{' '} {' '}
Limited time offer
SAVE % on your upgrade.

Page 1

B

el

17

ei 20

20

|

19

an 20

pl 18

ds |

|

20

20


Inhouds opgave Voorwoord

Ambities

6

1.1 Inleiding

7

1.2 Missie

7

1.3

Profiel van Keunstwurk

8

1.4

Visie van Keunstwurk

8

1.5

Zes doelen

9

1.6

De waarden van Keunstwurk

9

De vraag uit de mienskip

10

2.1

Cultuuronderwijs moet uitdagen

11

2.2

Veelzijdigheid van amateurkunst

13

2.3

Talentontwikkeling hoogste prioriteit

15

2.4

Professionele kunsten

16

2.5 Verbinding 2.6

16

Op eigen kracht

2.7 CH2018 2.8

17

Waarde van provinciale culturele voorzieningen

Hoofdstuk 3

17

De vraag uit de culturele sector

18

19

3.1

Een veldonderzoek; continuïteit en verandering

20

3.2

Onderwijs en talentontwikkeling; cultuureducatie

20

3.3

Zichtbaarheid van cultuur en CH2018

20

3.4

Rol voor Keunstwurk

20

Hoofdstuk 4

Daarom Keunstwurk

22

4.0 Invalshoeken

23

4.1

23

Kennis en expertise

4.2 Cultuurmotor

23

4.3 Winkel

24

4.4

Mienskip 2.0

25

4.5 Ontwikkelaar

Hoofdstuk 5

Vierjarenplan Keunstwurk

25

26

5.1 Kerntaken

27

5.2

27

De 4 programma’s van Keunstwurk

Hoofdstuk 6

Hoe Keunstwurk werkt

32

6.1

Vanuit de programma’s

33

6.2

Keunstwurk ontwikkelt en beweegt mee

33

6.3 Organisatie

34

6.4

Een lerende organisatie

35

6.5

Communicatie, publiciteit en marketing

35

Hoofdstuk 7

Onze partners

36

Hoofdstuk 8

Bestuur en governance

36

Hoofdstuk 9 Financiën

36

Hoofdstuk 10 Huisvesting & Huis voor Amateurkunst/Yn Blau

37

Aan de slag!

2017 - 2020

Hoofdstuk 2

38

Ku ns t kle u r t ie de ree n | B ele i d s p l a n

Hoofdstuk 1

5

3


Voorwoord Kunst kleurt iedereen. Kunst verblijdt, confronteert en verwondert. Kunst inspireert om na te denken en geeft het leven betekenis. Het leven van kinderen, jongeren, volwassenen én ouderen verrijkt door cultuurdeelname. Aan de andere kant versterkt participatie aan cultuur de Friese identiteit, geeft het Fryslân meer kleur en zorgt het voor dynamiek. En dat zijn precies de redenen waarom de medewerkers van Keunstwurk iedere dag met zoveel bevlogenheid aan het werk gaan. Kunst en cultuur voor iedereen in Fryslân bereikbaar maken is onze grote drijfveer. Zodat kunst en cultuur kunnen bijdragen aan de mienskip, sociale processen, aan welzijn, aan economie, aan ecologie, aan onderwijs en aan politiek-maatschappelijk debat. De wereld om ons heen ontwikkelt in een razendsnel tempo. En het culturele landschap verandert net zo snel mee. Digitalisering, E-cultuur, nieuwe behoeften van verenigingen, andere tijdsbesteding, regelgeving, financieringsmogelijkheden. De sector komt continue veranderingen tegen en is op zoek naar antwoorden. Naar vernieuwing. Als expertisecentrum zijn we ons sterk bewust van de educatieve en adviserende rol die we daarin hebben. En als lerende organisatie omarmen we die rol, hij past ons als een maatpak. Wij moedigen cultuurinnovatie aan en dragen deze uit. In al zijn wonderlijke kleuren en verrassende gedaanten. Vanuit de overtuiging dat je samen tot betere resultaten komt dan ieder voor zich, brengt Keunstwurk partijen en initiatieven samen. Kijken we over de grenzen van onze eigen discipline heen en werken we aan een levendige Friese samenleving. Keunstwurk ziet voor zichzelf een belangrijke ondersteunende en adviserende rol die in het verlengde ligt van het provinciale cultuurbeleid en hier grotendeels uitvoering aan geeft. We ambiëren de komende beleidsperiode om vanuit de vraag mee te werken aan een sterke culturele infrastructuur in de provincie. Een infrastructuur die er mede voor zorgt dat we in Fryslân een onvergetelijk 2018 gaan beleven en nog lang kunnen genieten van de ‘erfenis’ van Leeuwarden-Fryslân 2018 (CH2018).

4

Voorzitter | Skelte Brouwers

Directeur | Douwe Zeldenrust


5

Ku n st kle u r t i e de re e n | Be le i d s p l a n

2017 - 2020


6

Ku ns te n ui cu to ltu nz ur eF zi rie jn s in e m zow de el ie ze do ns en Fr ki el m i p es al aa te sm e W ts b m e ch ez id ie a de nt ap ns ijn w lo k p e i o e p m en or lij de en d k m dy ‘sp er en aa v er na . ol in ts Ke vu m i ch in n un isc lt he ap he or e s h e ga t tF pe tc eo w n n lij u r u be rg ie isa ltu m r ke k l s an ee a e t i r ng sg vr ie el c i w s u ag e rij m at er ew ltu w et en i k ke e e o e r b’ rt el ee m n cu cu . e e a e n Ee ld ltu tv an ltu la du n nd el re re ee i v d e le sc oo le n el pe ha st ijk in ru tte er fr p i ts do . as ke n tr el op tr vo ev en u v , or en oo ct to uu de nu ro eg rv an ge en oo n: ke in r l ijk Fr de ys e to lâ ek n om , st .

1

Ambities


1.1 Inleiding In opdracht van de provincie Fryslân heeft Keunstwurk zich ontwikkeld naar een expertise-, advies en projectorganisatie voor de gehele culturele sector. Keunstwurk heeft dit vertaald in het beleidsplan ‘Kennismaken, verdiepen en professionaliseren (2013-2016)’. De komende jaren borduren we voort op deze ingezette koers en richting. De provincie Fryslân heeft in de integrale beleidsnota cultuur, taal en onderwijs Grinzen oer Keunstwurk als ondersteuningsinstelling aangewezen als basisvoorziening op de terreinen cultuureducatie, amateurkunst en de professionele kunsten. De provincie Fryslân heeft Keunstwurk gevraagd een beleidsplan voor de komende jaren te ontwikkelen. Als kader heeft Keunstwurk hiervoor de startnotitie voor de beleidsbrief Taal, Cultuur, Onderwijs en Sport en de beleidsbrief ‘Mei hert, holle en hannen’ gebruikt. Hier staat het beleid voor cultuur, taal, onderwijs en sport in Fryslân van 2017 tot en met 2020 in beschreven. Daarnaast heeft Keunstwurk haar beleid gebaseerd op de sectoranalyse Samen werken aan Kunst en Cultuur in Fryslân, gesprekken met het culturele veld en de uitkomsten van het klanttevredenheidsonderzoek. Het beleidsplan Kunst kleurt iedereen 2017-2020 is hiervan het resultaat.

provincie

professionals maatschappelijk veld

amateurkunst

gemeenten

werkt vóór en mét

culturele instellingen

onderwijs

Keunstwurk

2017 - 2020

advies- en projectorganisatie en expertisecentrum

werkt vraaggericht d werkt ondersteunen en initiërend

kennispartner voor kunst, amateurkunst enprofessionele cultuureducatie en -participatie

cultuureducatie en -participatie

aansluiting bij landelijk netwerk van kennisinstellingen

talentontwikkeling professionele kunsten

‘Iepen mienskip’

1.2

draagt zorg voor verbinding en ontwikkeling

versterking van de culturele infrastructuur samenwerking in de regio

programma’s

Missie

Keunstwurk is een advies, projectorganisatie en expertisecentrum voor cultuuronderwijs, cultuurparticipatie,

Ku ns t kle u r t ie de ree n | B ele i d s p l a n

verwerft en deelt expertise en kennis

professionele kunsten, talentontwikkeling en cultuurinnovatie. Keunstwurk richt zich op de ontwikkeling van talent voor jong en oud en het scheppen van meer mogelijkheden hiervoor in Fryslân. Keunstwurk is een vraaggerichte organisatie die expertise en kennis in huis heeft en deelt, ondersteunend en initiërend werkt en zorgdraagt voor verbinding en ontwikkeling. We werken in opdracht van de provincie Fryslân proactief aan een sterke en toekomstbestendige culturele infrastructuur voor Fryslân en gaan hierbij in de volle breedte constructieve samenwerkingen aan met het onderwijs, amateurverenigingen en professionals.

7


1.3 Profiel van Keunstwurk Keunstwurk is de samenwerkingspartner voor de culturele sector in Fryslân en staat midden in de mienskip. Keunstwurk werkt vraaggericht, geeft informatie en advies en biedt ondersteuning. We bemiddelen in en doen aan deskundigheidsbevordering en netwerkvorming, ontwikkelen projecten en producten en bieden lesaanbod en facilitaire ondersteuning. Keunstwurk voert uit waar nodig en denkt mee als het gaat om financiering en fondsen. Zo brengen we mensen, partijen en organisaties samen en scheppen wij de voorwaarden voor een sterke culturele infrastructuur in Fryslân. Keunstwurk werkt aan cultuureducatie, cultuurparticipatie en culturele ontwikkeling in een doorgaande lijn. We zorgen voor kennismaking, verdieping en professionalisering. Keunstwurk stimuleert de professionalisering van de culturele sector en biedt professionele ondersteuning aan amateurbeoefenaars. Daar zijn ook goed gespreide, toegankelijke en gevarieerde lokale en regionale voorzieningen voor nodig zoals verenigingen, netwerken, platforms, intermediairs en organisaties, en ook goede docenten en een stimulerende sociale omgeving. Door de inzet van Keunstwurk komen jaarlijks vele duizenden inwoners in Fryslân - jong en oud - met kunst in aanraking. Met afzonderlijke disciplines als theater, muziek, dans, beeldende kunst en design, maar ook door cultuureducatie en projecten die een brug slaan tussen deze kunstdisciplines. Keunstwurk werkt intensief samen met het onderwijs, het amateurveld, professionele kunstenaars, amateurverenigingen, cultuuraanbieders, culturele ondernemers, culturele instellingen, maatschappelijke organisaties en overheden (provincie en gemeenten).

[

Bruggen slaan zit in ons DNA

]

1.4 Visie van Keunstwurk Levenslange culturele loopbaan Het is belangrijk dat inwoners van Fryslân in alle fases van hun leven – als kind, jongere, volwassene of oudere – kunnen deelnemen aan cultuur. Zo kunnen inwoners van Fryslân zich ontwikkelen tot volwassen culturele burgers die een volwaardige plek in de mienskip kunnen innemen. De ontwikkeling tot cultureel burger is een proces van jaren. Een proces dat loopt vanaf de eerste kennismaking op school naar kunstbeoefening in de vrije tijd. En soms zelfs een stap verder naar ontwikkeling tot professioneel kunstenaar. Drie onlosmakelijk verbonden fases

van

kennismaken en oriënteren door cultuureducatie in het onderwijs

via

verkennen en verdiepen door kunstbeoefening in de vrije tijd

naar

professionaliseren in de vorm van (beroeps)opleiding en uitvoering

Deze drie fases zijn onlosmakelijk met elkaar verbonden. Geen verdieping zonder goede basis. Geen professionele carrière zonder kunstdeelname in de vrije tijd. Geen enthousiasme bij kinderen zonder inspirerende voorbeelden. 8

Keunstwurk wil iedere fase afzonderlijk versterken en daarnaast deze drie fasen logisch verbinden tot een ‘culturele loopbaan’. Keunstwurk vindt dat iedereen in Fryslân de mogelijkheid moet hebben deel te nemen aan het culturele leven en stimuleert dit. Kinderen, jongeren, volwassenen en ouderen willen op school of in hun vrije tijd bezig zijn met cultuur. Ze willen dit laten zien en er het liefst steeds beter in worden. Keunstwurk zet zich in voor kwalitatief goed cultuuronderwijs op iedere school in het primair en voortgezet onderwijs, zodat iedere leerling zich creatief kan ontwikkelen.

[ Kunst is een soort oerdrift ]


Werken aan een sterke culturele infrastructuur Voor de realisatie van deze ambities hebben we in Fryslân op provinciaal, regionaal en lokaal niveau een sterke culturele infrastructuur nodig. Ook zijn de juiste voorwaarden vereist voor een goed cultureel klimaat waarin alle inwoners van Fryslân in aanraking kunnen komen met kunst en cultuur. En nog belangrijker, actief mee kunnen doen. Van jong tot oud. Van scholier tot amateur, van amateur tot professional. Door middel van kunst geven mensen vorm aan hun gedachten en gevoelens, maar ook aan verwachtingen en toekomstbeelden. Je kunt het zien als een soort oerdrift. Als we iets willen zeggen, praten we niet alleen, maar zingen we ook, en geven ritme en klank mee aan onze boodschap. Schrijven we niet alleen, maar gebruiken we allerlei technieken waarmee we vormen en structuren maken. Het is daarom dat kunst niet alleen verrassend of leuk is, maar ook een belangrijke maatschappelijke functie heeft. Kunst geeft betekenis aan het leven van mensen.

1.5 Zes doelen Voor ons staan in de beleidsperiode 2017-2020 de volgende doelen centraal: 1

Het bijdragen aan de algemene culturele infrastructuur en een vitaal kunst- en

cultuurklimaat in de provincie.

2

Het bijdragen aan kwalitatief hoogwaardige cultuureducatie in het onderwijs.

3

Het bijdragen aan ontwikkeling van talent.

4

Het bijdragen aan een innovatieve, aantrekkelijke en toekomstbestendige structuur voor

amateurkunst en actieve cultuurparticipatie.

5

Het bijdragen aan het slagen van en de erfenis van Leeuwarden-Fryslân 2018.

6

Het bijdragen aan ontwikkeling en doorontwikkeling van de professionele kunsten.

1.6 De waarden van Keunstwurk Keunstwurk werkt vanuit vier duidelijke waarden. Keunstwurk doet het voor alle inwoners van Fryslân

2017 - 2020

Keunstwurk staat met haar werk niet in het middelpunt van de belangstelling. Degenen mét en vóór wie we werken staan centraal. Keunstwurk mag als culturele instelling zo nu en dan best eigenzinnig en origineel zijn, maar ondersteunend, vraaggericht, dienstverlenend, klantgericht werken staat altijd voorop.

Samenwerking staat voor Keunstwurk centraal. Dat begint bij het tonen van betrokkenheid bij alle mensen, partijen en klanten waarmee we werken. Keunstwurk gaat actief partnerschappen aan met organisaties uit verschillende sectoren. Zo verbreden we het draagvlak voor cultuureducatie en cultuurparticipatie en vergroten we de slagkracht van de culturele sector.

Keunstwurk gaat voor inhoud De inhoudelijke passie en kennis van Keunstwurk vormt een belangrijke waarde. Dit betekent dat Keunstwurk werkt vanuit een heldere en stevige visie op cultuureducatie, amateurkunst en de professionele kunsten. We kennen

Ku ns t kle u r t ie de ree n | B ele i d s p l a n

Keunstwurk doet het samen

ons werkterrein exact en halen de vraag op uit de mienskip. Inhoudelijke kennis staat onze dienstverlenende houding niet in de weg alsof we wijsneuzen zijn, maar geeft ons juist voeding.

Keunstwurk gaat voor kwaliteit Keunstwurk voelt zich intern en extern verantwoordelijk voor de kwaliteit van producten, diensten en processen. Keunstwurk streeft naar optimale klanttevredenheid door kwaliteit te realiseren op alle aspecten van klantcontacten (proceskwaliteit). De dienstverlening, het gebouw, onze medewerker, de correspondentie, het klantcontact: bij al deze aspecten leggen we de lat hoog. Keunstwurk borgt de kwaliteit in de organisatie door te evalueren, het formuleren van verbeterdoelstellingen en het plannen en controleren van de uitvoering.

9


10

W ew Bi et jK en eu pr ns va ec tw n ie ur Fr sw k ys at he lâ er n. bb in En en h ou w da Da ev de tk ve tk oe lij om e la ls om k de t pr s de ni pe tv ro ie e q el lh oo ta te ua ti ee n ra l t le n ee vo ft lo en he or n va m t o a da w n cu m ct in at cu t d ue ltu de at Ke ltu er l r e w e u sa no re ke le ns eb m l di nn ev la tw en i g j n is er ur Ke ds is. le i b k vi n c u i h in nd n ng h ap st ui de Fr er en w sh .W ys m u w r eb lâ os k W es n be te e w erk ta al rd e n an n . et ja ha vr re en m a al n aa i ag w dd t, aa n ge ho en ku rA r e ic nn w b h ep ra t. en ha de ro ja m je ge ju ct ist n en en ee h x oe pe in rt te i se ze tte n.

2

De vraag uit de mienskip


2.1 Cultuuronderwijs moet uitdagen Creativiteit en cultureel bewustzijn zijn geen vaardigheden die je op een achternamiddag aanleert. Aanleg, attitude, kennis en oefening en vaak een combinatie daarvan, daar gaat het om bij creatieve en culture vorming. Eén losstaande kennismaking of mooie ervaring maakt mensen niet meer ontvankelijk of onderzoekend, daar is structurele aandacht voor nodig. Cultuuronderwijs is in de visie van Keunstwurk een onlosmakelijk onderdeel van de brede vormende opdracht van het onderwijs. Het laat onze kinderen kennismaken met schoonheid, onze taal en draagt bij aan het historisch besef van jongeren in Fryslân. Het daagt hen uit om een creatieve, onderzoekende houding te ontwikkelen - belangrijke 21-eeuwse vaardigheden. Keunstwurk vindt dat alle leerlingen zich op cognitief, sociaal-emotioneel, cultureel en lichamelijk gebied optimaal moeten kunnen ontwikkelen. Want de kinderen van nu zijn de burgers die onze Friese samenleving van 2030 en later gaan vormgeven.

Fryslân heeft de smaak te pakken In opdracht van het Ministerie van OCW is de regeling ‘Cultuureducatie met Kwaliteit’ (CeMK) ontwikkeld. Het doel van de regeling is de kwaliteit van cultuuronderwijs in het primair onderwijs te borgen. In Fryslân hebben we de smaak goed te pakken met deze regeling. Het programma is hier bekend als KEK! (Kultueredukaasje mei Kwaliteit). De regeling CeMK is gestart in 2013 en duurt vier jaar. KEK! bestaat uit een uitgebreid programma voor deskundigheidsbevordering voor leerkrachten, de website Kultuerfilter en een negental regionale projecten. KEK! werkt aan vernieuwing van het curriculum en versterking van de relatie van het onderwijs met de cultuursector. Het brede en veelzijdige programma voor

[ Kinderen van nu

geven de Friese samenleving van 2030 vorm

]

KEK! heeft een bijdrage geleverd aan:

A Bewustwording dat cultuureducatie van groot belang is voor integrale ontwikkeling van kinderen op het beleidsniveau binnen het onderwijs. Meer scholen hebben nu een beleidsplan cultuur en er zijn meer ICC ’ers (Interne Cultuurcoördinator) op scholen. B Het versterken van de culturele infrastructuur in de provincie en een betere samenwerking vanuit de culturele sector met scholen. Dit komt tot uiting in meer cultuurmenu’s, een stijging van afname van culturele activiteiten en een toename van culturele projecten op scholen. C Het versterken van de culturele infrastructuur van kenniscentra als PABO’s, kunstvakopleidingen, onderwijs-ontwikkelcentra. Hierdoor is de ontwikkeling van adequate werkwijzen en visievorming op gang gebracht.

Ku ns t kle u r t ie de ree n | B ele i d s p l a n

2017 - 2020

deskundigheidsbevordering is zowel voor leerkrachten als voor cultuuraanbieders uitgevoerd.

11


D Meer deskundige leerkrachten door verdiepende vakinhoudelijke training van leerkrachten op een aantal cultuurdisciplines. E Vergroting van deskundigheid van educatieve medewerkers/kunstenaars met betrekking tot kennis van doorgaande leerlijnen, didactiek en behoeften van de school. F Ontwikkeling van cultuuronderwijs, doorgaande leerlijnen en implementatie hiervan op scholen. G Het stimuleren van talentontwikkeling en vergroten van creativiteit bij kinderen, onder andere door de ontwikkeling van een portfolio waarmee kinderen aangezet worden tot reflectie.

KEK! heeft de ontwikkeling van een gezamenlijk referentiekader tussen cultuuraanbieders en scholen gefaciliteerd en doet dit nog steeds. Scholen zijn hierdoor beter geworden in het formuleren van de eigen vraag: ‘Waar hebben wij als school behoefte aan?’ Daarnaast zijn cultuuraanbieders beter geworden in het op maat ontwikkelen en aanbieden van producten. Op regionaal niveau zijn de banden tussen scholen en cultuurinstellingen aangehaald en zijn een aantal hechte gemeentelijke netwerken ontstaan. Men weet elkaar te vinden. Niettemin zijn er verschillen in speerpunten en uitvoering tussen de verschillende regio’s, deze hebben te maken met de specifieke karakteristieken van de betreffende regio. Nog lang niet alle scholen zijn ‘KEK!-scholen’.

Van kennisname naar deelname Cultuureducatie krijgt in het onderwijs door het KEK! programma steeds meer aandacht. Met het oog op het belang van de doorlopende leerlijn - kennismaken > verdiepen > professionaliseren - is veel geïnvesteerd in de ontwikkeling van schoolbeleidsplannen voor cultuureducatie. Er is vooral veel aandacht geweest voor de reflectieve en receptieve kant van cultuureducatie. Nu ontstaat ook erkenning voor het feit dat de school een belangrijke kweekvijver is voor talentontwikkeling bij jonge leerlingen. Keunstwurk ziet deskundigheidstraining van leerkrachten (Wy Sjonge, Wy Spylje, etc.) als speerpunt. Niet alleen kennisnemen van cultuur is belangrijk maar juist ook deelnemen aan cultuur. Vanuit het startpunt ‘educatie’ kunnen we de brug slaan naar ‘participatie’. Keunstwurk ziet dit als een kantelpunt: we verleggen de aandacht van beleidsontwikkeling naar ondersteuning bij de uitvoering van de schoolwerkplannen. Scholen geven aan vooral behoefte te hebben aan provinciale objectieve en professionele ondersteuning en advies op het gebied van visieontwikkeling cultuureducatie, deskundigheidsbevordering, doorgaande leerlijnen en verankering in curriculum.

12

[ Erkenning

van de kweekvijver

]


Verbinding binnen- met buitenschools Er liggen in Fryslân kansen voor een sterkere verbinding tussen binnenschools cultuuronderwijs en buitenschoolse actieve cultuurparticipatie. Keunstwurk vindt dat er een betere afstemming nodig is tussen vraag en aanbod in cultuureducatie. Het succesvolle programma KEK! in Fryslân zorgt nu voor een helder beeld van de invulling van het binnenschoolse programma. Zo wordt het steeds duidelijker waarop het buitenschoolse aanbod kan aansluiten. De komende jaren is dit een speerpunt in de programma’s van Keunstwurk.

ALLE LEERLINGEN

KEUZE SCHOOL/LEERLING

KEUZE LEERLING

BINNENSCHOOLS

Verbreding en

Ontplooing

Kerncurriculum

Verdieping en Excellentie Verbreding en Verdieping BUITENSCHOOLS

KEK!2 2017-2020 Kwaliteit voor de periode 2017-2020, KEK!2. Lân fan Taal wordt hierin het vliegwiel en uithangbord voor de komende beleidsperiode. Lân fan Taal gaat over de noodzaak van én de liefde voor taal. In deze nieuwe periode ligt het accent op eigenaarschap bij de scholen, evenwichtige aandacht voor de verschillende disciplines (kunsten, taal, en erfgoed) en de

2017 - 2020

Samen met de provincie Fryslân en Lân fan Taal is Keunstwurk bezig met een vervolg op Kultueredukaasje mei

verbinding binnen- en buitenschools. Meertaligheid, (Fryske) taaleducatie en kunsteducatie vormen daarvan de kern. Samen met Tryater, het Fries Museum en de Museumfederatie gaat Keunstwurk de succesvolle inspiratieprogramma’s Wy Spylje, Wy Sjonge, Wy Dûnsje, Speure nei Spoaren en Tekenskoalle door ontwikkelen. Daarnaast is Keunstwurk actief om de nieuwe impulsregeling voor muziekonderwijs binnen het primair onderwijs breed onder de aandacht te brengen.

2.2 Veelzijdigheid van amateurkunst Amateurkunst is in de provincie Fryslân diep geworteld in de mienskip. Er is geen provincie waar zo actief, levendig en omvangrijk amateurkunst wordt beoefend. Denk aan de muziekverenigingen, koren, toneelverenigingen en de iepenloftspullen. Deels vindt amateurkunstbeoefening plaats in georganiseerd verband, in verenigingen, koepelorganisaties, of centra voor de kunsten. Keunstwurk heeft een hechte samenwerking met de koepelorganisaties voor toneel, muziek en de koren (STAF, OMF, SAKO en de Jazzfederatie). Keunstwurk biedt advies en ondersteuning en faciliteert netwerken per disicpline. Daarnaast zijn er veel, en steeds meer, ad hoc verbanden waarin projectmatige kortlopende activiteiten plaatsvinden: de zogenaamde informele kunstbeoefening. Keunstwurk signaleert een toename van informele groepen die zich tijdelijk verbinden om een project te realiseren. Talenten die een korte tijd samenwerken om een voorstelling of een CD te maken en dan weer uit elkaar gaan. Ook CH2018 geeft hieraan een impuls. Daardoor ontstaat nu al meer behoefte aan ondersteuning en advies.

Ku ns t kle u r t ie de ree n | B ele i d s p l a n

13


Amateurkunst is geworteld in de mienskip en ontwikkelt zich met de mienskip mee. Dat geldt bijvoorbeeld voor de verenigingsstructuur. Maar ook de invloed van internet gaat niet aan de amateurkunstverenigingen voorbij. Keunstwurk constateert dat deze verenigingen het moeilijk hebben en hulpvragen hebben op het gebied van ondersteuning, advies en innovatie. Mensen zijn meer geïnteresseerd in kortlopende activiteiten en willen zich minder structureel verbinden. Keunstwurk wil amateurkunstverenigingen ondersteunen in hun vraag om aanbod te ontwikkelen dat beter bij de huidige vraag past. Dit kan bijvoorbeeld door korte kennismakingscursussen, masterclasses en interdisciplinaire projecten te introduceren. Daarnaast liggen er kansen om op lokaal niveau te gaan samenwerken met andere verenigingen om zo de bestuurlijke druk met elkaar te delen. Gezamenlijk kunnen de verenigingen een plan opvatten om nieuwe doelgroepen te bereiken, zoals nieuwkomers, ouderen of kwetsbare jongeren.

[ Samen inspelen

op verandering

]

Kunst Versterkt De Friese samenleving verandert op vele terreinen en in een hoog tempo. De gevolgen daarvan hebben grote impact op de leefbaarheid en stellen de samenleving voor de nodige uitdagingen. Onze hele samenleving kantelt. Op veel vlakken komen vernieuwingsbewegingen op gang, zoals in het onderwijs, de zorg of op het gebied van milieu. We realiseren ons steeds meer dat kunst en cultuur een belangrijke rol spelen in het leren omgaan met veranderingsprocessen in een snel veranderende samenleving. En dan gaat het niet alleen om het fenomeen ‘kunst en cultuur’ op zich, maar ook om het maken van kunst. Het proces, de plek waar het wordt uitgevoerd/gepresenteerd, de organisatie eromheen, het effect op het publiek en meer van dat soort aspecten zijn net zo van belang. Met het programma Kunst Versterkt beoogt Keunstwurk het bewustwordingsproces van de waarde van kunst voor de samenleving te stimuleren. Met dit programma wil Keunstwurk bruggen slaan tussen de kunstsector en andere maatschappelijke domeinen. Hoe kunnen we optimaal gebruik maken van de kunsten? We slaan bruggen juist ook daar waar dit niet vanzelfsprekend is. Dit doet Keunstwurk door het organiseren van onder andere veldbezoeken aan inspirerende projecten of keukentafelgesprekken. Op grotere schaal organiseert Keunstwurk inspiratiedagen. In samenwerking met partners zoals het Landelijk Kennisinstituut voor Cultuureducatie en Amateurkunst (LKCA). Daarnaast wil Keunstwurk met Kunst Versterkt de leefbaarheid in de provincie positief beïnvloeden door initiatiefnemers en culturele commissies te stimuleren bij het organiseren van culturele programma’s op lokaal niveau. Bijvoorbeeld door het organiseren van een jaarlijkse kerkenroute voor beeldende kunst en een informatiemarkt voor culturele commissies waarop het culturele aanbod gepresenteerd wordt.

De Reis CH2018 biedt een platform om de waarde van kunst in de samenleving te laten zien en volledig te benutten. 14

Keunstwurk produceert in dit verband het community art programma De Reis (in opdracht van CH2018). De Reis stelt maatschappelijke kwesties aan de orde die in de (Friese) samenleving spelen, nu en in de toekomst. Het participatieprogramma reist door de provincie en voert op vele plekken een ‘Culturele Beweging’ uit die veelal gebaseerd is op burgerinitiatieven. Kunstenaars geven samen met de betrokken brongroep een artistiek antwoord op een actueel maatschappelijk vraagstuk. Daarbij werken ze samen met culturele en maatschappelijke organisaties. De Reis is ook een laboratorium waarin geëxperimenteerd wordt met werkwijzen voor Culturele Beweging en waarin de maatschappelijke impact van De Reis wordt gemeten.


Daarnaast wordt er een nieuwe lichting makers opgeleid in de sociaal artistieke praktijk, met als doel ook na 2018 deze praktijk voort te zetten. Voor het laboratorium wordt samengewerkt met Community Art Lab-XL (CAL-XL), het Nederlands laboratorium voor kunst en samenleving. Dit is een netwerkorganisatie van koplopers die streven naar een grotere rol van kunst in maatschappelijke ontwikkelingen. Keunstwurk zal ook na 2018 De Reis als programma aanbieden om zo de sociaal artistieke praktijk in leven te houden als onderdeel van de erfenis van CH2018. Hierbij kijkt Keunstwurk naar vernieuwing en samenhang aan ondersteuning via:

• stipe.frl: organisatorische / zakelijke ondersteuning van projecten • greidesessies: werksessies om projectplannen inhoudelijk te optimaliseren • kaderopleiding community art: voor makers die zich zowel praktisch als inhoudelijk willen verdiepen in de sociaal artistieke praktijk.

[ Lab voor kunst

en maatschappelijke kwesties

]

Kracht van kunst in andere domeinen Kunst en cultuur hebben veel raakvlakken met andere maatschappelijke sectoren. Er zijn talloze voorbeelden waarin kunst een rol van betekenis speelt bij maatschappelijke doelstellingen. Bijvoorbeeld bij de inrichting van parken en pleinen, de leefbaarheid in buurten en dorpen. We zien veel kansen in Fryslân voor opdrachtgevers in maatschappelijke, economische en sociale sectoren. voor groot-groter-grootst en anderzijds de behoefte aan het kleine en dichtbije.

2.3 Talentontwikkeling hoogste prioriteit Het ontwikkelen van talent is een investering in de toekomst van cultuur en de toekomst van de samenleving.

2017 - 2020

Bijvoorbeeld de toenemende hang naar kleinschaligheid en gedeeld bewustzijn. Maar ook meer aandacht

Iedereen heeft een persoonlijke behoefte om zich verder te ontplooien. Het ontplooien van ieders talenten op creatief en artistiek gebied is onderdeel van de brede vorming van mensen, jong en oud. Een talent is immers ondernemend en creatief, is in staat zijn eigen werk en ontwikkeling te organiseren en kan een verbinding

Talentgroei vergt een voedingsbodem Of talent zich optimaal kan manifesteren, hangt niet alleen af van de capaciteiten van het individu zelf. De omstandigheden waarin het kind opgroeit spelen een grote rol. De herkenning van talent, de opleiding en de begeleiding van de (jong)volwassene en de kansen die hij of zij krijgt om naam te maken, zijn zeker zo belangrijk. Talent heeft een vruchtbare voedingsbodem nodig. De kiem daarvoor wordt al vroeg gelegd. Talent kan niet zonder training, scholing, podium en voorzieningen om tot bloei en volle wasdom te komen. Keunstwurk wil de komende beleidsperiode een extra accent leggen op talentontwikkeling. En dan gaat het ons

Ku ns t kle u r t ie de ree n | B ele i d s p l a n

met het publiek maken.

zowel om talentontwikkeling in de breedte als in de diepte. Het invoeren van een provinciale talentprijs kan talenten stimuleren en belonen. De afgelopen jaren heeft Keunstwurk onder meer met veel succes het programma Fulkaan neergezet. Naast Kunstbende, willen we ook Fulkaan de komende vier jaar uitbreiden naar alle kunstdisciplines zoals theater, dans en beeldende kunst onder de noemer Fulkaan+. Zo tillen we onze talenten op een hoger plan, zodat ze zich kunnen door ontwikkelen.

[ Talenten

naar een hoger plan

]

15


2.4 Professionele kunsten Fryslân kent een enorme rijkdom aan beeldende kunst. Er is momenteel een tendens zichtbaar dat de beeldende kunst in toenemende mate kruisbestuivingen aangaat met andere kunstdisciplines als muziek, dans, design, theater, fotografie, film, performance etc. ‘Cross-over’ wordt dat ook wel genoemd. Samenwerkingsprojecten op het grensgebied tussen hedendaagse beeldende kunst, vormgeving, architectuur en/ of e-cultuur, of tussen de creatieve industrie en andere economische sectoren leiden tot op de dag van vandaag tot bijzondere voorbeelden. Keunstwurk ondersteunt de beeldende kunst en design. We willen de professionele ondersteuner en verbinder zijn tussen kunst, kunstenaars, publiek en samenleving. Keunstwurk wil de hedendaagse beeldende kunst in de provincie versterken en ontwikkelen. Dit doet Keunstwurk in samenwerking met andere instellingen. Belangrijk zijn de promotie en ontwikkeling van lokale kunstenaars, mede op het gebied van ondernemerschap. Keunstwurk wil stappen zetten met masterclasses en het programma Kunst op Maat, dat bedrijven en kunstenaars aan elkaar verbindt. Met Kunst op Maat opdrachten willen we startende kunstenaars ondersteunen in hun beroepspraktijk. Zo werft Keunstwurk (non-profit) instellingen en bedrijven die een kleinschalige opdracht willen geven aan deze kunstenaars. Keunstwurk biedt begeleiding en zo krijgen opdrachtgevers een aansprekend kunstwerk en helpen we startende kunstenaars. Ook wil Keunstwurk jaarlijks een masterclass voor startende Friese kunstenaars organiseren. Doel: leren in groepsverband, gerelateerd aan een werkelijke opdracht. Met de masterclasses willen we de deelnemers ondersteunen in het door ontwikkelen van hun beroepspraktijk en hen in teamverband laten reflecteren op elkaars werk. Verder verkent Keunstwurk samen met de NHL en het kunstvakonderwijs de komende periode de mogelijkheden voor talentontwikkeling op het vlak van beeldende kunst, de wensen m.b.t. een vooropleiding en de mogelijke opzet van een Drawing Centre.

2.5 Verbinding ‘Verbindingen’ is een veel gebruikt woord in het actuele cultuurbeleid. Het begrip is nog net geen hype, maar het scheelt niet veel. Het geeft wél een belangrijke trend aan: kunst en cultuur staan niet op zichzelf, maar krijgen vooral betekenis in relatie tot maatschappelijke processen. Voor kunstenaars wordt het steeds gewoner om het bedrijfsleven, het onderwijs, de zorg of de welzijnssector als werk- en afzetgebied te zien. Als we bij Keunstwurk ons werk goed doen kunnen we over vier jaar verwijzen naar opvallend veel verbindingen die in deze periode daadwerkelijk gelegd zijn. Verbindingen tussen onze organisatie en anderen, maar ook tussen andere organisaties onderling.

[ Kunst en cultuur

staan niet op zichzelf

16

]


2.6 Op eigen kracht In dorpen, buurthuizen, verenigingen, korpsen, scholen, bibliotheken, centra voor de kunsten en dergelijke is het voor iedereen mogelijk om voor het eerst met kunst in aanraking te komen. Ze bieden alle inwoners de gelegenheid mee te doen aan kunst en cultuur. De mogelijkheid hun talent te ontdekken en te ontwikkelen, en te genieten van samen kunst maken en beleven. Keunstwurk signaleert een belangrijke trend onder jongeren. Deze willen wég van institutionele, door instellingen en overheden al te gereguleerde voorzieningen. Jongeren, afgestudeerd aan uiteenlopende opleidingen en starters op de (arbeids)markt zoeken het graag zelf uit, stellen geen hoge materiële eisen en weten anderen gemakkelijk te vinden om samen te werken. De gang naar subsidieloketten is veel minder voor de hand liggend dan voor eerdere generaties. Keunstwurk ervaart dat vanuit kunstenaars en culturele collectieven weinig behoefte bestaat hen te ‘pamperen’ en initiatieven uit handen nemen. Wel zien we een duidelijke toename aan het belang van ondersteuning: inhoudelijk, deskundigheid, artistiek en in ondernemerschap. Dit is voor Keunstwurk een belangrijke hulpvraag. Keunstwurk kan hen verder op weg helpen en hen vanuit haar kennis en ervaring op praktische ideeën brengen.

wel inhoudelijke ondersteuning

]

2.7 CH2018

2017 - 2020

[ Geen ‘gepamper’,

Keunstwurk is een belangrijke culturele partner voor CH2018 voor de vormgeving en realisatie van het programma in 2018. Met het culturele jaar in 2018 in het vooruitzicht ontstaan er in de provincie talloze nieuwe culturele intiatieven die we ondersteunen. Keunstwurk wil CH2018 aangrijpen om blijvende inhoudelijke effecten te realiseren, te verduurzamen en het culturele klimaat permanent te verstevigen. CH2018 past met het thema ‘Iepen Maar ook door de nadruk op open structuren waarin samenwerking een belangrijker element lijkt dan subsidiegeld. De opdracht aan Leeuwarden en Fryslân is om de opzet en grammatica van de Culturele Hoofdstad ook na 2018 te laten voortgaan. Voor Keunstwurk is de vraag én de opdracht: hoe dragen we bij aan een samenleving waarin mensen zich vertrouwd voelen en participeren? Een samenleving die tegelijkertijd open staat voor nieuwkomers en nieuwe initiatieven. Op weg naar Mienskip 2.0. Alle evenementen in het kader van CH2018 worden geacht het werken mét de mienskip en het werken aan een

Ku ns t kle u r t ie de ree n | B ele i d s p l a n

Mienskip’ goed in de nieuwe tijdsgeest, bijvoorbeeld door de verbinding van cultuur met ecologische vraagstukken.

iepen mienskip mee te nemen in hun programmering. Daarnaast ontstaan in Fryslân in de aanloop naar 2018 steeds meer netwerken in cultuur, zorg, onderwijs en het sociale domein, waarin gewerkt wordt aan eigen ideeën over cultuurparticipatie. Zo ontstaan er allerhande proeftuinen voor participatie, met een grote diversiteit. Eigen ideeën en plannen van instituties, ondernemingen die - het allerliefst - van onderop worden aangemoedigd. Maar óók met eenheid, omdat alle partijen naar 2018 toewerken. Daarmee is Fryslân in de aanloop naar 2018 en daarna een ideaal participatielaboratorium en een interessante Lab-omgeving.

17


Het culturele klimaat in Fryslân wordt de komende jaren sterker omdat de culturele keten - educatie, participatie, productie en presentatie - doorontwikkeld wordt. Dit komt mede dankzij CH2018 en de impuls vanuit de experimenteerregio We the North. De culturele keten bestaat uit:

• Educatie: cultuureducatie, opleidingen, productiehuizen, werkplaatsen, bibliotheekwezen. • Participatie: het actief meedoen aan cultuur in alle opzichten, van jong tot oud, amateur, semiprofessioneel en professioneel. • Productie: gezelschappen, productiehuizen, platforms, netwerkorganisaties. • Presentatie: musea, theaters, festivals, podia, galeries, openbare ruimte.

[ Op weg naar mienskip 2.0 ] 2.8 Waarde van provinciale culturele voorzieningen Goede provinciale, regionale en lokale voorzieningen voor actieve cultuurparticipatie voor het culturele leven zijn erg belangrijk. Zij vormen de basis voor kinderen, jongeren, volwassenen en ouderen bij het leren bespelen van een instrument. Maar ook bij het creëren van lokaal erfgoed en bij andere vormen van actieve cultuurparticipatie. Het gaat om plaatsen waar lessen gevolgd kunnen worden, maar ook om presentatieplekken en podia die de vindplaats kunnen zijn van nieuw talent. Ondersteuning en advisering hierbij is van cruciaal belang. De culturele voorzieningen vervullen een waardevolle rol in de culturele keten en hebben een belangrijke maatschappelijke en economische waarde. Keunstwurk speelt in die keten een provinciale rol. De cultuuraanbieders vervullen een lokale rol. Alle inwoners van Fryslân hebben belang bij een evenwichtige spreiding van geschikte voorzieningen. Keunstwurk wil verkennen of een verschuiving van een gedeelte van de uitvoering naar de provincie meerwaarde oplevert. Denk aan vervolgopleidingen en ontwikkelingsmogelijkheden voor talenten en het bieden van podia. Maar denk ook aan andere kunstdisciplines als theater, beeldende kunst en dans. En aan advisering, ondersteuning en implementatie van cultuureducatie en ondersteuning van amateurkunst.

18


De vraag uit de culturele sector 3

in

op

nt ke te be it ht ac .D w ie en iss n op m f ne ze tie eu on , ac tl n st ri aa ist un ju te rg rk n? aa ve an eu o ge st at ga er ’, lin e ht am el tie .W st ac de n isa k i kt n i e ur an ar er e? m rg ij d tw t w ns de el eo nb n it ht ie eu pe se j s K ic i nu sz w at er at va nd er e gg td ,w en tr nd ie or aa o e n ct om vr k lk et ol e k e s h lij n en it er n W e i u ‘E ur de g ? n nd ls, tu ra in er re va g na na k rv jn se n r o i i i zi u v s te ? w nn es es to ad t k e n f t n ur ns rk ro ef ve ee ve eu tw ge ho ep K nd ns be jd n ng e u i bi e t ka ke un rd K h r e c r el i t oo r aa W aa rs w w en de nt ,w n En en on ta ge er jn he a ip zi n vr l tic lle aa an va m ge le Al el ve t. ee w

19


3.1 Een veldonderzoek; continuïteit en verandering Begin 2016 heeft Keunstwurk een veldonderzoek laten uitvoeren. De bevindingen zijn gepubliceerd in het rapport ‘Samen werken aan kunst en cultuur in Fryslân’. Daarin schetst Keunstwurk trends en ontwikkelingen, de dilemma’s waarmee de sector wordt geconfronteerd en de kansen. In het nieuwe beleidsplan heeft Keunstwurk deze vragen en punten meegenomen in de aanpak. Het veldonderzoek maakt inzichtelijk dat er veranderingen in het veld zijn. Het zijn opvallende veranderingen in continuïteit en daarmee in kwaliteitsborging. Er is ook een specifieke behoefte ontstaan bij zzp’ers, cultuuraanbieders en netwerken aan meer (artistieke) ondersteuning, advies, begeleiding en training. In dat kader past ook de aanstelling van professionals in residence. De sterkte, zwakte, kansen en bedreigingen analyses (SWOT-analyses) laten zien dat er sprake is van een gebrek aan samenwerking en afstemming tussen de verschillende partijen in de sectoren en tussen sectoren onderling. We vatten hieronder het rapport kort samen.

3.2 Onderwijs en talentontwikkeling; cultuureducatie De verankering van de sectoren in het onderwijs (zowel po als vo) kan versterkt worden. Theater, bijvoorbeeld, heeft een relatief zwakke positie in het onderwijs: geen enkele school biedt voor het voortgezet onderwijs theater aan als examenvak. Binnen deze context is ook de constatering van belang, dat de ambities om te komen tot doorgaande leerlijnen en het verbinden van binnenschoolse-, buitenschoolse- en talentenprogramma’s in veel sectoren groter zijn dan de resultaten in de praktijk. De subsidieregeling Cultuureducatie met Kwaliteit van het Fonds voor Cultuurparticipatie heeft ervoor gezorgd cultuureducatie de afgelopen vier jaar grote belangstelling geniet van het basisonderwijs in Fryslân. KEK! heeft het ontwikkelingsproces van een gezamenlijk referentiekader tussen cultuuraanbieders en scholen gefaciliteerd. Hier zijn echter wel regionale verschillen te zien. Scholen zijn beter geworden in het formuleren van de eigen vraag en cultuuraanbieders zijn beter geworden in het ontwikkelen en aanbieden van maatwerkproducten. De scholen geven aan vooral behoefte te hebben aan objectieve en professionele ondersteuning op het gebied van deskundigheid, visie-ontwikkeling en aanbod. Op het gebied van talentontwikkeling kan de provincie Fryslân nog een flinke slag slaan.

3.3 Zichtbaarheid van cultuur en CH2018 In het veldonderzoek is ook gekeken naar zichtbaarheid van de cultuursector en zijn onderdelen. De zichtbaarheid heeft beslist versterking nodig. Zo zou een (multidisciplinair) festival een impuls kunnen geven aan de bekendheid van de verschillende sectoren. Ook de digitale weg moet verder betreden worden, E-cultuur neemt een steeds belangrijkere plaats in. Opvallend is dat internationalisering nauwelijks een rol lijkt te spelen in het culturele veld. De internationalisering is te versterken door investering in een internationaal netwerk dat ook na 2018 blijft bestaan. Het belang van CH2018 wordt in de sector erkend. Wel is duidelijk geworden dat in diverse sectoren nog geen aansluiting gevoeld wordt met de organisatie. Gezien de gewenste katalysatorfunctie, innovatie en vernieuwing en iepen mienskip van CH2018, is het van belang dat deze aansluiting gestimuleerd wordt. Door de komst van CH2018 is het culturele veld volop in beweging en zoekt het veld aansluiting bij CH2018. Daardoor gaat de behoefte aan ondersteuning de komende jaren behoorlijk stijgen. 20

[ Stappen maken

en samenwerken

]


3.4 Rol voor Keunstwurk De sectoranalyses maken duidelijk dat er in Fryslân een enorme hoeveelheid aan culturele en kunstzinnige activiteiten plaatsvinden en er veel initiatieven ontwikkeld worden. Er zijn ook minder positieve ontwikkelingen die om actie vragen. De versnippering van het aanbod, in combinatie met de de-institutionalisering en de explosieve opkomst van de zzp’ers zorgen ervoor dat er te weinig sprake is van afstemming en samenwerking. De waarborging van de kwaliteit en toegankelijkheid staat onder druk en men dreigt de continuïteit uit het oog te verliezen. De markt neemt dienstverlening over, maar laat ook zaken liggen. Voor het aanjagen van projecten, het maken van verbindingen en het voeren van regie, is minder (of geen) aandacht. Om dit alles te bereiken is ondersteuning, samenwerking en samenhang (afstemming) noodzakelijk. De provinciale rol kan vorm krijgen in het opzetten van concrete activiteiten en initiatieven die specifiek bedoeld zijn om te sturen. Maar bijvoorbeeld ook door het faciliteren en (mee)organiseren van grootschalige projecten die, over cultuurperiodes heen, moeten zorgen voor continuïteit in de sector. Een andere invulling van de provinciale rol ligt in het versterken van verbindingen tussen de sectoren. Bijvoorbeeld tussen de cultuursector en andere maatschappelijke domeinen, tussen de amateurkunst en de professionele kunst of tussen binnen- en buitenschoolse aanbieders. De invulling van een provinciale rol kan ook in bredere maatschappelijke zin door verbindingen aan te gaan met andere domeinen als natuur, taal, sport, zorg, milieu, bedrijfsleven en onderwijs. Dit vraagt om één loket voor educatie (Huis voor Educatie) voor de gehele provincie. Expertise komt hier gebundeld bij elkaar en hier is optimale samenhang tussen vraag en aanbod georganiseerd richting bijvoorbeeld de scholen.

ambassadeurs en culturele helden die inspirerend kunnen werken. Uit de sectoranalyses komt duidelijk naar voren dat zowel in het amateur-, als het onderwijs-, als het professionele veld behoefte bestaat aan meer ondersteuning, bijscholing, artistieke en inhoudelijke ondersteuning. Maar er is ook behoefte aan het ontwikkelen van vaardigheden

2017 - 2020

Daarnaast is het van belang om enthousiasme over te dragen op kinderen en jongeren door actief te zoeken naar

op het gebied van cultureel ondernemerschap en netwerkbijeenkomsten waarin informatie, aanbod en kennis gedeeld kunnen worden.

van taalbeleid aandacht, bijvoorbeeld door nieuwe Friese theaterschrijvers te stimuleren. Ook spelers en regisseurs zoeken soms grotere uitdagingen en nieuwe mogelijkheden. Er is behoefte aan meer ruimte voor artistieke en vernieuwende vormen van theater. Door middel van bijvoorbeeld stimuleringsprijzen en stipendia kan er een impuls geboden worden aan talentontwikkeling. Bij dans is de roep om meer vernieuwing en ontwikkeling, maar ook de roep om meer aandacht voor talentontwikkeling door bijvoorbeeld talentklassen. Het bevorderen van ondersteuning, advies, samenwerking en afstemming is een rol die is weggelegd voor Keunstwurk en nodig is om de culturele kracht van Fryslân te stimuleren en uit te dragen. Ook het bieden van ondersteuning als het gaat om de bevordering van deskundigheid, artisticieit en de professionalisering in het

Ku ns t kle u r t ie de ree n | B ele i d s p l a n

Bij theater is meer ondersteuning nodig voor nieuwe theaterinitiatieven. De Friese taal behoeft vanuit het perspectief

veld is een rol die kan worden uitgebouwd. Voor Keunstwurk komen ook de rollen van ontwikkelaar 21

en bemiddelaar in beeld.

[ In het hart

van de cultuur

]


In ni de eu aa w n es am loop M aa na r w enw ar en er a 20 hu ar ki 18 n lp ka g en br bi n m ju ui .H en st itv et Fr te oe bu er ys r rin ec zz va lâ ht te g? n rin va v n En oo ge h n et be ra ho n de en w g d e o cu vi aa zi n g es ltu st en el rd ,o ,o eg re bl w n v de le ee ijv er de vo in en al co ro rs or iti p ? w n t e da ne Ho at to aa un ga ie td e c r ez in tie ve d j at e ee g a or n s t , k bi e o g o r a jd fe xp m en ok lle ra ni t er . w in op sv ge tis ee de ge n a e rm n aa da to in 20 n ek ne fr et 18 ee as o zi m n tr s j n ub st st uc al er st tu le Da ke an u n rv t, tie cu en oo l e t l zi ur rF no et el ry g Ke e ve sl un ân el ? st m ha w e ar er ur , op k al dr s ac ht .

22

en

4

Daarom Keunstwurk


4.0 Invalshoeken De strategische visie van Keunstwurk voor 2017 en volgende jaren (met 2018 als een bijzonder jaar) past in het licht van bovenstaande ontwikkelingen. Keunstwurk opereert in een geheel van provinciale en gemeentelijke instellingen en overheden. We zien het als opdracht ons hier tegenover verbindend, initiërend en ondernemend op te stellen. Samenwerken en vraaggerichtheid staan voorop. Wij zijn tot ons beleidsplan gekomen vanuit verschillende invalshoeken.

4.1 Kennis en expertise Keunstwurk wil een vraaggerichte, herkenbare en zichtbare organisatie zijn. Een expertisecentrum, waar Fryslân advies en kennis haalt en waar dit gebracht wordt. Keunstwurk wil een provinciaal en regionaal loket zijn voor cultuureducatie waar het onderwijs terecht kan voor visieontwikkeling voor cultuureducatie, doorgaande leerlijnen en verankering in het curriculum. Keunstwurk zet zich in voor productontwikkeling met betrekking tot cultuureducatie, het afstemmen van binnenschoolse en buitenschoolse activiteiten en cultuureducatie en amateurkunsten. Maar we houden ons ook bezig met ondersteuning van het culturele veld bij het afstemmen op de vraag van het onderwijs en deskundigheidsbevordering voor de amateurkunst. Keunstwurk wil een permanent scherp beeld hebben van hoe het culturele landschap er uit ziet. We doen dat door momentopnames van de actuele culturele werkelijkheid te maken en te tonen. Hoe toont zich de Friese identiteit in de veelheid aan culturele uitingen en in organisatiekracht? In relatie tot die momentopnames wil Keunstwurk ook visie hebben en houden op hoe het veld zich ontwikkelt. Ook willen we een breed platform zijn voor uitwisseling, informatieoverdracht en visieontwikkeling. onderling. We werken aan een ‘culturele samenwerkingsagenda’. Deze benadering stimuleert Keunstwurk om een voorsprong te nemen in kennis en expertise en te zorgen dat we over veel actuele data beschikken. We kunnen vanuit deze positie van grotere betekenis zijn voor het provinciale netwerk en ook een scharnierfunctie vervullen in een

2017 - 2020

Keunstwurk versterkt de beleidsmatige samenwerking tussen provincie en gemeenten en tussen gemeenten

landelijk netwerk (Raad voor Cultuur, de cultuurfondsen, het LKCA, e.a.).

[ Een voorsprong

]

mienskip, met grote nieuwsgierigheid en met groot verlangen om meerwaarde te bieden.

Ku ns t kle u r t ie de ree n | B ele i d s p l a n

in kennis en expertise

Keunstwurk stelt programma’s op rond cultuureducatie, cultuurparticipatie, amateurkunst, talentontwikkeling,

23

4.2 Cultuurmotor Keunstwurk wil zich ook als een ’vloeiende’ netwerkorganisatie laten zien. Niet het institutionele eigenbelang van de organisatie staat voorop, maar dienstbaarheid. Servicegerichtheid, vraaggerichtheid en sociaal-cultureel activisme maken Keunstwurk een op de toekomst gerichte provinciale cultuurmotor. Keunstwurk biedt steun, service en toont initiatief waar de behoefte het grootst is. Keunstwurk kijkt vooral naar de omgeving, naar de vragen uit de

professionele kunst, community art en Friese taal/ geschiedenis/ cultuur. Programma’s die altijd in samenhang en samenwerking met bestaande initiatieven en instellingen worden vormgegeven. De specifieke culturele infrastructuur van een regio bepaalt welke rol Keunstwurk gaat oppakken. Er wordt geen water naar de zee gedragen, maar anderzijds valt in Fryslân, dankzij Keunstwurk, geen enkel cultureel dor stukje land meer te ontdekken.


Deze invalshoek biedt veel ruimte voor flexibiliteit en voor de flexibele inzet van medewerkers, al dan niet in vaste dienst. Het prikkelt Keunstwurk om open te staan voor initiatieven van anderen en zelf veel initiatief te nemen. Samenwerking vinden we hierbij erg belangrijk: een geoliede cultuurmotor.

[ Een toekomstgerichte

cultuurmotor

]

We geloven in de kracht van samenwerking. Samenwerking ziet Keuntwurk niet als doel, maar als middel op vele terreinen zoals:

-

- Lokale samenwerking: de culturele infrastructuur in Fryslân is door gemeentelijke bezuinigingen

Samenwerking met nieuwe doelgroepen: zelfstandige cultuurprofessionals, nieuwkomers, ouderen veranderd. De lokale cultuuraanbieders, zzp’ers, coöperaties en netwerken zorgen voor het aanbod en geven aan behoefte te hebben aan samenwerking, samenhang en verbinding. Door lokaal inhoudelijk goed samen te werken creëren we ruimte voor versterking en innovatie voor nieuwe projecten. De samenwerking met eerstelijns instellingen biedt Keunstwurk de mogelijkheid om gezamenlijk meer kunstinhoudelijke projecten te ontwikkelen en te ondersteunen

- Provinciale samenwerking: versterken van de provinciale samenwerking met onder meer Tryater, Fries Museum, Kening van de Greide, Afûk, Tresoar, Fryske Akademy, Friesland Pop, Oerol, Lân fan Taal, Leeuwarden-Fryslân 2018, Museumfederatie, Sport Fryslân, Doarpswurk, etc.

- Interprovinciale samenwerking: we willen de komende jaren de samenwerking met de steunfuncties in Groningen en Drenthe uitbreiden. Dit zal via bestaande en nieuwe projecten tot stand komen. Het Noordelijke programma We the North willen we onder meer als uitgangspunt nemen voor deze samenwerking

- Landelijke samenwerking: Keunstwurk streeft naar meer projectmatige en inhoudelijke uitwisseling met LKCA, Cultuur+Ondernemen, het Fonds voor Cultuurparticipatie, maar ook met collega-instellingen uit andere provincies

- Internationale samenwerking: vooral door de nieuwe Europese netwerken via CH2018 ontstaan de komende tijd projecten op grotere schaal. Dit willen we vasthouden en uitbouwen. Bovendien biedt internationale samenwerking aan onze medewerkers kansen om nieuwe kennis en netwerken op te bouwen

We merken dat onze uitgangspunten voor goede samenwerking op veel fronten deuren heeft geopend. Wij willen onze verbindende benadering voortzetten de komende periode.

4.3 Winkel Keunstwurk is een ondernemende instelling die de markt aanspreekt die er voor onze dienstverlening bestaat. Hier mikken we, zie het in bescheiden mate, op het maatschappelijk veld, bedrijfsleven en op zorg- en welzijnsinstellingen. Met name op het gebied van binnen- en buitenschoolse cultuureducatie speelt Keunstwurk een rol als bemiddelaar, coördinator en makelaar in de provincie. Zowel gemeenten, scholen als instellingen 24

kunnen hier afnemer zijn. Keunstwurk wil zich spiegelen aan het beeld van de moderne speciaalzaak. Zoals een moderne boekhandel een breed publiek bedient maar ook dienstbaar is aan niches. Die winkel biedt een verleidelijke context waar mensen graag naartoe komen en waar ze zich graag mee verbinden. Een winkel die zowel in de digitale als in de fysieke dienstverlening thuis is. Dit wil zeggen: Keunstwurk onderhoudt een digitaal netwerk met afnemers, is soms heel fysiek ter plaatse aanwezig. Maar heeft ook een eigen gebouw als provinciaal centrum voor ontmoeten, leren, samenwerken en ontwikkelen. En iedere activiteit is budgettair verantwoord.


[ Een moderne

speciaalzaak

]

4.4 Mienskip 2.0 In het post-CH2018-tijdperk is het belangrijk dat de provincie Fryslân met behulp van Keunstwurk een permanente culturele dynamiek weet te bewerkstelligen. Zoals bijvoorbeeld kansen voor ‘community art’. Juist ook tegen een achtergrond van trends als krimp, versterking van de steden, vergrijzing, toename van coöperatieve initiatieven, toename van allochtone cultuur of globalisering. Keunstwurk heeft hier niet een functie die puur gericht is op kunst en cultuur. Het gaat om een functie waarvoor het beste adjectief nog gevonden moet worden: ‘sociaal-cultureel’, ‘sociaal-dynamisch’, ‘community driven’, ‘sociaal ondernemend’ of nog anders. Het ligt voor de hand de cultuurparticipatie als voertuig te nemen bij het bewerkstelligen van die permanente culturele dynamiek en te bouwen aan een breed netwerk. We zien het als een uitdaging om een moderne visie rond de amateurkunst te ontwikkelen en tot uitvoering te brengen. Zonder de traditionele koren, korpsen en gezelschappen te isoleren wil Keunstwurk veel meer kansen geven aan jongere genres, jongere participanten en cross-overs. ‘Iepen Mienskip” en de zogenaamde ‘legacy’ van CH2018 bieden een uitstekend handvat om de gebruikelijke activiteiten van Keunstwurk nieuw elan te geven. Keunstwurk draagt er actief en wellicht als primaire instelling toe bij dat er na 2018 geen stilte ontstaat. Het stimuleert ook de verkenning en eventuele ontwikkeling

[ Een permanente

culturele dynamiek

]

2017 - 2020

naar één loket voor uiteenlopend aanbod van educatie (Huis voor Educatie).

4.5 Ontwikkelaar groepen Friese burgers en voor talentontwikkeling. De culturele loopbaan van burgers vormt de focus van het werk van Keunstwurk. Voor talentvolle jongeren en ouderen borgt Keunstwurk zoveel mogelijk een parcours voor professionalisering. Docenten, kunstprofessionals en cultuurcoördinatoren kunnen rekenen op goede ondersteuning en deskundigheidsbevordering. Het is vanuit deze focus dat Keunstwurk zich inzet voor een sterke culturele infrastructuur met programma’s als Kultueredukaasje mei Kwaliteit (KEK!), Muziek in de Klas en Stipe.frl. Keunstwurk is de centrale provinciale organisatie op het gebied van culturele ontwikkeling en draagt zorg voor regionale platforms en netwerken op dit terrein. Wij merken de behoefte vanuit onze werkvelden om een soort van garantie van inhoudelijke kwaliteit als het gaat om samenwerking met zelfstandigen. Wij willen in samenwerking met de Noordelijke kunstvakopleidingen en de Noordelijke PABO’s de uitdaging aangaan om een basiskwalificatie te beschrijven en daar gezamenlijk een certificerende training bij te ontwikkelen.

Ku ns t kle u r t ie de ree n | B ele i d s p l a n

Keunstwurk is de instelling voor cultuureducatie, voor ontwikkeling van de culturele loopbaan van grote

25


26

Vi er ja al ar sg vo ee or da n ui an n tk lij de ijk kt rd en de at .D tij je at d je st n lij da ie ilz kt t ar itt om ee op en n te ku en he ga nt le af a v po w n. am er ag a os D k ch bi en i at jk ,m tie te da e z n. n. it aa us i ac s ni W Zi rK .K de e ht t i jz eu ti eu je er k n i om ns ns tte st om h i tw tw et le en n te a ur ur Ke n de lti ku w k k u j b a k d w n nn el ch ijk st ee vo e en w t t i l t ds je er ur ku pl ki p na af kan ns jk e rio , DN en ar ne te de ui n, A n en : to cu on m w te ed ltu m ee ze k e rg e u ur ro in nn ew is d m en 20 in or ze 2 Fr te 0 gg ld ys en lâ in va n : de no n ha de g rt m en en se n.

5

Vierjarenplan Keunstwurk


5.1 Kerntaken Keunstwurk heeft vele taken die enorm variëren en voortvloeien uit onze programma’s. Hieronder de kerntaken van Keunstwurk:

- Het provinciale en regionale loket voor cultuureducatie als expertisecentrum. We bieden ondersteuning op het gebied van visieontwikkeling cultuureducatie, deskundigheidsbevordering, doorgaande leerlijnen en verankering in curriculum. Maar ook het makelen, zoals de organisatie van het podiumkunstenmenu Uurcultuur.

- Productontwikkeling met betrekking tot cultuureducatie, het afstemmen van binnenschoolse en buitenschoolse activiteiten en cultuureducatie en amateurkunsten. Daarnaast ondersteuning van het culturele veld bij het afstemmen op de vraag van het onderwijs en deskundigheidsbevordering.

- Ondersteuning gemeenten en provincie bij beleidsontwikkeling op het gebied van professionele en amateurkunsten, cultuureducatie, netwerken en ondersteuningspunten.

- Ondersteuning van het amateurveld uiteenlopend van hafabra en koren tot iepenloftspullen en dans.

verenigingen bij het maken van beleid en de ondersteuning bij het organiseren van evenementen.

-

Deskundigheidsbevordering van de amateurkunst.

- Ondersteuning van talentontwikkeling, bij de ontwikkeling van (vernieuwende) projecten en ondersteuning bij professionele kunsten.

- Producent, ondersteuner en adviseur van CH2018. Zo is Keunstwurk producent van De Reis

2017 - 2020

Voorbeelden hiervan zijn de netwerken per discipline en het helpen van amateurkoepels en

en Let’s Dance en participeert in events zoals 11Fountains en Never Ending Orchestra.

- Het aanspreekpunt voor heel Fryslân voor expertise op vele gebieden zoals netwerkondersteuning,

5.2 De 4 programma’s van Keunstwurk In de komende jaren richt Keunstwurk zich op de volgende programma’s:

1

Programma Leare (een leven lang leren): kennisdelen, cultuureducatie en jong geleerd.

2

Programma Fernijing (culturele innovatie): onderzoeken en ontwikkelen.

3

Programma Meidwaan (cultuurparticipatie): participatieprojecten, ‘kunst versterkt’ programma’s.

4

Programma Stipe (ondersteuning van initiatieven): ondersteunen en initiëren.

Deze programma’s realiseren we door jaarlijks activiteiten en projecten te initiëren, aan te jagen en te coördineren. De rollen die we op basis van de vraag hierbij toepassen zijn: ondersteunen, informeren, signaleren, onderzoeken, adviseren, bemiddelen, aanjagen en waar nodig voeren we zelf uit en produceren we zelf. Hieronder bieden we een overzicht van wat Keunstwurk in de komende periode per programma op zich wil nemen.

Ku ns t kle u r t ie de ree n | B ele i d s p l a n

fondsenwerving, productontwikkeling en innovatie.

27


1 Programma Leare Participatie en educatie (‘een leven lang leren’): hieraan draagt Keunstwurk wezenlijk bij vanuit zijn inhoudelijke gerichtheid en expertise. Als expertise- en kennisinstelling zorgen we voor een beleidsmatige onderbouwing. Maar we zijn er ook voor een praktische ondersteuning van initiatieven met name op het gebied van cultuureducatie- en participatie en jong geleerd.

Resultaten

• Gerealiseerde doelstellingen van dit programma blijken vooral concreet uit resultaten zoals: het bereik van onze nieuwsbrieven, uitvoeren van talentontwikkelingsprogramma’s en de verkenning van een nieuwe educatiestructuur (Huis voor Educatie).

• 100% van de 458 scholen hebben cultuureducatie ingebed in curriculum en zijn ‘eigenaar’ van cultuureducatie.

• Actief netwerk van scholen waarin kennis en inspiratie gedeeld wordt. Doorontwikkelen van de website Kultuerfilter voor cultuureducatie primair- voortgezet onderwijs en mbo.

• Verschillende impulsen voor deskundigheidsbevordering van de amateurkunst zoals de kaderopleiding tot regisseur in het amateurtheater.

• Het ontwikkelen, versterken, uitvoeren en behouden van een toekomstbestendige keten voor talentontwikkeling in de provincie. Talent kan op school en in de vrije tijd als amateur zijn loopbaan naar eigen interesse invullen (Kunstbende, Spelenderwijs, Fulkaan, dans, theater en beeldende kunst).

• Muziekonderwijs een volwaardig onderdeel uit laten maken van het lesprogramma in het primair onderwijs. Dit loopt door naar het voortgezet onderwijs in samenwerking met het onderwijs en muziekaanbieders (leerlijn, programma, Muziekplatform, Muziekbrigade).

Het brede aanbod en netwerken van het Keunstwurk Plein.

Instrumenten

Jong Geleerd

Kennisdelen (Keunstwurk Plein)

• Fulkaan

• Trainingen

• Studiedagen

• Talentontwikkelingsprogramma’s dans, theater en beeldende kunst

• Kunstbende

• Kadercursussen: regie, theaterschrijven, dirigenten, productie, etc.

Fries Jeugd Orkest

• Internationalisering

Spelenderwijs orkesten

• Netwerken • Debat

28

Cultuureducatie

• KEK!2.0 • Kultuerfilter • Erfgoed

Friese Muziekbrigade

Muzyk Puls

• Uurcultuur


2 Programma Fernijing: culturele innovatie Culturele innovatie en vernieuwing staat centraal in dit programma. Ook de verbinding met het noordelijk programma We the North past hierbij.

Resultaten

Dienstverlening én vernieuwing staan hier voorop, zodoende willen we ons niet te veel vooraf vastleggen

op concrete resultaten. We zorgen dat er per regio een minimaal aantal uren beschikbaar is voor advisering

en dienstverlening.

We ontwikkelen jaarlijks twee nieuwe producten ten behoeve van het culturele veld.

We creëren jaarlijks twee proeftuinen/labs waarin gericht geëxperimenteerd kan worden.

We maken de verbinding concreet met het noordelijk programma We the North.

Instrumenten • Labs

• Adviezen

Ku ns t kle u r t ie de ree n | B ele i d s p l a n

• Onderzoek

2017 - 2020

• Productontwikkeling

29


3 Programma Meidwaan (cultuurparticipatie ter ondersteuning van mienskip en leefbaarheid) Keunstwurk draagt met het Programma Meidwaan bij aan de leefbaarheid van Fryslân. Dit doen we door zelf initiatief te nemen of door het praktisch ondersteunen van initiatief van derden. Het werk is ‘hands on’, praktisch, stimulerend, concreet en het beperkt zich niet tot cultuur met een grote C, maar ook kunst en legt daar waar relevant verbindingen met andere sectoren.

Resultaten:

Keunstwurk draagt zorg voor het welslagen van enkele projecten die met CH2018 samenhangen. Als het aan ons ligt is straks iedere gemeente bij Iepen Mienskip aangesloten. Keunstwurk is producent

van De Reis en Let’s Dance en participeert in projecten als 11Fountains en Never Ending Orchestra. We zetten ons ook na 2018 in voor voortzetting van ‘Mienskip’ in de vorm van concrete projecten en nieuwe samenwerkingsverbanden.

We verzorgen de uitvoering van Let’s Dance en de Bus – Tijd voor Talent.

We zorgen voor toename van cultuurparticipatie over de volle breedte (muziek, dans, theater)

We ondersteunen bij de ontwikkeling van (vernieuwende) projecten zoals een erfgoedmanifestatie.

We ontwikkelen concrete projecten ter stimulering van kruisbestuiving tussen professionals en amateurs.

We organiseren een jaarlijkse kerkenroute voor beeldende kunst en een informatiemarkt voor culturele

commissies waarop het culturele aanbod gepresenteerd wordt.

Instrumenten

Par ticipatieprojecten

• Inspiratiedagen

Let’s Dance

• Informatiemarkten

De Bus - Tijd voor talent

• Expedities

• Manifestaties

• Kunstroutes

• 11Fountains

30

Kunst Versterkt

De Reis 2.0

Never Ending Orchestra


4 Programma Stipe Vanuit dit programma bevordert Keunstwurk de deskundigheid bij de klanten over cultuurdeelname in de vrije tijd (amateurkunst) en de inzet van professionals. We helpen om mooie culturele initiatieven mogelijk te maken. Daarbij kijken we goed naar de doelgroepen en de hulpvraag en naar actuele ontwikkelingen in de verschillende werkgebieden van Keunstwurk. Tevens inspireert Keunstwurk met voorbeeldprojecten. Ze zorgt ervoor dat kennis en ervaringen worden uitgewisseld en de samenwerking tussen partijen wordt gestimuleerd. De website Stipe.frl is hierbij een belangrijke ingang.

Resultaten

Aan de kenniskant dragen we zorg voor beschikbare databanken en digitale platforms waarin basiskennis

over de kunstsector voor iedereen beschikbaar is. Deze databanken geven overzicht over kunstmakers, kunstdocenten, kunstwerken, subsidies enz.

Ondersteuning via professionele crowdfunding op het gebied van kunst en cultuur (voordekunst/Fryslân).

We ondersteunen het amateurveld uiteenlopend van hafabra en koren tot iepenloftspullen en dans.

Voorbeelden hiervan zijn de netwerken per discipline en het helpen en ondersteunen van de amateurkoepels en verenigingen bij het maken van beleid en de ondersteuning bij het organiseren van evenementen en de netwerken per discipline. •

Aan de praktische kant zijn we ‘op afroep beschikbaar’ met advies op maat en zetten we ons ook in

voor de organisatie van prijzen en stipendia (selectie en uitreiking). Advies op maat kan gaan over scholing,

een projectmatige aanpak van cultuuronderwijs of een doorgaande leerlijn.

We ondersteunen grote infrastructurele projecten van wegenbouw, woningbouw en stads-

dorpsvernieuwing binnen Fryslân met advies voor de keuze van professionele kunst.

We bieden advies bij plannen voor dorps/ of stadsvernieuwing, waarbij kunstenaars worden ingeschakeld.

We bieden ondersteuning bij de professionele kunsten, via Kunst op Maat en Masterclasses.

• We bieden ondersteuning aan besturen van verenigingen of culturele organisatie met jaarlijkse

2017 - 2020

studiedagen op het gebied van bedrijfsvoering (financiën, bestuur, PR).

• We ondersteunen nieuwe culturele initiatieven en bieden een virtueel podium voor culturele initiatieven uit de

• Het pakket aan ondersteuning via Stipe.frl. gaan we de komende jaren doorontwikkelen: stipe.frl: organisatorische / zakelijke ondersteuning van projecten, greidesessies: werksessies om projectplannen inhoudelijk te optimaliseren en de kaderopleiding community art: voor makers die zich zowel praktisch als inhoudelijk willen verdiepen in de sociaal artistieke praktijk.

Instrumenten Advies

Informatie & ondersteuning

Op maat

Op maat trajecten voor cultuurparticipatie

• Greidesessies

en bij infrastructurele projecten

• Nieuwsbrieven

Kunst op Maat

Websites o.a. Stipe.frl

Social media

• Databanken Koepels

Platform en netwerken

• OMF • STAF

Prijzen

• SAKO

• Jazzfederatie

• Stimuleringsprijzen/talentprijs

Provinciale prijzen

Ku ns t kle u r t ie de ree n | B ele i d s p l a n

provincie. Op onze website www.Stipe.frl zijn allerlei Friese projecten te zien ter inspiratie en voor kennisdeling.

31


32

ve el ov Ho er ho eK ew eu ns ez M t el aa f w wur ro k la er ok na nd k e ar be sc n. sc ha de W he p e w is zi id er jn en co el w ni d en nt en om e db in uw d u i a zi bi e e s a ns ch gi ed r, in er tv be te he b e i e w g en rle en w ee e w e n ne st ki gi gt aa i e n jk nd ng vi m rd iti tz g . . ee at H a e E eg tm in n e i e a e t t n ls no Ke fr c o b i u d va et j un et l k a tu . tn .K ro tie st re uw eu od w in l e u ig ns ba rk or tw is re ga is m ur st ee ni aa ru sa k n r zo ct ba tie uu rg ke m tv r n aa va oo ri n en r so kw co ok al nt ite in it uĂŻ te it.

6

Hoe Keunstwurk werkt


6.1 Vanuit de programma’s Keunstwurk heeft stilgestaan bij de vraag wat de programma’s betekenen voor de inzet die van Keunstwurk wordt verwacht.

1

Als expertise- en kenniscentrum beschikt Keunstwurk over databanken en digitale platforms en maakt

zij een professionaliseringsslag door op het gebied van kennisverzameling en informatieverstrekking.

Zo brengt zij haar beleidsexpertise op een hoger plan en wordt Keunstwurk voor landelijke instellingen

en koepels nog aantrekkelijker om mee samen te werken.

Als inhoudelijke instelling voor ondersteuning, advies en initiatief beschikt Keunstwurk over management

2

dat een klantgerichte benadering weet te vinden én zich weet te verbinden met het landelijke netwerk.

Daarnaast heeft Keunstwurk een pool van deskundigen, al dan niet op freelance basis.

Ook zijn er energieke en effectieve projectleiders en medewerkers beschikbaar.

Voor de lokale en bovenlokale culturele infrastructuur zal Keunstwurk inzetten op regio-verbinding.

3

We werken aan cultuureducatieve netwerken c.q. regionale platforms. Hiervoor zijn ‘verkenners’,

zogenaamde intendanten en ontwikkelaars van regionale samenwerking.

6.2 Keunstwurk ontwikkelt en beweegt mee Integraal en vraaggericht Keunstwurk is een flexibele en wendbare organisatie, die zich snel kan aanpassen aan de vragen van uit de mienskip. van snelle maatschappelijke veranderingen. Keunstwurk kiest de komende periode voor een integrale aanpak, interdisciplinair en cross-over gericht. Vanuit de overtuiging dat je samen tot betere resultaten komt dan ieder voor zich, brengt Keunstwurk partijen en initiatieven samen. Keunstwurk zoekt de verbinding tussen de fasen van de

2017 - 2020

Vraaggerichtheid staat voorop. Tegelijkertijd biedt Keunstwurk een baken van continuïteit en kwaliteit in tijden

culturele loopbaan, tussen de culturele sector en andere werkvelden en binnen regio’s. Deze integrale visie vraagt van medewerkers dat ze over de grenzen van de eigen discipline en afdeling heen kunnen kijken. We gaan hiervoor concrete werkvormen en meer projectmatig werken invoeren. Werken in projecten biedt belangrijke voordelen:

[ Verder kijken

dan je eigen discipline

]

Zichtbaar in de regio De komende beleidsperiode wil Keunstwurk meer in de regio opereren. We denken hierbij aan regionale cultuureducatieve netwerken c.q. platforms voor culturele ontwikkeling van kinderen en jongeren op regionaal

Ku ns t kle u r t ie de ree n | B ele i d s p l a n

met een project wordt een duidelijk afgebakend resultaat bereikt binnen een afgesproken periode.

niveau. Deze platforms bestaan uit een netwerk van cultuuraanbieders, verenigingen, onderwijs, lokale culturele initiatieven, ondersteund door Keunstwurk. De rol van Keunstwurk is die van adviseur van het netwerk. Deze netwerken fungeren als regionaal cultuurpunt, waarbij we samenwerken met Streekwurk en Doarpswurk. Zo krijgen we in de provincie meer samenhang en afstemming van kunst en cultuur, amateurkunst, professionele kunsten, cultuureducatie , middelen en spreiding van het aanbod.

33


Het creëren van regionale platforms en netwerken genereert enthousiasme om ook buiten schoolverband verder te gaan. Keunstwurk zal daarom de komende beleidsperiode inzetten op nieuwe werkvormen. Werkvormen waarbij Keunstwurk kennis uit de verschillende teams vanuit nieuwe invalshoeken combineert zodat ze inzetbaar zijn om een bepaalde regio te vertegenwoordigen. Door het werk op deze manier te organiseren, kan Keunstwurk vanuit haar centrale positie inspelen op wat doelgroepen vragen.

6.3. Organisatie Voor het realiseren van deze doelstellingen is een professionele organisatiecultuur de belangrijkste randvoorwaarde. De organisatiecultuur van Keunstwurk kenmerkt zich door een inhoudelijke ambitie die gedeeld en gedragen wordt door een netwerk van professionals. Zij vinden kwaliteit vanzelfsprekend, spreken elkaar aan op gedrag en resultaten. In onze cultuur staat vertrouwen in vakmanschap centraal. Dit vertrouwen vertalen we naar ruimte en verantwoordelijkheid voor onze professionals. Keunstwurk investeert in haar mensen, zodat zij hun kennis en vaardigheden op peil houden en zich kunnen ontwikkelen om ook in de toekomst hun werk vakkundig en met plezier te blijven doen. In de bedrijfsvoering richten we ons op goede huisvesting, duurzaamheid en procesverbetering met behulp van ICT. Keunstwurk werkt aan een digitale infrastructuur die het gebruik van nieuwe technologieën en toepassingen mogelijk maakt.

34

In de afgelopen beleidsperiode is de organisatie aangepast en meer lean en mean gemaakt, mede ingegeven door bezuinigingen. Nu wil Keunstwurk de organisatie doorontwikkelen en verder professionaliseren zodat het die integrale programma-organisatie kan zijn die ons voor ogen staat. Keunstwurk wil een grotere en meer directe betrokkenheid bij de regio’s zien te bereiken. We willen op termijn toe naar een team van adviseurs, die specialisme en interdisciplinair werken goed weten te combineren. Een Talent Makelaar coördineert de talentontwikkelingsprogramma’s. Daarnaast worden, naar behoefte, zelfstandige adviseurs op freelance basis ingeschakeld. De directeur is de verbindende schakel naar buiten toe, met ondersteuning van een kleine staf.


6.4 Een lerende organisatie De kwaliteit van het advies of project staat of valt met de kwaliteit van de medewerker, adviseur, projectleider. De lerende medewerker van Keunstwurk, die voortdurend aan de verbetering van zijn kwaliteit werkt, blijkt een cruciale factor voor de kwaliteit van de organisatie. Een lerende organisatie is een organisatie die er bewust op gericht is het leren en leervermogen van medewerkers te vergroten. Leren van jezelf en leren van elkaar zijn uitgangspunten. Keunstwurk kenmerkt zich als lerende organisatie door permanente ontwikkeling van projecten en met beleid waarin betrokkenheid van alle medewerkers essentieel is. Iedere medewerker heeft ontplooiingskansen met zijn eigen kwaliteit als vertrekpunt. In 2016 zal een integraal plan voor de deskundigheidsbevordering van de medewerkers van Keunstwurk worden opgesteld. In overleg met de leidinggevende kan iedere medewerker vanuit zijn persoonlijke loopbaanbudget een deskundigheidstraject ontwikkelen. Onze leidinggevenden hebben een coachende manier van leidinggeven om medewerkers te motiveren het beste uit zichzelf en uit het project te halen. Ook vindt Keunstwurk het belangrijk dat iedere medewerker zich met plezier kan inzetten en gemakkelijk voorstellen kan doen voor nieuwe projecten of verbetering van huidige projecten. Daarom is er bij Keunstwurk een open en informele communicatie tussen collega’s en directie.

6.5 Communicatie, publiciteit en marketing Keunstwurk heeft de ambitie om van Keunstwurk een nog sterker en zichtbaarder merk te maken. Een merk dat onze klanten nog gemakkelijker weet te vinden en waar mensen reikhalzend naar uitzien. Met een marketingplan dienstverlening. Doelgroepen, productmarktcombinaties (PMC’s) en benchmarks zijn benoemd om de marketing en communicatie op specifieke segmenten effectiever in te kunnen zetten. Met een jaarlijkse campagne “Wat Keunstwurk doet!” vergroten we de zichtbaarheid van de dienstverlening van Keunstwurk. Voor projecten

2017 - 2020

geven we richting aan de marketing- en communicatieactiviteiten die Keunstwurk uitvoert in het kader van onze

worden aparte communicatieplannen opgezet. Hiermee waarborgt Keunstwurk optimaal bereik van doelgroepen. De snelle ontwikkelingen op het gebied van marketing van traditionele middelen naar online middelen vragen om aanpassingen in de marketingmix. Online is niet alleen promotie- en communicatiekanaal, maar (een deel van)

Grotere naamsbekendheid bij doelgroepen;

Merk/naam versterken;

• Informatievoorziening;

Vraag stimuleren: vraag om samenwerking, advies, ondersteuning, bemiddeling, netwerken, projecten, producten of lesaanbod.

Ku ns t kle u r t ie de ree n | B ele i d s p l a n

het product. Globaal zijn er de volgende communicatiedoelen die Keunstwurk nastreeft:

35


7 Onze partners De belangrijkste partners voor Keunstwurk zijn:

-

cultuuraanbieders: centra voor de kunsten, netwerken, coöperaties, zzp’ers, privédocenten

-

culturele instellingen: Fries museum, Oerol, Tryater, Friesland Pop, Museumfederatie, Kunstacademie

Friesland, Jeugdcultuurfonds, poppodia, festivals, JTS|Meeuw, Jeugd Dans Opleiding Fryslân, schouwburgen, musea, Tresoar, Afûk, Natuurmuseum Fryslân, K&C Drenthe, Vrijdag, CultuurClick

-

maatschappelijke organisaties: Sport Fryslân, Vrijwilligers Academie, zorginstellingen,

natuurorganisaties zoals Fryske Gea, Milieufederatie, Landschapsbeheer, Waddenvereniging

scholen, directeuren, docenten, icc-ers en cultuurcoaches in het onderwijs, NHL, Stenden,

-

Academie voor Popcultuur

-

Leeuwarden-Fryslân 2018

-

gemeenten en provincie

-

Fonds voor Cultuurparticipatie, Raad voor Cultuur, Cultuur+Ondernemen, LKCA.

-

organisaties en verenigingen van amateurs, artistiek kader, besturen van amateurverenigingen,

vakdocenten (via centra voor de kunsten, talentopleiding of als zzp-er)

-

artistieke makers/ (semi) kunstprofessionals

-

studenten van het mbo en het hbo (als toekomstige professionals).

-

koepels: SAKO, OMF, STAF, Friese Jazzfederatie

8 Bestuur en governance

Binnen Keunstwurk volgen wij de Governance Code Cultuur. Keunstwurk is zich ervan bewust dat goed bestuur en toezicht noodzakelijk zijn in een sector waarin publiek geld wordt geïnvesteerd. Keunstwurk handelt integer en transparant, met oog voor de belangen van alle betrokkenen (stakeholders). Keunstwurk toont goed werkgeverschap naar alle medewerkers, Keunstwurk volgt de CAO welzijn. Keunstwurk gaat effectief om met het realiseren van de missie, doelstellingen en efficiënte besteding van (publieke) middelen. Onze statuten zijn opgesteld conform deze code. Keunstwurk is georganiseerd volgens het bestuursmodel. Het bestuur reflecteert jaarlijks op het eigen functioneren. De leiding is in handen van de directeur, voor wie taken en verantwoordelijkheden zijn vastgelegd in het directiestatuut. De bezoldiging van de directeur is conform de Wet Normering bezoldiging Topfunctionarissen publieke en semipublieke sector (WNT). Keunstwurk beschikt over een personeelsvertegenwoordiging (PVT) die bestaat uit drie gekozen leden. Ieder kwartaal overlegt de PVT met de directeur over de organisatie van Keunstwurk.

9 Financiën

Om de ambities van Keunstwurk te realiseren is, naast visie, inzet en enthousiasme, natuurlijk ook geld nodig. In dit deel van de beleidsnota zijn de uitgangspunten voor een meerjarenbegroting opgenomen ter onderbouwing van de plannen in dit beleidsplan.

Inkomsten Uitgangspunt voor de meerjarenbegroting 2017 – 20120 is een lichte groei van de inkomsten die gerealiseerd 36

worden binnen de programma’s die hiervoor zijn genoemd en uit dienstverlening van Keunstwurk aan derden. In de meerjarenbegroting wordt gerekend met een toename van gemiddeld 2% per jaar. De bijdragen bestaan uit het boekjaarsubsidie van provincie Fryslân en een specifieke bijdrage voor Jong Talent. De benodigde bijdragen zijn enigszins hoger t.o.v. de huidige budgetperiode maar nodig om de ambities voor de komende beleidsperiode op een doeltreffende wijze te kunnen realiseren. Voor het reguliere boekjaarsubsidie is een jaarlijkse bijdrage van € 1.575.000 per jaar opgenomen (2016: € 1.460.000) en voor Jong Talent een jaarlijkse bijdrage van € 75.000 (2016: € 52.000) met een indexering van gemiddeld 2% voor de jaren t/m 2020.


Verder is opgenomen de bijdrage van het Fonds voor Cultuurparticipatie met de bijbehorende provinciale matching voor de uitvoering van de deelregeling Cultuureducatie met Kwaliteit voor de periode 2017 – 2020 (KEK!2.0), deze bijdrage is niet geïndexeerd.

Kosten Parallel aan de geraamde inkomsten zullen ook de directe kosten voor programma’s en dienstverlening die hiermee samenhangen licht stijgen, de samenhangende kosten voor KEK!2.0 blijven op hetzelfde niveau. De personeelskosten worden jaarlijks geïndexeerd met gemiddeld 2% voor premie- en cao-ontwikkelingen en de overige indirecte kosten met gemiddeld 1,5% voor prijsstijgingen. Meerjarenbegroting 2017-2020

2017

Inkomsten Inkomsten programma's Sub-totaal Subsidies en bijdragen Boekjaarsubsidie Bijdrage Jong Talent Bijdrage KEK-2 Sub-totaal Totaal inkomsten

2018

2019

2020

465.000

474.400

483.858

493.373

1.575.000 75.000 610.000 2.260.000

1.606.500 76.500 610.000 2.293.000

1.638.630 78.030 610.000 2.326.660

1.671.403 79.590 610.000 2.360.993

€ 2.725.000

€ 2.767.400

€ 2.810.518

€ 2.854.366

1.200.000

1.213.750

1.227.673

1.241.770

1.155.000

1.178.100

1.201.662

1.225.695

370.000

375.550

381.183

386.901

Directe kosten programma's Sub-totaal Indirecte kosten Personeelskosten Sub-totaal Overige kosten Sub-totaal Sub-totaal indirecte kosten Totaal kosten

1.525.000

1.553.650

1.582.845

1.612.596

€ 2.725.000

€ 2.767.400

€ 2.810.518

€ 2.854.366

2017 - 2020

Kosten

Amateurkunst/Yn Blau

Het pand waarin Keunstwurk is gehuisvest is een markant pand en het functioneert goed als provinciaal centrum voor ontmoeting, leren en uitwisseling voor werkers in de cultuursector. Keunstwurk wil echter ook meer de regio in en haar ‘activistische’ gezicht laten zien. De komende tijd onderzoekt Keunstwurk of het huidige onderkomen ook op langere termijn de locatie moet blijven. Met ingang van 2009 exploiteert Keunstwurk het Huis voor Amateurkunst. Het is een voorziening die op initiatief van de provincie Fryslân is ontstaan. Gezien de rol en functie van Keunstwurk voor amateurkunst in Fryslân, was zij

Ku ns t kle u r t ie de ree n | B ele i d s p l a n

10 Huisvesting & Huis voor

vanaf het begin de meest aanwezen partij om deze voorziening te exploiteren. Aanvankelijk met structurele subsidie van de provincie Fryslân, maar met ingang van 2011 zonder een structurele bijdrage. Wel ontving Keunstwurk van 2009 tot en met 2012 een incidentele bijdrage en tegemoetkoming in de servicekosten van de provincie Fryslân. Ieder jaar draait het Huis voor Amateurkunst met een verlies van ongeveer € 25.000. Wat we er ook aan doen: nieuwe naam Yn Blau (sinds maart 2016), impuls pr&communicatie, etc. Bij onze huisvestingsvraag moet Keunstwurk ook meenemen welke toekomst er nog is voor Yn Blau in de huidige opzet. Als er verder niets verandert lijkt het onvermijdelijk om Yn Blau per 1 januari 2018 af te stoten.

37


Aan de slag! Visie 2020 Als we het met elkaar goed doen dan is er in 2020 een nieuw perspectief ontstaan: dan zien we nieuwe vormen van veerkracht, nieuw elan, dynamiek en samenwerking. Waarschijnlijk ook nieuwe vormen van kunst vanuit cross-overs, (natuur en cultuur, welzijn en cultuur, etc.). De iepen mienskip heeft de informele kunstbeoefening (informele verbanden), oude en nieuwe circuits, co-creatie en do-it-yourself mentaliteit een plek gegeven. We bouwen in Fryslân een actueel internationaal netwerk waar we in de toekomst verder mee kunnen. Het community-belang is, naast het belang van kwaliteit een belangrijk ijkpunt geworden. Dit is bereikt door artistieke kwaliteit te verbinden aan maatschappelijk belang. De culturele keten draagt bij aan een goed productieklimaat voor toneel, design, muziek, dans of beeldende kunst en cross-overs tussen cultuur en natuur. Talloze instellingen zetten zich in voor de educatie, participatie, productie en presentatie van kunst en cultuur. Iedereen in Friesland kan kennismaken met kunst en cultuur, en de eerste stappen zetten naar beoefening. De diverse opleidingen scholen de talenten van morgen en zorgen voor verdieping. In productiehuizen en werkplaatsen ontwikkelen zij zich verder tot zelfstandige producenten. Vanuit deze kweekvijver worden de podiumkunstgezelschappen, amateurverenigingen, theaters, festivals en de culturele organisaties in Fryslân gevoed. In de provincie worden zo niet alleen culturele producties afgenomen die elders zijn gemaakt, er komen ook nieuwe producten tot stand: vaak kwalitatief hoogstaand en geregeld van bijzondere signatuur. Het resultaat is te bewonderen op de podia, musea en festivals in de provincie, en dient weer als inspiratiebron voor anderen. Er is méér cultuurparticipatie dan ooit. Talenten komen tot bloei en stelen de show. Dankzij de culturele keten is Fryslân als dynamische cultuurprovincie interessant als vestigingsplaats voor kunstenaars, aantrekkelijk voor toeristen en nieuwe bewoners en daarmee aantrekkelijk voor het bedrijfsleven.

[ Nieuwe cultuur 38

van een bijzondere signatuur

]


Keunstwurk is zeer gemotiveerd om vanuit haar bijzondere rol bij te dragen aan de versterking van het culturele klimaat van Fryslân. Keunstwurk is in staat om over grenzen van disciplines en organisaties heen te kijken en te handelen. Dat is nodig om alle Friezen op verschillende momenten in hun leven aan te raken met kunst en cultuur. Daarom zet Keunstwurk in op een doorgaande culturele ontwikkeling, van cultuuronderwijs, via amateurkunst met de juiste culturele bagage voor de wereld van vandaag. Mede op basis van de beleidsvoornemens in dit plan zullen afspraken worden gemaakt met de belangrijkste

2017 - 2020

naar de professionele kunsten. Alleen zo krijgen kinderen alle kansen om uit te groeien tot volwassenen

subsidiegever, de provincie Fryslân. Haar financiële en morele steun blijft ook in de nieuwe cultuurnotaperiode heel hard nodig. Daarnaast blijft Keunstwurk zich richten op nieuwe klanten, zoals gemeenten, culturele

Keunstwurk gaat er vanuit dat ze samen met alle betrokkenen resultaat kan boeken en dat ze met de vier programma’s kan bijdragen aan de culturele ambities van Fryslân. In de opmaat naar 2018 en daarna.

Ku ns t kle u r t ie de ree n | B ele i d s p l a n

instellingen en het onderwijs.

39


Colofon

40

Redactie: Keunstwurk Tekstb ew er king : Bureau MaalStroom

Gr afisch ontw er p en opmaak: BrandDogs

Fotog r afie cover b eeld: Hans Jellema

Fotog r afie en b eeld: Heleen Haijtema &

Tryntsje Nauta

D r uk: CSL digitaal Pub licatie: Keunstwurk juni 2016


Keunstwurk Postbus 1288, 8900 CG Ljouwert/Leeuwarden Besykadres/bezoekadres:

Wissedwinger 1, 8911 er Ljouwert/Leeuwarden t (058) 234 34 34 e info@keunstwurk.nl i www.keunstwurk.nl

Profile for Keunstwurk

Beleidsplan Keunstwurk 2017/2020 - Kunst kleurt iedereen  

Beleidsplan Keunstwurk 2017/2020 - Kunst kleurt iedereen