Issuu on Google+

Een loeder van een moeder kwaad is. Veilige havens die er altijd, maar dan ook altijd, zijn. Of je nu 7, 17 of 37 jaar oud bent.

shutterstock

"Mijn moeder was een boze moeder", zegt ze. "Dat zeggen veel kinderen - vooral tieners - over hun moeder, maar toen ik als puber met vriendinnen over onze mama's sprak en hoe vreselijk ze waren, merkte ik meteen dat zij het over iets heel anders hadden dan ik. Mijn moeder had werkelijk gigantische woede-uitbarstingen om niks."

shutterstock

rv shutterstock

shutterstock

Iedereen vindt zijn moeder wel eens vervelend en moeilijk, maar een op vijf is het ook echt, zo stelt de vooraanstaande psychologe Terri Apter in het boek Difficult Mothers. Van contro-lerende dwingelanden tot boze feeksen over narcistische krengen: ze misvormen je hersenen en laten tot diep in de volwassenheid hun sporen na. KIM HERBOTS

Mama's zijn zachte wezens die knuffelen, troosten, vertellen over Assepoester en Rupsje-NooitGenoeg en je leren wat goed en Š De Morgen

Zo is het in 80 procent van de gevallen ook, maar onderzoek suggereert dat de andere 20 procent het leven moet zien door te komen met een moeilijke moeder. Een van hen is Terri Apter. Ze is ondertussen zelf al lang moeder, dokter in de psychologie en docente aan de prestigieuze universiteit van Cambridge, maar haar vertroebelde relatie met haar eigen moeder heeft nog jaren nagezinderd.

vrijdag 24 augustus 2012

"Ze heette Julia. Ik heb mijn dochter naar haar vernoemd. Dat lijkt vreemd, gezien onze moeilijke relatie, maar op het moment dat ik zelf moeder werd, hoopte ik nog dat ik een en ander kon rechttrekken. Nu weet ik dat dat niet kan. Ik beschouw mezelf als een overlever. De relatie met mijn moeder heeft lange tijd als een schaduw over mijn leven gehangen, maar ik ben er ook sterker uitgekomen. Als een collega een woede-aanval krijgt, verstijf ik niet. Ik weet dat ik er niet aan dood ga want ik ben erger gewend." Alle moeders zijn soms moeilijk. Wat is het verschil met een echt moeilijke moeder? "De definitie die ik daaraan geef is van iemand die haar kind voor het volgende dilemma stelt: 'Ontwikkel complexe en beperkende mechanismen om een relatie met mij te onderhouden of onderga afwijziging en afkeuring'. Ik heb Pagina 7 (1)


gemerkt dat veel mensen het moeilijk hebben met dit thema. "Ze vinden dat ik te veel druk op moeders leg, maar ik zeg niet dat elke mama perfect moet zijn. Verre van. Moeders moeten goed genoeg zijn. En dat zijn ze wanneer de relatie met hun kind vaker plezierig dan onaangenaam is. Is dat niet zo, dan gaat het om een

"Natuurlijk kunnen die ook moeilijk zijn. Maar omdat in onze cultuur de moeder meestal de belangrijkste rol speelt in het leven van een kind, focus ik op hen. Maar in se kan dit over elke emotionele relatie tussen twee mensen gaan. Broers of zussen, grootouders, vrienden.... en dus ook vaders."

moeilijke mama's (zie kader).

Is de ene erger dan de andere? "Nee, dat denk ik niet. Ze laten allemaal hun sporen na. Al is het wel zo dat sommige types zich misschien pas later zullen uiten. Als je een controlerende moeder bent, dan zijn de eerste jaren van het ouderschap waarschijnlijk heel erg makkelijk. Je kind beslist nog niks en er zijn geen conflicten. Het wordt pas moeilijk op het moment dat het kind een eigen mening ventileert die anders is dan de jouwe." Volgens u zorgt de slechte relatie zelfs voor schade in de hersenen? "Ja, dat is wetenschappelijk aangetoond. Moeders die enkel op zichzelf focussen en niet geĂŻnteresseerd zijn om te ontdekken welk persoontje er in hun baby schuilt, die niet nieuwsgierig of zorgzaam zijn, die oogcontact mijden, bezorgen baby's een grote hoeveelheid stress. Daardoor blijven bepaalde verbindingen in de hersenen uit en hebben kinderen van moeilijke moeders het later zelf moeilijk om om te gaan met andere mensen en leren ze trager nieuwe dingen aan." Het gaat voortdurend over moeders, maar hoe zit het met vaders?

Š De Morgen

Kun je als kind zelf de relatie

op de een of de andere

Maar als een van beide

moeilijke moeder." U onderscheidt vijf types

henzelf. Bij mij is die klik pas werkelijk gekomen tijdens mijn eigen onderzoek naar dit onderwerp."

manier verbeteren? ouders moeilijk is, grijpt de ander dan niet in? "Vaak is dat niet het geval. Mannen kiezen meestal de kant van hun vrouw. 'Je weet toch dat je dat niet moet doen, probeer haar te plezieren', zeggen ze dan tegen de kinderen. Moeilijke moeders zijn ook niet tegenover iedereen moeilijk. Soms kunnen ze voor het ene kind wel erg controlerend zijn en voor het ander niet. Of zijn ze jaloers ten opzichte van hun dochter, maar niet ten opzichte van hun zoon. "Het is niet zo eenduidig. Bij bepaalde vrouwen kun je op voorhand wel voorspellen dat ze geen goede moeders zullen zijn omdat ze sowieso al een vreselijk karakter hebben, maar heel wat anderen zijn erg aangenaam in de omgang. Alleen met hun kind lukt het niet." Valt er te ontsnappen aan een vreselijke moeder? "Zeker. Het ene kind heeft er ook meer last van dan het andere. Dat heeft alles met gevoeligheid en veerkracht te maken. Sommige kinderen slagen erin om goede relaties op te bouwen met een ander familielid en op die manier te compenseren wat ze bij hun moeder niet vinden. Ze doen er zelfs voordeel mee en worden diplomatischer of geduldiger. "Maar anderen blijven eronder lijden, zelfs als ze al lang volwassen zijn. Veel kinderen beseffen ook lang niet dat het aan hun moeder ligt en niet aan vrijdag 24 augustus 2012

"Nee. Het grote verschil tussen moeders die soms moeilijk zijn en moeilijke moeders is dat die eerste nadenken over hun gedrag. Ze bekijken de situatie vanuit het oogpunt van het kind en zijn bereid om te veranderen. Echt moeilijk moeders zijn rigide en totaal niet flexibel. Ze zullen de schuld nooit bij zichzelf zoeken en zijn niet bereid om te veranderen." Hoe ontsnap je dan? Alle

bruggen opblazen eens je

volwassen bent? "Dat is niet zo evident. Het is heel moeilijk om niet van je eigen moeder te houden. Dat maakt haar afkeuring en afwijzing ook zo pijnlijk. En als je als volwassene beslist om geen contact meer te hebben met je moeder dan zet je vaak ook andere familiebanden op de helling. Wat wel helpt is beseffen. Beseffen waarom ze doet wat ze doet en dat dat niks met jou te maken heeft. Als je dat allemaal kan plaatsen en je hebt andere mensen gezocht die je erkenning geven, dan lukt het veel makkelijker om haar reacties van je af te laten glijden." En wat met de eigen

vooruitzichten? Indien je een

moeilijke ouder had, loop je dan Pagina 7 (2)


ook de kans om er zelf eentje te worden? "Ik ben er geen geworden. Toen ik zelf een kind kreeg, verbaasde ik mij nog meer over hoe mijn moeder zich ooit zo had kunnen gedragen. Maar het kan. Ik heb gesprekken gehad met moeilijke moeders die dezelfde slechte herinneringen aan hun mama hadden als hun dochter nu hebben. Zelfs al neem je je voor om nooit zoals haar te worden, dan nog zit de kans erin." Difficult Mothers is uitgegeven bij W.W. Norton & Company Inc. en kost 19,95 euro. ,,

'Het is heel moeilijk om niet,,

,,

van je eigen moeder te houden.,,

,,

Dat maakt haar afkeuring en

afwijzing ook zo pijnlijk',, ,,

Psychologe Terri Apter,,

Š De Morgen

vrijdag 24 augustus 2012

Pagina 7 (3)


Moelijke Moeders