Issuu on Google+

Συλλογή  Πληροφοριών  και  Τεχνολογία     Η  Περίπτωση  της  Λαϊκής  Δημοκρατίας  της  Κίνας     Σύμφωνα  με  την  ετήσια  έκθεση  της  Επιτροπής  για  Ζητήματα  Οικονομίας  και  Ασφαλείας   μεταξύ   ΗΠΑ   -­‐   ΛΔΚ   (U.S.-­‐China   Economic   and   Security   Review   Commission1)   που   δημοσιεύτηκε   το   Νοέμβριο   του   2010,   η   ΛΔΚ   επαναδρομολόγησε   για   κάποιο   διάστημα   μεγάλο   μέρος   της   παγκόσμιας   διαδικτυακής   κίνησης   την   περασμένη   άνοιξη.   Συγκεκριμένα,  η  έκθεση  αναφέρει  ότι,  στις  8  Απριλίου  2010  και  για  18  περίπου  λεπτά,  η   China  Telecom,  κρατική  εταιρεία  τηλεπικοινωνιών  και  μία  από  τις  σημαντικότερες  στη   χώρα,  πέτυχε  να  επαναδρομολογήσει  το  15%  της  παγκόσμιας  διαδικτυακής  κίνησης.  Η   επαναδρομολόγηση   ξεκίνησε   από   ένα   μικρότερο   φορέα   παροχής   υπηρεσιών   ίντερνετ   (IDC  China  Telecommunication)  και  συνεχίστηκε  από  την  China  Telecom.   Η   έκθεση   της   Επιτροπής   έκφράζει   φόβους   ότι   η   ΛΔΚ   συνέλεξε   ευαίσθητες   πληροφορίες  για  τις  ΗΠΑ,  οι  οποίες  προέρχονται  από  το  ηλεκτρονικό  ταχυδρομείο  από   και  προς  ιστοσελίδες  όπως  αυτές  της  Γερουσίας,  των  αμερικανικών  ενόπλων  δυνάμεων,   του  Γραφείου  του  Υπουργού  Άμυνας,  της  ΝΑΣΑ,  του  Υπουργείου  Εμπορίου  και  άλλων.   Παρ’   όλο   που   τα   ευαίσθητα   δεδομένα   κρυπτογραφούνται   πριν   μεταδοθούν,   υποστηρίζεται  ότι  η  ΛΔΚ  έχει  τη  δυνατότητα  να  τα  αποκρυπτογραφήσει.   Η   κινεζική   κυβέρνηση   αρνήθηκε   οποιαδήποτε   εμπλοκή   της   στο   περιστατικό,   όπως  και  η  China  Telecom  από  την  πλευρά  της  αρνήθηκε  οποιαδήποτε  παραβίαση  της   διαδικτυακής   κίνησης.   Η   έκθεση   της   Επιτροπής   όμως   καταγράφει   ότι,   χωρίς   να   υπάρχουν   ενδείξεις   που   να   αποδεικνύουν   ότι   το   συμβάν   έλαβε   χώρα   από   πρόθεση,   οι   προθέσεις  του  περιστατικού  αυτού  θα  μπορούσαν  να  είναι  κακόβουλες.  Ειδικοί  δικτύων   αναφέρουν  

ότι  

η  

δυνατότητα  

της  

ΛΔΚ  

να  

πραγματοποιεί  

αντίστοιχες  

επαναδρομολογήσεις  μπορεί  να  οδηγήσει  σε  κακόβουλες  δραστηριότητες.      

Η   ΛΔΚ   συλλέγει   επίσημα   πληροφορίες   μέσω   ενός   πολιτικού   (Γραφείο  

Επιστημονικής   και   Τεχνολογικής   Πληροφόρησης,   Υπουργείο   Κρατικής   Ασφάλειας)   και   ενός   στρατιωτικού   μηχανισμού   (Τμήμα   Στρατιωτικής   Πληροφόρησης,   Γ.Ε.   Λαϊκού   Απελευθερωτικού  Στρατού).  Εκτός  από  τους  γραφειοκρατικούς  αυτούς  μηχανισμούς,  οι   κινεζικές   υπηρεσίες   πληροφοριών   παραδοσιακά   χρησιμοποιούν   έναν   τεράστιο   αριθμό   Kινέζων   πολιτών   που   διαμένουν   μόνιμα   ή   ταξιδεύουν   συχνά   στο   εξωτερικό   και                                                                                                                   1  Η  Επιτροπή  αυτή  είναι  υπεύθυνη  για  την  παρακολούθηση  των  επιπτώσεων  που  υπάρχουν  στην  εθνική  

ασφάλεια   των   ΗΠΑ   από   τις   συνδιαλλαγές   της   χώρας   με   τη   ΛΔΚ.   Οι   εκθέσεις   της   καλύπτουν   μεγάλη   ευρύτητα  θεμάτων,  ανάμεσα  στα  οποία  και  οι  ελευθερίες  του  διαδικτύου.  

 

1  


προσπαθούν   να   στρατολογούν   ξένους   επιχειρηματίες,   ακαδημαϊκούς,   επιστήμονες   και   πολιτικούς.  Η  άσκηση  κατασκοπείας  αποτελεί  έναν  από  τους  σημαντικότερους  τρόπους   με   τους   οποίους   η   ΛΔΚ   προσπαθεί   να   αυξήσει   την   οικονομική   και   στρατιωτική   ισχύ   της   και  να  κλείσει  το  χάσμα  με  τη  Δύση.  Χαρακτηριστικό  παράδειγμα  είναι  η  απόκτηση  της   τεχνολογίας  Terfenol-­‐D,  την  οποία  είχε  αναπτύξει  το  αμερικανικό  πολεμικό  ναυτικό,  με   την   τοποθέτηση   Κινέζων   φοιτητών   στο   εργαστήριο   Ames   Laboratory   του   Iowa   State   University   κατά   τη   δεκαετία   του   1980.   Σύμφωνα   με   τον   James   Greer,   πρώην   βοηθό   διευθυντή   του   τμήματος   πληροφοριών   του   FBI,   στα   τέλη   του   1980   ένα   μαζικό   πρόγραμμα   κατασκοπείας   εκ   μέρους   της   ΛΔΚ   βρισκόταν   σε   εξέλιξη,   τόσο   μέσω   της   πολυάριθμης   διπλωματικής   της   αποστολής,   όσο   και   μέσω   των   20.000   Κινέζων   που   σπούδαζαν   εκείνη   την   εποχή   σε   αμερικανικά   πανεπιστήμια.   Στις   αρχές   της   δεκαετίας   του   1990,   ο   εκτιμώμενος   από   το   FBI   αριθμός   κινέζων   πρακτόρων   που   δρούσαν   στις   ΗΠΑ  ανερχόταν  σε  7.000,  σε  αντιδιαστολή  με  τους  Ρώσους  που  δεν  ξεπερνούσαν  τους   500.   Το   2005,   το   BBC   αναμετάδωσε   την   είδηση   ότι   πράκτορας   των   κινεζικών   υπηρεσιών   αυτομόλησε   στο   Βέλγιο   και   αποκάλυψε   εκατοντάδες   κατασκόπους   της   ΛΔΚ   που  είχαν  διεισδύσει  σε  ευρωπαϊκές  επιχειρήσεις.    

Εκτός   από   τη   συλλογή   πληροφοριών   μέσω   ανθρώπινων   πηγών,   οι   κινεζικές  

υπηρεσίες   πληροφοριών   χρησιμοποιούν   και   τεχνικά   μέσα.   Ο   Λαϊκός   Απελευθερωτικός   Στρατός   διοργανώνει   ετήσιους   διαγωνισμούς   για   χάκερς   για   να   ξεχωρίσει   τους   καλύτερους   και   έχει   χρησιμοποιήσει   οργανώσεις   χάκερς,   των   οποίων   οι   ιστοσελίδες   είναι  γεμάτες  με  πατριωτικά  συνθήματα.  Το  2005,  ο  Jonathan  Evans,  γενικός  διευθυντής   της   ΜΙ5,   έκανε   έκκληση   στις   βρετανικές   επιχειρήσεις   να   ελέγξουν   τα   ηλεκτρονικά   συστηματα   που   χρησιμοποιούν   για   να   προστατευτούν   από   προσπάθειες   κυβερνο-­‐ κατασκοπείας   από   τη   ΛΔΚ.   Η   Γερμανική   Ομοσπονδιακή   Υπηρεσία   Ασφαλείας   (BfV)   υποστήριξε   ότι,   το   Μάιο   του   2007,   λίγο   πριν   την   επίσκεψη   της   Merkel   στη   ΛΔΚ,   τα   συστήματα   της   Kαγκελαρίας   και   των   Υπουργείων   Εξωτερικών,   Εσωτερικών   και   Έρευνας   δέχτηκαν   κυβερνοεπίθεση   από   χάκερς   από   τη   ΛΔΚ.   Λίγο   αργότερα,   το   Πεντάγωνο  δήλωσε  ότι  ένας  αδιαβάθμητος  υπολογιστής  στο  γραφείο  του   Robert  Gates   δέχτηκε  επίθεση  τον  Ιούνιο  του  2007  και  σύμφωνα  με  την  ανάλυση  η  επίθεση  προήλθε   από   τη   ΛΔΚ.   Στα   τέλη   του   Μαρτίου   2009,   αποκαλύφθηκε   από   έρευνα   των   Πανεπιστημίων   Cambridge   και   Toronto   ότι   η   ΛΔΚ   χρησιμοποιούσε   ένα   τεράστιο   πρόγραμμα  ηλεκτρονικής  κατασκοπείας  –το  οποίο  αποκάλεσαν  GhostNet-­‐,  με  το  οποίο   είχε  καταφέρει  να  διεισδύσει  σε  ηλεκτρονικούς  υπολογιστές  σε  περισσότερες  από  100   χώρες.   Στις   αρχές   του   2010,   η   Google   υποστήριξε   ότι   έπεσε   θύμα   ηλεκτρονικής    

2  


επίθεσης,   η   οποία   στρεφόταν   όχι   μόνο   εναντίον   της,   αλλά   και   εναντίον   είκοσι   τουλάχιστον   μεγάλων   εταιριών   που   είχαν   σχέση   με   οικονομία,   τεχνολογία,   ΜΜΕ   και   χημικά   σκευάσματα.   Επιπλέον   αυτού,   σύμφωνα   με   την   Google,   είχε   γίνει   προσπάθεια   πρόσβασης   στους   λογαριασμούς   ηλεκτρονικού   ταχυδρομείου   κινέζων   ακτιβιστών   που   αγωνίζονται  υπέρ  των  ανθρωπίνων  δικαιωμάτων.   Στα  δυτικά  κράτη  η  αντίληψη  απειλής  από  τη  ΛΔΚ  είναι  έντονη  και,  εξαιτίας  των   τεχνολογικών   δυνατοτήτων   της   τελευταίας,   η   αντίληψη   αυτή   συνδυάζεται   με   ένα   αίσθημα   ανασφάλειας.   Χαρακτηριστικά,   τo   2006   o   David   Szady,   πρώην   βοηθός   διευθυντή   στο   τμήμα   της   αντικατασκοπείας   του   FBI,   δήλωσε   ότι   η   ΛΔΚ   είναι   η   βασικότερη   απειλή   που   αντιμετωπίζουν   οι   ΗΠΑ.   To   2007,   ο   Jim   Judd,   διευθυντής   της   καναδικής   υπηρεσίας   πληροφόρησης   και   ασφάλειας,   ανέφερε   ότι   σχεδόν   οι   μισοί   πόροι   για   την   αντικατασκοπεία   της   υπηρεσίας   του,   έχουν   διατεθεί   στην   αντιμετώπιση   της   ΛΔΚ.  Το  Φεβρουάριο  της  ίδιας  χρονιάς,  σε  μια  κατάθεση  του  Οργανισμού  Ασφάλειας  και   Πληροφόρησης   της   Αυστραλίας   στην   Κοινή   Κοινοβουλευτική   Επιτροπή   για   ζητήματα   πληροφόρησης  και  ασφάλειας,  σημειώθηκε  ότι  η  παρουσία  των  κινεζικών  (μαζί  με  τις   ρωσικές)   μυστικών   υπηρεσιών   στην   Αυστραλία   πλησίαζε   το   επίπεδο   του   Ψυχρού   Πολέμου.      

Ο  τεράστιος  αριθμός  των  ανθρώπων  που  στρατολογούνται  από  τη  ΛΔΚ  με  στόχο  

τη   συλλογή   πληροφοριών   αντισταθμίζει   κάποιες   αδυναμίες   των   επιχειρήσεων   που   διενεργεί  και  καθιστά  τη  συλλογή  πληροφοριών  από  ανθρώπινες  πηγές  εκ  μέρους  της   αξιό��ογη  στο  σύνολό  της.  Παρ’  όλα  αυτά,  πρέπει  να  τονιστεί  ότι  οι  επιχειρήσεις  αυτές   δεν  είναι  τόσο  επιτηδευμένες  όσο  ήταν  οι  επιχειρήσεις  των  ΗΠΑ  και  της  ΕΣΣΔ  κατά  τη   διάρκεια   του   Ψυχρού   πολέμου.   Από   την   εποχή   του   Deng   Xiaoping   στη   ΛΔΚ   έχει   δοθεί   ιδιαίτερη   έμφαση   στην   επιστήμη   και   στην   τεχνολογία   ως   κινητήριες   δυνάμεις   της   πορείας   της   προς   τους   Τέσσερις   Εκσυγχρονισμούς2.   Είναι   λογικό   και   στον   τομέα   της   συλλογής   πληροφοριών   η   τεχνολογία   να   θεωρείται   από   τη   ΛΔΚ   τόσο   το   μέσο   που   θα   την   οδηγήσει   στον   εκσυγχρονισμό,   όσο   και   η   αχίλλειος   πτέρνα   της   Δύσης.   Σαν   αποτέλεσμα,   παρατηρούμε   μια   μετατόπιση   της   έμφασης   από   τις   παραδοσιακές   κατασκοπευτικές   μεθόδους,   και   κυρίως   την   ανθρώπινη   κατασκοπεία   (HUMINT),   προς   τις   ηλεκτρονικές   μεθόδους   (hacking).   Παρ’   όλο   που   δεν   μπορούμε   να   μιλάμε   για   εγκατάλειψη  της  χρήσης  ανθρώπινων  πηγών  για  τη  συλλογή  πληροφοριών,  η  πρόοδος                                                                                                                   2  Οι  Τέσσερις  Εκσυγχρονισμοί  είναι  οι  στόχοι  που  έθεσε  ο  Zhou  Enlai  το  1963  στο  Συνέδριο  Επιστημινικής  

και  Τεχνολογικής  Εργασίας  στη  Σανγκάη  και  αφορούσαν  τον  αγροτικό  τομέα,  το  βιομηχανικό  τομέα,  τον   τομέα  της  εθνικής  ασφάλειας  και  τέλος  τον  τομέα  της  επιστήμης  και  τεχνολογίας.  

 

3  


της   τεχνολογίας   έχει   καταστήσει   τη   χρήση   ηλεκτρονικών   μεθόδων   για   συλλογή   πληροφοριών  πιο  αποδοτική.    

Οι  υπηρεσίες  συλλογής  πληροφοριών  στα  δυτικά  κράτη  και  ιδιαίτερα  στις  ΗΠΑ  

έχουν   παράδοση   στην   αντιμετώπιση   των   παραδοσιακών   μεθόδων   συλλογής   πληροφοριών.  Παρ’  όλο  που  το  ανθρώπινο  δυναμικό  τους  έχει  σε  μεγάλο  βαθμό  αλλάξει   από   την   περίοδο   του   Ψυχρού   Πολέμου,   ο   δύσκαμπτος   γραφειοκρατικός   μηχανισμός   τους   διατηρεί   ως   μνήμη   την   εμπειρία   των   προηγούμενων   χρόνων   που   αφορά   στην   αντιμετώπιση   της   κατασκοπείας   με   ανθρώπινα   μέσα.   Οι   δομές   και   οι   μηχανισμοί   αντικατασκοπείας   των   υπηρεσιών   αυτών   είναι   δύσκολο   να   προσαρμοστούν   στα   νέα   δεδομένα   ενός   περιβάλλοντος   στο   οποίο   η   χρήση   τεχνολογικών   μέσων   από   τους   αντιπάλους   τους   για   την   απόκτηση   πληροφοριών   συνεχώς   αυξάνεται.   Η   διαφορετική   δυναμική   που   προσφέρει   η   χρήση   της   τεχνολογίας   για   τη   συλλογή   πληροφοριών   αποκαλύπτει   μια   αδυναμία   της   ασφάλειας   στα   δυτικά   κράτη   και   οδηγεί   στο   συμπέρασμα   ότι   τα   τελευταία   πρέπει   να   προσπαθήσουν   να   αντιμετωπίσουν   τις   σύγχρονες  μεθόδων  συλλογής  πληροφοριών  με  αντίστοιχα  μέσα  εκσυγχρονιζόμενες.     Δόγα  Αλεξάνδρα   Μαντέλου  Νικολέτα     ΠΗΓΕΣ   Albanesius  Chloe,  “China  Helped  'Hijack'  U.S.  Internet  Traffic,  Report  Says”,  PC  Magazine,   17/11/2010,  http://www.pcmag.com/article2/0,2817,2372914,00.asp     Beckford   Martin,   Blake   Heidi,   Gardham   Duncan,   “China   may   seek   to   'control   the   internet',   US   report   on   web   hijack   warns”,   The   Telegraph,   18/11/2010,   http://www.telegraph.co.uk/news/worldnews/asia/china/8143460/China-­‐may-­‐seek-­‐ to-­‐control-­‐the-­‐internet-­‐US-­‐report-­‐on-­‐web-­‐hijack-­‐warns.html     Blake   Heidi,   “China   'hijacks'   15   per   cent   of   world's   internet   traffic”,   The   Telegraph,   18/11/2010,   http://www.telegraph.co.uk/news/worldnews/asia/china/8142267/China-­‐hijacks-­‐15-­‐ per-­‐cent-­‐of-­‐worlds-­‐internet-­‐traffic.html     Cox  Report,  1999,  http://www.house.gov/coxreport/pref/preface.html    

4  


Crittenden   R.   Michael,   Raice   Shayndi,   “Chinese   Firm   'Hijacked'   Data”,   The   Wall   Street   Journal,  17/11/2010,     http://online.wsj.com/article/SB10001424052748704648604575621071689674364.h tml     Glaister   Dan,   “China   Accused   Over   Global   Computer   Spy   Ring”,   The   Guardian,   30/3/2009,     http://www.guardian.co.uk/world/2009/mar/30/china-­‐dalai-­‐lama-­‐spying-­‐computers     Halliday   Josh,   “China   denies   'hijacking'   internet   traffic”,   The   Guardian,   18/11/2010,   http://www.guardian.co.uk/technology/2010/nov/18/china-­‐internet-­‐traffic-­‐hijack     Report   to   Congress   on   Chinese   Espionage   Activities   Against   the   United   States,   1999,   http://www.fas.org/irp/threat/fis/prc_1999.html     Strategic  Comments,  “China's  cyber  attacks”,  Strategic  Comments,  13:7,  1  —  2,  (2007)     Jackson   Allison,   “China   Telecom   denies   US   web   hijack   allegations”,   AFP,   18/11/2010,   http://www.google.com/hostednews/afp/article/ALeqM5hgE9NSHXE-­‐ pDWkr8n4lk9Ze07ZiQ?docId=CNG.9be0c029adaf0eb4667c81e939f5af84.101     The   Red   Tape   Cronicles,   “China   Web   hijacking   shows   Net   at   risk”,   17/11/2010,   http://redtape.msnbc.com/2010/11/china-­‐web-­‐hijacking-­‐shows-­‐net-­‐at-­‐risk.html     U.S.   –   China   Economic   and   Security   Review   Commission,   2010   Report   to   Congress,   Washington,  November  2010,   http://www.uscc.gov/annual_report/2010/10_annual_report.php     Κωνσταντόπουλος   Ιωάννης,   Οικονομία   και   Κατασκοπεία,   Θεωρία   και   Πράξη,   Εκδόσεις   Ποιότητα,  2010    

 

5  


Συλλογή Πληροφοριών και Τεχνολογία Η Περίπτωση της Λαϊκής Δημοκρατίας της Κίνας