Page 1

NUMMER

02

| 2018

g r o Ik zoor jou... v

SPECIALE UITGAVE OVER

DEMENTIE Magazine voor álle mantelzorgers in Helmond

– LOGEERHUIS PLEZANT

Even op adem komen –

VOORUITKOMST Probeerplaats voor slimme hulpmiddelen – BEWEGEN EN MUZIEK werkt positief


M A NTELZO RG ERS I N H E T ZON N ETJ E

Steunpunt Mantelzorg Helmond

Mantelzorgers van alle leeftijden worden jaarlijks in het

Zorgt u (langdurig) voor een familielid, vriend(in), kennis, buur-

zonnetje gezet. In het najaar is er de mogelijkheid om

man of –vrouw? Bijvoorbeeld vanwege een lichamelijke, ver-

een aanvraag in te dienen.

standelijke of zintuiglijke beperking of vanwege psychiatrische

Begin september vindt u hier meer informatie over op de

problematiek of een chronische ziekte? Dan bent u mantelzor-

website www.mantelzorghelmond.nl.

ger. Kunt u wel wat ondersteuning gebruiken? Een luisterend

AC T IVI T E I T E N

STE U N P U NT M ANTE LZORG

Steunpunt Mantelzorg organiseert diverse activiteiten zoals een mantelzorginloop en lotgenotengroepen.

oor? Op zoek naar advies? Steunpunt Mantelzorg Helmond staat klaar voor mantelzorgers. Ook professionals uit Helmond kunnen een beroep doen op het steunpunt voor informatie.

Voor meer informatie: zie de agenda in de Nieuwsbrief voor Mantelzorgers. De nieuwsbrief is ook online te lezen op de website www.mantelzorghelmond.nl. CA F É’ S I N H ELMO N D

Helmond telt een aantal ‘cafés’ waar mantelzorgers en hun naasten informatie kunnen vergaren én van gedachten kunnen wisselen met lotgenoten: Mantelzorgcafé Helmond Steunpunt Mantelzorg organiseert voor mantelzorgers en degenen voor wie zij zorgen het Mantelzorg Café. De juiste data staan in de agenda van de Nieuwsbrief voor Mantelzorgers. Café Brein Helmond Voor mensen met Niet Aangeboren Hersenletsel en hun mantelzorger(s). Iedere tweede maandag van de oneven

Wat kan het Steunpunt voor mij betekenen? Informatie en voorlichting Advies en begeleiding Emotionele steun (individueel en via lotgenotengroepen) Mantelzorginloop Cursusaanbod www.lerenmetlev.nl Praktische ondersteuning: samen de situatie in kaart brengen Activiteiten (zoals de Dag van de Mantelzorg) Mantelzorgcafé Activiteiten voor jonge mantelzorgers Nieuwsbrief voor mantelzorgers

Locatie

maanden.

Penningstraat 55, Helmond, Telefoon 0492 598989

Locatie: Lunchroom de Keyser | Torenstraat 17,

Aanmelden

Helmond. Aanvang: 19.30 uur. www.nahzobrabant.nl Alzheimer Café Helmond Voor mensen met dementie en hun mantelzorger(s). Iedere derde donderdag van de maand. Locatie: Zorginstelling Alphonsus | Hoofdstraat 176,

Bent u mantelorger? Dan kunt u zich aanmelden bij Steunpunt Mantelzorg. U ontvangt dan automatisch (kosteloos) de nieuwsbrief en u wordt op de hoogte gehouden van de activiteiten die door het steunpunt worden georganiseerd.

Mierlo-Hout/Helmond. Aanvang: 19.30 uur. Telefoon:

Consulenten Steunpunt Mantelzorg

0492 598989. Website: www.alzheimer-nederland.nl

Lies van Houtem: lies.vanhoutem@levgroep.nl

Parkinson Café Helmond

Nicole De Ruijter-Seijkens: nicole.deruijter@levgroep.nl

Voor mensen met parkinson en hun mantelzorger(s). Iedere derde vrijdag van de maand. Aanvang: 14.00 uur. Locatie: Elkerliek Ziekenhuis | Wesselmanlaan 25, Helmond. Website: www.parkinsoncafehelmond.nl. Psy Café Voor mensen met een psychische aandoening en hun mantelzorger(s). Zie website www.ypsilon-helmond.nl of zie de Nieuwsbrief voor Mantelzorgers.

2

Nicole en Lies, consulenten Steunpunt Mantelzorg

IK

zorg V O O R J O U . . .


V O O R W O O R D

In dit magazine zetten we de Helmondse mantelzorgers in de spotlights. En dat verdienen ze ook! Mantelzorgers staan vaak dag en nacht voor een ander klaar, zetten zichzelf opzij om iemand anders te helpen. Wat u als mantelzorger doet is belangrijk en waardevol. Al denkt u dat het heel normaal is om voor uw naaste te zorgen, u mag er best even bij stilstaan hoe bijzonder dit is. In dit themanummer staat dementie centraal. Een ziekte die steeds meer Nederlanders treft en veel impact heeft op de omgeving. Want hoe gaat u om met iemand die in paniek is, dingen vergeet of van karakter verandert? Hoe zorgt u ervoor dat u ook tijd heeft voor uzelf? Als mantelzorger van iemand met dementie komt u voor heel wat uitdagingen en vraagstukken te staan.

Aandacht Wethouder Nathalie van der Zanden

voor mantelzorgers

Helmond is een ‘dementievriendelijke gemeente’. Wij vragen actief aandacht voor de situatie waarin mensen met dementie én hun mantelzorgers verkeren. We werken samen aan een andere, positievere beeldvorming en willen taboes doorbreken. Als dementievriendelijke gemeente willen we ervoor zorgen dat mensen veilig thuis kunnen blijven wonen. Als wethouder probeer ik zo veel mogelijk naar mantelzorgers te luisteren, zodat wij als gemeente zo goed mogelijk kunnen inspelen op de behoeftes die er zijn. Zo heb ik een aantal keer het Alzheimer Café bezocht. Daar werd mij duidelijk hoe belangrijk erkenning en herkenning zijn. Dat wij als gemeente mantelzorgers waarderen laten we onder meer zien door middel van het mantelzorgcompliment. We waarderen wat u doet en willen u graag ondersteunen. In dit magazine vindt u een aantal voorbeelden van zaken waar u als mantelzorger een beroep op kunt doen. Denk aan een logeerhuis als u even op adem wilt komen, dagbesteding als u de wereld van diegene voor wie u zorgt groter wilt maken of beweeglessen om geestelijk en fysiek in vorm te blijven. Maak gebruik van die initiatieven. Want mantelzorgen doe je niet alleen, dat doe je samen. Even een wandelingetje maken, een kopje koffie of een praatje, dat betekent zó veel. Bent of kent u een mantelzorger die wel een steuntje in de rug kan gebruiken? Klop dan aan bij Steunpunt Mantelzorg. Dit steunpunt organiseert mooie initiatieven en kent de weg in ‘mantelzorgland’. Veel leesplezier! Nathalie van der Zanden Wethouder Wmo 3


AAN HET WOORD

Durf om

hulp te vragen

Een goed netwerk: familie en vrienden die je willen helpen en andere mantelzorgers die je goed begrijpen. Jan Schatorie (71) kan het belang daarvan niet genoeg benadrukken. Hij zorgt al jarenlang voor zijn dementerende vrouw Sonja die dementie heeft. ‘Zonder hulp red je het niet.’ Twee keer per dag zoekt hij Sonja op, bij de instelling

voor kleinschalig wonen aan de Wolfstraat. Ze is altijd blij om hem te zien. Op vrijdag doen ze samen met de zus van Sonja boodschappen en gaan ze daarna met zijn tweeën nog even naar hun vertrouwde huis. Het huis waar Jan nu alleen woont. Hij had zich zijn pensioen iets anders voorgesteld. Maar hij is nuchter en positief. ‘Het is niet anders.’ Als Sonja 55 jaar is verandert er heel langzaam, bijna onmerkbaar, iets… Ze vergeet steeds vaker dingen. En dat terwijl ze, als administratief medewerker, zo punctueel en netjes is. Het klopt niet helemaal, denkt Jan. Maar toch, alles gaat verder zijn gangetje.

Samen fietsen Op zijn 60e gaat Jan, die altijd bij Philips gewerkt heeft, met pensioen. ‘En achteraf gezien was dat een groot geluk, anders waren hier thuis problemen gekomen.’ De vergeetachtigheid van Sonja neemt ernstige vormen aan. De huisarts raadt aan om naar de GGZ te gaan. ‘Dat heb ik toen bewust niet gedaan, ik wilde niet in die medische molen stappen’, vertelt Jan. In plaats daarvan geniet hij een aantal jaar heel bewust met Sonja. Ze fietsen dat het een lieve lust is. Heel Nederland door. ‘Dat was een mooie tijd.’ Maar als Sonja niet meer weet wat links of rechts is, gaat er een knop om bij Jan. ‘Het

‘Je moet over je schroom heenstappen, gewoon om hulp vragen.’

was niet verantwoord meer, ook vanwege het valgevaar.’ Samen gaan ze toch naar de GGZ. Een scan geeft uitsluitsel: de ziekte van Alzheimer. Sonja

Jan Schatorie

4

IK

zorg V O O R J O U . . .


‘Ik heb op de rem getrapt, toen het me boven het hoofd begon te groeien.’

is dan net 60. ‘Ik schrok daar niet van, ik had het inmiddels wel verwacht, al had ik niet verwacht dat het zo snel zou gaan en ik dacht dat het op een gegeven moment stabiel zou worden. Ik denk wel dat het voor onze dochter als een shock kwam’, vertelt hij.

Hulp vragen Jan en Sonja krijgen een casemanager toegewezen. ‘Fantastisch! Hij deed precies wat hij zei, heeft ons echt ontlast.’ Daarnaast wordt hij een trouwe en vaste bezoeker van het Alzheimer Café. ‘Daar doe je nieuwe informatie op en je ontmoet er andere mantelzorgers.’ De last die op de schouders van Jan rust, wordt in die jaren steeds wat zwaarder. Heel bewust houdt hij zijn fietstocht in het weekend in ere. ‘Ik kon haar niet meer alleen thuislaten, dus sindsdien ging ze een dagje naar kennissen. Ik heb ervaren dat een goed netwerk ontzettend belangrijk is, mensen waar je op terug kunt vallen. En je moet over je schroom heenstappen: gewoon om hulp vragen. Ik kan me niet herinneren dat ik ooit een ‘nee’ heb ontvangen.’

Zorg voor jezelf Als Sonja in de nacht begint te dwalen, wordt het Jan te veel. ‘Ik werd vaak wakker en dacht dan: heb ik eigenlijk wel geslapen? Je bent constant alert. Het was echt 24 uur per dag zorgen geworden. Dat houd je niet meer vol.’ En nu woont hij alleen in het huis waar ze ooit samenwoonden. Nog altijd doet hij zelf het huishouden en nog altijd stapt hij graag op de fiets. ‘Ik heb het geluk dat ik nog fit ben.’ Twee keer per dag bezoekt hij zijn vrouw. ‘Ik denk dat ik het goed gedaan heb. Gezorgd zo lang het ging, maar ook op mezelf gepast. Op de rem getrapt toen het me boven het hoofd begon te groeien. Ik denk dat dat voor alle mantelzorgers heel belangrijk is. Je moet ook voor jezelf blijven zorgen.’

M AN T E LZ OR G M A G A ZINE 02 – 2 0 1 8

<<<

5


BEGELEIDING BIJ DEMENTIE

Casemanager

is spin in het web

Bij mantelzorgen komt heel wat kijken. Eigenlijk heb je als mantelzorger verschillende petten op: je bent zorgcoördinator, administratief medewerker, coach en activiteitenbegeleider. En dan ben je daarnaast partner, zoon of dochter, kleinkind of vriend. Het zijn slechts een paar van de rollen die menig mantelzorger op zich neemt. Om al die rollen goed te vervullen, is enige hulp wel gewenst. Bonno Pieters (Zorgboog) en Dré de Kort (Savant Zorg) zijn casemanagers in Helmond. Ze zorgen voor de nodige ondersteuning en begeleiding. ‘Hoe het écht met iemand gaat, lees ik vaak af

‘Daarom leggen we die twee verhalen ook altijd

aan de ontvangst’, vertelt Dré. ‘Wordt er iets te

naast elkaar, zodat we een goed beeld kunnen

drinken aangeboden? En zo ja: wordt dat drinken

vormen.’

dan ook klaargemaakt? Op de juiste manier? Ontvang ik het kopje koffie waar ik om vroeg of krijg ik toch thee?’

De weg wijzen Ze zijn er voor de cliënt én met name ook voor de mantelzorger. Bonno: ‘Want als de mantelzorger omvalt, valt alles om. Wij wijzen als het ware de weg. Naar de zorg, maar ook naar andere initiatieven die iets voor de mantelzorger en de naaste kunnen betekenen. Misschien is er wel een leuke sportieve of creatieve bijeenkomst bij je om de hoek in het wijkhuis? Of wellicht heb je als mantelzorger behoefte aan een mantelzorgcursus? Of kan het Alzheimer Café een plek zijn waar je steun vindt?’ Heb je als cliënt of mantelzorger behoefte aan een extra steuntje in de rug? Dan kun je een kennismakingsgesprek met een casemanager aanvragen. Dit kun je bijvoorbeeld aangeven bij je huisarts, wijkverpleegkundige of bij

Bonno Pieters en Dré de Kort

6

Dré en Bonno krijgen tijdens hun eerste kennis­

specialist. De casemanager wordt dan betaald

makingsgesprek vaak verschillende geluiden

vanuit de basisverzekering en er zijn geen extra

te horen. De cliënt vertelt dat het allemaal

kosten aan verbonden. ‘Wij zijn verbonden aan

wel meevalt, dat het best gaat. Terwijl de

een zorginstelling, maar werken onafhankelijk.

mantelzorger daar net iets anders over denkt.

Het is dus niet zo dat we altijd doorverwijzen

IK

zorg V O O R J O U . . .


naar de instantie waar we aan verbonden zijn’, vertelt Bonno. Dré: ‘Na dat gesprek bekijken we of onze hulp noodzakelijk is. We zoeken samen naar wat past bij de mantelzorger. Hoe kunnen we de mantelzorger ontlasten én de cliënt het gevoel geven dat hij of zij er ondanks de ziekte nog steeds toe doet? Vaak zijn dat geen pasklare oplossingen, samen kijken we naar wat het beste voelt.’ Bonno en Dré geven bijvoorbeeld tips over hoe je met elkaar om gaat of denken mee over dagbesteding. ‘We blijven iemand begeleiden totdat er een opname plaatsvindt bij een permanente verpleeginstelling of tot het moment dat iemand thuis overlijdt.’

Goede klik Als die indicatie er is, dan gaat de casemanager in kwestie kijken wat nodig is. Er zijn geen kosten verbonden aan het inschakelen van een casemanager. ‘Het is heel belangrijk dat we een goede klik hebben met elkaar, aanvoelen wat nodig is’, vertelt Dré. Bonno: ‘De reden waarvoor wij komen, een ziekte, is natuurlijk nooit leuk. We komen wat dat betreft op een vervelend moment iemands leven binnen. Ik begrijp dan ook dat het soms moeilijk is om ons in dat leven toe te laten, ons te vertrouwen. Maar het is een prachtig moment als het lukt dat vertrouwen te winnen. Als je merkt dat mensen hulp toelaten, weer naar buiten gaan, eens meedoen aan een activiteit. Dat is heel waardevol.’

<<<

Levenstestament Denk na over het tijdig opstellen van een levenstestament. In dit document leg je vast wie

Maak een afspraak!

zorg draagt voor bijvoorbeeld je financiën als je

Heeeft u als patiënt of

dat zelf niet meer kunt. Het levenstestament is

mantelzorger behoefte aan

er niet alleen voor de financiën, maar ook voor

een extra steuntje in de rug?

de keuzes die er gemaakt moeten worden bij

Dan kunt u gratis een kennis­

ziekte. Denk aan vragen als: ‘wil ik reanimatie?’

makingsgesprek met een

Je legt in het document vast wie je belangen be-

casemanager aanvragen.

hartigt en hoe. De notaris kan u hierover meer vertellen. Zie ook de jaarprogramma’s van de Alzheimer Café’s.

M AN T E LZ OR G M A G A ZINE 02 – 2 0 1 8

Ga naar uw huisarts, wijkverpleegkundige of specialist.

7


Als mantelzorger moet je wel weten wat er

mogelijk

is

Nellie en Cor Ketelaars

Pas 58 jaar oud was Nellie Ketelaars toen ze de diagnose alzheimer kreeg. Nog zo’n acht jaar zou ze te leven hebben, dacht de dokter. Nu is ze 66 jaar en redt ze het nog steeds goed samen met man Cor. De twee zijn fervent bezoeker van het Alzheimer Café. ‘Ik vertel het bewust aan iedereen.’ Het lukte haar niet meer haar werk op tijd af te krijgen.

helemaal niks, kan ik opladen’, vertelt hij. Ook gaat Nellie

Wat was er toch aan de hand? Een tijd van dokteren

wandelen of koffiedrinken met de buren. En samen met

volgde. Toen kwam de diagnose: alzheimer. Op zo’n jonge

een ander stel gaan ze regelmatig op vakantie. ‘Als er dan

leeftijd deze diagnose, dat was even schrikken. ‘Ik ben er

iets met mij gebeurt, weet ik dat er ook andere mensen bij

meteen heel open over geweest, heb het iedereen verteld

zijn’, legt Cor uit.

en zo sta ik er nog steeds in’, vertelt Nellie. ‘Je ziet het niet aan mij. Als mensen weten wat je hebt, houden ze er ook

Aan het Alzheimer Café hebben we vrienden overgehouden

rekening mee.’

noemen. ‘Ik vind het soms wel zwaar hoor, je bent altijd alert, ook in de nacht.’ Cor heeft in die jaren heel wat

Cor en Nellie kwamen al snel in

taken op zich genomen, zoals koken. ‘Ik kan het inmiddels

contact met het Alzheimer Café.

aardig, wel iets simpels hoor.’ Het stel krijgt daarnaast hulp

‘In al die jaren hebben we maar

bij het huishouden. ‘Anders wordt het me te veel.’

één keer overgeslagen omdat we op vakantie waren’, vertelt Cor. ‘In het begin gingen

Toekomst

we vooral voor de informatie. Er is heel wat te regelen op

Hoe zien de twee de toekomst? ‘Daar sta ik niet te veel

zorggebied. Inmiddels hebben we er ook echt vrienden.

bij stil’, zegt Nellie. ‘Tot nu toe is het proces vrij traag

En ik vind het leuk om de discussie even op gang te

ver­lopen, daar ben ik heel dankbaar voor. Ik zie bij de dag-

brengen.’

opvang dat het met sommige mensen veel minder goed

Op vakantie

8

Inmiddels mag Cor zich wel een ervaren mantelzorger

gaat. Dan denk ik: zo erg is het bij mij gelukkig nog niet. En ik heb ook al een paar mensen meegemaakt die uiteinde-

Ondanks de ziekte van Nellie, ondernemen ze nog ge-

lijk euthanasie pleegden, dat maakt wel diepe indruk hoor.’

noeg. Zowel samen, als alleen. ‘Drie dagen in de week ga

Cor: ‘We redden ons nog goed samen, al gaat het de laat-

ik naar de dagopvang in Eindhoven, een groep voor jong

ste tijd wel iets harder achteruit. We leven met de dag, we

dementerenden’, vertelt Nellie. Cor: ‘Dan heb ik ook even

zien wel wat de toekomst brengt. Ik kan me druk maken

tijd voor mezelf. Soms doe ik gewoon even een dagje

over later, maar dat heeft helemaal geen zin.’

IK

<<<

zorg V O O R J O U . . .


Helmond dementievriendelijk...

Zó doen we dat! 10 Helaas is dementie een veel voorkomende ziekte:

1 op de 5 Nederlanders wordt er door getroffen. De

kans is dus groot dat iemand uit uw omgeving dementie

heeft. Of dat nu de buurman, partner of sportmaat is. Als betrokkene kunt u ervoor zorgen dat iemand volwaardig

lid van de samenleving kan blijven. Want met de diagnose dementie, houdt het leven niet op. Er is gelukkig nog van alles mogelijk. Vaak kan iemand met dementie gewoon

omgangstips

thuis blijven wonen, blijven sporten bij de sportclub en meedoen aan allerlei activiteiten. Als dementievriendelijke stad, streeft Helmond hier ook naar.

Dementievriendelijk? Waar staat die term dementievriendelijk nog meer voor? Er moet voldoende kennis over dementie voorhanden zijn. Voor diegene die getroffen wordt door de ziekte én voor de omgeving. Ook is het belangrijk dat er genoeg activiteiten zijn die zorgen voor bewustwording en meer begrip. Zo kunnen taboes op bijvoorbeeld sport- en cultuurverenigingen doorbroken worden. Kortom: in een dementievriendelijke stad práten we over dementie en zorgen we ervoor dat je met dementie mee kan blijven doen. Dit doet de gemeente niet alleen, maar samen met heel veel partners uit de stad.

Helmond steeds dementievriendelijker De komende jaren wordt Helmond steeds meer dementievriendelijk. Denk aan speciale sport- of cultuurlessen voor mensen met dementie. Maar ook aan winkeliers die hun personeel opleiden om op een respectvolle manier met mensen met dementie om te gaan. Denk aan werkgevers die ondersteuning bieden aan mantel­zorgers of aan speciale informatieavonden.

Bied veiligheid door vriendelijk en geduldig te zijn Praat rustig, duidelijk en langzaam. Gebruik korte zinnen en stel eenvoudige vragen Kijk goed of u wordt begrepen: maak oogcontact (ooghoogte). Ondersteun waar mogelijk uw woorden met lichaamstaal Ga iemand niet verbeteren en stel geen vragen die lastig voor iemand kunnen zijn. (Zo is het vaak lastig om iets over het recente verleden te vertellen) Betrek mensen bij het gesprek, dan voelen ze zich erkend. (Dus niet negeren) Benoem wat u gaat doen Weest bemoedigend in uw contact. Benadruk wat goed gaat Vat kritiek of boosheid niet meteen persoonlijk op Wees flexibel. Bekijk per situatie wat u het beste kunt doen voor de persoon met dementie Overweeg het informeren van partner, familie, vrienden of huisarts

M AN T E LZ OR G M A G A ZINE 02 – 2 0 1 8

9


EVELIEN MESCHER MUZIEKTHERAPEUT

Muziek ‘Mijn dochter denkt dat ze in een musical opgroeit’, lacht Evelien. Als muziektherapeut houdt je werk nooit op. Muziek is in het leven van Evelien van groot belang. ‘Het bepaalt heel erg mijn stemming. Als ik met het verkeerde been uit bed stap, zet ik muziek op waar ik vrolijk van word.’

Muziektherapie studeren Ga ik werken in de zorg óf kies ik voor het conservatorium? Na de middelbare schooltijd stelde Evelien zichzelf die vraag. Op jonge leeftijd kreeg muziek haar in de greep: ze speelde dwarsfluit. Niet zo vreemd, want in haar familie wordt het spelen van een instrument volop gestimuleerd. Haar twee passies, zorg en muziek, bleek ze te kunnen combineren. In Nijmegen (en gedeeltelijk in Amerika) volgde ze de opleiding voor Muziektherapeut. Na het afronden van haar studie, heeft ze geen minuut zonder werk gezeten. Momenteel werkt ze voor de Vitalis WoonZorg Groep.

Tot rust komen En met passie werken, dat doet Evelien zeker. Haar ogen lichten op als ze het over haar werk heeft. ‘Ik vind het contact met mensen geweldig.’ Ze zet muziek in als middel. Zo kunnen mensen die onrustig zijn, helemaal tot rust komen door muziek. ‘Maar muziek kan mensen ook activeren, laten dansen, genieten,

Muziek heeft een positieve invloed op het brein

in beweging brengen. Of het is een manier om meer contact te maken. Ook zetten we muziek vaak in bij spraakproblemen. Soms is praten niet mogelijk, maar zingen wel!’ Evelien denkt dat veel mantelzorgers muziek kunnen gebruiken om meer contact te maken. ‘Zing dat liedje van vroeger als jullie de afwas doen of zet eens het favoriete album van

10

Evelien Mescher

IK

zorg V O O R J O U . . .


brengt je in beweging Een dansje doen als die mooie muziek van vroeger klinkt, tot rust komen door pianomuziek of weer contact met elkaar maken door samen te zingen. Muziek brengt je in beweging. Muziektherapeut Evelien Mescher weet dat als geen ander. Haar droom: muziektherapie serieus op de kaart zetten. ‘Ik hoop dat het over 10 jaar voor iedereen vergoed wordt.’

iemand op. Je merkt dan vaak dat er iets loskomt. De sfeer slaat om, er is verbinding en je hebt plezier. Dat is heel waardevol.’

Om muziektherapie onder de aandacht te brengen, begon Evelien samen met Pim Giel en Erik Scherder

Geen medicijn Evelien hoopt dat steeds meer zorginstellingen het belang van muziek inzien. ‘Er wordt gelukkig ook steeds meer onderzoek naar gedaan. Daaruit blijkt dat muziek een positieve invloed heeft op het brein.’ Als mensen overtuigd raken van de waarde van muziek, wordt muziektherapie wellicht ook door alle zorgverzekeraars vergoed. ‘Nu betaalt de ene verzekering wel uit en de andere niet. Als je de therapie zelf moet betalen, kan het een drempel zijn. Ik wil benadrukken dat muziektherapie niet zweverig of alternatief is. Muziek heeft een krachtige werking. Het geneest niet, het is geen medicijn, maar je kunt je leven er wel draaglijker mee maken.’

M AN T E LZ OR G M A G A ZINE 02 – 2 0 1 8

Miracles of Music

het initiatief Miracles of Music. Muziek verhoogt de kwaliteit van leven bij alzheimer, parkinson, autisme, afasie, oorlogstrauma, verstandelijke beperking, eenzaamheid en depressie. Miracles of Music wil zo veel mogelijk kwetsbare mensen en hun naasten de wonderbaarlijke kracht van muziek en muziektherapie laten ervaren. Onder deze noemer worden shows georganiseerd (waar diverse professoren vertellen over de kracht van muziek) en er is ook een documentaire in de maak. Meer informatie: www.miraclesofmusic.nl.

<<<

11


Digitaal

oogje

HULPMIDDELEN

in het zeil

Maarten van Bussel is mantelzorger voor zijn moeder Annie (89 jaar) die dementie heeft. Met een drukke baan, eigen kinderen en kleinkinderen, is het voor hem niet mogelijk om altijd klaar te staan. Toch kan hij, via de digitale snelweg, een oogje in het zeil houden met het systeem SenSara Home Care. Dit systeem legt bewegingen in huis vast. ‘Het geeft mij een gerust gevoel.’ Fietsen, autorijden, zingen bij een koor, zwemmen… Tot op hoge leeftijd kon de moeder van Maarten het allemaal en ze deed het met plezier. Maar de laatste jaren gaat het minder. Haar gehoor wordt slechter en slechter. En dan is er ook die vergeetachtigheid. De zorg voor moeder rust grotendeels op de schouders van Maarten. Hij worstelt soms met de regeldruk. ‘Ben ik een hele avond bezig om een formulier in te vullen, ik moet het wiel voor het eerst uitvinden, terwijl er professionals zijn die dat binnen een mum van tijd doen. Het zou mij helpen als die administratieve rompslomp wat

Wat is SenSara HomeCare?

minder werd’, vertelt hij.

SenSara HomeCare biedt uitkomst

Proefproject

voor alleenwonende ouderen. Deze

Elke zondag is hij bij zijn moeder. Regelmatig rijdt hij doordeweeks

thuis blijven wonen. Sensara HomeCare

naar haar appartement en hij doet de boodschappen voor haar. En dan is er dat regelwerk. Ook is er zorgondersteuning vanuit de Zorgboog. Maar 24/7 zorgen is onmogelijk en zijn moeder woont nog zelfstandig thuis. ‘Wat als er iets gebeurt?’, spookte door zijn hoofd. De casemanager kwam met het idee om deel te nemen aan het pilotproject van SenSara HomeCare.

ouderen kunnen door SenSara langer is een makkelijk te gebruiken online leefstijlmonitor die kinderen, vrienden of buren waarschuwt als er iets aan de hand is. Sensara HomeCare attendeert ook op mogelijke gezondheidsrisico’s zoals toenemend valgevaar of kans op

Het systeem is bij Maarten in goede aarde gevallen. ‘Binnen een uur was alles geïnstalleerd. Ik krijg een melding als er ongewoon gedrag is. Als er bijvoorbeeld lang geen beweging is. Het systeem voelt voor mij heel prettig, het geeft mij rust. Het is niet zo dat ik de hele dag kijk wat ze aan het doen is, dan zou ik juist stress krijgen van het systeem. Nee, ik zie het echt als een paar extra ogen als ik er niet ben.’

Eenzaam Momenteel zijn Maarten en zijn moeder bezig met een aanvraag voor kleinschalig wonen aan de Hurksestraat. Maarten: ‘Het gaat

uitdroging. De sensoren van SenSara worden op meerdere plekken in huis geplaatst. Zo is het mogelijk te zien of iemand genoeg eet en drinkt (sensor koelkast), hoe het slaapgedrag is (sensor bed) en om te zien of iemand naar buiten gaat (sensor voordeur). U kunt SenSara proberen en ervaren in de probeerplaats.

ineens erg snel achteruit de laatste tijd en ik merk dat moeder eenzaam wordt. Het dagelijkse wandelingetje naar de supermarkt durft ze niet meer te maken, in de winterperiode komt ze amper buiten en de sociale contacten in de flat zijn ook afgenomen. Ik denk dat het haar heel goed zou doen om met andere mensen samen te wonen en de zorg te krijgen die ze verdient.’

12

Maarten van Bussel

<<<

IK

zorg V O O R J O U . . .


Innovatief centrum Hoe ziet de zorg van de toekomst eruit? Welke slimme en praktische hulpmiddelen kunnen uitkomst bieden bij mensen thuis? Wie antwoord zoekt op deze vragen, kan een bezoekje brengen aan ‘Vooruitkomst’. De deuren van dit innovatieve centrum in winkelcentrum de Elzapassage (pand naast C&A), worden op 15 maart geopend. Deze zogenaamde probeerplaats is een inspirerende plek voor onder meer mantelzorgers. Vooruitkomst laat zien wat technologie in de thuiszorgsituatie kan betekenen. De innovatieve hoogstandjes en praktische hulpmiddelen die u hier vindt, kunt u meteen uitproberen. Zo is hier ook SenSara HomeCare te zien. Dit soort oplossingen zijn erop gericht om ouderen met bijvoorbeeld dementie, zo lang mogelijk veilig en zelfstandig thuis te laten wonen. Hoewel deze technologische hoogstandjes en praktische hulpmiddelen het leven makkelijker kunnen maken, is lang niet iedereen hiervan op de hoogte. De drempel is vaak hoog: is het niet te ingewikkeld? Vooruitkomst is een plek waar iedereen de hulpmiddelen zelf kan zien, aanraken en uitproberen. Ook kunt u hier terecht voor persoonlijk advies en interessante lezingen. Dit alles onder het genot van een bakje koffie in een huiselijke sfeer.

‘Een paar extra ogen als ik er niet ben’

Sensoren en de app van Sensara

Vooruitkomst is gevestigd in de Elzaspassage, naast C&A. M AN T E LZ OR G M A G A ZINE 02 – 2 0 1 8

13


RESPIJT ZORG

Logeerhuis Plezant geeft ‘lucht’ aan mantelzorgers

Dag en nacht staat Rikie Simons voor haar man met dementie klaar. Dat vindt ze vanzelfsprekend. ‘Hij heeft mij ook altijd verwend.’ Maar al die zorg trekt natuurlijk soms ook een wissel op haar. Er even spontaan op uit, koffiedrinken met een vriendin: het is niet vanzelfsprekend. En op vakantie? Dat leek al helemaal onmogelijk. Totdat ze hoorde van de komst van logeerhuis Plezant in Lieshout. Tonny en Rikie Simons hebben

voorgesprek aan de orde te laten komen, kan ik Tonny met

3 kinderen en wonen nog altijd

een gerust hart achterlaten. Ik weet dat er gezorgd wordt

zelfstandig. Toch is er de laatste

vanuit vriendelijkheid en persoonlijk contact.’

jaren iets veranderd. Tonny werd dement en Rikie zorgt

Rikie Simons

Tijd voor jezelf

sindsdien als mantelzorger voor

De verblijfjes in het logeerhuis zorgen er straks voor dat

haar man. ‘We hebben het nog

Rikie weer wat meer lucht krijgt. Even tijd voor zichzelf.

altijd heel fijn samen’, vertelt ze.

‘Anders hou je het niet vol’, zegt ze. ‘Ik hoop dat ik door het

De zorg voor haar man houdt

logeerhuis nog een keer mijn 90-jarige zus kan bezoeken

nooit op, 24 uur per dag staat

die in Canada woont. Dat is echt een droom van mij! Ik wil

ze voor hem klaar. Die zorg

het logeerhuis heel erg bedanken voor de ruimte die dit

even overdragen aan iemand

mij straks geeft.’

<<<

anders, dat kwam niet bij haar op. ‘Je kunt iemand anders

toch niet opzadelen met de permanente zorg voor een dementerende persoon? Mijn kinderen moeten werken, dat gaat gewoon niet.’

In de watten Een casemanager wees Rikie op de mogelijk-

‘Naar mijn zus in Canada… zou dat echt kunnen?’

heid om gebruik te maken van een logeerhuis. ‘Ik wist niet wat ik hoorde! Ik kreeg er kippenvel van, zo bijzonder vond ik het dat zoiets bestaat. Ik vind het fantastisch wat deze mensen gaan doen!’, zegt ze. Binnenkort wordt logeerhuis Plezant geopend. ‘Ik heb gehoord dat vrijwilligers en professionals samen zorgen, heel mooi. Hij

Meer weten? Plezant is een logeerhuis speciaal voor

wordt daar helemaal in de watten gelegd.’

mensen met dementie. Voor een verblijf in

Foto’s op nachtkastje

er een onkostenvergoeding gevraagd voor de

Plezant heeft u geen indicatie nodig, wel wordt

Het helpt Rikie dat alles bij het logeerhuis straks in samen-

maaltijden. Heeft u interesse of wilt u meer

spraak met de mantelzorger gaat. ‘Ik begrijp natuurlijk dat

informatie? Kijk dan op www.ikkiesvoorons.nl

niet alles precies zoals thuis kan gaan, maar het streven is

of neem contact op met projectleider Marion

wel om zoveel mogelijk hetzelfde patroon aan te houden.

Peters via: marion.peters@zorgboog.nl of:

Ook zijn er als hij gaat logeren vertrouwde elementen,

0492 504 851.

zoals foto’s op het nachtkastje. Door dit soort zaken in een 14

IK

zorg V O O R J O U . . .


VEEL GESTELDE VRAGEN OVER DEMENTIE Jorrit van Kampen is Specialist Ouderengeneeskunde bij Novicare Helmond. Hij beantwoordt een aantal vaak gestelde vragen over dementie.

Wat is dementie? ‘Er is sprake van dementie als iemand niet alleen vergeetachtig is, maar ook op andere cognitieve vlakken achteruitgang laat zien. Denk aan planning en organisatie of taal. Onder de verzamelnaam dementie, vallen overigens tal van ziekten.’

Hoe herkent u iemand met dementie? Vergeetachtigheid Vergeten wat kort geleden gebeurd is van nieuwe informatie en afspraken

Hoe stel je dementie vast?

Moeite om de weg te vinden

‘Als je het gevoel hebt dat er iets niet pluis is, stap je allereerst naar de huisarts.

Steeds hetzelfde vragen of vertellen

Een diagnose kan door verschillende professionals en op diverse manieren worden gesteld. Dat is afhankelijk van de klachten die er zijn. Een vragenlijst is vaak het uitgangspunt. Ook moeten we uitsluiten dat de vergeetachtigheid met iets anders samenhangt. Denk aan schildklierproblemen of een depressie.’

Is dementie te genezen? ‘Helaas is er nog geen medicijn op de markt waardoor je kunt genezen.’

Help mijn partner heeft dementie, wat nu? ‘Het is goed om met de huisarts een halfjaarlijkse evaluatie in te plannen. Hoe staat het ervoor? Dan kun je ook op tijd bijsturen als er iets mis gaat. Kijk samen naar wat nog wel kan en probeer ervoor te zorgen dat uw partner actief blijft. Zo is het zeker niet zo dat je met dementie per se niet meer mag autorijden: gooi dus niet meteen de handdoek in de ring.’

Hoe gaat het ziekteproces verlopen? ‘Dat is heel moeilijk te voorspellen, want dat is bij iedereen anders. Wel kun je zeggen als de ziekte in het begin snel en progressief verloopt, dat vaak ook zo blijft.’

Dementietest

Gedragsveranderingen Ontkennen van het probleem Wisselende stemmingen Achterdochtig en wantrouwend Terugtrekken Boosheid, opstandigheid Ongepast, schaamteloos gedrag

Taalproblemen Het juiste woord vinden Woorden niet begrijpen Moeite om een gesprek te voeren

Problemen met dagelijks handelen Rekenen en met geld omgaan Boodschappen doen Beoefenen van hobby of sport Nieuwe dingen leren Beslissingen nemen en keuzes maken Zich aanpassen aan nieuwe situaties

Op de website van Alzheimer Nederland kunt u eenvoudig een testje doen. Zie www.alzheimer-nederland.nl/geheugentest (of scan de QRcode). Twijfelt u of u of uw partner lijdt aan dementie? Maak dan een afspraak bij uw huisarts!

M AN T E LZ OR G M A G A ZINE 02 – 2 0 1 8

15


AAN HET WOORD

Mantelzorger?

Ik ben gewoon de vrouw van Christ ‘Ik ben eigenlijk al mijn hele leven mantelzorger, ik denk dat dat mijn lot is’, zegt Marita Henraat. Haar vader stierf toen ze pas 14 jaar was en ze nam de zorg voor haar broers al snel op zich. Inmiddels is ze vooral mantelzorger voor haar man Christ, die alzheimer heeft. Al dat zorgen brengt haar veel moois. ‘Het is heel dankbaar.’

Marita Henraat met casemanager Dré de Kort en Jan in de achtergrond

16

IK

zorg V O O R J O U . . .


Christ stond nog zo trots met zijn duiven op de foto, voor het fotoproject ‘Tijdloos’. ‘Wat een mooi project!’ Mensen met alzheimer werden bij dit Helmondse fotoproject prachtig in beeld gebracht. Maar opeens had hij er genoeg van. Zijn hoofd werkte niet meer mee. Het was te veel werk, die duiven, het lukte allemaal niet meer. ‘Jij gaat eruit en die duiven gaan eruit!’, klonk het fel. ‘Dat is dementie’, zegt Marita nuchter. ‘Ik ben maar even een half uurtje weggegaan.’ Marita ging er natuurlijk niet uit, maar de duiven wel. Het hok in hun achtertuin her­ innert aan de tijd dat ze hier rondfladderden. Het laatste jaar kreeg Christ veel hulp

‘Ik denk dat het heel belangrijk is om jezelf even op te kunnen laden.’

van zijn ‘duivenmaten’. ‘Die zeiden achteraf wel dat het eigenlijk niet meer kon’, vertelt Marita.

Even eruit Christ en Marita zijn begin 70 en wonen nog zelfstandig in Helmond-West. Marita

Foto’s van project Tijdloos

doet veel in huis. Haar grote hobby’s zijn tennissen en helpen in de kringloopwinkel

Het project Tijdloos wil het taboe

die haar inmiddels overleden broer ooit heeft opgericht. Ook wandelt ze graag. Elke

rondom dementie wegnemen.

avond een stuk. Even tot zichzelf komen. ‘Ik denk dat het heel belangrijk is om jezelf

Mensen met beginnende dementie

even op te kunnen laden. Dat blijf ik ook doen.’ Samen met haar man fietst ze graag.

worden in de schijnwerpers

Of ze lopen een blokje om. Al heeft Christ de laatste tijd erg veel last van zijn benen.

gezet. Fotografen van de Fotoclub

Daardoor is hij veel thuis.

Helmond hebben deze mensen op

Dat Christ alzheimer zou krijgen, had niemand aan zien komen. ‘Ik had het nooit gedacht’, zegt Christ. ‘Het zit ook helemaal niet in mijn familie.’ Natuurlijk, iedereen vergeet weleens wat. Maar bij Christ ging het van kwaad tot erger. Een gang langs diverse dokters en ziekenhuizen volgde. Niet altijd een vlekkeloos verlopen proces. ‘Christ wordt heel onrustig van ziekenhuizen die hij niet kent, dat wil ik dus liever niet meer’, vertelt Marita. Het jaar dokteren in Geldrop vond het tweetal dan ook geen succes. Uit de scans blijkt dat hij snel achteruit gaat. ‘Hij moet eigenlijk puzzelen zegt de dokter, maar dat doet hij niet graag, dat is niks voor hem.’

de gevoelige plaat vastgelegd. De insteek: laat je droomberoep zien. Dat beroep, waar je dus als kind al van droomde. Maar er zijn ook foto’s gemaakt waarin bijvoorbeeld de hobby van iemand naar voren kwam. De beelden worden ondersteund door teksten, die geschreven zijn door verschillende

Sociaal contact

Helmondse schrijvers. Het project is

Dat de duiven weg zijn, vindt Marita op zich niet erg. ‘Ik heb er nooit iets mee gehad, alles was altijd smerig.’ Maar dat Christ nu veel minder sociaal contact heeft, daar

afgesloten met een expositie in de Cacaofabriek.

maakt ze zich weleens zorgen over. ‘Hij moet er misschien meer op uit.’ Casemanager Dré kijkt samen met het stel goed naar hoe alles loopt. ‘Er was meteen een goede klik, heel fijn. Ik was eigenlijk voor mezelf bij de dokter en toen het gesprek toevallig op de alzheimer van mijn man kwam, werd ik gewezen op het bestaan van de casemanager. Dat vond ik zo’n opluchting. Je kunt toch niet alles alleen doen.’

Alzheimer Café Een casemanager toelaten was nog best een stap voor Marita, die liever niet als mantelzorger gezien wordt. ‘Toen ik in het ziekenhuis hoorde dat ik een mantelzorger was, werd ik een beetje boos’, vertelt ze. ‘Hij is gewoon mijn man! Dit doe je voor elkaar, dat is toch heel normaal?’ Hoewel ze de titel mantelzorger maar niks vindt, heeft ze inmiddels wel haar contacten in het wereldje. Ze gaat naar het Alzheimer Café met manlief en heeft zich ingeschreven voor de cursus mantelzorger. ‘Het is wel fijn om te praten met mensen die hetzelfde ervaren.’ Maar een schouderklopje, dat verwacht ze niet, dat wil ze niet. ‘Ik ben al mijn hele leven mantelzorger, het zorgen zit in mij en het brengt me ook heel veel. Ik merk dat mensen heel dankbaar zijn. Ik doe het gewoon heel graag.’

M AN T E LZ OR G M A G A ZINE 02 – 2 0 1 8

<<<

17


AAN HET WOORD

Henny is een

geschenk

uit de hemel

Henny Verberk (43) gaat elke vrijdag op pad met haar maatje Annemie Wilms (59). Annemie heeft dementie. Mantelzorger Rob Wilms (60) noemt vrijwilliger Henny ‘een geschenk uit de hemel.’ En Henny heeft de smaak te pakken, want ze wil graag verzorgende Interne Geneeskunde (IG) worden.

‘Dit is geweldig en dankbaar werk.’

Henny Verberk bij Annie en Rob

Het begon op te vallen op haar werk. De altijd zo secure

ziekte gaat. En hoewel de twee natuurlijk erg schrikken,

Annemie vergat steeds meer. Rob herkende zich daar niet

heeft hun positieve levensinstelling al vrij snel de

direct in. ‘Annemie kon haar vergeetachtigheid heel goed

overhand. ‘Ik heb het meteen aan iedereen verteld’, vertelt

verbloemen, maar op het werk werd er natuurlijk veel van

Annemie. ‘We zijn er heel open in en proberen er samen

haar gevraagd. Daarom viel het daar op.’

het beste van te maken. We leven in het moment, plannen

Positief Een bezoek aan de bedrijfsarts volgt. Na een testje oordeelt hij: de ziekte van Alzheimer. Een flinke klap voor Rob en Annemie. Een vervolgonderzoek in het ziekenhuis wijst uit dat het inderdaad om het beginstadium van de

18

niet te veel en genieten vooral van deze tijd met elkaar’, vertelt Rob. Rob wordt in één klap mantelzorger. Zijn werkgever, De Wit uit Helmond, gaat daar volgens hem buitengewoon goed mee om. ‘Het is zo warm als je werkgever zegt: jij

IK

zorg V O O R J O U . . .


bent er altijd voor ons geweest, dus als je naar huis moet voor Annemie, dan is dat geen probleem.’ Het leven van Rob en Annemie moet, vanwege dat werk, strak gepland worden. Rob begint al om 05.30 uur met zijn werk, zodat hij op tijd terug is. Hij kleedt Annemie ’s ochtends vroeg vast aan, zorgt voor het ontbijt en gaat naar zijn werk. ‘Daar bel ik op of alles goed gegaan is.’

Beweegtuin

‘De steun van mijn werkgever is fantastisch’

Annemie gaat als Rob naar het werk is regelmatig sporten bij Beweegtuin Leonardus.

De dagopvang probeerde ze een tijd uit, maar dat was niets voor haar. ‘Je ziet daar wat je voorland is, er zijn mensen die er al veel erger aan toe zijn dan ik. Dat vond ik toch zo confronterend.’ En op de vrijdag is Henny er voor Annemie.

Informatiekoffer over Dementie En dan is daar ineens die diagnose: dementie. Dan zit je met veel vragen. Hoe nu verder? Wat is dementie nu precies? De Eerste Hulp Bij Dementie (EHBD) koffer biedt dan uitkomst. Een

‘Ik ben gevraagd door LEVgroep om

koffer gevuld met folders,

maatje te worden’, vertelt Henny. Ze

boeken, spelletjes, verhalen

gaat altijd met heel veel plezier naar

van lotgenoten en meer.

Annemie. ‘Rob en Annemie zijn zo

Deze koffer is te leen bij de

ongelofelijk positief, dat heeft mij echt

bibliotheek en ook in de wijken

heel veel gebracht. Ik geef ze niet

van Helmond.

alleen iets, zij geven mij ook heel veel.’ Per keer kijkt ze wat ze samen met Annemie gaat doen. ‘Onze favoriete bezigheid: samen lekker even naar de

Voor meer informatie: LEVgroep 0492 598989 en www.levgroep.nl

stad. Voor mij is Annemie een soort vriendin geworden. We kunnen het enorm goed vinden met elkaar.’

Solliciteren Henny vindt het werk zo waardevol, dat ze hier graag haar beroep van maakt. ‘Ik vind het zo fijn iets te mogen betekenen voor een ander. LEVgroep gaat mij helpen een sollicitatiebrief voor de tweejarige opleiding te schrijven. Wie weet is dit over een aantal jaar mijn beroep. Dat had ik nooit durven dromen.’

<<<

M AN T E LZ OR G M A G A ZINE 02 – 2 0 1 8

19


AAN HET WOORD

De

Reikende Hand

doet ons goed

‘Hij komt met een grote glimlach op zijn gezicht terug.’

Lydia Robben (74) is al enkele jaren mantelzorger van haar man Wim (77) die aan vasculaire dementie en alzheimer lijdt. De twee redden het goed, maar Lydia merkte de laatste tijd wel dat haar man steeds minder contact buiten de deur had. Daarom gaat hij nu een dag in de week naar de dagbesteding bij de Reikende Hand. ‘Hij komt met een glimlach terug.’ Klagen? Dat is niks voor Lydia. Ze staat midden in het

woord mantelzorger heb, ben je op dat punt wel echt een

leven. Ze leest volop, trekt eropuit met haar dochter,

verzorger.’

maakt lange wandelingen, gaat soms een weekendje weg en bezoekt vrienden en kennissen. De meeste van deze

20

Sterker karakter

activiteiten onderneemt ze zonder haar man. ‘Hij wil het

Natuurlijk, ze zou liever samen eropuit trekken, maar het

liefst geen uitjes meer, al helemaal niet in gezelschap-

is niet anders. ‘Je wordt ouder, het is overal iets. Ieder

pen waar hij niet iedereen kent. Ik begrijp het wel. Als je

huisje heeft zijn kruisje’, zegt ze nuchter. ‘Ik heb het geluk

alzheimer hebt, zie je elke vraag als een aanval.’ Soms

dat ik zelf nog gezond ben en veel energie heb. Daardoor

vindt ze het jammer dat je niet meer samen beslissingen

kan ik veel hebben. Al heb ook ik er af en toe wel even ge-

neemt. ‘Alles komt op mijn schouders, je kunt niet meer

noeg van hoor.’ Ze merkt dat Wim veel vergeet. ‘Hij kan de

even sparren en overleggen. Hoewel ik niet veel met het

krant blijven lezen, alles blijft nieuw voor hem. Maar over

IK

zorg V O O R J O U . . .


vroeger vertelt hij prachtige verhalen.’ Ook zijn karakter verandert,

HULP BIJ MANTELZORG

wordt sterker. ‘Hij is verbaal heel sterk en bijt flink van zich af. Door zijn ziekte kan hij dan ineens heel boos uit de hoek komen. Dan ga ik even in de tuin werken en dan gaat het wel weer.’

De Reikende Hand

Goede casemanager Daarom is Lydia ook zo blij met de casemanager. ‘We hebben een hele goede neuroloog die ons weer heeft doorverwezen naar een geweldige casemanager. Er was meteen een hele fijne klik, dat is zoveel waard. Van haar neemt Wim veel aan. Zo gaat hij sinds kort fitnessen en dat doet hem echt goed.’ De casemanager kwam ook met het idee om naar de Reikende Hand te gaan: dagopvang in Stiphout. Dat zag Wim niet direct zitten. ‘Als ik het niks vind, ben ik om 11.00 uur terug’, klonk het. Maar om 11.00 uur stond er geen Wim voor de deur. Sterker nog, aan het einde van de dag kwam hij met een grote glimlach op zijn gezicht terug. ‘Daar schildert hij bijvoorbeeld, dat vindt hij heel fijn.’ Ook voor Lydia is het fijn om een dag voor zichzelf te hebben. ‘Het geeft wat lucht.’

Stichting De Reikende Hand biedt dagbesteding aan voor thuiswonende mensen met een lichte vorm van dementie. De intentie van de dagbesteding is tweeledig: enerzijds worden mantelzorgers tijdelijk ontlast, zodat zij hun accu kunnen opladen en daardoor hun zware taak beter kunnen uitvoeren. Anderzijds kan een dagbesteding de geest van personen met een lichte vorm van dementie prikkelen en hierdoor het ziekteproces vertragen. Voor meer informatie over (andere) dagopvang voorzieningen, kijk op www.guidohelmond.nl

Vervangende zorg gratis?

Lydia Robben en Jeanette Soeterbroek

Vervangende zorg (respijtzorg) is soms gratis, bijvoorbeeld als het om vrijwilligers-

Naar Parijs Maar een zwaar verhaal, moet het wat haar betreft zeker niet worden. Ze redden het goed. ‘Ach, dat niet meer alles kan… We hebben een heel goed leven samen gehad! Al zoveel samen gezien.’ En bovendien, waar een wil is, is een weg. Zo gaat het stel binnenkort met twee 12-jarige kleinkinderen naar Parijs. Een familietraditie. ‘Mijn kleindochter heeft een geweldige klik met opa. Ik dacht: we moeten het gewoon proberen. Wel ga ik me nog oriënteren op een detectie-apparaatje. Mocht Wim even niet te vinden zijn, dan weet ik tenminste waar hij is. Maar als we dat

werk gaat. Als er wel kosten aan verbonden zijn, kunt u die mogelijk vergoed krijgen: vanuit de Wet maatschappelijke ondersteuning (Wmo) vanuit de Wet langdurige zorg (Wlz) door de zorgverzekeraar (raadpleeg het vergoedingenoverzicht 2016) vanuit de Jeugdwet. U kunt hiervoor een aanvraag doen bij de gemeente

hebben, voorzie ik geen problemen.’

Vraag bij Steunpunt Mantelzorg Helmond

De dinsdag is ten einde, tijd om Wim te gaan halen. ‘Ik vind het

naar de mogelijkheden. Kijk op

ook prettig dat hij nu bij de zorg in beeld is, in zijn eigen buurt, in Stiphout. Je weet niet wat de toekomst brengt en dan is het fijn dat

www.mantelzorghelmond.nl of bel naar: 0492 598989

er al een band is met de zorg, dat er al vertrouwen is. Ik denk dat dit voor ons een goede stap is geweest.’

M AN T E LZ OR G M A G A ZINE 02 – 2 0 1 8

<<<

21


DEMENTIE EN BEWEGEN

Het

mantelzorgen heeft mijn leven verrijkt

Fieke van Griensven-Boekhorst, beweegcoach bij LEVgroep

Fieke van Griensven-Boekhorst is in Helmond geen onbekende. De ex-tophockeyster is inmiddels coach en beweeg­ambassadrice. In het Helmondse zwembad krijgt ze wekelijks zo’n 400 senioren, uiteraard verdeeld over diverse groepen, aan het bewegen. Daar kwam ze regelmatig in aanraking met dementie. ‘Ik kijk niet naar wat voor ziekte je hebt, maar naar wat je nog wel kan’. Een paar jaar geleden trof de ziekte haar eigen moeder en werd ze mantelzorger. En dat ziet ze – hoe raar dat ook klinkt – als een groot geschenk. De moeder van Fieke werd minder mobiel en begon langzaam te dementeren. Het ging iedere dag een beetje slechter. Ze overleed begin januari, 90 jaar oud. ‘Een zegen, want ze wilde thuis blijven wonen. Al met al heeft ze maar heel even in een verpleeghuis gezeten.’

Steun Voor Fieke was het niet meer dan normaal om de mantelzorg op zich te nemen. ‘Ik ben daarbij enorm gesteund door mijn gezin, anders kan het niet’, vertelt ze. Ook broer en zus, vrienden, kennissen en de buurt sprongen waar het kon bij. ‘Het gaat ook niet om wie wat doet’, benadrukt ze. ‘Het gaat om het belang van degene waar je voor zorgt. Het is heel mooi om niet meer alleen naar jezelf te kijken.’

Alzheimer & bewegen ‘Ik denk dat bewegen en dan met name bewegen op muziek, heel veel kan brengen aan iemand met alzheimer. Even een andere omgeving, met muziek die je kent uit je jeugd. Ik heb bij mijn lessen weleens gehoord: ‘Ik heb mijn man nu weer even terug’. Door te bewegen, samen te zijn en door de muziek komen mensen echt weer tot bloei. Het doet ook iets met je zelfvertrouwen. Door alzheimer ga je aan jezelf twijfelen, je wordt onzeker. Ik wil mantelzorgers uitdagen om niet in problemen, maar in oplossingen te denken. Wat kun je samen nog wél doen? Maak gewoon samen een wandelingetje, dan heb je een heel ander gesprek dan aan de koffietafel. Kan die buurvrouw misschien even

De moeder van Fieke was erg actief in het verenigingsleven en die investering in

mee naar de beweegles? Welke

sociale contacten betaalde zich op hoge leeftijd uit. Eenzaam? Geenszins. Ook de

sport- en hobbyactiviteiten zijn

buurt was heel betrokken, organiseerde een koffieochtend voor moeder toen het

er in de buurt? Ik denk dat je de

wereldje kleiner dreigde te worden. ‘Geweldig die betrokkenheid van iedereen. Ik wil

kracht van ontmoeten nooit moet

dan ook alle Helmonders uitdagen om eens om je heen te kijken: kun je iets voor

onderschatten!’

de ander betekenen? Doe het dan! Even een wandelingetje, een kopje koffie, een

22

IK

zorg V O O R J O U . . .


HANDIGE WEBSITES

praatje: dat betekent zó veel. Voor de zieke, maar je kunt er ook zijn of haar naaste mee ontlasten.’

Samen lachen Het mantelzorgen heeft het leven van Fieke verrijkt. ‘Ik kreeg er veel energie van’, vertelt ze. ‘Je moet het niet voelen als een rol die je gedwongen opgelegd krijgt, je maakt de keuze om te zorgen. Mijn moeder heeft er zelf niet voor gekozen om ziek te worden. Ik vind het heel waardevol om iets te doen voor diegene die jou altijd geholpen heeft. We hebben mijn moeder nog een fijn leven kunnen geven.’ En er werd veel, heel

Online informatie Natuurlijk is er op internet veel te vinden over mantelzorg en dementie. Onderstaand een aantal websites die u van informatie kunnen voorzien. www.alzheimerassistent.nl is een website én gratis app met heel veel tips, verhalen en informatie over mantelzorg bij iemand met

veel gelachen tijdens deze periode. ‘Gingen we een

dementie.

potje pesten, speelde ze – net als vroeger – vals. En

www.alzheimer-nederland.nl is een website om mensen met

toen ze complottheorieën erbij haalde, ben ik daar

dementie en hun naasten te helpen.

met een knipoog en kwinkslag mee omgegaan. Dat

www.quartztransmuraal.nl is een website van Quartz. Quartz

moet ook.’

werkt met ketenpartners samen in de zorg rondom mensen met

Topsportmentaliteit

dementie.

Goed mantelzorgen valt of staat bij goed plannen. ‘Ik heb nog altijd die topsportmentaliteit in me, ben perfectionistisch. Plannen, vooruitdenken: dat gaat me goed af. Ik merkte dat rust, regelmaat en contact mijn

www.ikkiesvoorons.nl is een website van Plezant, een logeerhuis voor mensen met dementie in Lieshout. www.stichtingdereikendehand.nl is een website met informatie over dagbesteding voor mensen met een lichte vorm van dementie.

moeder heel goed deden. Denk niet: hij of zij herkent

www.ikwoonleefzorg.nl is een website van de Rabobank met veel

me niet, dus ik heb er niks aan om langs te komen.

tips voor de mantelzorger om zolang mogelijk zelfstandig te blijven

Dat contact is op het moment zélf juist ontzettend

wonen.

belangrijk, ook al weet iemand het een paar uur later

www.guidohlmond.nl is een website voor en door de

niet meer. Ik heb nog zoveel mooie momenten met

inwoners van de gemeente Helmond. Als u zorg of

mijn moeder gekend. We hebben samen nog volop

ondersteuning nodig heeft en dit niet (meer) zelf

genoten.’

kunt organiseren, vindt u hier verwijzingen

<<<

naar vrijwilligersinitiatieven, wijk- en buurtgerichte activiteiten en algemene en commerciële voorzieningen in uw eigen omgeving. www.helmondvoorelkaar.nl Bent u op zoek naar hulp of zorg? Dan kunt u uw hulpvraag plaatsen op de website www.helmondvoorelkaar.nl. Dit is een online marktplaats voor vrijwilligers. helmond.zorgsite.nl (ShareCare) Deze site kan een handig hulpmiddel zijn om de taken te verdelen en iedereen die helpt op de hoogte te houden van het laatste nieuws.

Gouden engelen Fieke kreeg tijdens het ziekteproces ook hulp van professionals. ‘Ik denk dat het heel belangrijk is om goed met elkaar te communiceren. Die verzorgers zijn gouden engelen: wat zij allemaal doen, dat waardeer ik enorm!’

M AN T E LZ OR G M A G A ZINE 02 – 2 0 1 8

www.mezzo.nl De landelijk vereniging voor iedereen die zorgt voor een ander. www.mantelzorghelmond.nl www.levgroep.nl www.dezorgboog.nl www.savantzorg.nl www.ggzzuidoostbrabant.nl www.oro.nl www.hulpmiddelen.nl www.meezuidoostbrabant.nl www.werkenmantelzorg.nl www.ditisonzewijk.nl

23


Zorgt u (langdurig) voor een familielid, vriend(in), kennis of buur met een chronische ziekte, een lichamelijke, verstandelijke of zintuiglijke beperking of psychiatrische problematiek? Dan bent u mantelzorger en kunt u terecht bij het Steunpunt Mantelzorg.

Informatie voorlichting Advies

begeleiding Hulp vraagbaak voor regelingen Emotionele steun individueel

lotgenotengroepen Mantel­zorg inloop Cursussen themabijeenkomsten Ervaring delen Praktische ondersteuning Activiteiten Dag van en groepsgewijs

de Mantelzorg Activiteiten voor jonge mantel­zorgers Ook voor

Meld u aan en ontvang automatisch (kosteloos) de nieuwsbrief en u wordt op de hoogte gehouden van de activiteiten die door het steunpunt worden georganiseerd.

COLOFON Ik zorg voor jou is een uitgave van Steunpunt Mantelzorg, onderdeel van LEVgroep en gemeente Helmond. Het is een magazine voor álle mantelzorgers in Helmond. Oplage: 2.000 exemplaren

professionals!

Contact: Penningstraat 55, Helmond Telefoon 0492 598989 lies.vanhoutem@levgroep.nl Redactie: Steunpunt Mantelzorg (LEVgroep) en Koen en Romy Chatrou

Productie, fotografie, vormgeving en opmaak: Frank Kemme

steunpuntmantelzorghelmond 0492 598989 |

WWW.MANTELZORGHELMOND.NL

Ik zorg voor jou 2018  

Magazine voor mantelzorgers in Helmond

Ik zorg voor jou 2018  

Magazine voor mantelzorgers in Helmond