Issuu on Google+

-Lim burg

N

Zuid

PE

tedu catie s

ONACA

GO TA

kuns

entagoon

roject

p P

Ki envel

DE

MI

ES


Pentagoon is Academie Borgloon, Academie Hoeselt, Academie Riemst, Academie Tongeren , Academie Voeren.

Project Kippenvel bevat simpele en direct toepasbare opdrachten voor de klassen basisonderwijs. Deze lesjes, die max 2 uur beslaan, zijn aangepast aan de leeftijd van de leerlingen en dienen als houvast voor de leerkrachten die op zoek zijn naar creativiteit en specifieke technieken. Dit bundel zal voor hen een aanzet zijn om op een losse, speelse manier om te gaan met de lessen muzische vorming. De kunstvormen beeld, poĂŤzi en muziek komen in dit bundel aan bod. Kippenvel spoort de kinderen aan hun eigen verhaal uit te beelden en een creatief pad te bewandelen. Het is een kunst-op-school programma met net dat tikkeltje meer. Aan de basis ligt het gedachtegoed om vanuit een artistieke visie de kunst meer plaats te geven in de maatschappij, in het bijzonder binnen het basisonderwijs. Invulling De lessen zijn als volgt ingedeeld: Beeld: Eerste leerjaar: Druktechniek of Gemengde techniek Tweede leerjaar: Gemengde technieken Derde leerjaar: Kleitechniek Vierde leerjaar Tekenen Vijfde leerjaar Textiel Zesde leerjaar Papier machĂŠ Woord: Vanaf derde leerjaar: Schrijf je eigen een KIP-gedicht Muziek: Boer, wat zeg je van mijn kippen Dit project is bestemd voor de basisscholen van Borgloon, Hoeselt, Riemst, Tongeren en Voeren.


Beeld


Beeld - druktechniek - eerste leerjaar Verantwoordelijke Marylène Biesmans I 012 23 74 08 Formaat: A4, geen al te dik papier Materiaalgebruik: Plat gedeelte van een schaaltje in isimo (verpakkingsmateriaal van groenten of vlees) Acrylverf of olieverf op basis van water Potlood met een scherpe punt of grote nagel Inktrolletje Plastiek folie of glasplaat of dik glanzend papier uit een tijdschrift Artistiek doel: Waarneming van een kip Technisch doel: Aanleren van een eenvoudige druktechniek Inhoudelijk doel: Grafische uitwerking in punt en lijn Contrast negatieve en positieve delen Werkwijze: - Eerst maak je een ontwerp op een blaadje papier. Kijk naar foto’s Enkele voorbeelden: kip en ei kip op een nest kuikentje dat uit ei komt slapende kip op een stok - Vervolgens kras je deze tekening in het isimoplaatje - Verf wat uitrollen met inktrolletje op blad, plastiek of glasplaat Gebruik geen lichte kleur, dan is het contrast niet groot genoeg - Dan breng je de verf met het rolletje aan op je ingekrast plaatje - Leg nu op je plaatje een dun blad papier en wrijf er stevig met je vlakke hand over zodanig dat je wanneer je het blad verwijdert een duidelijke afdruk bekomt. Je kan ook met een proper rolletje over je blad rollen om druk uit te oefenen. Hou je blad met één hand stevig vast en druk af met je andere hand. Het blad mag niet verschuiven tijdens het afdrukken. - Om te eindigen haal je het blad heel voorzichtig van het plaatje. De ingekraste lijnen zijn wit(negatief), de omgeving zal een kleur hebben(positief).


Beeld - gemengde techniek - eerste leerjaar Verantwoordelijke Celine Clossa I 0497 50 80 24 Formaat: A3 karton Materiaalgebruik: Wolvezels Noppenplastiek Veren Warmwater Handzeep Spuitbusje Vetkrijt Stukjes stof Artistiek doel: Leren kijken naar de kip, verschillende kenmerken kunnen opnoemen van de kip en natekenen. Kijken naar de omgeving van een kip in een wei. Inhoudelijk doel: Leren vilten met verschillende materialen. Verschillende vormen leren vilten. Deze techniek kunnen combineren met vetkrijt. Werkwijze: Leerlingen leren vilten: We beginnen met laagjes wol in verschillende richtingen op elkaar te leggen. Alles bestuiven met lauw water en handzeep. Bij deze opdracht worden er ook veertjes toegevoegd in het vilt. Over de wol en de veertjes wordt noppenplastiek gelegd. Hier gaan we een vijftal minuten op wrijven in verschillende richtingen. Dan wordt alles om gedraaid en opnieuw gaan we dit lapje bestuiven met lauw water en handzeep en opnieuw gaan we dit bedekken met noppenplastiek en ook hier wordt er weer een vijftal minuten op gewreven. Nadien leggen we het stukje stof op een droge keukenhanddoek. Alles goed aandrukken zodat het water opgezogen wordt door de handdoek. Extra info : Verschillende vormen vilten: Lange worstjes: stukjes wolvezels samen nemen met wat water en handzeep. Hier kunnen worstjes van gemaakt worden door de handen op elkaar te wrijven. Bolletjes maken: stukjes wolvezels met water en handzeep tussen de handen leggen en een ronde bewegingen mee maken, zodat we uiteindelijk een bolletje krijgen. Met deze verschillende onderdelen kunnen de leerlingen het lijf van de kip maken, deze lap vilt wordt op karton geplakt. Voor het vilt word opgeplakt moet het lapje vilt droog zijn. Eventueel kunnen er achteraf extra veren worden toegevoegd. Aan de hand van vetkrijt kunnen de leerlingen de ontbrekende elementen toevoegen aan het lijf van de kip zoals de poten of de kam. Ook de achtergrond wordt gecreĂŤerd door vetkrijt te mengen. Nadruk leggen op de verschillende kleuren die we in het gras of de lucht zien.


Beeld - gemengde technieken - tweede leerjaar Verantwoordelijke Veronique Noben I 0479 806 906 Formaat: A3 staand, dik tekenpapier Materiaalgebruik: Notenbolster bruin en stukje spons Rode Acrylverf of Ecola en middeldik penseel Kleurpotloden Waterverf Artistiek doel: Waarneming van een kip Technisch doel: Gebruik van gemengde technieken Inhoudelijk doel: Je kan één van onderstaande uidrukkingen verwerken: - Er als de kippen bij zijn: er snel bij zijn om ergens een voordeel uit te behalen - Met de kippen op stok gaan: vroeg gaan slapen - Praten als een kip zonder kop: veel praten, maar weinig zinvols vertellen - Er is geen kip te zien: er is niemand te zien. - Zich kiplekker voelen: zich erg lekker voelen - Haantje de voorste zijn: vaak vooraan staan Delen van de tekst uit Cantecleir, een verhaal over een haan.

Auteur: Jo Roets, Illustrator: Ellen Vrijsen ISBN: 9789058386502, Prijs: € 14.95

Werkwijze: - Meng wat notenbolster met water op een schaaltje, drenk de spons erin en maak het lichaam uit deze bruine kleur. - Voeg bij de rode Acrylverf een beetje water in een potje en zorg voor de kam en lel. - Daarna moet je dat even laten drogen of met de haardroger blazen. - Daarom ga je afwerken met kleurpotlood. - Je kan ook gekakel en gekraai in de tekening schrijven. - Mogelijk is ook om kippendraad als tekening erin te verwerken. - Verwerk ook het gezegde erin. - Zorg dat er een horizonlijn onder de haan of kip is, zodat het beest niet zweeft, maar staat. - Verf daarna de achtergrond, dus boven en onder de horizon met waterverf. Extra Info: Notenbolster: Deze natuurlijke kleurstof afkomstig van de notenbolster wordt voornamelijk gebruikt voor het kleuren van hout. Wordt geleverd in droge vorm: opgelost in water is het zeer goed te gebruiken als watervaste tekeninkt. Hoe meer water, hoe lichter de kleur.


Beeld - kleitechniek - derde leerjaar Verantwoordelijke Anita Christiaens I 012 23 37 74 Materiaal: Klei IJzerdraad en mesje, om plakken te snijden. Een korte lat om te kloppen. Eventueel een deegrol om klei uit te rollen. Stempeltjes. Stokjes, prikkers, dopjes van stiften (holle en volle kant)… Sponsje voor de afwerking. Pastic om de tafel te beschermen, en óók om het kunstwerkje los te krijgen van de tafel. Artistiek doel:

Waarnemen en bestuderen van een kip. De ruimtelijke vorm zien (= volume) van het dier.

Technisch doel:

Klei bewerken: het tactiele aspect, het betasten, kneden en knijpen in de materie. Klei vormgeven: het creatieve aspect, delen weghalen en toevoegen tot het “beeld” dat het kind zich eigen gemaakt heeft, bereikt is. Klei decoreren: het visuele aspect, de kip krijgt een versiering in reliëf met zelf gevonden stempeltjes.

Inhoudelijk doel: Experimenteren met klei. De interactie tussen handen en klei is een creatief spel. Al spelend ontdekken we de kracht van de handen en vingers in, op en tussen de klei. Werkwijze: 1. Van een blok klei snijden we plakken met de ijzerdraad. 2. De klei kneden om hem zacht te maken. 3. Vormgeven - globale vorm - stukken weghalen om hoofd, lijf, staart vorm te geven. - details uitwerken, ogen, snavel, kam, staart… - uithollen met een mes - stempelen, reliëf aanbrengen. Met houtjes, stokjes, spijkers, schroeven, sleutels, dopjes… - laten drogen, liefst op houten latjes voor de ventilatie. Extra Info: Pottebakkersklei is een natuurproduct. In vochtige toestand kan het worden gemodelleerd, in droge toestand kan het worden geschuurd, gebakken en geschilderd.


Beeld - tekenen - vierde leerjaar Verantwoordelijke Marlies Renson I 0485 83 16 71 1

3

2

4

5

Formaat: Materiaalgebruik: Artistiek doel: Technisch doel: Inhoudelijk doel:

A3 of A2 tekenpapier houtskool en kneedgom, fixeermiddel waarneming van haan / kip / kuiken, waarneming van licht en donker gebruik van houtskool en kneedgom maken van een familie van verschillende kippen

Werkwijze: - Bekijk enkele afbeeldingen van een haan / kip / kuiken. Je kan ook een opgezette haan meenemen. Laat de lln de belangrijkste kenmerken ervan opsommen (bv snavel, poten met nagels, kam,...). Laat ze het verschil tussen de kip en de haan uitleggen. - Laat de lln afbeelding kiezen. Zorg voor evenveel zwart-wit afbeeldingen als leerlingen. Zorg voor verschillende afbeeldingen zodat je een familie van verschillende kippen kan maken. Bespreek de afbeelding: waar is het licht en waar is het donker? - Maak je blad helemaal grijs met de platte kant van je houtskool. Veeg het uit tot je een egale ondertoon krijgt. - Dan schets je de geometrische basisvormen van de afzonderlijke elementen. Let daarbij goed op de afmetingen en de positie van de verschillende voorwerpen t.o.v mekaar. Heb je iets fout getekend, dan moet je dit niet uitgommen, je kan het gewoon uitvegen en er opnieuw overtekenen. - Schets dan de vormen van de onderdelen van de kip, en daarna ga je donkere tonen en details aanbrengen. Om de donkerste tonen weer te geven, teken je met de punt van het houtskoolstaafje enkele krachtige, zwarte lijnen. Wrijf daar vervolgens lichtjes in met je vingertoppen en verdeel het houtskoolstof over de rest van de figuur. Maak de schaduw daarna nog donkerder. Gebruik je kneed gom om witte vlekken te maken die het licht moeten voorstellen. Met vuile vingers kan je ook grijstinten aanbrengen, voor lichtere tonen. - Ondertussen is de achtergrond vervaagd en kan je deze nog donkerder maken of met een papiertje grijs vegen. Veeg of gom ook de overbodige lijnen uit. Je kan met de kneedgom het wit van het licht op de grond maken en het donkere laten staan voor de schaduw van de haan op de grond. - Tot slot accentueer je nog eens een paar zeer donkere en lichte plekken zodat er veel contrast in de tekening zit. - Ter controle kan je de foto en je foto omgekeerd houden. Zo zie je de fouten beter. Als je je ogen half dicht houdt, zie je ook goed de licht- en donkerwaarden. - Uitbreiding: je kan op een ander blad een speciale kip laten tekenen. Laat ze verschillende onderdelen van de kip vergroten, verkleinen, veranderen... Bv. een hele lange nek, lange poten, een hele dikke kip met een klein hoofdje, een magere kip met grote ogen en een kleine snavel,... - Fixeer met fixeermiddel om te voorkomen dat de tekening uitgeveegd wordt. Je kan ook fixeren met haarlak. Na het fixeren kan je niet meer gommen. - Hang de tekeningen bij mekaar zodat je de kippenfamilie kan presenteren. Extra info: Houtskool is het oudste, eenvoudigste en meest veelzijdige tekenmateriaal dat er bestaat. Het is gemaakt van verkoold hout. Je kan er diepzwarte lijnen en strepen mee maken. Maar je kan ze ook snel uitvegen. Daarom is dit een goed tekeninstrument voor beginners, omdat je makkelijk kan verbeteren. Leg het staafje plat, zo kan je breed kleuren en grote oppervlaktes invullen. Trek een dunne streep door met de punt te tekenen, druk hard en druk zacht. Houtskool kan worden uitgewreven (hand, pluim, zachte vod, zeemvel), veelvuldig herwerkt, na fixatie terug overwerkt... Je kan ook vegen en uitgommen met de kneedgom. Een kneedgom kan je met je handen in elke gewenste vorm brengen, waardoor de houtskool op vele manieren weer te verwijderen is. Je kan met de kneedgom witte lijnen tekenen in het zwarte vlak. Zodra de gum vies begint te worden, kneed je hem door, zodat de donkere plekjes verdwijnen.


Beeld - textiel - vijfde leerjaar Verantwoordelijke Andréa Budé I 012 39 12 62 Formaat: schoendoos wisselende grootte, liggend Materiaalgebruik: schoendoos, gordijnstof(achtergrond), restjes stof, schoolverf wit en diverse andere kleuren, middeldik penseel, mengbakjes (bv lege potjes van yoghurt), lijm, garen en wol, schaar Artistiek doel: klassenkunstwerk “het kippenhok” Technisch doel: gebruik van gemengde technieken met de nadruk op textiel. Inhoudelijk doel: In het kunstwerk wat we gaan maken speelt de eigenheid van elke kip een rol wat we tot uiting laten komen in het kleurgebruik, houding en de stofkeuze bij de eieren. Toon daarom op voorhand foto’s van diverse kippenrassen en hun eieren. http://www.kippenencyclopedie.nl Werkwijze: - Plak met lijm op de bodem van de schoendoos een dik stuk stof met een grove textuur - Schilder over het stof in wit een grote basisvorm van een kip. Denk goed na over de houding die je de kip wilt laten aannemen. Werk dik met de verf en verdun deze niet. - Laat de lln. nog 2 andere felle kleuren kiezen en meng deze in een mengbakje met water zodat je een dunnere massa krijgt. Drup de verf over de basisvorm en de achtergrond heen. De randen van de schoendoos verf je kriskras met de resten van het mengsel. - Nu de verf nog nat is kun je er een kam, lellen en een snavel in duwen van restjes stof - Je kan ook veertjes knippen van allerlei soorten stof (vormen als driekhoekjes, halve ovalen) en die in de natte verf duwen. - Rol van stof een rolletje en bind/lijm er allerlei kleuren garen omheen. Aan de uiteindes van rollen vouw je het stof open en knip je de kippenpoten. Maak zo twee verschillende rollen. - Lijm de poten onder de kip - Maak een bolletje van een kleurig stof en bind/lijm er garen of wol omheen totdat een eivorm krijgt. Maak er een paar en leg deze bij je kip - Je kan op de bodem wat stro of hooi leggen, of een ei aan de doos hangen zodat het lijkt alsof deze eruit valt. Extra Info: Voor de presentatie hang je alle schoendozen als een compositie aan de muur.


Beeld - papier maché - zesde leerjaar Verantwoordelijke Stefa Rogiers I 0498 36 62 73 Formaat: Materiaalgebruik: Artistiek Doel: Technisch Doel: Inhoudelijk Doel:

mdf plankje 20 x 20 cm krantenpapier behangerslijm TESA – plakband oude tijdschriften dun karton (achterzijde cursusblok) waarneming van een kip: verhoudingen & details werken met papier-maché: constructie / opbouw haal je inspiratie uit het werk van Koen Vanmechelen! The Cosmopolitan Chicken Project is een wereldwijd experimenteel project waarbij Koen Vanmechelen een superkip probeert te ontwikkelen. Visueel stelt hij dit o.a. voor aan de hand van een reeks portretten van kippen tegen een witte achtergrond. Deze reeks is het uitgangspunt voor ons eigen kippenportret.

1

2

3

4

www.koenvanmechelen.be

Werkwijze: - Gebruik proppen krantenpapier om de vorm van de buste van de kip te bekomen. Druk de proppen krant goed aan en bevestig eventueel verschillende proppen aan mekaar. - Bevestig de grote prop op het houten plankje. Gebruik hiervoor TESA plakband. - Knip de kam, de lellebellen en de bek van de kip uit een stuk karton. Bevestig deze eveneens met TESA aan de kop van de kip. - Leg één laag papier-maché over het geheel zodat alles goed bevestigd is. Bedek ook het plankje met stukjes krant. Laat nu drogen. - Bewerk de achtergrond. Je kan deze bijvoorbeeld wit schilderen, zoals Koen Vanmechelen. Vergeet de randen van het plankje niet! Je kan de achtergrond ook beplakken met tijdschriftknipsels (felle kleurtjes, tekst,...) zoals op het voorbeeld. - Scheur lange slierten papier uit oude tijdschriften. Zorg ervoor dat deze slierten de kleuren van een kip hebben. Beplak je kip met deze slierten, begin hiermee onderaan, en leg er steeds een laagje bovenop. Zo lijken het de pluimen van de kip. De kop van de kip kan je best beplakken met kleine stukjes gekleurd papier. - Teken de oogjes van de kip met een fijn penseeltjes of maak ze van gekleurd papier en plak ze op.


Muziek


Kippenvelproject - muziekles - vanaf derde leerjaar Verantwoordelijke Verhooghe Frederik I 0497 083503 Artistiek doel: Lied uitvoeren met een nieuwe zelfgemaakte begeleiding Techniek doel: Eigen begeleiding maken bij een bestaande compositie Inhoudelijk doel: Aan de hand van verschillende inzichten een nieuwe begeleiding maken bij het lied “Boer wat zeg je van mijn kippen” Werkwijze: Werken rond het lied “Boer wat zeg je van mijn kippen…” DEEL 1: Het lied • Aan het begin van de les een fragment laten zien uit de film “Chicken run”, of de film een keertje volledig bekijken. • Aan de hand van deze film komen tot het lied “Boer wat zeg je van mijn kippen”. • Het lied aanleren aan de kinderen totdat zij het gemakkelijk zingen. DEEL 2: Instrumenten • Maken van een djembe (best een paar dagen op voorhand maken) - Materiaal: Stevige buis, bruin papier, behangsellijm, borstel om lijn te smeren. - Werkwijze Maak wat behangsellijn klaar (zie de gebruiksaanwijzing op het pakje). Scheur het bruin papier in lange repen (20 cm langer dan de doormeten van de buis). Pap de papierstroken goed in aan één kant en sluit er de opening van de buis mee af. Herhaal de handeling, maar leg de stroken telkens in een andere richting. Maak zo 5 à 10 lagen (hoe groter de buis, hoe meer lagen). Laat de djembe een paar dagen drogen. - Speelwijze Je bespeelt de djembe met je handen. Je kunt aan de zijkant van het vel kloppen of in het midden. Hoor je het verschil? Je kunt met de vingertoppen kloppen, met de volle hand,… Als de djembe op de grond rust, hou hem dan wat schuin zo klinkt hij beter. • Boekentasritmes Het is de bedoeling dat de leerlingen de ritmes (die passen bij het lied; best op de andere tellen van de maat dan de djembe) spelen met materiaal uit hun boekentas. Ze kunnen zelf kiezen wat ze gebruiken voor welk ritme of u kunt dat doen. Hieronder vindt u een aantal suggesties. - Ritme 1: met 2 pennen tegen elkaar tikken. - Ritme 2: met een markeerstift op de tafel tikken. - Ritme 3: met een boek op de tafel ‘slaan’ of met een pennenzak schudden. - Ritme 4: Een boekentas op de tafel laten neerkomen. - Ritme 5: Een lange meetlat op de tafel laten trillen of een blad scheuren. Bij het lied kan de klas zelf een ritme ontwerpen waarvan zij vinden dat het erbij past. DEEL 3: Nieuwe compositie • Het lied laten uitvoeren met gebruik van de djembé’s en van de boekentasritmes. - De djembé laten klinken op de 1ste noot na de maatstreep. - De boekentasritmes tot gehore brengen op de andere tellen van de maat. • Dit kan eventueel voorafgegaan en afgesloten worden door een aantal kinderen die een kip of een haan nadoen.


Kippenvelproject - muziekles - vanaf derde leerjaar Verantwoordelijke Enzo Ricciulli I 0498 31 10 52 Muziekstuk: Boer, wat zeg je van mijn kippen... Maatsoort: 3/4 (Waltz) Materiaalgebruik: - Voor de shaker: bierdopjes, spijkers, stok, hamer. - Voor “kip-geluid”: (harde) plastieken beker, paperclip, breigaren, papieren zakdoek, nagel, schaar, water. Artistiek doel: klanken maken met huishoudelijke voorwerpen. Technisch doel: het zingen van het liedje met ritmische begeleiding terwijl de kinderen geluiden maken. Inhoudelijk doel: het besef dat muziek en klank in alles zit: in alle voorwerpen en in onze stem. Werkwijze: - Het maken van de instrumenten - Shaker: http://youtu.be/F429uzR2tVg - Kip-geluid: http://youtu.be/B8T80Eur8DI of http://www.sciencebob.com/experiments/chicken_cup.php - Het aanleren van een simpele melodie: “Boer, wat zeg je van mijn kippen” http://www.lievelingsliedjes.nl/boer-wat-zeg-je-van-mijn-kippen - Leren dat het liedje een waltz is door te kloppen met de shaker en dit in eerste instantie op alle tellen. Dan alleen op de eerste tel. De woorden in het “vet”: Boer, wat zeg je van mijn kippen? Boer, wat zeg je van mijn haan? Hebben ze dan geen mooie veren of staat jou de kleur niet aan? Boer, wat zeg je van mijn kippen? Boer, wat zeg je van mijn haan? - Het zingen en ritmische begeleiding van het liedje. Dit kan simultaan gespeeld worden of in 2 groepjes, percussie en zang. - Om te eindigen: de kippenstal simuleren. Ipv het gekakel met de stem te doen worden plastieken bekers gebruikt.


Woord


Voorbeeld Laat de kinderen zélf nieuwe woorden uitvinden (mét een betekenis aan gekoppeld), eventueel met dierenaspecten in verwerkt. Fantasie ten top, alles kan en alles mag. Hoe gekker, hoe beter. Vervolgens kan je dit gedicht voorlezen: Blauwe tong Tien uur `s avonds pikkedonker Krr.. Seee… Oeee… Ahh… Een tapdansleeuw… een schommelgommelgordeldier… Een klingklangkloengkonijn.. Krrr…Seee…Oeee…Ahh… Schrik! Groot, groen, glibberig… Krrr…Seee…Oeee…Ahh… Een grote groene glibberige blauwtongkikker! Rennen! Rennen ! Rennen! Springen! Springen! Springen! Krrr…Seee…Oeee…Ahh… Kwak! Kwak! Blauwe tong naar buiten... Hap! Een Bliebloeblabromvlieg! Demi Gruijters, 11 jaar uit: Als dichters dansen, de mooiste gedichten van Kinderen en Poëzie Dit is een gedicht over een fantasiedier. Het dier is dus uitgevonden. Naar analogie met dit gedicht kunnen de kinderen zelf een gedicht maken met hun eigen uitgevonden woorden. Laat hen nadenken over de betekenissen die ze aan hun nieuwe woorden koppelen, en welke situaties dit bij hen oproept. Een groot hulpmiddel bij het schrijven kan zijn: kernwoorden van connotaties op een kladblaadje schrijven (vb. “eng”, “raar”, “lief”, “grappig”, “paars”... enz.), en de beelden die het in hun hoofd oproept, laten tekenen. Van daaruit kunnen ze dan vertrekken bij het schrijven van hun eigen gedicht. Niets moet en alles mag bij het schrijven. Laat hen keuzes maken: lange zinnen, verszinnen, rijm(schema’s), de typografie (waar schrijf ik wat, bladspiegel)... ? Afsluiten met een voordrachtmoment.

Woord - inleiding tot poëzieschrijven - alle studiejaren Verantwoordelijke Laurence Stas I 0479 28 52 03

Het belangrijkste aspect in het woord onderdeel is praten. Communiceren met de kinderen en voornamelijk stilstaan bij woorden. Fantasie staat daarbij centraal! Welke effecten hebben bepaalde woorden (gevoelswerking, impact, wat maken ze in ons los)? Waar doen ze ons aan denken (connotaties)? Waaruit bestaat een woord: kunnen we het opsplitsen in meerdere delen? Zo ja, wat betekenen die woorden apart van elkaar? Wat betekenen ze dan nog (meer) als we er één woord van maken. Concreet: Begin met een informele babbel over “kippenvel”. Wie weet wat er gebeurt als je “kippenvel” krijgt? In welke situaties krijgen we “kippenvel”? Is “kippenvel” iets dat we op commando tevoorschijn kunnen toveren? Ga daarna zelf aan de slag met de betekenis van het woord. Leg uit dat “kippenvel” stamt uit de oertijd. Dat de mensen toen nog véél behaarder waren dan nu, en dat op momenten van grote angst of verdediging, de haren letterlijk overeind gingen staan om de vijand af te schrikken. Toon beeldmateriaal. Vervolgens ga je kijken naar het woord an sich. Uit welke twee woorden bestaat “kippenvel”? Wat betekenen ze los van elkaar? Waaraan denk je als je het woord “kippenvel” hoort? Waaraan denk je als je “kippen”, en “vel” hoort? Laat de kinderen nadenken over de connotaties die ze bij woorden kunnen fantaseren. Hoe komt het dat twee losse woorden één nieuw woord kunnen vormen, met een volledig nieuwe betekenis? Ga eens in op “de kip en het ei”-probleem. Misschien hebben de kinderen er een bijzonder verrassende kijk op. Sluit af met een grote voorleessessie. Voorzie eventueel een comfortabele zetel/stoel/poef van waarop de voorlezer zijn meesterwerk voordraagt. De anderen zitten niet aan hun lessenaar, maar rondom de voorlezer. Iedereen komt aan bod.


Aantekeningen


www.pentagoon.be

ONACA

Pentagoon is Academie Borgloon, Academie Hoeselt, Academie Riemst, Academie Tongeren, Academie Voeren.

Academie Borgloon, De Werkwinkel, Stationsstraat 1, 3840 Borgloon, Tel. 012 67 36 00 Hoeselt, Dorpsstraat 35, 3730 Hoeselt, Tel. 089 41 63 58 Riemst, Jeugdhuis De Plekker, Kerkstraat 28, 3770 Zichen-Zussen-Bolder, Tel. 04 381 11 19 Riemst, Buurthuis, Kerkstraat 35, 3770 Zichen-Zussen-Bolder, Tel. 04 381 11 19 Tongeren, Sacramentstraat 70, 3700 Tongeren, Tel. 012 23 70 38 Voeren, Kloosterstraat 19, 3798 S Gravenvoeren, Tel. 04 381 11 19

burg

ES

id-Lim

Lay-out: en coördinatie: Véronique Noben.

MI

s Zu

PE

DE

tedu catie

O AG T N

kuns

Met dank aan de leraars Beeld Academie Tongeren, Marylène Biesmans, Anita Christiaens, Véronique Noben, Stefa Rogiers, de leraar Beeld Academie Riemst, Celine Clossa, de leraar Beeld Voeren: Marlies Renson, de leraars Muziek Academie Borgloon Frederik Verhooghe en Enzo Ricciulli, de leraar Woord: Academie Borgloon/Hoeselt Laurence Stas.


Kippenvel