Page 1

SEPTEMBER 2021

4

Scheppen voor schoon water

7

Pelle heeft een woonboot

9

Nina en Hannah collecteren

10

Yekta wil YouTuber worden

LEREN OPKOMEN VOOR JEZELF

Nieuwe vriendinnen maken.

Ibtisam, Laura, Burak, Drista*, Yuhaila, Lara, Lieke, Ariana, Wayra, Kim en Atlas staan sterk.

Wat doe je als je wordt gepest? Hoe zeg je op een aardige

manier ‘nee’? Hoe ga je om met social media? Acht leerlingen van

verschillende basisscholen oefenden eind augustus op een zomerkamp

Samenwerken in de roeiboot.

Burak geniet van de silent disco.

met deze lastige situaties. Ze vonden het kamp leerzaam en vooral heel gezellig. TEKST: JACQUELINE SCHADEE

FOTO’S: EVA CAMERON

H

et is de laatste dag van het kamp in Fort Penningsveer. Ibtisam (11), Burak (10), Drista* (11), Lara (10), Lieke (10), Ariana (9), Wayra (9) en Atlas (12), worden geschminkt. Daarna stappen ze in twee roeibootjes die voor het fort in het water liggen. Ze wiebelen en lachen om een bijna-botsing.

Spelen en varen

“Ik vond het kamp erg leuk”, vertelt Ariana. “We hebben spelletjes en een speurtocht gedaan, gevaren, lekker gegeten, geknutseld en geschminkt. We deden ook toneelstukjes.” Ibtisam vond het kamp ook leuk. “De tijd ging veel sneller voorbij dan op school”, zegt ze. Burak: “Onze groep is leuk. Iedereen heeft plezier en maakt grapjes. We kunnen ook goed samenwerken. Dat merkten we toen we gingen varen.”

*Drista heet in het echt anders.

Sterk staan

Met toneelstukjes oefenden de kinderen lastige situaties. Drista: “Als iemand je pest of buitensluit, is het goed om ‘sterk’ te staan. Je zet je voeten een stukje uit elkaar, doet je armen in je zij en je kin omhoog. Je straalt zo zelfvertrouwen uit.” Als je zelfvertrouwen uitstraalt, word je minder gauw gepest, zegt juf Kim. Ze is de leidster van het kamp en ‘Sta-Sterk’-trainer.

Een ik-zin

Drista: “Op een nare opmerking kun je het beste reageren met een ‘ik-zin’. Als iemand zegt: ‘Wat een stomme broek heb jij aan!’, zeg je: ‘Ík vind het een mooie broek’. Daarna loop je ‘sterk’ weg.” De kampgenoten oefenden ook met sociale media. Kim: “Iedereen bleek liever

een paar complimenten van goede vrienden te krijgen dan heel veel likes van onbekenden.”

Nieuwe vrienden maken

Lieke deed mee aan het kamp omdat ze nieuwe vrienden wilde maken. Dat is gelukt. “We hadden hup, een klik”, lacht Lara. Zij deed mee omdat ze het moeilijk vond om ‘nee’ te zeggen. “Ik ga nu vaker ‘nee’ zeggen als ik iets niet wil of niet kan afspreken”, zegt ze. “Als je echte vrienden bent, kan dat.”

In de Week tegen het Pesten geeft Kim Aukema op woensdag 29 september een gratis workshop in Bibliotheek Schalkwijk over ‘sterk staan’. Dieuwertje Blok komt voorlezen. Info: stasterktrainer.nl


VOLG ONS OOK OP INSTA! @k

SEPTEMBER 2021

inderkrantjong023

& RAADSELS

De oplossing van juni was ‘natuur’. Het wo ord was gevonden door Kim , Mariana, Ilene, Merten, Re sa en Bram. De loting is gew onnen door KIM. Van harte gefeliciteerd!

STREEP ALLE WOORDEN DOOR IN DE PUZZEL. MAAK EEN WOORD VAN DE LETTERS DIE JE OVERHOUDT. STUUR JE OPLOSSING VOOR

Piet vraagt aan de meester: “Meester, kan ik straf krijgen voor iets wat ik niet gedaan heb?” Meester antwoordt: “Nee hoor, maak je geen zorgen.” Zegt

22

OKTOBER NAAR

REDACTIE@JONG023.NL EN MAAK KANS OP EEN LEUKE PRIJS!

ADVOCAAT

D

I

E

R

E

N

A

R

T

S

A

D

V

O

C

A

A

T

B

E

R

D

R

E

B

U

T

U

O

Y

DIERENARTS

E

O

R

M

O

D

E

L

N

O

KOK

dokter antwoordt: “Neem hem maar mee naar het

T

K

K

O

K

O

E

P

A

B

MODEL

spreekuur dan.” Zegt Miep: “Hij zit al naast me!”

S

T

T

N

E

G

A

E

A

E

Een man wordt aangehouden door de politie.

E

E

Z

U

S

T

E

R

B

R

VOETBALLER

Hij krijgt een bekeuring voor te hard rijden.

E

R

N

R

E

T

R

O

P

S

ZUSTER

M

A

S

T

R

O

N

A

U

T

R

E

L

L

A

B

T

E

O

V

Piet: “Gelukkig maar, want ik heb mijn huiswerk niet gemaakt!” Tante Miep gaat naar de dokter. Ze zegt: “Dokter, mijn man denkt dat hij onzichtbaar is.” De

Tijdens het schrijven van de bekeuring vraagt de agent: “Wat is uw naam?”. De man antwoordt: “Koerimirinovski.” De agent vraagt: “Hoe spel ik

AGENT ASTRONAUT BAAN DOKTER MEESTER OBER SPORTER YOUTUBER

ANTWOORD (1 WOORD):

dat?” De man: “D. A. T.” Jantje gaat patat kopen. “Wil je een zak van twee euro of van vier euro?”, vraagt de patatboer. “Wat is het verschil?”, vraagt Jantje. “Twee euro”, zegt de patatboer.

Wil jij in de kinderkrant met je school, vrienden of hobby? Doe je iets leuks voor je buurt of de stad? Mail redactie@jong023.nl.

UITGEVER: STICHTING JONG023 HOOFDREDACTEUR: JACQUELINE SCHADEE

Een man komt maandag op kantoor. Hij gaat niet op zijn stoel zitten. Waarom niet?

JONG023 – SEPTEMBER JAARGANG OPLAGE:

3,

EDITIE

7.000

2021

6

KRANTEN

AAN DEZE EDITIE WERKTEN MEE: WOUTER VAN AALDEREN, EDITH BIJL, MARLOES KOMIN E.A. VORMGEVING: PAULIEN JANSEN, KIRSTEN VERMEULEN

Antwoord: Omdat het weekend erop zit.

Meer informatie en contact: redactie@jong023.nl www.jong023.nl facebook.com/jong023.nl

K

K

K

KIND &

KUNST

KENNEMERLAND

STICHTING

KIND &

KUNST

STICHTING

KIND &

KUNST

KENNEMERLAND

KENNEMERLAND

STICHTING

KIND & KUNST KENNEMERLAND

K

AMBASSADEUR: BERNT SCHNEIDERS

K

STICHTING

KIND & KUNST KENNEMERLAND

K

Mail redactie@jong023.nl!

K

STICHTING

K

K

We vinden het ook leuk om te lezen r, over projecten op school. Iets over wate ons! bel of Mail aat? klim en, won ies, relig

Vind je het leuk om een verhaal voor Jong023 te schrijven? Een interview, reportage, of een column met jouw mening? Mail ons, dan kijken we samen wat er mogelijk is!

JONG023 WORDT MEDE MOGELIJK GEMAAKT DOOR:

K

4 NOVEMBER 2021

DOE MEE MET DE KRANT!

K K

DE NIEUWE JONG023 VERSCHIJNT DONDERDAG

K

Antwoord: Een au-gurk.

Heb jij een leuke mop of een goed raadsel ? Mail ze met je voornaam en je leeftijd naar redactie@jong023.nl

K

Welke groente heeft pijn?


Haarlem

SEPTEMBER 2021

Wat wil jij later worden? De burgemeester van Haarlem wil graag weten hoe basisscholieren over onderwerpen denken. Deze maand vraagt hij leerlingen van groep 7/8 van de Dolfijn of ze al weten wat ze willen worden. ‘Worden wat je wil’ is het thema van de Kinderboekenweek in oktober. TEKST EN FOTO’S: JACQUELINE SCHADEE

“Later wil ik zeebioloog worden. Ik zou heel graag willen zwemmen met schildpadden. Ik kwam op dat idee toen ik op zeilkamp was. We logeerden op een zeilboerderij. Ik vond het daar erg leuk. Een zeebioloog kan ook op zo’n soort boerderij gaan wonen, hoorde ik.”

Wat wil je later worden? Wie is jouw held of voorbeeld?

Burgemeester Jos Wienen FOTO: BIBI VETH

“Ik zou wel profvoetballer willen worden, maar dan heb ik naast de sport geen leven. Ik doe daarom liever iets in de natuur. Mijn held is een jongen tegen wie ik laatst voetbalde op het pleintje. Ik moest een penalty nemen en was zenuwachtig. Hij kwam naast me staan en stelde me gerust.”

“Later wil ik YouTuber worden en fietsenmaker. Mijn vader heeft een fietsenzaak in de Cronjé. Hij is mijn voorbeeld én een held. Ik heb in de vakantie per ongeluk mijn broertje in het zwembad geduwd. Ik was vergeten dat hij niet kon zwemmen. Mijn vader heeft hem gered.”

Casper (11)

Max (9)

Kiek (11)

“Ik wil graag dierenverzorger worden. Mijn moeder kent iemand bij de dierenambulance. Ik hoop dat ik een keertje mee mag. Mijn moeder werkt zelf ook in de zorg.”

Jitske (10) Vul zelf in...

“Ik vind het leuk om mensen te helpen. Ik denk dat ik daar mijn beroep van wil maken. Misschien wil ik later dokter worden.”

“Ik denk dat ik basketballer wil worden. Ik speel in het eerste team bij de onder twaalf bij OG, Onze Gezellen. Het helpt dat ik nogal lang ben. Basketbal is mijn favoriete ding om te doen. Ik vind het gewoon een heel leuke sport.”

Malak (10)

teken jezelf

Sammy (10) “Ik wil later profvoetballer worden, het liefst bij Ajax. Ik vind voetballen gewoon heel leuk. Mijn helden zijn de voetballers Ronaldo, Messi en Neymar. En mijn vriend Viggo. We spelen graag samen. Hij is erg grappig.”

Finn (10)

En jij? Wat wil jij later worden?

“Ik weet nog niet wat ik later wil worden. Ik wil misschien iets doen met baby’s, die vind ik lief. Mijn voorbeeld is Malak, een meisje uit mijn klas. Ze is heel aardig. Als kinderen gepest worden, gaat zij ze vaak helpen.”

Liana (10)

“Ik heb nog geen idee wat ik later wil worden. Van de kinderen die weten wat ze willen worden, gaat de helft later toch wat anders doen. Ik heb de tijd. Op de middelbare krijg je weer nieuwe ideeën. Ik weet wel wat ik níet wil worden: chirurg. Ik houd niet van bloed.”

Niki (11)


SEPTEMBER 2021

Natuur en milieu

SCHEPPEN VOOR SCHOON WATER Het Hoogheemraadschap van Rijnland vraagt kinderen te helpen het water schoon te maken. Kinderen die meedoen aan de actie ‘Scheppen voor schoon water’ worden ‘waterbazen’ genoemd. Zes vriendinnen van basisschool De Werkschuit visten op woensdag 8 september in een uurtje elf kilo afval uit het water. TEKST: JACQUELINE SCHADEE

FOTO’S: SANDER VAN WEERT

I

sis (10), Hannah (10), Ieke (10), Feliene (11), Daantje (11) en Evi (11) varen van de Singel naar het Spaarne, de rivier die door Haarlem stroomt. Ze zitten in De Pinguïn, de elektrische boot van de vader van Isis. Al bij de eerste brug zien ze veel afval drijven: stukken plastic, piepschuim, blikjes en plastic emmers.

Evi, Isis, Feliene, Ieke, Hannah en Daantje op De Pinguïn.

ACTIES VOOR SCHOON WATER De Pinguin

Gaat elke zaterdag om 11 uur het Spaarne op om afval te verzamelen. Iedereen mag gratis mee. Informatie: depinguin.org

SUPmission

De meiden met twee bijna volle vuilniszakken.

Evi: “Microplastics zijn slecht voor dieren én voor mensen. Een vis eet het microplastic op. De mens eet de vis op. Het microplastic zit dan ook in de mens.” Feliene: “Het is hard nodig dat mensen plastic gaan opvissen. En het is nog leuk om te doen ook!”

Waterbazen

In het water lagen ook vier dode vissen.

Van rivier naar zee

De meiden vissen de troep met grote schepnetten uit het water. De rommel gaat in een vuilniszak die aan boord hangt. “Dit water loopt naar de zee”, weet Hannah. “Afval in het Spaarne komt dus in zee terecht. Dieren gaan daar dood van.”

Deelnemers aan ‘Scheppen voor schoon water’ kunnen hun afval scannen met de Litterati-app. Vul bij ‘Uitdaging’ de code ‘WATERBAZEN’ in. De Nederlandse waterschappen verloten onder de deelnemers vijf supboards. De actie loopt tot 10 oktober. Informatie: waterschappen.nl/scheppenvoorschoonwater.

Haalt met supboards afval uit het water. Afval dat je al suppend ziet liggen, doe je in het krat op je sup. Meedoen kost € 5,-, een sup huren € 20,-. Volgende vaart: zondag 3 oktober van 11-15 uur. Informatie: supmission.nl

Marwa verzamelt afval.

©Sandra Reeb-Gruber

Isis: “Ik had niet gedacht dat we zo veel plastic zouden vinden.”

Plastic Whale Foundation

Houdt een ‘battle’ tussen vier grote steden. Zeven Haarlemse basisscholen doen mee. Leerlingen verzamelen plastic rondom school, vissen plastic uit het water en verzinnen een plan voor een plasticvrije school. Vanaf 16 oktober kun je via de website en TikTok stemmen op het beste plan. Informatie: missieplasticvrijwater.nl

“Elk jaar belandt wereldwijd ongeveer tien miljoen ton plastic in zee”, vertelt de vader van Isis. Een ton is duizend kilo. Alle stukken plastic afval bij elkaar vormen grote drijvende vuilnisbelten. De plasticsoep in de oceanen is zo groot als 45 keer Nederland.

Microplastics

Plastic verteert niet, maar valt in kleine stukjes uit elkaar. Isis: “Die stukjes heten microplastics.”

Deze pagina werd gemaakt samen met het Hoogheemraadschap van Rijnland, dat het water beheert tussen Gouda en Velsen. Het waterschap zorgt voor droge voeten en schoon water. Rijnland zet zich ook in voor een beter klimaat en geeft gastlessen op scholen. Informatie: www.rijnland.net.

n van Roos, Huub, Max en Fin e. de Zuidwester doen me

©Eva Cameron

Plasticsoep


SEPTEMBER 2021

AU G U S T

JULI

MEI

US

De schooltuin in mei, juli en augustus.

VAN KALE AKKER NAAR GROENE OASE

Domenico (9), Mees (10), Gijs (10) en Casper (10) van de Bos en Vaartschool gingen een half jaar lang elke woensdag met hun klas naar de schooltuin. “Eén klein zaadje kan een plant van twee meter worden”, zegt Gijs. “Dat vind ik het allerleukst aan de schooltuinen.”

TEKST EN FOTO’S: EVA CAMERON

L

Daarna heb ik ze in reepjes gesneden. Toen heb ik ze gebakken met zout erbij, tot ze krokant waren. Ze waren heel lekker”, vertelt hij.

eerlingen van groep 6 kregen in april een leeg stukje grond in de Kortenaertuin. Ze zetten er een zelfgemaakt naambordje bij en gingen aan de slag. Medewerkers van NME Haarlem leerden hun om te tuinieren. De tuintjes stonden na een paar weken vol groenten en bloemen.

Soeples

Een van de laatste lessen was een ‘soeples’. Iedereen hielp mee om de groenten te wassen en te snijden. De groenten gingen in een grote pan met water en zout. De tafels werden gezellig gemaakt met bloemen uit de tuin. Aan het eind van de les schoof iedereen aan voor een beker soep met groenten uit eigen tuintje.

Onkruid weghalen

“Ik heb in de schooltuin geleerd hoe ik moet planten, zaaien en oogsten”, vertelt Casper. “Ik weet nu hoe de planten heten en welke plantjes onkruid zijn. En ik kan met tuingereedschap omgaan.” Gijs: “We hebben geleerd dat we eerst het onkruid moeten weghalen. Daarna mogen we pas zaaien of oogsten.”

Van sla tot radijs

Er groeide van april tot september van alles op het kleine stukje grond. “Ik had sla, zonnebloemen, tuinkers, radijs, aardappels, bonen en courgettes in mijn tuintje”, somt Gijs op. “Ik heb de sla, de aardappels en de tuinkers al voor de zomervakantie geoogst en mee naar huis genomen.”

Veel insecten

In de schooltuinen zijn veel insecten. Mees houdt van insecten. “Ik ben een heel mooie mot tegengekomen en een sprinkhaan, lieveheersbeestjes,

Domenico oogst een heel grote courgette.

wormen en bijen. Er zitten ook veel slakken. Die haalde ik weg, anders zouden ze mijn tuintje aanvreten.”

Zelf oogsten

De jongens vonden het leuk om te oogsten. Domenico legt uit hoe je worteltjes oogst. “Je moet de aarde om de wortels helemaal weghalen. Anders kun je ze niet pakken.” Courgettes pluk je door ze van de plant af te draaien. Mees: “Er lagen enorme courgettes in mijn tuin. Ik lust geen courgettes, maar ik vind het wel leuk om ze te oogsten.”

Aardappels bakken Juliette oogst een radijsje.

Domenico bakte de aardappels uit zijn tuin met zijn vader. Casper maakte ze zelf klaar. “Ik heb de aardappels eerst gekookt in een pan met water.

Medewerker Ad serveert soep.

Er zijn in Haarlem vier grote schooltuin-complexen: de Schotertuin, de Poelpoldertuin, de Cornelia Westendorptuin en de Kortenaertuin. Ongeveer 25 scholen hebben hier hun schooltuintjes. Medewerkers en vrijwilligers van NME Haarlem begeleiden de leerlingen. NME helpt ook scholen die op eigen grond een moestuin hebben. Meer informatie: www.haarlem.nl/nme/scholen

DEZE PAGINA WERD GEMAAKT SAMEN MET NATUUR- EN MILIEU-EDUCATIE (NME) HAARLEM EN DE GROENE MUG.


SEPTEMBER 2021

Bij ons

Wonen in een bijzonder huis

Dit is het woonwagenpark.

De zusjes Djacey (10) en Djaelyn (9) en hun nichtje Gylana (5) wonen op een woonwagenpark in Schalkwijk. Ze zitten op basisschool de Brandaris.

O

p het woonwagenpark van de meiden staan vijf woonwagens. Alle bewoners zijn familie van elkaar. Djaelyn: “Naast ons woont opoe. Naast opoe wonen opa en oma.” Opoe is de overgrootmoeder van de meiden. Een broer van opa woont in het vierde huis van het rijtje, naast opa en oma. Gylana woont in de vijfde woonwagen.

WONEN IN EEN WOONWAGEN

Huis op wielen

Djacey en Djaelyn wonen in een grote woonwagen, met twee verdiepingen en zes slaapkamers. “Wonen in een woonwagen is eigenlijk hetzelfde als wonen in een huis”, zegt Djacey. Gylana vindt dat er wel een verschil is. “Onder woonwagens zitten wielen, onder huizen niet”, zegt ze. Je kunt de wielen onder de

Huiswerk bij opa en oma

De nichtjes vinden het leuk dat hun opoe, opa en oma dichtbij wonen. Ze gaan graag bij opoe langs voor snoepjes. En Djacey deed tijdens de lockdown vaak haar schoolwerk bij opa en oma. “Wij zijn thuis met z’n zevenen. Het is altijd druk in huis. Bij opa en oma was het lekker rustig.” Alle gezinnen van het woonwagenpark waren tijdens de lockdown samen in quarantaine. “Ik kon daardoor gewoon naar iedereen toe. Dat vond ik fijn”, zegt Djacey.

Djacey (links), Gylana (midden) en Djaelyn (rechts) voor de deur bij de woonwagen van opa en oma.

woonwagens van de meiden niet meer zien. Ze zitten verstopt achter muurtjes.

Samen spelen

Op het woonwagenpark is ook een speeltuintje. Het is een veilige speelplek waar geen verkeer komt. Gylana is trots op ‘haar’ speeltuin. Soms komen er na schooltijd klasgenootjes spelen, maar meestal spelen de nichtjes met elkaar. Er wonen elf kinderen op het park, dus er is altijd wel iemand om mee te spelen.

Boos

De meiden krijgen soms vervelende opmerkingen op school. “Kinderen zeggen dan dat ik arm ben of een zwerver, omdat ik in een woonwagen woon”, vertelt Djacey. “Het is allebei niet waar. Het maakt me boos als kinderen dat zeggen.” De meiden zijn juist blij met hun woonplek. Ze vinden het gezellig dat er altijd familie in de buurt is.

Lekker spelen in de tuin.

QUIZ Wat voor woning past bij jou? Wat is jouw ideale vakantie?

1

★ Een luxe villa met zwembad ▲ Een toffe stad zoals New York ❤ Een huisje aan een meer ✿ Kamperen, fikkie stoken, riviertje

erbij

3

Waar mag je jou 's nachts wakker voor maken?

▲ Om ❤ Om

naar een feestje te gaan

de hoogste

wildwaterglijbaan van het land te testen

2

Welke film lijkt je het leukst?

▲ Misfit 4 ❤ De Kameleon ✿ Junglebook ★ Belle en het beest

✿ Om

naar de vallende-

sterrenregen te kijken

★ Alsjeblieft slapen!

niet zeg, laat me

4

Wat doe je het liefst met je feestje?

❤ Naar een zwembad ✿ Naar een klimbos ★ Varen met een luchtballon een pretpark

▲ Naar


SEPTEMBER 2021 De meeste kinderen in Haarlem wonen in een huis of een flat. Sommige kinderen wonen op een bijzondere plek: op een woonboot, in een woonwagen, in een oude fabriek of in een politiebureau. Heb jij een bijzondere woning en wil je daarover vertellen? Stuur een mailtje naar redactie@jong023.nl. TEKST EN FOTO'S: EVA CAMERON

Pelle (11) verhuisde in 2019 met zijn ouders en zus naar een woonboot in Velsen-Zuid. “Het was best gek om van een huis in de stad naar de natuur te gaan”, vertelt hij.

P

elle is nu helemaal gewend aan wonen aan het water. “We gingen laatst naar de stad. Ik vond al die stenen huizen ineens niet meer zo mooi. Ik wil later zelf ook op een woonboot wonen.”

Samen op de fiets

De woonboot ligt op 8,5 kilometer van Pelles school, de Bos en Vaartschool. Pelle gaat meestal op de fiets. Zijn moeder is juf op dezelfde school. Ze fietsen vaak samen. “Ik vind het niet erg om ver te fietsen”, zegt Pelle. “Ik ben het gewend.” Pelle vindt het wel jammer dat er door de lange fietstocht minder tijd overblijft om te spelen na school.

Buiten spelen

WONEN OP EEN WOONBOOT

Pelle voor de woonboot.

Pelle gaat vaak zwemmen in het kanaal waarin de woonboot ligt. Hij dobbert ook wel eens op zijn enorme opblaaseend. Of hij gaat roeien in het bootje dat hij deelt met zijn zus. “Ik speel ook graag in het bos voor de deur. Daar zijn boomhutten. Eéntje heeft een glijbaan.”

Kringloop van de natuur

“We leven hier in harmonie met de natuur”, zegt Pelle. “We eten de eitjes van onze eigen kippen. De eierschalen leggen we op de composthoop. De compost gebruiken we weer voor de tuin, om alles goed te laten groeien. Onze cavia’s krijgen wilgentakken en groenten uit de tuin.”

Lekker knus binnen

“Als het mooi weer is, wil de hele klas wel met me afspreken”, lacht Pelle. Maar ook bij minder goed weer vindt hij het fijn op de boot. “We doen de kachel aan, ik neem soep en kijk een tv-programma. Als er heel harde wind staat, voel je de boot een beetje bewegen.”

Pelle bij de cavia ’s Dropje en Wor tel.

Pelle en zijn grote opblaaseend.

5

Als je een diereneigenschap zou krijgen, zou je het liefst…

❤ Onder water ademhalen als een ▲ Hard rennen als een cheeta ★ Mooi zijn als een pauw ✿ Vliegen als een vogel

6

vis

7

Wat wil je het liefst voor je verjaardag?

▲ Vrijkaartjes voor een popconcert ❤ Duikbril met snorkel ✿ Verrekijker met infrarood ★ Vijftig euro

Wat is jouw beste eigenschap? Ik ben…

★ Netjes ✿ Relaxed ❤ Sportief ▲ Sociaal

Welke tekens heb jij het meest? ★: De woning die bij jou past is een paleis. Je houdt van ruimte en van luxe om je heen. Begin maar vast met sparen!

✿: Jij bent een echt buitenmens. Je houdt van de natuur. Een boomhut is jouw ideale huis. Misschien kun je er zelf één bouwen?

❤: Voor een waterrat als jij is een woonboot ideaal. Je hebt dan altijd water om je heen en kunt vaak zwemmen.

▲: Je bent een stadsmens. Je houdt van drukte en gezelligheid en doet graag leuke dingen. Een studio in de stad is echt iets voor jou.


8

SEPTEMBER 2021

Cultuur

EEN JOODSE FEESTDAG VIEREN Livia (10) is joods. Ze woont met haar ouders en broertje (6) in Haarlem. Livia speelt toneel bij Mamagaai, houdt van pianoles en knutselen en weet alles over het heelal. “Ik vind het leuk om joods te zijn”, zegt Livia. “We hebben lekker eten en vieren veel feesten.”

De gevlochten broden zijn challes. Ze liggen bij vieringen onder een kleedje op een speciale schaal.

TEKST: EVA CAMERON EN JACQUELINE SCHADEE, FOTO’S: EVA CAMERON

Livia met een boekje van de joodse les.

O

nze belangrijkste viering is Jom Kipoer in september. Jom Kipoer is het feest van verzoening. Mensen vragen voor het feest of ze anderen gekwetst hebben. Als dat zo is, vragen ze vergeving”, vertelt Livia. “Op Jom Kipoer mag je niet eten en drinken. Dat heet vasten. Ik hoef pas te vasten als ik twaalf ben, maar ik deed dit jaar al een beetje mee.”

Nog meer feesten

Andere joodse feesten die Livia viert zijn Rosj Hasjana, Chanoeka, Pesach en Poerim. Rosj Hasjana is het nieuwjaarsfeest in september. Chanoeka is het winterfeest van de lichtjes, Pesach is het Paasfeest en Poerim is het voorjaarsfeest in februari. Het is een soort carnaval. “Poerim is heel leuk. We mogen ons verkleden en krijgen lekker eten”, zegt Livia.

Zaterdag is rustdag

De sjabbat is de rustdag voor joodse mensen. De sjabbat begint vrijdag bij zonsondergang en duurt tot zaterdagavond. “Als we de sabbat gaan vieren, zetten we eerst de spullen klaar op tafel”, vertelt Livia. “We doen wat geld in het tzedaka-doosje. Dat geld is voor arme mensen. Ik steek daarna met mama de kaarsjes aan.”

HOE WORD JE JOODS? Je bent joods als je moeder joods is. Livia’s moeder is joods, haar vader niet.

De chanoekia is een kandelaar met negen armen. De chanoekia wordt gebruikt tijdens Chanoeka, het feest van de lichtjes. Dit feest duurt acht dagen. Voor elke dag is er een kaarsje. Met het negende kaarsje worden de andere kaarsjes aangestoken.

Livia met de chanoekia.

Stilte en gebed

Als de kaarsen aan staan, volgen meer rituelen. “Mama zegt een beracha. Dat is een gebed”, vertelt Livia. “De kinderen krijgen druivensap, de grote mensen wijn. Daarna breekt mijn vader het brood, de challes. Hij doet er zout op. Daarna begint de maaltijd.”

Joodse les

“Op zondag krijg ik joodse les in de sjoel”, vertelt Livia. Een sjoel of synagoge is het gebedshuis voor joden. Livia: “Ik leer op de les om te lezen in het Oud-Hebreeuws. Ik leer ook over joodse feestdagen en gewoonten.”

Volwassen worden

“Als ik twaalf jaar ben, doe ik mijn bat mitswa. Dat is een feest met rituelen in de synagoge”, legt Livia uit. “Ik ben daarna volwassen voor de Joodse wet. Jongens hebben dat feest als ze dertien worden. Het heet bij jongens bar mitswa.”

Dit is de derde aflevering in een serie over vieringen en Wereldgodsdiensten. Hiervoor vertelde Nacif over de Ramadan en de Islam, Nienke over Pinksteren en het Christendom.


Sociaal

SEPTEMBER 2021

Geld ophalen voor MS

Nina vindt het leuk om overal aan te bellen.

9

Nina en Hannah met hun vader Angus.

De zusjes Nina (8) en Hannah (10) gingen in juli met een collectebus langs de deuren. Ze haalden geld op voor het MS Fonds. MS is een ziekte waarbij iemands zenuwen beschadigd raken. De vader van Nina en Hannah heeft MS. TEKST EN FOTO’S: EVA CAMERON

M

S staat voor Multiple Sclerose. “Mensen met MS zijn snel moe”, vertelt Hannah. “Sommige kunnen niet meer goed lopen of gaan slecht zien.”

Fijn gezin

Hannah en Nina hoorden vorig jaar dat hun vader MS heeft. Hij gaat steeds verder achteruit. “Papa’s lichaam kan niet meer beter worden. Hij is snel moe en kan niet zo ver lopen. Soms heeft hij een stok nodig”, vertelt Hannah. Nina: “Ik vind het niet leuk dat papa MS heeft, maar we kunnen er niet zo veel aan doen. We hebben het gelukkig fijn met ons gezin.”

Geld ophalen

“Het MS Fonds doet onderzoek en probeert nieuwe medicijnen te vinden voor MS”, vertelt

Hannah. “Daar halen wij nu geld voor op.” Hannah en Nina gaan tijdens de Collecteweek een paar dagen achter elkaar langs de deuren. Nina vindt het leuk om aan te bellen. “De meeste mensen geven wel wat geld”, vertelt ze. “Ze doen het in de bus of scannen de QRcode.”

Hannah met de collectebus.

Veel lopen

Nina en Hannah moeten veel lopen tijdens het collecteren. “Ik vind het niet zo erg, want het is belangrijk voor mijn vader en voor andere mensen met MS”, zegt Nina. “Papa liep zelf ook een keer mee. We collecteerden toen in onze eigen straat.” De zusjes haalden met de collecte online en langs de deuren meer dan €1.500,- op. Hannah: “Volgend jaar gaan we weer. Ik hoop dat ze een medicijn vinden om MS te stoppen.”

Zit je ergens mee? Vraag het CJG!

Vraag

Bobby (10) “Ik heb niemand

om te spelen in de pauze. Kinderen doen alsof ze mij niet horen. Volgens mij ben ik niet leuk genoeg. Wat kan ik doen om erbij te horen?”

Een coach van het Centrum voor Jeugd en Gezin (CJG) beantwoordt elke maand een vraag in Jong023. Heb je een vraag? Mail redactie@jong023.nl. FOTO: MIRANDA BRUINSMA ILLUSTRATIES: WILLEMIJN VAN BENTHEM

Khaties geeft antwoord

Lieve Bobby, Het is verdrietig als kinderen niet met je willen spelen. Ze sluiten je buiten en dat is niet oké! Twijfel alsjeblieft niet aan jezelf. Je bent helemaal de moeite waard om leuk gevonden te worden en erbij te horen.

Betere sfeer

Spelen met elkaar is niet alleen leuk, maar ook gezond. Wist je dat kinderen die goed in hun vel zitten vaak beter kunnen leren? Het is daarom heel belangrijk dat er een betere sfeer komt in de klas en op het schoolplein. Praat erover met je juf of meester. Samen met de andere kinderen kunnen jullie zoeken naar een oplossing.

Contact maken

Vind je het moeilijk om contact te maken? Of weet je niet zo goed wat je kunt zeggen? Kinderen zijn in een groep soms heel anders dan als je ze alleen spreekt. Probeer eens een leuk gesprekje te beginnen met je klasgenoot als hij of zij alleen is. Bijvoorbeeld over je hobby’s of het weekend. Of vraag iets leuks over hem of haar. Soms moet je iemand gewoon wat beter leren kennen.

Oproep aan alle kinderen

Speelt er bij jou op school iemand alleen? Vraag dan of hij of zij wil meedoen. Niemand vindt het leuk om alleen te zijn! Lieve groetjes, Khaties

Bij het CJG werken mensen die jou en je ouders kunnen helpen met vragen over lastige dingen DIT ARTIKEL IS GEMAAKT IN SAMENWERKING MET thuis, op school, of ergens anders. Kijk voor meer informatie www.cjgkennemerland.nl. Ook ietsopdoen voor een ander? Schrijf je in op haarlem.buuv.nu.


10

Kinderboekenweek 2021

SEPTEMBER 2021

TEKEN EEN STRIPVERHAAL De Bibliotheek organiseert iets leuks met Kinderboekenweek: een Striptekenwedstrijd. Stripmaker Alex van Koten heeft alvast de eerste tekening van een stripverhaal gemaakt. Je mag zelf bedenken hoe de strip verdergaat en welke stripfiguren erin meedoen. Je verhaal moet te maken hebben met het thema van de Kinderboekenweek: beroepen.

TIP VAN ALEX VAN KOTEN:

HET SPEL WERKT ZO : 1

 ownload het wedstrijdformulier op de site van de Bibliotheek of haal D het op bij een vestiging van de Bibliotheek Zuid-Kennemerland.

2

Je ziet op het formulier de eerste tekening en vijf lege vakjes. Teken jouw stripverhaal en schrijf de tekst in zelfgemaakte tekstwolkjes.

3

Klaar? Lever het formulier in bij een vestiging van de Bibliotheek Zuid-Kennemerland. Vergeet niet je naam, leeftijd, woonplaats, telefoonnummer, e-mailadres en school.

4

Je kunt het formulier ook inscannen of fotograferen en mailen naar wedstrijd@bibliotheekzuidkennemerland.nl.

5

 e verhaal opsturen of inleveren kan vanaf zaterdag J 2 tot en met zondag 24 oktober.

6

 e jury bekijkt alle stripverhalen en kiest vier winnaars uit. D Half november wordt bekendgemaakt wie de winnaars zijn.

“Zorg dat je genoeg ruimte hebt in de tekstballonnetjes. Schrijf netjes en recht. De tekst moet goed leesbaar zijn, anders is al je werk voor niets!”

WAT KUN JE WINNEN?

Ben jij de gelukkige winnaar van de hoofdprijs? Dan wordt jouw stripverhaal geplaatst in Jong023. Je krijgt ook een boekenpakket dat is samengesteld door Kinderboekwinkel Kiekeboek. De tweede prijs voor drie andere winnaars is een boekenpakket ook samengesteld door Kinderboekwinkel Kiekeboek.

TIP:

GEEF HET FORMULIER BIJ DE BALIE AAN EEN BIBLIOTHEEKMEDEWERKER. JE KRIJGT DAN EEN LEUK CADEAUTJE.

BOEKENTIPS

LEUKE BOEKEN OVER BEROEPEN De Bibliotheek heeft veel boeken waarin beroepen voorkomen. Het zijn zowel informatieve boeken als leesboeken. Er is voor iedereen wat leuks te vinden.

YEKTA (9):

LUKE (8):

“Ik wil YouTuber worden.

“Ik wil astronaut worden. De

Ik vind het stoer en leuk om

ruimte is superleuk en prachtig,

mezelf wereldwijd aan anderen

met al die kleuren en planeten. Ik

te laten zien. Ik zou op mijn

lees er veel boeken over. Er zit

kanaal challenges doen en

een zonnestelsel op de muur van

Roblox spelen. Dat doet

mijn kamer geplakt.”

Dutchtuber ook.”

Boekentip: Astronauten hoeven niet altijd serieuze boeken te lezen, Luke. Dit is een grappig boek: ‘Mijn hamster is een astronaut’ van Dave Lowe.

Boekentip van de Bieb: ‘Collins geheime channel’ (serie van drie delen) van Sabine Zett.

UNA (8): “Ik wil boswachter worden. Ik hou ervan om in de natuur te zijn, vooral in het bos. Ik hou ook van dieren. Ik zou ervoor willen zorgen dat mensen geen plastic op de grond

QUINTY (9): “Ik wil uitvaartbegeleider worden. Mijn moeder doet dat werk. Ik help haar soms om de zaal schoon te maken. Het is er mooi, met bloemen en kaarsen. Ik vind het fijn om mensen te helpen.”

gooien.”

Boekentip: ‘Tim de kleine boswachter’ van Jan Paul Schutten.

Boekentip: Een uitvaartbegeleider moet mensen met hun verdriet kunnen helpen. ‘Alles wat was’ van Stine Jensen staat vol met tips.


12

SEPTEMBER 2021

Kinderraad

“WE MOETEN ZUINIGER ZIJN OP DE AARDE” De nieuwe kinderraad van Haarlem kan aan de slag. De raadsleden werden op 8 september plechtig geïnstalleerd in het Stadhuis. Ze legden een eed af en zetten hun handtekening. De ‘echte’ burgemeester Wienen hing de ambtsketen om bij kinderburgemeester Yusuf (11).

KINDERLINTJES UITDELEN

De kinderraad mag ook bepalen wie een kinderlintje krijgt. De lintjes zijn voor kinderen die dit jaar iets goeds hebben gedaan voor de stad, een medemens, de natuur of de cultuur. Elke basisschool mag een kandidaat van 4 tot 12 jaar nomineren. Verdient iemand van jouw school een lintje? Mail voor 15 november de naam, leeftijd en een korte toelichting naar kinderburgemeester@haarlem.nl

TEKST EN FOTO’S: JACQUELINE SCHADEE

E

en week eerder hadden de veertien leden van de kinderraad samen bepaald wie van hen kinderburgemeester mocht worden. Er waren zeven kandidaten. Na het tellen van de stemmen bleek dat Yusuf met één stem verschil had gewonnen van Sam (11). “Ik zal jullie niet teleurstellen’’, beloofde Yusuf.

Jos en Yusuf, twee burgemeesters.

Wensen voor de stad

Yusuf hield na de beëdiging zijn eerste echte toespraak. “We moeten zuiniger zijn op de aarde”, zei hij. “Laten we daarom huizen en voertuigen ontwerpen die beter zijn voor het milieu. Ook vaker fietsen en minder autorijden helpt.” De kinderraad wil ook prullenbakken versieren en meer speelplekken voor kinderen met een beperking.

Praten over belangrijke zaken

In de kinderraad zitten veertien kinderen van zeven Haarlemse basisscholen: de Argonauten, de Brandaris, de Cirkel, de Hannie Schaftschool, de Peppelaer, de Piramide en de Vrije School Kennemerland. Ze komen elke drie weken samen om te praten over manieren om de stad fijner voor kinderen te maken. Onderwerpen zijn verkeer, pesten, discriminatie en afval.

De burgemeester met de kinderraad.

PUZZEL

Schrijf je antwoord in de witte vakjes. De letters in de gele balk vormen twee woorden. Mail deze woorden, samen met je voornaam, je school en je leeftijd voor 22 oktober naar redactie@jong023.nl.

Wie zegt ‘Op nare opmerkingen kun je

Waarop woont Pelle?

het beste reageren met een ‘ik-zin’?

PAGINA 7

PAGINA 1 Wat is de sjabbat voor joodse mensen? Hoeveel kilo afval schepten Isis, Hannah,

We verloten onder de goede inzendingen een boekenbon van Kinderboekwinkel Kiekeboek. Alleen de winnaar krijgt bericht.

PAGINA 8

Ieke, Feliene, Daantje en

Evi in een uur?

Hoe heet de vader van Nina en Hannah?

PAGINA 4

PAGINA 9

Wat maken leerlingen op de schooltuin

Wat maak je voor de wedstrijd van de

van hun zelfgeoogste groenten?

Bibliotheek?

PAGINA 5

PAGINA 10

Wat zit er onder een woonwagen?

Hoe moeten we omgaan met de aarde

PAGINA 6

volgens Yusuf? PAGINA 12

De antwoorden op de vragen vind je in deze krant!

Profile for Jong023, de Haarlemse kinderkrant

Jong023 september 2021  

De Haarlemse kinderkrant

Jong023 september 2021  

De Haarlemse kinderkrant

Advertisement

Recommendations could not be loaded

Recommendations could not be loaded

Recommendations could not be loaded

Recommendations could not be loaded