEM doet met vlugge, driftige nootjes, of 'Fikkie stoken', je hoort meteen hoe pittig dat moet klinken. En natuurlijk die wat treurige aria van de vuurpijl die als enige niet is afgestoken, ondersteund door fagot, hobo, klarinet en strijkers. Ja, er zitten nogal wat Kees-noten in, zoals ze dat geloof ik noemen, noten die anders lopen, net wat afwijken van de normale harmonie. Maar ik heb veel vertrouwen in de kinderen. Ik verheug me nu al op het plezier om ze samen te zien zingen en spelen.” Michael Hesselink, klarinettist, artistiek leider en dirigent van De Vuurpijl “Wel ambitieus, dacht ik, toen ik voor het eerst de partituur bekeek. De Vuurpijl is lastig, met echte 'Kees-intervallen' waar we stevig op moesten oefenen. Maar het heeft me toch aangenaam verrast hoe het klonk toen we voor het eerst samen met orkest en koor repeteerden. Ik hou er ook van hoor, van zo'n ambitieus stuk. Ik hou ervan dat we de kinderen serieus nemen en dat ze moeten studeren, doorzetten en zichzelf verrassen. De vuurpijl is ook zo vol pit en energie dat de kinderen ook qua expressie echt worden uitgedaagd. Het is een achtbaan van verschillende stijlen, van lange legatonoten tot korte, spitse kooraccentjes. Een energieke, expressieve opera dus, die, vind ik, op een bepaalde manier ook breekbaar is, zoals in het beginlied, de 'Lofzang', met die mooie, evenwichtige melodie.”

7


“Bij sommige liedjes is het leuk dat iedereen met elkaar speelt, samen. Dan klinkt het mooi!�

8


Ontmoet… Ik wil best een stukje arrangeren Dit zei Kees Olthuis in het allereerste gesprek over wat toen nog niet bestond. Maar dit is even anders gelopen. Kees heeft mede Klassiek rondom de Klas opgericht en is bestuurslid van het allereerste uur en heeft samen met Michael Hesselink de artistieke leiding. Last but not least heeft Kees twee prachtige opera’s speciaal voor Klassiek rondom de Klas gecomponeerd. “Bariton worden, dat was mijn droom” Met de paplepel Muziek is met de paplepel ingegoten. “Mijn vader was dirigent van de Nederlandse Opera en mijn moeder speelde viool en contrabas”. Op zijn zevende jaar nam hij al deel aan een pianoconcours. De middelbare schooltijd combineerde Kees met het conservatorium. Pas op latere leeftijd stapte hij over naar de Fagot, maar eigenlijk had hij zanger willen worden. “Bariton worden dat was en is het eigenlijk nog steeds mijn droom en daarom de fagot. Dat mooie warme geluid lijkt het meeste op een bariton. Tot mijn geluk werd ik uit 68 fagottisten gekozen om samen met het American Wind Symphony Orchestra de Mississippi af te glijden, de boot voer met een concertzaal achter zich aan van plaats naar plaats.” Drie maanden duurde de reis. Daarna volgde het Residentieorkest en uiteindelijk meer dan 35 jaar als fagottist in het Concertgebouworkest en meer dan 20 jaar in het Nederlands Blazers ensemble. Naast uitvoerend musicus krijgt Kees als Componist veel opdrachten. Componeren De allereerste opdracht voor het Concertgebouworkest was op verzoek van Bernhard Haitink. “Ik was natuurlijk verguld met deze opdracht maar het was ook doodeng, wat zouden mijn collega’s ervan vinden. Gelukkig viel het in goede aarde en daarna heb ik nog meer opdrachten van het orkest gekregen”. De eerste opera was in opdracht van het Muziektheater in Amsterdam, samen met Annie M.G Schmidt ‘De Naam van de Maan’: “We hebben er met elkaar meer dan een jaar aan gewerkt, met vreselijk veel plezier”. Het bleek een groot succes met acht voorstellingen en een televisieuitzending. Kees komt niet echt aan een rustige dag toe, soms worden er drie nieuwe composities tegelijk uitgevoerd, altijd met succes. Gave Componeren is een gave : “En die moet je gebruiken. Het stuk gaat leven op de sfeer die er is. Bij kamermuziek is er altijd iemand aan wie ik denk, componeren kan niet zonder emoties. Ik ga pas schrijven als ik het hele werk in mijn hoofd heb, ik hoor in mijn hoofd alle verschillende partijen en kennelijk sla ik het gewoon ergens op. Het uitwerken is monnikenwerk voor iedere maat wel 24 partijen. Voor De Vuurpijl werd ik direct geïnspireerd door het libretto en heb ik de docenten eerst gevraagd wat de kinderen konden spelen. Voor het ouderkoor heb ik er later een tweede stem bij gemaakt.” Maker “Voor mij was er vanaf het begin gehechtheid zeker tussen de bestuursleden, je werkt samen aan iets moois. Bij de eerste voorstelling van Doe normaal Driss zag ik hoe de kinderen hun best deden en genoten. Ik was blij dat ik daar de maker van was, dat ik dat kon mee geven. Daar doe je het voor”.

9


Ontmoet… Klassiek rondom de Klas is een mensenorganisatie Veertien jaar was Michael Hesselink toen hij zijn eerste prijs won als klarinettist: de tweede prijs bij het Prinses Christina Concours, een muziekconcours voor jongeren tussen de 12 en 19 jaar. En in 1996 won hij zelfs de eerste prijs. Wat een voorrecht voor Klassiek rondom de Klas om zo’n begenadigd musicus als artistiek leider, docent en dirigent te hebben. Van levensbelang In zijn geboorteplaats Oldenzaal had het harmonieorkest klarinettisten nodig en Michael dacht ‘waarom niet?’ Zo startte hij als tienjarige met de klarinet. Al snel vond hij het heel leuk en zijn leraar Marinus Hintzbergen stimuleerde hem ook om te oefenen: “Een goede leraar is zo belangrijk. Ik denk dat wat ik heb bereikt veelal te danken is aan deze goede leraar aan het begin. Ik heb geluk gehad.“ Michael heeft op het Amsterdams conservatorium les gehad van George Pieterson, eerste klarinettist van Concertgebouworkest en daarna van de wereldberoemde Sabine Meyer in Lübeck. “Van Sabine heb ik geleerd hoe belangrijk het is om je instrument echt te beheersen, je bent dan zoveel vrijer!” Michael houdt van kamermuziek en heeft in 2009 het Amsterdam ensemble opgericht waarin piano, cello, viool en klarinet een kwartet vormen. Michael was als solo-klarinettist te horen in het European Union Youth Orchestra, het Rotterdams Philharmonisch orkest en het Mahler Chamber Orchestra onder leiding van Claudio Abbado en Daniel Harding. Als hij in 2008 kennismaakt met de musici van El Sistema (Venezuela) wordt zijn liefde voor muziekeducatie geboren. Al gauw verbindt hij zich aan het Leerorkest, een organisatie die het bespelen van een instrument voor elk kind mogelijk wil maken. Artistiek leiden met visie Michael was vanaf het ontstaan betrokken bij Klassiek rondom de Klas. Eerst als docent en vanaf het tweede jaar ook artistiek leider en dirigent. Onder zijn leiding is er naast samenspel ook ruimte gecreëerd voor lessen in kleine groepen, zodat kinderen echt op het instrument leren spelen en ze zich kunnen verbeteren. Sinds dit jaar zijn er ook solfègelessen. Hij volgt daarin het pad van zijn oude juf Sabine om zo het maximale uit de kinderen te halen. En deze inzet werpt zijn vruchten af: “Tijdens de tutti repetitie voor de opera was ik onder de indruk van wat de kinderen kunnen. We hebben sinds de uitvoering van Doe Normaal Driss, de vorige opera, echt grote stappen gemaakt” Samen met bestuurslid Kees (Olthuis) bepaalt hij de muzikale koers. Die verantwoordelijke rol en de samenwerking met de vele verschillende mensen bevalt Michael goed: “Ik voel veel inspiratie en passie bij de mensen van Klassiek rondom de Klas. Het is persoonlijk; het is een echte mensen organisatie.”

10


Ontmoet… Iedereen kan zingen; je moet denken in mogelijkheden Drie jaar geleden viel Hester Hentzepeter bij Klassiek rondom de Klas in voor Pim, de koordirigent. Sinds anderhalf jaar is Hester zelf de koorleider en vormt ze een duo met Eline Welle. Naast het Kinderkoor is er sinds maart 2017 ook een Ouderkoor. Tijdens de opera De Vuurpijl doet ook nog een ander koor van Hester mee; het Pakhuiskinderkoor. Passie voor zingen Op de vraag of ze altijd al zangeres wilde worden antwoordt ze: “Nee niet bewust, ik heb kleinkunstacademie gedaan en een docent van de theatervormingsklas zei tegen mij dat ik mooie stem had en moest gaan zingen. Pas toen ben ik naar conservatorium gegaan. Thuis werd er wel veel gezongen, maar ik kom niet echt uit een familie met een muziektraditie. Op school heb ik in de zesde klas meegedaan aan een opera van Verdi. Misschien is toen de grote liefde voor de opera ontstaan?” Hester geeft graag les en ze vindt muziekonderwijs heel belangrijk. Ze geeft les aan koren, waaronder enkele jaren het Nieuw Amsterdams Kinderkoor, en privéles aan verschillende kinderen. “Soms is zangles meer dan iemand leren zingen, maar ook het coachen van een persoonlijkheid.” Hester heeft een hele bijzondere leerling, Julia. Julia is zowel bij het Pakhuiskoor als bij De Vuurpijl betrokken. Julia zingt niet alleen als ‘master’ mee in het koor, maar heeft ook de cd met de liedjes van De Vuurpijl ingezongen. Hierdoor kunnen de kinderen thuis makkelijker repeteren. De uitvoering is spat zuiver, want Julia heeft een absoluut gehoor. Naast lesgeven treedt Hester ook veel op in ensembles en als solist. De combinatie van lesgeven en optreden maakt haar werk zo aantrekkelijk. Het Ouderkoor en De Vuurpijl “Alle gekke (dissonante) noten noemen we Keesnoten”: zegt Hester. “Kees Olthuis, de componist, heeft het ons niet makkelijk gemaakt. Maar ik ben trots dat de kinderen, nu een maand van te voren, zelfs de hele ingewikkelde noten van Kees kunnen zingen. Voor het Ouderkoor heeft Kees er nog een tweede stem bijgemaakt, zodat echt iedereen mee kan zingen. Zo bijzonder, want gaat het goed? Het is wel heel spannend.”

Ontmoet… Daniel Follman is al vanaf het begin betrokken bij Klassiek rondom de Klas. Niet alleen als trombonedocent, maar ook als technisch verlengstuk van Kees. Daniel zorgt ervoor dat de muziek die Kees met de hand heeft geschreven gedigitaliseerd wordt en dat er voor alle verschillende musici de juiste partij is. Daarnaast heeft hij een cd gemaakt van de opera ingezongen door Julia. Alle kinderen hebben zo'n cd mee naar huis gekregen om daarbij te kunnen repeteren. Voor de noodzakelijke instrumentale aanpassingen in de partituur, aangegeven door de docenten, zijn wij Daniel buitengewoon erkentelijk. Daniel heeft naast de cd al het materiaal, orkestpartijen, koorpartijen en koorboekjes verzorgd. Wat hebben we een geluk dat we iemand binnen de gelederen hebben die dat kan en er ook tijd aan wil besteden. Fantastisch!

11


“Ik begon in het koor van Klassiek Rondom de Klas. Toen ik mijn eerste concert had gehad, dacht ik: hier blijf ik nog langer op want ik vind het echt heel erg leuk! Ik heb ook veel vriendinnen op het koor.�

12


Ontmoet… Volharden en trainen, dat kan tot iets moois leiden Jos Zandvliet is samen met zijn vrouw Septimia verantwoordelijk voor het beheer en de artistieke leiding van Stichting Accu. De Batjanburen in de Batjanstraat is het hoofdkwartier van ACCU en daardoor zijn zij buren van Nedpho en Klassiek rondom de Klas. Jos verzorgt voor De Vuurpijl de kostuums en de decors. Van Selfmade man tot een bloeiende beweging “Alle kunsten doen ertoe”: volgens Jos. Jos noemt zichzelf dan ook een selfmade man: “Ik heb een jaar Rietveld gedaan”. Jos heeft aan de wieg gestaan van het in 1975 opgerichte, zeer baanbrekende theatergezelschap Dogtroep. Sinds 2006 werkt Jos in de Indische Buurt met zichtbare resultaten; de Sint Maartentochten zijn een begrip geworden, de straten worden verlevendigd door de beelden die hij samen met jongeren maakt en met zijn fanfare krijgt hij iedereen mee. Jos is muziekmaker, theatermaker, timmerman, opleider, beeldend kunstenaar, opbouwwerker en nog veel meer, en dit alles vooral in verbinding met de mensen in de buurt: aanknopend bij alle verschillende culturen. Hij is gek op traditionele Marokkaanse muziek: “Het zou verplichte kost op het conservatorium kunnen zijn.” Op dit moment componeert hij een stuk met veel trombones en lokale orkesten voor het Oerolfestival: “Hoor de zeemeeuwen in de saxen, de scheepstoeters in de trombones, zo voel je de haven, de zee.” “Iedereen doet ertoe” Jos heeft er zin in om er wat van te maken: “Klassiek rondom de klas kan wel wat meer swingen”: zegt hij, “daar zal ik zeker aan meewerken”. Hij loopt over van de ideeën en wil deze graag samen met vrijwilligers en de buurt uitwerken. “Het is gewoon een kwestie van goed organiseren om met amateurs in een professionele setting te werken.” Het is voor de tweede keer dat hij in een gezamenlijke productie met het Nedpho voor het Opera Bredeweg Festival werkt. Het enthousiasme en de energie die van Jos afstraalt geeft goede hoop op een prachtige setting voor De Vuurpijl.

13


14


Vijf jaar terug Iets dat helemaal van jezelf is Klassiek rondom de klas bestaat vijf jaar. Tineke Bouwes over 5 jaar geluk en tellen op het juiste moment. 'Wij stonden daar toch trots te zijn.' Het begint bij een idee… “We hebben altijd veel mazzel gehad”: zegt Tineke Bouwes van Klassiek rondom de Klas. Vijf jaar bestaat Klassiek rondom de Klas nu. Meer dan 200 kinderen leerden er een muziekinstrument bespelen of zongen in het koor. En de tweede, speciaal voor Klassiek rondom de Klas geschreven, opera De Vuurpijl beleeft zijn première in juni 2017. Het begon allemaal toen Tineke Bouwes, projectmanager bij de Hogeschool van Amsterdam, onderzoek deed bij de Voedselbank en zag hoe moeilijk het was om armoede te ontstijgen als je geen netwerk om je heen hebt. Niemand die even financieel bijspringt of een kruiwagen kan zijn. Tineke: “Dat liet mij zien dat het vaak om kansen gaat en die heeft niet iedereen. Het is oneerlijk verdeeld”. Uit die gedachte kwam een idee voort: muziek. Muziek kan kansen bieden en mensen van allerlei achtergronden verbinden. Muziek was in haar leven altijd een metgezel geweest: een brenger van mooie momenten en schoonheid. Een plan begon te rijpen. Het begin Ze klopte aan bij Wouter Steijn, die toen bij het Koninklijk Concertgebouworkest werkte. Ze ontmoette 'SchaakMustapha' die haar naar de Indische buurt lokte, Kees Olthuis (haar achterbuurman) en participatiemakelaar Rob van Veelen. Later ook Marco de Souza van het Leerorkest. En zo ontstond uiteindelijk Klassiek rondom de klas, waar kinderen het instrument dat ze op school bij het Leerorkest bespelen na schooltijd nog beter leren bespelen. “Het leek me belangrijk om bij al bestaande initiatieven in de Indische Buurt aan te sluiten”: zegt Tineke Bouwes, “maar we bewogen ons daarnaast ook in een eigen richting. We willen dat de kinderen de viool of de hobo zo leren bespelen dat ze er straks bij een jeugdorkest of op een muziekschool verder mee kunnen. We nemen het serieus. De koorkinderen leren muziek van blad lezen en de instrumentalisten krijgen les van topmusici die gekozen hebben voor muziekeducatie, zo bijzonder.” Tineke: “In die vijf jaar is veel gebeurd. Ik herinner al die ontroerende momenten. Die jongen die voor het slagwerk had gekozen, maar het lukte hem maar niet om goed te tellen. Slagwerk is moeilijk, dat realiseer je je niet. Maar bij de eerste opera Doe normáál Driss stonden de toenmalige coördinator Mieke Baracs en ik in de coulissen te kijken en toen ging het goed. Hij sloeg de trom op het juiste moment en wij stonden daar toch trots te zijn.” Ze zegt: “Marco zei eens tegen me: ‘Voor een kind kan het zo belangrijk zijn, dat je iets kunt dat helemaal van jezelf is, waar je trots op kunt zijn.’ En kinderen leren nog veel meer van muziek, concentratie, luisteren, respect, saamhorigheid. Muziek maken reguleert emoties en, ik verzin het niet, verbetert je IQ. Een moeder zei laatst tegen me: ‘Als ze verdrietig is, gaat ze even hobo spelen. Een vader zei ook: ‘Muziek maken vermindert agressie’. Dat wist ik nog niet. Ik vond het een interessante gedachte waar ik nog lang over heb nagedacht. Zou dat zo zijn?” Tineke lacht: “Misschien, ik heb in elk geval nooit het bericht gelezen: ‘Altviolist bekent ramkraak’.” Dan ernstig: “We doen het voor de kinderen en daar zet iedereen zich hartstochtelijk voor in.”

15


Bijdrage Maar wat is het bijzonder dat zoveel mensen zich bij ons aansloten en er vaak nog altijd bij zijn, 'SchoolMustapha', Karin, Hans, Michael, Rachida, ChrĂŠtien, de musici, het Nedpho, waar moet ik beginnen, waar moet ik ophouden. Ik kan dat niet genoeg benadrukken hoeveel iedereen bijdraagt. De inzet is eh [stilte] ongelooflijk eigenlijk, ja ongelooflijk. Er waren wel moeilijke momenten dat ik dacht, we redden het niet, vaak financieel natuurlijk, maar dan belde Wouter opeens of er gebeurde iets anders en konden we toch weer door. Ja, wat hebben wij een geluk gehad. Ik denk dat de kinderen zich misschien later pas realiseren hoe bijzonder hun muzieklessen geweest zijn.'

De vier mensen van het allereerste uur: Mustapha el Jarmouni (2de van links) bracht als "schaakMustapha" al mensen uit de Indische Buurt van verschillende leeftijden en achtergronden bijeen. Samen met initiatiefnemers Tineke Bouwes en Renier Somers, startten zij met behulp van het Willem en Wilhelmina Bouwesfonds in diezelfde buurt Klassiek rondom de Klas, geholpen door Wouter Steijn (rechts), toen in de functie van directeur Stichting Donateurs Koninklijk Concertgebouworkest, die met name bij de opstartfase nauw betrokken was.

16


Ontmoet… In gesprek met Mustapha Khaddari voorzitter van Klassiek rondom de Klas. Mustapha is in het dagelijks leven adjunct directeur/locatieleider van de JP Coenschool en verveelt zich geen minuut. Tijd om te lezen is er niet. Toen Mustapha gepolst werd om zitting te nemen in een nieuw op te richten stichting was daar eigenlijk geen ruimte voor, maar ‘oké dan doe ik het voor één jaar’. Inmiddels zijn we vier jaar later en heeft Mustapha ingestemd met nog een tweede bestuurstermijn. Een zucht van verlichting, want zo’n voorzitter wil iedereen wel. Hoog tijd om even stil te staan bij de ontwikkelingen van de muziek op scholen en waarom Mustapha ondanks zijn drukke bestaan zich toch ook bestuurlijk blijft inzetten voor Klassiek rondom de Klas. Je pleit al jaren voor muziek op school. Wat beweegt je? “Muziek is universeel je spreekt allemaal dezelfde taal. Achtergrond en leeftijd doet er niet toe. Toen er in 2007 een mogelijkheid bestond om subsidie aan te vragen voor muziek op school zijn we hier op de JP Coen meteen op ingegaan. De muziekschool en het muziekatelier verzorgden lessen algemene muzikale vorming tijdens schooltijd en na schooltijd was er ook nog een mogelijkheid voor kinderen die verder wilden. Het was pionieren, maar Monique Udo deed dit met verve en tijdens de eerste uitvoering met saxofoons, fluiten en trommels verdwenen bij de ouders en docenten die het aanvankelijk niet zo zagen zitten alle reserves. Het was een feest op school. In 2012 vertelde schaakMustapha mij dat er plannen bestonden (in samenwerking met het Koninklijk Concertgebouworkest) om kinderen de mogelijkheid te geven na schooltijd muzieklessen op orkestinstrumenten als viool, harp en klarinet te volgen. Ik zag dat als een grote kans. Toen daarna ook nog de mogelijkheid kwam via het Leerorkest om alle kinderen tijdens schooltijd les te geven op een instrument leek het compleet. Ik heb mijn collega’s van andere scholen warm gemaakt en in de herfst van 2012 konden we van start gaan. Zo’n 250 kinderen, ouders en alle betrokkenen in de gymzaal die met z’n allen het Klassiek rondom de Klas-lied zongen, begeleid door o.a. leden van het Concertgebouworkest, ontroerend!” Eigenlijk ben je dus een beetje de geestelijke muziekvader van de scholen in de Indische buurt? “Zo zou ik het niet willen noemen, maar ik ben er wel trots op wat we in de jaren hebben bereikt. In een buurt waar muziek maken niet echt gewoon is, weten de kinderen nu alles van muziek en instrumenten. We gaan met Klassiek rondom de Klas ieder jaar naar een familieconcert in het Concertgebouw, de ouders van de kinderen gaan ook mee. Er wordt door musici van het Koninklijk Concertgebouworkest een voorprogramma verzorgd en opvallend is dat al onze kinderen de vragen die dan gesteld worden kunnen beantwoorden. Dat hadden we vijf jaar geleden niet kunnen bedenken. We merken ook dat de kinderen zelfvertrouwen krijgen door de muziek.” Mustapha is trots: op de kinderen, op de school, op Klassiek rondom de Klas. Er is in de afgelopen jaren zoveel bereikt. En het mooie is dat de kinderen van Klassiek rondom de Klas nu tijdens het jaarlijkse feest van de school ouders ontmoeten doe optreden. En nu niet alleen met trommels, saxofoon en fluit. Maar ook met violen, klarinetten, trompetten en een koor. Hoe kan het mooier?

17


Ontmoet… Muziek is een schoonheidsbeleving Rob van Veelen is participatiemakelaar in Stadsdeel Oost en de trait d’union tussen de gemeente en initiatieven uit de buurt. “Waarbij elk maatschappelijk initiatief van de bewoners als uiting van democratisch burgerschap en dus als waardevol werd beschouwd”. Rob is geboren en getogen in Amsterdam, studeerde geschiedenis en later bestuurskunde. Hij wilde geschiedenisleraar worden, maar het liep anders. Tien jaar heeft Rob gewerkt bij van Van Ditmar’s Import, waar hij verantwoordelijk was voor de import van Franse en Italiaanse tijdschriften. Handelsgeest De handelsgeest is achteraf heel goed geweest voor zijn werk bij de gemeente. Klanten liet je niet langer dan 24 uur wachten, want dan was je ze kwijt. Dat is ook altijd Rob zijn werkwijze geweest bij de gemeente: “Ook al was het een slechte boodschap binnen 24 uur waren de burgers op de hoogte van de voortgang”. In acht jaar tijd heeft Rob ‘250 initiatieven ondersteund waar nodig en vervolgens liefdevol losgelaten’. Zo ook Klassiek rondom de Klas. Toen in de pauze van een wijkconferentie voorzichtig een idee geopperd werd om kinderen in samenwerking met het Concertgebouworkest les te geven op orkestinstrumenten zei Mustapha el Jarmouni, die toen al schaaklessen op scholen verzorgde: “Doe het bij ons in de Indische Buurt, schaken en muziek samen, prachtig". Rob werd er ter plekke bijgehaald en zo is Klassiek rondom de Klas neergestreken in Oost. Kansen Rob vindt klassieke muziek belangrijk in een buurt waar kansen voor gezinnen met sociale en economische problemen beperkter zijn. De kennismaking, het maken en de ontwikkeling is van onschatbare waarde. “Ik kom uit een arbeidersgezin en mijn vader bracht me naar concerten. Muziek heeft iets bevrijdends; de taal van de muziek stijgt boven alles uit”. Direct zag Rob in Klassiek rondom de Klas de kansen voor kinderen die hijzelf ook heeft ervaren. De netwerken van de initiatiefnemers, verbonden met het netwerk van ‘schaakMustapha’ en met de scholen in Oost leek hem voldoende basis om het idee te realiseren. Rob heeft aan de wieg gestaan van de deelname aan Klassiek rondom de Klas van onze voorzitter Mustapha Khaddari. In de 5 jaar dat Klassiek rondom de Klas bestaat moesten er af en toe emotionele, functionele, financiële hobbels genomen worden. Altijd was Rob op dat moment aanspreekbaar en intervenieerde waar nodig was. Rob heeft als geen ander begrepen dat Klassiek rondom de Klas goed voor zichzelf kon zorgen met behulp van af en toe dat kleine bijna onzichtbare zetje van Rob.

18


Ontmoet… Vroeger waren het kwartjes en dubbeltjes… Hans van Dongen – Torman is als penningmeester al vijf jaar verantwoordelijk voor het financiële reilen en zeilen van Klassiek rondom de Klas. Toen Hans zich op voorspraak bij het bestuur aansloot zei hij: ‘Ik doe alleen het geld’. Dat is wel even anders gelopen. Hans doet veel meer dan dat: hij zorgt voor de instrumenten, voor de pr, voor de software, voor instrumentenvervoer etc. etc. Hoog tijd om kennis te maken met deze man achter de schermen, zonder wie Klassiek rondom de Klas niet kan. Jeugd en geld Hans heeft in het ‘voor-de-computer-tijdperk’ scheikunde gestudeerd en is gepromoveerd op kernmagnetische resonantie in vaste stoffen (een voorloper van de MRI). Maar hij heeft uiteindelijk in de automatisering het vak gevonden, waarin hij zijn belangstelling voor techniek, rekenen en puzzelen kon botvieren. Dat rekenen begon al in de jeugd, want Hans was als zoon van een ouderling verantwoordelijk voor alle dubbeltjes en kwartjes in de kerkcollectezak. Nauwgezet telde hij ze, zoals hij nu bij Klassiek rondom de Klas de financiën tot achter de komma in de gaten houdt. Nog steeds wordt er geen dubbeltje over de balk gegooid. De verantwoording van de gelden, zoals Hans het doet, wordt ook door alle schenkers, fondsen en subsidiegevers zeer gewaardeerd. Instrumentendepot Sinds een jaar is Hans de verbindingspersoon met het Instrumentendepot. Het Leerorkest levert naast giften de meeste instrumenten voor Klassiek rondom de Klas. Als er een viool stuk is, overlegt Hans met de instrumentmaker. En als er ineens drie nieuwe hoboleerlingen bijkomen of de slagwerkkinderen toe zijn aan uitbreiding, dan legt Hans de verzoeken neer bij Jeffrey van het Instrumentendepot. Die tot ons geluk onze buren zijn. Deze samenwerking verloopt zeer plezierig; de leerlingen en de docenten varen wel bij deze toegankelijke en efficiënte verbinding. Vrienden, Fondsen, Subsidiegevers, Particuliere schenkingen in geld en natura Samen met de zusjes Karin en Liesbet Hanekroot zorgt Hans voor de inkomsten van Klassiek rondom de Klas, zodat er ieder jaar opnieuw voldoende geld is voor de lessen en de uitvoeringen. In deze tijd is dat geen sinecure. Plezier maken Hans is begonnen met pianoles en tijdens zijn middelbareschooltijd is hij gevraagd bassist te worden in een jazzorkest. Dit bleek een gouden greep. Hans speelde daarna in het studentenorkest en in allerlei andere formaties. Op dit moment is hij verbonden aan een symfonieorkest, een blazersensemble en een klezmergroep. En daarnaast doet hij regelmatig mee aan ad-hoc projecten. “Muziek maken geeft me een prettig gevoel omdat jij je erin kunt verliezen. Klassiek rondom de Klas is een sympathiek project. De combinatie muziek met kinderen, onschuldig, kleinschalig en buurtgebonden, daar wilde ik me wel aan verbinden. Wat ik aan de kinderen zou willen meegeven is dat je niet de top hoeft te bereiken om plezier aan muziek maken te beleven.”

19


Ontmoet… Leren van elkaars werelden Betrokkenen geven niet alleen hun support in daden, maar verrassen Klassiek rondom de Klas ook met schenkingen. Chrétien Mommers en Maurits Musch: 2 sprekende voorbeelden. Chretien Mommers heeft samen met de andere bestuurders de Stichting Klassiek rondom de Klas opgericht. Hij is de meester van de statuten en heeft de laatste draai aan de naam gegeven. “Zo is ons bestuur ingericht: iedereen heeft zijn expertise. Als voormalig directeur van woningcorporatie Eigen Haard ligt mijn expertise bij bestuur en beleid.” Het is inmiddels 5½ jaar geleden dat Chrétien gevraagd werd om bestuurslid te worden van de toen nog op te richten stichting. Chrétien hoefde geen bedenktijd en deed direct mee: “Ik ben door mijn werk bekend met de Indische Buurt, vind het een mooie buurt, maar weet ook dat er kinderen wonen die minder kansen krijgen. Kinderen die minder kansen hebben, hebben later iets in te halen. Via muziek en de andere omgeving krijgen ze extra mogelijkheden, bovendien was het voor mijzelf ook heel interessant om meer met de muziekwereld in contact te komen. Niet alleen in het bestuur maar bij heel Klassiek rondom de Klas zijn zoveel verschillende mensen met zoveel verschillende achtergronden betrokken, er gaat voor iedereen afzonderlijk een wereld open. We zijn complementair en leren dus allemaal, met Kees Olthuis, onze eigen componist als muzikale motor.” Er zijn veel hoogtepunten: “Natuurlijk de eerste uitvoering van Doe normaal Driss. Meer nog: ik zie de kinderen genieten van het muziek maken en we hebben in de loop van de jaren al veel kinderen bereikt. Ook al spelen ze soms maar een paar jaar, het is toch voor het leven.” Er waren ook spannende momenten: “Vanwege de financiën konden we soms maar een half jaar vooruitdenken. Daarom - en om mijn geloof in het project - heb ik toen ik afscheid nam van Eigen Haard, aan de mensen die mij iets wilde geven gevraagd om te schenken aan Klassiek rondom de Klas”.

Muziek neemt je mee en brengt je even in een andere wereld Maurits Musch is nu werkzaam bij Toneelgroep Amsterdam als hoofd development. Maar tot voor kort verbonden aan het Koninklijk Concertgebouworkest, heeft zijn afscheidscadeau van zijn collega’s van KCO bestemd voor Klassiek rondom de Klas. Waarom? “Je vraagt altijd aan anderen om iets te betekenen en je bent blij als het lukt. Maar een schenking mag nooit vanzelfsprekend worden. Ik was bijna acht jaar werkzaam bij de Stichting Donateurs van het KCO. Vanwege een fonds op naam bij het KCO ben ik in contact gekomen met Klassiek rondom de Klas. Ik vind het heel belangrijk een project voor jonge kinderen voor wie klassieke muziek niet vanzelfsprekend is te ondersteunen. Reden om aan mijn collega’s te vragen als afscheid iets te betekenen voor Klassiek rondom de Klas. Een soort wederkerigheid, zo konden wij iets bijdragen wat we voor het orkest altijd van anderen vragen. Muziek neemt je mee en brengt je even in een andere wereld. Ik hoop dat de kinderen van Klassiek rondom de Klas net zoveel plezier zullen beleven aan de muziek als dat deze voor mij betekent.” Zonder de hulp van particulieren als Maurits en Chrétien zou Klassiek rondom de Klas niet kunnen voortbestaan.

20


Ontmoet… Ik wil wel komen om limonade te schenken… En zo begon het. Karin Hanekroot is inmiddels al 5 jaar trekker van de fondsenwerving van Klassiek rondom de Klas. Eerst samen met haar vader Jan. Toen vader Jan drie geleden overleed heeft Liesbet, de zuster van Karin, het stokje overgenomen. Inmiddels is Karin, werkzaam als directeur van de vrijwilligersacademie, toegetreden tot het bestuur. Haat en liefde Karin vertelt over haar haat liefde verhouding met de viool. Ze is begonnen toen ze 6 jaar was. “Viool spelen is het moeilijkste wat er is”. Studeren was een crime. “Ik woonde in een buurt waar niet naar klassieke muziek werd geluisterd en viool spelen zeer ongewoon was. We woonden in een flatgebouw en de buren vonden het studeren kattengejank. Als ik met mijn viool op de fiets zat werd ik ervan afgetrokken en er werd hard gesist. Ik moest ook op school alleen optreden, en dat vond ik niet leuk. Maar gelukkig waren er ook mooie momenten, vooral samenspelen vond ik heel fijn”. Toch is ze op haar viertiende gestopt. Muziek bleef een belangrijke rol spelen. Pieter Wispelwey (cellist red.) was een huisvriend van de familie en er werden veel huisconcerten gegeven. Bela Bartok was als kind haar lievelingscomponist: “Al die mooie Slavische donkere tonen”. Fondsenwerving De fondsenwerving is niet Karin’s hobby, maar een grote verantwoordelijkheid. Zonder geld kunnen we niet verder. Maar toen er niemand anders was heeft ze het op zich genomen. “Ik vind een project als klassiek rondom de Klas heel belangrijk. En wat is er nu leuker dan mee te werken aan een organisatie waar kinderen die daar anders misschien niet mee in aanraking zouden komen met elkaar muziek maken? Gelukkig werd ik al snel geholpen door mijn vader. Hij wist wel van financiën, want was columnist bij het Financieel Dagblad. Hij heeft in het begin het hele fondsenboek doorgenomen. Het is zo fijn dat Liesbet zijn rol heeft overgenomen, want ze kan heel goed schrijven”. Karin heeft nog hele goede herinneringen aan de allereerste kennismaking met Klassiek rondom de Klas. Samen met Rachida schonk ze limonade. Het was in de JPCoen en Mevrouw Hedy d’Ancona opende de middag. Kees (Olthuis red.) had speciaal voor de gelegenheid het Klassiek rondom de Klas lied gemaakt en heeft het met zeker 250 kinderen en ouders ingestudeerd. Wat een geluk dat ze er toen was, anders hadden we misschien nu niet meer bestaan. Overigens Karin speelt sinds anderhalf jaar weer viool en nu op het instrument van haar grootmoeder: “Dat voelt heel speciaal”. Dit natuurlijk met anderen. Het lijkt dat de haatliefdeverhouding nog steeds bestaat, maar het plezier van het samenspelen wint.

21


Ontmoet… Samenspelen tilt je boven jezelf uit Maarten van Veen is medeoprichter en voorzitter van het Comité van Aanbeveling van Klassiek rondom de Klas. Wouter Steijn, indertijd nog werkzaam bij Koninklijk Concertgebouworkest en mede initiator van Klassiek rondom de Klas, heeft deze verbinding gelegd. Maarten is jarenlang bestuursvoorzitter geweest van het KCO en kent de klappen van de muziekzweep. Als voormalig directeur van de Hoogovens ook bekend met bestuur en beleid. Weer zo’n geluk voor Klassiek rondom de Klas. Maarten heeft werktuigbouwkunde gestudeerd in Delft en daarnaast was muziek al vroeg zijn grote passie. Eerst blokfluit en piano maar al heel snel de klarinet: “Ja echt mijn instrument, de klarinet mengt zich zo mooi met andere instrumenten.” Na vier jaar les in de middelbare schooltijd en het Nederlands Studentenorkest heeft Maarten in allerlei combinaties gespeeld en dat doet hij nog steeds. “Mijn eerste leraar Ru Otto heeft me goed gestimuleerd en ik heb nog steeds les nu van Harmen de Boer. De ontroerende klarinetmuziek, o.a. het klarinetconcert van Mozart en het klarinetkwintet van Brahms, zijn grote inspirators. Vooral samenspelen en zingen, thuis zongen we al met elkaar aan de piano kerstliederen en dat doen we nu nog. Muziek is belangrijk voor de zingeving aan het leven“. Maarten is niet alleen betrokken bij Klassiek rondom de Klas maar initieert ook andere projecten, nu zijn de voorbereidingen van het derde Alba Rosa festival, een belangrijke plek voor vrouwelijke Nederlandse componisten uit de hele wereld, alweer in volle gang. Warm hart Maarten draagt Klassiek rondom de Klas een zeer warm hart toe. Toen hij gevraagd werd, had hij net een verhaal over ‘El Systema’ in Venezuela gelezen. Dat inspireerde: “Ik wilde daar zeker in Oost mijn kleine eigen bijdrage aan leveren. Ik was ook nieuwsgierig en vond het spannend of dat ons zou lukken. Voor mij was dit ook een nieuwe wereld, hoewel ik in Amsterdam woon, was ik nog nooit in de Indische buurt geweest. Het belangrijkstee vond ik ook het samenspelen, dat heeft mij zelf zo geholpen om door te gaan met muziek maken. Gelukkig waren er bij KrK meer mensen zoals Kees Olthuis en Hilly Bosch die ik kende betrokken. Zo konden we er plezierig met elkaar erover praten”. Zeker in de begintijd heeft Maarten zich uitdrukkelijk bemoeid met Klassiek rondom de Klas. Mede door zijn voorzitterschap hebben de leden van het Comité van aanbeveling zich tot deelname bereid verklaard en is er zo’n bijzonder Comité tot stand gekomen. Zijn rol als trait d’union naar de fondsen toe is voor Klassiek rondom de Klas van onschatbare waarde geweest. Niet alleen de kinderen hebben baat gehad bij zijn interventies, voor Maarten zelf is er ook iets moois uit gegroeid. Hij heeft Aleid (zie foto) zijn huidige levenspartner bij deze fondsenwerving ontmoet.

22


Ontmoet… Ondanks alle verschillen een geheel. We doen samen! Met Alice Noot en Rachida Amenchar spreken we in de Meervaart. Alice is de locatiecoördinator van de strijkers en Rachida van het koor. Samen muziek maken Alice is door Mieke (Baracs red.) gepolst of ze iets voelde voor de functie vakcoördinator/gastvrouw op locatie. Gelukkig werkt ze nu met kinderen en muziek. Dat is het leukste wat er is volgens haar. Rachida hoorde in de ouderraad van de JPCoenschool over het Leerorkest. Pas later via Mieke over Klassiek rondom de klas. Ze kende Mieke van de ‘verhalenman Karel’. Ze is nieuwsgierig en wil kinderen uit de buurt alle kansen bieden die ze zelf niet gehad heeft toen ze in Marokko opgroeide en als 6 jarig meisje naar Nederland kwam. En Klassiek rondom de klas past daar goed bij. Je leert een instrument bespelen met elkaar. Marouan de zoon van Rachida speelde slagwerk in Klassiek rondom de Klas, daarbij moet je aldoor tellen, nu zit hij op de middelbare school. “Het is geweldig dat ze samen leren muziek maken. “Ze leren een beetje discipline. En ondanks alle verschillen vormen we een geheel”, zegt Rachida. Studeren en liefde Rachida: “Dat de kinderen steeds meer gaan studeren thuis. Dat ze echt hun best doen alle teksten uit hun hoofd te kennen. Elkaar helpen om de opera goed te zingen. Dat we het allemaal samen doen in een veilige en rustige sfeer. Het is mooi om te zien dat er echt dingen veranderen. Er was bijvoorbeeld een meisje dat een paar jaar geleden nogal bang was. Nu staat ze vol zelfvertrouwen vooraan en helpt de anderen over hun onzekerheid heen. Ja, en zo is er ook een meisje dat steeds meer zelfvertrouwen heeft gekregen en een stuk rustiger en geconcentreerder is geworden. Niemand is raar, er is geen jaloezie. Ze helpen elkaar om de maat te houden. En ja bij sommigen zien we echt dat hun talenten aangesproken worden. Alice: leerde blokfluit en cello spelen in Arnhem. Ze draaide muziek voor Radio 3 en maakt duidelijk dat ze het heel leuk vindt om de liefde voor muziek op kinderen over te brengen.” Als we dan via een voorlichting een jongen met muziek in contact kunnen brengen wat anders misschien niet zou zijn gebeurd vind ik dat mooi. Hij koos nadat hij verschillende strijkinstrumenten geprobeerd had voor de cello. Ik neem de tijd voor hem, heet hem welkom en stel hem op zijn gemak”. En ja, het allermooist vonden Rachida en Alice de eerste uitvoering van de opera, met die prachtige kinderstemmen en muziek. “Dan weet ik het: hiervoor doe ik het”, zeggen ze allebei. Het plezier om muziek te maken slaat dan ook over. Wat hopen jullie over twee jaar met Klassieken rondom de klas te hebben bereikt? Rachida wil heel graag een keer een uitvoering doen met alle kinderen in het Concertgebouw. Ze straalt als ze dit zegt. Alice vindt dat ook geweldig, en hoopt dat er dan nog veel meer kinderen meedoen dan nu!

23


Ontmoet… In de buurt voor de buurt, we zijn allemaal onderdeel van iets groters Een medestudent die onderzoek deed bij Klassiek rondom de Klas heeft Danai Kostoula drie jaar geleden geïntroduceerd. “Ik was op een verjaardag en toen vertelde hij over zijn onderzoek, ik wilde er meteen mee naar toe”. Aanvankelijk zou Danai Facebook alleen introduceren, maar het liep even anders. Nu is ze naast haar reguliere werk, ze is inmiddels afgestudeerd als master in Business Administration met als basis internationale relaties en sociologie, ook één van de dag coördinatoren. Unesco wereldschool Gadija Wijngaard is de laatste die het team heeft versterkt. Toen ze hoorde van een mogelijk koor van de ouders dacht ze: ‘dat ga ik eens even regelen.’ Met behulp van Facebook heeft ze iedereen opgetrommeld (zo knap gedaan) en nu is de woensdagavond haar avond als coördinator bij Klassiek rondom de Klas. Gadija heeft nog één zoon op de JP Coenschool en zit in de Ouderraad. Gadija vertelt trots dat school in een oriëntatiefase zit om als Unesco wereldschool te worden aangemerkt. Dit is heel bijzonder: slechts enkele scholen valt die eer de beurt. Ouders ontmoeten ouders, Girlsday waarin meisjes extra in aanraking komen met techniek, het Leerorkest en Klassiek rondom de Klas: allemaal projecten die maken dat de JP Coenschool deze ‘nominatie’ heeft gekregen. Gadija vertelt over haar zoon die slagwerk speelt, dat hij alles uittelt. Zodat hij maar op het juiste moment die belangrijke klap geeft die zo belangrijk is voor de spanning in de muziek. Zelf zingt ze mee in het ouderkoor: “Dit is niet makkelijk hoor. Hester (de koordirigent) geeft ons echt les, we moeten aldoor hoger en hoger Hester zegt dan ‘je kunt het’; we moeten echt ons best doen pff.” Danai staat qua leeftijd dichtbij de kinderen. Ze is dol op kinderen en kinderen op haar. Eigenlijk wilde ze altijd al juf worden, maar was niet altijd eenvoudig: “Ik vond het in het begin wel moeilijk, moest soms streng zijn voor de kinderen, ze mogen niet hollen door de school en moeten natuurlijk luisteren, maar dat gaat nu wel een stuk beter.” Verbondenheid De reden dat ze zich beiden zo verbonden voelen met Klassiek rondom de Klas is vooral het idee dat kinderen kansen krijgen, dat ze een instrument leren bespelen en dat ze contact krijgen met klassieke muziek. Kansen die ze zelf niet hebben gekregen. Gadija’s kinderen worden op een andere manier gewaardeerd. Zeker als het tegen een uitvoering loopt en ze allemaal samenspelen, alles tegelijk, denken ze ‘dit wordt het’. “Ook zo mooi”: zegt Danai, “na de les gaan ze elkaars instrument uitproberen. Ik zit bij de blazers, dus de mondstukken moeten dan wel eerst schoongemaakt. Maar het is zo leuk en ze spelen en zingen ook andere dingen, die leren ze zichzelf aan. Zo hoorde ik laatst het Turkse volkslied. Je ziet de kinderen echt groeien.” Het is ook heel mooi en interessant dat Klassiek rondom de Klas allemaal verschillende groepen mensen bij elkaar brengt en met elkaar verbindt. Gadija: “En we gaan met elkaar naar uitvoeringen van het Concertgebouworkest. Iedereen helpt mee, de buurt voor de buurt. We zijn allemaal onderdeel van iets groters” Het ouderkoor

24


Ontmoet… Ik blijf gewoon “Samen met mijn broer heb ik, ik was toen 14 en mijn broer 16, het Ricciotti ensemble opgericht.” Eduard van Regteren Altena is vanaf het begin dé celloleraar van Klassiek rondom de Klas. Eduard komt uit een muzikale familie: zijn vader was fluitist en zijn grootvader was rechter. Maar de viool was zijn grote passie. Jan Erik, de broer van Eduard, trad in zijn vioolvoetsporen. Eduard heeft wel pianoles gehad, maar eigenlijk is de cello altijd ‘zijn’ instrument geweest. “Op een hele oude foto stonden mijn broer en ik met kleerhangers ‘te spelen’. Overduidelijk hij de viool en ik de cello”. Gemeenschapsmens Eduard is een echt gemeenschapsmens, politiek bewogen en zit in meerdere besturen. Hij is o.a. voorzitter van het Ricciotti Ensemble. Dit orkest is bijna 50 jaar geleden mede door de broers opgericht als straatsymfonieorkest onder het motto ‘kunst de straat op’. Dit is een mengsel van allerlei jongeren, waaronder conservatoriumstudenten. Het bestaat nog steeds en er wordt overal opgetreden: op pleinen, stations, in verzorgingshuizen. Een manier om met veel lol, op een laagdrempelige wijze mensen kennis te laten maken met muziek. En dit is ook wat Eduard 5 jaar geleden en nog zo trekt in Klassiek rondom de Klas. “Een prachtig initiatief en ook nog in Oost waar ik woon. Wieke Meijer, voorheen ook betrokken bij Klassiek rondom de Klas, heeft me toen gevraagd om de cellolessen te geven. En ik ben er nu nog steeds. Ik blijf gewoon om de kinderen les te geven en het plezier van muziek maken over te dragen”. “Ik houd van heel veel muziek”. Het Mondriaankwartet, een strijkkwartet door de broers opgericht, treedt op over de hele wereld. Er zijn veel strijkkwartetten voor hen gecomponeerd, vaak samen met toneel en dans. Maar ze spelen ook klassiek, zo stonden ze aan de wieg van de eerste Meezing Mattheüs in de Mozes- en Aronkerk. Hier mocht het publiek zelfs de solistenpartijen mochten meezingen. En speelden ze jazz met Willem Breuker.

25


Ontmoet…

“Verliefd op het vioolconcert van Brahms” Patricia Paula is geboren in Parijs en opgegroeid in Portugal. Op haar twaalfde startte ze met vioollessen toen ze op sterk aanraden van haar moeder naar een combinatie van middelbare school ging, waar muziek een belangrijk onderdeel van de dagelijkse lessen vormde. Na een proefles was het meteen raak het werd de viool: “de viool is een instrument met een uitgesproken warme krachtige klank. Het kan ook zacht en teder klinken.” Bij Klassiek rondom de Klas is Patricia al 4 jaar de ensembleleider van de strijkers. Yogalessen Door de vele tijd die er aan muziek werd besteed op school leerde ze het heel snel. Op haar zeventiende speelde ze al het vioolconcert van Brahms! Na het conservatorium in Lissabon studeerde ze in Londen en later aan de Strijkkwartetacademie in Nederland, een opleiding voor bijzonder begaafde jonge musici. Een blessure aan de elleboog gooide roet in het eten: “We traden veel op o.a. in Nederland, Duitsland, Italië en Spanje. Maar op een gegeven moment had ik zo’n pijn dat ik aldoor bang was het concert niet te kunnen uitspelen, een verschrikkelijke periode. Ik moest iets, zo ging het niet.” Op hoog niveau musiceren is als topsport en dat lukte niet meer. Patricia is zich toen gaan toeleggen op het lesgeven. Daarbij geïnspireerd door de leraar uit haar jeugd: ”Hij pushte op een positieve manier en haalde zo het beste uit ieder.” Hoewel Patricia de bakens een beetje verzet, ze geeft nu ook yogalessen, blijft ze tot groot plezier van de kinderen en de andere medewerkers graag betrokken bij Klassiek rondom de Klas. “Ik zie de kinderen vooruitgaan. Bij het laatste Javapleinconcert hadden we een echt strijkerstuk. Bij nieuwe kinderen gaat het aanleren nu ook sneller: de kinderen zijn veel geconcentreerder dan in het begin ze nemen het echt serieus.” Ook voelt Patricia zich thuis bij Klassiek rondom de Klas: “Er is een warm contact met de andere docenten, vrijwilligers en het bestuur geeft een gevoel van een gemeenschap.” Strijkkwartet biënnale Begin 2018 is de eerste editie van de strijkkwartetbiënnale, een evenement waar alle beroemde strijkkwartetten uit de wereld komen spelen. Samen met het Leerorkest zullen er ook twee strijkkwartetten van Klassiek rondom de Klas meedoen. Eduard en Patricia begeleiden de kinderen. Wat zijn de kinderen van Klassiek rondom de Klas toch bevoorrecht om zulke superspecialisten als leraar te hebben.

26


“Je maakt hier wel veel vrienden. Soms wel een probleempje, want tijdens de les moet je ook opletten”

27


Ontmoet… Verliefd op een klank Marianne van Bunningen (rechts) en Margot Naring ondersteunen beiden de strijkersgroep. Margot als docent altviool en Marianne is de rechterhand van Patricia Paula, de ensembleleider van de strijkers. Marianne is vanaf het allereerste begin betrokken bij Klassiek rondom de Klas. Eerst samen met Kirsti Goedhart, die er 4 jaar bij is geweest, en later ook met Adra Haste. Marianne speelt haar hele leven al viool en is daarnaast ook door haar werk als maatschappelijk werker dol op kinderen. Margot komt al drie jaar lang iedere week op de fiets uit Amstelveen om les te geven, na een leven als uitvoerend musicus en als docent op het conservatorium en op de muziekschool leek Klassiek rondom de Klas een mooie manier om toch nog kinderen muziekles te kunnen geven. Jeugd Margot komt uit een muzikaal gezin: “Mijn vader speelde viool, en als kind van 5 zat ik altijd op de trap te luisteren, ik was gewoon verliefd op de vioolklank”. De weg naar het conservatorium was door Margot al vroeg ingeslagen. “Mijn hele familie musiceert en 1 keer per jaar tijdens het familieweekend vormen we een familieband met gitaar, piano, viool en cello”. Bij Marianne liep het iets anders: “Mijn twee zusjes speelden allebei piano en ik dacht een derde erbij dat gaat nooit lukken. Ik haalde mijn vader vaak op van zijn werk en dan liepen we langs de etalage van Max Müller (vioolbouwer). ‘Dat wil ik!’ zei ik dan tegen mijn vader: ‘ik wil viool spelen!’. En zo is het ook gelopen; toen ik zeven werd kreeg ik mijn eerste vioolles en sindsdien heb ik bijna altijd elke dag gespeeld. Wel jammer: mijn eerste vioolleraar was niet zo aardig, hij mopperde vaak, maar ik heb doorgezet. Ik wilde gewoon mooi viool leren spelen”. Gelukkig hebben we bij KrK Patricia: zij inspireert de kinderen wel en speelt zelf ook nog heel mooi. Net overigens als Ernest die het eerste jaar ensembleles gaf; die kon nog met een broodtrommel muziek maken. Je gaat altijd met een blij gevoel naar huis. Het vioolconcert in D van Tjaikovski gespeeld door Zino Francescatti is nog steeds één van de favoriete van Margot ‘zo ontroerend’. De Symphonie Fantastique van Berlioz was een van de eerste muziekervaringen van Marianne. Een oude grammofoonplaat van haar vader die er een mooi verhaal bij vertelde is zelfs met de recente verhuizing mee verhuisd. Belangrijke rol Het is duidelijk dat muziek een grote rol speelt in hun leven zeker ook het samenspelen in een orkest: “Zelfs al heb je mot met elkaar, tijdens een optreden ben je één en kun je het weer met elkaar vinden. Daarom is het samenspelen in Klassiek rondom de Klas ook zo belangrijk, zouden we eigenlijk nog meer moeten doen. Door samen muziek te maken gaan de kinderen stralen.” Hun mooiste momenten zijn de recente repetitie van De Vuurpijl met z’n allen, waar de kinderen echt naar elkaar luisterden en zo hoorbaar vooruit waren gegaan. Maar ook het optreden tijdens het Indische Buurtgala en de eerste uitvoering van Doe Normaal Driss. Idealistisch Margot en Marianne vinden het soms wel echt jammer dat als leerlingen net goed beginnen te spelen en dan om wat voor reden dan ook stoppen. Ook als de kinderen of de ouders niet de moeite nemen om af te bellen, hoe idealistisch ze ook zijn ook, zakt de moed en motivatie wel in de schoenen. En idealistisch zijn ze iedere week opnieuw. Wat heeft Klassiek rondom de Klas toch een ongelofelijk geluk dat Marianne, Margot en alle anderen al zo lang zo trouw bij de crew van Klassiek rondom de Klas horen.

28


Ontmoet… Elk kind heeft recht op muziekles Julia Rachman is via haar ouders, die donateur zijn van de Stichting Donateurs van het Concertgebouworkest, bij Klassiek rondom de Klas terecht gekomen. Julia was toen net afgestudeerd als communicatiewetenschapper en op zoek naar een werkervaringsplek. Klassiek rondom de Klas was erg op zoek naar iemand met verstand van communicatie; er was meteen een klik. Inmiddels is het 2,5 jaar verder en werkt Julia al een paar jaar als marketing- en communicatiemedewerker bij theater Ostade A’dam, maar gelukkig ook nog steeds als PR-medewerker bij Klassiek rondom de Klas. Wiesje Medema Julia is opgegroeid met klassieke muziek. Tijdens het zondagsontbijt klonk er altijd muziek, van de vier jaargetijden tot Gershwin of Tsjaikovski, heel divers eigenlijk. “Toen ik zes was mocht ik een muziekinstrument kiezen en ik koos viool. Niet alleen omdat mijn zus viool speelde, maar ook omdat ik het zo’n mooi instrument vond.” Julia startte de vioollessen samen met een vriendinnetje uit groep 4 en ze hadden les van Wiesje Miedema, de vioolpedagoog voor kinderen. “Vooral zo leuk omdat we het samen deden, we waren minimeisjes. In het begin was het moeilijk, maar langzaam maar zeker werden we beter. Ik studeerde bijna iedere dag en zat toen ik tien jaar was in orkesten en ensembles van de muziekschool. Later heb ik ook nog les gehad van Margot, één van onze Klassiek rondom de Klas viooldocenten. Toen ik een jaar of veertien was ben ik gestopt. Ik ging andere dingen doen, dat herken ik ook bij de Klassiek rondom de Klas kinderen. Ik ben wel heel blij dat ik viool heb leren spelen en ga nog steeds regelmatig naar concerten.” Recht op muziek “Ik vind dat ieder kind recht heeft op muzieklessen, daarom werk ik graag mee aan Klassiek rondom de Klas. Nog steeds doe ik veel ervaring op, al die verschillende vrijwilligers en ja de kinderen natuurlijk. Ik merk dat vooral de meisjes mijn hulp inroepen als er bijvoorbeeld een oversized t-shirt mooi opgeknoopt moet worden.” Julia geniet vooral van de Javapleinconcerten. “Al die kinderen en mensen, de fietsers die langskomen en van hun fiets stappen, dat is echt Klassiek rondom de Klas. Zo leuk om te zien hoe de kinderen met elkaar rellen en dan ineens geconcentreerd zitten te spelen en trots zijn. Knap, ze zetten zo de knop om.”

29


Ontmoet… Ik geloof in kansen en begeleider. En een kans verdient ieder kind, linksom of rechtsom Het Leerorkest was vanaf begin als belangrijke partner betrokken bij Klassiek rondom de Klas. Niet alleen omdat de instrumenten worden geleend van het instrumentendepot van het Leerorkest, maar ook vanwege deels dezelfde docenten en de gedeelde visie en missie. Daarom kan in deze special Marco de Souza, initiator en grote inspirator achter het Leerorkest, niet ontbreken. Marco is opgegroeid in Brazilië studeerde daar klassieke gitaar en orkestdirectie en kwam naar Nederland om verder te studeren, en dat werd de Viola da Gamba. “Een gamba zit heel dicht bij de menselijke stem, hij heeft veel effecten en technische mogelijkheden vergelijkbaar als bij het zingen. En ik houd erg van ‘oude muziek’.” Passie voor muziek “Muziek komt van binnenuit en daarvoor word je gewaardeerd. Geluid maken raakt je totale innerlijk, is van jezelf. Zo’n intellectuele, sociale, culturele en artistieke groei. Zo fijn als kinderen dit zelf kunnen ervaren; ze hebben dit zelf gedaan.” Inspiratiebron “Mijn grote inspirator is Roberta Guaspari” Marco merkte meteen het grote verschil tussen Nederland en Brazilië: “Muzieklessen zijn hier op het individu gericht met individuele ervaring en individuele groei. In Brazilië meer op de gemeenschap, het collectieve. Het sociale speelt daarbij ook een belangrijke rol.” Daarbij merkte hij, toen hij directeur van de muziekschool in ZuidOost werd, dat die individuele benadering maar voor weinig kinderen was weggelegd. De documentaire over Roberta Guaspari waarin zij als viooldocent in New York muzieklessen geeft aan kinderen die hier anders niet mee in aanraking komen, gaf het laatste zetje. Het Leerorkest werd, nu elf jaar geleden, een feit. De lessen worden net als Nederlandse taal en rekenen gegeven tijdens schooltijd. Daarnaast is er ook een Klein Leerorkest voor kinderen die zich verder in het muziek maken willen ontwikkelen en een orkest in het voortgezet onderwijs. Amsterdammer van het jaar Op de vraag of Marco wel eens het bijltje neer wilt gooien, want lang niet alles is in die elf jaar voor de wind gegaan, zegt hij: ”Nee nooit. Ik heb nooit gedacht ‘ik stop ermee.’ Ik ben weleens boos als ik ervaar dat het werk niet serieus genomen wordt; er is zo’n grote kloof tussen de elite van de kunstenwereld en realiteit op de werkvloer.” Een van de mooiste gebeurtenissen voor Marco is daarom het feit dat hij Amsterdammer van het Jaar is geworden: “Gekozen door de mensen, steun vanuit de maatschappij; dit voelt als een gezamenlijke overwinning voor iedereen die zich inzet voor de basis”. Samenwerken “Ik geloof in een culturele revolutie van het democratisch maken van muziekeducatie. Een beweging kun je niet alleen maken, dat doe je met andere organisaties. Klassiek rondom de Klas past daar prachtig bij; een fantastisch voorbeeld hoe je dit lokaal met veel liefde van de grond kunt krijgen. Wij zijn daarom heel trots dat Klassiek rondom de Klas onze partner is binnen ons netwerk van wijktalentorkesten, waar ruimte voor ontwikkeling voor ieder kind mogelijk is”. Kansen voor elk kind, het gaat hier dan om muziekles. Maar vooral ook om de innerlijke groei en het plezier van het samen muziek maken te ervaren. Eigenlijk dus terug naar zijn Braziliaanse roots.

30


Ontmoet… Blijf spelen! Sinds 2005 werkt Jacco Minnaard als projectmanager bij NedPhO GO!. Jacco studeerde Creatieve Therapie Muziek aan de Hogeschool van Utrecht en Schoolmuziek aan het Conservatorium van Amsterdam. Hij werkte, voordat hij in de muziekeducatie, belandde als muziektherapeut. Naast zijn werk voor NedphO is Jacco dirigent van de Skyblasters Big Band. Werken met kinderen “Ik vind het bijzonder om te mogen werken met kinderen: hun primaire reacties, hun onbevangenheid en hun leergierigheid. Het mooiste vind ik de verwondering van kinderen als ze kennis maken met de klank van een instrument, een ensemble of een orkest. Iets wat je zelf bijna normaal gaat vinden. Dat is inspirerend”. ‘De rijkdom van Amsterdam’ Jacco is opgegroeid in Zeeland en speelde elektrische gitaar. “Thuis werd er wel muziek gemaakt, maar weinig geluisterd. En op school werd er naast liedjes zingen niets gedaan aan muziekeducatie”. Dat is nu anders in Amsterdam; daar zijn veel meer mogelijkheden. Wat een rijkdom! Zijn allereerste echte ervaring met klassieke muziek was de Johannes Passion van Bach: “Ik was een jaar of 15, het was in Goes en ik was er helemaal weg van”. Betrokkenheid “De warme sfeer, de enorme inzet, het gevoel gewaardeerd te worden; ik snap wel dat je vrijwilliger bent bij Klassiek rondom de Klas”. Jacco is vanaf het begin betrokken bij Klassiek rondom de Klas en heeft de verbinding gelegd tussen de kinderen en docenten van Klassiek rondom de Klas en de musici van het NedPhO. “We delen de visie dat muziek maken een krachtig middel is om (klassieke) muziek te ervaren. Het is logisch dat we partners zijn, zeker als je elkaars buren bent. Klassiek rondom de Klas bereikt actief kinderen uit onze buurt. Voor de ontwikkeling, ontplooiing en de toekomst is de kennismaking met de rijke wereld van klassieke muziek van belang”. Leden van het NedPhO, het enige echte nationale operaorkest, staan weer samen met de kinderen van Klassiek rondom de Klas op het podium in De Vuurpijl. Klassiek rondom de Klas is bevoorrecht met zo’n partner. Het motto van Jacco: Blijf spelen. “Juist in spel komt je diepste wezen, diegene die je bent, tot uitdrukking. In spel ontmoet je elkaar op een authentieke manier”.

31


Ontmoet… Muziek verbindt, ongeacht wie je bent en waar je vandaan komt Al sinds dag één van Klassiek rondom de Klas, toen de naam nog niet bestond, is Sylvie van den Akker (directeur van de JP Coenschool) betrokken. Sylvie is geboren in Frankrijk. Haar vader zat tijdens de oorlog in het verzet, moest vluchten en is toen in Frankrijk terecht gekomen. Daar ontmoette hij de moeder van Sylvie. Ze woonden op een boerderij in Picardië. “Heerlijk ik kon goed leren, was leergierig, mijn vader stimuleerde het leren, en na school speelden vaak schooltje en ik was dan altijd de juf”. “Als je je best doet kom je er wel” Toen ze bijna dertien was is ze met het gezin verhuisd naar Nederland. Dat was wennen: ”Ik sprak geen woord Nederlands en leerboeken die konden helpen waren er toen nog niet.” Hoewel ze goed kon leren, mocht ze nog niet naar een middelbare school. Dus zat ze als groot meisje tussen kleine kinderen op de basisschool om de Nederlandse taal onder knie te krijgen. “Mijn leerboekje was Papa fume une pipe dat een aardige docent in het Nederlands vertaalde vreselijk”. Maar zoals allen die haar kennen, weten dat dit heel goed gelukt is. Haar eigen geschiedenis helpt haar enorm om kinderen te begrijpen die in vergelijkbare situaties zitten: ”Taal is zo belangrijk.” Via de Kleuterkweek in Amsterdam is ze juf en vervolgens directeur geworden. Klassiek rondom de Klas kent de JP Coenschool als een school waar iedereen meer dan welkom is en waar voor zowel de kinderen als de ouders een veilige omgeving is gecreëerd. “De kans om muziek te leren, te voelen en verder in te groeien” De school is vanaf begin betrokken bij Leerorkest en Klassiek rondom de Klas. Als er zaken mislopen of er ruimte nodig is altijd kan er altijd een beroep worden gedaan op Sylvie en haar crew. Logistiek is het niet altijd eenvoudig alle lessen te geven en geeft het nogal ruis: “Ik heb nooit gedacht: ‘ik stop ermee’. In tegendeel: toen er geen ruimte was voor een klas van het Leerorkest tijdens schooltijd, heeft Sylvie haar eigen kamer afgestaan. “Dit was ook goed: ik kon zien hoe de docenten werkten en zag wat het de kinderen deden”. Zelf heeft ze een tijd gitaar gespeeld. ‘Muziek verbindt ongeacht wie, wat en en waar je vandaan komt’ De jaarlijkse optredens in de Nedphokoepel vindt Sylvie het hoogtepunt van het muziekjaar: “Als ik alle kinderen samen met de docenten zie spelen en zingen word ik zo vrolijk. Muziek en eigenlijk alle culturele activiteiten zijn zo belangrijk voor een kind; ik gun dit ze zo. En daarom werk ik graag mee aan Klassiek rondom de Klas”.

32


33


Ontmoet… De liefde voor muziek wordt geboren in je school De Valentijnschool is van begin af aan betrokken bij Klassiek rondom de Klas. In het eerste jaar was het de repetitieplek voor de koperblazers en later nog een tijdje voor het koor. Op de kamer van Tineke Kromhout, directeur van de Valentijnschool, hangt een certificaat van Jump-in. Dit betekent dat er op de school, naast natuurlijk veel aandacht voor goed onderwijs, digitale ondersteuning wordt ingezet. En een gezond beleid wordt gevoerd met veel sport, fruit en water. “Ik ben er trots op dat het is gelukt, het is niet eenvoudig, nu is de kunst om het vast te houden”. Tineke is al 17 jaar verbonden aan de Valentijnschool. Eerst was zij werkzaam als vakleerkracht gymnastiek en handvaardigheid op verschillende scholen in Amsterdam. Na 20 jaar maakte zij de overstap naar het management en werd vervolgens directeur. Speerpunten Andere speerpunten van Jump-in zijn het leren van vreemde talen in alle groepen (VVTO Engels) en een uitgebreid muziekaanbod, waaronder lessen van Klassiek rondom de Klas en het Leerorkest. “Mijn drive om mee te doen is om kinderen de kans te geven zich op een breed terrein te ontwikkelen.” Zo bijzonder dat dit allemaal kan in Amsterdam! “Het mooiste concert vond ik het optreden op het Javaplein. Alles klopte: de ontroerende muziek, de zon, de saamhorigheid, de omgeving en een mix van alles en iedereen. Dat is de kracht van met elkaar muziek maken. Door als school mee te doen aan de muzieklessen wordt de liefde voor muziek of bijvoorbeeld de viool geboren in je school.” Terwijl Tineke dit zegt zie je een fan van Klassiek rondom de Klas en een trotse directeur die de kinderen met het oog op de toekomst zoveel mogelijk kansen wil bieden.

34


Eerder verschenen… Komen en tijdelijk gaan Een persoonlijke afscheidsbrief van Mieke, maar.. gelukkig geen echt afscheid. Mustapha Khaddari, locatieleider van de JP Coenschool en voorzitter van Klassiek rondom de Klas, stelde me in 2012 voor aan Tineke Bouwes. Uit die ontmoeting ontstond een mooie samenwerking die tot op de dag van vandaag standhoudt. Samen met mijn echtgenoot Karel Baracs/De Verhalenman ben ik vele jaren verbonden geweest als projectcoördinator bij het Ouders ontmoeten Ouders-project op de JP Coenschool. Ik kende dus de buurt en veel ouders en kinderen. Tineke nodigde mij, namens het bestuur van Klassiek rondom de Klas uit om projectleider te worden. Vier jaar lang heb ik met veel plezier mijn steentje bijgedragen. Afgelopen mei heb ik mijn taken overgedragen aan Mirte Moes. Ik blijf wel betrokken als vrijwilliger want het doel van Klassiek rondom de Klas ‘Kinderen het plezier van samen muziek maken laten ontdekken’ gaat me enorm aan het hart. Vier jaar Tijdens de afgelopen vier jaar heb ik de kinderen van Oost muzikaal zien opbloeien en groeien tijdens de muzieklessen en uitvoeringen. Ik zag hoe zij in de ban kwamen van de muziek en hoe ze vol passie op het podium zaten te spelen. Het project heeft al echte doorzetters opgeleverd. Een aantal leerlingen zitten inmiddels op de middelbare school, maar volgen nog altijd lessen bij Klassiek rondom de Klas en spelen mee bij concerten.Wekelijks geven vele vakkundige muziekdocenten en muzikale vrijwilligers op bevlogen wijze muziekles en dit alles onder leiding van onze artistiek leider en dirigent, Michael Hesselink. Onze coördinatoren Rachida, Alice en Danai zorgen week in week uit voor een warme ontvangst van de leerlingen in de Evenaar. Minder zichtbaar, maar onbetaalbaar belangrijk zijn de vrijwilligers die de organisatie draaiende houden, onder andere door te zorgen voor het aanvragen van fondsen, website en pr-werkzaamheden en alles wat er komt kijken bij een uniek project als dit. In mijn rol als projectleider heb ik de organisatie van binnen en van buiten goed leren kennen. Ik heb samengewerkt met echte kanjers! Ik vind het fantastisch dat zoveel mensen hun vrije tijd besteden aan Klassiek rondom de Klas en op die manier bijdragen aan de muzikale ontwikkeling van honderden kinderen. Ik wil hierbij alle mensen met wie ik heb samengewerkt in de afgelopen vier jaar, heel hartelijk danken voor een leerzame, enerverende tijd en voor het gestelde vertrouwen. Met Mirte aan het roer gaat er bij Klassiek rondom de Klas een frisse wind waaien. Ik kijk nu al uit naar de uitvoeringen die gepland staan voor het schooljaar 2016/2017. Ik hoop jullie daar allemaal weer te ontmoeten. Voor nu een fijne zomer gewenst! Met hartelijke groet, Mieke Baracs Iedereen bij Klassiek rondom de Klas kent Mieke. Zij is vanaf het begin een drijvende kracht geweest achter Klassiek rondom de Klas. Veel is mede mogelijk geworden dankzij haar inzet, drive en doorzettingsvermogen. Als we dachten dat iets niet ging lukken, kwam Mieke met een oplossing in de vorm van een actie, haar man of een ander persoon. Haar vaste geloof in Klassiek rondom de Klas en humor heeft ons ook door ingewikkelde tijden geholpen en we hebben veel met elkaar beleefd.

35


Eerder verschenen… Ik sleep kinderen er doorheen, soms kan het betekenen dat ze overstappen naar een ander instrument, ook goed Eeke Glebbeek is binnengehaald door Margot, onze altviooldocent, om de violen te versterken. Iedere week is Eeke aanwezig, inspireert ze kinderen om viool te spelen en vooral ook de hobbels te nemen om door te gaan. Iedereen weet dat viool spelen razend moeilijk is en dat je veel moet studeren. Ervaring Eeke is opgegroeid in een muzikaal gezin met zang, cello en dans. Op haar negende hoorde ze de ‘Messiah’ van Handel in het Concertgebouw en wist ze dat ze viool wilde spelen. Na een paar jaar Algemeen Vormend Muziekonderwijs op de Amsterdamse Volksmuziekschool, in de crisisjaren '30 opgericht door Willem Gehrels, startte Eeke op haar elfde met viool. En met succes. Het werd de grondslag voor de latere vakstudie bij Louis Metz, altist in het KCO en docent aan het Muzieklyceum. Ook de interpretatielessen van Herman Krebbers, de legendarische concertmeester van het KCO, waren een bron van inspiratie. “Na het examen ben ik nog een paar jaar in Praag gaan studeren omdat ik gegrepen was door de Tsjechische viooltraditie en muzikale cultuur”. Naast het spelen in verschillende orkesten heeft Eeke jarenlang bij de Muziekschool Waterland en Muziekcentrum Zuid-Kennemerland in Haarlem gewerkt. Haar ervaring met lesgeven aan kinderen past ze nog steeds toe bij het geven van privé vioolles. Om de altviool te promoten heeft Eeke ook altvioolprojecten gedaan. Ze is niet alleen docent, maar ook uitvoerend musicus. Daarnaast heeft Eeke Wis- en Natuurkunde en Algemene Muziekwetenschappen gestudeerd; hoe veelzijdig kun je zijn! Bach Haar lievelingscomponist is Bach: “Natuurlijk solosonates van Bach, maar ook andere muziek zoals volksmuziek. Op het moment speel ik veel Roemeense muziek.” Ze kan zich erg zorgen morgen over de politieke keuzes die gemaakt zijn en worden. “Muziekonderwijs is een publieke zaak; daar moeten we voor vechten!” Eeke probeert met de lessen bij KrK iets van de leegtes, die door de politiek zijn veroorzaakt, op te vullen.

36


Eerder verschenen… ‘Meijersgeluk’ ‘Meijersgeluk’: zo voelde het toen Bert Meijer, directeur van de Flevoparkschool en sinds zomer 2017 gastheer van Klassiek rondom de Klas, als tamboer voorop liep in het Jeugdkorps. Hoe meer je hoort en leest van directeur Bert, hoe duidelijker het wordt dat aanvoeren de rode draad in zijn leven is. Niet alleen als (interim) directeur heeft hij al vele Amsterdamse scholen geleid, maar ook als partijvoorzitter van de PvdA en als wethouder van een eigen opgezette partij in Castricum liep hij op kop. Bovendien vertelt hij graag over zijn beweegredenen in kranten of op TV. Veelal over politiek en natuurlijk over onderwijs. Ook de Zwarte Pietendiscussie is niet langs hem heen gegaan. De Flevoparkschool Bert heeft liefde voor zijn werk. Als directeur probeert Bert sfeer te scheppen, een veilige omgeving en vertrouwen. “Hoe ik dat doe? Door mezelf te zijn: een soort gezag van natuur, direct en met respect. Ik verbind mensen en zet ze in hun kracht. Misschien soms wat kort door de bocht, maar met focus. De koers; dat geeft mensen zelfvertrouwen. Werken is mijn hobby, naast zaalvoetbal, nog steeds. En reizen naar onder andere China, Rusland, Amerika.” Muziek Het één en ander is niet van toepassing bij Bert, zoals voor muziek. Zijn lievelingsmuziek? Die heeft hij niet en ook geen lievelingscomponist. Eigenlijk heeft hij niet zo heel veel met klassieke muziek. Daarom des te bijzonderder dat juist directeur Bert en zijn medewerkers onderdak boden toen Klassiek rondom de Klas op straat stond. De deur openen Maatschappelijke betrokkenheid en zijn grote passie kinderen maakten dat hij ruimhartig de deuren openzette. “Niets mooiers dan werken met kinderen, begeleiden, de spontaniteit, openheid, eerlijkheid, en nooit rancuneus, een hand en klaar.” Bert wil alles voor de kinderen doen wat hen verder helpt en plezier geeft. Bovendien was er ruimte en Bert ziet de Flevoparkschool als een belangrijke plek in de buurt ook na schooltijd. Klassiek rondom de Klas is hem en al zijn medewerkers zeer dankbaar voor de gastvrijheid. Makkies “Wat een geweldig concert, super bedankt”: gaf één van de gelukkigen die met makkies als ruilmiddel een optreden van het Koninklijk Concertgebouworkest in het Concertgebouw heeft bijgewoond. Ook de komende maanden zijn er weer enkele kaarten ter beschikking voor uitvoeringen door het KCO. Een buitenkans om één van de mooiste orkesten van de wereld te mogen beluisteren.

37


Over de partners Het Leerorkest Het Leerorkest is een innovatieve vorm van muziekeducatie waarbij alle kinderen de kans krijgen om onder schooltijd een muziekinstrument te leren bespelen. Het begon in de Bijlmer 10 jaar geleden startte in Amsterdam Zuidoost de pilot voor het allereerste ‘Leerorkest’ voor kinderen op de basisschool. Het bleek het begin van een kleine revolutie in de wereld van het muziekonderwijs. Het initiatief van de muziekschooldirecteur uit de Bijlmer oogstte in korte tijd steun van de burgemeester, de onderwijsminister en, niet in de minste plaats, de koninklijke familie. Organisatie Leerorkesten in Amsterdam Stichting Leerorkest organiseert de Leerorkesten in Amsterdam. Inmiddels zijn er 32 Leerorkesten actief op Amsterdamse scholen. Er doen 18 basisscholen mee (ongeveer 10% van de basisscholen in Amsterdam) in alle hoeken van de stad: Noord, Oost, Nieuw-West en Zuidoost. Daarnaast zijn er naschoolse wijktalentorkesten en pilots in het voortgezet onderwijs. Het Leerorkest bereikt bijna 5.000 kinderen. Klassiek rondom de Klas werkt nauw samen met het Leerorkest voor de naschoolse muzieklessen en de ontwikkeling van activiteiten op muzikaal én sociaal vlak. De instrumenten worden ter beschikking gesteld door het Instrumentendepot Leerorkest. Het Nederlands Philharmonisch Orkest | Nederlands Kamerorkest. Het Nederlands Philharmonisch Orkest | Nederlands Kamerorkest is al meer dan 30 jaar vaste orkestpartner van De Nationale Opera en wordt internationaal gerekend tot de beste operaorkesten. Ieder seizoen spelen de twee orkesten het merendeel van de operaproducties in Nationale Opera & Ballet. Het Nederlands Philharmonisch Orkest | Nederlands Kamerorkest verzorgt in Het Concertgebouw een veelzijdige concertprogrammering en speelt daarnaast in andere Nederlandse concertzalen en op buitenlandse podia en festivals. Marc Albrecht is chef-dirigent van zowel het Nederlands Philharmonisch Orkest | Nederlands Kamerorkest als De Nationale Opera. Gordan Nikolić is de artistiek leider en concertmeester van het Nederlands Kamerorkest. Het Nederlands Philharmonisch Orkest | Nederlands Kamerorkest deelt hun liefde voor klassieke muziek graag met iedereen. Jong en oud, kenner en nieuwkomer, en dwars door alle culturen heen. Het orkest heeft al jaren een intensieve band met Klassiek rondom de Klas. De kinderen ontmoeten professionele collega’s die hen in de aanloop naar concerten coachen en inspireren. Bovendien spelen de musici mee met einduitvoeringen in de NedPhO Koepel, de thuisbasis van het orkest. NedPhO GO! NedPhO GO! Is het activiteitenprogramma voor educatie, outreach en talent van Het Nederlands Philharmonisch Orkest en Nederlands Kamerorkest (NedPhO|NKO). NedPhO GO! organiseert en initieert een palet aan activiteiten om klassieke muziek en orkest toegankelijk te maken voor iedereen: kinderen, jongeren en ouderen. Van concerten met heel orkest in het Concertgebouw tot ensembleconcerten en workshops op school of in de eigen NedPhO koepel. “We proberen op een laagdrempelige wijze zoveel mogelijk kinderen en ook ouderen te bereiken”.

38


Mooie momenten

Ook Dylan deed mee aan het allereerste optreden in de NedPhOkoepel.

Repetitie ‘Doe normaal Driss’

Uitvoering ‘Doe normaal Driss’

Ilias wint de tekenwedstrijd en krijgt een prijs uit handen van de designer KCO Rens Martens (links)

Leerling Hannae heeft de logowedstrijd gewonnen en Rens Martens, designer van KCO heeft het logo met tekst afgemaakt (rechts)

Een kerstuitvoering samen met het Zeeburgkoor

39


Optreden Radio4

Veiling n.a.v. crowdfundingcampagne Voor je Buurt. Met veilingmeester Karel, assistentes Eefje en Rosalie (eerste koorassistent) en met koekjes van Rachida. Een groot succes met het streefbedrag meer dan gehaald.

Allereerste familieconcert van het Concertgebouworkest, waar meer dan 100 kinderen en hun ouders naar toe zijn gegaan. Voor velen de eerste keer dat ze in het Concertgebouw kwamen.

De Evenaar, de eerste eigen plek voor oefenen. Helaas moesten we die verlaten.

Het startsein bij de startbijeenkomst is gegeven door componist en bestuurslid Kees Olthuis die het speciaal door hem gecomponeerde Klassiek rondom de Klaslied heeft ingestudeerd met zeker 250 kinderen, ouders en andere bij Klassiek rondom de Klas (afgekort KrK) betrokkenen, begeleid door een deel van de musici, in de Gymzaal van de JP Coenschool.

40


Nominatie Paul van Vlietaward Deze award, met een geldprijs van 10.000 euro voor de uitvoering van het winnende project, is een initiatief van UNICEF en de Efteling, bedoeld voor Nederlandse organisaties die zich op een bijzondere manier inzetten voor kinderen. Michael, Mustapha en Kees hielden een gloedvol betoog. Nassira, Yagmur en Suzanne kregen voor hun mooie spel een daverend applaus van alle aanwezigen.

Optreden Indische Buurtgala

De documentaire ‘Wij houden van de Kroepoekstraat’ gemaakt door Hugo Meijer (rechts) wordt gepresenteerd. Fatima Elatik, één van de leden van ons Comité van Aanbeveling, sprak lovende woorden richting Hugo. Benieuwd? Kijk op http://bit.ly/docukroepoek voor de documentaire. Hugo heeft ook de trailer gemaakt voor De Vuurpijl.

Marianne van Bunningen (assistent) schenkt een mooie piano die al lang in bezit was van haar familie

Optreden 150 jaar Emmakinderziekenhuis

41


Uit de oude doos Diverse foto’s van bijzondere momenten vijf jaar Klassiek rondom de Klas

42


Achter de schermen In de afgelopen jaren zijn er vele betrokken geweest of nog steeds bij ons. We willen hun graag bedanken voor hun rol in het succes van Klassiek rondom de Klas.

43


44


“Het is leerzaam, je leert dat je niet te arrogant moet doen en alles alleen voor jezelf moet doen. Er zitten ook grappen en mooie muziek in de opera�

45


Betrokkenen opera Projectteam Kees Olthuis componist Vuurpijl /Shanna Chatterjee Regisseur Vuurpijl / Daniel van Klaveren Libretist Vuurpijl / Jos Zandvliet Stichting Accu decors en kostuums / Michael Hesselink Artistiek leider /Noor van de Wetering Projectleider / Alice Noot Coördinatie strijkers /Rachida Amenchar Coördinatie kinderkoor / Danai Kostoula Coördinatie blazers en slagwerk / Gadija Wijngaard Coördinatie ouderkoor / Hans van Dongen Torman Penningsmeester / Yolanda Huntelaar design en pr /Julia Rachman pr / Esther Kok communicatie en ontwerp /Alice Ferguson Pr /Mirjam Bosgraaf interviewer / Tineke Bouwes Trekker / Karin Hanekroot Fondsenwerv ing Docententeam Patricia Paula /Maria Sofia Espiga / Margot Naring / Eeke Glebbeek / Marianne van Bunningen / Eduard van Regteren Altena / Mathias Breton / Rozemarijn van Egeren / Katinka van Driezum / Soledad Brondino / Michael Hesselink / Bruno Fernandes / Daniel Follmann / Hester Hentzepeter Eline Welle / Iris van der Ende / Jurgan Claver NedPhO musici Hobo: Vincent van Wijk / Klarinet: Rick Huls / Fagot: Susan Brinkhof / Trompet: Jeroen Botma / Viool 1: Eva Traa / Viool 2: Natalia Szmydt / Altviool: Nicholas Durrant / Cello: Jos Teeken / Contrabas: Dobril Popdimitrov Klassiek Rondom de Klas koor en Pakhuis Kinderkoor Antal de Jong /Charly Krielen / Eliza Malik / Esther EnofeEgbon / Evi Taminiau /Fenna Meeske / Jana Gajanoviç / Jasmijn Vermeer / Lieve Runderkamp / Lisa Wisse / Lucia / Malin Wattel / Maryam/ Halkawtrahman / Medb Larkin / Roosmarie Bosgraaf / Saida el Bouchaibi / Tara Thomissen / Yasmine El Mesri / Youssef Mountassir / Zamar Pang-atjok / Romaisae Koubaa / Mies Broekman / Esther Arnowitz /Rada Zaalberg / Myrthe Speckamp / Magi Galabova / Gauri Bhimireddy /Rahul Bhimireddy/ Elif Eva Walburgh Schmidt / Tahel Ben-Shanan / Julia Donkersloot / Irma Cairoli Klassiek Rondom de Klas Orkest en Klein Leerorkest Dwarsfluit: Alice Mensah Koduah / Laaibah Mohammad / Masa Mahmoud / Lisa Wisse / Malin Wattel / Hafsa Haddouch / Luna Znibel / Emil Barak Hobo: Daimy Huizinga / Ruana Jairam / Tahis Foundez Proob / Amina Janah / Miro Bakiray / Kâan Ocak Raul Aipasse / Quinten Doornewaard Klarinet: Samantha Amponsah / Eliza Malik / Noah van der Lans / Siraprapha Wongtham Fagot: Cherise Jomar Blijd / Delisha Jitbahadoer / Elaysah Quinn / Jonathan Man / Suzanah Ton Trompet: Doha el Haouari / Jalil Nieuwenhuizen / Samuel Bachman / Lukas Dramoudanis / Aya El Bouchaibi / Lucia Kuepper / Kamil De Jong Bariton : Dimitri de Jong Trombone : Brand Snippe Slagwerk: Julian Odenthal / Lechaun Mac Nack / Levi Bates / Rijk Snippe / Darian Bakiray / Anass Azdad Viool: Guineverre Tolud / Giovanni Emanuel / Madelief Steenbakkers / Remmel Begeer / Stijn Ewout Heideveld / Yoram Barsati / Emmanuel Smith / Geneva Nieuwenhuizen / Kes Jade Bosch / Max Meiboom / Ilayda Duz / Esther EnofeEgbon / Jasmijn Vermeer / Jana Gajanoviç / Romaisa Koubaa Souhaila Koubaa / Eleanor / Ikram Duz / Suzanna Ton / Yagmur Kilic Altviool: Kitti Tupi / Maria Jose Valera Alvares / Prescila Nimako / Dankwah Osei Akoto / Sorayya Amjar Cello: Allisha Dipowirono / Sophie Methorst / Thais Telgt / Maria L Ton / Kirsten Blagescu / Ali Abdelhady Contrabas: Jeremy Bean / Justin Piergoelam / Pieter Ton / Joel Heuser Harp: Jada Cicilson /Shavayen Goedhart

46


Partituur De Vuurpijl

47


Colofon Redactie Tineke Bouwes Mirjam Bosgraaf Esther Kok Shanna Chatterjee Advies Alice Ferguson Fotografie Eddy Posthuma de Boer Mieke Nagel Wieke Meijer Jorgen Krieler Ontwerp Esther Kok Ondersteuning Julia Rachman Noor van de Wetering Ontwerp logo en poster Yolanda Huntelaar

Copyright Š 2017 Klassiek rondom de Klas

48


Comité van Aanbeveling De heer Maarten van Veen, voorzitter Voormalig voorzitter stichtingsbestuur KCO, ex bestuursvoorzitter Hoogovens De heer Jan Raes Directeur Koninklijk Concertgebouworkest De heer Iván Fischer Dirigent Mevrouw Melek Usta Directeur Colourful People De heer Joop van den Ende Voorzitter Raad van Commissarissen Stage entertainment Mevrouw Hedy d’ Ancona Politicus Mevrouw Marja Bon Pianiste en mede oprichter Wendingen en Tharaux Arts et Music Mevrouw Fatima Elatik Politicus

49

Lustrum special  

Klassiek rondom de Klas viert haar vijf jarig jubileum. We hebben bijzondere mensen gesproken en mooie momenten verzameld. Veel leesplezier!

Read more
Read more
Similar to
Popular now
Just for you