Issuu on Google+

“ป่าแดด” วัดล้านนาในหุบเขาแม่แจ่ม


“ป่าแดด” วัดล้านนาในหุบเขาแม่แจ่ม


บทนำ “ วั ด ” _ คำ � ท ี ่ใช้ เรี ย ก ส ถ � น ที่ ท � ง พุ ท ธ ศ � ส น � _ คื อ ส ถ � น ท ี ่เ ค � ร พ ส ัก ก � ร ะ ส ำ� ห รั บ ใช้ ป ร ะ ก อ บ พิ ธี ก ร ร ม วั ด จึ ง ถื อ เป็น สถ�นทีศ่ ั ก ดิ ์ส ิท ธิ ์ข องช�วพุ ท ธ-แต่ ดู เ หมื อ นว่ � ในปัจ จุ บ ัน ท่� มกล�งกระแสก�รเปลีย่ นแปลงของสั ง คมและ วัฒนธรรมตะวันตกทีไ่ หลบ่�เข้�ม�สูส่ ังคมไทย-ได้ทำ�ให้ค่�นิยม ของคนเปลีย่ นไป-วัดได้ลดบทบ�ทลงอย่�งม�ก_อย่�งไรก็ต�มยัง คงมีชุมชนแห่งหนึง่ ทีผ่ ูค้ นมีวิถีชีวิตผูกพันกับวัดอย่�งแนบแน่น คือ_“เมืองแม่แจ่ม”_อำ�เภอหนึง่ ของเชียงใหม่-วิถีชีวิตทีแ่ ม่แจ่ม เรียบง่�ย_ผูค้ นยังคงยึดถือหลักธรรมคำ�สอนของพุทธศ�สน�ใน ก�รดำ�เนินชีวิต-แม่แจ่มมีวัดว�อ�ร�มทีส่ ำ�คัญหล�ยแห่งกระจ�ย อยู่ในทุกชุนชน_

เมือ่ ถึงวันสำ�คัญท�งพุทธศ�นสน�_ช�วแม่แจ่มยังคงออกม� ทำ�บุญทีว่ ัดกันอย่�งเนืองแน่น-แสดงให้เห็นถึงพลังศรัทธ�ที่มีต่อ พุทธศ�สน�-ผู้หญิงนุ่งซิ่นตีนจกหอบหิ้วตะกร้�ม�ทำ�บุญทีว่ ัดใน ทุกวันพระเป็นภ�พทีเ่ ห็นจนชินต�_และข้�พเจ้�เกรงว่�ภ�พเหล่� นี้จะสูญห�ยไปต�มกระแสสังคมในโลกยุคใหม่-จึงมีคว�มสนใจ ที่จะสร้�งสรรค์ ภ�พส�รคดีวัดในแม่แจ่ม-และจัดทำ�เป็นหนังสือ ภ�พเชิงส�รคดีเพื่อถ่�ยทอดเรื่องร�วดังกล่�วเผยแพร่ให้คนทัว่ ไป ได้รับรู้ เพื่อสร้�งแรงบันด�ลใจให้เกิดก�รตระหนักเห็นคุณค่�ทั้ง ในแง่ของคว�มง�มและจิตวิญญ�ณ เพื่อก�รอนุรักษ์_สืบส�นให้ คงอยู่เป็นมรดกท�งวัฒนธรรมแก่คนรุ่นหลังสืบไป


“ป่าแดด” วัดล้านนาในหุบเขาแม่แจ่ม


ประวัติความเป็นมา วัดป่�แดดตั้งอยู่ที่บ้�นป่�แดด ต.ท่�ผ� อยู่ห่�งจ�กตัวอำ�เภอ แม่แจ่มประม�ณ 3 กิโลเมตรบนถนนส�ยฮอด-แม่แจ่ม พุทธ สถ�ปัตยกรรมภ�ยในบริเวณวัดประกอบด้วยอุโบสถตั้งอยู่ด้�น หลังวัด 1 หลัง ภ�ยในเขตพุทธ�ว�สมีศ�ล�ก�รเปรียญ 1 หลัง วิห�รทรงล้�นน� สร้�งโดยช่�งพื้นเมืองจำ�นวน 1 หลัง หอธรรม เก่�แก่สถ�ปัตยกรรมแบบล้�นน� เป็นสถ�นที่รวบรวมเก็บพระ ไตรปิฎก หนังสือพระธรรมคัมภีร์ใบล�นท�งพระพุทธศ�สน� ต่�งๆ ปัจจุบันพระธรรมคัมภีร์ต่�งๆได้รับก�รเคลื่อนย้�ยไปเก็บไว้ บนกุฏิเจ้�อ�ว�สแล้ว หอธรรม กำ�แพงแก้ว และวิห�รวัดป่�แดด ได้รับก�รขึ้นทะเบียนเป็นโบร�ณสถ�นจ�กกรมศิลป�กรแล้ว วัด ป่�แดดอดีตมีชื่อว่�วัดบ้�นใหม่หรือวัดใหม่เมืองแจ่ม สันนิษฐ�น ว่�ก่อตั้งขึ้นเมื่อปี พ.ศ. 2370 ชื่อวัดบ้�นใหม่นี้อ�จได้ม�จ�กก�ร เป็นวัดประจำ�หมู่บ้�น ที่ชื่อว่� บ้�นใหม่ ซึ่งอยู่ห่�งจ�กวัดไปท�ง ทิศตะวันตก

ประม�ณ 300 เมตร หรืออ�จม�จ�กก�รสร้�งวัดใหม่แทนที่วัด เก่�นั่นคือวัดทะ หรือวัดทะกอ ซึ่งเป็นวัดเหนือสร้�งคู่กับวัดย�ง หลวงซึ่งเป็นวัดใต้ ที่ตั้งวัดทะอยู่ห่�งจ�กวัดป่�แดดในปัจจุบัน ไปท�งทิศตะวันออกประม�ณ 200 เมตร ต่อม�ถูกแม่น้ำ�กัด เซ�ะจนตลิ่งพังจึงย้�ยม�ตั้งยังที่ปัจจุบัน แต่เดิมที่ตั้งวัดป่�แดด เป็นทุ่งน� พระย�เขื่อนแก้วเจ้�ปกครองเมืองแม่แจ่มในสมัยนั้น ได้ซื้อที่น�ดังกล่�วเพื่อสร้�งวัด โดยนิมนต์พระครูบ�กุณ� จ�ก วัดอุโบสถ อ.สันป่�ตองม�เป็นประธ�นสงฆ์ในก�รสร้�งวัด และ ท่�นได้ไปนิมนต์พระสงฆ์ (ไม่ปร�กฏชื่อ) จ�กวัดกิ่วแลม�เป็นช่�ง ออกแบบและควบคุมก�รก่อสร้�ง เมื่อปี พ.ศ. 2428 และเขียน รูปจิตรกรรมฝ�ผนังในปี พ.ศ. 2430 ภ�พจิตรกรรมนี้ถูกว�ดโดย ช่�งแต้มช�วไทยใหญ่ เป็นภ�พเล่�เรื่องเกี่ยวกับพุทธประวัติ พระ เวสสันดรช�ดก และภ�พวิถีชีวิตของช�วแม่แจ่มเมื่อร้อยปีก่อน


ประเพณีการใส่ขันแก้วตังสาม ในวันอาสาฬหบูชา ประเพณีก�รใส่ขันแก้วตังส�ม ทุกวันพระที่มีก�ร ประกอบพิธีกรรมจะต้องม�ก�รใส่ขันแก้วตังส�มเสมอ โดยขันในที่นี้หม�ยถึงพ�นที่ใช้ใส่ดอกไม้เพื่อจัดบูช� แก้วทั้งส�มดวง อันได้แก่ พระพุทธ พระธรรม พระ สงฆ์ นอกจ�กนี้ยังใช้ใส่ ธูป เทียน ข้�ว ตอก ขันหรือ พ�นมีรูปทรงหล�ยแบบ ห�กเป็นขันส�มเหลี่ยมก็ใส่ ต�มมุมของขัน ถ้�ขันเป็นทรงกลม คนใส่คนแรกก็จะ ว�งดอกไม้เป็น 3 กอง คนต่อไปก็จะว�งต�ม คนใส่ คนแรกต้องเป็นช�ย ผู้หญิงใส่ก่อนไม่ได้ ก�รประกอบ

พิธีกรรมในวันพระที่วัด ทุกครั้งเมื่อกร�บพระพุทธรูป แล้วต้องใส่ขันแก้วตังส�ม ขันขอศีลจะถูกว�งอยู่ถัด จ�กขันแก้วตังส�ม สำ�หรับใส่ดอกไม้ ธูป เทียน ข้�ว ตอก ขันนำ�ต�นถูกว�งต่อจ�กขันขอศีล สำ�หรับใส่ของ บูช�เช่นเดียวกับขันขอศีล ขันแก้วตังห้� จัดว�งดอกไม้ ธูป เทียน เป็น 5 กอง เพื่อบูช�องค์คุณคว�มดี 5 ส่วน ได้แก่ บูช�พระพุทธเจ้� พระธรรมพระสงฆ์ บูช�ผู้มี พระคุณ และบูช�พระกรรมฐ�นอันเป็นที่ตั้งแห่งก�ร บำ�เพ็ญจิตใจ ก�รบูช�ขันแก้วทั้งห้� บูช�ตอนเย็นของ วันถือศีล 8 หรือในง�นบุญสำ�คัญ


หอธรรมหรือหอไตรตั้งอยู่ในเขตพุทธาวาส สร้างราวปี พ.ศ. 2400 เป็นสถาปัตยกรรมแบบ ล้ า นนาเดิ ม เป็ น สถานที่ ร วบรวมเก็ บ พระไตรปิ ฎ ก หนั ง สื อ พระธรรมคั ม ภี ร์ ใ บล านทางพระพุ ท ธ ศาสนาต่ า งๆแต่ ปั จ จุ บั น พระธรรมคั ม ภี ร์ ต่ า งๆได้ รั บ การเคลื่ อ นย้ า ยไปเก็ บ ไว้ บ นกุ ฎิ เจ้ า อาวาสแล้ ว ซึ่ ง ต่ อ มาทางราชการเสนอให้ ห อธรรมแห่ ง นี้ รั บ การ ขึ้ น ทะเบี ย นเป็ น โบราณสถานจากกรมศิ ล ปากร

วันออกพรรษา

หอธรรมหรื อ หอไตรตั้ ง อยู่ ใ นเขตพุ ท ธาวาส สร้างราวปี พ.ศ. 2400 เป็นสถาปัตยกรรมแบบ ล้ า นนาเดิ ม เป็ น สถานที่ ร วบรวมเก็ บ พระไตรปิ ฎ ก หนั ง สื อ พระธรรมคั ม ภี ร์ ใ บล านทางพระพุ ท ธ ศาสนาต่ า งๆแต่ ปั จ จุ บั น พระธรรมคั ม ภี ร์ ต่ า งๆได้ รั บ การเคลื่ อ นย้ า ยไปเก็ บ ไว้ บ นกุ ฎิ เ จ้ า อาวาสแล้ ว ซึ่ ง ต่ อ มาทางราชการเสนอให้ ห อธรรมแห่ ง นี้ รั บ การ ขึ้ น ทะเบี ย นเป็ น โบราณสถานจากกรมศิ ล ปากร


จิตรกรรมฝ�ผนังเก่�แก่ว�ดโดยช่�งแต้มช�วไทยใหญ แสดงวิถีชีวิตของช�วแม่แจ่มเมื่อ้อยปีก่อน เช่น ผู้หญิงนุ่งซิ่น ไม่สวมเสื้อ มีก�รทำ�น�


ประเพณีการการตักบาตรข้าวนึ่ง ในวันอาสาฬหบูชา ช�วแม่แจ่มนิยมก�รตักบ�ตรด้วยข้�วนึ่ง (ข้�วเหนียว) ซึ่งเป็นอ�ห�รหลักของคนภ�คเหนือตอนบน


Copyright2013 By Wilawan Sukrin Code student 530310219 Major Photographic art Faculty of fine atrs Ching Mai University http://khao.photoshelter.com


Padad.24122013