a product message image
{' '} {' '}
Limited time offer
SAVE % on your upgrade

Page 1

MAART 2020

4

Padden in veiligheid brengen

6

De kinderraad van Haarlem

10

Tekenles bij striptekenaar

12 Vragen over het coranavirus

EEN CYBERAGENT WORDEN Veerle stond na één dag al tweede van Haarlem.

Veerle en Emma spelen HackShield op de Beatrixschool.

Emma en Veerle spelen de nieuwe game HackShield. Ze houden eigenlijk niet zo van gamen. Maar HackShield is cool, zegt Emma. “Het is leuk en je leert er veel van.” Spelers van HackShield worden opgeleid tot cyberagent. Ze leren om zichzelf en anderen te beschermen tegen computercriminelen. TEKST: JACQUELINE SCHADEE

A

FOTO’S: BART LANDHEER

ls je begint met HackShield, moet je eerst inloggen. Daarna krijg je een filmpje te zien”, vertelt Veerle (11). “In het filmpje vertellen een jongen en een meisje dat hun telefoon gehackt is. Daarna krijg je vragen. Als je de vragen goed beantwoordt, mag je door naar het volgende level. Je ziet daar een nieuw filmpje en krijgt een nieuwe uitdaging.”

Inbreken in een computer

De filmpjes en vragen gaan onder meer over hacken. “Hacken is eigenlijk inbreken in een computer”, vertelt Emma (11). “Stel: je krijgt bericht dat je een prijs gewonnen hebt. Als je op het bericht klikt, open je de poort van je computer. Iemand kan dan inbreken. Ik gooi zo’n bericht daarom meteen weg.” Veerle: “Ik heb bij HackShield geleerd dat een goed wachtwoord altijd lang moet zijn.”

Ouders helpen

Tim Murck is de bedenker van HackShield. Hij wil spelers op een leuke manier leren over online veiligheid. “Kinderen snappen vaak meer van computers dan hun ouders. Daarom vragen we hun hulp bij het beschermen van hun familie.” Spelers kunnen na de basistraining via een app nog moeilijkere opdrachten doen. Een basisschool in Amsterdam helpt Tim bij het maken van de gratis game.

Emma: “Ik vind dit een heel goeie game.”

Goeie game

Emma: “Het is best belangrijk om te weten hoe je je computer beschermt. Het is niet fijn om gehackt te worden. Daarom vind ik dit een goeie game. We krijgen op school wel seksuele voorlichting. We leren dat je geen naaktfoto’s mag versturen. Maar hoe je voorkomt dat je gehackt wordt, leren we niet!”

Een prijs voor de winnaar

Veerle begon donderdagochtend 5 maart met het spelen van HackShield. De volgende dag stond ze al tweede van Haarlem. De cyberagents die op maandag 13 april de hoogste score hebben, worden gehuldigd door de burgemeester. Ook andere gemeenten doen mee met HackShield. “Ik hoop dat we het spel onder schooltijd mogen spelen”, zegt Veerle.

Ook cyberagent worden?

Kijk op www.joinHackShield.nl en test jezelf op www.whatthehackonline.nl.


MAART 2020

& RAADSELS

Het antwoo rd van de woordzo eker van februari w as

DE WOORDEN VIND JE HORIZONTAAL, VERTICAAL EN DIAGONAAL. JE MAG LETTERS MEERDERE KEREN GEBRUIKEN.

Emma schrijft een brief aan haar oma. Ze

schrijft: ‘Lieve oma, ik schrijf heel langzaam. Ik weet dat u niet snel kan lezen.’ Amira (12)

De juf zegt: ‘Jantje, je moet je gezicht

beter wassen. Ik kan zien wat je vanochtend gegeten hebt.’ Jantje: ‘Wat dan, juf?’ Juf: ‘Brood met chocopasta.’ Jantje: ‘Fout juf, dat was gisteren.’ Melissa (10)

Wat is het verschil tussen een meester en een tandarts? Thomas (8)

winters.

STUUR JE OPLOSSING NAAR REDACTIE@JONG023.NL EN WIE WEET WIN JIJ HET BOEK ‘WHAT THE H@CK’ VAN MARIA GENOVA. UITGEVERIJ KLUITMAN STELT TWEE EXEMPLAREN BESCHIKBAAR.

P

I

P

H

I

S

H

I

N

G

O

C

N

T

G

E

R

T

A

P

L

Y

N

E

A

T

C

I

G

R

I

B

R

I

M

M

I

K

E

I

T

E

N

A

E

L

I

T

N

V

I

R

T

E

N

I

T

O

T

A

E

H

A

C

K

E

N

K

E

C

I

N

T

E

R

N

E

T

N

Y

V

E

I

L

I

G

H

E

I

D

O

P

L

I

C

H

T

I

N

G

PRIVACY HACKEN

PHISHING VEILIGHEID POLITIE GAMEN

TIKTOK AGENTEN

CYBER INTERNET

OPLICHTING

ANTWOORD (1 WOORD):

De tandarts zegt: ‘Mond open.’ De meester zegt: ‘Mond dicht!’ Welk dier bestaat voor driekwart uit wol? Maggie (10)

Een wolf. Drie van de vier letters vormen het woord 'wol'.

-

UITGEVER: STICHTING JONG023

Waarom staat Jantje met zijn ogen dicht

HOOFDREDACTEUR: JACQUELINE SCHADEE

voor de spiegel?

WOUTER VAN AALDEREN, WILLEMIJN VAN

Hij wil kijken hoe hij er in zijn slaap uitziet.

BENTHEM, MARIEKE BEUMER, EDITH BIJL, WILLEM

JONG023 – MAART JAARGANG OPLAGE:

goed raadsel voor Heb jij een leuke mop of een je voornaam en je deze rubriek? Mail ze met g023.nl leeftijd naar redactie@jon

KRANTEN

FLEUR LEEFLANG, FRANS VAN LOON. VORMGEVING: KIRSTEN VERMEULEN BEZORGING: HURBY

Meer informatie en contact: www.jong023.nl facebook.com/jong023.nl

JONG023 WORDT MEDE MOGELIJK GEMAAKT DOOR: K

K

K

K

VOLG ONS OOK OP INSTA!

STICHTING

KIND &

KUNST

KENNEMERLAND

STICHTING

@kinderkrantjong023

KIND &

KUNST

STICHTING

KIND &

KUNST

KENNEMERLAND

KENNEMERLAND

KENNEMERLAND

K

STICHTING

KIND & KUNST

K

KENNEMERLAND

K

STICHTING

KIND & KUNST

K

K

AMBASSADEUR: BERNT SCHNEIDERS

K

redactie@jong023.nl

2

K K

Heb jij een tip voor Jong023?

7500

EDITIE

BRAND, ALEX VAN KOOTEN, BART LANDHEER,

K

DE NIEUWE JONG023 VERSCHIJNT DONDERDAG 16 APRIL 2020

2,

2020

K

Ricardo (9)

AAN DEZE EDITIE WERKTEN MEE:

“Heb je een gouden tip voor de kinderkrant? Stuur een mail naar redactie@jong023.nl en wie weet kom jij in de kinderkrant!”


Haarlem

MAART 2020

EARTH HOUR

LICHTEN UIT, KAARSEN AAN Op zaterdagavond 28 maart is het van half negen tot half tien ‘Earth Hour’. Mensen over de hele wereld doen mee. Ze zetten een uur lang alle apparaten uit die stroom gebruiken, zoals lampen, televisies en computers. TEKST: JACQUELINE SCHADEE

FOTO: BART LANDHEER

Hoe bescherm jij jezelf online? Burgemeester Jos Wienen is benieuwd naar de mening van basisscholieren uit Haarlem. Daarom stelt hij elke maand een vraag in Jong023. Deze maand wil hij graag weten hoe leerlingen hun privacy op het internet beschermen. TEKST EN FOTO’S: FLEUR LEEFLANG

POSTER: ERIC COOLEN

Yuna (12) legt uit wat Earth Hour is: “Je doet een uur lang je lichten en je computer uit. Je gebruikt dan minder energie. Dat is beter voor het milieu. Ik vind dat wel goed. Ik heb al vaak meegedaan met Earth Hour, want mijn moeder werkt voor het Wereldnatuurfonds (WNF). Het WNF organiseert Earth Hour in Haarlem.”

“Wat doe jij voor je online veiligheid?”

FOTO: BIBI VETH

“Ik let erop dat ik een sterk wachtwoord aanmaak. Ik combineer cijfers met letters. Op TikTok heb ik een privé-account. Ik hoor wel eens dat online daters doen alsof ze jong zijn. Ze sturen kinderen een vriendschapsverzoek. Ik heb er geen ervaring mee. Het is wel de reden waarom mijn account op privé staat.”

Stephanie (11)

Zoë bij de Speelgoedbank. Je krijgt gratis een spel als je meedoet aan Earth Hour.

Donkere nacht

In Haarlem gaan van 20.30 tot 21.30 uur de lichten uit van bekende gebouwen. De Bakenesserkerk, de Grote Bavo, Molen de Adriaan, de Amsterdamse Poort en het Stadhuis blijven helemaal donker.

Gratis spelletje ophalen

Iedereen in Haarlem die meedoet aan Earth Hour, kan die dag gratis een spelletje ophalen bij de Speelgoedbank. “Je kunt dan bij kaarslicht samen een spelletje spelen”, zegt Yuna. “Je kunt ook naar bed gaan en bij kaarslicht je tanden poetsen. Heel romantisch!”

Burgemeester Jos Wienen

“Ik vraag mijn vader om mee te kijken als een app toestemming vraagt om bij mijn foto’s en contacten te komen. Mijn oude telefoon belde soms zomaar uit zichzelf naar iemand. Dat was heel vervelend. Ik speel online schietspelletjes. Soms kun je chatten in het Engels. Dan vraag ik in het Engels of diegene Nederlands is.”

“Mijn moeder controleert wat ik doe. Ik heb privé-accounts op TikTok en Instagram. Ik heb ook Snapchat en WhatsApp. In de klassenapp werd iemand een keer gepest. Er werd van die persoon een bewerkte foto in de groepsapp gezet. Degene die dat gedaan had, stapte zelf uit de groep. Verder werd het vergeten.”

Lola (10) Vul zelf in... Hoe bescherm jij jezelf online?

teken jezelf

Bavo (10) “Ik geef mijn achternaam en mijn e-mailadres alleen aan bekenden. Ik speel de online game Brawl Stars. Als een vreemdeling mij vraagt om zijn vriend te worden, dan doe ik dat niet. Mijn neef mag het werknetwerk van mijn moeder proberen te hacken. Hij test zo of de beveiliging nog goed is.”

Tristan (10)

“Op social media zet ik alle accounts op ‘privé’. Ik klik nooit op vreemde links. Ik laat mijn ouders controleren wat ik doe. Ik ben op Instagram wel eens aan een appgroep toegevoegd van een onbekende. Toen werd er ineens een foto gedeeld van iemand die ik niet ken. Ik ben meteen uit de groep gegaan.”

Senne (11)


Natuur en Milieu

MAART 2020

Padden in veiligheid brengen Twaalf ‘rangers’ kwamen zondag 8 maart al om acht uur ’s morgens naar het Brouwerskolkje in Overveen. Rangers zijn jeugdleden van het Wereldnatuurfonds (je zegt ‘reendzjers’). Ze brachten die ochtend padden en salamanders veilig naar de overkant van de weg. Melle en Tijn leggen uit waarom ze dat doen. TEKST EN FOTO’S: JACQUELINE SCHADEE

November 2019: de leerlingenraad baalt van het grijze, stenen plein

“WE HEBBEN NU EEN GROENER SCHOOLPLEIN”

De leerlingen van de Bavoschool Reviusstraat waren niet blij met hun schoolplein. Ze vonden het veel te grijs. Als het had geregend, lagen er diepe plassen. TEKST EN FOTO MAART: JACQUELINE SCHADEE

Melle, Lars en Tijn hebben hun padden uit de emmer gehaald.

M

elle (9) is vandaag meegekomen met zijn vriend Tijn (9). De jongens zitten bij elkaar in de klas op de Ter Cleeffschool. “Als de winter is afgelopen, gaan de padden uit het bos naar het water”, legt Melle uit. “Bij 6 graden of meer gaan ze op pad.”

Emmers in het bos

Tijn: “Vrijwilligers hebben gisteravond in het bos emmers in de grond gegraven. De padden zijn daarin gevallen. In de emmers staan ook stokjes. Muizen die in de emmer vallen, klimmen via de stokjes weer naar boven. Padden kunnen dat niet.”

Bij het water

In de vroege ochtend brengen de rangers de emmers met de padden erin naar de overkant van de weg. “We halen daarna

FOTO NOVEMBER: SANDRA REEB-GRUBER

de padden uit de emmers en zetten ze bij het water. Daar leggen de vrouwtjes hun eitjes”, zegt Melle. “Als padden zelf de drukke weg oversteken, worden ze misschien overreden.”

Handschoenen aan

Alle rangers hebben handschoenen aan. Ze dragen ze niet tegen de kou. Tijn: “We dragen handschoenen omdat de padden een beetje vies zijn om vast te pakken.” Melle: “Het is ook beter voor de padden. We kunnen ze zo niet ziek maken.”

Iets doen voor dieren

“Ik vind het heel leuk om te doen”, zegt Melle. “Het is belangrijk dat padden overleven. Ze zijn weer voedsel voor andere dieren.” Tijn: “Je doet iets voor dieren. Dat vind ik fijn. Dieren zijn vaak schattig.”

Om het schoolplein groener te maken, was veel geld nodig. De leerlingenraad organiseerde een sponsorloop om geld in te zamelen. De school hield een actie met Jantje Beton. De acties hadden succes. In de voorjaarsvakantie is een wandelpad op het plein aangelegd. Langs het wandelpad staan boompjes en struikjes.

Actievoeren helpt

“Ik vind het heel erg leuk dat het gelukt is”, zegt Anne-Lotte van de leerlingenraad. Juf Gea, de directeur van de school, vindt dat ook. “Het heeft dus zin om actie te voeren”, zegt ze. De leerlingen zijn nu bezig met ‘crowd funding’ om nog meer geld in te zamelen. Navajo: “We willen graag bomen met een bankje eronder.”

Maart 2020: Wessel, Myrthe, Isa, Annelot, Sieb, juf Gea, Dean, Navajo en Binck zijn blij.

Yuna en Moana gaan hun padden bij het water neerzetten.


MAART 2020

LIEVER GEEN VLEES Van 9 tot en met 15 maart was het de Nationale Week Zonder Vlees. Veel mensen aten die week geen vlees. Minder vlees eten is beter voor de dieren en voor het milieu. Roos, Bente en Saar vinden het heel gewoon om geen vlees te eten. TEKST: JACQUELINE SCHADEE

SAAR

Saar (links) en Bente met de varkens Molly, Bloem en Beer. Eigenlijk mogen alleen de verzorgers in het hok komen, maar voor één keertje maakt de Schoterhoeve een uitzondering.

FOTO’S: SANDRA REEB-GRUBER

(9)

“Wij aten thuis al heel lang minder vlees. Een jaar geleden vroeg mijn vader: ‘Wil je vegetariër worden?’ Toen zei ik: ‘Ja’. Ik vind vlees eten zielig voor dieren. Het is ook beter voor het klimaat om geen vlees te eten. Ik ben eigenlijk pescotariër. Dat betekent dat ik wel vis eet. In het begin at ik nog wel een beetje vlees. Nu eet ik alleen vega vlees van de vegetarische slager. Ik vind het moeilijk als andere kinderen knakworst eten. Knakworst vind ik heel lekker.”

BENTE

ROOS

(11)

“Ik was in de zomervakantie op een plek met veel dieren. Op een dag was er een biggetje weg. Het bleek geslacht te zijn. Toen ik dat hoorde, was ik geschrokken, boos en verdrietig. Ik hou ontzettend veel van dieren. Die vakantie heb ik geen vlees meer gegeten. Toen ik thuis was, heb ik dat volgehouden. In het begin vond ik het moeilijk, want ik vind vlees heel lekker. Na twee weken was ik eraan gewend. Ik eet nu vaak vegetarisch vlees, zoals boterhamworst.”

(10)

“Ik eet al bijna twee jaar geen vlees. Dieren worden expres vetgemest. Ze worden op een nare manier doodgemaakt. Daarom wil ik geen dieren meer eten. Mijn doel is dat meer mensen vegetariër worden. Dan moeten de slachterijen sluiten. Mijn lievelingseten was pizza salami. Nu eet ik pizza margarita. Vegetarisch vlees vind ik vies. Je mist als vegetariër bepaalde voedingsstoffen. Ik moet daarom wel vis eten, zoals haring. Ik eet alleen vis die op een goede manier is gevangen.”

WIST JE DAT? ➽E r ➽ ➽ ➽

Roos met schaap Tessa.

worden in Nederland elke dag duizenden kippen, varkens en koeien geslacht. D  ieren die op je bord belanden, hebben vaak een slecht leven gehad in kleine hokken. K  oeien laten veel scheten. De scheten zorgen voor extra broeikasgas. A  ls je één week geen vlees eet, bespaar je ongeveer 130 liter water, 13 kilo CO2 en 770 gram vlees.

Molly woont samen met Bloem en Beer op de Schoterhoeve. Molly is een mini-varken, net als Bloem. Ze is ongeveer vijf jaar oud. Beer, het grote varken, is een Bonte Bentheimer.

Dier van : de ma and

Samen slapen

Varkens zijn sociale dieren. Molly slaapt ‘s nachts met Bloem en Beer onder het stro in het binnenhok. Je kunt ze dan bijna niet meer zien. Hoewel Molly veel kleiner is dan Beer, is Molly wel de baas. Als Beer niet oppast, eet Molly zijn voer op. Daarom krijgt Beer altijd eten op een plek waar Molly er niet bij kan.

Molly

Neus, haar en oksel

Molly het mini-varken is de baas.

De neus van een varken is heel gevoelig. Ze kunnen er piepkleine pitjes en plantenwortels mee opspeuren. Als Molly boos is, zet ze haar haren omhoog. Varkensharen zijn heel stug. Ze worden gebruikt in kwasten. Molly houdt van kietelen. Als je haar onder de oksels kietelt, gaat ze op haar rug liggen.

DEZE PAGINA IS GEMAAKT MET NATUUR- EN MILIEUEDUCATIE (NME) HAARLEM EN DE GROENE MUG


MAART 2020

Kinderraad

EVEN VOORSTELLEN: DIT IS DE Haarlem krijgt op 25 maart een eigen kinderraad. Daarin zitten achttien leerlingen uit groep 7 van negen basisscholen in Haarlem. Eén van de kinderraadsleden wordt kinderburgemeester. Wie dat wordt, bepalen de kinderen zelf. In Jong023 vertellen de nieuwe leden hoe ze werden gekozen en wat hun plannen zijn. TEKST EN FOTO’S: JACQUELINE SCHADEE

ALMA (10), KOORSCHOOL :

WIEGER (10), KOORSCHOOL:

‘Onze hele school denkt mee’

‘Ik kan goed luisteren’

e juf “Alma en ik zijn door onz ad. We gevraagd voor de kinderra de klas hadden geen tijd om in omdat we verkiezingen te houden, denk dat veel concerten geven. Ik allebei goed juf ons koos omdat we nen dingen kunnen luisteren. We kun ook goed uitleggen. Het lijkt me heel leuk om kinderburgemeester te

“Om ideeën voor de kinderraad te verzamelen, hebben we op school briefjes uitgedeeld. Daarop konden kinderen schrijven wat er beter kan in de buurt en in de stad. We nemen all e ideeën mee naar de kinderraad. Veel kinderen willen dat er iets gebeurt tegen de hondenpo ep op het veldje achter sch ool. Daar moeten meer

TJERK (11), LIDUINASCHOOL TIMORSTRAAT: ‘Ik zie altijd positieve kanten’

klas wilden “Tien kinderen uit onze komen. We graag in de kinderraad aan elkaar mochten onze plannen samen met presenteren. Ik deed het presentatie Demy. We hadden een Die lieten we gemaakt in PowerPoint. denk dat ik zien op het Digibord. Ik zo gekozen werd, omdat ik jd positief ben. Ik zie alti ten de positieve kan van iemands ideeën.”

prullenbakken komen. ”

worden, maar het hoeft niet per se.”

DEMY (11), LIDUINASCHOOL TIMORSTRAAT:

LUKE (10), BAVINCKSCHOOL

“Cool dat ik in de kinderraad kom ’

:

“De verkiezingen op school waren spannend. Ik had eve nveel punten als een andere kandidaa t. Uiteindelijk werd ik gekozen. Ik had een mooi blauw/ zwart pak aan. Da t hielp misschien. Ik vind het leuk om me e te denken over veranderingen in de stad. Ik wil meer elektrische auto’s en meer oplaadpun ten.

Ook moeten er op meer plekken tuintjes kom en.”

WILLEM (10), BAVINCKSCHOOL: ‘Ik wil iets doen voor bomen’

kinderraad, “Toen ik hoorde over de wil iets doen wilde ik er meteen in. Ik ver ons huis voor de bomen. Tegeno derd jaar oud. stond een boom van hon gekapt. En de Die hebben ze zomaar iger worden. Rijksstraatweg moet veil lijk. Ik wil Die weg is levensgevaar ook een nieuwe zaal voor Munki Motion in Velserbroek. Daar

‘Superspeciaal dat we erin mogen’

“Onze belangrijkste plannen zijn: meer bomen en planten in de stad, meer aandacht voor lhtb’ers en voor ouderen. Ik denk dat ik werd uitgekozen omdat ik

best serieus ben. Ik kan goed luisteren

en laat anderen uitpraten. Het zou heel

vet zijn als ik kinderburgemeester werd, maar het is al superspeciaal dat we in de kinderraad mogen.”

doe ik aan freerunning.”

SOUKAINA (10), AL IKHLAAS: QUINTEN (10), MOLENWIEK DALTON: ‘Iets doen tegen gameverslaving’

sen die op de “Ik wil iets doen aan men Ze zetten hun verkeerde plek parkeren. n, zodat er geen auto voor een brandkraa brand is. Ik wil water kan komen als er everslaving. ook wat doen tegen gam weinig buiten en Sommige kinderen spelen hebben weinig vrienden. Er kunnen misschien buiten schooltijd leuke dingen voor ze komen op school.”

NORA (10), MOLENWIEK DALTON:

‘Meer sporttoernooien’

“We hebben op sch ool drie groepen 7. Iedereen die in de kinderraad wilde, moest in zij n of haar eigen klas een speech gev en. De winnaars gingen daarna sam en naar de andere klassen. Ik had mij n speech goed voorbereid. Ik wil me er speelplekken voor kinderen in Ha arlem, minder afval, meer prullenbakken en me er sporttoernooien in de

buurt.”

‘We moeten elkaar helpen’

voor het “Ik wil graag iets doen auto’s die te de klimaat en iets tegen elkaar helpen hard rijden. We moeten vrede komt in en ervoor zorgen dat er arme mensen, de wereld. Er zijn veel gen. Ik wil die moeten meer geld krij en graag gesprekken voeren . rlem meer doen voor Haa Ik denk dat ik ben gekozen omdat ik naar ieders stem luister.”


MAART 2020

KINDERRAAD VAN HAARLEM JOOLS (11), VERONICASCHOOL:

MARWAN (11), DON BOSCOSCHOOL:

‘Ik wil kinderen zonder dak helpen’

‘Ik kan goed praten’

“Tien meisjes en drie jongens van onze klas wilden in de kinderraad. Ik denk dat ik ben gekozen omdat ik goed kan praten. Ik neem het serieus. Ik wil volleybalnetten en basketbalringen op alle schoolpleinen, zodat kinderen het spel kunnen spelen dat ze

klas wilden “Twee kinderen uit mijn toen geloot. in de raad. De juf heeft rlem en Ik wil iets doen voor Haa moet de ien sch voor het klimaat. Mis . Niet voor hele school gaan staken het klimaat. Ik het salaris, maar voor die geen dak wil ook kinderen helpen hebben. En ervoor zorgen dat de wegen veiliger worden, vooral op

willen. Ik wil ook iets doen voor het milieu,

drukke kruispunten.”

bijvoorbeeld vuilnis rapen met de klas.”

MIKAY (11), DE FOCUS:

‘Veiliger fietsen en spelen op straat’

“Ik vind het leuk om mee te denken over wat er in Haarl em moet gebeuren. Ik wil zo rgen dat de fietspaden veiliger worden. Auto’s en bussen moeten beter uitkijken voor fietsers. Ik wa s op vakantie ergens waar spelen de kinderen altijd voorrang hebben. Zu lke straten wil ik ook in Haarlem. Auto’s kunnen wel een an der straatje nemen.”

JONAS (11), VERONICASCHOOL:

‘Veel doen voor het milieu’

MARYEM (11), DON BOSCOSCHOOL: ‘Kinderen helpen die het mo

eilijk hebben’

t me leuk. Je bent “De kinderraad lijk de kinderen in dan veel bezig met k dingen in Haarlem Haarlem. Ik wil oo kinderen helpen om veranderen. Ik wil te praten. Ik wil over moeilijke dingen eltoestellen op ook dat er meer spe en. En ik wil dat de schoolpleinen kom pas je met de Haarlem ook buiten Haarlem terechtkunt. Het is dan een ‘landpas’.”

REDA (10), AL IKHLAAS

‘Ik help ruzies oplossen’

“Het leek mij leuk om in de kinderraad te komen. Ik ben een beetje verlegen, niet supersociaal. In de kinderraad leer

ik omgaan met andere kinderen. Politiek interesseert me, ik weet niet waarom. Ik vind het belangrijk om veel te doen voor het milieu. Ik wil samen zwerfafval opruimen. Als de Zuidpool smelt, komt het water ook in Haarlem.”

MART (12), DE FOCUS: ‘Meer bomen planten’

ik graag iets “In de kinderraad wil r. Ik hou erg van doen met de natuu voorbeeld meer de natuur. Ik wil bij wil ook iets doen bomen planten. Ik iling. En voor tegen de natuurvervu in Haarlem is een de fietsers. Ergens te lang op rood stoplicht dat veel Het staat voor fietsers. k lijkt me ook best leu er est om kinderburgeme te worden.”

KEES (10), WILLEM VAN ORANJESCHOOL: :

“Ik wil dat er be ter werk komt vo or mensen, zodat ze niet arm hoeven te zijn. Ik wil da t elektrische au to’s goedkoper word en. En iedereen moet kunnen studeren . Ik denk dat ik ben gekozen omdat ik graag samenw erk met mensen. Ik help ook graag mensen. Ik ben altijd geduldig. In mijn klas ben ik mediator. Ik help om ruzies op te lossen.”

‘Samen de stad schoner maken’

praten over “In de kinderraad kun je . Ik heb wel wat je beter wilt hebben had ik eens afval opgeruimd. Dan . In de vol ak heel snel een vuilnisz kijken hoe je kinderraad kun je samen en. Ik wil de stad schoner kunt mak igheid. Ik ook iets doen aan de veil onze school, woon in de straat van maar toch is het lastig om die veilig te bereiken!”

KIRSTEN (11), WILLEM VAN ORANJESCHOOL :

‘Meer daklozen opvangen ’

“Ik vind de kinde rraad leuk én spannend. Ik wi l de stad graag schoner maken: minder plastic, stikstof en kauw gom en meer prullenbakken. Ik wil dat er meer daklozen worden opgevangen. Ze moeten genoeg geld krijgen om een week van te lev en. En ik wil vo or de scholen een zebrapad. Mensen moeten op de fiets naar school gaan, niet met de auto.”


8

MAART 2020

Sociaal

RONDKIJKEN OP DE WERKPLAATS VAN SPAARNELANDEN Hamza, Henok en Jarno zitten in groep 8 van de Dumontschool. Op donderdag 12 maart gingen ze met hun klas naar het bedrijf Spaarnelanden. De jongens maakten eerst straatnaambordjes. Daarna kregen ze een rondleiding over de werkplaats. “Ik vind het heel knap wat ze hier allemaal doen”, zegt Hamza na afloop. TEKST: JACQUELINE SCHADEE

FOTO’S: BART LANDHEER

De straatnaambordjes maken de jongens speciale werkruimte. Honderden grote en borden liggen daar in grote open kasten. keersborden, omleidingsborden en borden straten mee af te zetten.

in een kleine Verom

Een straatnaambord maken.

Bij de vorkheftruck.

Het Jarnoplein

Hamza vertelt hoe hij zijn straatnaambordje maakt. “Eerst schrijft iemand onze naam in de computer. De computer stuurt de namen naar de printer. Uit de printer komt een blauw plastic vel. In het vel zijn de letters uitgesneden. We plakken het vel op een wit bordje. Met een punaise pulken we de blauwe letters los. Onze naam staat nu in witte letters op het blauwe bordje. Achter onze naam staat -plein of -straat.”

Naar de werkplaats

De jongens nemen hun zelfgemaakte bordjes mee naar de werkplaats. Daar worden grote en kleine wagens gerepareerd. Er staat ook een brandweerwagen. Spaarnelanden controleert namelijk ook de wagens van de brandweer. Hamza, Henok en Jarno mogen sleutelen aan de wielen van een grote vrachtwagen. Deze wagen haalt het afval uit de papier- en glascontainers op, vertelt Peter, die de rondleiding geeft.

Een boete voor een vuilniszak

Hanok, Hamza en Janok leren wat er gebeurt als iemand een vuilniszak naast de vuilcontainer zet. “Je kunt dan een boete krijgen van tachtig euro”, vertelt Hanok. “Om te weten van wie een vuilniszak is, moeten ze hem openmaken. Als er bijvoorbeeld luiers in zitten, bellen ze aan bij mensen in de buurt die een baby hebben. Ze vragen dan of de vuilniszak van hen is.”

Jarno, Hamza en Henok bij de wagen met de onkruidborstel. De ijzerdraadjes die de straat schoonborstelen zijn heel scherp.

BLIKSEMSTAGE, WAT IS DAT? Bij de Bliksemstage leren scholieren hoe verschillende bedrijven werken. Ze krijgen zo een idee van de beroepen die er zijn. Veel bedrijven in Haarlem werken mee aan de stages. Je kunt je klas opgeven voor een stage via JINC: www.jinc.nl

Meer dan afval verwerken

De jongens leren veel nieuwe dingen over Spaarnelanden. “Ze doen meer dan afval ophalen en de straat vegen”, zegt Jarno. “Ze strooien ook zout in de winter. Ze vervangen spullen in de stad die vernield zijn, zoals prullenbakken of dingen in een speeltuin.” Henok: “Als er vuurwerk is, halen ze de prullenbakken weg.” Hamza: “Ze zetten ook de straat af bij speciale gelegenheden. Bijvoorbeeld als de koning komt.”

Groen verzorgen

De mensen van Spaarnelanden zorgen ook voor de natuur in de stad. Henok: “Ze maaien het gras van april tot oktober.” Jarno: “Ze maken in de zomer het water schoon met boten. De boten hebben een grote schep aan de voorkant. De schep haalt plastic en andere troep uit het water. Zo komt er minder blauwalg.”

Rondleiding

De grote bladblazer kan ook vuil in de binnenstad wegblazen.

De jongens vinden de werkplaats cool. Of ze er later willen werken, weten ze nog niet. Hamza en Henok willen het liefst profvoetballer worden, Jarno werkt liever met zijn hoofd dan met zijn handen. Hamza: “Als we later groot zijn, kunnen we onze kinderen wel vertellen wat hier bij Spaarnelanden gebeurt.”

DEZE PAGINA WERD GEMAAKT SAMEN MET SPAARNELANDEN.


MAART 2020

Zit je ergens mee? Vraag het CJG!

Vraag Sonia (10): "Ik ben erg bezorgd over de natuur. Ik word somber als ik denk aan de opwarming van de aarde, de plastic soep en de bosbranden. Wat kan ik doen?"

9

Hoi Sonia, Wat mooi dat je wat wilt doen voor onze planeet! Goed voor de aarde, de natuur en elkaar zorgen is belangrijk. Je maakt je zorgen en dat is heel begrijpelijk.

Grote onderwerpen

De opwarming van de aarde, de plastic soep en de bosbranden hebben te maken met klimaatverandering en de vervuiling van de natuur. Het zijn grote onderwerpen. Dat kan een beetje overweldigend zijn. Daarom voel je je misschien ook wat somber. Het is ook ingewikkeld en niet zomaar op te lossen. Gelukkig is de samenleving daar wel hard mee bezig.

Kleine dingen

Een coach van het Centrum voor Jeugd en Gezin (CJG) beantwoordt elke maand een vraag in Jong023. Heb je een vraag? Mail redactie@jong023.nl.

Iedereen kan iets doen, en jij dus ook. Alle beetjes helpen. Je kunt bijvoorbeeld minder plastic kopen of minder vlees eten. Ook helpt het om zuiniger met energie om te gaan. Je kunt de lampen eerder uitdoen of korter douchen. Als genoeg mensen iets kleins doen, kan dit al een verschil maken.

Meer weten

Je kunt ook meer gaan leren over de natuur en duurzaamheid. Dat kan door te lezen, maar ook door zelf buiten in de natuur te zijn. Workshops over planten en insecten zijn leuk en leren je hoe de natuur werkt. Vertel ook aan je ouders hoe je je voelt. Samen kunnen jullie een plan bedenken om moeder aarde een handje te helpen.

ILLUSTRATIES: WILLEMIJN VAN BENTHEM

Elsa geeft antwoord.

Lieve groetjes, Elsa

Bij het CJG werken mensen die jou en je ouders kunnen helpen met vragen over lastige dingen thuis, op school, of ergens anders. Kijk voor meer informatie op www.cjgkennemerland.nl

DIT ARTIKEL IS GEMAAKT IN SAMENWERKING MET

Welk boek past bij mij? Fenneke (9): “Ik zit op turnen. Ik ben ook een boekenwurm. Mijn favoriete boek is het Dagboek van een Muts.”

FOTO: SANDRA REEB-GRUBER

Fréderique bij de boekenkast in de klas.

Wyp van de Bibliotheek Kennemerland geeft elke maand een persoonlijke boekentip. Je vindt het boek ‘Sanne op de ski’s’ in de Bibliotheek. Fenneke krijgt het boek cadeau van kinderboekwinkel Kiekeboek.

VOOR-LEES-KAMPIOEN! Fréderique (10) uit groep 7b van de Bavinckschool is Voorleeskampioen geworden van Zuid-Kennemerland. Dat is de regio waarin Haarlem ligt. Eerst werd ze kampioen op haar eigen school. Naast Fréderique werd ook Sanna van de Bornwaterschool Voorleeskampioen. TEKST EN FOTO: JACQUELINE SCHADEE

TIP

“Mijn tip voor Fenneke is ‘Sanne op de ski’s’. Het boek gaat over Sanne, die met haar turngroep op wintersport gaat. Het is een deel in een serie over Sanne en turnen. De schrijfster, Paula van Manen, gaf jarenlang turnles aan kinderen.”

Fréderique: “Ik heb vorig jaar de voorleeswedstrijd op mijn school gewonnen. Toen ging ik naar de volgende ronde. In februari mocht ik voorlezen in de Bibliotheek met acht kinderen van andere scholen. Iedereen had mensen meegenomen. De hele zaal zat vol. Alle kinderen lazen rustig en keken de zaal in. Sommigen lazen daardoor wel erg langzaam. Ik denk dat ik precies het goede tempo had. Ik las uit ‘Lampje’ van Annet Schaap. In de volgende ronde ga ik voorlezen met kinderen uit andere plaatsen in Noord-Holland.”


10

MAART 2020

TEKENLES VOOR ILSKE EN NORA Ilske (10) en Nora (8) van basisschool De Argonauten wonnen in februari een tekenwedstrijd van het ABC Architectuurcentrum. Hun prijs: een privé-tekenles van striptekenaar Alex van Koten. Op woensdag 4 maart leerden ze hoe je perspectief tekent. TEKST EN FOTO’S: WILLEM BRAND

Nora en Ilske met hun striptekening voor de werkruimte van Alex.

De zussen in het atelier van Alex. Overal hangen strips.

Nora vindt een reuze-potlood: “Cool! Zo ben je snel klaar.”

Zonder perspectief lijkt een tekening een plat vlak. Door perspectief krijgt een tekening diepte. Ilske: “Ik oefen hoe ik een huis moet tekenen. Het gaat steeds beter.”

Nora oefent met het perspectief. Je kunt ook diepte aanbrengen door dingen op de voorgrond groter te maken dan op de achtergrond.

DE DIEPTE IN

De les perspectief tekenen begint. Alex tekent eerst een streep. Dat is de horizon. Het punt in het midden is het ‘verdwijnpunt’. Alle lijnen moeten in die richting gaan.

Diepte tekenen - NU JIJ ➊ ➋ ➌ ➍

Teken een horizon Teken een stip op de horizon Teken twee lijnen die naar die  stip gaan  Teken grote bomen op de voorgrond en kleine op de achtergrond

SD G IN L E V IE L N IJ M N E IK

IER

De liefste cavia’s van de wereld Mischa en Vanny zijn een tweeling. Ze hebben twee cavia’s: Knabbel en Babbel. De meiden kregen de cavia’s voor hun tiende verjaardag. Ze wonen bij hun oma. “Het zijn de liefste cavia’s van de wereld! We willen ze graag aan iedereen laten zien.” TEKST EN FOTO’S: MARIEKE BEUMER

Mischa en Vanny met hun cavia’s: Knabbel en Babbel.

De meiden knuffelen de cavia’s als ze verdrietig zijn. Ze kammen ook hun vacht. “De haartjes zitten soms in de klit”, vertelt Mischa. “Als je dan kamt, gaan ze piepen. Dan denk je ‘oh-oh’... Als we ze aaien, is het weer goed.” Knabbel en Babbel gaan niet in bad. “Het zijn woestijndieren”, legt Mischa uit. “In de woestijn is weinig water.”

Lekker smullen

Knabbel en Babbel houden van lekker eten. Naast caviavoer eten ze nog veel meer. “Het zijn snoeperds!”, lacht Vanny. “Hooi, wortels, bloemkool en een stukje appel vinden ze erg lekker.” De cavia’s krijgen ook water en vitamines. Oma verschoont het hok. “Wij moeten dat nog leren”, zegt Vanny.

Ondeugende beestjes

Knabbel en Babbel zijn ondeugend. Babbel pakt soms het voer af van Knabbel. Knabbel gaat ‘s nachts in het hok op zijn huisje staan. Dat ziet er grappig uit. “Misschien wil hij dan uit het hok klimmen”, zegt Vanny. “Of hij is op zoek naar eten.” De meiden houden het hok ‘s avonds daarom goed dicht. “Maar met mooi weer zitten Knabbel en Babbel lekker buiten in hun ren!"


Sport

MAART 2020

11

KIDSRUN

“Ik hou gewoon

van rennen”

Elke zomer organiseert SportSupport De ZorgSpecialist Grachtenloop. Ruim vierduizend mensen rennen vijf of tien kilometer door de stad. De Hero KidsRun hoort bij De ZorgSpecialist Grachtenloop. De route is 1 kilometer lang. Anouk, Koen en Sam doen net

Aan de start van de Grachtenloop.

als vorig jaar mee. TEKST: JACQUELINE SCHADEE SAM EN KOEN

Sprinten voor de finish

FOTO’S KINDEREN: OUDERS ANOUK,

Koen (9) liep vorig jaar zijn eerste KidsRun met zijn zus Sam (7). “Ik begon rustig. Toen ik de finish zag, ben ik gaan sprinten”, vertelt hij. Sam: “Ik probeerde Koen bij te houden, maar dat lukte niet. Hij ging er als een razende vandoor.”

FOTO’S KIDSRUN: RENATE JANSEN, SPORTSUPPORT

D

e KidsRun begint met een warming-up. Sporters van Kenamju doen op een podium de bewegingen voor. Anouk (8): “Na de warming-up ga je naar de start. Je wacht achter een touw. Als het startschot klinkt, wordt het touw doorgeknipt en zie je confetti. Dan kun je gaan rennen.”

Sam en Koen.

Anouk.

Koen zit op voetbal. Hij gaat soms op zondag hardlopen met zijn moeder. “Rennen is fijn. Je bent lekker buiten en je kunt je energie kwijt.”

De route vinden

Het is niet moeilijk om te weten hoe je moet rennen, vindt Anouk. “Je volgt gewoon de andere mensen. Als je geen anderen ziet, kijk je naar de borden. Een soort klaar-overs wijzen welke kant je op moet.”

De ZorgSpecialist Grachtenloop is op vrijdag 3 juli 2020. Geef je op via www.grachtenloop.nl

Een leuke herinnering

Anouk doet al voor de zesde keer mee. “Bij de finish krijg je altijd een medaille. Een leuke herinnering. Maar ik doe niet mee om te winnen. Ik hou gewoon van rennen!”

Lekker buiten

DIT ARTIKEL IS GEMAAKT IN SAMENWERKING MET

Lekker rennen door de binnenstad.

“VOLLEYBAL IS EEN ECHTE TEAMSPORT” Het was druk op woensdagmiddag 26 februari in sporthal de Beijneshal. Leerlingen van 33 Haarlemse basisscholen speelden er het jaarlijkse Schoolvolleybaltoernooi. Kim en Fien vertellen hoe je volleybal moet spelen. TEKST: EDITH BIJL

Fien serveert onderhands.

FOTO’S: FRANS VAN LOON

Kim (11) van de Emmaschool zit op volleybal sinds ze vijf jaar is. Ze speelt bij de mini’s van volleybalvereniging Spaarnestad. “We spelen in teams van vier kinderen”, legt ze uit. “Eén speler serveert. De bal gaat naar de tegenpartij. De tegenpartij moet twee of drie keer overspelen. Daarna moet de bal weer over het net.”

Mikken op de hoeken

Kim serveert bovenhands.

Het is de bedoeling dat de bal bij de tegenpartij op de grond komt. “Je kan het best mikken op de hoeken van het veld van de tegenstanders”, zegt Kim. “Ze kunnen de bal dan moeilijk pakken. Als de bal op de grond komt, heb je een punt. We zijn altijd blij als dat is gelukt!”

Andere regels

Fien (11) van de Molenwiek Dalton zit een jaar op volleybal. “Op dit schooltoernooi mag je de bal vangen. Op de club speel ik op een hoger niveau. Je mag daar de bal niet vangen. Je kunt de bal boven je hoofd met je vingers opvangen. Dat heet ‘bovenhands’. Je kunt de bal ook met je armen opvangen. Dat heet ‘onderhands’.”

Samenwerken

Fien: “Ik vind volleybal een superleuke sport, vooral omdat je moet samenwerken. Het is een echte teamsport. Je moet ook leren ‘los’ te roepen als je de bal wilt pakken. Anders bots je op elkaar.”


12

MAART 2020

Alles wat je wilt weten over het coronavirus Saskia van Egmond werkt bij de GGD (Gemeentelijke GezondheidsDienst) Kennemerland en weet veel over het coronavirus. Ze beantwoordt in Jong023 vragen over het virus. De vragen zijn bedacht door de leerlingenraad van de Bavoschool Reviusstraat. TEKST: JACQUELINE SCHADEE

iemand met het virus, zelf koorts krijgt én moet hoesten en verkouden bent, dan zou je besmet kunnen zijn. Soms weet je niet of je contact hebt gehad met iemand die besmet was. Als je toch koorts krijgt, verkouden bent én hoest, kan je vader of moeder het beste aan je huisarts vragen of je het virus zou kunnen hebben.

FOTO: SANDRA REEB-GRUBER

1.Is het virus gemaakt in een laboratorium?

Nee, het is niet gemaakt in een laboratorium. Het coronavirus komt van vleermuizen. Het virus is via een ander dier naar een mens gegaan. Welk dier dat ‘tussenstation’ was, is nog niet bekend.

6.

Kunnen huisdieren het ook krijgen?

De kans is heel klein, maar het kan wel. Als je huisdier griep heeft, kun je het beste de dierenarts bellen.

het gebeuren dat de hele wereld tegelijk 2.Kan besmet is?

3.

Hoeveel seconden overleeft een coronavirus op een paal?

Het coranavirus is in de buitenlucht na een uurtje dood. Het virus heeft een mens of dier nodig om te overleven. Het zit in de druppeltjes die naar buiten komen als iemand hoest.

ILLUSTRATIE: WILLEMIJN VAN BENTHEM

Iedereen kan het krijgen, maar ik zie niet gebeuren dat iedereen het tegelijk heeft. De meeste mensen die ziek worden door het virus, herstellen gewoon weer. Stel: Jan is ziek en geeft het virus door aan Marie. Marie wordt ziek en geeft het virus aan Pim. Tegen de tijd dat Pim ziek wordt, is Jan alweer beter. Dus we zullen nooit allemaal tegelijk ziek zijn.

5.

7.

Handen schudden mag niet. Mag je wel een boks geven?

Nee, je mag helemaal geen handcontact maken.

8.

Kun je het virus krijgen van iemand die gaapt?

Nee, het virus moet echt uit je lichaam worden ‘gesproeid’. Dat gebeurt niet bij gapen.

Leerlingenraad van de Bavoschool.

Is er al een tegengif gevonden?

Tegen dit nieuwe coronavirus (COVID-19) is nog geen antistof gevonden. Een antistof is een soort soldaatje dat in je lichaam vecht tegen indringers zoals virussen. Voor elke soort virus is een ander soort soldaatje nodig. Op dit moment zijn wetenschappers op zoek naar de goede antistof. Als die antistof gevonden is, kunnen mensen ermee worden ingeënt.

ADVIEZEN:

4.

➽ ➽

Hoe weet je of je het coronavirus hebt?

Als je weet dat je contact hebt gehad met

➽V  erzin

een creatieve manier om elkaar te begroeten. In de klas van Isa begroeten leerlingen hun leerkracht door een schopje tegen elkaars voet te geven. De juf van Dean vouwt haar handen voor haar borst, knikt en zegt ‘namasté’. Dat betekent ‘Ik buig voor jou’. V  erkouden? Snuit je neus in een papieren zakdoek en gooi de zakdoek in de prullenbak. Hoest en nies in je elleboog. Was je handen een paar keer per dag en droog af met een papieren handdoek.

E

PUZZEL

De letters in de gele balk vormen het antwoord. Mail dit antwoord, samen met je voornaam, je school en je leeftijd naar redactie@jong023.nl.

Amauri, Bob, Indy, Kim, Morten, Roos, Sofie, Tijn en Vanessa hebben de goede oplossing van de puzzel van februari gestuurd: sneeuwbergen. Na loting heeft Sofie (Liduinaschool Timorstraat) de boekenbon van Kiekeboek gewonnen. Van harte gefeliciteerd Sofie!

We verloten onder de goede inzendingen een boekenbon van Kinderboekhandel Kiekeboek. Alleen de winnaar krijgt bericht.

A

S A

Hoe noem je inbreken

Hoe heet de hardloop-

Hoe heet iemand die geen

in een computer? PAGINA 1

wedstrijd voor kinderen

dieren eet? PAGINA 5

Hoe heet het uur waarin

op 3 juli?

PAGINA 11

de lichten uit zijn op

Waar doen Hamza,

28 maart? PAGINA 3

Henok en Jarno een

Vrouwtjespadden leggen graag eitjes bij het …?

stage? PAGINA 18 Wat mag je niet met de

PAGINA 4

volleybal doen? PAGINA 11

Waarin moet je niezen of

Hoeveel kinderen telt de

hoesten? PAGINA 12

kinderraad? PAGINA 6-7

Welk dier kreeg als eerste het coronavirus? PAGINA 12 Hoe heet de game die Emma en Veerle spelen?

PAGINA 1

Profile for Jong023, de Haarlemse kinderkrant

Jong023 maart 2020  

Advertisement