Issuu on Google+


เทคนิคการสืบค้นข้อมูลโดยทั่วไปมีดังนี้ 1. การค้นหาแบบพื้นฐาน (Basic Search) เป็นการค้นหาสารสนเทศอย่างง่ายๆ ไม่ซับซ้อน โดยใช้คาโดดๆ หรือผสมเพียง 1 คา ในการสืบค้นข้อมูล โดยส่วนใหญ่การค้นหาแบบง่ายจะมีทางเลือกในการค้นหา


1.1 ชื่อผู้แต่ง (Author) เป็นการค้นหาโดยใช้ชื่อของบุคคล กลุ่มบุคคล นามปากกา หรือชื่อหน่วยงาน/องค์กร ที่เป็นผู้แต่งหรือเขียนหนังสือ บทความ งานวิจัย วิทยานิพนธ์ หรือทรัพยากรสารสนเทศนั้นๆ ซึ่งมีหลักการค้นหาง่ายๆ ดังนี้

1.1.2 ผู้แต่งที่เป็นชาวต่างประเทศ 1.1.1 ผู้แต่งคนไทย เป็นการค้นหาชื่อบุคคล ตัวอย่างเช่น กุลธิดา ท้วมสุข ให้ตัดคานาหน้าชื่อ ออก เช่น นาย นาง นางสาว หรือหากเป็นบุคคลที่มีบรรดาศักดิ์หรือฐานันดร ศักดิ์ ให้ค้นด้วยชื่อ และต่อท้ายด้วยบรรดาศักดิ์หรือฐานันดรศักดิ์ หากเป็นการ ค้นหาชื่อที่เป็น นามปากกา ฉายาหรือสมณศักดิ์ ให้ค้นหาตามนามปากกา ฉายา หรือสมณศักดิ์ ยกตัวอย่างเช่น - นางกุลธิดา ท้วมสุข ชื่อที่ใช้ค้น คือ กุลธิดา ท้วมสุข (ให้ตัดคานาหน้าชื่อออก) - ม.ร.ว. คึกฤทธิ์ ปราโมท ชื่อที่ใช้ค้น คือ คึกฤทธิ์ ปราโมท, ม.ร.ว. (ให้เอาบรรดาศักดิ์ หรือ ฐานันดรศักดิ์ มาต่อท้ายชื่อ) - ร.ต.อ ปุระชัย เปี่ยมสมบูรณ์ ชื่อที่ใช้ค้น คือ ปุระชัย เปี่ยมสมบูรณ์ (ให้ตัดยศหรือตาแหน่งออก) - พระยาอุปกิตติศิลปสาร ชื่อที่ใช้ค้น คือ พระยาอุปกิตติศิลปสาร - ว.วชิรเมธี ชื่อที่ใช้ค้น คือ ว.วชิรเมธี - พระครูวิมลคุณากร ชื่อที่ใช้ค้น คือ พระครูวิมลคุณากร

ให้ค้นหาโดยใช้ ชื่อสกุล ตามด้วยชื่อกลางและชื่อต้น ยกตัวอย่างเช่น "Judith G. Voet" ชื่อที่ใช้ค้น คือ Voet, Judith G. หรือ Voet, Judith หรือ Voet

1.1.3 ผู้แต่งที่เป็นหน่วยงาน/องค์กร ให้ค้นหาตามชื่อหน่วยงานหรือชื่อองค์กรนั้น เช่น การค้นหาชื่อหน่วยงานที่มีทั้งหน่วยงานใหญ่และ หน่วยงานย่อย ให้ค้นหาโดยใช้ชื่อหน่วยงานใหญ่ก่อน แล้วตามด้วยชื่อหน่วยงานย่อย หากเป็นชื่อย่อ เมื่อค้นหา ให้ใช้ชื่อเต็ม ยกตัวอย่างเช่น - สานักวิทยบริการ มหาวิทยาลัยขอนแก่น ชื่อที่ใช้ ค้น คือ มหาวิทยาลัยขอนแก่น. สานักวิทยบริการ - ททท. ชื่อที่ใช้ค้น คือ การท่องเที่ยวแห่งประเทศ ไทย


1.2 ชื่อเรื่อง (Title) เป็นการค้นหาข้อมูล ด้วยชื่อเรื่อง เช่น ชื่อหนังสือ ชื่อบทความ ชื่อเรื่องสั้น นวนิยาย ชื่องานวิจัย หรือวิทยานิพนธ์ การค้นโดยใช้ ชื่อเรื่องนี้ เป็นการค้นหาแบบเจาะจง ดังนั้นผู้ค้น ต้องรู้จักชื่อเรื่อง หลักการค้นหาด้วยชื่อเรื่องทั้งภาษาไทยและภาษาต่างประเทศ ใช้ หลักการเดียวกัน คือ ค้นหาตามชื่อนั้นๆ โดยระบบจะทาการค้นหา จากชื่อเรื่อง เริ่มจากอักษรตัวแรกและตัวถัดไปตามลาดับ ยกตัวอย่างเช่น - เรื่อง เพลงรักในสายลมหนาว - เรื่อง อินเทอร์เน็ตสาหรับผู้เริ่มต้น - เรื่อง Engineering Analysis

1.3 หัวเรื่อง (Subject Heading) คือ คาหรือวลีที่กาหนดขึ้นมาอย่างกว้างๆ เพื่อใช้แทนเนื้อหาของ หนังสือ บทความ งานวิจัย วิทยานิพนธ์หรือทรัพยากรสารสนเทศ ยกตัวอย่างเช่น หัวเรื่องเกี่ยวกับ “คณิตศาสตร์” จะมีเรื่องที่เกี่ยวข้อง ซึ่งอยู่ภายใต้หัวเรื่องใหญ่คือคณิตศาสตร์ ได้แก่ การบวก การลบ การคูณ การหาร เป็นต้น ทั้งนี้หัวเรื่องที่ใช้ในการค้นหา โดยปกตินั้น นามาจากคู่มือ หัวเรื่องที่ใช้กันเป็นมาตรฐานในห้องสมุดหรือ หน่วยงานที่ให้บริการสารสนเทศ ทั้งในประเทศไทยและในต่างประเทศ

1.4 คาสาคัญ (Keywords) คือ การค้นหาด้วยคาหรือวลีที่กาหนดขึ้นมา เพื่อใช้แทนเรื่องที่ต้องการค้นหา โดยทั่วไปคาสาคัญ จะมีลักษณะที่สั้น กะทัดรัด ได้ใจความ มีความหมาย เป็นคานามหรือเป็นศัพท์เฉพาะในแต่ละสาขาวิชา ยกตัวอย่าง การกาหนดคาสาคัญเพื่อใช้ค้นหา เช่น รายงานการวิจัย เรื่อง การปรับปรุงคุณภาพ และการเพิ่มผลผลิตข้าวหอมมะลิที่มีความสามารถในการทนแล้ง โดยการใช้ เทคโนโลยีชีวภาพและพันธุวิศวกรรม Improving quality and productivity of Thai fragrant rice using biotechnology and genetic engineering


2. การค้นหาแบบขั้นสูง (Advanced Search) เป็นการค้นหาที่ซับซ้อนมากกว่าแบบพื้นฐาน ซึ่งมีเทคนิค หรือรูปแบบการค้นที่จะช่วยให้ผู้ค้นสามารถจากัดขอบเขตการ ค้นหาหรือค้นแบบเจาะจงได้มากขึ้น เพื่อให้สามารถค้นหา ข้อมูลได้ตรงกับความต้องการมากที่สุด

2.1 การสืบค้นข้อมูล โดยใช้ตรรกบูลีน (Boolean Logic) หรือการค้นหาโดยใช้ Operator เป็นการค้นหา โดยใช้คาเชื่อม 3 ตัว คือ AND, OR, NOT ดังนี้ - AND ใช้เชื่อมคาค้น เพื่อจากัดขอบเขตการค้นหาให้แคบลง เช่น ต้องการค้นหาคาว่า น้าอัดลม ยี่ห้อแป๊ปซี่ มีรูปแบบการค้นดังนี้ คือ น้าอัดลม AND แป๊ปซี่ หมายถึง การค้นหาคาทั้งสองคา ได้แก่คาว่า น้าอัดลมและแป๊ปซี่ - OR ใช้เชื่อมคาค้น เพื่อขยายขอบเขตให้กว้างขึ้น เช่น น้าอัดลม OR แป๊ปซี่ หมายถึง การค้นหาคาว่า น้าอัดลม และแป๊ปซี่ หรือค้นหาคาใดคาหนึ่งก็ได้ - NOT ใช้เชื่อมคาค้น เพื่อจากัดขอบเขตให้แคบลง โดยใช้ NOT เพื่อตัดเรื่องที่ไม่ ต้องการออก เช่น ต้องการค้นหา คาว่า น้าอัดลม AND แป๊ปซี่ NOT โค้ก หมายถึง ต้องการค้นหา คาว่า น้าอัดลม และแป๊ปซี่ เท่านั้น คาที่ตามหลัง NOT คือ ไม่เอา ในที่นี้ จะค้นหาเฉพาะน้าอัดลมยี่ห้อแป๊ปซี่ เท่านั้น ไม่เอาน้าอัดลม ยี่ห้อโค้ก เป็นต้น


2.2 เทคนิคการตัดคา เป็นเทคนิคการค้นหาที่ช่วยให้ได้ผลลัพธ์ของการสืบค้นข้อมูลที่กว้างขึ้น โดยใช้สัญลักษณ์ละ หรือแทนตัวอักษรบางส่วนของคา เช่น

2.2.1 เทคนิคการตัดคา โดยใช้ Truncation เป็นเทคนิคการตัดคาที่ใช้สัญลักษณ์ เช่น* หรือ # หรือ $ เพื่อละตัวอักษรบางส่วนของคาหรือข้อความ ซึ่ง เทคนิคการตัดคานี้ สามารถละตัวอักษรได้ทั้ง อักษรที่อยู่หน้าคา ระหว่างคา หรือท้ายคา ก็ได้ ยกตัวอย่าง เช่น - พิมพ์คาค้น *nternet ระบบจะทาการค้นหาคาว่า internet เป็นต้น - พิมพ์คาค้น m*cdonald ระบบจะทาการค้นหาคาว่า mcdonald, macdonald เป็นต้น - พิมพ์คาค้น cat* ระบบจะทาการค้นหาคาว่า catalyst, catatonic หรือ category เป็นต้น

2.2.2 เทคนิคการตัดคา โดยใช้ Wildcards เป็นเทคนิคการตัดคาที่ใช้สัญลักษณ์ เช่น ? หรือ # หรือ $ เพื่อแทนตัวอักษรบางส่วนของคาหรือข้อความ ซึ่งเทคนิค การตัดคานี้ สามารถแทนตัวอักษรได้ทั้ง อักษรที่อยู่หน้าคา ระหว่างคา หรือท้ายคา ก็ได้ ยกตัวอย่าง เช่น - พิมพ์คาค้น ??ternet ระบบจะทาการค้นหาคาว่า internet เป็นต้น - พิมพ์คาค้น int??net ระบบจะทาการค้นหาคาว่า internet, intranet เป็นต้น - พิมพ์คาค้น interne? ระบบจะทาการค้นหาคาว่า internet, intranet เป็นต้น

2.2.3 การใช้เครื่องหมาย “......................” เป็นเทคนิคการสืบค้นข้อมูลในรูปแบบของวลีหรือกลุ่มคา ตั้งแต่ 2 คาขึ้นไป ทั้งนี้ เพื่อกาหนดให้ค้นหากลุ่มคา หรือเรียกง่ายๆ ว่าเป็นการบังคับให้ค้นหากลุ่มคา ซึ่งเป็นคาที่อยู่ติดกัน ห้ามค้นหา แยกคา นั่นเอง ยกตัวอย่าง เช่น - พิมพ์คาค้น “information literacy” ระบบจะทาการค้นหาคา ว่า information literacy ซึ่งเป็นกลุ่มคาที่อยู่ติดกัน จะไม่ค้นหา แยกคา เป็นต้น

หมายเหตุ อย่างไรก็ตามการใช้สัญลักษณ์ต่างๆ เหล่านี้ ก็ขึ้นอยู่กับข้อกาหนดและความสามารถของระบบใน แต่ละฐานข้อมูล ซึ่งอาจกาหนดรูปแบบ สัญลักษณ์ วิธีการใช้เหมือน/แตกต่างกัน หรืออาจใช้สัญลักษณ์อื่นที่แตกต่างจากนี้ก็ได้ ดังนั้น ผู้ค้นควรศึกษาเทคนิควิธีการสืบค้นในแต่ละฐานก่อนเริ่มต้นการค้นหาข้อมูล เพื่อทราบและรู้จักวิธีการใช้ที่ถูกต้อง อันจะส่งผลให้การค้นหามีประสิทธิภาพ ตลอดจนสามารถค้นหาทรัพยากรสารสนเทศได้อย่างรวดเร็วและถูกต้อง


เข้าดูวิธีใช้ฐานข้อมูลอิเล็กทรอนิกส์ที่ห้องสมุดบอกรับได้ที่ URL http://lib20.kku.ac.th/infoliteracy/online_db.htm



Searching info