Issuu on Google+

SUMMER

SCHOOL 2011

Ruimte voor ict:

architectuur van het nieuwe leren

9 tips voor een frisse start van een succesvol schooljaar


“

Neem een verkwikkende duik in ict.

�

Colofon:

Stichting Kennisnet

Eindredactie: Erik Woning, Matilde Groen en Charlot Lammers

Paletsingel 32

Tekstbijdragen: Louise Hildebrand en Miranda van Elswijk

2718 NT Zoetermeer

Vormgeving: The Public Group, Rotterdam

Postbus 778

Druk: GRAVO, Purmerend

2700 AT Zoetermeer T 0800 - 32 12 233

Summerschool is mede mogelijk gemaakt door:

M info@kennisnet.nl

Apple, APS, Dell, G-company, itslearning Nederland,

I kennisnet.nl

Just Connecting, KPC, Microsoft, Novay, SMART, TNO. Meer informatie over Summerschool 2011: summerschool.kennisnet.nl of kijk via Twitter naar #knss

2

|

9 T I PS VO O R E E N F R I SS E STA R T VA N E E N S U C C E SVO L S C H O O L J A A R


Ruimte voor ict;

architectuur van het nieuwe leren Mensen hebben steeds meer mogelijkheden om te werken waar en wanneer ze maar willen: het nieuwe werken. Het onderwijs kan hierop inspelen door leerlingen zelfstandiger, mobieler en meer multidisciplinair te laten leren en door daarbij gebruik te maken van de technologische middelen waarmee jongeren opgroeien. Daarbij kunt u denken aan computers, internet en mobiele devices. De technologische middelen waar we de beschikking over hebben, maken het mogelijk om in te spelen op de verschillen tussen leerlingen. Het is niet meer noodzakelijk om de leerlingen in één leerjaar allemaal precies hetzelfde onderwijs te geven; u kunt met behulp van bijvoorbeeld augmented reality en digitaal leermateriaal voldoen aan de behoeftes van individuele leerlingen. In deze gids vindt u negen tips rond het thema ‘Ruimte voor ict: architectuur van het (nieuwe) leren’. Gebruik van ict verbetert de kwaliteit van het onderwijs niet zonder meer. Ook andere randvoorwaarden zijn van invloed op het rendement van ict. Een van de belangrijkste daarvan is de match tussen ict en de visie op leren. Daarnaast is het belangrijk om na te denken over de gevolgen van de inzet van ict. Welke aanpassingen in schoolgebouw, klaslokaal en werkplek zijn mogelijk om het rendement van ict in het onderwijs te vergroten? Welke invloed heeft het gebruik van computers op de inrichting van de klas? De tips in dit boekje kunnen u informeren, inspireren of op praktische ideeën brengen. Misschien gaat u met een ander oog naar uw onderwijs kijken, krijgt u zin om nieuwe dingen uit te proberen. Hoe dan ook, met deze tips willen wij u handvatten bieden om de architectuur van het (nieuwe) leren te bepalen. Kennisnet wenst u veel leesplezier!

TIPLIJST 1: Wees voorbereid op het onderwijs in 2026 2: Manage de klas 3: Met je hoofd in de cloud 4: Maak gebruik van digitale smaakmakers 5: Bepaal de toekomst van uw onderwijs 6: Doe ideeën op 7: Denk Out-of-the-box 8: Haal een expert in de klas 9: Laat je inspireren

9 T I P S VO O R E E N F R I SS E STA R T VA N E E N S U C C E SVO L S C H O O L J A A R

|

3


TIP 1

SUMMER SCHOOL 2011

Wees voorbereid op het onderwijs in 2026 Hoe een school ict gebruikt, hangt (als het goed is) af van de visie op leren. Dat betekent dat u

Links:

moet nadenken over het onderwijs van … zeg 2026. In vijftien jaar tijd kan er veel veranderen. Dat blijkt wel uit stukken en filmpjes uit 1996 over het internet. In dat jaar voorspelde Maurice de Hond dat er steeds meer virtuele bezoekers op congressen zullen komen, of dat congressen

Maurice de Hond, ‘Dankzij de snelheid

zelfs helemaal virtueel zullen zijn. “Voor een cursus gaat men tegenwoordig veel minder de deur

van het licht… leven en werken na de

uit dankzij dezelfde technologie en de grenzen tussen congressen, seminars en cursussen zijn

digitale revolutie’ (1996):

dan ook vervaagd. Het zal me niet verbazen als het reguliere onderwijs (dat doorgaans 20 à 30

maurice.ooip.nl/wp-content/

jaar qua leermethoden achterligt) op den duur ook deze technieken zal gebruiken voor een deel

uploads/2009/04/dankzij-de-

van de leerstof.”

snelheid-van-het-licht-deel-a.pdf

Een Teleaccursus uit 1996 roemt de mogelijkheden van internet en geeft de kijkers het advies om

Op deze website kunt u meer lezen

een computer aan te schaffen met 4 Mb intern geheugen! Nu hebben we ’t eerder over computers

over innovatie in het onderwijs:

met een intern geheugen van 4 Gigabyte. Er kan dus heel wat gebeuren in vijftien jaar tijd.

innovatie.kennisnet.nl

Niemand kan in de toekomst kijken, maar u kunt wel nadenken over wat u van de toekomst van het

Op deze site staat onder andere het

onderwijs verwacht. En in de gaten houden welke (technologische) ontwikkelingen er zijn.

rapport ‘Robotica in het onderwijs:

Bijvoorbeeld robotica. Robots zullen de leraar voorlopig niet vervangen, maar ze kunnen wel een

een verkenning’:

ondersteunende rol spelen. Ze kunnen sommige taken net zo goed uitvoeren als docenten, of zelfs

surfnetkennisnetinnovatie-

beter: denk aan nauwkeurige, repetitieve bewegingen. Nu zijn robots nog erg duur, maar dat kan

programma.nl

veranderen in de toekomst. Zo waren 3D-printers vijftien jaar geleden nog onbetaalbaar, maar zijn ze nu een stuk goedkoper geworden. Wellicht heeft binnenkort iedereen een 3D-printer naast de ‘gewone’ printer staan. En kunnen leerlingen in een schoolproject hun eigen 3D-wijk ontwerpen. En assisteren robots de docenten. In ieder geval maken technologische ontwikkelingen het mogelijk om de leeromgeving van de toekomst zo in te richten, dat hij past bij de behoeften van uw leerlingen.

4

|

9 T I PS VO O R E E N F R I SS E STA R T VA N E E N S U C C E SVO L S C H O O L J A A R


TIP 2

RUIMTE VOOR ICT

Manage de klas Hoe wilt u lesgeven? Ziet u onderwijs als kennisoverdracht, of als kennisconstructie? Hoe richt u uw onderwijs daarop in? De manier waarop ict een plek heeft in het onderwijs, hangt mede af van het klassenmanagement. Zo zal digitaal leermateriaal bij een school die vooral gericht is op kennisoverdracht gebruikt worden door de docent om leerlingen iets uit te leggen. Een school die onderwijs ziet als ontdekken, zal leerlingen zelf laten werken met digitaal leermateriaal, bijvoorbeeld door informatie op te zoeken bij een opdracht.

Links:

Op leraar24.nl staan filmpjes over

Voordat docenten ervaren klassenmanagers zijn, doorlopen ze drie fasen, waarbij ze ict ook

klassenmanagement.

steeds diverser gaan inzetten:

Op lifehacking.nl staan allerlei

• Overleving: in deze fase worden docenten overvallen door allerlei problemen, zoals hun

praktische tips en trucs om

nieuwe rol in het leerproces (meer begeleidend), problemen met (de werking van) apparatuur,

efficiënter te werken.

problemen met de plek van de computer in de klas en misbruik van apparatuur door leerlingen.

www.surfnetkennisnetproject.nl/

• Beheersing: in deze fase zoeken docenten naar oplossingen voor hun problemen en proberen

resultaten/lerenopafstand

ze daarvoor allerlei strategieën uit. Zo zoeken ze naar manieren om de toegang van leerlingen

laat zien hoe een school een

tot de apparatuur te beperken, maken ze regels en procedures voor gebruik en fraude met de

digitale leeromgeving kan opzetten.

computer en zorgen ze voor een geschikte plek van de computer in de klas.

En maak gratis een online

• Impact of implementatie: in deze fase gebruiken docenten probleemloos ict in hun klas, zonder

schoolagenda met Google Calendar:

dat dit tot extra klassenmanagementproblemen leidt. Ict maakt deel uit van het leerproces.

google.com/educators/

Daarnaast gebruiken docenten de computer zelf voor zowel onderwijsdoeleinden als doel-

p_calendar.html

einden buiten de les, onder meer voor contact met leerlingen en ouders.

Wat betekent dit voor het ict-gebruik binnen een school? Zijn alle gegevens op school opgeslagen of op het internet (zie ook tip 3 over cloud computing)? Moeten er verschillende soorten werkplekken in een klas gerealiseerd worden? Staan er vaste pc’s in de klas of in een open leercentrum? Of mogen leerlingen hun laptop mee naar school nemen? Kennisnet publiceert binnenkort een boekje en een website over laptops in po, vo en mbo. Daarnaast kunt u op de sites hiernaast terecht voor informatie over klassenmanagement.

9 T I P S VO O R E E N F R I SS E STA R T VA N E E N S U C C E SVO L S C H O O L J A A R

|

5


TIP 3

SUMMER SCHOOL 2011

Met je hoofd in de cloud Mail lezen via Hotmail, rekeningen betalen via een internetbankierapplicatie en foto’s plaatsen

Links:

op Flickr… steeds meer softwarediensten zijn altijd en overal beschikbaar via internet. Deze diensten worden clouddiensten genoemd. Ook in het onderwijs wordt cloud computing steeds gebruikelijker. Er zijn bijvoorbeeld online faciliteiten voor de elektronische leeromgeving,

Met het SURFnet/Kennisnet Innovatie-

de leerlingenadministratie en de financiële administratie, mail en (digitaal) samenwerken.

programma geven SURFnet en Kennisnet

Als de docent, leerling of medewerker de beschikking heeft over een internetverbinding en een

een gezamenlijke impuls aan ict-

browser, kan hij deze faciliteiten gebruiken. Een school die gebruik maakt van cloud computing,

vernieuwing in het onderwijs. Eén van

hoeft minder tijd en geld te besteden aan de techniek. Daarmee komt er ruimte beschikbaar voor

de projecten gaat over cloud computing.

de toegevoegde waarde van ict in het onderwijsproces, zonder dat de kosten hoger worden.

Op www.surfnetkennisnetproject.nl/ innovatie/cloudcomputing staat hier

Het grote voordeel van cloud computing is dat de instelling zelf geen servers meer nodig heeft

meer informatie over.

en niet meer zelf software hoeft aan te schaffen en te onderhouden. In plaats daarvan zijn er

Op innovatie.kennisnet.nl/category/

aanbieders die diensten leveren. Omdat het om standaard diensten gaat, met veel gebruikers,

cloud_computing vindt u tweets,

kunnen de kosten laag zijn. Bovendien bewegen de kosten meestal mee met het werkelijke gebruik;

bijeenkomsten en berichten over cloud

er zijn geen investeringen vooraf meer nodig en de kosten zijn gebaseerd op het werkelijke

computing.

gebruik.

Op leraar24.nl/zoek/dossier?trefwoord=

Natuurlijk kent cloud computing niet alleen voordelen, maar ook nadelen en aandachtspunten.

cloud+computing+in+het+onderwijs

Zo geeft het feit dat gegevens online staan, aanleiding tot een aantal vragen op juridisch gebied.

staat een dossier over cloud computing in

Vragen die niet eenvoudig te beantwoorden zijn, want bij cloud computing gaat het vaak om

het onderwijs.

buitenlandse spelers, waardoor zowel regelgeving uit Nederland en Europa als daarbuiten van

Op mediawijzer.net/?q=professionals/

toepassing is.

nieuws/wat-heeft-cloud-computinghet-onderwijs-te-bieden staat een

Overigens zijn de risico’s van clouddiensten (bijvoorbeeld op het gebied van toegang tot de

interview met Jong Talent Jens de Smit over

gegevens, privacy en stabiliteit van de leverancier) vergelijkbaar met andere extern geleverde

cloud computing.

ict-diensten.

6

|

9 T I PS VO O R E E N F R I SS E STA R T VA N E E N S U C C E SVO L S C H O O L J A A R


TIP 4

RUIMTE VOOR ICT

Maak gebruik van digitale smaakmakers Verandering van spijs doet eten. Dat geldt ook voor het onderwijs; geen enkele leerling (en trouwens ook geen enkele docent) houdt ervan om iedere dag met exact dezelfde manier van werken te worden geconfronteerd. In de Kennisnetbrochure ‘Samen werken aan digitaal leermateriaal’ staat: “Het vrijwel onbetwiste uitgangspunt is dat talentontwikkeling en differentiatie sleutelwoorden zijn in het onderwijs van morgen. Leerlingen dienen ieder op hun eigen niveau

Links:

Op wikiwijs.nl vindt u aanvullende

te worden aangesproken, om zo het eigen talent zo goed mogelijk tot bloei te laten komen.

lessen, ideeën of content en digitaal

Digitaal materiaal kan een belangrijke rol vervullen in de verwezenlijking van die ambitie.”

leermateriaal.

Als het tot bloei laten komen van talenten centraal staat in het onderwijs, betekent dat dat

Op digitaalleermateriaal.kennisnet.

de basis van de leeromgeving de leerling is. De processen en de leermaterialen vormen zich

nl vindt u informatie, voorbeelden

daaromheen. De leraar moet zijn leerling goed kennen om de lesstof op zijn vaardigheden en

en publicaties over het zoeken,

eigenschappen te laten aansluiten. Wat daarbij kan helpen, is het zoeken op Wikiwijs naar

maken en delen van digitaal leer-

aanvullende lessen, ideeën of content. Op Wikiwijs kunnen docenten leermateriaal vinden,

materiaal. Bijvoorbeeld over

gebruiken en aanpassen. Ook kunnen ze kennis over en ervaringen met open leermateriaal uitwis-

leerlijnen, die een oplossing kunnen

selen. Daarnaast biedt Wikiwijs ondersteuning bij het maken en gebruiken van leermateriaal.

bieden bij het overzichtelijk maken

Zo staan er op de site handleidingen en snelstartgidsen en is er een arrangeertool. Deze is te

van digitaal leermateriaal.

vinden op wikiwijs.nl onder Tools. Een arrangement is een combinatie van een aantal zelf te

Ook is er een Online Workshop over

kiezen leermaterialen. Met de arrangeertool kunnen docenten leermateriaal (bijvoorbeeld

digitaal leermateriaal:

teksten, afbeeldingen en video’s) verzamelen en combineren tot een arrangement. Vervolgens

onderwijstools.kennisnet.nl/

kunnen ze dat arrangement publiceren, zodat anderen er ook gebruik van kunnen maken. Eén van

onlineworkshops/mbo

de docenten die arrangeren, is Linda Waal, docent aan het Clusius College. Ze geeft aan:

U kunt de arrangementen van

“Ik geef ‘Bloem & Design’ en begin mijn lessen vaak met een video, bijvoorbeeld over het

Linda vinden op wikiwijs.nl,

maken van een boeket. Al naar gelang het niveau van de leerlingen doe ik dingen voor of verwijs

door te zoeken op ‘Linda Waal’.

ik naar het internet. Aan dat laatste moeten sommige leerlingen wel wennen. Maar ja, straks in de praktijk moeten ze het ook zelf doen.”

9 T I PS VO O R E E N F R I SS E STA R T VA N E E N S U C C E SVO L S C H O O L J A A R

|

7


TIP 5

SUMMER SCHOOL 2011

Bepaal de toekomst van uw onderwijs De toekomst bepalen van het onderwijs is niet koffiedik kijken, maar nadenken over visie en

Links:

ambities. Ook op het gebied van ict in het onderwijs. Wat daarbij kan helpen, is het Vier in Balans model. De kern hiervan is dat invoering van ict voor onderwijsdoeleinden meer kans van slagen heeft bij een evenwichtige en samenhangende inzet van de vier bouwstenen: visie,

Met de Vier in Balans-tool op

deskundigheid, digitaal leermateriaal en ict-infrastructuur. Vier in Balans is niet alleen

onderwijstools.kennisnet.nl

bruikbaar als conceptueel kader voor een landelijke benchmark, het is ook een implementatie-

kunt u zelf meten hoe ‘Vier in Balans’

model voor duurzaam gebruik van ict in het onderwijs door scholen na te laten denken over de

uw school is. Ook leest u hier meer

inrichting van het beoogde onderwijs en welke investeringen daarvoor nodig zijn.

over Didactiek in Balans en de mogelijkheden om deel te nemen

Een andere tool is Didactiek in Balans. Didactiek in Balans is een jaarlijks onderzoek dat is

aan het onderzoek.

ontwikkeld om enerzijds het didactisch handelen van docenten in kaart te brengen, anderzijds bevat het onderzoek een component voor schoolleiders dat zich richt zich op de opvattingen en

De Vier in Balans-monitor geeft u

ambities over ict-gebruik op leidinggevend niveau.

een beeld van de stand van zaken

Na deelname heeft u een beeld van de knelpunten en de sterke punten van uw school door

over het gebruik en rendement van

te kijken naar de huidige situatie en de ambitie van de docenten en het management. U weet

ict in het onderwijs in Nederland:

hoeveel overeenstemming er is op docent- en managementniveau wanneer het gaat om de rol die

onderzoek.kennisnet.nl/

ict zou moeten innemen in uw onderwijs. De onderzoeksuitkomsten van alle deelnemende scholen

vierinbalansmonitor

samen bieden inzicht in de actuele stand van zaken in het onderwijsveld op dit gebied. Om jongeren voor te bereiden op het nieuwe werken, is een nieuwe leeromgeving nodig. Een flexibele omgeving, waarin leerlingen bijvoorbeeld thuis hun rooster kunnen inzien en hun huiswerk kunnen downloaden, waarin ze een video met instructiemateriaal (nogmaals) kunnen bekijken en de mogelijkheid hebben om online samen te werken met medeleerlingen. Hoe die omgeving eruit ziet, bepaalt u!

8

|

9 T I PS VO O R E E N F R I SS E STA R T VA N E E N S U C C E SVO L S C H O O L J A A R


TIP 6

RUIMTE VOOR ICT

Doe ideeën op De laatste jaren wordt steeds meer in samenhang nagedacht over de effecten die innovaties in het onderwijs en het gebruik van nieuwe media op elkaar hebben. Anders denken over onderwijs vraagt anders kijken naar leermiddelen. De manier waarop we kennis tot ons nemen, verandert radicaal. Dat moet worden vertaald in concreet beleid dat bij een organisatie past. Met anderen en vanuit verschillende perspectieven hierover reflecteren is daarbij buitengewoon zinvol.

Links:

Meer informatie over de BETT:

Om dit mogelijk te maken, organiseren AB-ZHW, APS-IT Diensten en Microsoft een International

bettshow.com

Technology & Education Meeting (ITEM). Dat is een studiereis rond de BETT, een onderwijsbeurs

De reis van 10 tot en met 14 januari

die ieder jaar in januari wordt georganiseerd in Londen en waar meer dan 30.000 bezoekers en

2012 gaat over 21st century skills.

honderden leveranciers van producten komen. Traditiegetrouw worden er tijdens de ITEM-reis

Informatie hierover staat op:

ook werkbezoeken aan onderwijsinstellingen gebracht. Arno Coenders van Kennisnet: “Tijdens

www.item.nu

die werkbezoeken viel me op dat Engeland echt een voorloper is in het gebruik van digiborden.

Iets dichter bij huis zijn

Docenten zijn vaardig in het werken ermee. De infrastructuur voor ict in het onderwijs is goed

Dé Onderwijsdagen:

op orde, maar de creativiteit in het gebruik ervan laat nog wat te wensen over.” Doe ook

deonderwijsdagen.nl

ervaringen en ideeën op en ga naar de BETT!

En ook Dé beurs voor onderwijs en ict is om de hoek:

Dé Onderwijsdagen op 8 en 9 november 2011 gaan net als de ITEM-reis over leren in de 21e eeuw.

ipon.nl

Tijdens de conferentie, georganiseerd door Kennisnet en SURF, worden de nieuwste snufjes en

Alle belangrijke beurzen, evenementen

toepassingen getoond op het gebied van ict voor uw onderwijs. Maar wat betekenen tablets,

en andere items staan op de

smartphones, augmented reality, video en cloud computing voor het onderwijs? Welke kennis en

Onderwijsagenda:

vaardigheden moeten leerkrachten zich eigen maken om ict in de klas effectief in te zetten? Hoe

onderwijsagenda.nl

ziet de ict-omgeving in het onderwijs van de 21e eeuw eruit? Dit type vragen komt in diverse workshops en presentaties aan de orde tijdens Dé Onderwijsdagen. Geen gelegenheid om naar de BETT of Dé Onderwijsdagen te gaan? In het voorjaar van 2012 kunt u naar de IPON.

9 T I PS VO O R E E N F R I SS E STA R T VA N E E N S U C C E SVO L S C H O O L J A A R

|

9


TIP 7

SUMMER SCHOOL 2011

Denk Out-of-the-box Kennis kan overgebracht worden door een docent voor het schoolbord, maar dat hoeft niet. Een

Links:

aantal technologische ontwikkelingen heeft ervoor gezorgd dat ook buiten de klas goed onderwijs gegeven kan worden: cloud computing maakt het mogelijk om materiaal (teksten, foto’s, video’s, enzovoort) op het internet te plaatsen. Via mobiele devices als smartphones en tablets is dat

Eenvoudig gebruik van sms en sociale

materiaal altijd en overal te gebruiken. Zo hoeft een student die stage loopt niet aan zijn

media ter ondersteuning van het

praktijkbegeleider te vragen om een handeling nog een keer voor te doen, maar kan hij die

onderwijs: coollearning.nl

handeling bekijken via een instructievideo op zijn mobiel. Randvoorwaarde hierbij is dat er

Op www.surfnetkennisnetproject.nl/

goede afspraken worden gemaakt over het gebruik van eigen of door de school te leveren devices.

resultaten staan voorbeelden van projecten en hun resultaten.

Aan de andere kant is ‘bring your own device’ (BYOD) in opkomst. Leerlingen én docenten verwachten

Met de Innovatieregeling wil het

dat ze devices en applicaties die ze thuis gebruiken (zoals webmail via hun smartphone) ook op

SURFnet/Kennisnet Innovatie-

school kunnen gebruiken. Madelief Keyser (programmamanager van het SURFnet/Kennisnet

programma kleinschalige, innovatieve

Innovatieprogramma): “Er zijn allerlei voorbeelden die laten zien dat het onderwijs buiten

experimenten met ict stimuleren die

de schoolmuren aantrekkelijk is én effect heeft. Zo kan een leerling woordjes stampen met het

een onderwijskundig relevant probleem

online overhoorprogramma WRTS, dat ook als app voor de iPhone beschikbaar is. Om ervoor te

oplossen. Op de site staan voorbeelden

zorgen dat deze kennis ook na de overhoring blijft hangen kan een docent via coollearning.nl

van projecten die out-of-the-box

multiple choicevragen invoeren, die hij op onverwachte momenten naar zijn leerlingen kan mailen.”

denken, bijvoorbeeld door gebruik te maken van augmented reality:

Een bijzondere vorm van out-of-the-box denken in het onderwijs is augmented reality. Dat is

www.innovatieregeling.nl

letterlijk ‘verrijkte realiteit’: tekst, afbeeldingen, audio of video worden weergegeven in een reëel beeld waar de gebruiker naar kan kijken, bijvoorbeeld via de camera van een smartphone. Zo kunnen leerlingen contextgebonden kennis opdoen, bijvoorbeeld door bij een ruïne een foto te laten zien van het oorspronkelijk gebouw. Ook kunnen ze met bijvoorbeeld virtual reality vaardigheden oefenen die in een simulatie of in de praktijk niet kunnen worden geoefend doordat dat te gevaarlijk of te kostbaar is.

10

|

9 T I PS VO O R E E N F R I SS E STA R T VA N E E N S U C C E SVO L S C H O O L J A A R


TIP 8

RUIMTE VOOR ICT

Haal een expert in de klas Het is niet altijd even makkelijk om een gastles te laten verzorgen door bijvoorbeeld een politicus of een wetenschapper. Zeker als de gast waar het om gaat in het buitenland woont. Videoconferencing kan uitkomst bieden. Niet alleen in deze situatie, maar bijvoorbeeld ook in het contact met een mbo-student die in het buitenland stage loopt of in ploegendiensten werkt. Daarnaast kan via videoconferencing een leerling die ziek thuis is bij de klas betrokken

Links:

Voorbeelden van sites waarop u

worden. Ze kunnen zelfs ‘mee’ op schoolreisje via een applicatie als FaceTime, waarmee je kunt

filmpjes kunnen delen:

videoconferencen op je iPhone.

blip.tv, vimeo.com en youtube.com Een website met tips, projecten en

De toepassing van video in het onderwijs is sterk in opkomst. De technologische mogelijkheden

voorbeelden op het gebied van video

van videoproductie en het publiceren van video’s ontwikkelen zich snel. Mobiele telefoons hebben

in het onderwijs: video.kennisnet.nl

een videocamera en er zijn talloze sites waarop mensen filmpjes kunnen delen, zoals

De educatieve variant van Skype.

blip.tv, vimeo.com en natuurlijk youtube.com. Daarnaast wordt video als didactisch middel

Van de betekenis van .flv tot lesidee!

belangrijker; er zijn allerlei voorbeelden van het gebruik van videoconferencing en

Meer weten over het gebruik van video

webconferencing in hetonderwijs. Bij videoconferencen heb je een speciale videoconferencingset

in de les? Volg dan de Online Workshop

nodig. Bij webconferencen zijn een computer met een webcam, microfoon, (gratis) software en

Video in de Les: onderwijstools.

een standaard internetverbinding genoeg.

kennisnet.nl/onlineworkshops/vo Of bekijk eens de inspirirende TED-

Overleg eens met scholen in de regio over waar zij behoefte aan hebben. Als er bijvoorbeeld

talk van Chris Anderson over de

te weinig leerlingen voor een vak zijn, of juist te weinig docenten, denk dan eens aan

effecten van video op de jeugd,

videolessen. Eén van de projecten uit de InnovatieImpuls Onderwijs gaat hierover. Een aantal

talentontwikkeling en innovatie:

onderdelenvan het onderwijsprogramma wordt gezamenlijk real-time aangeboden via regionale

ted.com/talks/chris_anderson_

videoconferencing. Hiermee kunnen kleine groepen op verschillende locaties op afstand worden

how_web_video_powers_global_

bediend. Daarnaast kunnen de lessen worden opgenomen en via de elektronische leeromgeving

innovation.html

beschikbaar gemaakt worden, bijvoorbeeld voor inhaallessen. Zó kunt u de leeromgeving van

Meer informatie over videolessen:

de toekomst vormgeven!

innovatieimpulsonderwijs.nl

9 T I PS VO O R E E N F R I SS E STA R T VA N E E N S U C C E SVO L S C H O O L J A A R

|

11


TIP 9

SUMMER SCHOOL 2011

Laat je inspireren Op vimeo.com/23903009 staat een filmpje over ons leven in 2015. De verwachting is dat mensen

Links:

minder via hun pc of laptop het internet opgaan en meer via hun smartphone (post-pc tijdperk). De ontwikkeling van applicaties voor die smartphones zal een vlucht nemen en er zal meer concurrentie ontstaan tussen leveranciers daarvan. Sociale netwerken zullen worden

Ons digitale leven in 2015:

gecombineerd. Verder toont het filmpje een huis uit 2015, waarin internet, online gaming, HDTV

vimeo.com/23903009

en videocon-ferencing de normaalste zaak van de wereld zijn.

De visie van Microsoft op het huis van de toekomst:

Ook in het onderwijs zijn er inspirerende initiatieven. U kunt kijken bij bedrijven of scholen in

engadget.com/tag/microsofthome

de buurt, of op hetlerenvandetoekomst.nl. In dit project in het kader van het SURFnet/

Twee interessante filmpjes zijn

Kennisnet Innovatieprogramma wordt onderzocht welke bijdragen ict-toepassingen leveren aan

youtu.be/Q_xF8ujj7ko (over aug-

de kwaliteit van het onderwijs. Met het project ‘Leren van de Toekomst 2011’ willen we laten zien

mented reality in het architectuur-

hoe met behulp van ict-innovaties deze uitdagingen effectief kunnen worden aangegaan. We

onderwijs) en youtu.be/zDZFcDGpL4U

laten het proces zien om versnelde inzet van ict mogelijk te maken door dit samen met een school

(een animatie over de vernieuwing van

in het vo (het Ichthus college in Kampen) te doorlopen. Hierbij wordt de samenwerking gezocht

het onderwijs).

met experts, marktpartijen en het onderwijsveld. In 2010 heeft een basisschool meegedaan aan

Op lerenvandetoekomst.wordpress.

het project.

com staat hier meer informatie over. Ook vindt u daar zogenoemde HoeDoes

Laat u inspireren door deze en andere voorbeelden bij het nadenken over de architectuur van de

en ToeDoes: hoe werken nieuwe

nieuwe leeromgeving!

toepassingen en wat kunt u ermee in het onderwijs?

12

|

9 T I PS VO O R E E N F R I SS E STA R T VA N E E N S U C C E SVO L S C H O O L J A A R


Summerschool - Ruimte voor ict