Issuu on Google+

អត្តទីបកថា ររៀបររៀងរោយ ព្រះឥន្ទមន្ ុ ី សេខ-នាង (សារញ្ញារោ) វត្តឧោ ា រោម ព្រុងភ្នរំ រញ សាស្ត្សាតចារយរុទ្ិរ ធ មហាវិទ្ាល័យព្រះសីហន្ុរាជ រ.ស.២៥០៦ គ.ស.១៩៦៣ ***


អត្តទ្ីបរថា

អត្តទីបកថា ររៀបររៀងរោយ ព្រះឥន្ទមន្ ុ ី សេខ-នាង (សារញ្ញារោ) វត្តឧោ ា រោម ព្រុងភ្នរំ រញ សាស្ត្សាតចារយរុទ្ិរ ធ មហាវិទ្ាល័យព្រះសីហន្ុរាជ រ.ស.២៥០៦ គ.ស.១៩៦៣ ***

អត្តទីបកថា នមោ តស្ស ភគវមោ អរហមោ ស្ោាស្ម្ពុទ្ធស្ស។ សូមន្មសាារ ចំរ

ះព្រះភ្គវន្តមុន្ីអរហន្តសម្មាសមពុទ្ព្ធ រះអងគរ

ះ (ព្រម

ទំងព្រះធម៌ន្ិងព្រះអរិយសងឃ) រោយរសចរតរី ោររ។ រវោរន្ះសូមសម្មតងន្ូវអត្តទ្ីបរថា គឺរថាម្ដលរ របស់ ខ្លួន្តាមរុ ទ្ភា ធ សិត្ថា

លអំរីខ្លួន្ជាទ្ីរឹង

អោា ហិ អតាមោ ោមោ “ខ្លួន្ឯងជាទ្ីរឹងរបស់ ខ្លួន្”

តាមសមគួរដល់ កាលរវោន្ិងការរចះដឹងដូចត្រៅ ៖ រយថាខ្លួន្រនុងទ្ីរន្ះ ម្ព្បរចញមររី អត្ត ត ន្ិង អត្ត សនា។ អត្ត ត ន្ិង

០១


អត្តទ្ីបរថា

អត្ត សនា រន្ះ មររី សរទ រដើមថា អត្តៈ ដូចោន។

រយថា អត្ត ៈ រន្ះ ជាភាសា

បាលី ព្សបោនន្ឹងភាសាសំស្ត្សាឹត្ថា អាត្ម័ ន។ អត្ត ៈ ឬ អាត្ម័ ន រន្ះ ម្ព្បជា ភាសាម្ខ្ារបាន្៤យ៉ងគឺ ម្ព្បថា ចិត្១ ត , កាយ១, សភារ (រុសលធម៌) ១, បរមអត្តឬវិញ្ញាណដ៏រិរសស១។ អត្តរុង ន ព្រះបាលីថា អោានំ ទ្ម្យនាិ បណ្ឌិោ “បណឌិត្ទំងឡាយម្ត្ងទ្ូ ា ន្ ន្ូវខ្លួន្”,

រយថាខ្លន្ ួ រនុងព្រះបាលីរន្ះសំរៅយរចិត្។ ត

អត្តរុង ន ព្រះបាលីថា នតថិ អតាស្ម្ំ មបម្ំ “រសចរតព្ី សឡាញ់រសាើរោយខ្លន្ ួ មិន្ម្មន្”,

រយថាខ្លួន្រនុងព្រះបាលីរន្ះ សំរៅយរកាយឬរាងកាយ។

អត្តរុង ន ព្រះបាលីថា

អតាទ្ីបា ភិក្ខមវ វិហរថ “ម្មនលភ្ិរុទ ខ ំងឡាយ

ទំងឡាយចូរម្មន្ខ្លួន្ជាទ្ីរឹង”,

រយថាខ្លួន្រនុងព្រះបាលីរន្ះ

អនរ

សំរៅយរស-

ភារ គឺរស ុ លធម៌ឬរមាជារុសល។ អត្តរុង ន ព្រះបាលីថា អយំ អោា និមចោ ធុមោ ស្ស្សមោ អវិបរិណាម្ ធមោា “ធមាជាត្

គឺខ្លួន្រន្ះឯង

រទ្ៀងទត្់ សថិត្រសថរម្មន្ការមិន្ម្ព្បព្បួលជាធមាតា”,

រយថាខ្លួន្រនុងព្រះបាលីរន្ះ សំរៅយរបរមអត្តឬវិញ្ញាណដ៏រិរសស ម្ដល ជន្ជាត្ិឥោ ឌ ព្បកាន្់ រជឿរហូ ត្មរដល់ សរវ ថ្ងងរន្ះ។ អត្តរុង ន ន្័យទ្ី ៤រន្ះផ្ទុយ ោនន្ឹងអន្តាត ម្ដលម្ព្បថាមិន្ម្មន្អត្ត (ខ្លួន្, ព្រលឹង)។ ជន្ជាត្ិឥោ ឌ ព្បកាន្់ រជឿថា អត្តឬអាត្ាន្ ័ មិន្រចះសាលប់ មិន្ម្មន្ការម្បរធ្លលយរទ្ ជារបស់ រទ្ៀងទត្់ សថិត្រសថរ,

មន្ុសសព្គប់ រ ូបសុទ្ម្ធ ត្ម្មន្អត្តឬអាត្ាន្ ័ ០២

រព្

ះថាមន្ុសសន្ិងសត្វ


អត្តទ្ីបរថា

ម្ដលសាលប់ រៅ, អត្តឬអាត្ាន្ ័ (ព្រលឹង) មិន្រចះសាលប់ រទ្, អត្តឬអាត្ាន្ ័ ន្ឹងរធវអ ើ វីរ៏ អាចរធវបា ើ ន្, គុណអំោច រសចរតអា ី ចរបស់ អត្តឬអាត្ាន្ ័ រន្ះ ម្មន្រព្ចើន្ម្បប រព្ចើន្យ៉ង រព្

រយថា អត្តឬអាត្ាន្ ័ រន្ះ ជារ្ាះរបស់ ជវី ៈ, រនុងទ្ីរន្ះរួ រ

ឥោ ឌ ព្បកាន្់ រជឿថា ជាវិញ្ញាណដ៏រិរសសមា៉ង, កាលរបើមន្ុសសន្ិងសត្វសាលប់ រហើ យ ជីវៈឬអត្តមន្ ិ សាលប់ រទ្ ព្ត្ូវរៅររលំរៅងារី ទ្ៀត្។ អត្ត ជា សវទក គឺជាអនររសាយរសចរតស ី ុខ្ន្ិងទ្ុរ,ខ ការរធវល ើ អឬអាព្ររ់ អត្ត ន្ឹងព្ត្ូវរសាយផ្លរនុងជាត្ិងរ ាី ុង ន អ

គត្។

អត្ត ជា សាមី គឺជាអនរព្គប់ ព្គង, ជាម្មចស់ របស់ , ជា

យរៅហាវយ

រោរ ទំងជាម្មចស់ របស់ ផ្ះទ គឺរាងកាយព្គប់ រ ូបមន្ុសសន្ិងសត្វ។ អត្ត ជា និវាេី គឺអនររទ្ៀងមិន្រចះសាលប់ , កាលរបើផ្ះទ ចាស់ បារ់ ម្បរ រហើ យ រ៏ចះុ រចញរៅររលំរៅងាត្ ី រៅរទ្ៀត្។ អត្ត ជា េយំ វេី គឺន្ឹងរធវអ ើ វីរ៏អាចរធវបា ើ ន្តាមចិត្ត ដូចម្ភ្នររ ព្ត្រចៀរឮសំរឡង ព្ចមុះធុរ ំ ន្ លិ អោ ត ត្ដឹងរសជារដើមរ តាមម្ត្ចិត្តអត្តព្គប់ ម្បបព្គប់ យ៉ង រព្

ះរហត្ុរ

រោរ, ជាអនរសាងរោរ។ គុណឬ

មរបស់ អត្ត ម្ដលរ

រនុងព្រះរុ ទ្សា ធ ស

ើញរ ូប

ះរព្សចម្ត្អត្ត គឺ

ះ អត្តរទ្ើបរ្ាះថាជាម្មចស់ លមររហើ យរន្ះ

រៅថា អនរម្មន្អត្តវាទ្ុបាទន្ គឺអនរម្មន្រសចរតព្ី បកាន្់

អត្តវាទ្ (ព្ទ្ឹសតីថាម្មន្អត្តឬអាត្ាន្ ័ ); អត្តវាទ្ុបាទន្រន្ះ រនុងព្រះរុ ទ្សា ធ ស ថាជាមិចាឆទ្ិដឋិ គឺជារសចរតយ ី ល់ រ

ើញខ្ុស ជារសចរតយ ី ល់ រ ០៣

ចាត្់

ើញមិន្ព្ត្ឹមព្ត្ូវ


អត្តទ្ីបរថា

ម្ដលវរងវងឃ្វវងចារផ្លូវថ្ន្រសចរតរ ី ិ ត្ គឺអរិយមគគទំង៨ ម្ដលជាដើរណើ ររៅ កាន្់ ព្រះន្ិ វ ន្។ ឯរុ ទ្ភា ធ សិត្ខាងរដើមថា “ខ្លួន្ឯងជាទ្ីរឹងរបស់ ខ្លួន្” រ

ះបាន្ខាង អត្ត

ព្ត្ង់ន្័យទ្ី១ន្ិងន្័យទ្ី៣ ម្ដលសំរៅយរការរធវច ើ ត្ ិ ឲ្ ត យលអ។ រព្

ះរហត្ុរ

ះរោលថ្ន្រុ ទ្ភា ធ សិត្រន្ះ សំរៅរសចរតថា ី “មុន្ន្ឹងទ្ី

រឹ ងអនរដថ្ទ្ព្ត្ូវរធវខ្ ើ លួន្ឯងឲ្យជាទ្ីរឹងរបស់ ខ្លួន្ គឺព្ត្ូវរធវខ្ ើ លួន្ឲ្យលអសិន្”។ ធមាតាមន្ុសសរនុងរោរ ន្ឹងរៅរទលឯរឯងតាមទ្ំរន្ើងមិន្បាន្ ព្ត្ូវម្ត្ ទ្ីរឹងោនន្ឹងោន ទរ់ ទ្ងោនរនុងផ្លូវោមួយ របើមន្ ិ រព្ចើន្រ៏ត្ច ិ រុំ ខាន្ ដូចបុព្ត្ធីតា ព្ត្ូវទ្ីរឹងម្មតាបិតា, ហាវយ

សិសសគណព្ត្ូវទ្ីរឹងព្គូអាចារយ,

បាវព្

វព្ត្ូវទ្ីរឹងរៅ

យ, រលរដឋព្ត្ូវទ្ីរឹងព្រះមហារសព្ត្, ញាត្ិមិព្ត្ព្ត្ូវទ្ីរឹងញាត្ិមព្ិ ត្

ផ្ងោនឬរ៏បុព្ត្ធីតាព្ត្ូវទ្ីរឹងម្មតាបិតាៗព្ត្ូវទ្ីរឹងបុព្ត្ធីតាបាន្ខ្លះវិញជារដើម។ រយើ ងរឹ ងរោរបាន្យ៉ងោៗ, រោរោឲ្យរគរឹ ងមុន្ រោររ

រោររ៏ រឹងរយើ ងបាន្យ៉ងរ

ះម្ដរ។

ះរៅថា បុ ព្កា វ រី។ អនរោរឹ ងរោររ

រហើ យររញចិត្ត្ ត បឧបការគុណឲ្យរោរបាន្ទ្ីរឹងខ្លួន្វិញ;

អនររ

ះរៅថា

កត្ញ្ញ ក ូ ត្សវទី ។ រធវដ ើ ូរចនះរទ្ើបររញជាមន្ុសសលអម្ដលរគររបាន្រោយព្រ រនុងរោរ។ មន្ុសសព្គប់ គណៈ, ព្គប់ ជាត្ិ, ព្បរទ្សន្ិងព្បរទ្ស រទះបីរផ្សងៗោន រ៏ ព្ត្ូវរឹ ង

រ់ អាព្ស័យោនន្ិងោនរៅវិញរៅមររទ្ើបរស់ រៅបាន្ មិន្ម្មន្ព្ត្ឹមម្ត្ ០៤


អត្តទ្ីបរថា

មន្ុសសន្ិងមន្ុសសទ្ីរឹងោនន្ិងោនប៉ុរណាះរទ្

សូមបីរព្ៅរី រន្ះមន្ុសសរយើ ងរៅ

ព្ត្ូវទ្ីរឹងរបស់ ឯរទ្ៀត្ជារព្ចើន្ ហួ សវិស័យន្ឹងគណ រភ្លង ើ , ខ្យល់ , រម

ដូចព្ត្ូវទ្ីរឹងដី, ទ្ឹរ,

, អាកាសជារដើម; ររឿងរន្ះមិន្ចាំបាច់ ន្ិយយរទ្ រព្

ះមិន្

ព្ត្ូវតាមបំណង។ រសចរតម្ី ដលររៀបរាប់ មររន្ះ សឲ្យរ ោនរៅវិញរៅមរខាន្រុំ បាន្ របើទ្រ ុ ជាម្មន្

ើញថា មន្ុសសរយើ ងព្ត្ូវម្ត្ទ្ីរឹង រយអួត្ព្បកាន្់ ថា “មិន្ព្ត្ូវទ្ីរឹង

អនរោ, មិន្បាច់ ទរ់ ទ្ងន្ឹ ងអនរោ រ៏ រៅជាសុខ្បាន្ម្ដរ” ព្ត្ូវចាត្់ ថាជា

រយខ្ុស។ រហត្ុរ

សន្់ យ៉ងរ

រយរ

ះ រយើ ងមិន្ព្ត្ូវគិត្ មិន្ព្ត្ូវន្ិយយ មិន្ព្ត្ូវរធវើសរ

ះរទ្ គឺព្ត្ូវម្ត្ទ្ីរឹងអនរដថ្ទ្ឬរបស់ ដថ្ទ្ជារព្ចើន្តាមធមាតា ន្ឹងរគច

ឲ្យផ្ុត្អំរីធមាតារៅមិន្បាន្; ខ្លួន្” ន្ឹងរៅជា

របើដរូ ចានះរុ ទ្ភា ធ សិត្ថា

រយមិន្រិ ត្វិញរទ្ឬ? កាលម្មន្

“ខ្លួន្ឯងជាទ្ីរឹងរបស់

រយរគសួរយ៉ងរន្ះ របើអនរ

រឆលើយៗមិន្ព្សួលលអរទ្ ព្ត្ូវចាត្់ ជាមិចាឆទ្ិដឋិ។ បញ្ញារមារន្ះរយើ ងព្ត្ូវរឆលើយរោយ រសចរតរ ី ិ ត្ព្ត្ង់ភាលមៗថា ការរឹ ង

រ់អាព្ស័យោនន្ឹងោនរ

ះម្មន្២យ៉ងគឺ ៖

១—រឹ ងអនរដថ្ទ្ឬរបស់ ដថ្ទ្ ម្ដលរាប់ ថាជាទ្ីរឹងរព្ៅអំរីខ្លួន្រយើ ង។ ២—រឹ ងខ្លួន្ឯង គឺការព្បព្រឹ ត្ល ត អរបស់ ខ្លន្ ួ ឯង។ ធមាតា ម្ដលរយើ ងព្ត្ូវម្ត្ទ្ីរឹងអនរដថ្ទ្ឬរបស់ ដថ្ទ្រព្ៅរី ខ្លួន្រយើ ងរ បាន្អធិបាយរ ួចមររហើ យ

ឯទ្ីរឹងខ្លួន្ឯងគឺព្ត្ូវរធវច ើ ិត្តឲ្យព្បាសចារអគត្ិធម៌

ជាមុន្បំផ្ត្ ុ រហើ យរិ ចារោរមើលរ៏គង់ដង ឹ បាន្ថា រយើ ងរឹ ងអនរដថ្ទ្បាន្ឬ ០៥


អត្តទ្ីបរថា

អនរដថ្ទ្ម្ដលឲ្យរយើ ងរឹ ងរគបាន្រ

លុះព្តាម្ត្រយើ ងបាន្រសចរតល ី អយ៉ង

ោមួយជាមូលរហត្ុរិត្ រទ្ើបរគឲ្យរយើ ងរឹ ងបាន្; របើមន្ ិ ដូរចានះរទ្ រុស ំ ងឃឹម ថាន្ឹងទ្ីរឹងរគបាន្រឡើយ សូមបីខ្លួន្រយើ ងវិញរ៏ដរូ ចានះម្ដរ ព្តាម្ត្រគម្មន្រសចរតី លអោមួយជាមូលរហត្ុរិត្ អាព្ររ់ ទ្ច ុ រច ត្ ិ មិន្រ

រទ្ើបរយើ ងឲ្យរគរឹ ងរយើ ងបាន្;

រយសត្យចំរ

របើរគព្បព្រឹ ត្ត

ះរយើ ង រ៏ រយ��� ងឲ្យរគរឹ ងរយើ ងមិន្បាន្

រឡើយ។ ម្មន្រិ ត្ បុគគលព្បព្រឹ ត្តអាព្ររ់ រហើ យន្ឹ ងរឹ ងអនរដថ្ទ្ឬរបស់ ដថ្ទ្ រដើមបី រជៀសវាងរសចរតអា ី ព្ររ់ គឺរសចរតទ្ ី រ ុ រខ

ះរុំ បាន្រឡើយ សូមបីអនរដថ្ទ្ខ្ំព្បឹង

រាយមជួយឈឺ ឆ្អអលឲ្យរឹ ងម្ផ្អរយ៉ងោរ៏រោយ ថ្ន្រសចរតអា ី ព្ររ់ រ រុ ទ្ភា ធ សិត្ថា

ះគង់ររើត្រឡើងព្បារដជារ់ ម្សតងយូ រឆ្អប់ រុំខាន្

“រធវអា ើ ព្ររ់ បាន្ផ្លអាព្ររ់

ព្បាណដូរចានះ”។ យ៉ងរន្ះលាមបញ្ញជរ់ ឲ្យរ រ

រសចរតទ្ ី រ ុ ម្ខ ដលជាផ្ល សមដូច

ដូចព្សរម្មលអរ ទ លរៅតាម ើញបាន្ថា មុន្ន្ឹងទ្ីរឹងអនរដថ្ទ្

ះ រយើ ងព្ត្ូវរឹ ងខ្លួន្រយើ ង គឺព្ត្ូវម្មន្រសចរតល ី អយ៉ងោមួយជាមូលរហត្ុ

សិន្ រទ្ើបរឹ ងរគបាន្។ ការរឹ ងអនរដថ្ទ្ម្ត្មា៉ងរ

ះមិន្បាន្រទ្ រព្

ះជាការ

រឹ ងមិន្សថិត្រសថរ ម្ត្របើទ្រ ុ ជារឹ ងរគបាន្ រ៏បាន្ព្ត្ឹមម្ត្ជាត្ិរន្ះប៉ុរោ ា ះ។ ឯការរឹ ងោនបាន្រនុងជាត្ិរន្ះន្ិងជាត្ិមខ្ ុ ដល់ ទ្ីបំផ្ត្ ុ ន្ឹងរ ួចចារទ្ុរភ្ ខ យ ័ គឺជាត្ិ ជរា រាធិ មរណៈ រ

ះរយើ ងព្ត្ូវទ្ីរឹងព្រះធម៌

ព្រះរុ ទ្ ធ គឺរាយមព្បត្ិបត្តិតាមឲ្យបាន្លអបរិសុទ្។ ធ រ៏ ព្រះរុ ទ្រធ

ះម្មន្រព្ចើន្ជាអរន្រ,

រយរព្បៀន្ព្បរៅរបស់ រយរព្បៀន្ព្បរៅរបស់

ប៉ុម្ន្តធម៌សព្ម្មប់ រធវខ្ ើ លួន្ឲ្យជាទ្ីរឹងរ ០៦

ះរៅ


អត្តទ្ីបរថា

ថា “នាថករណធម៌ ” ម្មន្១០យ៉ងគឺ សីល១, ភារជារហុ សសូត្១, រសរគប់ រលាណមិត្ត១, ជាបុគគលម្ដលរគព្បរៅងាយ១, ជាមន្ុសសឧសាហ៍ រាយម ១, អនររព្ត្រអររនុងធម៌១, រាយមរដើមបីលះបង់រសចរតអា ី ព្ររ់ ព្បព្រឹ ត្ល ត អ១, ម្មន្រសចរតស ី រ ត ស១, ម្មន្សាារត្ីភាារ់ រឭរ១, ម្មន្បញ្ញា១។ អនរម្ដលព្បព្រឹ ត្ធ ត ម៌១០ព្បការរន្ះ ន្ឹ ងរឹ ងអនរដថ្ទ្រគរ៏មិន្ម្មន្រសចរតី ររងគៀស រព្

ះខ្លួន្ជាមន្ុសសម្មន្គុណ គឺរសចរតល ី អរៅរនុងខ្លួន្ ម្ដលជាផ្លថ្ន្

ការរឹ ងព្រះធម៌ គឺព្បព្រឹ ត្តា ត ម

រយរព្បៀន្ព្បរៅរបស់ ព្រះរុ ទ្ ធ បាន្រ្ាះថា

រធវខ្ ើ លួន្របស់ ខ្លួន្ឲ្យជាទ្ីរឹងដល់ ខ្លួន្ឯង។ មួយរទ្ៀត្ ធម៌ជារហត្ុអាចរធវខ្ ើ លួន្ឲ្យបាន្ដល់ ន្វូ រកាះ ព្រះអរហត្តផ្ល របស់ អនរព្បាជា រៅថា “ទី បករណធម៌ ” ម្មន្៤យ៉ងគឺ ៖ ១—ឧដ្ឋានៈ រសចរតព្ី បឹងម្ព្បង គឺរសចរតរ ី ាយម។ ២—អបបមាទៈ រសចរតម ី ន្ ិ ព្បម្ហស គឺអាការម្ដលមិន្ព្

ត្់ ព្បាសថ្ន្

រសចរតរី ឭរ។ ៣—េញ្ញ មៈ រសចរតស ី ព្ងួម គឺរសចរតព្ី បិត្រព្បៀប បាន្ខាងបារិសុទ្ិ -ធ សីល៤យ៉ង។ ៤—ទមៈ រសចរតទ្ ី ូ ា ន្ គឺរសចរតប ី ងាាត្់ បងវរ ឹ ឥស្ត្ន្ិយ ទ ម្មន្ចរខុស្ត្ន្ិយ ទ ជា រដើម។

០៧


អត្តទ្ីបរថា

អនរម្ដលម្មន្

ងររណធម៌១០ព្បការ

ឬទ្ីបររណធម៌៤ព្បការរន្ះ

រ្ាះថា បាន្ទ្ូ ា ន្ខ្លួន្រោយលអ រម្មងបាន្ន្ូវទ្ីរឹងដ៏លអយ៉ងឯរ គឺព្រះន្ិ វ ន្ ម្ដលជាទ្ីរឹងមិន្ជាប់ រោយទ្ុរទ ខ ំងរួ ង

ជាទ្ីរឹងម្ដលរគបាន្រោយព្ររនុង

រោរ។ ទ្ីរឹងដ៏ព្បរសើររន្ះឥត្ម្មន្អនរោមួយអាចជួយោនបាន្រទ្ ម្ដលន្ឹ ង ជួយោនបាន្រ

ះព្ត្ឹមម្ត្ព្បាប់ ផ្ូវល ប៉ុរោ ា ះ។ ឯការរដើររៅតាមផ្លូវរ

ះរព្សចម្ត្

ខ្លួន្ឯងរដើររទ្ើបបាន្ដល់ ។ សូមបីម្មតាបិតាម្ដលជួយទ្ំន្រ ុ បព្មុងបុព្ត្ធីតាព្ោន្់ ម្ត្ជួយផ្តល់ឲ្យសំរត្់ ឬរភាជ

ហារប៉ុរោ ា ះ ព្ត្ង់ការរសលៀរ ដណតប់ ឬរលប

ចូលរៅជាភារៈរលើបុព្ត្ធីតារធវខ្ ើ លួន្ឯង។ ព្ត្ង់រន្ះអាចចូលចិត្បា ត ន្ថា ការរឹ ង រ់ អនរដថ្ទ្ សូមបីមន្ ិ រធវតា ើ មធមាតារ៏មន្ ិ បាន្ ម្ត្ជាទ្ីរឹងមិន្ម្មំទំ រព្ តាមិន្បាន្តាំងរោលចាប់ ឲ្យមន្ុសសព្ត្ូវម្ត្រឹ ង រំណត្់ ផ្ូវល ឲ្យរយើ ងព្

ត្់ ព្បាសន្ិរាសចារោន

ះធមា

រ់ ោនជាន្ិចចរទ្, ធមាតាបាន្

រហើ យព្ត្ូវសាលប់ អស់ ជវី ត្ ិ រៅជាទ្ី

បំផ្ត្ ុ ។ រហត្ុរន្ះព្ត្ូវខ្លួន្ទ្ូ ា ន្ខ្លួន្ឯង ឲ្យតាំងរៅរនុងគុណធម៌ គឺរសចរតល ី អជា ន្ិចច

រទ្ើបរ្ាះថាខ្លួន្ឯងជាទ្ីរឹងរបស់ ខ្លួន្បាន្រោយរិ ត្

រព្

ះអាចបណតុះ

សិលបវិទ្ាឲ្យររើត្ម្មន្រនុងខ្លួន្ តាមសមគួរដល់ ឋាន្ៈន្ិងរសចរតអ ី ង់អាច។ រសចរតម្ី ដលបាន្សម្មតងមររន្ះ បញ្ញជរ់ ឲ្យរ រធវខ្ ើ លួន្ឲ្យម្មន្រសចរតល ី អបរិសុទ្ ធ

គឺថារធវខ្ ើ លួន្ឲ្យម្មន្

ើញចាស់ ថា ទ្ីរឹងខ្លួន្ គឺ ងររណធម៌ឬទ្ីបររណ-

ធម៌រៅរនុងខ្លួន្ រទ្ើបទ្ីរឹងអនរដថ្ទ្ឬរបស់ ដថ្ទ្ រហូ ត្ដល់ មគគផ្ល សួគន្ ៌ ិ វ ន្

០៨


អត្តទ្ីបរថា

បាន្រោយរិ ត្, រព្

ះរហត្ុរ

ះបាន្ជាព្រះសរយមុន្ីរោត្មបរមសា-សាតអ

រណញ្ញាណព្តាស់ ថា អត្ត ត ហិ អត្ត សនា នាសថា “ខ្លួន្ឯងជាទ្ីរឹងរបស់ ខ្លួន្”។ ដល់ មរព្ត្ង់រន្ះ, លាមចូលចិត្បា ត ន្ថា ព្ត្ូវរធវខ្ ើ លួន្ឯងឲ្យជាទ្ីរឹងរបស់ ខ្លួន្ ឲ្យបាន្មុន្រឹ ងអនរដថ្ទ្។ ចប់ អត្ត ទីបកថា ម្ត្ប៉រុ ណាះ

០៩


អត្តទ្ីបរថា

េំសវជនីយគាថា អចិរំ វតយំ កាមោ

បឋវឹ អធិមស្ស្សតិ

ឆុមធធ អមបតវិញ្ញាមណា

និរតថំវ ក្លិង្រគ ំ។

កាយរន្ះឯងមិន្រៅយូ រប៉ុ ា ន្ ម្ត្ងម្មន្វិញ្ញាណព្បាសរចញរៅរហើ យ រគរបាះបង់រចាលឥត្ន្ឹរ

រឡើយ

រ៏ន្ឹងរដរររើយផ្ទទល់ រលើម្ផ្ន្ដី។ ដូចជាអងាត្់ឧសោាន្ព្បរយជន្៍ ទ្ុររៅអរសាចិ៍

ំឲ្យអព្បិយ

ដូរចនះព្គប់ រ ូបជន្ទំងព្បុសព្សី គួរខ្ំឃ្វាត្ខ្ាីព្បឹងរិ ចារោ។ អាយុ ឧស្មា ច វិញ្ញាណ្ំ

យធ កាយំ ជហនាិម្ំ

អបវិមឋោ តធ មស្តិ

នរតថំវ ក្លិង្រគ ំ។

អាយុ វញ្ញ ិ ា ណព្រមទំងចំហាយ ម្ត្លះបង់កាយរន្ះរៅកាលោ រនុងកាលរ

ះកាយរន្ះឯងរគថា ១០


អត្តទ្ីបរថា

មិន្គួរទ្ុរ

ព្គឹះសាថន្បាន្រឡើយ។

រគម្ត្ងម្ត្យររៅរចាលឲ្យរដរ រៅរលើដរើ ណរផ្ទទល់ ម្ផ្ន្ដីរហើ យ ដូចជាអងាត្់ឧសោអនររអើយ ោាន្ព្បរយជន្៍រឡើយរសាះសូន្យទ្រទ្។

សាមញ្ញ លកខ ណៈនិងវិសេេលកខ ណៈ ោម្រូបំ អនិចោំ “ ោម្រូបំ ទ្ុក្ខំ “

មរ ូបមិន្រទ្ៀង” មរ ូបលំបារ”

ោម្រូបំ អនោា “

មរ ូបមិន្ម្មន្ខ្លួន្”

ោម្រូបំ ឧបាទ្ធម្ាំ “ ោម្រូបំ វយធម្ាំ “

មរ ូបម្មន្រិរយ ិ ររើត្ជាធមាតា” មរ ូបម្មន្រិរយ ិ សាបសូន្យជាធមាតា”

ប្របជាកាព្យថា រវទ្

ន្ិងសញ្ញា

ព្បាជារៅថា

មតាមធាន្

សងាខរន្ិងវិញ្ញាណ

រៅតាមធាន្

ថា

មហាភ្ូត្ទំង៤រៅ

តាមការយរៅ

ថារ ូបរសាះ

ម្ព្បព្បួលឥត្ព្សរោះ

មិន្រទ្ៀងរសាះ

យ៉ងរន្ះគឺ

សរ់ រមារៅជាស

ម្ភ្នរម្ដលលអ

រៅជាឈឺ

១១

មរសាាះ


អត្តទ្ីបរថា

ព្ត្រចៀរធ្លលប់ សាតប់ ឮ

ម្ត្រាល់ ហឺ ុ

រៅជាហុឹ ង

ព្ចមុះរ៏ម្លងធុំ

អោ ត ត្រុំ

ទ្ទ្ួលដឹង

ម្សបរមុខ្ព្ជួញព្ជីវរឹង

មុខ្ម្មន្ឆអង ឹ

រចញរាងចាស់

រធាញបារ់ ម្មត្់ ព្គហុ ប

ម្បបររាររ

គួររខ្ពើមោស់

ម្សបរកាយថ្ន្មន្ុសសចាស់ សវិត្ព្ជីវោស់

ខ្ុសបំណង

អាចម៍រ ុយរឡើងរទ្ុះ

រាងកាយន្ុ៎ះ

រកាងដូចដង

អ ទ រ់ ថ្ន្អនរផ្ង

ម្មន្រឈើ អង

រទ្ើបរដើរបាន្

រឹត្ររងាគះ

ហួ សព្បម្មណ

ចង់រព្ការតាមលំអាន្

រព្ការមិន្បាន្

ដូចបំណង

រាងកាយរ

រលើដរើ ណរ

រដរសរវ ដង

រត្់ ព្ត្សង

ររថានំម្រ

រទះបីថានំវសា ិ ល

ន្ឹងរាបាល

ឲ្យររាគម្ព្ប

ររាគរ

មិន្អាចម្ព្ប

ព្បួលរលត្់

រ ូបអាររស

គឺរមមត្់

ឲ្យជួយរាបាលរត្់

ឲ្យរំលត្់

ររាគរ

ររាគរ

ញាត្ិមព្ិ ត្តាំង

បួងសួងផ្សង

អាររសរទ្រព្ររសផ្ង

អស់ បណ ំ ង

រទ្ើបររសងឃ

ឲ្យសូធយរយងព្រះរព្ោះ

យ៉ងរី ររាះ

តាមចំណង់

ត្រៅរាងកាយរ

ររលរ

ះឯងរដរ

ះញាត្ិមព្ិ ត្ផ្ង

ះហួ សរគម្រ

រទះបីញាត្ិរឹង

រ់

ះកាន្់ ម្ត្ខាលំង

១២

ះផ្ង


អត្តទ្ីបរថា

រដើមបីរម្មចត្់ បង់

ររាគត្មលង ់

មិន្បាច់ សាតប់

រ ួចររសងឃលជជី

តាំងរិ ធី

សូធយធម៌ចាប់

ររាគរៅម្ត្មិន្សាតប់

ម្ព្សររៅសាលប់

រាល់ រវោ

រសចរតសា ី ល ប់ ទ្ស្ត្ ទ ន្

ចូលរ ុររាន្

រៅ

ជីវត្ ិ របស់ ោន

ឲ្យរៅជា

ឥត្អំររើ

រន្ះរៅថាមិន្រទ្ៀង

ម្មន្ម្ត្ររៀង

រាល់ អរន្លើ

ព្បាជាម្មន្គុណថានរ់ រលើ

ព្ទ្ង់រអើររើ

សម្មតងព្បាប់

រួ ររយើ ងទំងអស់ ោន

ម្មន្ជាត្ិជា

អនររផ្ទៀងសាតប់

ដឹងរហើ យព្ត្ូវកាន្់ កាប់

ឲ្យជាចាប់

ថ្ន្ខ្លួន្រហាង។

មរ ូបម្ដលមិន្រទ្ៀង ម្ត្ងម្ត្រលអៀង

ធ្ល

រៅរងទ្ុរខ

ព្រួយចិត្ឈ ត ឺ ម្មត្់ មុខ្

រោយររាគរ ុរ

រាន្រាល់ កាល

ឈឺ ម្ភ្នរព្ត្រចៀរផ���ង

ចុរទំងខ្នង

ឈឺ ទំងរាល

រ ួយថ្ដរជើងរាល់ កាល

ររាគរាលោល

សរវ រាងកាយ

ឈឺ ថាពល់ ព្ចមុះផ្ង

ចុរទំងសាង

ព្ររសាយ

អោ ត ត្ឈឺ ព្រហាយ

រធាញទំងឡាយ

ឈឺ ចរ ុ ចាប់

ឈឺ ព្ទ្ូងឈឺ រ

ចុររន្លង

រសទើរន្ឹងសាលប់

មិន្ម្មន្រព្គឿងចំោប់

ម្ដលម្មន្ព្សាប់

រនុងស

រមររាគរព្សៀវររាគព្គុន្

ន្ឹងររាគមុន្

រាល់ រ ូបរាង

ះផ្ង

១៣

៌ង គ


អត្តទ្ីបរថា

ររាគរៅតរនុងស

៌ង គ

មិន្យល់

យោមតង

ររាគរីងន្ិងររាគហឺ ត្

ររាគប៉ផ្ត្ តឺ

ប៉ផ្រ ត ់ ផ្ង

ររាគចុររសៀត្រន្លង

ររាគរារផ្ង

ន្ិងររាគ

ររាគព្សរីអម្ណតង

ន្ិងររាគម្ព្សង

ររាគអផ្ទង ់

ររាគអផ្ទទញររាគជង់

ចារ់ រោត្លង់

ហួ សរំណត្់

ររាគមួលន្ិងររាគខ្យល់

ទំងររាគឆអល់

ន្ិងររាគហត្់

ររាគទ្ល់ ហួសរំណត្់

ររាគចុះអត្់

រោយព្ររមលះ៉

ររាគផ្ាររាគព្រហាយ

ន្ិងររាគសាវយ

ររាគព្បរមះ

ររាគឆាួត្ព្រររទ្យរចះ

រាបាលរបះ

ឲ្យជាភាលម

ររាគរមររាគរម្មស់

ន្ិងររាគទស់

ររាគធ្លលរ់ ្ម

ររាគរិ សម្ត្ចាប់ ភាលម

ព្ត្ូវររទ្យទម

ទរខាន្់ រម

លង ់

ររាគអុត្ររាគរស្ត្្ជឹល

ំមន្ទិល

ររាគររររាគបារ់ រតត

ររាគរនុងរព្ៅ

ម្មន្រព្ចើន្ោស់

បាន្ជាព្រះរុ ទ្ព្ធ តាស់

យ៉ងជារ់ ចាស់

ថាទ្ុររខ ហាង។

ម្ត្ងមិន្ញា៉រ

មិន្ខ្លបខាលច

មិន្លុះរនុងអំោច

ថ្ន្អនរខាលច

ឬអនរហា៊ន្

មិន្សាតប់

ថ្ន្អនរព្រ

ឬអនរម្មន្

ថ្ន្អនរម្មន្

ព្បាជាារឈវ ង

មរ ូបម្ដលរិ បារ

រយរ

មិន្យរឱវាទ្ទន្

លត្

១៤

ររាគដើរៅ


អត្តទ្ីបរថា

មិន្សាតប់

រយបងាគប់

មិន្សាតប់

រយរ

មិន្សាតប់

រយអងវរ

ថ្ន្អនរភ្័រវ

លរលង ថ្ន្រួ រររាង

ម្មន្បុណយរព្រង រ

លរន្លង

អនររសាាះសរ

លសរវ ដង

មិន្រធវតា ើ មបំណង

ថ្ន្អនរប៉ង

ផ្ងទំងឡាយ

មិន្រធវតា ើ មចំណង់

ថ្ន្អនរចង់

សុខ្សបាយ

មិន្សាតប់

ថ្ន្អនរសាតយ

ព្សឡាញ់ខ្លួន្

ម្មន្ម្ត្ព្បព្រឹ ត្រត ឡើង

តាមទ្ំរន្ើង

ហួ សចំន្ន្ ួ

មិន្គិត្អនរម្ងធួន្

ររាខ្លួន្

ដល់ មង ត រឡើយ

រហត្ុរ

ព្ទ្ង់បាន្ព្តាស់

សម្មតងរហើ យ

ថាមិន្ម្មន្ខ្លួន្រឡើយ

ចាំឲ្យរហើ យ

ោ៎

រុច ំ ំ

រុវំ ម ី វាម

រនុងរ ូបរាង

ព្ត្ូវម្ត្រាង

រាល់ ោនរហាង។

តាមរំរណើ ត្

ជាធមាតា

គឺការដួចរព្ចើន្សា

ោលកាលោ

ចាស់ កាលរ

រីដរើ ណើ រម្ដលររើត្

តាមរំរណើ ត្

ំម្មន្រម្មះ

ជាទ្ំរន្ៀមចំរ

ថ្ន្ធម៌រ្ាះ

មរ ូបរហាង។

រយ

យអាយ

ះព្រះរុ ទ្ម្ម ធ ច ស់

រ់ រុង ន

មិន្ម្មន្ខ្លួន្

ម យ

មរ ូបម្មន្ការររើត្

មរ ូបម្មន្ការម្

ត្

គឺការសូន្យរព្ចើន្សា

រោយសាររហត្ុ

ជាធមាតា

រសាះកាលោ

បាត្់ កាលរ

១៥


អត្តទ្ីបរថា

រីដរើ ណើ រម្ដលម្ ជាទ្ំរន្ៀមចំរ

ត្ ះ

រោយសាររហត្ុ

ំម្មន្រម្មះ

ថ្ន្ធម៌រ្ាះ

មរ ូបរហាង។

ព្សាវព្ជាវរោយៈ ថាច់ េុត្ឹម

១៦


អត្តទីបកថា