Page 1

NOVEMBER 2O19

4

Sponsorloop voor 't plein

6

Wanneer sta jij 'uit'?

8

School zonder drempels

12 's Nachts naar het museum

SPEELGOED VOOR IEDEREEN Zoë komt een stapel spelletjes brengen.

Vlinder betaalt met haar eigen Speelgoedbank-pas.

Zoë en Vlinder bij de Speelgoedbank.

Knuffels, auto’s, knutselspullen, spelletjes. Van speelgoed kan je nooit genoeg hebben. Maar niet iedereen kan het speelgoed in de winkel betalen. Bij de Speelgoedbank in Haarlem-Oost koop je voor een paar euro het mooiste speelgoed. TEKST: EDITH BIJL

H

FOTO’S: BART LANDHEER

et speelgoed staat in de Speelgoedbank tot het plafond opgestapeld. Toch is het geen gewone speelgoedwinkel. Al het speelgoed is tweedehands. Het komt van kinderen die het zelf niet meer willen hebben. Zoë (11) heeft net een stapel speelgoed gebracht. “Ik speel er zelf niet meer mee”, vertelt Zoë. “Bij de Speelgoedbank maak ik er andere kinderen blij mee. Dat vind ik leuk.”

Pluchen paard

Vlinder (10) heeft een grote knuffel onder haar arm, een paard. Dat wil ze heel graag hebben. Net als een klein opwindpoppetje. “Ik kom hier het liefst elke week”, vertelt Vlinder enthousiast. “Dan kies ik een paar mooie dingen uit. Die dingen kan ik kopen met mijn Speelgoedbank-pas.”

speelgoed terug. Of als ik het niet meer leuk vind. Dan krijgt iemand anders het die niet veel geld heeft. Dat is fijn”, zegt Vlinder. Zoë noemt nog een reden om haar speelgoed hier te brengen: “Bij de Speelgoedbank wordt je speelgoed nog een keer gebruikt. Daardoor wordt er minder verspild. Dat is beter voor het milieu.”

Vijf euro per maand

Voor iedereen

Alle kinderen van ouders met een HaarlemPas krijgen zo’n Speelgoedbank-pas. Daarop wordt elke maand 5 euro gestort. Daarvan kan je speelgoed kopen. Vlinder vindt dat super: “Vaak wil ik wel meer kopen. Soms mag ik dan het pasje van mijn broers gebruiken. Die hoeven gelukkig niet zo veel speelgoed. Je kunt ook sparen. Dan heb je de volgende maand al 10 euro.”

Goed voor het milieu

“Als het huis te vol wordt, breng ik het

Zoë snuffelt nog even tussen de boeken en spelletjes. Zij heeft zelf geen pasje van de Speelgoedbank. Maar dat is niet nodig, vertelt ze: “Iedereen kan hier gebruikt speelgoed kopen. Ook zonder pasje. De Speelgoedbank is er dus voor iedereen!”

www.speelgoedbankhaarlem.nl Gedempte Herensingel 4


NOVEMBER 2O19

Max komt thuis uit school en begint te lachen. Zijn vader vraagt: ‘Waarom lach je?’ Max zegt: ‘Ik moet 500 keer opschrijven: ‘Ik ben een sukkel’.’ Vader: ‘Wat is daar grappig aan?’ Max: ‘Jij moet het ondertekenen!’ Lucy (9)

Het antwoo rd van de woordzoeke r van oktober wa s

DE WOORDEN VIND JE HORIZONTAAL, VERTICAAL EN DIAGONAAL. JE MAG LETTERS MEERDERE KEREN GEBRUIKEN.

De moeder van Tom zet een bord soep op tafel. Ze zegt: ‘Ik heb het tafelkleed net gewassen, dus maak het niet vies. Als je knoeit, houd ik per vlek € 2,- van je zakgeld in.’ Na het eten smeert Tom met zijn lepel soep over het tafelkleed. Zijn moeder is woedend en schreeuwt: ‘Wat doe je?!’ Tom: ‘Ik maak van drie vlekken één vlek. Dan ben ik minder zakgeld kwijt.’ Rania (9)

M E

N

S

E

R

E

E

I

T O M E

D R

T

B B H

B A

E

E

I

R

G S N S

H

E

P

R

E

N D

P

I

A

E

A S S

P

D

E

A C

U

E

E

A C

D N

S

U C W E

F

E

E

T

N

T

H

P

P V

L

U

I

T

E

N

T

P M T

E

E O G R O Z

E

O K

L

A S N

E

L

E O V R

N N

E

P R

S

T

A

T

I

E

S C H

E

I

D

E

N

N B

E

T

E

paddensto el.

R A

P

C Z

A N R

E

T

I

goed raadsel voor Heb jij een leuke mop of een voornaam en je je met ze l deze rubriek? Mai 023.nl jong ie@ act red r naa tijd leef

P

I

E

E

N O O S R

ACCEPTEREN BEGRIP BESCHEIDEN

OPENHEID OPRECHT PERSOON

MENSEN OMZIEN NAAR

VOELEN WAARDE ZORG

BESEF EERBIED EMOTIE HANDELEN INLEVEN KLAS

PRATEN PRESTATIE RESPECT RUSTIG STEUN UITEN

ALS JE DE OVERGEBLEVEN LETTERS IN DE JUISTE VOLGORDE ZET KRIJG JE HET ANTWOORD (2 WOORDEN): ANTWOORD:

PUZZELCORNER.NL

-

Hoe heet een deftige kabeljauw? Antwoord: Een kabeluw tM

ur

Bu

Er staan twee huizen in brand: een grote villa en een klein huisje. Welke zal de ambulance het eerst blussen?

us

Antwoord: De ambulance kan niet blussen.

Wanneer leefde de oudste persoon ter wereld?

Antwoord: Tussen zijn geboorte en zijn dood.

DE NIEUWE JONG023 VERSCHIJNT DONDERDAG 12 DECEMBER 2019

Heb jij een tip voor Jong023?

redactie@jong023.nl OPRICHTER/HOOFDREDACTEUR: JACQUELINE SCHADEE AAN DEZE KRANT WERKTEN MEE: WOUTER VAN AALDEREN, EDITH BIJL,

JONG023 WORDT MEDE MOGELIJK GEMAAKT DOOR: K

K

K

LAURA BURGGRAAF, MIRANDA BRUINSMA,

JONG023 – NOVEMBER

K

K

K

STICHTING

KIND &

KUNST

KENNEMERLAND

STICHTING

KIND &

STICHTING

K K

KIND &

KUNST AMBASSADEURS: BERNT SCHNEIDERS EN 023DOEN KENNEMERLAND

KUNST

KENNEMERLAND

K

K

KENNEMERLAND

K

STICHTING

KIND & KUNST

JAARGANG OPLAGE:

1,

7500

EDITIE

2019

8

KRANTEN

WILLEMIJN VAN BENTHEM, ARNE HYLKEMA, BART LANDHEER, FLEUR LEEFLANG, FRANS VAN LOON, SANDRA REEB-GRUBER VORMGEVING: KIRSTEN VERMEULEN

Meer informatie en contact: www.jong023.nl facebook.com/jong023.nl @kinderkrant jong023


Haarlem

SAMEN ONTBIJTEN AAN TAFEL! Groep 7 van de Don Boscoschool mocht donderdag 7 november ontbijten met de burgemeester. Het was de dag van het Nationaal Schoolontbijt. Ontbijten is belangrijk voor een goed begin van de dag. TEKST EN FOTO’S: LAURA BURGGRAAF

NOVEMBER 2O19

Wat betekent respect voor jou? Burgemeester Jos Wienen is benieuwd naar de mening van basisscholieren uit Haarlem. Daarom stelt hij elke maand een vraag in Jong023. Deze maand wil hij graag weten hoe kinderen denken over respect. Van 5 tot 11 november was het ‘de week van het respect’. TEKST EN FOTO’S: FLEUR LEEFLANG

“Hoe toon jij respect voor anderen?”

Burgemeester Jos Wienen FOTO: BIBI VETH

Kiano, Hasan, Furkan, Marwan, Shayant en Arda met de burgemeester.

Op het stadhuis

Het ontbijt met burgemeester Wienen was op het stadhuis. De leerlingen konden hem van alles vragen. Juf Laura: “We weten nu dat de burgemeester twee keer per jaar met vakantie gaat. Hij mag zelf weten wanneer hij gaat. De burgemeester vertelde ook dat hij regelmatig koning Willem-Alexander ontmoet. Mensen ontmoeten vindt hij het leukst van burgemeester zijn.”

Gezellig

“Veel kinderen ontbijten niet elke dag”, zegt juf Laura. “De leerlingen vonden het ontbijten met z'n allen heel gezellig.”

“Ik luister als iemand iets aan mij vertelt. Voor iemand die ouder is dan ik, toon ik ook respect. Bijvoorbeeld voor leraren. Respect voor je ouders is heel belangrijk. Jij houdt van hen en zij houden van jou. Het is een houding: je kijkt, je zegt iets terug en je negeert niet.’’

Oksana (11) “Volwassenen spreek ik met u aan. Ik geef een hand. Als er weinig stoelen zijn, dan sta ik op voor een oudere. Kinderen moeten niet slaan en niet boos worden. Ik vind het vervelend als iemand zich de koning voelt omdat hij of zij ouder is. De ander krijgt dan geen ruimte.”

“Beleefd zijn, luisteren, lief zijn, grapjes maken en proberen iemand anders te begrijpen. Dat is respect voor mij. Vroeger werd ik gepest. Dat is geen respect tonen. Nu gaat het beter. En als iemand anders wordt gepest, dan kom ik voor die persoon op. ‘Doe even normaal’, zeg ik dan.”

Juana (10) Vul zelf in... Hoe toon jij respect voor anderen?

teken jezelf

Nisa (10) “Door aandacht te geven en te luisteren. Praten met elkaar is respect. En als ik iemand niet aardig vind, dan negeer ik die. Wees lief voor elkaar, dat is respect tonen. Spreek ik duidelijk, dan ontvang ik zelf respect. En als we spelen, luister ik goed naar de ja of nee van iemand anders.”

De burgemeester nam aan iedere tafel even de tijd voor een praatje.

Tony (11)

“Ik doe dat door eerlijk te zijn. Als je verliest, dan geef je elkaar een hand. Het gaat om het plezier en niet om winnen of verliezen. En als iemand valt, dan lach je die niet uit. Doe je dat wel, dan zeg je daarna ‘het spijt me’. Zo ga ik met mijn vrienden om.”

Safwan (10)


NOVEMBER 2O19

Natuur en Milieu De leerlingenraad is niet blij met het schoolplein. V.l.n.r. Wessel, Binck, Myrthe, Anne-Lot, Sieb, Navajo, Dean en Isa.

“WIJ WILLEN EEN GROENER PLEIN!” De leerlingenraad van de Bavoschool aan de Reviusstraat is niet blij. Hun schoolplein is veel te grijs. Dean, Binck, Anne-Lotte, Myrthe, Isa, Wessel, Navajo en Sieb organiseerden daarom op vrijdag 1 november een sponsorloop. Daarmee willen ze geld inzamelen voor een groener plein. TEKST: JACQUELINE SCHADEE

FOTO’S: SANDRA REEB-GRUBER

O

p het schoolplein van de Bavoschool in Haarlem-Noord staan een paar kleine boompjes. Verder is alles van steen of staal. Navajo: “Als het heeft geregend, ligt het plein vol plassen.” Wessel: “Er zijn wel putten, maar die zitten op de verkeerde plek. Het water stroomt er niet naartoe na een regenbui.” Verstoppertje spelen kan eigenlijk niet: er zijn maar drie verstopplekken. Dean: “Als je valt, heb je meteen bloed.” “Waarom wordt er niks gedaan aan ons plein?”, vraagt Anne-Lotte zich hardop af. De leerlingen zouden heel graag een groener plein willen, met bomen en struiken. “Als er meer planten komen, is dat beter voor het milieu”, zegt Anne-Lotte. “Kinderen hebben groen nodig om in te spelen.” De leerlingen willen ook graag extra putten, een basketbalveldje en meer kleur op het kingveld. Het kost veel geld om het schoolplein groener te maken. Wel 25.000 euro. De leerlingen doen van alles om dat geld te verzamelen. Er

Navajo rent 15 rondjes om de school.

Een kwartier rennen is best lang! zijn lootjes verkocht in de buurt via Jantje Beton. Ook de verkoop van kinderpostzegels leverde geld op. En de sponsorloop hopelijk ook. Aan de leerlingen zal het niet liggen. Ze rennen een kwartier

Een hand-klap van de kleuters. lang op hun allerhardst rondjes om de school. Eerst de kleuters, dan de hogere groepen. Zelfs sommige meesters en juffen rennen mee. In totaal heeft de sponsorloop 3.907 euro opgebracht.


NOVEMBER 2O19

VERSPILLING VAN VOEDSEL VOORKOMEN Iedere dag gooien we eten weg dat nog eetbaar was. Iedereen in Nederland gooit gemiddeld 34 kilo eten per jaar weg. Koude pannenkoeken, broodkorstjes, aardappels waar worteltjes uit schieten. Voedsel weggooien is zonde. Gelukkig kun je zelf vaak voorkomen dat eten in de afvalbak terechtkomt. TEKST: JACQUELINE SCHADEE

FOTO’S: ARNE HYLKEMA

1. Van oude groente nieuwe groente maken Groente wordt plant Doe een aardappel in een glas water. Na een paar dagen komen er worteltjes aan. Zet de aardappel met de worteltjes voorzichtig in de aarde. Geef af en toe water. Na een paar maanden heb je een aardappelplant met aardappels in de grond.

➭ ➭ ➭ ➭ ➭

Erik laat de oesterzwammen zien.

Dit kun je ook doen met bleekselderij of lente-ui. Zaadjes worden plant

➭Haal de zaadjes uit een ➭Laat de zaadjes drogen. ➭Stop de zaadjes

tomaat of paprika.

voorzichtig in de aarde. voor licht, warmte en vocht. Na een poosje groeit er een plantje met nieuwe tomaatjes of paprika's.

➭Zorg Thomas mag een oesterzwam oogsten.

Thomas en Quinn.

PADDENSTOELEN OP KOFFIEPRUT Op het schoolplein van basisschool De Peppelaer staat het Badhuis. Buurtbewoners kunnen er werken of wat drinken. Wat bijna niemand weet, is dat in de kelder van het Badhuis paddenstoelen worden gekweekt. Quinn en Thomas uit groep 6 namen er een kijkje. TEKST: JACQUELINE SCHADEE

➭

2. Koken met restjes

Groenten die niet meer supervers zijn, hoef je niet weg te gooien. Je kunt er soep van maken of een omelet. Jet (11) en Fien (10) laten zien hoe je een groente-omelet maakt.

FOTO’S: FRANS VAN LOON

“We gingen door een luik in de keukenvloer”, vertelt Quinn (9). “In de kelder hangen plastic zakken. Uit die zakken groeien oesterzwammen. Dat zijn een soort paddenstoelen.” Thomas (9): “In de plastic zakken zit koffieprut. Doordat de koffieprut heet is geweest, zijn veel bacteriën gedood.”

Weggooien is zonde

Erik is de eigenaar van de kwekerij. Hij haalt elke week koffieprut op bij restaurants in Haarlem. In de koffieprut doet hij een schimmel van oesterzwammen. De oesterzwammen groeien door de zak naar buiten. “Het is goed dat Erik koffieprut gebruikt. Koffieprut is gratis. Als Erik het niet ophaalt, wordt het weggegooid. Dat is zonde”, vindt Thomas.

1

2

3

4

Altijd herfst

Het is donker en vochtig in de kelder. Het lijkt er altijd herfst. Paddenstoelen groeien in de herfst. “Het ruikt vies in de kelder”, vindt Quinn. “Na een tijdje wen je wel aan de geur.”

Net vlees

De smaak van oesterzwammen lijkt op die van vlees. Erik: “Gebakken oesterzwammen voelen als vlees in je mond. Het is gezond en er zitten eiwitten in. Als je geen vlees wil, kun je in plaats daarvan oesterzwammen eten.” Erik brengt de oesterzwammen naar de restaurants waar hij de koffieprut kreeg. Dat heet circulair: afval wordt grondstof voor iets nieuws. Sommige restaurants maken er bitterballen van. Meer weten? www.oesterzwammerij.nl

DOGGYBAG

In sommige restaurants in Haarlem kun je een doggybag krijgen. Een doggybag is een bakje waarin het restaurant het eten doet dat nog op je bord ligt als je klaar bent met eten. Als jij het meeneemt, hoeft het restaurant het niet weg te gooien. En jij hebt nog wat lekkers voor thuis. Op www.haarlemfoodfuture.nl zie je welke restaurants meedoen met de doggybags.

1. J  et en Fien, klaar voor de start. 2. Was en snijd de groente. 3.  Bak de groenten en schep ze door het ei-mengsel. 4. Bak de omelet aan twee kanten. Eet smakelijk!

3. Gooi groenten die je niet meer kunt hergebruiken in de gft-bak.

Gft is een afkorting voor groente-, fruit- en tuinafval. Van gft wordt compost gemaakt. En compost is weer een goede voedingsbodem voor groenten!

DEZE PAGINA WERD MEDE MOGELIJK GEMAAKT DOOR SPAARNELANDEN, DE GROENE MUG EN NATUUR- EN MILIEUEDUCATIE (NME) HAARLEM


NOVEMBER 2O19

Cultuur

Lila, Lilly, Fay en Sarah: lekker chillen met de telefoon.

WEEK VAN DE MEDIAWIJSHEID

WANNEER STA JIJ ‘UIT’? Een foto posten op Instagram, filmpjes kijken op YouTube, Fortnite spelen… veel kinderen zijn graag de hele dag online. Hoeveel kijk jij naar een schermpje? Hoe houd je het veilig voor jezelf? Lila, Lilly, Fay en Sarah (11 jaar) van basisschool De Zuidwester vertellen erover.

Een paar uur per dag

TEKST: JACQUELINE SCHADEE

Sta je wel eens uit?

FOTO: SANDRA REEB-GRUBER

Gegevens beschermen

De meiden hebben hun Instagram-account op ‘privé’ staan. Lilly: “Als ik een volg-verzoek krijg van iemand die ik niet ken, ga ik zelf eerst die persoon volgen. Dan weet ik hoe ze zijn en wat ze doen.” Fay: “Ik volg veel accounts over paarden. Daarom krijg ik soms berichten van bedrijven die iets aan mij willen verkopen. Als een onbekende mij wil volgen, vraag ik aan mijn moeder of het goed is.”

Tips

De meeste meiden hebben met hun ouders afgesproken hoeveel ze online mogen zijn. Fay: “Ik mag twee uur per dag op mijn telefoon, tussen 7.30 en 21.00 uur.” Sarah: “Ik zit gemiddeld 3 uur en 57 minuten per dag op mijn telefoon.” Lilly: “Ik kijk drie tot vier uur per dag. In de vakantie heb ik een dag zeven uur gekeken.”

Joke is mediacoach bij de Bibliotheek. Ze geeft tips voor het omgaan met media. “Online zijn is prima, maar zorg voor afwisseling. Ga ook buiten spelen en sporten, spreek af met vrienden. Kijk af en toe in de verte als je met je telefoon bezig bent. Dan kunnen je ogen ontspannen. En zet hem ’s avonds in de nachtmodus. Als er in de avond te veel licht op je ogen valt, kun je minder goed slapen.”

Lila: “Ik kijk elke dag filmpjes, maar mijn berichten check ik niet elke dag. Ik denk er soms niet aan. Als ik dan na een paar dagen weer kijk, heb ik veel appjes gemist.”

Zonder telefoon

Hoe zou het zijn om een week zonder telefoon te leven? “Een makkie!”, zegt Lila. Haar vriendinnen denken daar anders over. “Ik zou het niet overleven”, lacht Lilly. Fay: “Ik zou het kunnen, maar ik zou mijn telefoon wel missen.”

De week van de Mediawijsheid duurt van 8 t/m 15 november. Zie www.bibliotheekzuid kennemerland.nl/mediawijsheid

Een schermvrije dag TEKST: JACQUELINE SCHADEE

R

FOTO: FLEUR LEEFLANG

aul (11): “Ik gebruik mijn telefoon vooral om filmpjes op te nemen met TikTok. Dat is een app waarbij je kunt playbacken. Ik gebruik mijn telefoon ook om berichtjes te sturen en te lezen. Games speel ik niet, daar houd ik niet zo van.” “Op schooldagen kan ik een half uur op mijn telefoon. Daarna valt hij uit. Mijn

staat “Elke woensdag .” uit mijn telefoon

vader heeft dat ingesteld. In het weekend mag ik anderhalf uur.” “Woensdag is mijn schermvrije dag. Mijn telefoon staat dan uit en ik kijk ook geen filmpjes op de iPad. Het is best een leuke dag eigenlijk. Ik speel dan veel met Fran, onze kat. Of ik doe een spelletje met mijn moeder. Om vijf uur heb ik paardrijles, dus de dag is zo voorbij.”


NOVEMBER 2O19

EEN SCHRIJVER INTERVIEWEN Is het moeilijk om een boek te schrijven? Hoe kom je aan goede ideeën? Deze vragen – en nog een heleboel andere – stelden leerlingen van de Bos en Vaartschool aan schrijfster Arienne Bolt. Ze spraken haar in kinderboekhandel Kiekeboek. TEKST EN FOTO’S: JACQUELINE SCHADEE

De leerlingen van groep 6 lopen op donderdag 9 oktober vanaf hun school naar de boekwinkel. Daar zit schrijfster Arienne. Ze vertelt wat over haar boek, ‘De laatste reis van de Ballerinus’. Daarna leest ze een stukje voor. Het is muisstil in de winkel. Na het voorlezen mogen leerlingen vragen stellen.

Hoe lang ben je bezig geweest met dit boek? “Heel lang. Wel vijf jaar. Toen ik dacht dat het boek af was, vond de uitgever het te lang. Ik moest wel 25.000 woorden weghalen.” Vind je het leuk om te schrijven? “Ja, heel leuk. Het is alleen jammer dat mijn ideeën zo lang zijn. Daarom duurt het lang voordat het boek af is. Ik zou eigenlijk liever een prentenboek maken.” Hoe zou je heten als je zelf je naam mocht kiezen? “Dat weet ik niet, maar een korte naam lijkt me wel leuk.”

Hoe kom je aan de naam van het schip, de Ballerinus? “Het schip danst op de golven. Net als een ballerina.” Wanneer ben je geboren? “Op 10 november 1977.” Wat vind je leuk aan schrijven? “Dat je in je hoofd op reis gaat.” Zou je het leuk vinden om met Jochem Myer een boek te schrijven? “Ja, heel leuk!” Wat is je meest gemaakte fout? “Dat ik te veel woorden gebruik.” Wie is je lievelingsschrijver? “Roald Dahl.”

Arienne Bolt woont in Haarlem. Toen ze een klein meisje was, schreef ze schriften vol verhalen. Toch werd ze geen schrijfster, maar aardrijkskunde-juf. Ze besloot na een paar jaar om een boek te gaan schrijven. Dat boek is ‘De laatste reis van de Ballerinus’. Het gaat over het jongetje Ravi dat dieren redt uit een circus.

en het arit vond M n e e in wen. Norah, N e intervie Arienne t m o k u le


NOVEMBER 2O19

Sociaal

Isa en Joshua bij de fysiotherapeut. Isa heeft astma. Joshua heeft een probleem met zijn ogen. Hij kan zich in een grote klas moeilijk concentreren.

Het water van het zwembad is heel warm. De bodem kan naar beneden en omhoog. Groep 7/8 heeft hier om de week zwemles. “We zwemmen aan het begin van de les baantjes”, zegt Isa. “Aan het eind van de les mogen we spelen. We proberen soms de juf nat te maken.”

BIJ ONS OP SCHOOL De Parel is een school voor speciaal onderwijs. De leerlingen krijgen extra aandacht. Veel kinderen hebben een ziekte of handicap. In groep 7/8a van juf Susanne en juf Esmé zitten maar negen kinderen. Aukje: “Toen ik hier voor het eerst kwam, dacht ik: ‘Wauw, wat een kleine klassen!’” TEKST: JACQUELINE SCHADEE

D

FOTO’S: BART LANDHEER

e Parel heeft ongeveer 115 leerlingen en wel 84 medewerkers. Dat zijn niet alleen juffen en meesters. Er werken ook logopedisten, ergotherapeuten, fysiotherapeuten, een psycholoog en een verpleegkundige op de school. Leerlingen gaan tijdens de schooldag af en toe de klas uit voor

privé-les. “Bij de fysio train ik mijn spieren en gewrichten”, zegt Dino. Mohammed: “We doen ook conditietraining en oefeningen voor ons evenwicht.” De ‘ergo’ van Aukje maakte voor haar een stevige stoel op wieltjes, zodat ze minder hoeft te lopen.

Extra zorg

Veel kinderen op De Parel hebben medicijnen nodig die leerkrachten op een gewone school niet mogen geven. Robin heeft een canule. Er is 24 uur per dag een verpleegkundige bij haar in de buurt. “Een canule is een pijpje in je keel waardoor je kunt ademen”, legt Robin uit. “De meeste kinderen ademen door hun mond of hun neus als ze geboren worden. Ik kon dat niet. Daarom kreeg ik een canule.” Josepheo zit in een rolstoel. Hij bedient zijn rolstoel met zijn kin. Zijn handen hebben daar niet genoeg kracht voor. “Ik schrijf via een

Joshua en Isa bij de fitness-apparaten. spraakprogramma. Ik praat, de computer schrijft op wat ik zeg.” Ook Josepho krijgt 24 uur per dag zorg.

Met een busje

Vijf kinderen uit 7/8a wonen buiten Haarlem. Dino woont in Aalsmeer, Isa in IJmuiden, Auke in Nieuw-Vennep, Josepheo in Amsterdam. Ze worden naar school gebracht en opgehaald met een schoolbusje. Dat gaat niet altijd goed: ze zijn soms te vroeg op school of heel laat thuis. Ook de kinderen die wel in Haarlem wonen, komen met het busje. “Ik wil wel fietsen, maar mijn vader vindt het te gevaarlijk. Ik hoop dat het straks wel mag”, zegt Sammy. Hij woont dicht bij school, in Schalkwijk. Ayuna is de enige die helemaal alleen reist: “Ik neem elke dag bus 73 uit Velserbroek.” Juf Susanne: “Dat vind ik superstoer van je!”

WAT IS ER BIJZONDER AAN DE PAREL?

Dino, Ayuna, Mohammed, Josepheo, Sammy, Robin, Isa, Aukje, Joshua.

✔ B  ijna alle kinderen komen met een busje ✔  Brede deuren zonder drempels voor de rolstoelen ✔ Ballenbak voor de kleuters ✔ Extra zorg voor iedereen ✔ Groot zwembad ✔ Kleine klassen


NOVEMBER 2O19

9

Samen iets doen voor je buurt De vrienden Erdem en Yusuf wonen in Parkwijk. Op een zonnige donderdagmiddag gaat Erdem (9) het grasveld bij zijn flat opruimen. Yusuf (8) komt hem helpen. TEKST EN FOTO: JACQUELINE SCHADEE

D

e vrienden halen eerst troep uit de bosjes aan de voorkant van hun flat. Daarna lopen ze naar het veldje aan de achterkant van de flats. Daar ligt zo veel rommel, dat hun vuilniszakken al heel snel vol zijn.

Een dinosaurus

“Het was maar tien minuten werk, maar het was wel heel leuk om te doen”, zegt Erdem na afloop. “Ik heb drie flessen wijn gevonden, een plastic tas met van alles erin, zoals een colafles en chipszak. Ik vond ook een spuitfles en plastic bekers.” Yusuf: “Ik heb vier pizzadozen gevonden, heel veel blikjes en stukken karton. Ik vond ook een medicijn. En een dinosaurus. Geen echte dinosaurus hoor!”

Goed voor het milieu

Als de mannen klaar zijn, gooien ze de volle zakken in de vuilcontainer. Om de container open te maken, hebben ze een speciaal pasje nodig. “Nu het afval weg is, kunnen we weer spelen op het veldje”, zegt Erdem. Yusuf: “Straks heet onze straat nog ‘de Afvalstraat’! Het is beter voor het milieu om troep op te ruimen.”

Ook samen iets doen voor je buurt? Kijk op www.haarlem.buuv.nu

Yusuf en Erdem ruimen op rond hun flat.

Zit je ergens mee? Vraag het CJG!

Vraag Rick, 11 jaar: “In de klas word ik uitgescholden voor ‘homo’. Ik vind dat niet leuk. Wat kan ik doen?”

Hoi Rick, Wat onaardig dat ze dat tegen je zeggen... Iemand uitschelden is een vorm van pesten en niemand verdient dat!

Niet leuk

Wist je dat kinderen die pesten, zelf vaak onzeker of ontevreden zijn? Je kunt ze je rug toedraaien, zodat je hun geen aandacht geeft. De pester wil graag dat je erop reageert. Daarom is terugschelden niet zo verstandig. Je wilt gewoon dat het stopt, want pesten = niet leuk!

Blijf voor jezelf opkomen

Een coach van het Centrum voor Jeugd en Gezin (CJG) beantwoordt elke maand een vraag in Jong023. Heb je een vraag? Mail redactie@jong023.nl. FOTO: MIRANDA BRUINSMA ILLUSTRATIES: WILLEMIJN VAN BENTHEM

Khaties geeft antwoord

Je mag voor jezelf opkomen en zeggen dat je het niet leuk vindt. Vertel het ook aan je juf of meester. Zij hebben het vaak niet in de gaten. In de klas kan er extra op gelet worden. Je leerkracht kan ook (nog) eens aandacht aan pesten besteden, zonder jouw naam te noemen. Als het pesten niet stopt, kan je leerkracht met jou en de pester gaan praten. Misschien is het fijn als je ouders daarbij zijn. Zij kunnen je weer opvrolijken als je er thuis nog verdrietig over bent.

Iedereen is uniek

Het maakt niet uit of je op een meisje of jongen verliefd bent of dat je helemaal niet verliefd bent. We zijn allemaal gelijk aan elkaar. Ik ben enorm trots op kinderen die helemaal zichzelf durven te zijn, zelfs als ze anders zijn dan de rest. Aan alle kinderen die dit lezen: blijf jezelf en houd rekening met elkaars gevoelens! Groetjes, Khaties

Bij het CJG werken mensen die jou en je ouders kunnen helpen met vragen over lastige dingen thuis, op school, of ergens anders. Ook bij jou op school staat een coach voor je klaar. Meer informatie: www.cjgkennemerland.nl

DIT ARTIKEL IS GEMAAKT IN SAMENWERKING MET


10

NOVEMBER 2O19

Techniek

Emily proeft het sinaasappelsap.

Aya: “Ik vond het heel leuk in de supermarkt. Vooral de koelcel en het brood snijden. Ik ga later misschien in de supermarkt werken. Ik vind het leuk om de klanten te helpen.” Asiya: “Misschien gaan we later wel samen bij de supermarkt werken!”

Het brood gaat in de zak.

TAALLES IN DE SUPERMARKT Leerlingen van basisschool De Wadden mochten half oktober een ochtend bij Albert Heijn werken. Ze leerden nieuwe woorden en van alles over de supermarkt. TEKST EN FOTO’S: JACQUELINE SCHADEE

A

ya en Asiya staan op de broodafdeling. Ze snijden brood met de snijmachine. “Je drukt op een knop en dan gaat de machine vanzelf snijden”, legt Aya uit. “Je moet wel oppassen voor je vingers.” Een medewerker doet het gesneden brood in een plastic zak. Aya en Asiya plakken er een sticker op. Op de sticker staat de prijs, welk soort brood het is en wanneer het is ingepakt.

Lekker koud

Na de broodafdeling gaat het groepje naar de versafdeling. Daar staat een groot apparaat waarmee je sinaasappels kunt persen.

Aras achter de kassa.

De kinderen vullen een flesje met vers sinaasappelsap. “Lekker zoet“ zegt Emily. Daarna gaan ze naar de koelcel. Dilare: “Het is in de koelcel 20 graden onder nul. Daarom zijn de spullen erin heel lang houdbaar.”

Achter de kassa

Aras gaat achter de kassa zitten. Op de lopende band ligt allerlei snoepgoed. Aras legt uit hoe het werkt: “Ik pak een product en kijk waar de barcode staat. De barcode is de streepjescode. Ik leg het product op de scanner, met de barcode naar beneden. De computer weet dan hoe duur het is. Ik zie de prijs op het scherm van mijn kassa.”

Kautar bij de broodafdeling.

Woorden leren

Een paar dagen voor het schoolreisje kregen de leerlingen van groep 5 taal-les over de supermarkt. Ze schreven woorden op die met de supermarkt te maken hebben. Een paar dagen na het uitstapje, maakten ze een eigen supermarkt-woordenboekje in de klas.

Jinc Het schoolreisje naar de supermarkt was georganiseerd door Jinc. De mensen van Jinc willen kinderen laten zien hoe bedrijven werken. Ook leren ze kinderen op een leuke manier nieuwe woorden. Zie www.jinc.nl.

Uit deze machine komt verse sinaasappelsap.


Sport

NOVEMBER 2O19

11

SPORTEN OP

HET PLEIN Sanne en Roxanne sporten elke maandag na school een uurtje in het Nelson Mandelapark in Haarlem-Noord. Er is dan gratis sportles voor alle kinderen uit de buurt. Lisa, de buurtsportcoach van SportSupport, bedenkt elke week wat leuks om te doen. TEKST EN FOTO’S: FLEUR LEEFLANG

Buiten basketballen

Vandaag gaat de groep basketballen. ‘’Joepie!’’, roepen alle dertien kinderen. De zon schijnt, dus het kan buiten. Sanne (11): ‘’Basketbal en trefbal vind ik het leukst om te doen. Ik ben lang en basketballen gaat daardoor goed. Soms spelen er ook studenten van een sportopleiding mee. Dat vind ik heel leuk. Dan ben ik even niet de enige lange.’’

Een spannende basketbalwedstrijd.

KOM JE OOK SPORTEN IN NOORD?

Meedoen en samenspelen

Maandag 15.00-16.00: Fun op het plein, Nelson Mandelapark

Roxanne (9): ‘’Ik hou van gymmen en sporten. Ik zit ook op freerun. En ik woon hier vlakbij, dus ik kan altijd meedoen. We spelen meestal balsporten en dat vind ik leuk. We komen met kinderen van school en uit de buurt. Ik vind samenspelen gezellig.’’

Dinsdag 15.00-16.00: Fun op het plein, Tesselschadeplein Woensdag 18.30 - 20.30: Urban sports, Flevoplein

Om de beurt

Lisa verdeelt de kinderen in drie teams. Twee teams spelen tegen elkaar. Eén team wacht een speelronde. De volgende ronde staat een ander team aan de kant. Als laatste spelen de kinderen slingertikkertje. Sport in de Wijk is gratis. Aanmelden hoeft niet, kom gewoon meedoen! Op www.sportindewijk.nl vind je alle plekken in Haarlem waar je terecht kunt voor Sport in de Wijk.

Donderdag 16.00 - 17.30: Sportmix, Nieuw Guineaplein

Sanne: “Het leukste aan het sporten vind ik de goede samenwerking.’’

Roxanne: “Rennen en scoren vind ik fantastisch. Ik ben dol op sporten.’’

IK EN MIJN LIEVELINGSDIER “Sammie is op 13 mei geboren. Hij is heel lief. Hij likt mijn gezicht en komt soms lekker bij me liggen”, vertelt Oscar (8). “Sammie is ook heel ondeugend. Hij kauwt op plastic, zoals op pingpongballetjes. Die balletjes gaan dan kapot.” TEKST EN FOTO'S: JACQUELINE SCHADEE

Sammie uitlaten

“Ik laat Sammie ’s ochtends om kwart voor acht uit, voordat ik naar school ga. We gaan dan naar een veldje vlak bij ons huis. Daar gaat hij plassen en poepen. Soms speelt hij met andere honden. We kennen een paar andere honden, zoals Harm. Harm is een grote golden retriever. Sammie probeert soms boven op hem te springen.”

Sammie en Oscar. Sammie en Jip.

Altijd vrolijk Sammie maakt vriendjes.

Jip (12) is de zus van Oscar. “Sammie is bijna altijd vrolijk. Hij kwispelt dan

met zijn staart. Ik vind dat leuk om te zien. Ik ben eigenlijk allergisch voor honden. Sammie is een speciale hond waar ik wel tegen kan.”

Veel werk

“Ik wilde al heel lang heel graag een hond. Als je iets langer een hond hebt, is het wel minder speciaal. Ik merk nu pas hoe veel werk erbij komt kijken. Je moet hem opvoeden, uitlaten, voeden, met hem naar de dokter. Het is wel heel gezellig met Sammie erbij. Ik zou hem niet willen missen!”


12

NOVEMBER 2O19

Bij ons in de stad

Naar een museum in de nacht Meer dan duizend kinderen uit Haarlem kwamen op zaterdag 19 oktober naar de Museumnacht Kids. Veel musea waren open van zes tot tien uur ‘s avonds. Op allerlei plekken kon je leuke dingen doen. TEKST: JACQUELINE SCHADEE

FOTO’S: VERSCHILLENDE MENSEN

In Teylers Museum.

De start was in de Bavo Kerk. Hadewijch (7) van de Beatrixschool ging naar de Museumnacht met haar vader en zus. “We gingen naar verschillende plekken in de stad. In het Frans Hals Museum deden we een speurtocht. Je kon ook iets maken met pennen of stiften, bijvoorbeeld een beroemdheid. Mijn zus en ik maakten een soort Mona Lisa.”

Beroemde Haarlemmers

“In het ABC Architectuurmuseum was een grote watertafel. Je zag wat je kunt

doen als je huis overstroomt. Op de Grote Markt kon je handtekeningen verzamelen van beroemdheden van vroeger, zoals Frans Hals. Ik heb er een paar verzameld. Er was ook iemand die het verhaal van Klaas van Ruiven vertelde.”

Disco

“Als laatste ging ik naar de disco. Dat was ergens waar het niet leek op een museum. Ik vond het een heel leuke avond. We bleven wel tot tien uur.”

Een prijs winnen Milan (8) van de Veronicaschool won op de Museumnacht een prijs. Hij werd verkozen tot ‘Nachtinspecteur van Haarlem’. Hij had een heleboel vragen over de musea beantwoord. Milan deed tijdens de Museumnacht veel leuke dingen. Hij deed een speurtocht in het Frans Hals Museum. Hij knutselde een fantasiedier in het Teylers Museum: “Ik maakte een soort slang.” Daarna ging hij legoën in het ABC Architectuurmuseum en een hapje eten. Als laatste was Milan op het slotfeest in het Noord-Hollands Archief. “Daar kon ik een drukwerkje maken. Het was heel leuk. Je kon er ook op de grond tekenen.”

Hadewijch (midden).

Puzzelprijsvraag Als je de vragen hebt beantwoord, vormen de letters in de gele hokjes een woord. Stuur dat woord met je naam en leeftijd naar redactie@jong023.nl en wie weet win jij de boekenbon van Kiekeboek! Alleen de winnaar krijgt bericht.

1 2

B

3 4

K O

5 6

A L

7 8 Oplossing

Milan met zijn prijs.

1. 2. 3. 4. 5. 6. 7. 8.

Milo, Tony, Jada, Mika, Bente, Ilena, Gijs, David, Vincent, Lilly-Ann, Chantal en Dani hebben het goede antwoord op de puzzel van oktober gestuurd: vakantie.

Hoeveel jaar was Arienne Bolt bezig met schrijven? (p.7) Wat is een ander woord voor streepjescode? (p.10) Tony(11) heeft Wat zijn kinderen die pesten vaak zelf? (p.9) na loting de boekenbon Waarop worden de oesterzwammen gekweekt? (p.5) gewonnen. Wat voor speelgoed kun je kopen bij de Speelgoedbank? (p.1) Gefeliciteerd! De Parel is een school voor …….. onderwijs. (p.8) In welke stand moet je je telefoon ’s avonds zetten? (p.6) Wat moet het schoolplein van de Bavoschool worden? (p.4)

TIP: Je kunt de puzzel ook maken als KAHOOT! Zoek op kahoot.com naar 'jong023'.

Profile for Jong023, de Haarlemse kinderkrant

Jong023 november 2019  

De Haarlemse kinderkrant - leuk, leerzaam, lokaal.

Jong023 november 2019  

De Haarlemse kinderkrant - leuk, leerzaam, lokaal.

Advertisement