Page 1

SEPTEMBER 2020

4

Les krijgen in de natuur

5

Robin houdt van dieren

10

Een bank uit de 3D-printer

11

Joshua leert boogschieten

QUINTEN IS KINDERBURGEMEESTER

De kinderraadsleden met een roos en een groot stuk chocolade.

Quinten houdt zijn eerste toespraak in bijzijn van burgemeester Wienen.

Quinten heeft zin om aan de slag te gaan.

Woensdag 26 augustus was een feestelijke dag op het Stadhuis. De eerste Haarlemse kinderraad werd die middag geïnstalleerd in de statige Gravenzaal. De leden legden een eed af bij burgemeester Wienen. Ze beloofden dat ze zich aan de regels zouden houden en geen geld zouden aannemen. TEKST: JACQUELINE SCHADEE

FOTO’S: BART LANDHEER,

MICHAEL VAN DER PUTTEN

K

inderburgemeester Quinten (11) kwam als laatste naar voren. Hij kreeg een ambtsketen om en hield een toespraak. “Ik vind het een eer dat ik ben gekozen als kinderburgemeester van Haarlem”, zegt Quinten tegen de kinderraadsleden, ouders, journalisten en politici in de zaal. “Ik wil graag helpen met het oplossen van problemen in Haarlem,

samen met de kinderraad. Onderwerpen die we belangrijk vinden zijn gameverslaving, gevaarlijke verkeerssituaties en meer bomen en meer groen in de stad.”

Stemmen op elkaar

De achttien leden van de kinderraad komen van negen Haarlemse basisscholen. Ze zijn afgelopen voorjaar gekozen. Tien van hen wilden wel kinderburgemeester worden. Eind juni hielden zij een presentatie. Zij vertelden toen iets over zichzelf. En over hun plannen. Quinten kreeg de meeste stemmen en werd dus verkozen tot kinderburgemeester. Hij zit in groep 8 van De Molenwiek, net als raadslid Nora.

Rake dingen

“Wij vinden het belangrijk dat kinderen kunnen meedenken en dat ze gehoord worden”, zegt burgemeester Wienen tijdens de installatie. “Ik vind het ontzettend mooi dat kinderen zo onbevangen kijken. Ze zeggen soms heel rake dingen, zo van: ‘Je kunt het toch beter zó

doen?’. Daar kunnen wij als gemeente ons voordeel mee doen.”

Veel plezier

“Ik hoop dat jullie ons een beetje kunnen helpen om betere besluiten te nemen”, zegt de burgemeester tegen de kinderraadsleden. “Ik hoop ook dat jullie er veel plezier in hebben. Misschien vinden jullie het wel zó leuk, dat jullie later in het bestuur van de gemeente willen!”

Herkend worden

“Ik was van tevoren best zenuwachtig”, vertelt Quinten na afloop. “Maar mijn zenuwen gingen tijdens mijn toespraak vanzelf weg. Ik voel me nu enthousiast en blij. Ik wil graag van Haarlem een mooiere stad maken. Ik hoop dat mensen me straks op straat herkennen. Ze willen misschien wel met me op de foto.” Kinderen kunnen hun problemen of tips opsturen naar kinderburgemeester@haarlem.nl.


SEPTEMBER 2020

& RAADSELS Wat loopt door het bos en heeft het koud? Pien (8)

STUUR JE OPLOSSING NAAR REDACTIE@JONG023.NL EN WIE WEET WIN JIJ EEN PRIJS! ALLEEN DE WINNAAR KRIJGT BERICHT!

Antwoord: Blootkapje

S

C

H

O

O

L

B

O

R

D

L

S

P

P

O

T

L

O

O

D

E

T

C

E

B

T

A

A

L

N

E

E

L

H

N

O

F

S

E

C

R

K

O

C

R

U

E

N

K

I

L

E

K

T

J

I

E

K

A

J

geboren, juf!’

I

N

A

H

A

K

F

S

Z

F

Juf: ‘Heel goed Jantje! Weet je ook

N

E

A

O

E

F

E

T

G

E

G

N

L

R

O

L

E

L

U

R

M

E

E

S

T

E

R

L

R

S

Wat kun je wel serveren, maar niet eten? Tom (10)

De oploss ing van de woordpu zzel van juni w as ‘zomervaka ntie’.

STREEP ALLE WOORDEN DOOR IN DE PUZZEL. MAAK EEN WOORD VAN DE LETTERS DIE JE OVERHOUDT.

Antwoord: Een tennisbal

Juf vraagt in de klas: ‘Wat voor belangrijks gebeurde er in 1853?’ Jantje: ‘Toen werd Vincent van Gogh

wat er in 1857 gebeurde?’ Jantje: ‘Toen werd hij 4 jaar, juf.’ Neeltje (12)

BOEK CIJFERS

JUF LEERLING LES LOKAAL

MEESTER PEN

POTLOOD REKENEN

RUGZAK SCHOOLBORD SCHRIFT TAAL TAFEL

TEKENEN ANTWOORD (1 WOORD):

Twee zwervers zitten op een bank in het park. De één legt vijf cent op de bank. De ander vraagt: ‘Waarom doe je dat?’ De eerste antwoordt: ‘Ik wil eens voelen hoe

-

het is om geld op de bank te hebben!’ Pythia (9)

UITGEVER: STICHTING JONG023 HOOFDREDACTEUR: JACQUELINE SCHADEE AAN DEZE EDITIE WERKTEN MEE: WOUTER VAN AALDEREN, WILLEMIJN VAN

Wat is wit en staat in de hoek? Antwoord: Een stoute koelkast

goed raadsel voor Heb jij een leuke mop of een je voornaam en je deze rubriek? Mail ze met g023.nl leeftijd naar redactie@jon

OPLAGE:

2,

7500

EDITIE

6

KRANTEN

BENTHEM, EDITH BIJL, FLOOR GODEFROY, BART LANDHEER, FLEUR LEEFLANG, MARIJN VAN DER WATEREN EN VELE ANDEREN. VORMGEVING: KIRSTEN VERMEULEN BEZORGING: HURBY, WWW.HURBY.APP

Meer informatie en contact: www.jong023.nl facebook.com/jong023.nl

JONG023 WORDT MEDE MOGELIJK GEMAAKT DOOR: K

STICHTING

KIND &

KUNST

KENNEMERLAND

Heb jij een tip voor Jong023?

STICHTING

KIND &

KUNST

STICHTING

KIND &

KUNST

KENNEMERLAND

KENNEMERLAND

KENNEMERLAND

K

STICHTING

KIND & KUNST

K

K

KENNEMERLAND

K

STICHTING

KIND & KUNST

K

K

AMBASSADEUR: BERNT SCHNEIDERS

K K

redactie@jong023.nl

K

K

@kinderkrantjong023

K

VOLG ONS OOK OP INSTA!

K

DE NIEUWE JONG023 VERSCHIJNT DONDERDAG 8 OKTOBER 2020

JAARGANG

2020

K

Jan-Jaap (8)

JONG023 – SEPTEMBER

Wil jij in de kinderkrant met je school, vrienden of hobby? Doe je iets leuks voor je buurt of de stad? Mail redactie@jong023.nl.


Haarlem

SEPTEMBER 2020

“Wat kunnen kinderen doen voor Haarlem?” Burgemeester Wienen hoort graag van kinderen hoe zij over onderwerpen denken. Hij stelt ze daarom elke maand een vraag in Jong023. Hij vraagt deze maand aan de kinderraad wat kinderen zelf voor hun stad zouden kunnen doen.

Jendon en Garyan maakten stoepkrijttekeningen bij het verzorgingshuis.

FOTO: FLOOR GODEFROY

TEKST: JACQUELINE SCHADEE

WIE VERDIENT EEN LINTJE? Kinderen die iets goeds doen voor iemand of voor de stad, maken sinds kort kans op een kinderlintje.

De kinderraad en kinderburgemeester delen de kinderlintjes uit op 23 november 2020, de 775e verjaardag van de stad. De lintjes zijn voor kinderen van vier tot en met twaalf jaar die zich hebben ingezet voor de gemeente Haarlem, voor andere mensen of voor de natuur en/of cultuur. Iedereen mag een kind of groep kinderen voordragen. Een groepje kinderen telt als één lintje. Er worden maximaal drie lintjes uitgedeeld. Je kunt iemand voordragen door een mailtje te sturen naar kinderburgemeester@haarlem.nl. Zet in het mailtje wie je wilt voordragen en waarom je vindt dat hij of zij een lintje verdient. Je kunt tot 15 oktober 2020 iemand voordragen.

FOTO’S: BART LANDHEER

Wat zou jij kunnen doen voor Haarlem?

Burgemeester Jos Wienen FOTO: BIBI VETH

“Kinderen kunnen eenzame ouderen helpen. Mijn overgroot-oma is best wel alleen. Zij vindt het geweldig als er iemand langskomt. Ik heb gehoord van een school waarvan groep 7 en 8 om de week op woensdag langsgaat bij een bejaardenhuis. Dat vind ik goed. Het gaat erom dat je niet alleen doet wat je zelf leuk vindt.”

Tjerk (11) “Kinderen zouden het door kunnen geven als ze merken dat ergens racisme is. Ze kunnen opletten of iemand wordt uitgescholden. Ze kunnen er zelf ook iets van zeggen, zoals: “Hee joh, doe eens rustig!” Ik zou dat wel durven zeggen, denk ik. Ik zou het niet durven zeggen tegen een heel grote man.”

“Haarlemse kinderen kunnen de stad helpen door niet zo veel zooi op straat te gooien. Ik gooi zelf nooit troep op straat. Ik zie wel vaak rotzooi liggen. Er zijn in de stad best weinig prullenbakken. Daar zou wel verandering in moeten komen, vind ik. Zonder bakken kunnen mensen hun troep niet kwijt.”

Mikay (11) Vul zelf in... Wat zou jij kunnen doen voor Haarlem?

teken jezelf

Kirsten (11)

Annika, Karlijn, Zonne en Britt uit Haarlem-Noord deden iets goeds voor de medemens. Ze haalden op hun skates lege flessen op in hun buurt. Ze kregen er € 113,- aan statiegeld voor. Dat geld gaven ze aan de Voedselbank in Haarlem.

“Met de kinderraad mogen we mee-bepalen wat er gebeurt in de stad. Ik wil graag wat doen voor de natuur, want ik hou erg van de natuur. Ik wil meer bomen planten en natuurvervuiling stoppen. Ik wil ook iets doen voor fietsers. Misschien kan ik ervoor zorgen dat hun stoplichten niet te lang op rood staan.”

Mart (11)

“Ik wil ervoor zorgen dat er meer bomen en struiken komen in de stad. Kinderen kunnen ook samen afval verzamelen. Als ze het afval inleveren, kunnen ze misschien iets krijgen, zoals een lootje. Net als de kinderen die een kerstboom inleveren. Ik vind ook dat kinderen meer moeten sporten. Kinderen die sporten, zijn gezonder.”

Nora (11)


SEPTEMBER 2020

Natuur en Milieu

Les krijgen in de natuur

Milo en Pol houden één oog dicht.

Yfke heeft een slakje op haar hand.

Iets nieuws leren in de tuin achter je school, hoe cool is dat? Leerlingen van klas 6b van de Beatrixschool kregen op 19 augustus les over zintuigen in de beleeftuin. Ze deden opdrachten die te maken hadden met voelen, horen, ruiken en zien. TEKST & FOTO’S: JACQUELINE SCHADEE

M

ilo (9) heeft zijn ogen dicht. Pol (9) legt iets in zijn hand. Milo probeert te raden wat het is. “Ik voel een scherp randje. Ik voel ook een soort gladde holte”, zegt Milo. “Ik denk dat het een schelpje is.” Hij opent zijn ogen. Inderdaad, een witte schelp.

Geluiden van vogels

Even verderop staat Coen (9). Hij heeft ook zijn ogen dicht. Hij is aan het luisteren. “Ik hoor vogels. Ik hoor ook de stemmen van andere kinderen van mijn klas. Met mijn ogen dicht hoor ik meer”, zegt hij.

Vlinderstruik

Yfke (9) en Merel (9) steken hun neus tussen

VRAGEN

1Welke

vijf zintuigen hebben mensen?

…………………………….........…..……….

2 Welk

zintuig is voor jou het belangrijkst?

Mijn…………………………………………, omdat…….......……….…………………….

3 Waarom

zitten de ogen van roofvogels voor op hun kop?  …………………………….........…..……….

4 Bonusvraag:

wat bedoelen mensen met ‘het zesde zintuig’?

……….......................................…..….

Mmmm, waar ruikt dit bloemetje naar? de bloemen. “We vinden dat de bloem van een vlinderstruik lekker ruikt”, zegt Yfke. De zoete geur lokt insecten naar de vlinderstruik. Andere kinderen vinden dennentakjes of de rozemarijn-struik lekker ruiken.

Roofvogels en kikkers

Milo en Pol proberen een bloem te pakken met één oog dicht. Milo weet waarom dat lastig is: “Je ziet geen diepte met één oog dicht. Je ziet daarom niet goed waar de bloem precies is.” Juf Desirée legt uit dat roofdieren zoals uilen goed diepte moeten kunnen zien. Hun ogen zitten daarom aan de voorkant van hun kop. Een konijn heeft juist ogen aan de zijkant.

Proeven

Na de les in de tuin gaan de kinderen terug naar binnen. Ze onderzoeken in de klas het vijfde zintuig: proeven. Juf Desirée legt een langwerpig staafje in hun hand. Ze stoppen het, met ogen dicht, voorzichtig in hun mond. “Het is een schoolkrijtje!”, roept Pol. Gelukkig is het een eetbaar krijtje.

BEESTJES ZOEKEN EN CHILLEN IN DE PAUZE

Samen met je klasgenoten struinen in de beleeftuin.

Achter de Beatrixschool ligt een beleeftuin vol bomen, planten en bloemen. Er zijn twee vijvers en er staan bijenkasten met bijen die niet steken. Er is een houtsnipperpaadje, een schelpenpaadje en een grindpaadje. De tuin is aangelegd zodat kinderen meer in de natuur kunnen zijn. Merel, Mariet, Yfke en Emma uit 6b vertellen wat ze ervan vinden. TEKST & FOTO’S: JACQUELINE SCHADEE

Groep 6a krijgt les in de beleeftuin van juf Sandra. “Ik ga in de pauze graag naar de beleeftuin”, vertelt Merel (9). “Ik kijk dan naar de dieren, zoals de pissebedden, slakken, mieren en bijen. Er was ook een schildpadje, maar dat is weg.” Mariet (9): “Als je niet van hard geluid houdt, kun je naar de beleeftuin gaan. Op het grote plein en bij de skelterbaan zijn veel kinderen die rennen en schreeuwen. In de beleeftuin is het heerlijk rustig.”

Stomme dingen vergeten

De kinderen zijn blij met de beleeftuin. Emma (9): “Een kaal schoolplein is saai.

SAMEN EEN GROEN SCHOOLPLEIN AANLEGGEN

De beleeftuin achter de Beatrixschool werd in 2016 aangelegd. De gemeente Haarlem gaf dat jaar aan zeven basisscholen geld voor een groener schoolplein. Veel leerlingen en ouders hielpen bij de aanleg. Ze vervoerden schelpen, groeven vijvers en zetten plantjes neer. Nu is er af en toe en klusdag om de tuin bij te houden. Bomen en groen zijn beter voor de natuur. Het ziet er ook leuker uit.” Yfke (9): “Ik vind het fijn dat we een beleeftuin hebben. Hier kan ik in de vrije natuur zijn. Ik vergeet dan alle lastige en stomme dingen.” Emma: “Het ruikt er ook lekker.”


SEPTEMBER 2020

Alles over huisdieren

De entree van het Huisdierencentrum.

Elk jaar worden duizenden honden, katten en andere huisdieren naar een asiel of opvangcentrum gebracht. Meestal vonden hun baasjes de verzorging tegenvallen of te veel tijd kosten. Of ze bleken allergisch voor het dier te zijn. Het Huisdierencentrum wil dierenleed voorkomen. Je krijgt er gratis informatie over het uitkiezen, kopen en verzorgen van huisdieren. TEKST: JACQUELINE SCHADEE

Robin bij de slangen.

FOTO’S: MIRANDA BRUINSMA

Robin (10) van basisschool De Kring gaat vaak naar het Huisdierencentrum aan de Van Oosten de Bruijnstraat. Ze is graag bij de kippen, hamsters, konijnen, reptielen, vogels, vissen en andere dieren. Robin vindt dieren “superleuk”.

Het Huisdierencentrum op de Van Oosten de Bruijnstraat 64 is onlangs opgeknapt. Je kunt gewoon langskomen op woensdag, zaterdag en zondag van 10-17 uur en op dinsdag, donderdag en vrijdag van 12-17 uur.

Twee jaar oud

Robin: “Op het Huisdierencentrum kun je zien hoe je voor dieren moet zorgen. Je leert wat je ervoor nodig hebt. Je leert bijvoorbeeld dat je een konijn nooit alleen moet houden. Je leert ook hoe oud dieren worden. Ratjes of hamsters worden meestal maar twee jaar.”

Overdag slapen

Robin heeft zelf een hamster. “Ik wilde al heel lang een huisdier, maar mijn ouders dachten dat we er te weinig tijd voor hadden. Er is overdag niemand thuis bij ons. Ik leerde op het Huisdierencentrum dat hamsters overdag slapen. Toen mocht ik toch een hamster.”

Dier van de maand:

HEINZ

ONDERZOEK VOORDAT JE EEN HUISDIER NEEMT:

➽H  oeveel kosten het kopen en verzorgen ➽H  oe groot moet het hok zijn, wat moet vaak maak je het schoon?

➽W  at eet en drinkt het dier? ➽W  aar bewaar je levend voer (zoals ➽ ➽

reptielen? H  oe oud wordt het? Is iemand in huis allergisch?

van het dier? erin, hoe

krekels) voor

WERELDDIERENDAG Op zondag 4 oktober is het Werelddierendag.

Een dag om alle (huis)dieren in het zonnetje te zetten. Wil jij met je huisdier in de volgende kinderkrant?

DE BABY-EGEL Deze knapperd is Heinz. Hij is hier vijf maanden oud. Mensen uit Haarlem vonden hem op een parkeerplaats in Duitsland. Ze namen hem mee naar Haarlem en brachten hem naar de Egelopvang. Vrijwilligers van Egelopvang Haarlem vangen in de nazomer tientallen baby-egeltjes op. De baby’s krijgen elke drie uur eten, ook ‘s nachts. Als ze sterk genoeg zijn, gaan ze terug naar de natuur. Zie je een egeltje, raak het niet aan, maar bel de Egelopvang (06 – 28 94 07 79). “Je kunt egels helpen door je tuin rommelig te laten”, zegt Linda van de Egelopvang. “Moeder-egels maken hun nestje graag op een beschut plekje met bladeren en takjes. Als ze worden verstoord, verlaten ze soms het nest en blijven de kleintjes achter.”

Quibus en Feline.

Op zondag 4 oktober is de jaarlijkse herfstmarkt in de Haarlemmer Kweektuin.

Je kunt daar van 11 tot 16 uur gratis activiteiten doen rondom dieren en dierendag. Er zijn demonstraties en knutselworkshops waarbij je iets moois kunt maken met materialen uit de natuur. Het adres: Kleverlaan 9. Zie haarlem.nl/nme

DEZE PAGINA WERD GEMAAKT MET NATUUR- EN MILIEU-EDUCATIE (NME) HAARLEM EN DE GROENE MUG.

FOTO'S: FLOOR GODEFROY

Mail dan voor 26 september een mooie, lichte foto van jezelf met je huisdier naar redactie@jong023.nl. Maak de foto liefst buiten, op enige afstand van een rustige achtergrond.


SEPTEMBER 2020

Zomerschool

VAREN DOOR HAARLEM Leerlingen van de Zomerschool maakten in de zomervakantie een boottocht door Haarlem. Vanaf het water zagen ze de Koepelgevangenis, molen De Adriaan, de Kathedrale Basiliek Sint Bavo en een geheimzinnige deur onder een brug. TEKST EN FOTO'S: JACQUELINE SCHADEE

D

e klas van meester Lars en juf Fatima staat op 15 juli klaar op de kade. Hun boot ligt in de rivier Spaarne. Schipper Mark helpt iedereen aan boord. Sommige kinderen hebben geen zwemdiploma. Zij krijgen een oranje zwemvest aan.

De gevangenis

De boot gaat varen. De kinderen zien al snel het dak van de Koepel. De Koepel was een gevangenis. “De cellen zitten langs de rand van de koepel”, vertelt schipper Mark. “De bewakers zaten in het midden. Ze konden zo alle cellen in de gaten houden.” Veel kinderen vinden dat de Koepel op een moskee lijkt.

Jannat en Cherry voor de koepelkathedraal. “Hierachter ligt Monkey Town!”

De koepelgevangenis wordt verbouwd.

WEETJES OVER VAREN IN HAARLEM Snelheid: 6 kilometer per uur Aantal bruggen: 66

TOETERTAAL

1x toeteren:  ik vaar naar rechts. 2x toeteren: ik vaar naar links. 4x toeteren:  help, ik zit in de problemen. Toeteren zonder reden: € 50 boete Jannat, Cherry, Kamen en Ali: “Het is leuk om voor in de boot te zitten.”

Abd Nour mag aan het stuur staan.

Molen

Leidsevaart

De boot vaart door een bocht. Niemand kan de Koepel meer zien. De kinderen zien wel molen De Adriaan. De molen vermaalde vroeger tarwe tot meel. Van meel werd brood gemaakt. De molen is negentig jaar geleden in brand gevlogen. Er was weinig meer van over. Hij is in 2002 opnieuw opgebouwd.

Langs de Leidsevaart staat een grote kerk: de Kathedrale Basiliek Sint Bavo. De kinderen vinden dit een mooi gebouw. “Wauw!”, klinkt het in de boot. En: “Hierachter ligt de Monkey Town!”. Op de laatste gracht gaat de boot onder de ‘Spinnenbrug’ door. “Raak deze brug niet aan”, zegt de schipper. “Er zitten veel spinnen onder.” Veel meiden gillen. Sommige doen hun jas over hun hoofd. Zo beschermen ze zichzelf.

Deurtje

De boot gaat verder over de Nieuwe Gracht. De kinderen zien onder een brug een klein deurtje. “Achter de deur zit een geheime gang”, vertelt de schipper. “De gang gaat naar het Stadhuis. De burgemeester kon door die gang vluchten.” Canike (10): “Dat vind ik een spannend idee!”

Verstoppen Even de onderkant van de brug aanraken, gewoon omdat het kan.

De boottocht is voorbij na een uurtje. “Ik vond het heel leuk”, zegt Jannat (10) als ze van boord gaat. “Vooral het deurtje. Je kunt je daarachter verstoppen als er oorlog komt.”


SEPTEMBER 2020

Hanna met het werkboek.

Groep 5/6 van de Zomerschool.

Taalles IN DE VAKANTIE In de eerste twee weken van de zomervakantie gingen 120 kinderen in Haarlem naar de Zomerschool. De Zomerschool is voor leerlingen die moeite hebben met taal. De meeste leerlingen praten thuis weinig Nederlands omdat hun ouders een andere taal spreken. Jennalee, Canike, Oscar, Sebastiaan en Luc vertellen wat ze leren op de Zomerschool.

WAAROM TAALLES? Als je veel woorden kent, begrijp je verhalen en andere teksten beter. Je kunt ook beter vragen stellen en beter uitleggen wat je bedoelt. Ook voor rekenen is taal belangrijk. Je moet vaak verhaaltjes lezen voordat je een som kunt maken.

TEKST EN FOTO'S: JACQUELINE SCHADEE

D

e lessen van de Zomerschool zijn in het Stedelijk Gymnasium, een middelbare school in de stad. “Als we ’s morgens binnenkomen, wachten we in de aula tot we naar de klas mogen”, vertelt Jennalee (10). “In de klas gaan we tekenen of alvast ergens aan werken. Iedereen is binnen om 9 uur. Dan begint de eerste les. Ik zit in groep 5/6 van meester Lars en juf Fatima.”

Sebastiaan en Oscar (10): “Onze vakantie naar Spanje ging niet door vanwege corona. Daarom konden we naar de Zomerschool.”

Weet jij wat vraag- en verwijswoorden zijn?

Sebastiaan (10): “We zijn op een middag naar het Stadhuis gegaan. We gingen naar de raadzaal. De raadzaal is het hart van de stad. De wethouder was er ook. Hij zit in het bestuur van de stad.” Oscar (10): “Ik heb hem gevraagd of het moeilijk is om wethouder te zijn. Hij zei: ‘soms wel en soms niet’. We gingen ook naar de kerkers van het Stadhuis. Vroeger zaten daar gevangenen in. Nu wonen er spinnen en ratten. Brrr!”

Taal leren met rappers

“Op een dag kwamen er twee rappers”, vertelt Luc. “Ze hebben ons geleerd hoe je een rap moet maken. Je hebt eerst een beat. Dan ga je woorden heel snel zeggen. De woorden hoeven niet te rijmen, maar dat is wel beter.” Luc: “Ik moest een stukje schrijven over de rappers. Toen kwam ik op het idee om ze te interviewen. Ik vroeg wat hun artiestennaam is, wat hun hobby’s zijn en hoe lang ze al rappen. Ik vond het een beetje spannend om te doen. Iedereen was aan het luisteren. Het was wel leuk om te doen.”

Betere cijfers halen

De leerlingen krijgen in de ochtend taalles. ‘s Middags zijn er activiteiten zoals een speurtocht of muziekles. “We doen op de Zomerschool alleen taal en spelling, geen rekenen”, legt Jennalee uit. “We leren bijvoorbeeld wat vraagwoorden zijn, zoals ‘wie’, ‘wat’ en ‘waar’. We oefenen ook met lezen. We kunnen daardoor na de vakantie betere cijfers halen op onze eigen school. Dat vind ik fijn.”

Taal leren met een speurtocht

“We leren op de Zomerschool veel nieuwe woorden”, vertelt Luc (10). Hij komt uit Zuid-Afrika en woont anderhalf jaar in Nederland. “We leren de woorden niet alleen uit boeken, maar ook als we speurtochten doen. Ik leerde bijvoorbeeld wat een ‘hofje’ is en een ‘monument’.” Canike (10): “Ik leer veel over de stad omdat de taallessen over Haarlem gaan. Ik heb bijvoorbeeld geleerd dat er een oorlog was die tachtig jaar duurde. Er waren ook twee grote branden in de stad. Dat vind ik heel erg voor de mensen die toen leefden.”

Naar het Stadhuis

Je maakt wat mee

Ali (10): “Je leert op de Zomerschool veel meer dan alleen woordenschat. Je doet speurtochten in de stad, je gaat naar het Stadhuis, je gaat varen. Je krijgt dansles en muziekles. Ik vind de Zomerschool leuk, omdat je er altijd wat meemaakt.”

Luc interviewt rappers.

Leerlingen van de Zomerschool maakten een vlog over hun bezoek aan het Stadshuis. Je vindt hem op de Facebookpagina van de Zomerschool.


8

SEPTEMBER 2020

Cultuur

Novie, Daan, Kenza en Lynn speelden hun musical in Caprera.

EEN MUSICAL SPELEN IN HET BOS

De musical van groep 8 ging vorig schooljaar op veel scholen niet door. De scholen hadden niet genoeg ruimte voor publiek dat op anderhalve meter moest zitten. De Zonnewijzer en De Bavinkschool hadden geluk. Zij mochten hun eindmusical opvoeren in Caprera, het bos-theater in Bloemendaal. Novie (12), Lynn (11), Kenza (12) en Daan (12) van De Zonnewijzer vertellen hoe dat was. TEKST EN FOTO’S: JACQUELINE SCHADEE

“We zouden eerst de musical opvoeren in een gymzaal. Ouders mochten er niet bij zijn. De musical zou gefilmd worden. Ouders zouden dan een link naar de film krijgen. Ik vond dat heel jammer”, vertelt Kenza. “Het is raar om zonder publiek te spelen.”

Toch met publiek

De leerlingen kregen een poosje later goed nieuws: ze mochten hun musical opvoeren in

Caprera. Dat theater is groot én buiten. Daarom mocht er toch publiek komen. Daan: “Ik was heel blij toen ik dat hoorde. Ik dacht: ‘Wauw! Caprera is bijzonder en groot!’”

Heel kort oefenen

De musical van De Zonnewijzer ging over een rijke man die een flat in een buurt wil zetten. De buurt maakt veel ruzie. De ruzies worden opgelost als een zwerver op een trompet speelt. “We

Welk boek past bij mij?

SANDRA REEB-GRUBER

“Hoi, ik ben Huub. Ik ben 9 jaar en zit op de Zuidwester. Ik teken heel graag strips. ”

Wyp van de Bibliotheek Zuid-Kennemerland geeft elke maand een persoonlijke boekentip.

“Als je net als Huub graag strips tekent, is het boek ‘Stap voor stap cartoons en strips leren tekenen’ of ‘Cartoons leren tekenen’ heel leuk. Wil je beter dieren leren tekenen, dan is ‘Hoera! Ik leer dieren tekenen’ een aanrader. Je kunt natuurlijk ook inspiratie halen uit stripboeken of uit boeken met veel tekeningen zoals ‘Dog Man’ of ‘Tom Groot’. Deze boeken zijn allemaal te leen in de Bibliotheek."

hadden door corona weinig tijd om de musical te oefenen”, zegt Kenza. “We moesten in drie weken onze rol en de liedjes leren.”

Een beetje zenuwachtig

Lynn: “Ik vond het spannend om op te treden, want we hadden nog niet in dit theater geoefend.” Novie: “Ik werd pas zenuwachtig toen ik het eerste liedje moest zingen. Ik zag toen al die mensen naar ons kijken. Gelukkig ging het heel erg goed.”

Een boekje voor de jarige stad Haarlem viert in november haar 775e verjaardag. De stad krijgt als cadeau Yort. een kunstwerk dat bestaat uit honderden kleine zigzagboekjes. Iedereen in Haarlem mag een leeg zigzagboekje (‘leperello’) ophalen en het versieren. De boekjes gaan uiteindelijk naar Museum Haarlem. Yort (12) maakte samen met zijn moeder Marijn een bijzonder boekje. TEKST: JACQUELINE SCHADEE FOTO: CILIA VAN ARTVARK “Mijn moeder is tekenaar”, vertelt Yort. “Het leek ons leuk om samen zo’n boekje te maken. Ik bedacht om er een droomkasteel in af te beelden.” “Elke avond gingen we op mijn bed zitten. Ik vertelde verhalen over het droomkasteel. Ik zei wat je in de kamers kon doen. Mijn moeder tekende wat ik bedacht.” “Het was gezellig om samen te doen. Het boekje is goed gelukt. Ik vind het een leuk idee dat mijn bedenksel straks bij de geschiedenis van Haarlem hoort. Ik hoop dat het er over heel veel jaren nog is!” Je kunt lege zigzag-boekjes ophalen bij de Bibliotheek of bij het Kunstencentrum aan de Gedempte Oudegracht. Info: artvark.nl Het droomkasteel dat Yort maakte met zijn moeder, Marijn van der Wateren. In de tekening zitten vier of vijf uilen verstopt. Het kasteel heet dan ook ‘Uilenburg’.


Sociaal

SEPTEMBER 2020

9

Kampdag in de kerk Elk jaar gaan kinderen van de Protestantse kerk Haarlem een paar dagen op zomerkamp. Dit jaar duurde het kamp vanwege corona één dag.

leert op kamp Jonathan: “Je n kennen.” nieuwe kindere

TEKST EN FOTO'S: JACQUELINE SCHADEE

D

e VakantieKidsDag werd op 8 juli gehouden in de Ontmoetingskerk in Schalkwijk. Er deden ongeveer twintig kinderen mee. Jonathan (11) van de Wadden Molenwijk: “Je leert hier nieuwe kinderen kennen. Als we elkaar na het kamp tegenkomen op straat, praten we met elkaar.” De kinderen kwamen in de ochtend en gingen pas laat ’s avonds weer naar huis. Ze deden heel veel leuke dingen, zoals levend stratego en een vossenjacht door de wijk. ‘s Avonds roosterden ze marshmallows (zeg: marsmelloos) in de binnentuin achter de kerk. Net een kampvuur, vonden ze. In de middag kwam Jong023 kijken bij de toneelles van juf Neida.

Doen alsof

“Doe maar alsof je slaapt”, zegt juf Neida. Alle kinderen gaan op de grond liggen. “Als jullie straks wakker zijn, gaan jullie zogenaamd douchen. Daarna beelden we samen dingen uit. We praten er niet bij. We doen bijvoorbeeld of we een onzichtbaar poesje aaien.”

Juf Neida deel t de rollen uit voor het toneelstuk. He t stuk gaat ov er een koning en een koningin .

Een toneelstuk opvoeren

De helft van de groep gaat een toneelstukje instuderen. De andere helft is publiek en wacht op de gang. Juf Neida verdeelt de rollen. “Ik ben de verteller”, zegt Jonathan. “Ik vertel het publiek wat er gebeurt. Ik vind het een leuke rol, want ik hou van vertellen.”

Joelen en klappen

Na even oefenen begint de voorstelling. Het verhaal gaat over koning Gabriël en koningin Kyara. Het publiek joelt, klapt en lacht. “Het ging heel goed”, zegt Jonathan na afloop. “Ik vond het heel leuk om mee te doen.” En dan is het tijd voor het avondeten: patat!

Zit je ergens mee? Vraag het CJG!

Kyara en Gabriël spelen dat ze koningin en koning zijn. Gabriël heeft dorst.

Vraag Lola (9): “Ik ken de kinderen in mijn

buurt niet zo goed. Wat kan ik doen om hier nieuwe vrienden te maken?”

Lieve Lola,

Een coach van het Centrum voor Jeugd en Gezin (CJG) beantwoordt elke maand een vraag in Jong023. Heb je een vraag? Mail redactie@jong023.nl.

Ik vind je een held dat je dat durft te vragen. Daar is moed en zelfvertrouwen voor nodig. Ik geef je graag een steuntje in de rug!

Eerst elkaar leren kennen

FOTO: MIRANDA BRUINSMA ILLUSTRATIES: WILLEMIJN VAN BENTHEM

Khaties geeft antwoord

Vriendschappen ontstaan op plekken waar je dezelfde dingen leert of leuk vindt. Je leert elkaar eerst een beetje kennen. Daarna kan er een vriendschap ontstaan. Geef iemand eens een compliment of vertel iets waar je blij van wordt. Dat helpt om contact te maken. Als de ander leuk reageert, kan je vragen of hij of zij samen iets leuks wil doen.

Samen is gemakkelijker

Je kunt ook samen met een klasgenoot gaan spelen bij jou in de buurt. Samen op de buurtkinderen afstappen is minder eng dan alleen. En misschien hebben de buurtkinderen wel zin om iets met je af te spreken op een andere dag.

Afspreken na het sporten

Sporten is heel gezond en je ontmoet bij een sportclub andere kinderen. Je kunt misschien met ze afspreken na het sporten. Kijk eens op de website van de BuurtSportvereniging of van SportSupport in Haarlem. Ook Haarlem Effect en Dock organiseren activiteiten in de buurt waar je gratis aan mee kunt doen. Heel veel succes en lieve groetjes, Khaties

Bij het CJG werken mensen die jou en je ouders kunnen helpen met vragen over lastige dingen DIT ARTIKEL IS GEMAAKT IN SAMENWERKING MET thuis, op school, of ergens anders. Kijk voor meer informatie www.cjgkennemerland.nl. Ook ietsopdoen voor een ander? Schrijf je in op haarlem.buuv.nu.


10

SEPTEMBER 2020

Zelf doen

IETS NIEUWS MAKEN VAN AFVAL Een 3D-printer kan mooie dingen maken van plastic afval. Bijvoorbeeld vogelhuisjes, insectenhotels en zelfs kleine Bavokerken. Sep (9), Mila (11), Thijs (11) en Nouk (9) ontdekten op woensdag 26 augustus hoe dat gaat. TEKST & FOTO'S: JACQUELINE SCHADEE

S

Kathelijn met de onderkant van een mini-Bavokerk.

Beelden van steen

ep, Mila, Thijs en Nouk gaan eerst naar Spaarnelanden. Het bedrijf haalt onder meer plastic afval op in Haarlem. Het maakt ook duurzame verkeersborden. Aan de achterkant van die borden zit een plastic vogelhuisje. “Dit vogelhuisje is gemaakt van gerecyclede plastic flessen”, vertelt Robert van Spaarnelanden. Mila: “Dat vind ik goed. Het is beter voor het milieu om plastic opnieuw te gebruiken.” De verkeersborden met de vogelhuisjes staan in het Kenaupark.

De 3D-printers kunnen printen met plastic, maar ook met steenpoeder. Steenpoeder is afval en slecht voor het milieu. “Als je steenpoeder in de 3D-printer doet, print hij voorwerpen van steen”, vertelt Kathelijn van 3D Makers Zone. Ze laat kleine stenen beelden zien die de 3D-printer heeft gemaakt. Het zijn dezelfde beelden die op de Koepelkathedraal aan de Leidsevaart staan.

Een reserve-beeld

Mila: “Het is leuk dat je deze beelden nu van alle kanten kunt zien. Je ziet vanuit de kerk alleen de achterkant.” Sep: “Stel dat er een beeld verwoest wordt. Dan heb je een reserve-beeld uit de 3D-printer.”

Plastic afval hergebruiken

Sep, Mila, Thijs en Nouk lopen naar ‘3D Makers Zone’. Dat bedrijf maakt voor Spaarnelanden nieuwe dingen van plastic afval. 3D Makers Zone gebruikt daarvoor 3D-printers. 3D betekent 3-dimensionaal. “Dus voorwerpen met hoogte, breedte en diepte”, weet Thijs.

Smelten en printen

In de hal van 3D Makers Zone staan allerlei soorten 3D-printers. In sommige printers gaan kleine plastic bolletjes of snippers. In andere gaat een lange plastic draad. Het plastic wordt verhit tot 210 graden en smelt. De printer maakt van het gesmolten plastic laagje voor laagje een nieuw voorwerp, zoals een kleine Bavokerk. “Ik vind het mooi om te zien”, zegt Nouk. Spaarnlanden plaatst de kerkjes als versiering op wegwijzerborden.

Sep, Mila, Thijs en Nouk met producten uit de 3D-printer.

Thijs en Sep voelen aan de ruwe steen. Het is gemaakt door de 3D-printer.

DEZE PAGINA WERD GEMAAKT SAMEN MET SPAARNELANDEN

ZOEK DE 5 VERSCHILLEN

KIJK VOOR DE ANTWOORDEN OP @JONG023 INSTA!


Sport

SEPTEMBER 2020

11

ZOMERTOUR

SPORT IN DE WIJK In de zomervakantie konden kinderen gratis sporten op velden en pleinen in Haarlem. Buurtsportcoaches van SportSupport begeleidden elke werkdag een sportmiddag in een andere buurt. TEKST & FOTO'S: JACQUELINE SCHADEE

Joshua leert boogschieten.

naar de keeper. Als de keeper de bal heeft, roept hij of zij ‘pizza!’ en moet de renner stoppen. Is de renner dan niet bij een pilon, dan is hij af.

Bijna alle sporten die je kunt verzinnen werden gedaan: boogschieten, softballen, stoepranden, voetballen, springen op een springkussen en nog veel meer. Op hete dagen waren er watergevechten. Jong023 ging op 15 juli kijken op het voetbalveld van DSK in Haarlem-Oost. Een groepje kinderen is bij de zijlijn aan het knotshockeyen, andere schieten in de cirkel met een bal op het doel. “Iedereen die hier komt, kan doen waar hij of zij zin in heeft. Wij helpen als het nodig is”, vertelt Sjoerd, een van de buurtsportcoaches van SportSupport. “We organiseren elke middag twee clinics voor alle kinderen die er zijn. We doen bijvoorbeeld een kickball-wedstrijd of een frisbee-wedstrijd.” Op het parkeerterrein staat een vrachtwagen van SportSupport vol spelmaterialen zoals rackets en ballen. Die kunnen op elk moment naar het veld worden gehaald.

Nieuwe vrienden

Rienie (13) schopt de bal keihard het veld in. Ze rent met gemak een homerun. Dat is een rondje om het veld. “Ik zit op voetbal bij DSS”, legt ze uit. “Maar in de vakantie is er geen voetbal. Ik vind het daarom leuk om mee te doen met de sportdag. Je maakt hier snel nieuwe vrienden. Kijk maar naar mijn broertje Danny.” Danny loopt voorbij met Felicia. Hand in hand. Ze ontmoetten elkaar op de sportdag en hebben nu al verkering.

Samen rennen.

SPORTEN IN JE BUURT

Softbal met een voetbal

Rienie, Danny, Joey en Felicia doen mee met ‘voetbal-softbal’. “Wie kent de regels van het softbal?”, vraagt de buurtsportcoach. “Ik ken alleen soft-ijs”, lacht Felicia (8). De coach maakt twee groepen: een veldgroep en een schietgroep. Iemand van de schietgroep schopt de bal het veld in en rent daarna van pilon naar pilon. De veldgroep stopt de bal en schiet hem

Rienie: “Je maakt hier snel nieuwe vrienden.”

Danny hand in hand met Felicia.

DIT ARTIKEL IS GEMAAKT IN SAMENWERKING MET

Heb je de zomertour gemist en wil je ook gratis sporten en coole spellen doen? Kijk dan op de website van Sport in de Wijk. Buurtsportcoaches begeleiden op vaste dagen sport- en spelmiddagen in verschillende buurten. Aanmelden hoeft niet, vraag een vriendje en kom het uitproberen. Sporten is leuk, gezellig en gezond! Zie www.sportindewijk.nl

BLIJ ALS IK DANS Giulia (11) danst al sinds ze drie jaar oud is. Ze heeft klassiek ballet gedaan en streetdance. Nu heeft ze elke donderdag les in moderne dans. “Ik voel me blij als ik dans”, zegt ze. TEKST & FOTO'S: JACQUELINE SCHADEE

Giulia danst in de keuken.

Giulia zit in groep 8 van de Dreefschool. “Ik vind het heel fijn om te dansen. Het is even heel wat anders dan leren”, vertelt ze. “Ik ga altijd naar de les, ook als ik moe ben. Als ik eenmaal dans, word ik vanzelf energiek.”

Oefenen in de keuken

Giulia: “Dansen geeft me energie.”

Giulia danste eerst bij de Haarlemse Balletschool, daarna bij Danscentrum De Vos. Ze gaat nu naar Dansstudio Jolein in het gebouw van Hart. Giulia woont er vlakbij. “Hart was dicht tijdens corona. De juf stuurde toen dans-filmpjes op. Ik danste meestal in de keuken. Ik vond het leuk om te doen, maar ik ga liever naar de les. Ik vind de les veel gezelliger.”


12

BIJ ONS OP SCHOOL

SEPTEMBER 2020

WAT DOE JE ALS JE WORDT GEPEST? Van 21 tot en met 25 september is het de Week tegen Pesten. Kinderen die gepest worden, hebben er soms hun hele leven last van. Wat kun je het beste doen als je gepest wordt? Benjamin, Hannah en Jada van de Wijde Wereld Montessori geven tips. TEKST EN FOTO’S: FLEUR LEEFLANG

“In groep 6 werd ik gepest door BENJAMIN (10) kin­ deren uit groep 8. Ik heb toen gewacht tot ze van school gingen. Handiger is het om het tegen je juf of meester te zeggen. Hij of zij kan de pesters aanspreken. Je kunt rotopmerkingen ook negeren. Het houdt dan vaak op.’’

JADA (11)

“Als iemand tegen mij zegt HANNAH (11) ‘je bent lelijk’ of ‘je bent klein’, dan zeg ik: ‘Talk to the hand’. Ik houd dan mijn hand omhoog. Mijn moeder leerde me dat te doen. Als mensen van alles van mij vinden, vind ik dat zelf gewoon niet. Ik ben super zoals ik ben.’’

“Ik ben in de middenbouw wel eens gepest door een jongen. Hij zei tegen mij ‘bangerik’ of ‘kippenpoot’. Er deden altijd wel vriendjes met hem mee. Ik ben voor mezelf opgekomen. Ik zei: ‘Als ik jou zou pesten, zou je dat ook niet leuk vinden.’ Nu spelen we weer samen.’’

PUZZEL De puzzelprijsvraag van juni is gewonnen door groep 5a (nu 6a) van juf Sabine van de Liduinaschool. De leerlingen kregen de puzzel mee als huiswerk. Hartelijk gefeliciteerd! Ook Feline van Batenburg, Thijs Olie, Maurice van Egmond, Amauri Pattiruhu, Kim Zwart, Jonas Engel, Boris Batstra en Lisa Donders mailden het goede antwoord: zomerzon. Knap gedaan!

Kim Aukema is trainer bij de organisatie ‘Sta Sterk’. Ze helpt kinderen die gepest worden om sterker te worden. Ze deelt graag haar belangrijkste adviezen. TEKST: JACQUELINE SCHADEE

• “Zoek

altijd hulp als je wordt gepest. Vertel het een volwassene, zoals je juf of je moeder. Weet dat het pesten nooit jouw schuld is.” “Neem een vriend of vriendin in gedachten die je kan helpen. Spreek het van tevoren af. Je kunt samen hulp gaan zoeken of samen met de pesters praten.” “Sta in een sterke houding als je de pesters aanspreekt. Sta rechtop, met je schouders naar achteren. Begin je zin met ‘ik’. Je zegt bijvoorbeeld: ‘Ik vind dit niet leuk. Ik wil dat het stopt.’ Als het pesten doorgaat, blijf dan niet staan. Loop op een sterke manier weg, ga naar iemand die je vertrouwt en vraag om hulp. Dat lukt meestal pas na veel oefenen.”

• •

“Tot slot: troost iemand die gepest werd en verdrietig is. Je zegt bijvoorbeeld: ‘Ik heb gezien dat je gepest werd. Wat rot. Zullen we samen naar de juf gaan?’ Troosten helpt enorm.”

Schrijf je antwoord in de witte vakjes. De letters in de gele balk vormen een woord. Mail dit woord, samen met je voornaam, je school en je leeftijd voor 26 september naar redactie@jong023.nl.

We verloten onder de goede inzendingen een boekenbon van Kinderboekhandel Kiekeboek. Alleen de winnaar krijgt bericht.

TIP:

SPEEL MET JE HELE KLAS TEGEN ANDERE SCHOLEN!

ILLUSTRATIE: WWW.MARIJNVANDERWATEREN.NL

-

Hoe heet de kinder­ burgemeester van

Wat is er op 4 oktober in de

Haarlem? PAGINA 1

Haarlemmer Kweektuin? PAGINA 5

Wat krijgen kinderen die iets goeds doen

Waar gingen Sebastiaan en Oscar

voor de stad? PAGINA 3

naartoe? PAGINA 6-7

Welk zintuig ontbreekt: zien, horen,

Wie heeft deze maand een vraag voor

proeven, ruiken…… PAGINA 4

het CJG? PAGINA 9

Wat voor huisdier heeft Robin? PAGINA 5

Welk apparaat maakt gebouwen van plastic afval? PAGINA 10

Profile for Jong023, de Haarlemse kinderkrant

Jong023 september  

Advertisement

Recommendations could not be loaded

Recommendations could not be loaded

Recommendations could not be loaded

Recommendations could not be loaded