Issuu on Google+

À¶√Àƒ°∂π√ ∂£¡π∫∏™ ¶∞π¢∂π∞™ ∫∞𠣃∏™∫∂Àª∞∆ø¡ ¶∞π¢∞°ø°π∫√ π¡™∆π∆√À∆√

∂˘·ÁÁÂÏ›· ª·˘ÚÈοÎË

ª·ÚÈ¿ÓÓ· °ÎÔ‡‚Ú·

∞Ó·ÛÙ·Û›· ∫·ÌÔ‡ÚË

µÈÔÏÔÁ›· °’ °Àª¡∞™π√À

√ƒ°∞¡π™ª√™ ∂∫¢√™∂ø™ ¢π¢∞∫∆π∫ø¡ µπµ§πø¡ ∞£∏¡∞


µπ√§√°π∞ °’ °Àª¡∞™π√À


™À°°ƒ∞º∂π™

∂˘·ÁÁÂÏ›· ª·˘ÚÈοÎË, ∂›Î. ∫·ıËÁ‹ÙÚÈ· ÙÔ˘ ¶·ÓÂÈÛÙËÌ›Ô˘ ¢˘ÙÈ΋˜ ª·Î‰ÔÓ›·˜ ª·ÚÈ¿ÓÓ· °ÎÔ‡‚Ú·, µÈÔÏfiÁÔ˜, ∂Î·È‰Â˘ÙÈÎfi˜ µ/ıÌÈ·˜ ∂Î/Û˘ ∞Ó·ÛÙ·Û›· ∫·ÌÔ‡ÚË, µÈÔÏfiÁÔ˜, ∂Î·È‰Â˘ÙÈÎfi˜ µ/ıÌÈ·˜ ∂Î/Û˘

∫ƒπ∆∂™-∞•π√§√°∏∆∂™

¡ÈÎfiÏ·Ô˜ ªÔÛ¯ÔÓ¿˜, ∫·ıËÁËÙ‹˜ ÙÔ˘ ¶·ÓÂÈÛÙËÌ›Ô˘ ¶·ÙÚÒÓ ªÈ¯¿Ï˘ £ÂÔ¯·ÚfiÔ˘ÏÔ˜, ™¯ÔÏÈÎfi˜ Û‡Ì‚Ô˘ÏÔ˜ ™Â‚·ÛÙ‹ µ·Ì‚·ÎÔÔ‡ÏÔ˘, µÈÔÏfiÁÔ˜, ∂Î·È‰Â˘ÙÈÎfi˜ µ/ıÌÈ·˜ ∂Î/Û˘

∂π∫√¡√°ƒ∞º∏™∏ ºπ§√§√°π∫∏ ∂¶πª∂§∂π∞

À¶∂À£À¡∏ ∆√À ª∞£∏ª∞∆√™ ∫∞π ∆√À À¶√∂ƒ°√À ∫∞∆∞ ∆∏ ™À°°ƒ∞º∏ ∂•øºÀ§§√ ¶ƒ√∂∫∆À¶ø∆π∫∂™ ∂ƒ°∞™π∂™

∂ÈÚ‹ÓË ¡ÔÌÈÎÔ‡ ∫ˆÓÛÙ·ÓÙ›Ó· ∫Ô˘ÙÛÔ˘ÚÔ‡Ì·, ºÈÏfiÏÔÁÔ˜ µ·ÛÈÏÈ΋ ¶ÂÚ¿ÎË, ™‡Ì‚Ô˘ÏÔ˜ ÙÔ˘ ¶·È‰·ÁˆÁÈÎÔ‡ πÓÛÙÈÙÔ‡ÙÔ˘

°ÂÒÚÁÈÔ˜ °ÎÔÏÊ›ÓÔ˜, ∑ˆÁÚ¿ÊÔ˜ µÈ‚ÏÈÔÛ˘ÓÂÚÁ·ÙÈ΋ ∞∂¶∂∂

°ã ∫.¶.™. / ∂¶∂∞∂∫ ππ / ∂Ó¤ÚÁÂÈ· 2.2.1 / ∫·ÙËÁÔÚ›· ¶Ú¿ÍÂˆÓ 2.2.1.·: «∞Ó·ÌfiÚʈÛË ÙˆÓ ÚÔÁÚ·ÌÌ¿ÙˆÓ ÛÔ˘‰ÒÓ Î·È Û˘ÁÁÚ·Ê‹ Ó¤ˆÓ ÂÎ·È‰Â˘ÙÈÎÒÓ ·Î¤ÙˆÓ»

¶∞π¢∞°ø°π∫√ π¡™∆π∆√À∆√ ¢ËÌ‹ÙÚÈÔ˜ °. µÏ¿¯Ô˜ √ÌfiÙÈÌÔ˜ ∫·ıËÁËÙ‹˜ ÙÔ˘ ∞.¶.£. ¶Úfi‰ÚÔ˜ ÙÔ˘ ¶·È‰·ÁˆÁÈÎÔ‡ πÓÛÙÈÙÔ‡ÙÔ˘ ¶Ú¿ÍË Ì ٛÙÏÔ:

«™˘ÁÁÚ·Ê‹ Ó¤ˆÓ ‚È‚Ï›ˆÓ Î·È ·Ú·ÁˆÁ‹ ˘ÔÛÙËÚÈÎÙÈÎÔ‡ ÂÎ·È‰Â˘ÙÈÎÔ‡ ˘ÏÈÎÔ‡ Ì ‚¿ÛË ÙÔ ¢∂¶¶™ Î·È Ù· ∞¶™ ÁÈ· ÙÔ °˘ÌÓ¿ÛÈÔ» ∂ÈÛÙËÌÔÓÈÎfi˜ À‡ı˘ÓÔ˜ ŒÚÁÔ˘ ∞ÓÙÒÓÈÔ˜ ™. ªÔÌ¤ÙÛ˘ ™‡Ì‚Ô˘ÏÔ˜ ÙÔ˘ ¶·È‰·ÁˆÁÈÎÔ‡ πÓÛÙÈÙÔ‡ÙÔ˘ ∞Ó·ÏËÚˆÙ¤˜ ∂ÈÛÙËÌÔÓÈÎÔ› À‡ı˘ÓÔÈ ŒÚÁÔ˘ °ÂÒÚÁÈÔ˜ ∫. ¶·ÏËfi˜ ™‡Ì‚Ô˘ÏÔ˜ ÙÔ˘ ¶·È‰·ÁˆÁÈÎÔ‡ πÓÛÙÈÙÔ‡ÙÔ˘ πÁÓ¿ÙÈÔ˜ ∂. ÷Ù˙Ë¢ÛÙÚ·Ù›Ô˘ ªfiÓÈÌÔ˜ ¶¿Ú‰ÚÔ˜ ÙÔ˘ ¶·È‰·ÁˆÁÈÎÔ‡ πÓÛÙÈÙÔ‡ÙÔ˘

ŒÚÁÔ Û˘Á¯ÚËÌ·ÙÔ‰ÔÙÔ‡ÌÂÓÔ 75% ·fi ÙÔ ∂˘Úˆ·˚Îfi ∫ÔÈÓˆÓÈÎfi ∆·ÌÂ›Ô Î·È 25% ·fi ÂıÓÈÎÔ‡˜ fiÚÔ˘˜.


À¶√Àƒ°∂π√ ∂£¡π∫∏™ ¶∞π¢∂π∞™ ∫∞𠣃∏™∫∂Àª∞∆ø¡ ¶∞π¢∞°ø°π∫√ π¡™∆π∆√À∆√

∂˘·ÁÁÂÏ›· ª·˘ÚÈοÎË

ª·ÚÈ¿ÓÓ· °ÎÔ‡‚Ú·

∞Ó·ÛÙ·Û›· ∫·ÌÔ‡ÚË

∞¡∞¢√Ã√™ ™À°°ƒ∞º∏™

µπ√§√°π∞ °’ °Àª¡∞™π√À

√ƒ°∞¡π™ª√™ ∂∫¢√™∂ø™ ¢π¢∞∫∆π∫ø¡ µπµ§πø¡ ∞£∏¡∞


¶∂ƒπ∂Ã√ª∂¡∞ ™∏ª∂πøª∞ °π∞ ∆√¡/∆∏ ª∞£∏∆∏/∆ƒπ∞ . . . . . . . . . . . . . . .5 ªπ∞ ª∞∆π∞ ™∆√ µπµ§π√ . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . .6 ∏ ∂¶π™∆∏ª∏ ∆∏™ µπ√§√°π∞™

∞Ú¯¤˜ ÙˆÓ ‚ÈÔÏÔÁÈÎÒÓ ÂÈÛÙËÌÒÓ - ∏ ÂÈÛÙËÌÔÓÈ΋ ̤ıÔ‰Ô˜ ...................................................................................................10 ∆Ô ·ÓÙÈΛÌÂÓÔ Ù˘ ÌÂϤÙ˘ ÙˆÓ ‚ÈÔÏÔÁÈÎÒÓ ÂÈÛÙËÌÒÓ ...12 √È ÂȉڿÛÂȘ ÙˆÓ ÂÊ·ÚÌÔÁÒÓ Ù˘ ‚ÈÔÏÔÁ›·˜ ÛÙËÓ ÔÈfiÙËÙ· Ù˘ ˙ˆ‹˜ ÙÔ˘ ·ÓıÚÒÔ˘ ..................................12 1. √ƒ°∞¡ø™∏ ∆∏™ ∑ø∏™ – µπ√§√°π∫∞ ™À™∆∏ª∞∆∞

1.1 ∆· ÌfiÚÈ· Ù˘ ˙ˆ‹˜ .............................................................18 ∞ÓfiÚÁ·Ó˜ ÂÓÒÛÂȘ ............................................................18 √ÚÁ·ÓÈΤ˜ ÂÓÒÛÂȘ ..............................................................19 1.2 ∫‡ÙÙ·ÚÔ: Ë ÌÔÓ¿‰· Ù˘ ˙ˆ‹˜ .......................................21 ∆Ô Â˘Î·Ú˘ˆÙÈÎfi ·ÙÙ·ÚÔ .................................................22 ∆Ô ÚÔηڢˆÙÈÎfi ·ÙÙ·ÚÔ .............................................24 ¢È·ÊÔÚÂÙÈο ·ÙÙ·Ú· ÁÈ· ‰È·ÊÔÚÂÙÈΤ˜ ÏÂÈÙÔ˘ÚÁ›Â˜ ..............................................................................24 1.3 ∆· Â›‰· ÔÚÁ¿ÓˆÛ˘ Ù˘ ˙ˆ‹˜ ..............................28 ∆· Â›‰· ÔÚÁ¿ÓˆÛ˘ ÙˆÓ ÔÏ˘Î‡ÙÙ·ÚˆÓ ÔÚÁ·ÓÈÛÌÒÓ ...........................................................................28 ∆· ›‰Ë ÙˆÓ ˙ˆ˚ÎÒÓ ÈÛÙÒÓ ...............................................29 ∏ ÔÚÁ¿ÓˆÛË ÙˆÓ ¤Ì‚ÈˆÓ fiÓÙˆÓ – ∆· ÔÈÎÔÛ˘ÛÙ‹Ì·Ù· ..............................................................30 2. √π √ƒ°∞¡π™ª√π ™∆√ ¶∂ƒπµ∞§§√¡ ∆√À™

2.1 IÛÔÚÚÔ›· ÛÙ· ‚ÈÔÏÔÁÈο Û˘ÛÙ‹Ì·Ù· ....................40 2.2 √ÚÁ¿ÓˆÛË Î·È ÏÂÈÙÔ˘ÚÁ›Â˜ ÙÔ˘ ÔÈÎÔÛ˘ÛÙ‹Ì·ÙÔ˜ – √ ÚfiÏÔ˜ Ù˘ ÂÓ¤ÚÁÂÈ·˜ ...........43 ∆ÚÔÊÈΤ˜ Û¯¤ÛÂȘ Î·È ÚÔ‹ ÂÓ¤ÚÁÂÈ·˜ ...........................43 ∆ÚÔÊÈΤ˜ ·Ï˘Û›‰Â˜, ÙÚÔÊÈο ϤÁÌ·Ù·, ÙÚÔÊÈΤ˜ ˘Ú·Ì›‰Â˜ ............................................................44 2.3 ∏ ·Ó·Î‡ÎψÛË Ù˘ ‡Ï˘ Û ¤Ó· ÔÈÎÔÛ‡ÛÙËÌ· ....49 2.4 ¶·ÚÂÌ‚¿ÛÂȘ ÙÔ˘ ·ÓıÚÒÔ˘ ÛÙÔ ÂÚÈ‚¿ÏÏÔÓ ....51 ∏ Ú‡·ÓÛË ÙÔ˘ ·¤Ú· .........................................................52 ∏ Ú‡·ÓÛË ÙˆÓ ˘‰¿ÙˆÓ ..................................................55 ∏ Ú‡·ÓÛË ÙÔ˘ ‰¿ÊÔ˘˜ ................................................56 3. ª∂∆∞µ√§π™ª√™

3.1 ÕÓıÚˆÔ˜ Î·È ÂÓ¤ÚÁÂÈ· .................................................64 3.2 ŒÓ˙˘Ì· Î·È ÌÂÙ·‚ÔÏÈÛÌfi˜ ...........................................66 4. √π ∞™£∂¡∂π∂™ ∫∞π √π ¶∞ƒ∞°√¡∆∂™ ¶√À ™Ã∂∆π∑√¡∆∞π ª∂ ∆∏¡ ∂ªº∞¡π™∏ ∆√À™

4.1 OÌÔÈfiÛÙ·ÛË ..........................................................................74 4

µπ√§√°π∞ °’ °Àª¡∞™π√À

4.2 ∞Ûı¤ÓÂȘ ................................................................................78 ¶·ıÔÁfiÓÔÈ ÌÈÎÚÔÔÚÁ·ÓÈÛÌÔ› Î·È ·Ûı¤ÓÂȘ ..........78 4.3 ∞Ì˘ÓÙÈÎÔ› Ì˯·ÓÈÛÌÔ› ÙÔ˘ ·ÓıÚÒÈÓÔ˘ ÔÚÁ·ÓÈÛÌÔ‡ ..........................................................................84 4.4 ∆ÚfiÔ˜ ˙ˆ‹˜ Î·È ·Ûı¤ÓÂȘ ..........................................87 5. ¢π∞∆∏ƒ∏™∏ ∫∞π ™À¡∂Ã∂π∞ ∆∏™ ∑ø∏™

5.1 ∆Ô ÁÂÓÂÙÈÎfi ˘ÏÈÎfi ÔÚÁ·ÓÒÓÂÙ·È Û ¯ÚˆÌÔÛÒÌ·Ù· ...............................................................96 5.2 ∏ ÚÔ‹ Ù˘ ÁÂÓÂÙÈ΋˜ ÏËÚÔÊÔÚ›·˜ ...........................99 ∏ ‰ÔÌ‹ ÙˆÓ ÓÔ˘ÎÏÂ˚ÎÒÓ ÔͤˆÓ – ∞Ôı‹Î¢ÛË Ù˘ ÁÂÓÂÙÈ΋˜ ÏËÚÔÊÔÚ›·˜ ...............99 ∞ÓÙÈÁÚ·Ê‹ ÙÔ˘ DNA – ¢È·Ù‹ÚËÛË Î·È ÌÂÙ·‚›‚·ÛË Ù˘ ÁÂÓÂÙÈ΋˜ ÏËÚÔÊÔÚ›·˜ ..................99 ªÂÙ·ÁÚ·Ê‹, ÌÂÙ¿ÊÚ·ÛË – ŒÎÊÚ·ÛË Ù˘ ÁÂÓÂÙÈ΋˜ ÏËÚÔÊÔÚ›·˜ ..........................................100 5.3 ∞ÏÏËÏfiÌÔÚÊ· ...................................................................103 5.4 ∫˘ÙÙ·ÚÈ΋ ‰È·›ÚÂÛË ........................................................104 ª›ÙˆÛË ..................................................................................104 ªÂ›ˆÛË ..................................................................................105 5.5 ∫ÏËÚÔÓÔÌÈÎfiÙËÙ· ...........................................................107 √È ÓfiÌÔÈ ÙÔ˘ ª¤ÓÙÂÏ ........................................................107 5.6 ªÂÙ·ÏÏ¿ÍÂȘ ........................................................................111 6. °∂¡∂∆π∫∏ ª∏Ã∞¡π∫∏ ∫∞π µπ√∆∂á√§√°π∞

6.1 ∂Ê·ÚÌÔÁ¤˜ Ù˘ ‚ÈÔÙ¯ÓÔÏÔÁ›·˜ ...............................120 6.2 °ÂÓÂÙÈ΋ Ì˯·ÓÈ΋ Î·È ‚ÈÔÙ¯ÓÔÏÔÁ›· .................121 °ÔÓȉȷ΋ ıÂÚ·›· ........................................................123 ¶·Ú·ÁˆÁ‹ Ê·Ú̿ΈÓ, ÔÚÌÔÓÒÓ Î·È ÂÌ‚ÔÏ›ˆÓ ....124 °ÂÓÂÙÈο ÙÚÔÔÔÈË̤ӷ Ê˘Ù¿ ..................................124 6.3. ¶ÚÔ‚ÏËÌ·ÙÈÛÌÔ› ·fi ÙËÓ ·ÍÈÔÔ›ËÛË ÙˆÓ ÂÈÙÂ˘Ì¿ÙˆÓ Ù˘ ÁÂÓÂÙÈ΋˜ – µÈÔËıÈ΋ ...............126 7. ∂•∂§π•∏

7.1 ∏ ÂͤÏÈÍË Î·È ÔÈ «Ì·ÚÙ˘Ú›Â˜» Ù˘ ..............................132 ∆· ·ÔÏÈıÒÌ·Ù· ...............................................................134 √È ‚ÈÔ¯ËÌÈΤ˜ ·ԉ›ÍÂȘ ...............................................134 7.2 ∏ ÂͤÏÈÍË ÙÔ˘ ·ÓıÚÒÔ˘ .............................................136 ...∂∫∆∞∫∆√... ¶∞ƒ∞ƒ∆∏ª∞ ∂Àƒø¶∞´∫√™ ∫ø¢π∫∞™ ∫∞∆∞ ∆√À ∫∞ƒ∫π¡√À ..........142 ∆√ Ã√¡√§√°π√ ∆∏™ µπ√§√°π∞™ ..................................143 §∂•π§√°π√ √ƒø¡...........................................................................148 ∂Àƒ∂∆∏ƒπ√ √ƒø¡..........................................................................152 µπµ§π√°ƒ∞ºπ∞..................................................................................153 ¶∏°∂™ ∂π∫√¡π™∆π∫√À À§π∫√À..............................................154


™∏ª∂πøª∞ °π∞ ∆√¡/∆∏ ª∞£∏∆∏/∆ƒπ∞ √ ÎfiÛÌÔ˜ Á‡Úˆ Ì·˜ ÎÚ‡‚ÂÈ ÔÏÏ¿ Ì˘ÛÙÈο. ∂ÍÂÚ¢ÓÒÓÙ·˜ ÙÔÓ ı· ·Ó·Î·Ï‡„Ô˘Ì ÙËÓ ·Ï‹ıÂÈ· ÁÈ· ÙË ˙ˆ‹, ÙÔ ı¿Ó·ÙÔ, ÙȘ ·Ûı¤ÓÂȘ, Ù· ¤Ì‚È· fiÓÙ· Î·È ÁÂÓÈÎfiÙÂÚ· ÁÈ· ÙÔ ÂÚÈ‚¿ÏÏÔÓ Ì¤Û· ÛÙÔ ÔÔ›Ô ÊÈÏÔÍÂÓÂ›Ù·È Ë ‡·ÚÍ‹ Ì·˜. ∏ ‚ÈÔÏÔÁ›· ÌÔÚ› Ó· Á›ÓÂÈ ‚ÔËıfi˜ Ì·˜ Û ·˘Ù‹Ó ÙËÓ ÂÍÂÚ‡ÓËÛË. ∞˜ ·Ó·˙ËÙ‹ÛÔ˘Ì Û ·˘Ù‹Ó ÙËÓ ÂÈÛÙ‹ÌË ··ÓÙ‹ÛÂȘ ÁÈ· ÂÚˆÙ‹Ì·Ù· Ô˘ Û˘¯Ó¿ ÂÚÓÔ‡Ó ·fi ÙË ÛΤ„Ë Ì·˜. ∞˜ ÂÎÌÂÙ·ÏÏ¢Ùԇ̠ÙË Û˘Ó¿ÓÙËÛ‹ Ì·˜ Ì ÙË ‚ÈÔÏÔÁ›·, ÁÈ· Ó· ÚˆÙ‹ÛÔ˘Ì ÁÈ· ÙÔ AIDS, Ù· Ó·ÚΈÙÈο, Ù· «ÌÂÙ·ÏÏ·Á̤ӷ» ÙÚfiÊÈÌ·, ÙËÓ ÂÍ·Ê¿ÓÈÛË Î¿ÔÈˆÓ ÂȉÒÓ Ô˘ ·Ï·ÈfiÙÂÚ· ÔÌfiÚÊ·ÈÓ·Ó ÙÔÓ Ï·Ó‹ÙË Ì·˜, ÁÈ· ÙËÓ Î·Ù·ÛÙÚÔÊ‹ ÙÔ˘ fi˙ÔÓÙÔ˜, ÙË Ï·ıÚÔıËÚ›·, ÁÈ· ÙËÓ ÂÍÂÏÈÁ̤ÓË ÓfiËÛË Î·È ÌÔÚÊ‹ ÙÔ˘ ·ÓıÚÒÔ˘, ÁÈ· ÙÔÓ Û˘Ó¯‹ ·ÁÒÓ· ÙÔ˘ Ó· ‚ÂÏÙÈÒÛÂÈ ÙȘ Û˘Óı‹Î˜ Ù˘ ‡·ÚÍ‹˜ ÙÔ˘. ∞˜ ÌÈÏ‹ÛÔ˘Ì ·ÎfiÌË ÁÈ· ÙÔÓ ·ÓıÚÒÈÓÔ ÂÁˆÈÛÌfi Î·È ÙÔÓ ·ÁÒÓ· ÙÔ˘ ·ÓıÚÒÔ˘ Ó· ΢ÚÈ·Ú¯‹ÛÂÈ ¿Óˆ ÛÙË Ê‡ÛË. ∏ ‚ÈÔÏÔÁ›· ÂÚÈ̤ÓÂÈ ÙȘ ÂÚˆÙ‹ÛÂȘ Ì·˜. ∂›Ó·È ¤ÙÔÈÌË Ó· Ì·˜ ‰Â›ÍÂÈ ÙÔÓ ‰ÚfiÌÔ ÁÈ· ÙȘ ··ÓÙ‹ÛÂȘ. ∆Ô ‚È‚Ï›Ô Ô˘ Îڷٿ٠ÛÙ· ¯¤ÚÈ· Û·˜ Â›Ó·È ÙÔ ·ÔÙ¤ÏÂÛÌ· ÌÈ·˜ ÚÔÛ¿ıÂÈ·˜ Ô˘ η٤‚·Ï·Ó ÔÈ Û˘ÁÁÚ·Ê›˜ ÁÈ· ÂÚÈÛÛfiÙÂÚÔ ·fi ÙÚ›· ¯ÚfiÓÈ·. ™ÙÔ ‰È¿ÛÙËÌ· ·˘Ùfi ÁÈÓfiÙ·Ó ÌÈ· ÙÌËÌ·ÙÈ΋ ηٿıÂÛË ÙÔ˘ ‚È‚Ï›Ô˘, ÙÔ ÔÔ›Ô ÎÚÈÓfiÙ·Ó ·fi ÔÌ¿‰· ·Ú·ÎÔÏÔ‡ıËÛ˘-·ÍÈÔÏfiÁËÛ˘, Ô˘ ÔÚ›ÛÙËΠ·fi ÙÔ ¶·È‰·ÁˆÁÈÎfi πÓÛÙÈÙÔ‡ÙÔ. ∫·Ù·‚Ï‹ıËΠÚÔÛ¿ıÂÈ· Ó· Û˘ÁÎÂÚ·ÛÙÔ‡Ó ÔÈ ·fi„ÂȘ fiÏˆÓ fiÛÔÈ ÂÓÂÏ¿ÎËÛ·Ó ÛÙË ‰ËÌÈÔ˘ÚÁ›· ·˘ÙÔ‡ ÙÔ˘ ‚È‚Ï›Ô˘, ·ÏÏ¿ Ù·˘Ùfi¯ÚÔÓ· Ó· ·ÓÙ·ÔÎÚ›ÓÂÙ·È ÛÙȘ ··ÈÙ‹ÛÂȘ ÙÔ˘ ∞Ó·Ï˘ÙÈÎÔ‡ ¶ÚÔÁÚ¿ÌÌ·ÙÔ˜ ™Ô˘‰ÒÓ, ÛÙȘ ÚÔÛÙ·Á¤˜ Ù˘ Û‡Á¯ÚÔÓ˘ ‰È‰·ÎÙÈ΋˜, ·ÏÏ¿ Î·È ÛÙÔ Úfi‚ÏËÌ· Ô˘ ·ÓÙÈÌÂÙˆ›Û·ÌÂ Î·È ·ÊÔÚÔ‡Û ÙÔÓ ÂÚÈÔÚÈṲ̂ÓÔ ·ÚÈıÌÒÓ ÛÂÏ›‰ˆÓ. ™›ÁÔ˘Ú·, ÙÔ ‚È‚Ï›Ô ·˘Ùfi ‰ÂÓ ÂÚȤ¯ÂÈ fiÏË ÙË ‚ÈÔÏÔÁÈ΋ ÁÓÒÛË. ªÔÚ› fï˜ Ó· Û·˜ ·ÓÔ›ÍÂÈ ‰ÚfiÌÔ˘˜ ÁÈ· Ó· ÙËÓ ·Ó·Î·Ï‡„ÂÙ ÌfiÓÔÈ Û·˜. ∞ÍÈÔÔÈ‹ÛÙ οı ÛÂÏ›‰· ÙÔ˘: ÙÔ Î˘Ú›ˆ˜ ΛÌÂÓÔ, ÙȘ ÂÈÎfiÓ˜, Ù· ·Ú·ı¤Ì·Ù·, ÙȘ ÂÚˆÙ‹ÛÂȘ Î·È ÙȘ ‰Ú·ÛÙËÚÈfiÙËÙ˜ Ô˘ Û·˜ ÚÔÙ›ÓÂÈ. ∆· ·Ú·ı¤Ì·Ù· Ô˘ Û˘ÓÔ‰Â‡Ô˘Ó ÙÔ Î›ÌÂÓÔ ‰ÂÓ ·ÔÙÂÏÔ‡Ó ÂÍÂÙ·ÛÙ¤· ‡ÏË. √ ÛÙfi¯Ô˜ ÙÔ˘˜ Â›Ó·È Ó· Û·˜ ‚ÔËı‹ÛÔ˘Ó Ó· Û˘Ó‰˘¿ÛÂÙ ÙË ıˆÚËÙÈ΋ ÁÓÒÛË Ô˘ ·Ú¤¯Ô˘Ó ‰È¿ÊÔÚ˜ ÂÈÛً̘ Î·È Ó· ÙËÓ ·ÍÈÔÔÈ‹ÛÂÙ ÁÈ· Ó· ÂÚÌËÓ‡ÛÂÙ ÁÂÁÔÓfiÙ· Î·È ÂÌÂÈڛ˜ ·fi ÙËÓ Î·ıËÌÂÚÈÓ‹ ˙ˆ‹. ∆· «∞˜ ÛÎÂÊÙԇ̻ ı· Û·˜ ÚÔ‚ÏËÌ·Ù›ÛÔ˘Ó Î·È ı· Û·˜ ‰ÒÛÔ˘Ó Â˘Î·Èڛ˜ ÁÈ· Û˘˙‹ÙËÛË ÛÙËÓ Ù¿ÍË. √È ÂÚˆÙ‹ÛÂȘ Û¿˜ ‰›ÓÔ˘Ó ÙËÓ Â˘Î·ÈÚ›· Ó· ÂϤÁÍÂÙ ÙȘ ÁÓÒÛÂȘ Ô˘ ·ÔÎÙ‹Û·ÙÂ. √È ‰Ú·ÛÙËÚÈfiÙËÙ˜ –·Ϥ˜ ¤Ú¢Ó˜– ·ÔÙÂÏÔ‡Ó ÙË Á¤Ê˘Ú· ÌÂٷ͇ ıˆڛ·˜ Î·È Ú¿Í˘. ∏ Û˘ÓÂÚÁ·Û›· Ì ÙÔ˘˜ Û˘ÌÌ·ıËÙ¤˜ Û·˜, Ë ÚˆÙÔ‚Ô˘Ï›· Î·È Ë ·˘ÙÂÓ¤ÚÁÂÈ· ı· Û·˜ Ô‰ËÁ‹ÛÔ˘Ó Û ¤Ó· Ó¤Ô ÙÚfiÔ ÔÈÎÔ‰fiÌËÛ˘ Ù˘ ÁÓÒÛ˘, fiÔ˘ Ë ıˆڛ· ı�� ÌÂÙ·ÙÚ¤ÂÙ·È Û ÔÚÁ·ÓˆÌ¤ÓË ÁÓÒÛË Î·È ÁÓˆÛÙÈ΋ ÂÌÂÈÚ›·. ∂Í¿ÏÏÔ˘, Ë ÂÈÛÙ‹ÌË Ù˘ ‚ÈÔÏÔÁ›·˜ ÛÙËÚ›˙ÂÙ·È ÛÙËÓ ·Ó¿Ù˘ÍË Ù˘ ÚˆÙÔ‚Ô˘Ï›·˜ Î·È Ù˘ ¤Ú¢ӷ˜. ∞˜ Â›Ó·È Â˘¯¿ÚÈÛÙË Î·È ‰ËÌÈÔ˘ÚÁÈ΋ Ë Ó¤· Û¯ÔÏÈ΋ ¯ÚÔÓÈ¿. √È Û˘ÁÁÚ·Ê›˜

µπ√§√°π∞ °’ °Àª¡∞™π√À

5


M IA M ATI∞ ™ ∆√ µ πµ§π√

K¿ı ÂÓfiÙËÙ· ·Ú¯›˙ÂÈ Ì ÌÈ· ÂÈÛ·ÁˆÁÈ΋ ÛÂÏ›‰· Ô˘ ʤÚÂÈ ÙÔÓ ·ÚÈıÌfi Ù˘.

™ÙȘ ‰ÈϤ˜ ÛÂÏ›‰Â˜ ˘¿Ú¯Ô˘Ó ÚÔËÁÔ‡ÌÂÓ˜ ÁÓÒÛÂȘ Ô˘ ı· ¯ÚÂÈ·ÛÙÔ‡Ó... Î·È Î·ÈÓÔ‡ÚȘ ÁÓÒÛÂȘ Ô˘ ı· ·ÔÎÙ‹ÛÔ˘ÌÂ.


∏ ÂÓfiÙËÙ· ·ÔÙÂÏÂ›Ù·È ·fi ˘ÔÂÓfiÙËÙ˜, ÔÈ Ôԛ˜ ÂÚȤ¯Ô˘Ó ÙÔ Î›ÌÂÓÔ, ηıÒ˜ Î·È ÂÈÎfiÓ˜, ‰È·ÁÚ¿ÌÌ·Ù· Î·È Û¯‹Ì·Ù· ÁÈ· ÙËÓ Î·Ï‡ÙÂÚË Î·Ù·ÓfiËÛ‹ ÙÔ˘.

™ÙÔ Ù¤ÏÔ˜ οı ˘ÔÂÓfiÙËÙ·˜ ˘¿Ú¯Ô˘Ó ÂÚˆÙ‹ÛÂȘ, ÚÔ‚Ï‹Ì·Ù· Î·È ‰Ú·ÛÙËÚÈfiÙËÙ˜.

™Ù· ·Ú·ı¤Ì·Ù· Á›ÓÂÙ·È Û‡Ó‰ÂÛË Ù˘ ‚ÈÔÏÔÁ›·˜ Ì ÙȘ ¿ÏϘ ÂÈÛً̘, ÙȘ Ù¤¯Ó˜ Î·È ÙËÓ Î·ıËÌÂÚÈÓ‹ ˙ˆ‹.

∏ ÂÓfiÙËÙ· ÔÏÔÎÏËÚÒÓÂÙ·È Ì ÙËÓ ÂÚ›ÏË„Ë Î·È ÙȘ ϤÍÂȘ-ÎÏÂȉȿ Î·È ·ÎÔÏÔ˘ıÔ‡Ó ÂÚˆÙ‹ÛÂȘ, ÚÔ‚Ï‹Ì·Ù· Î·È ‰Ú·ÛÙËÚÈfiÙËÙ˜ ÁÈ· Â·Ó¿ÏË„Ë.


Ë ÂÈÛÙ‹ÌË Ù˘ ‚ÈÔÏÔÁ›·˜ •∂¡π∞ ∞ƒ∞¶∞∫∏ - ∆· ÚÒÙ· ‚‹Ì·Ù·


∏ ∂¶π™∆∏ª∏ ∆∏™ µπ√§√°π∞™ ∞Ú¯¤˜ ÙˆÓ ‚ÈÔÏÔÁÈÎÒÓ ÂÈÛÙËÌÒÓ – ∏ ÂÈÛÙËÌÔÓÈ΋ ̤ıÔ‰Ô˜ ∏ ‚ÈÔÏÔÁ›· Â›Ó·È Ë ÂÈÛÙ‹ÌË Ô˘ ÌÂÏÂÙ¿ Ù· Ê·ÈÓfiÌÂÓ· Î·È ÙȘ ‰È·‰Èηۛ˜ Ù˘ ˙ˆ‹˜. ∂ÚÂ˘Ó¿ ‰ËÏ·‰‹ ÙÔ˘˜ ÔÚÁ·ÓÈÛÌÔ‡˜ ÛÙÔ ÂÚÈ‚¿ÏÏÔÓ fiÔ˘ ˙Ô˘Ó ‹ ÛÙÔ ÂÚÁ·ÛÙ‹ÚÈÔ. ∏ ̤ıÔ‰Ô˜ Ô˘ ·ÎÔÏÔ˘ıÔ‡Ó ÔÈ ‚ÈÔÏfiÁÔÈ ÁÈ· Ó· ÂÚÌËÓ‡ÛÔ˘Ó ‰È¿ÊÔÚ· ‚ÈÔÏÔÁÈο Ê·ÈÓfiÌÂÓ· Î·È ‰È·‰Èηۛ˜ ‰ÂÓ ·¤¯ÂÈ Ôχ ·fi Ù· ‚‹Ì·Ù· Ô˘ ·ÎÔÏÔ˘ıԇ̠ÁÈ· Ó· χÛÔ˘Ì ·Ï¿ ηıËÌÂÚÈÓ¿ ÚÔ‚Ï‹Ì·Ù·. ∞˜ ˘Ôı¤ÛÔ˘Ì fiÙÈ ·ÓÔ›ÁÔ˘Ì ÙÔ ÛÙÂÚÂÔʈÓÈÎfi Ì·˜ Î·È ‰È·ÈÛÙÒÓÔ˘Ì fiÙÈ ‰ÂÓ ÏÂÈÙÔ˘ÚÁ›. ∆È ı· οÓÔ˘Ì ÁÈ· Ó· ·Ó·Î·Ï‡„Ô˘Ì ÙÈ Û˘Ì‚·›ÓÂÈ; ™ÙËÓ ·Ú¯‹ οÓÔ˘Ì ̛· ˘fiıÂÛË ÁÈ· ÙÔ ÔÈ· ÌÔÚ› Ó· Â›Ó·È Ë ‚Ï¿‚Ë. ªÔÚÔ‡ÌÂ, ÁÈ· ·Ú¿‰ÂÈÁÌ·, Ó· ˘Ôı¤ÛÔ˘Ì fiÙÈ ÔÈ Ì·Ù·Ú›Â˜ ¤¯Ô˘Ó ÂÍ·ÓÙÏËı›. ™ÙË Û˘Ó¤¯ÂÈ·, οÓÔ˘Ì ÌÈ· ·Ï‹ ‰ÔÎÈÌ‹-›ڷ̷ ÁÈ· Ó· ‰È·ÈÛÙÒÛÔ˘ÌÂ Â¿Ó Ë ˘fiıÂÛ‹ Ì·˜ Â›Ó·È ÛˆÛÙ‹, ‚¿˙Ô˘Ì ‰ËÏ·‰‹ ηÈÓÔ‡ÚȘ Ì·Ù·Ú›Â˜. ∞Ó Ë ˘fiıÂÛ‹ Ì·˜ ‹Ù·Ó ÛˆÛÙ‹, ÙÔ ·ÔÙ¤ÏÂÛÌ· Ù˘ ‰ÔÎÈÌ‹˜ ı· Â›Ó·È Ó· ÏÂÈÙÔ˘ÚÁ‹ÛÂÈ ÙÔ Ì˯¿ÓËÌ·. ∂¿Ó, ·ÓÙ›ıÂÙ·, Ë ˘fiıÂÛË ‰ÂÓ ‹Ù·Ó ÛˆÛÙ‹, ÙÔ ·ÔÙ¤ÏÂÛÌ· Ù˘ ‰ÔÎÈÌ‹˜ Ì·˜ ı· Â›Ó·È ·ÚÓËÙÈÎfi Î·È ÙÔ Ì˯¿ÓËÌ· ‰ÂÓ ı· ÏÂÈÙÔ˘ÚÁ‹ÛÂÈ. ™ÙËÓ ÂÚ›ÙˆÛË ·˘Ù‹, ı· Ú¤ÂÈ Ó· ÂÁηٷÏ›„Ô˘Ì ÙËÓ ·Ú¯È΋ Ì·˜ ˘fiıÂÛË Î·È Ó· ÚÔÛ·ı‹ÛÔ˘Ì ӷ ˘Ôı¤ÛÔ˘Ì οÙÈ ¿ÏÏÔ. √È ‚ÈÔÏfiÁÔÈ ÂÚÁ¿˙ÔÓÙ·È Ì ·ÚfiÌÔÈÔ ÙÚfiÔ. ™˘ÏϤÁÔ˘Ó ‰ËÏ·‰‹ ÏËÚÔÊÔڛ˜, οÓÔ˘Ó ˘Ôı¤ÛÂȘ, ۯ‰ȿ˙Ô˘Ó ÂÈÚ¿Ì·Ù·, Ù· Ú·ÁÌ·ÙÔÔÈÔ‡Ó Î·È ·ÍÈÔÏÔÁÔ‡Ó Ù· ·ÔÙÂϤÛÌ·Ù·. ∏ ‰È·‰Èηۛ· ·˘Ù‹ ·ÔÙÂÏ› ÙËÓ ÂÈÛÙËÌÔÓÈ΋ ̤ıÔ‰Ô Î·È ·ÎÔÏÔ˘ıÂ›Ù·È ÙfiÛÔ ·fi ÙÔ˘˜ ‚ÈÔÏfiÁÔ˘˜ fiÛÔ Î·È ·fi ÙÔ˘˜ ÂÈÛÙ‹ÌÔÓ˜ ÙˆÓ ¿ÏÏˆÓ Ê˘ÛÈÎÒÓ ÂÈÛÙËÌÒÓ, fiˆ˜ Â›Ó·È Ë Ê˘ÛÈ΋, Ë ¯ËÌ›· ÎÙÏ. ∞Ó Î·È ÙÔ fiÓÔÌ· ·˘Ùfi οÓÂÈ ÙË Ì¤ıÔ‰Ô Ó· ·ÎÔ‡ÁÂÙ·È ÌÂÁ·ÏÂÈ҉˘, ÂÓÙÔ‡ÙÔȘ ·˘Ù‹ ·ÎÚÈ‚Ò˜ ÙË ‰È·‰Èηۛ· ·ÎÔÏÔ˘ı› Û˘Ó‹ıˆ˜ οı ¿ÓıÚˆÔ˜ fiÙ·Ó ı¤ÏÂÈ Ó· ‚ÚÂÈ Ï‡ÛË Û ¤Ó· ·Ïfi Úfi‚ÏËÌ·. °È· ·Ú¿‰ÂÈÁÌ·, Ë ›‰È· ‰È·‰Èηۛ· ·ÎÔÏÔ˘ıÂ›Ù·È ·fi ÙÔÓ ÁÈ·ÙÚfi Ì·˜ fiÙ·Ó ı¤ÏÂÈ Ó· ‚ÚÂÈ ÙËÓ ·Ûı¤ÓÂÈ· ·fi ÙËÓ ÔÔ›· ¿Û¯Ô˘ÌÂ, ·fi ÙÔÓ Ì˯·ÓÈÎfi Ô˘ ı¤ÏÂÈ Ó· ÂÓÙÔ›ÛÂÈ ÙË ‚Ï¿‚Ë ÂÓfi˜ ·˘ÙÔÎÈÓ‹ÙÔ˘ Î·È ·fi ÙÔÓ ·ÛÙ˘ÓÔÌÈÎfi Ô˘ ı¤ÏÂÈ Ó· ‰È·ÏÂ˘Î¿ÓÂÈ ¤Ó· ¤ÁÎÏËÌ·. ÕÚ· ÛÙËÓ Ú·ÁÌ·ÙÈÎfiÙËÙ· Ë ÂÈÛÙËÌÔÓÈ΋ ̤ıÔ‰Ô˜ Â›Ó·È ·Ï¿ Ë ÎÔÈÓ‹ ÏÔÁÈ΋. Œ¯ÔÓÙ·˜ ˘fi„Ë Ì·˜ Ù· ·Ú·¿Óˆ, ·˜ ÂÍÂÙ¿ÛÔ˘Ì ٷ ÛËÌ·ÓÙÈÎfiÙÂÚ· ‚‹Ì·Ù· Ù˘ ÌÂıfi‰Ô˘ ·˘Ù‹˜. 10

µπ√§√°π∞ °’ °Àª¡∞™π√À


∏ ·Ú·Ù‹ÚËÛË. √È ÂÈÛÙ‹ÌÔÓ˜ Û˘Ó¯Ҙ ·Ú·ÙËÚÔ‡Ó Î·È ‰ÈÂÚˆÙÒÓÙ·È ÁÈ· ÙȘ ÌÂÙ·‚ÔϤ˜ ÙÔ˘ ÂÚÈ‚¿ÏÏÔÓÙÔ˜. °È· ·Ú¿‰ÂÈÁÌ·, Ò˜ Û¯ËÌ·Ù›˙ÔÓÙ·È Ù· Û‡ÓÓÂÊ·, Ò˜ ÎÈÓÔ‡ÓÙ·È Ù· ˙Ò·; ∏ ˘fiıÂÛË. ™Ù· ÂÚˆÙ‹Ì·Ù· Ô˘ Ù›ıÂÓÙ·È Ú¤ÂÈ Ó· ‰ÔıÔ‡Ó ÂÍËÁ‹ÛÂȘ Î·È ·˘Ùfi ÚÔ¸Ôı¤ÙÂÈ Û˘¯Ó¿ ÙË ¯ÚËÛÈÌÔÔ›ËÛË Ù˘ Ê·ÓÙ·Û›·˜. °È· ÙÔÓ ÏfiÁÔ ·˘Ùfi ÔÈ ÂÈÛÙ‹ÌÔÓ˜ οÓÔ˘Ó ˘Ôı¤ÛÂȘ ÂÚÁ·Û›·˜ (ÚԂϤ„ÂȘ). √È ˘Ôı¤ÛÂȘ ·˘Ù¤˜ ı· Ú¤ÂÈ Ó· Â›Ó·È ÌÂÙÚ‹ÛÈ̘. ¡· ÌÔÚÔ‡Ó ‰ËÏ·‰‹ Ó· ÂȂ‚·ÈˆıÔ‡Ó ‹ Ó· ·ÔÚÚÈÊıÔ‡Ó Ì ÙË ‚Ô‹ıÂÈ· ηٿÏÏËÏˆÓ ÂÈÚ·Ì¿ÙˆÓ. ∆Ô ›ڷ̷. √ ۯ‰ȷÛÌfi˜ ÙÔ˘ ÂÈÚ¿Ì·ÙÔ˜ ı· Ú¤ÂÈ Ó· ÂÈÙÚ¤ÂÈ ÛÙÔ˘˜ ÂÈÛÙ‹ÌÔÓ˜ Ó· ÂϤÁÍÔ˘Ó ÛÙËÓ Ú¿ÍË ÙËÓ ˘fiıÂÛË Ô˘ ‰È·Ù‡ˆÛ·Ó. ™ÙÔ ‚‹Ì· ·˘Ùfi ÌÂÏÂÙ¿Ù·È ¤Ó·˜ ·Ú¿ÁÔÓÙ·˜, ÂÓÒ ÔÈ ˘fiÏÔÈÔÈ ‰È·ÙËÚÔ‡ÓÙ·È ÛÙ·ıÂÚÔ›. ∆Ô Û˘Ì¤Ú·ÛÌ·. ∞ÊÔ‡ ·Ó·Ï‡ÛÔ˘Ó Î·È ÂÚÌËÓ‡ÛÔ˘Ó Ù· ·ÔÙÂϤÛÌ·Ù·, ÔÈ ÂÈÛÙ‹ÌÔÓ˜ ı· Ú¤ÂÈ Ó· ηٷϋÍÔ˘Ó ÛÂ Û˘ÌÂÚ¿ÛÌ·Ù·. ∆Ô ›ڷ̷ Ú¤ÂÈ Ó· Â›Ó·È ÛˆÛÙ¿ ۯ‰ȷṲ̂ÓÔ, ¤ÙÛÈ ÒÛÙ ٷ ·ÔÙÂϤÛÌ·Ù· Ó· Ô‰ËÁÔ‡Ó ÛÂ Û˘ÁÎÂÎÚÈ̤ӷ Û˘ÌÂÚ¿ÛÌ·Ù· Ù· ÔÔ›· ı· ÂȂ‚·ÈÒÓÔ˘Ó ‹ ı· ·ÔÚÚ›ÙÔ˘Ó ÙËÓ ·Ú¯È΋ ˘fiıÂÛË. ∞˜ ‰ÈÂÍ·Á¿ÁÔ˘Ì ̛· ÌÈÎÚ‹ ¤Ú¢ӷ ÂÊ·ÚÌfi˙ÔÓÙ·˜ ÙËÓ ÂÈÛÙËÌÔÓÈ΋ ̤ıÔ‰Ô: – ¶·Ú·ÙËÚԇ̠fiÙÈ ¤Ó· Ê˘Ùfi ÛÙÔ ‰ˆÌ¿ÙÈfi Ì·˜ ÌÂÁ·ÏÒÓÂÈ Ì ٤ÙÔÈÔ ÙÚfiÔ, ÒÛÙ ӷ ÛÙÚ¤ÊÂÙ·È ÚÔ˜ ÙÔ ·Ú¿ı˘ÚÔ. (¶∞ƒ∞∆∏ƒ∏™∏) – ∞Ó·ÚˆÙÈfiÌ·ÛÙÂ: «°È·Ù› ÙÔ Ê˘Ùfi ·ÎÔÏÔ˘ı› ·˘ÙfiÓ ÙÔÓ ÙÚfiÔ ·Ó¿Ù˘Í˘;». (∂ƒø∆∏ª∞) – ÀÔı¤ÙÔ˘Ì fiÙÈ ·˘Ùfi Û˘Ì‚·›ÓÂÈ ÂÂȉ‹ Ù· Ê˘Ù¿ ÛÙÚ¤ÊÔÓÙ·È ÚÔ˜ ÙÔ Êˆ˜. (À¶√£∂™∏) – ∫¿ÓÔ˘Ì ÙËÓ Úfi‚ÏÂ„Ë fiÙÈ, ·Ó ¿ÚÔ˘Ì ¤Ó· Ê˘Ùfi Ì ›ÛÈÔ ‚Ï·ÛÙfi, ·˘Ùfi˜ ı· ÛÙÚ·Ê›, ÌÂÙ¿ ·fi Ï›Á˜ Ë̤Ú˜, ÚÔ˜ ÙÔ Êˆ˜. (À¶√£∂™∏ ∂ƒ°∞™π∞™) – ∆ÔÔıÂÙԇ̠ÌÈ· ÁÏ¿ÛÙÚ· ÎÔÓÙ¿ Û ÌÈ· Ï¿Ì· Ô˘ ÙÔ ÊˆÙ›˙ÂÈ ·fi Ì›· ÌfiÓÔ ÌÂÚÈ¿. ™ÙË Û˘Ó¤¯ÂÈ·, ·Ú·ÙËÚԇ̠ÙÔ Ê˘Ùfi ÁÈ· Ó· ÂȂ‚·ÈÒÛÔ˘Ì ·Ó ı· ÛÙÚ·Ê› ÚÔ˜ ÙË Ï¿Ì·. (¶∂πƒ∞ª∞) – ªÂÙ¿ ·fi Ï›Á˜ Ë̤Ú˜ ‰È·ÈÛÙÒÓÔ˘Ì fiÙÈ Ú¿ÁÌ·ÙÈ ÙÔ Ê˘Ùfi ÛÙÚ¿ÊËΠÚÔ˜ ÙË Ï¿Ì·. √‰ËÁԇ̷ÛÙ ÛÙÔ Û˘Ì¤Ú·ÛÌ· fiÙÈ Ë ˘fiıÂÛ‹ Ì·˜ ‹Ù·Ó ÛˆÛÙ‹ Î·È fiÙÈ Ú¿ÁÌ·ÙÈ Ù· Ê˘Ù¿ ÛÙÚ¤ÊÔÓÙ·È ÚÔ˜ ÙÔ Êˆ˜. (™Àª¶∂ƒ∞™ª∞)

∏ ∂¶π™∆∏ª∏ ∆∏™ µπ√§√°π∞™

11


∆Ô ·ÓÙÈΛÌÂÓÔ Ù˘ ÌÂϤÙ˘ ÙˆÓ ‚ÈÔÏÔÁÈÎÒÓ ÂÈÛÙËÌÒÓ ∏ ‚ÈÔÏÔÁ›· Â›Ó·È Ë ÂÈÛÙ‹ÌË Ô˘ ÌÂÏÂÙ¿ ÙË ‰ÔÌ‹ Î·È ÙȘ ÏÂÈÙÔ˘ÚÁ›Â˜ ÙˆÓ ÔÚÁ·ÓÈÛÌÒÓ, ηıÒ˜ Î·È ÙȘ ·ÏÏËÏÂȉڿÛÂȘ ÙÔ˘˜ Ì ÙÔ ÂÚÈ‚¿ÏÏÔÓ. ∂Í·ÈÙ›·˜ Ù˘ ÔÏ˘ÏÔÎfiÙËÙ·˜ ÙˆÓ ÌÂÏÂÙÒÓ ·˘ÙÒÓ, Ë ‚ÈÔÏÔÁ›· ÂÚÈÏ·Ì‚¿ÓÂÈ ‰È¿ÊÔÚÔ˘˜ ÎÏ¿‰Ô˘˜, fiˆ˜: ∆Ë ˙ˆÔÏÔÁ›· (ÌÂϤÙË Ù˘ ‚ÈÔÏÔÁ›·˜ ÙˆÓ ˙ÒˆÓ). ∆Ë ‚ÔÙ·ÓÈ΋ (ÌÂϤÙË Ù˘ ‚ÈÔÏÔÁ›·˜ ÙˆÓ Ê˘ÙÒÓ). ∆ËÓ ·Ó·ÙÔÌ›· (ÌÂϤÙË Ù˘ ÌÔÚÊÔÏÔÁ›·˜ ÙˆÓ ÔÚÁ·ÓÈÛÌÒÓ). ∆Ë Ê˘ÛÈÔÏÔÁ›· (ÌÂϤÙË ÙˆÓ ÏÂÈÙÔ˘ÚÁÈÒÓ ÙˆÓ ÔÚÁ·ÓÈÛÌÒÓ). ∆ËÓ ·ÓıÚˆÔÏÔÁ›· (ÌÂϤÙË Ù˘ ‰ÔÌ‹˜ Î·È ÙˆÓ ÏÂÈÙÔ˘ÚÁÈÒÓ ÙˆÓ Û˘ÛÙËÌ¿ÙˆÓ ÙÔ˘ ·ÓıÚÒÔ˘). ∆ËÓ ÔÈÎÔÏÔÁ›· (ÌÂϤÙË ÙˆÓ ÔÚÁ·ÓÈÛÌÒÓ Û ۯ¤ÛË Ì ÙÔ ÂÚÈ‚¿ÏÏÔÓ ÙÔ˘˜). ∆Ë ÁÂÓÂÙÈ΋ (ÌÂϤÙË ÙÔ˘ ÁÂÓÂÙÈÎÔ‡ ˘ÏÈÎÔ‡ Î·È ÙˆÓ ÓfiÌˆÓ Ù˘ ÎÏËÚÔÓÔÌÈÎfiÙËÙ·˜). ∆Ë ÌÈÎÚÔ‚ÈÔÏÔÁ›· (ÌÂϤÙË ÙˆÓ ÌÈÎÚÔÔÚÁ·ÓÈÛÌÒÓ). ∆ËÓ Î˘ÙÙ·ÚÈ΋ ‚ÈÔÏÔÁ›· (ÌÂϤÙË Ù˘ ‰ÔÌ‹˜ Î·È Ù˘ ÏÂÈÙÔ˘ÚÁ›·˜ ÙÔ˘ ΢ÙÙ¿ÚÔ˘). ∆Ë ÌÔÚȷ΋ ‚ÈÔÏÔÁ›· (ÌÂϤÙË ÙˆÓ ÌÔÚ›ˆÓ Ô˘ Û˘ÌÌÂÙ¤¯Ô˘Ó ÛÙÔ Ê·ÈÓfiÌÂÓÔ Ù˘ ˙ˆ‹˜). ∆ËÓ ÂͤÏÈÍË (ÌÂϤÙË ÙˆÓ ÌÂÙ·‚ÔÏÒÓ ÙˆÓ ÔÚÁ·ÓÈÛÌÒÓ ·fi ÙËÓ ÂÌÊ¿ÓÈÛË Ù˘ ˙ˆ‹˜ ÛÙË °Ë). ∆Ë ‚ÈÔÙ¯ÓÔÏÔÁ›· (ÌÂϤÙË Ù˘ ·ÍÈÔÔ›ËÛ˘ ÙˆÓ ÔÚÁ·ÓÈÛÌÒÓ ÚÔ˜ fiÊÂÏÔ˜ ÙÔ˘ ·ÓıÚÒÔ˘).

ñ ñ ñ ñ ñ ñ ñ ñ ñ ñ ñ ñ

√È ÂȉڿÛÂȘ ÙˆÓ ÂÊ·ÚÌÔÁÒÓ Ù˘ ‚ÈÔÏÔÁ›·˜ ÛÙËÓ ÔÈfiÙËÙ· Ù˘ ˙ˆ‹˜ ÙÔ˘ ·ÓıÚÒÔ˘ ∆· ÙÂÏÂ˘Ù·›· ¯ÚfiÓÈ· ÙÔ ÂӉȷʤÚÔÓ ÁÈ· ÙË ‚ÂÏÙ›ˆÛË Ù˘ ÔÈfiÙËÙ·˜ Ù˘ ˙ˆ‹˜ ÙÔ˘ ·ÓıÚÒÔ˘ ¤¯ÂÈ ·˘ÍËı› ȉȷ›ÙÂÚ·. ¶ÈÔ Û˘ÁÎÂÎÚÈ̤ӷ, Á›ÓÂÙ·È ÚÔÛ¿ıÂÈ· Ó· ·ÓÙÈÌÂÙˆÈÛÙÔ‡Ó ÛËÌ·ÓÙÈο ÎÔÈÓˆÓÈο ÚÔ‚Ï‹Ì·Ù·, fiˆ˜ ·˘Ù¿ Ù˘ ˘Á›·˜, Ù˘ ˘Ô‚¿ıÌÈÛ˘ ÙÔ˘ ÂÚÈ‚¿ÏÏÔÓÙÔ˜, ÙÔ˘ ˘ÔÛÈÙÈÛÌÔ‡, ÙÔ˘ ˘ÂÚÏËı˘ÛÌÔ‡ Î.¿. ÿÚË ÛÙËÓ ÚfiÔ‰Ô Ô˘ ÛËÌÂÈÒıËΠ۠fiÏÔ˘˜ ÙÔ˘˜ ÙÔÌ›˜ Ù˘ ‚ÈÔÏÔÁ›·˜, Î·È Î˘Ú›ˆ˜ ÛÙË ÌÔÚȷ΋ ‚ÈÔÏÔÁ›· Î·È ÛÙË ÁÂÓÂÙÈ΋ Ì˯·ÓÈ΋, ¤¯Ô˘Ó ÂÈÙ¢¯ı› ÌÂÁ¿Ï· ‚‹Ì·Ù· ÛÙȘ ÌÂϤÙ˜ Ô˘ ·ÊÔÚÔ‡Ó ¿ÌÂÛ· ‹ ¤ÌÌÂÛ· ÙÔÓ ¿ÓıÚˆÔ. √È ¤Ú¢Ó˜ ·˘Ù¤˜ ¤¯Ô˘Ó Û˘Ì‚¿ÏÂÈ ÛËÌ·ÓÙÈο ÛÙË ‰È¿ÁÓˆÛË, ÛÙËÓ ÚfiÏË„Ë Î·È ÛÙË ıÂÚ·›· ÙˆÓ ·ÛıÂÓÂÈÒÓ, ηıÒ˜ Î·È ÛÙËÓ ·Ú·ÁˆÁ‹ ÙÚÔÊ›ÌˆÓ Î·È ¿ÏÏˆÓ ÚÔ˚fiÓÙˆÓ (·ÓÙÈ‚ÈÔÙÈÎÒÓ, ÔÚÌÔÓÒÓ Î.¿.). √È ÂÚ¢ÓËÙ¤˜ ‚ÈÔÏfiÁÔÈ ¤¯Ô˘Ó ‰ËÌÈÔ˘ÚÁ‹ÛÂÈ ÔÈÎÈϛ˜ Ê˘ÙÈÎÒÓ Î·È ˙ˆÈ12

µπ√§√°π∞ °’ °Àª¡∞™π√À


ÎÒÓ ÔÚÁ·ÓÈÛÌÒÓ Ì ÛÙfi¯Ô ÙË ‚ÂÏÙ›ˆÛË Ù˘ ÂÍ·ÛÊ¿ÏÈÛ˘ ÌÂÁ·Ï‡ÙÂÚ˘ ÔÛfiÙËÙ·˜ ÚÔ˚fiÓÙˆÓ. ªÂ ÙÔÓ ÙÚfiÔ ·˘Ùfi ÚÔÛʤÚÔÓÙ·È Ï‡ÛÂȘ Û ÔÏÏ¿ ÎÔÈÓˆÓÈο ÚÔ‚Ï‹Ì·Ù·, fiˆ˜ ·˘Ù¿ ÙÔ˘ ˘ÔÛÈÙÈÛÌÔ‡, Ù˘ ˘Ô‚¿ıÌÈÛ˘ ÙÔ˘ ÂÚÈ‚¿ÏÏÔÓÙÔ˜ Î·È Ù˘ ‚ÂÏÙ›ˆÛ˘ Ù˘ ˘Á›·˜ ÙÔ˘ ·ÓıÚÒÔ˘. ÷ڷÎÙËÚÈÛÙÈο ·Ú·‰Â›ÁÌ·Ù· ·ÔÙÂÏÔ‡Ó ÔÈ ÔÈÎÈϛ˜ ηϷÌÔÎÈÔ‡ Î·È ÛÈÙ·ÚÈÔ‡ Ô˘ Â›Ó·È ·ÓıÂÎÙÈΤ˜ Û ‰È¿ÊÔÚ· ¤ÓÙÔÌ· Î·È ÌÈÎÚÔÔÚÁ·ÓÈÛÌÔ‡˜, Ì ·ÔÙ¤ÏÂÛÌ· ÔÈ Î·ÏÏȤÚÁÂȘ Ó· ¤¯Ô˘Ó ÌÂÁ·Ï‡ÙÂÚË ·fi‰ÔÛË. ∂›Û˘, ¤¯Ô˘Ó ‰ËÌÈÔ˘ÚÁËı› ÔÈÎÈϛ˜ ÔÈÎfiÛÈÙˆÓ ˙ÒˆÓ (Ô˘ÏÂÚÈÎÒÓ, ·ÁÂÏ¿‰ˆÓ Î·È ¯Ô›ÚˆÓ), Ì ÛËÌ·ÓÙÈÎfiÙÂÚË ·fi‰ÔÛË Û ۯ¤ÛË Ì ÙËÓ ·Ú·ÁˆÁ‹ ·Ï·ÈfiÙÂÚˆÓ ¯ÚfiÓˆÓ. ™‹ÌÂÚ·, ÔÈ ·ÁÂÏ¿‰Â˜ Ô˘ ÂÎÙÚ¤ÊÔÓÙ·È ÁÈ· ÙÔ ÎÚ¤·˜ ÙÔ˘˜ ·Ó·Ù‡ÛÛÔÓÙ·È ÁÚËÁÔÚfiÙÂÚ·, ÔÈ Á·Ï·ÎÙÔ·Ú·ÁˆÁÈΤ˜ ·ÁÂÏ¿‰Â˜ ·Ú¿ÁÔ˘Ó Ôχ ÂÚÈÛÛfiÙÂÚÔ Á¿Ï· ËÌÂÚËÛ›ˆ˜ Î·È Ù· Ô˘ÏÂÚÈο ÁÂÓÓÔ‡Ó ÂÚÈÛÛfiÙÂÚ· ·˘Á¿. √˘ÛÈ·ÛÙÈ΋ Â›Ó·È Â›Û˘ Ë Û˘ÓÂÈÛÊÔÚ¿ Ù˘ ‚ÈÔÏÔÁ›·˜ ÛÙ· ı¤Ì·Ù· Ù˘ ˘Á›·˜. ∞Ûı¤ÓÂȘ fiˆ˜ Ë Â˘ÏÔÁÈ¿ ‹ Ë ÔÏÈÔÌ˘ÂÏ›Ùȉ· ¤¯Ô˘Ó ۯ‰fiÓ ÂÍ·ÏÂÈÊı›. ¶ÔÏϤ˜ ·Ûı¤ÓÂȘ, Ô˘ οÔÙ ‹Ù·Ó Ë Î‡ÚÈ· ·ÈÙ›· Ù˘ ·È‰È΋˜ ıÓËÛÈÌfiÙËÙ·˜, Û‹ÌÂÚ· ÂϤÁ¯ÔÓÙ·È Ì ٷ ÂÌ‚fiÏÈ·. ∏ ¤Ú¢ӷ Û˘Ó¯›˙ÂÙ·È Î·È Ë ÁÓÒÛË ÙÔ˘ ÙÚfiÔ˘ ÏÂÈÙÔ˘ÚÁ›·˜ ÙÔ˘ ·ÓıÚÒÈÓÔ˘ Î·È ÙˆÓ ¿ÏÏˆÓ ÔÚÁ·ÓÈÛÌÒÓ ‰›ÓÂÈ ÂÏ›‰Â˜ Î·È ÁÈ· ¿ÏÏ· ÂÈÙ‡ÁÌ·Ù· ÛÙÔ Ì¤ÏÏÔÓ, fiˆ˜ Â›Ó·È Ë ıÂÚ·›· ÙÔ˘ ηÚΛÓÔ˘ Î·È Ë ·Ú·Û΢‹ ÂÌ‚ÔÏ›Ô˘ ÁÈ· ÙÔ AIDS.

√ ∆. ™·ÏÎ (Jonas Salk) ·Ú·Û··Û ÙÔ ÂÌ‚fiÏÈÔ Î·Ù¿ Ù˘ ÔÏÈÔÌ˘ÂÏ›Ùȉ·˜ ÛÙȘ ·Ú¯¤˜ Ù˘ ‰ÂηÂÙ›·˜ ÙÔ˘ ‘50.

∞˜ ÛÎÂÊÙԇ̠√È ÂÊ·ÚÌÔÁ¤˜ Ù˘ ‚ÈÔÏÔÁÈ΋˜ ¤Ú¢ӷ˜ ¤¯Ô˘Ó ÌfiÓÔ Â˘ÂÚÁÂÙÈΤ˜ ÂȉڿÛÂȘ; ∆· ªª∂ Û˘¯Ó¿ ÚÔ‚¿ÏÏÔ˘Ó ÚÔ‚ÏËÌ·ÙÈÛÌÔ‡˜ Ô˘ ·ÔÚÚ¤Ô˘Ó ·fi ÙË Ú·Á‰·›· ·Ó¿Ù˘ÍË Ù˘ ‚ÈÔÏÔÁ›·˜. ¶ÔÏÏ¿ ÂÚˆÙ‹Ì·Ù· Û¯ÂÙ›˙ÔÓÙ·È Ì ÙËÓ ÚÔÛÙ·Û›· ÙˆÓ Î·Ù·Ó·ÏˆÙÒÓ Î·È ÙˆÓ ·ÁÚÔÙÒÓ, ÙËÓ ·ÛÊ¿ÏÂÈ· Î·È ÙËÓ ˘Á›· ÙÔ˘ ·ÓıÚÒÔ˘ Î·È ÙˆÓ ¿ÏÏˆÓ ÔÚÁ·ÓÈÛÌÒÓ Ù˘ °Ë˜, ÙËÓ ÈÛÔÚÚÔ›· ÙÔ˘ ÂÚÈ‚¿ÏÏÔÓÙÔ˜ ÎÙÏ. ªÔÚ›Ù ӷ ÛÎÂÊÙ›Ù ËıÈο, ÓÔÌÈο Î·È ·ÓıÚˆÈÛÙÈο ÚÔ‚Ï‹Ì·Ù· Ô˘ ¤¯Ô˘Ó Û¯¤ÛË Ì ÙËÓ Ù¯ÓËÙ‹ ÁÔÓÈÌÔÔ›ËÛË, ÙËÓ Â˘ı·Ó·Û›·, ÙË ¯Ú‹ÛË ÙˆÓ ÂÈÚ·Ì·Ùfi˙ˆˆÓ, ÙËÓ ¤ÎÙÚˆÛË, Ù· ÂÌ‚fiÏÈ·, ÙË ‰È·¯Â›ÚÈÛË ÙˆÓ Ê˘ÛÈÎÒÓ fiÚˆÓ Î·È ÙÔ˘ Ê˘ÛÈÎÔ‡ ÂÚÈ‚¿ÏÏÔÓÙÔ˜ ÁÂÓÈÎfiÙÂÚ·; ∆È ÚÔÙ›ÓÂÙ ÚÔÎÂÈ̤ÓÔ˘ Ó· ÚÔÛٷ٢ÙÔ‡Ó Ë ˙ˆ‹ Î·È Ë ˘Á›· fiÏˆÓ ÙˆÓ ÔÚÁ·ÓÈÛÌÒÓ ÙÔ˘ Ï·Ó‹ÙË Ì¤Û· Û ¤Ó· fiÛÔ Á›ÓÂÙ·È ÈÔ ÈÛÔÚÚÔË̤ÓÔ ÂÚÈ‚¿ÏÏÔÓ;

¶∂ƒπ§∏æ∏ ∆· ‚‹Ì·Ù· Ù˘ ÂÈÛÙËÌÔÓÈ΋˜ ÌÂıfi‰Ô˘ Â›Ó·È Ë ·Ú·Ù‹ÚËÛË, Ë ˘fiıÂÛË, ÙÔ ›ڷ̷ Î·È ÙÔ Û˘Ì¤Ú·ÛÌ·. ∏ ÂÈÛÙËÌÔÓÈ΋ ̤ıÔ‰Ô˜ ÂÊ·ÚÌfi˙ÂÙ·È Î·Ù¿ ÎfiÚÔÓ ·fi ÙÔ˘˜ ‚ÈÔÏfiÁÔ˘˜, ÔÈ ÔÔ›ÔÈ ÌÔÚ› Ó· ÂÚÁ¿˙ÔÓÙ·È Û ‰È¿ÊÔÚÔ˘˜ ÙÔÌ›˜ Î·È Ó· ¤¯Ô˘Ó ÂÍÂȉÈ΢ٛ Û ÎÏ¿‰Ô˘˜ fiˆ˜ Ë ˙ˆÔÏÔÁ›·, Ë ‚ÔÙ·ÓÈ΋, Ë ÌÈÎÚÔ‚ÈÔÏÔÁ›· Î·È Ë ÔÈÎÔÏÔÁ›·. √È ÂÊ·ÚÌÔÁ¤˜ Ù˘ ‚ÈÔÏÔÁ›·˜ Â›Ó·È Â˘Ú‡Ù·Ù˜ Î·È ÔÈΛϘ Ù· ÙÂÏÂ˘Ù·›· ¯ÚfiÓÈ· Î·È Î‡ÚÈÔ˜ ÛÙfi¯Ô˜ ÙÔ˘˜ Â›Ó·È Ë ‚ÂÏÙ›ˆÛË Ù˘ ÔÈfiÙËÙ·˜ Ù˘ ˙ˆ‹˜ ÙÔ˘ ·ÓıÚÒÔ˘.

§∂•∂π™-∫§∂π¢π∞: ·Ú·Ù‹ÚËÛË, ˘fiıÂÛË, ›ڷ̷, Û˘Ì¤Ú·ÛÌ·, ÂÈÛÙËÌÔÓÈ΋ ̤ıÔ‰Ô˜.

∏ ∂¶π™∆∏ª∏ ∆∏™ µπ√§√°π∞™

13


∂ÚˆÙ‹ÛÂȘ

¶ÚÔ‚Ï‹Ì·Ù·

¢Ú·ÛÙËÚÈfiÙËÙ˜

1. ŸÙ·Ó ÂÊ·ÚÌfi˙Ô˘Ì ÙËÓ ÂÈÛÙËÌÔÓÈ΋ ̤ıÔ‰Ô, ˘¿Ú¯Ô˘Ó ÌÂÚÈÎÔ› «¯Ú˘ÛÔ›» ηÓfiÓ˜ Ô˘ Ú¤ÂÈ Ó· ÂÊ·ÚÌfi˙ÔÓÙ·È. ™ÙÔÓ ›Ó·Î· Ô˘ ·ÎÔÏÔ˘ı› ‰›ÓÔÓÙ·È ÙÚÂȘ ·fi ·˘ÙÔ‡˜. ¡· ÚÔÛ·ı‹ÛÂÙ ӷ ÙÔ˘˜ ·Ó·Î·Ï‡„ÂÙ οÓÔÓÙ·˜ ÙË ÛˆÛÙ‹ ·ÓÙÈÛÙÔ›¯ÈÛË. ∫∞¡√¡∞™

∞π∆π√§√°∏™∏

1. ªfiÓÔ ¤Ó·˜ ·Ú¿ÁÔÓÙ·˜ Ú¤ÂÈ Ó· ÂÍÂÙ¿˙ÂÙ·È

∞. ∂¿Ó Ù· ·ÔÙÂϤÛÌ·Ù· ‰ÂÓ Â·Ó·Ï·Ì‚¿ÓÔÓÙ·È, ÌÔÚ› Ó· ›ӷÈ

οı ÊÔÚ¿ Î·È ÔÈ ¿ÏÏÔÈ Ó· ̤ÓÔ˘Ó ÛÙ·ıÂÚÔ›. 2. ¶Ú¤ÂÈ Ó· ¯ÚËÛÈÌÔÔÈÂ›Ù·È Û¯ÂÙÈο

Ù˘¯·›· Î·È Û˘ÓÂÒ˜ Ó· ÌËÓ ˘ÔÛÙËÚ›˙Ô˘Ó ÙËÓ ˘fiıÂÛË. µ. ∂¿Ó ÂÍÂÙ¿˙ÔÓÙ·È ÂÚÈÛÛfiÙÂÚÔÈ ·Ú¿ÁÔÓÙ˜, ÙfiÙ ‰ÂÓ ı· ›ӷÈ

ÌÂÁ¿ÏÔ˜ ·ÚÈıÌfi˜ ÔÚÁ·ÓÈÛÌÒÓ

‡ÎÔÏÔ Ó· Û˘ÌÂÚ¿ÓÔ˘Ì ÔÈÔ˜ ·fi fiÏÔ˘˜ Â›Ó·È ˘‡ı˘ÓÔ˜

‹ ΢ÙÙ¿ÚˆÓ Î.¿.

ÁÈ· Ù· ·ÔÙÂϤÛÌ·Ù· ÛÙ· ÔÔ›· ηٷϋͷÌÂ.

3. £· Ú¤ÂÈ Ó· ·›ÚÓÔ˘Ì ٷ ›‰È·

°. ∂¿Ó ¯ÚËÛÈÌÔÔÈÂ›Ù·È Û¯ÂÙÈο ÌÈÎÚfi˜ ·ÚÈıÌfi˜ ÔÚÁ·ÓÈÛÌÒÓ ‹

·ÔÙÂϤÛÌ·Ù· fiÔÙ Â·Ó·Ï¿‚Ô˘ÌÂ

΢ÙÙ¿ÚˆÓ, ›Ûˆ˜ Ù· Û˘ÌÂÚ¿ÛÌ·Ù· Ó· ÌËÓ ÌÔÚÔ‡Ó Ó·

ÙÔ ›‰ÈÔ ›ڷ̷.

ÁÂÓÈ΢ÙÔ‡Ó.

2. ∫¿ÔÈÔÈ ¿ÓıÚˆÔÈ ˘ÔÛÙËÚ›˙Ô˘Ó fiÙÈ ÔÈ ·ÁÂÏ¿‰Â˜ ÌÔÚÔ‡Ó Ó· ·Ú¿ÁÔ˘Ó ÂÚÈÛÛfiÙÂÚÔ Á¿Ï· Â¿Ó ‚Ú›ÛÎÔÓÙ·È Û ÂÚÈ‚¿ÏÏÔÓ fiÔ˘ ·ÎÔ‡Ó ÌÔ˘ÛÈ΋. ¶Ò˜ ÌÔÚ›Ù ӷ ÂϤÁÍÂÙ ·˘Ù‹ ÙËÓ ˘fiıÂÛË; 3. ™ÙË Ì¤ÛË ÂÓfi˜ ΋Ô˘ ˘¿Ú¯ÂÈ ¤Ó· ÌÂÁ¿ÏÔ ‡ÎÔ. ¶·Ú·ÙËÚԇ̠fiÙÈ, ·Ó Î·È ÛÙÔÓ ˘fiÏÔÈÔ Î‹Ô ¤¯Ô˘Ó Ê˘ÙÚÒÛÂÈ ÔÏϤ˜ Ì·ÚÁ·Ú›Ù˜, ‰ÂÓ ˘¿Ú¯ÂÈ Î·Ì›· οو ·fi ÙÔ ‡ÎÔ. ·. ¡· ‰È·Ù˘ÒÛÂÙ ‰‡Ô ˘Ôı¤ÛÂȘ ÁÈ· Ó· ·ÈÙÈÔÏÔÁ‹ÛÂÙ ÁÈ·Ù› ‰ÂÓ ˘¿Ú¯Ô˘Ó Ì·ÚÁ·Ú›Ù˜ οو ·fi ÙÔ ‡ÎÔ. ‚. ¡· ÂÈϤÍÂÙ ̛· ·fi ÙȘ ‰‡Ô ˘Ôı¤ÛÂȘ Î·È Ó· οÓÂÙ ̛· ˘fiıÂÛË ÂÚÁ·Û›·˜ (Úfi‚Ï„Ë) Ë ÔÔ›· ı· ÌÔÚ› Ó· ÂÏÂÁ¯ı› Ì ¤Ó· ›ڷ̷. Á. ¡· ÂÚÈÁÚ¿„ÂÙ ¤Ó· ›ڷ̷ Ì ÙÔ ÔÔ›Ô ı· ·Ô‰ÂÈÎÓ‡ÂÙ·È fiÙÈ Ë ˘fiıÂÛË Â›Ó·È ÛˆÛÙ‹.

ªÈÎÚ¤˜ ¤Ú¢Ó˜ Î·È ÂÚÁ·Û›Â˜ ¶ÔÏÏÔ› ÂÈÛÙ‹ÌÔÓ˜ ÂÊ·ÚÌfi˙Ô˘Ó ÙȘ ‚ÈÔÏÔÁÈΤ˜ ÙÔ˘˜ ÁÓÒÛÂȘ Û ¿ÏÏ· ÁÓˆÛÙÈο ·ÓÙÈΛÌÂÓ·. °È·ÙÚÔ›, ÓÔÛÔÎfi̘, ÎÙËÓ›·ÙÚÔÈ, ÁˆfiÓÔÈ Î·È ‰·ÛÔÏfiÁÔÈ, Â›Ó·È fiÏÔÈ ÙÔ˘˜ «‚ÈÔÏfiÁÔÈ» Ì ‰È·ÊÔÚÂÙÈÎÔ‡˜ ÙÚfiÔ˘˜. Œ¯Ô˘Ó fiÏÔÈ ÁÓÒÛÂȘ ‚ÈÔÏÔÁ›·˜, Ô˘ ·¤ÎÙËÛ·Ó Î·Ù¿ ÙË ‰È¿ÚÎÂÈ· ÙˆÓ ÛÔ˘‰ÒÓ ÙÔ˘˜. ¡· οÓÂÙ ̛· ÌÈÎÚ‹ ¤Ú¢ӷ Î·È Ó· Û˘ÓÙ¿ÍÂÙ ¤Ó·Ó ηٿÏÔÁÔ Ì Â·ÁÁ¤ÏÌ·Ù· Ô˘ Û¯ÂÙ›˙ÔÓÙ·È Ì ÙÔ˘˜ ÎÏ¿‰Ô˘˜ Ù˘ ‚ÈÔÏÔÁ›·˜.

14

µπ√§√°π∞ °’ °Àª¡∞™π√À


£∂ª∏™ ªÀ§ø™∏™ - ¡ÂÎÚ¿ Ú¿ÁÌ·Ù·

ÔÚÁ¿ÓˆÛË Ù˘ ˙ˆ‹˜ - ‚ÈÔÏÔÁÈο Û˘ÛÙ‹Ì·Ù·

1


¶ÚÔËÁÔ‡ÌÂÓ˜ ÁÓÒÛÂȘ Ô˘ ı· ¯ÚÂÈ·ÛÙÒ...

™ÙÔ ÂÚÈ‚¿ÏÏÔÓ Ô˘ ˙Ô‡ÌÂ Û˘Ó·ÓÙ¿Ì ¿‚È· ·ÓÙÈΛÌÂÓ·...

√È ÔÚÁ·ÓÈÛÌÔ› ÂÌÊ·Ó›˙Ô˘Ó ¯·Ú·ÎÙËÚÈÛÙÈΤ˜ ȉÈfiÙËÙ˜ Ù˘ ˙ˆ‹˜...

...Î·È ÔÚÁ·ÓÈÛÌÔ‡˜.


...Î·È ·ÔÙÂÏÔ‡ÓÙ·È ·fi ·ÙÙ·Ú·...

...¤Ó· ·ÙÙ·ÚÔ, ·Ó Â›Ó·È ÌÔÓÔ·ÙÙ·ÚÔÈ,...

...Ê˘ÙÈο, ·Ó Â›Ó·È Ê˘ÙÈÎÔ›,...

...‹ ÂÚÈÛÛfiÙÂÚ·, ·Ó Â›Ó·È ÔÏ˘Î‡ÙÙ·ÚÔÈ...

...˙ˆÈο, ·Ó Â›Ó·È ˙ˆÈÎÔ›.

...ηÈÓÔ‡ÚȘ ÁÓÒÛÂȘ Ô˘ ı· ·ÔÎÙ‹Ûˆ

ñ ¶ÔÈ· ÌfiÚÈ· Û˘ÌÌÂÙ¤¯Ô˘Ó ÛÙË ‰ÔÌ‹ Î·È ÛÙȘ ÏÂÈÙÔ˘ÚÁ›Â˜ ÙˆÓ Î˘ÙÙ¿ÚˆÓ. ñ ¶ÔÈ· Â›Ó·È Ë ÛËÌ·Û›· ÙÔ˘ ÓÂÚÔ‡ ÁÈ· ÙË ˙ˆ‹ ÛÙÔÓ Ï·Ó‹ÙË Ì·˜. ñ ¶ÔÈ· Â›Ó·È Ë ÌÔÚÊ‹ Î·È ÔÈ ÏÂÈÙÔ˘ÚÁ›Â˜ ÙˆÓ ÔÚÁ·Óȉ›ˆÓ ÙÔ˘ ¢ηڢˆÙÈÎÔ‡ ΢ÙÙ¿ÚÔ˘. ñ ¶ÔȘ Â›Ó·È ÔÈ ÔÌÔÈfiÙËÙ˜ Î·È ÔÈ ‰È·ÊÔÚ¤˜ ÌÂٷ͇ Ê˘ÙÈÎÔ‡ Î·È ˙ˆÈÎÔ‡ ΢ÙÙ¿ÚÔ˘. ñ ¶ÔȘ Â›Ó·È ÔÈ ÔÌÔÈfiÙËÙ˜ Î·È ÔÈ ‰È·ÊÔÚ¤˜ ÌÂٷ͇ ¢ηڢˆÙÈÎÔ‡ Î·È ÚÔηڢˆÙÈÎÔ‡ ΢ÙÙ¿ÚÔ˘. ñ ¶ÔÈ· Ë Û¯¤ÛË ÌÂٷ͇ Ù˘ ÌÔÚÊÔÏÔÁ›·˜ Î·È Ù˘ ÏÂÈÙÔ˘ÚÁ›·˜ ÙÔ˘ ΢ÙÙ¿ÚÔ˘. ñ ¶Ò˜ ÔÚÁ·ÓÒÓÂÙ·È Ë ˙ˆ‹ ·fi ÙÔ Î‡ÙÙ·ÚÔ ˆ˜ ÙÔ ÔÈÎÔÛ‡ÛÙËÌ·.


1.1 ∆· ÌfiÚÈ· Ù˘ ˙ˆ‹˜ √È ÔÚÁ·ÓÈÛÌÔ›, fiˆ˜ Î·È Ù· ¿‚È· ·ÓÙÈΛÌÂÓ·, Â›Ó·È ˘ÏÈο ÛÒÌ·Ù· Ô˘ ‰ÔÌÔ‡ÓÙ·È ·fi Ù· ›‰È· ¯ËÌÈο ÛÙÔȯ›· Î·È ˘·ÎÔ‡Ô˘Ó ÛÙÔ˘˜ ›‰ÈÔ˘˜ ÓfiÌÔ˘˜ Ù˘ ʇÛ˘. ™ÙÔÓ Ï·Ó‹ÙË Ì·˜ ··ÓÙÒÓÙ·È 92 ¯ËÌÈο ÛÙÔȯ›· ÂχıÂÚ· ÛÙÔ ÂÚÈ‚¿ÏÏÔÓ. ∞fi ·˘Ù¿, 27 Â›Ó·È ··Ú·›ÙËÙ· ÁÈ· ÙË Û‡ÛÙ·ÛË ÙˆÓ ÔÚÁ·ÓÈÛÌÒÓ. ÃËÌÈο ÛÙÔȯ›· fiˆ˜ ÙÔ Î¿ÏÈÔ, ÙÔ Ó¿ÙÚÈÔ, ÙÔ Ì·ÁÓ‹ÛÈÔ ··ÓÙÒÓÙ·È Û ÌÈÎÚ‹ ÔÛfiÙËÙ· ÛÙÔ˘˜ ÔÚÁ·ÓÈÛÌÔ‡˜ Î·È ÔÓÔÌ¿˙ÔÓÙ·È È¯ÓÔÛÙÔȯ›·. ÕÏÏ· ÛÙÔȯ›· fiˆ˜ Ô ¿Óıڷη˜, ÙÔ ˘‰ÚÔÁfiÓÔ, ÙÔ ·. Ô͢ÁfiÓÔ Î·È ÙÔ ¿˙ˆÙÔ Û˘ÌÌÂÙ¤¯Ô˘Ó ÛÙÔ Û¯ËÌ·ÙÈÛÌfi ÙˆÓ ¯ËÌÈÎÒÓ ÌÔÚ›ˆÓ ÙˆÓ ÔÚÁ·ÓÈÛÌÒÓ Û ÔÛÔÛÙfi 96% w/w.

∞ÓfiÚÁ·Ó˜ ÂÓÒÛÂȘ TÔ ÓÂÚfi Â›Ó·È ¤Ó· ·fi Ù· ÈÔ ·Ï¿ ¯ËÌÈο ÌfiÚÈ· Ô˘ Û˘Ó·ÓÙ¿Ì Û ÌÂÁ¿Ï˜ ÔÛfiÙËÙ˜ ÛÙÔ ÂÚÈ‚¿ÏÏÔÓ Ì·˜ ·ÏÏ¿ Î·È ˆ˜ Û˘ÛÙ·ÙÈÎfi ‚. ÙˆÓ ÔÚÁ·ÓÈÛÌÒÓ. øηÓÔ›, ı¿Ï·ÛÛ˜, ÔÙ¿ÌÈ·, Ï›ÌÓ˜ Î·È ˘fiÁÂÈ· ÓÂÚ¿ ηχÙÔ˘Ó ÂÚÈÛÛfiÙÂÚÔ ·fi ÙÔ 70% Ù˘ ÂÈÊ¿ÓÂÈ·˜ ÙÔ˘ Ï·Ó‹ÙË Ì·˜ Î·È ·ÔÙÂÏÔ‡Ó ÙÔ ÂÚÈ‚¿ÏÏÔÓ ÛÙÔ ÔÔ›Ô ·Ó·Ù‡ÛÛÔÓÙ·È Î·È ·Ó··Ú¿ÁÔÓÙ·È ÔÏÏÔ› ÔÚÁ·ÓÈÛÌÔ›. ªÂ ÙË ‚ÚÔ¯‹, ÙÔ ¯ÈfiÓÈ ‹ ÙÔ ¯·Ï¿˙È ÙÔ ÓÂÚfi ¤ÊÙÂÈ ÛÙÔ ¤‰·ÊÔ˜ Î·È ÛÙȘ ı¿Ï·ÛÛ˜ Î·È ÂÈÛÙÚ¤ÊÂÈ Ì ÙËÓ ÂÍ¿ÙÌÈÛË ÛÙËÓ ·ÙÌfiÛÊ·ÈÚ·. ∂›Û˘, ÔÈ ÔÚÁ·ÓÈÛÌÔ›, ÌÔÓÔ·ÙÙ·ÚÔÈ Î·È ÔÏ˘Î‡ÙÙ·ÚÔÈ, Ê˘ÙÈÎÔ› Î·È ˙ˆÈÎÔ›, ÚÔÛÏ·Ì‚¿ÓÔ˘Ó ÓÂÚfi ·fi ÙÔ ÂÚÈ‚¿ÏÏÔÓ Î·È ÛÙË Û˘Ó¤¯ÂÈ· ÙÔ ·Ô‰›‰Ô˘Ó Û ·˘Ùfi. °È· ·Ú¿‰ÂÈÁÌ·, Ù· ¯ÂÚÛ·›· Ê˘Ù¿ ÚÔÛÏ·Ì‚¿ÓÔ˘Ó ÓÂÚfi ·fi ÙÔ ¤‰·ÊÔ˜ Ì ÙȘ Ú›˙˜ ÙÔ˘˜ Î·È ÂÏ¢ıÂÚÒÓÔ˘Ó ÓÂÚfi ·fi Ù· ÛÙfiÌ·Ù· ÙˆÓ Ê‡ÏÏˆÓ Ì ÙË ‰È·‰Èηۛ· Ù˘ ‰È·ÓÔ‹˜. ŸÏ˜ ÔÈ ·Ú·¿Óˆ ‰È·‰Èηۛ˜ Â·Ó·Ï·Ì‚¿ÓÔÓÙ·È Û˘Ó¯Ҙ Î·È ·Ó·Áο˙Ô˘Ó ÙÔ ÓÂÚfi Ó· ΢ÎÏÔÊÔÚ› ·‰È¿ÎÔ· ÛÙË Ê‡ÛË. √ ·ÎÏÔ˜ ÙÔ˘ ÓÂÚÔ‡ Â›Ó·È ··Ú·›ÙËÙÔ˜ ÁÈ· ÙË ‰È·Ù‹ÚËÛË Ù˘ ˙ˆ‹˜ ÛÙË °Ë. ŸÌˆ˜ ÙÔ ÓÂÚfi Â›Ó·È Î·È ÙÔ Î˘ÚÈfiÙÂÚÔ Û˘ÛÙ·ÙÈÎfi ÙˆÓ ÔÚÁ·ÓÈÛÌÒÓ. ∆Ô 70% ÂÚ›Ô˘ ÙÔ˘ ·ÓıÚÒÈÓÔ˘ ÛÒÌ·ÙÔ˜ Â›Ó·È ÓÂÚfi Î·È ·fi ·˘Ùfi ÂÚÈÛÛfiÙÂÚÔ ·fi ÙÔ ÌÈÛfi ‚Ú›ÛÎÂÙ·È ÛÙÔ ÂÛˆÙÂÚÈÎfi ÙˆÓ Î˘ÙÙ¿ÚˆÓ. ∏ ·ÚÔ˘Û›· ÙÔ˘ ÂΛ ‚ÔËı¿ÂÈ ÙËÓ ÔÌ·Ï‹ ÏÂÈÙÔ˘ÚÁ›· ÙÔ˘ ΢ÙÙ¿ÚÔ˘. ∞˘Ùfi Û˘Ì‚·›ÓÂÈ ÂÂȉ‹ ÙÔ ÓÂÚfi ¤¯ÂÈ ÌÂÁ¿ÏË ‰È·Ï˘ÙÈ΋ ÈηÓfiÙËÙ·. ¶ÔÏϤ˜ ‰ËÏ·‰‹ ¯ËÌÈΤ˜ Ô˘Û›Â˜ ÌÔÚÔ‡Ó Ó· ‰È·Ï˘ıÔ‡Ó ÛÙÔ ÓÂÚfi Î·È ¤ÙÛÈ Ó· ¤ÚıÔ˘Ó Û Â·Ê‹ Î·È Ó· ·ÓÙȉڿÛÔ˘Ó Â‡ÎÔÏ· ÌÂٷ͇ ÙÔ˘˜. ∂ÈϤÔÓ, ÙÔ ÓÂÚfi 18

µπ√§√°π∞ °’ °Àª¡∞™π√À

∂ÈÎ. 1.1 ∏ ηٷÓÔÌ‹ ÙˆÓ ÛÙÔȯ›ˆÓ: (·) ÛÙÔ ÊÏÔÈfi Ù˘ °Ë˜ Î·È (‚) ÛÙÔÓ ¿ÓıÚˆÔ.

∂ÈÎ. 1.2 ™ÙÔÓ Î‡ÎÏÔ ÙÔ˘ ÓÂÚÔ‡ Ô˘ Ú·ÁÌ·ÙÔÔÈÂ›Ù·È ÛÙË Ê‡ÛË Û˘ÌÌÂÙ¤¯Ô˘Ó Î·È ÔÈ ÙÚÂȘ ηٷÛÙ¿ÛÂȘ ÙÔ˘: Ë ÛÙÂÚ‹ (¿ÁÔ˜), Ë ·¤ÚÈ· (˘‰Ú·ÙÌÔ›) Î·È Ë ˘ÁÚ‹.


Â›Ó·È ··Ú·›ÙËÙÔ Î·È ÁÈ· ÙË ÌÂÙ·ÊÔÚ¿ Ô˘ÛÈÒÓ Û fiÏÔ˘˜ ÙÔ˘˜ ÔÚÁ·ÓÈÛÌÔ‡˜, ˙ˆÈÎÔ‡˜ ‹ Ê˘ÙÈÎÔ‡˜. ∆Ô ÓÂÚfi Ô˘ Ú¤ÂÈ ÛÙËÓ ÎÔ›ÙË ÂÓfi˜ ÔÙ·ÌÔ‡ ·Ú·Û‡ÚÂÈ ¿Ï·Ù· ·fi ÙÔ ¤‰·ÊÔ˜ Î·È Ù· Á‡Úˆ ÂÙÚÒÌ·Ù· Î·È Ù· Ô‰ËÁ› ÛÙË ı¿Ï·ÛÛ·. ∞ÔÙ¤ÏÂÛÌ· ·˘ÙÔ‡ Â›Ó·È ÙÔ ÓÂÚfi Ù˘ ı¿Ï·ÛÛ·˜ Ó· Â›Ó·È ·ÏÌ˘Úfi (ÂÚȤ¯ÂÈ ÂÚ›Ô˘ 4% ‰È·Ï˘Ì¤Ó· ¿Ï·Ù·). ŸÙ·Ó ÛÙË Û˘Ó¤¯ÂÈ· ÙÔ ÓÂÚfi ·˘Ùfi ÂÍ·ÙÌ›˙ÂÙ·È, Ù· ¿Ï·Ù· ·Ú·Ì¤ÓÔ˘Ó ÛÙË ı¿Ï·ÛÛ·. ∏ ‚ÚÔ¯‹ Ô˘ Û¯ËÌ·Ù›˙ÂÙ·È Î·È ¤ÊÙÂÈ ÂÌÏÔ˘Ù›˙ÔÓÙ·˜ ÙȘ Ï›ÌÓ˜ Î·È ÙÔÓ ˘fiÁÂÈÔ ˘‰ÚÔÊfiÚÔ ÔÚ›˙ÔÓÙ· ‰ÂÓ ÂÚȤ¯ÂÈ ¿Ï·Ù·. ∞˘Ù‹ Ë ‰È·ÊÔÚ¿ Û ÂÚÈÂÎÙÈÎfiÙËÙ· ·Ï¿ÙˆÓ ηıÈÛÙ¿ ÙË ı¿Ï·ÛÛ· ‰È·ÊÔÚÂÙÈÎfi ÂÚÈ‚¿ÏÏÔÓ ·Ó¿Ù˘Í˘ ÔÚÁ·ÓÈÛÌÒÓ ·fi ÙË Ï›ÌÓË Î·È ÙÔÓ ÔÙ·Ìfi. ÕÏÏÔÈ ÔÚÁ·ÓÈÛÌÔ› ¤¯Ô˘Ó ÚÔÛ·ÚÌÔÛÙ› Î·È ˙Ô˘Ó ÛÙ· ÁÏ˘Î¿ ÓÂÚ¿ ÙˆÓ ÔÙ·ÌÒÓ Î·È ÙˆÓ ÏÈÌÓÒÓ Î·È ¿ÏÏÔÈ ÛÙ· ·ÏÌ˘Ú¿ ÓÂÚ¿ ÙˆÓ ı·Ï·ÛÛÒÓ. ÕÏ·Ù· fiˆ˜ ÙÔ ¯ÏˆÚÈÔ‡¯Ô Ó¿ÙÚÈÔ ‹ Ù· ¿Ï·Ù· ÙÔ˘ ·Û‚ÂÛÙ›Ô˘ (·ÚÈÔ Û˘ÛÙ·ÙÈÎfi ÙˆÓ ÔÛÙÒÓ) ·›˙Ô˘Ó Ôχ ÛËÌ·ÓÙÈÎfi ÚfiÏÔ ÛÙËÓ ÔÌ·Ï‹ ·Ó¿Ù˘ÍË Î·È ÏÂÈÙÔ˘ÚÁ›· ÙˆÓ ÔÚÁ·ÓÈÛÌÒÓ.

√ÚÁ·ÓÈΤ˜ ÂÓÒÛÂȘ √È ÔÚÁ·ÓÈÛÌÔ› ‰ÔÌÔ‡ÓÙ·È Î˘Ú›ˆ˜ ·fi ÂÓÒÛÂȘ ÙÔ˘ ¿Óıڷη Ì ÙÔ ˘‰ÚÔÁfiÓÔ, ÙÔ Ô͢ÁfiÓÔ Î·È ÙÔ ¿˙ˆÙÔ, ÔÈ Ôԛ˜ ÔÓÔÌ¿˙ÔÓÙ·È ÔÚÁ·ÓÈΤ˜. √ÚÁ·ÓÈΤ˜ ÂÓÒÛÂȘ Ô˘ Û˘Ó·ÓÙ¿Ì ÛÙ· ·ÙÙ·Ú· fiÏˆÓ ÙˆÓ ÔÚÁ·ÓÈÛÌÒÓ Â›Ó·È ÔÈ ˘‰·Ù¿ÓıڷΘ, ÔÈ ÚˆÙ½Ó˜, Ù· ÓÔ˘ÎÏÂ˚ο Ôͤ· Î·È Ù· ÏÈ›‰È·. √È ˘‰·Ù¿ÓıڷΘ (ۿί·Ú·) ·ÔÙÂÏÔ‡Ó ËÁ‹ ÂÓ¤ÚÁÂÈ·˜ ÁÈ· ÙÔ˘˜ ÔÚÁ·ÓÈÛÌÔ‡˜. ∞˘Ùfi Û˘Ì·. ‚·›ÓÂÈ ÂÂȉ‹ ηٿ ÙË ‰È¿Û·Û‹ ÙÔ˘˜ ·ÂÏ¢‚. ıÂÚÒÓÂÙ·È ÌÂÁ¿ÏÔ ÔÛfi ÂÓ¤ÚÁÂÈ·˜. √ÚÈṲ̂ÓÔÈ ·fi ·˘ÙÔ‡˜ ·ÔÙÂÏÔ‡Ó ‰ÔÌÈο Û˘ÛÙ·ÙÈο ÙˆÓ Î˘ÙÙ¿ÚˆÓ. √È ˘‰·Ù¿Ó‰. ıڷΘ ÌÔÚ› Ó· Â›Ó·È ·ÏÔ›, fiˆ˜ Ë ÁÏ˘Îfi˙Ë (ÌÔÓÔ۷ί·Ú›Ù˘), ‹ Û‡ÓıÂÙÔÈ, fiˆ˜ ÙÔ ¿Ì˘ÏÔ, Ë Î˘ÙÙ·Ú›ÓË Î.¿. (ÔÏ˘Û·Î¯·Ú›Ù˜). √È ÔÏ˘Û·Î¯·Ú›Ù˜ Â›Ó·È ·ÔÙ¤ÏÂÛÌ· Ù˘ Û˘Ó¤ÓˆÛ˘ ÌÔÓÔ۷ί·ÚÈÙÒÓ. √È ÚˆÙ½Ó˜ ·ÔÙÂÏÔ‡Ó ‰ÔÌÈο ‹ ÏÂÈÙÔ˘ÚÁÈο Û˘ÛÙ·ÙÈο ÙˆÓ Î˘ÙÙ¿ÚˆÓ Î·È ‰ÔÌÔ‡ÓÙ·È ·fi ·ÏÔ‡ÛÙÂÚ˜ ÂÓÒÛÂȘ, Ù· ·ÌÈÓÔͤ·. ™ÙË Ê‡ÛË ˘¿Ú¯Ô˘Ó ÂÚÈÛÛfiÙÂÚ· ·fi 170 ‰È·ÊÔÚÂÙÈο ·ÌÈÓÔͤ·, ·ÏÏ¿ ÛÙË ���ËÌÈÔ˘ÚÁ›· ÙˆÓ ÚˆÙÂ˚ÓÒÓ Û˘ÌÌÂÙ¤¯Ô˘Ó

Á.

∂ÈÎ. 1.3 ¶ÔÏÏ¿ ÌfiÚÈ· ÁÏ˘Îfi˙˘ (·) ÂÓÒÓÔÓÙ·È Ì ¯ËÌÈÎÔ‡˜ ‰ÂÛÌÔ‡˜ Î·È Û¯ËÌ·Ù›˙Ô˘Ó: ÁÏ˘ÎÔÁfiÓÔ (‚), ¿Ì˘ÏÔ (Á) Î·È Î˘ÙÙ·Ú›ÓË (‰).

∏ √ƒ°∞¡ø™∏ ∆∏™ ∑ø∏™ – µπ√§√°π∫∞ ™À™∆∏ª∞∆∞

19


·. ‚.

ÌfiÓÔ 20. ∆· ·ÌÈÓÔͤ· Û˘Ó‰¤ÔÓÙ·È ÌÂٷ͇ ÙÔ˘˜ Ì ¯ËÌÈÎÔ‡˜ ‰ÂÛÌÔ‡˜. Ÿˆ˜ Ù· 24 ÁÚ¿ÌÌ·Ù· ÙÔ˘ ÂÏÏËÓÈÎÔ‡ ·ÏÊ·‚‹ÙÔ˘ ‰ËÌÈÔ˘ÚÁÔ‡Ó ¯ÈÏÈ¿‰Â˜ ϤÍÂȘ, Ù· ·ÌÈÓÔͤ· Û˘Ó‰˘¿˙ÔÓÙ·È Î·Ù¿ÏÏËÏ· Î·È ‰ËÌÈÔ˘ÚÁÔ‡Ó ¯ÈÏÈ¿‰Â˜ ÚˆÙ½Ó˜. ªÈ· ÌÂÁ¿ÏË ÔÌ¿‰· ÚˆÙÂ˚ÓÒÓ Â›Ó·È Î·È Ù· ¤Ó˙˘Ì·, Ì ÙË ‚Ô‹ıÂÈ· ÙˆÓ ÔÔ›ˆÓ Á›ÓÔÓÙ·È Ù·¯‡Ù·Ù· ÔÈ ÂÚÈÛÛfiÙÂÚ˜ ¯ËÌÈΤ˜ ·ÓÙȉڿÛÂȘ ÛÙÔ˘˜ ÔÚÁ·ÓÈÛÌÔ‡˜. ∆· ÏÈ›‰È· ÌÔÚ› Ó· Â›Ó·È ‰ÔÌÈο Û˘ÛÙ·ÙÈο ÙˆÓ Î˘ÙÙ¿ÚˆÓ ‹ ·Ôı‹Î˜ ÂÓ¤ÚÁÂÈ·˜ ÙˆÓ ÔÚÁ·ÓÈÛÌÒÓ, ÂÂȉ‹ ηٿ ÙË ‰È¿Û·Û‹ ÙÔ˘˜ ·ÂÏ¢ıÂÚÒÓÂÙ·È ÌÂÁ¿ÏÔ ÔÛfi ÂÓ¤ÚÁÂÈ·˜, ‰ÈÏ¿ÛÈÔ ·fi ·˘Ùfi Ô˘ ·ÂÏ¢ıÂÚÒÓÂÙ·È ·fi ÙÔ˘˜ ˘‰·Ù¿ÓıڷΘ. ∆· ÓÔ˘ÎÏÂ˚ο Ôͤ· Â›Ó·È ‰‡Ô, ÙÔ ‰ÂÔ͢ÚÈ‚ÔÓÔ˘ÎÏÂ˚Îfi Ô͇ (DNA) Î·È ÙÔ ÚÈ‚ÔÓÔ˘ÎÏÂ˚Îfi Ô͇ (RNA). ∆· ÌfiÚÈ· ·˘Ù¿ Û¯ÂÙ›˙ÔÓÙ·È Ì ÙÔÓ Î·ıÔÚÈÛÌfi ÙˆÓ ÎÏËÚÔÓÔÌÈÎÒÓ ÁÓˆÚÈÛÌ¿ÙˆÓ Î·È ÂϤÁ¯Ô˘Ó ÙȘ ÏÂÈÙÔ˘ÚÁ›Â˜ ÙˆÓ ÔÚÁ·ÓÈÛÌÒÓ. ¢ÔÌÔ‡ÓÙ·È ·fi ·ÏÔ‡ÛÙÂÚ˜ ÂÓÒÛÂȘ, Ù· ÓÔ˘ÎÏÂÔÙ›‰È·, Ù· ÔÔ›· ÂÓÒÓÔÓÙ·È ÌÂٷ͇ ÙÔ˘˜ Î·È Û¯ËÌ·Ù›˙Ô˘Ó ÔÏ˘ÓÔ˘ÎÏÂÔÙȉÈΤ˜ ·Ï˘Û›‰Â˜.

·.

∂ÈÎ. 1.4 ∆· ·ÌÈÓÔͤ· (·) ÂÓÒÓÔÓÙ·È ÌÂٷ͇ ÙÔ˘˜ Ì ¯ËÌÈÎÔ‡˜ (ÂÙȉÈÎÔ‡˜) ‰ÂÛÌÔ‡˜ Î·È Û¯ËÌ·Ù›˙Ô˘Ó ÚˆÙ½Ó˜ (ÔÏ˘ÂÙ›‰È·) (‚).

∂ÈÎ. 1.5 ŒÓ· ÌfiÚÈÔ Ï›Ô˘˜ Û¯ËÌ·Ù›˙ÂÙ·È ·fi ÙËÓ ¤ÓˆÛË ÙÚÈÒÓ ÌÔÚ›ˆÓ ÏÈ·ÚÒÓ ÔͤˆÓ Ì ¤Ó· ÌfiÚÈÔ ÁÏ˘ÎÂÚfiÏ˘.

‚.

∂ÈÎ. 1.6 ∆· ÓÔ˘ÎÏÂÔÙ›‰È· (·) Û¯ËÌ·Ù›˙Ô˘Ó ÔÏ˘ÓÔ˘ÎÏÂÔÙȉÈΤ˜ ·Ï˘Û›‰Â˜ (‚).

20

µπ√§√°π∞ °’ °Àª¡∞™π√À


∂ÚˆÙ‹ÛÂȘ

¢Ú·ÛÙËÚÈfiÙËÙ˜

¶ÚÔ‚Ï‹Ì·Ù·

1. ¡· ·ÓÙÈÛÙÔȯ›ÛÂÙ ÙÔ˘˜ fiÚÔ˘˜ Ù˘ ÛÙ‹Ï˘ π Ì ÙÔ˘˜ ηٿÏÏËÏÔ˘˜ fiÚÔ˘˜ Ù˘ ÛÙ‹Ï˘ ππ: π

ππ

¶ÚˆÙ½Ó˜

ªÔÓÔ۷ί·Ú›Ù˜

À‰·Ù¿ÓıڷΘ

∞ÌÈÓÔͤ·

§È›‰È·

¡Ô˘ÎÏÂÔÙ›‰È·

¡Ô˘ÎÏÂ˚ο Ôͤ·

2. ¡· Û˘ÌÏËÚÒÛÂÙ Ì ÙÔ˘˜ ηٿÏÏËÏÔ˘˜ fiÚÔ˘˜ Ù· ÎÂÓ¿ ÛÙȘ ·Ú·Î¿Ùˆ ÚÔÙ¿ÛÂȘ: ·. ∆Ô ÓÂÚfi Â›Ó·È ÙÔ Î˘ÚÈfiÙÂÚÔ Û˘ÛÙ·ÙÈÎfi ÙˆÓ ÔÚÁ·ÓÈÛÌÒÓ. Œ¯ÂÈ ÌÂÁ¿ÏË ................. ÈηÓfiÙËÙ·, ÁÈ·Ù› Û ·˘Ùfi ÌÔÚÔ‡Ó Ó· ‰È·Ï˘ıÔ‡Ó ÔÏϤ˜ ¯ËÌÈΤ˜ Ô˘Û›Â˜, Î·È ·ÔÙÂÏ› ÂÚ›Ô˘ ÙÔ ....... % ÙÔ˘ ·ÓıÚÒÈÓÔ˘ ÛÒÌ·ÙÔ˜. ‚. ∆· ‰ÔÌÈο Û˘ÛÙ·ÙÈο ÙˆÓ .......................... Â›Ó·È Ù· ·ÌÈÓÔͤ· ÂÓÒ ÙˆÓ ........................... ÔÈ ÌÔÓÔ۷ί·Ú›Ù˜. Á. ∆· ÓÔ˘ÎÏÂ˚ο Ôͤ· Â›Ó·È ........................................................... Ô͇ (DNA) Î·È .............................................. Ô͇ (RNA). 3. ∞Ó Û˘ÌÏËÚÒÛÂÙ ۈÛÙ¿ ÙËÓ ·ÎÚÔÛÙȯ›‰·, ÛÙË ¯ÚˆÌ·ÙÈÛÙ‹ ÛÙ‹ÏË ı· Û¯ËÌ·ÙÈÛÙ› Ë ÛËÌ·ÓÙÈÎfiÙÂÚË ·ÓfiÚÁ·ÓË ¯ËÌÈ΋ ¤ÓˆÛË ÛÙÔÓ Ï·Ó‹ÙË Ì·˜. 1. ∞fi ·˘Ù¿ ·ÔÙÂÏÂ›Ù·È ¤Ó· ÓÔ˘ÎÏÂ˚Îfi Ô͇. 2. ∆· ÏÈ›‰È· ·ÂÏ¢ıÂÚÒÓÔ˘Ó ‰ÈÏ¿ÛÈ· ·fi ÙÔ˘˜ ˘‰·Ù¿ÓıڷΘ. 3. ∆¤ÙÔÈÔ Ô͇ Â›Ó·È ÙÔ RNA. 4. ∞fi ·˘Ù¤˜ ÙȘ ÂÓÒÛÂȘ ÙÔ˘ ¿Óıڷη ‰ÔÌÔ‡ÓÙ·È ÔÈ ÔÚÁ·ÓÈÛÌÔ›. 1 2 3 4

1.2 ∫‡ÙÙ·ÚÔ: Ë ÌÔÓ¿‰· Ù˘ ˙ˆ‹˜ ª›· ·fi ÙȘ ÂÈı˘Ì›Â˜ ÙˆÓ ÂÚ¢ÓËÙÒÓ ÛÙȘ ·Ó·˙ËÙ‹ÛÂȘ ÙÔ˘˜ ηٿ ÙË ‰È¿ÚÎÂÈ· ÙˆÓ ·ÈÒÓˆÓ ‹Ù·Ó Î·È Ë Î·Ù·ÓfiËÛË Ù˘ ‰ÔÌ‹˜ Î·È ÙˆÓ ÏÂÈÙÔ˘ÚÁÈÒÓ ÙˆÓ ÔÚÁ·ÓÈÛÌÒÓ. ∆Ô 1665 Ô ƒ. ÃÔ˘Î, ·Ú·ÙËÚÒÓÙ·˜ Ì ÙÔ ÌÈÎÚÔÛÎfiÈfi ÙÔ˘ ÏÂÙ¤˜ ÙÔ̤˜ ÊÂÏÏÔ‡, Ì›ÏËÛ ÚÒÙË ÊÔÚ¿ ÁÈ· ·ÙÙ·Ú·. ¶·Ú’ fiÙÈ ·˘Ù¿ Ô˘ ·Ú·Ù‹ÚËÛ ‰ÂÓ ‹Ù·Ó ·ÙÙ·Ú·, ÂÓÙÔ‡ÙÔȘ Ù· ıÂ̤ÏÈ· Ù˘ ΢ÙÙ·ÚÈ΋˜ ıˆڛ·˜ ›¯·Ó ÙÂı›. ¶Ôχ ·ÚÁfiÙÂÚ· ‰È·Ù˘ÒıËÎÂ Ë Î˘ÙÙ·ÚÈ΋ ıˆڛ·, Û‡Ìʈӷ Ì ÙËÓ ÔÔ›· Ë ıÂÌÂÏÈ҉˘ ‰ÔÌÈ΋ Î·È ÏÂÈÙÔ˘ÚÁÈ΋ ÌÔÓ¿‰· fiÏˆÓ ÙˆÓ ÔÚÁ·ÓÈÛÌÒÓ Â›Ó·È ÙÔ Î‡ÙÙ·ÚÔ, ηıÒ˜ Î·È fiÙÈ Î¿ı ·ÙÙ·ÚÔ ÚÔ¤Ú¯ÂÙ·È ·fi ¤Ó· ¿ÏÏÔ Î‡ÙÙ·ÚÔ. ªÂ ÙË ‚Ô‹ıÂÈ· ÙÔ˘ ÔÙÈÎÔ‡ Î·È ÙÔ˘ ËÏÂÎÙÚÔÓÈÎÔ‡ ÌÈÎÚÔÛÎÔ›Ô˘ ¤¯Ô˘Ì ϤÔÓ ÂÚ¢ӋÛÂÈ Ù· ·ÙÙ·Ú· ÙˆÓ ÌÔÓÔ·ÙÙ·ÚˆÓ Î·È ÙˆÓ ÔÏ˘Î‡ÙÙ·ÚˆÓ ÔÚÁ·ÓÈÛÌÒÓ. Œ¯Ô˘Ì ÌÂÏÂÙ‹ÛÂÈ ÙË ‰ÔÌ‹ Î·È ÙË ÏÂÈÙÔ˘ÚÁ›· ÙÔ˘˜ Î·È ¤¯Ô˘Ì ‰È·ÈÛÙÒÛÂÈ fiÙÈ ÂÌÊ·Ó›˙Ô˘Ó ÔÏϤ˜ ÔÌÔÈfiÙËÙ˜ ·ÏÏ¿ Î·È ·ÚÎÂÙ¤˜ ‰È·ÊÔÚ¤˜. ∆· ·ÙÙ·Ú· ‰È·ÎÚ›ÓÔÓÙ·È Û ÚÔηڢˆ∏ √ƒ°∞¡ø™∏ ∆∏™ ∑ø∏™ – µπ√§√°π∫∞ ™À™∆∏ª∞∆∞

21


ÙÈο Î·È Â˘Î·Ú˘ˆÙÈο Ì ‚¿ÛË Î˘Ú›ˆ˜ ÙËÓ ‡·ÚÍË ‹ fi¯È ˘ÚËÓÈ΋˜ ÌÂÌ‚Ú¿Ó˘, Ë ÔÔ›· ÂÚÈ‚¿ÏÏÂÈ ÙÔ ÁÂÓÂÙÈÎfi ÙÔ˘˜ ˘ÏÈÎfi.

∆Ô Â˘Î·Ú˘ˆÙÈÎfi ·ÙÙ·ÚÔ ∆· ¢ηڢˆÙÈο ·ÙÙ·Ú· ‰È·Ê¤ÚÔ˘Ó ·ÚÎÂÙ¿ ÌÂٷ͇ ÙÔ˘˜, ¤¯Ô˘Ó fï˜ Î·È ÔÚÈṲ̂ӷ ÎÔÈÓ¿ ¯·Ú·ÎÙËÚÈÛÙÈο. ∫¿ı ¢ηڢˆÙÈÎfi ·ÙÙ·ÚÔ ÂÚÈ‚¿ÏÏÂÙ·È ·fi ÙËÓ Ï·ÛÌ·ÙÈ΋ ¯ÏˆÚÔÏ¿ÛÙ˘

ÂÓ‰ÔÏ·ÛÌ·ÙÈÎfi ‰›ÎÙ˘Ô ÌÈÙÔ¯fiÓ‰ÚÈÔ

ÚÈ‚ÔÛÒÌ·Ù·

ÂÓ‰ÔÏ·ÛÌ·ÙÈÎfi ‰›ÎÙ˘Ô

ÌÈÙÔ¯fiÓ‰ÚÈÔ

˘Ú‹Ó·˜

΢ÙÙ·ÚfiÏ·ÛÌ·

˘Ú‹Ó·˜

Ï·ÛÌ·ÙÈ΋ ÌÂÌ‚Ú¿ÓË

˘ÚËÓÈ΋ ÌÂÌ‚Ú¿ÓË Î˘ÙÙ·ÚfiÏ·ÛÌ·

¯˘ÌÔÙfiÈÔ Î˘ÙÙ·ÚÈÎfi ÙÔ›¯ˆÌ·

Û‡ÌÏÂÁÌ· Golgi

∂ÈÎ. 1.7 ŒÓ· «Ù˘ÈÎfi» Ê˘ÙÈÎfi ·ÙÙ·ÚÔ.

ÌÂÌ‚Ú¿ÓË, Ë ÔÔ›· ‰ÔÌÂ›Ù·È ·fi ÏÈ›‰È· Î·È ÚˆÙ½Ó˜. ∏ Ï·ÛÌ·ÙÈ΋ ÌÂÌ‚Ú¿ÓË ‰È·¯ˆÚ›˙ÂÈ Î·È ÂÍ·ÙÔÌÈ·ÂÈ ÙÔ Î‡ÙÙ·ÚÔ ·fi ÙÔ ÂÚÈ‚¿ÏÏÔÓ ÙÔ˘. √ ÚfiÏÔ˜ Ù˘ fï˜ ‰ÂÓ ÂÚÈÔÚ›˙ÂÙ·È ÛÙÔ Ó· Â›Ó·È ¤Ó· ·Ïfi Û‡ÓÔÚÔ. ∂ϤÁ¯ÂÈ ÂÈϤÔÓ ÔȘ Ô˘Û›Â˜ ÂÈÛ¤Ú¯ÔÓÙ·È ‹ ÂͤگÔÓÙ·È ·fi ÙÔ Î‡ÙÙ·ÚÔ Â͢ËÚÂÙÒÓÙ·˜ ÙËÓ ÂÈÎÔÈÓˆÓ›· ÙÔ˘ Ì ÙÔ ÂÚÈ‚¿ÏÏÔÓ. √ ˘Ú‹Ó·˜ ¤¯ÂÈ, Û˘Ó‹ıˆ˜, Û¯‹Ì· ÛÊ·ÈÚÈÎfi ‹ ˆÔÂȉ¤˜ Î·È ·ÔÙÂÏ› ÙÔ «Î¤ÓÙÚÔ ÂϤÁ¯Ô˘» ÙÔ˘ ΢ÙÙ¿ÚÔ˘. ∂Λ ‚Ú›ÛÎÂÙ·È ÙÔ ÁÂÓÂÙÈÎfi ˘ÏÈÎfi (DNA) ÛÙÔ ÔÔ›Ô Â›Ó·È Î·Ù·ÁÚ·Ì̤Ó˜ ÔÈ ÏËÚÔÊÔڛ˜ ÁÈ· fiÏ· Ù· ¯·Ú·ÎÙËÚÈÛÙÈο ÙÔ˘ ΢ÙÙ¿ÚÔ˘ (‰ÔÌÈο Î·È ÏÂÈÙÔ˘ÚÁÈο). ¶ÂÚÈ‚¿ÏÏÂÙ·È ·fi ‰ÈÏ‹ ÌÂÌ‚Ú¿ÓË (˘ÚËÓÈ΋) Ì ·ÓÔ›ÁÌ·Ù· (fiÚÔ˘˜), ̤ۈ ÙˆÓ ÔÔ›ˆÓ Á›ÓÂÙ·È ·ÓÙ·ÏÏ·Á‹ ÌÔÚ›ˆÓ ÌÂٷ͇ ÙÔ˘ ˘Ú‹Ó· Î·È ÙÔ˘ ˘fiÏÔÈÔ˘ ΢ÙÙ¿ÚÔ˘. ∆ÔÓ ¯ÒÚÔ ·Ó¿ÌÂÛ· ÛÙËÓ Ï·ÛÌ·ÙÈ΋ ÌÂÌ‚Ú¿ÓË Î·È ÛÙÔÓ ˘Ú‹Ó· ηٷϷ̂¿ÓÂÈ ÙÔ Î˘ÙÙ·ÚfiÏ·ÛÌ·. ™ÙÔ Î˘ÙÙ·ÚfiÏ·ÛÌ· ˘¿Ú¯Ô˘Ó ‰È¿ÊÔÚ· ÔÚÁ·Ó›‰È·, Ù· ÔÔ›· ÂÈÙÂÏÔ‡Ó ÙȘ ‰È¿ÊÔÚ˜ ÏÂÈÙÔ˘ÚÁ›Â˜ ÙÔ˘ ΢ÙÙ¿ÚÔ˘. ∂Ó‰ÔÏ·ÛÌ·ÙÈÎfi ‰›ÎÙ˘Ô: ∂›Ó·È ¤Ó· Û‡ÛÙËÌ· ÌÂÌ‚Ú·ÓÒÓ Ô˘ Û˘Ó‰¤ÔÓÙ·È Ì ÙËÓ Ï·ÛÌ·ÙÈ΋ Î·È ÙËÓ ˘ÚËÓÈ΋ ÌÂÌ‚Ú¿ÓË. ∞ÔÙÂÏ› ¤Ó· ÂÓÈ·›Ô ‰›ÎÙ˘Ô ·ÁˆÁÒÓ Î·È Î‡ÛÙˆÓ, ̤ۈ ÙˆÓ ÔÔ›ˆÓ ÂÍ·ÛÊ·Ï›˙ÂÙ·È Ë ÌÂÙ·ÊÔÚ¿ Ô˘ÛÈÒÓ Û fiÏ· Ù· ̤ÚË ÙÔ˘ ΢ÙÙ¿ÚÔ˘. ™ÙÔ ËÏÂÎÙÚÔÓÈÎfi ÌÈÎÚÔÛÎfiÈÔ ‰È·ÎÚ›ÓÔ˘Ì ‰‡Ô ÌÔÚʤ˜ ÂÓ‰ÔÏ·ÛÌ·ÙÈÎÔ‡ ‰ÈÎÙ‡Ô˘, ÙÔ ·‰Úfi Î·È ÙÔ Ï›Ô. ™ÙËÓ ÂÈÊ¿ÓÂÈ· ÙÔ˘ ·‰ÚÔ‡ ÂÓ‰ÔÏ·ÛÌ·ÙÈÎÔ‡ ‰È22

µπ√§√°π∞ °’ °Àª¡∞™π√À

∂ÈÎ. 1.8 ŒÓ· «Ù˘ÈÎfi» ¢ηڢˆÙÈÎfi ˙ˆÈÎfi ·ÙÙ·ÚÔ.

·. ∂ÈÎ. 1.9 §Â›Ô (·) Î·È ·‰Úfi (‚) ÂÓ‰ÔÏ·ÛÌ·ÙÈÎfi ‰›ÎÙ˘Ô.

‚.


ÎÙ‡Ô˘ ˘¿Ú¯Ô˘Ó ÌÈÎÚÔ› Û¯ËÌ·ÙÈÛÌÔ›, Ù· ÚÈ‚ÔÛÒÌ·Ù·, Ô˘ ÙÔ˘ ‰›ÓÔ˘Ó fi„Ë ·‰Ú‹ (ÙÚ·¯È¿). ∆· ÚÈ‚ÔÛÒÌ·Ù· ·ÔÙÂÏÔ‡ÓÙ·È ·fi ÚˆÙ½Ó˜ Î·È RNA. ™Â ·˘Ù¿ Á›ÓÂÙ·È Ë Û‡ÓıÂÛË ÙˆÓ ÚˆÙÂ˚ÓÒÓ. ƒÈ‚ÔÛÒÌ·Ù· ˘¿Ú¯Ô˘Ó Â›Û˘ ÂχıÂÚ· ÛÙÔ Î˘ÙÙ·ÚfiÏ·ÛÌ·. ™˘Ó¤¯ÂÈ· ÙÔ˘ ·‰ÚÔ‡ ·ÔÙÂÏ› ÙÔ ÏÂ›Ô ÂÓ‰ÔÏ·ÛÌ·ÙÈÎfi ‰›ÎÙ˘Ô, ÛÙÔ ÔÔ›Ô ‰ÂÓ ˘¿Ú¯Ô˘Ó ÚÈ‚ÔÛÒÌ·Ù·. ∏ ÏÂÈÙÔ˘ÚÁ›· ÙÔ˘ ¤¯ÂÈ Û¯¤ÛË Ì ÙË Û‡ÓıÂÛË ÏÈȉ›ˆÓ Î·È ÙËÓ ·Ôı‹Î¢ÛË ‰È¿ÊÔÚˆÓ ÚˆÙÂ˚ÓÒÓ. ™‡ÌÏÂÁÌ· Golgi: ∆Ô Û‡ÌÏÂÁÌ· ·˘Ùfi ·ÔÙÂÏÂ›Ù·È ·fi ¤Ó· Û‡ÓÔÏÔ ·Ú¿ÏÏËÏˆÓ ÂÏ·Ù˘ÛÌ¤ÓˆÓ Û¿ÎˆÓ ÛÙÔ˘˜ ÔÔ›Ô˘˜ ÔÈ ÚˆÙ½Ó˜, ÌÂÙ¿ ÙË Û‡ÓıÂÛ‹ ÙÔ˘˜, ÙÚÔÔÔÈÔ‡ÓÙ·È Î·È ·›ÚÓÔ˘Ó ÙËÓ ÙÂÏÈ΋ ÙÔ˘˜ ÌÔÚÊ‹. §˘ÛÔÛÒÌ·Ù·: Œ¯Ô˘Ó ÛÊ·ÈÚÈÎfi Û¯‹Ì· Î·È ÂÚȤ¯Ô˘Ó ‰Ú·ÛÙÈο ¤Ó˙˘Ì·, Ù· ÔÔ›· Û˘ÓÙÂÏÔ‡Ó ÛÙË ‰È¿Û·ÛË Ô˘ÛÈÒÓ, .¯. ÚˆÙÂ˚ÓÒÓ, ·ÏÏ¿ Î·È ÌÈÎÚÔÔÚÁ·ÓÈÛÌÒÓ, fiˆ˜ ›ӷÈ, ÁÈ· ·Ú¿‰ÂÈÁÌ·, Ù· ‰È¿ÊÔÚ· ÌÈÎÚfi‚È· Ô˘ ÌÔχÓÔ˘Ó ÙÔÓ ÔÚÁ·ÓÈÛÌfi Ì·˜. ∫ÂÓÔÙfiÈ·: ∂›Ó·È ΢ÛÙ›‰È· Ô˘ ÂÚȤ¯Ô˘Ó ¤Ó· ˘‰·Ù҉˜ ˘ÁÚfi. ÷ڷÎÙËÚÈÛÙÈο ÎÂÓÔÙfiÈ· Â›Ó·È Ù· ÂÙÈο, Ù· ÔÔ›· Û˘Ó·ÓÙ¿Ì ÛÙ· ˙ˆÈο ·ÙÙ·Ú·, Î·È Ù· ¯˘ÌÔÙfiÈ·, Ù· ÔÔ›· Û˘Ó·ÓÙ¿Ì ÛÙ· Ê˘ÙÈο ·ÙÙ·Ú·. ∆· ÂÙÈο ÎÂÓÔÙfiÈ· Û¯ËÌ·Ù›˙ÔÓÙ·È fiÙ·Ó ÂÈÛ¤Ú¯ÔÓÙ·È ÛÙÔ ˙ˆÈÎfi ·ÙÙ·ÚÔ ÙÚÔÊÈο ۈ̷ٛ‰È· ‹ ÌÈÎÚÔÔÚÁ·ÓÈÛÌÔ› Ô˘, ÛÙË Û˘Ó¤¯ÂÈ·, ı· ¯ÚËÛÈÌÔÔÈËıÔ‡Ó ‹ ı· ηٷÛÙÚ·ÊÔ‡Ó. ∆· ¯˘ÌÔÙfiÈ· ·ÔÙÂÏÔ‡Ó ·Ôı‹Î˜ ıÚÂÙÈÎÒÓ Ô˘ÛÈÒÓ ÁÈ· ÙÔ Ê˘ÙÈÎfi ·ÙÙ·ÚÔ Î·È Î·Ù·Ï·Ì‚¿ÓÔ˘Ó ÙÔ ÌÂÁ·Ï‡ÙÂÚÔ Ì¤ÚÔ˜ ÙÔ˘. ªÈÙÔ¯fiÓ‰ÚÈ·: Œ¯Ô˘Ó Û¯‹Ì· Â›ÌËΘ, ÛÊ·ÈÚÈÎfi ‹ ˆÔÂȉ¤˜. √ ÚfiÏÔ˜ ÙÔ˘˜ Â›Ó·È Ó· ÂÍ·ÛÊ·Ï›˙Ô˘Ó ÂÓ¤ÚÁÂÈ·, Ô˘ Â›Ó·È ··Ú·›ÙËÙË ÁÈ· ÙȘ ÏÂÈÙÔ˘ÚÁ›Â˜ ÙÔ˘ ΢ÙÙ¿ÚÔ˘. °È· ÙÔÓ ÛÎÔfi ·˘Ùfi Ù· ÌÈÙÔ¯fiÓ‰ÚÈ· Â›Ó·È ·ÚfiÓÙ· ÛÙ· ¢ηڢˆÙÈο ·ÙÙ·Ú· Î·È Ô ·ÚÈıÌfi˜ ÙÔ˘˜ ÔÈΛÏÏÂÈ ·Ó¿ÏÔÁ· Ì ÙȘ ÂÓÂÚÁÂȷΤ˜ ·Ó¿ÁΘ ÙÔ˘ ΢ÙÙ¿ÚÔ˘. ŒÙÛÈ, Ù· Ì˘˚ο ·ÙÙ·Ú· ÙÔ˘ ·ÓıÚÒÔ˘ ‰È·ı¤ÙÔ˘Ó ÔÏÏ¿ ÌÈÙÔ¯fiÓ‰ÚÈ·, ÂÓÒ ¿ÏÏ· ·ÙÙ·Ú· ¤¯Ô˘Ó ÏÈÁfiÙÂÚ·. ∏ ··Ú·›ÙËÙË ÂÓ¤ÚÁÂÈ· ·ÂÏ¢ıÂÚÒÓÂÙ·È ·fi ÙË ‰È¿Û·ÛË ¯ËÌÈÎÒÓ ÂÓÒÛÂˆÓ Ô˘ Û˘Ì‚·›ÓÂÈ Î·Ù¿ ÙËÓ Î˘ÙÙ·ÚÈ΋ ·Ó·ÓÔ‹. ∏ ‰È·‰Èηۛ· ·˘Ù‹ Á›ÓÂÙ·È Ì ÙË ‚Ô‹ıÂÈ· ÂȉÈÎÒÓ ÂÓ˙‡ÌˆÓ Ô˘ ˘¿Ú¯Ô˘Ó ÛÙÔ ÂÛˆÙÂÚÈÎfi ÙˆÓ ÌÈÙÔ¯ÔÓ‰Ú›ˆÓ. ÃψÚÔÏ¿ÛÙ˜: Œ¯Ô˘Ó Û¯‹Ì· Ê·ÎÔÂȉ¤˜. ™Ù· ÔÚÁ·Ó›‰È· ·˘Ù¿ Á›ÓÂÙ·È Ë ÊˆÙÔÛ‡ÓıÂÛË, ηٿ ÙËÓ ÔÔ›· ·Ï¿ ·ÓfiÚÁ·Ó· ÌfiÚÈ· (.¯. ‰ÈÔÍ›‰ÈÔ ÙÔ˘ ¿Óıڷη Î·È ÓÂÚfi) ÌÂÙ·ÙÚ¤ÔÓÙ·È Ì ÙË ‚Ô‹ıÂÈ· Ù˘ ËÏȷ΋˜ ÂÓ¤ÚÁÂÈ·˜ Û ÔÚÁ·ÓÈο (.¯. ÁÏ˘Îfi˙Ë). ∆·˘Ùfi¯ÚÔÓ· ·ÂÏ¢ıÂÚÒÓÂÙ·È Ô͢ÁfiÓÔ. √È ¯ÏˆÚÔÏ¿ÛÙ˜ ÂÚȤ¯Ô˘Ó ÂȉÈο ¤Ó˙˘Ì· Î·È ¿ÏÏ· ÌfiÚÈ·, fiˆ˜ ¯ÏˆÚÔʇÏÏË, Ô˘ Â›Ó·È ··Ú·›ÙËÙ· ÁÈ· ÙË ÊˆÙÔÛ‡ÓıÂÛË. ¶·Ú’ fiÙÈ ÔÈ ¯ÏˆÚÔÏ¿ÛÙ˜ ‚Ú›ÛÎÔÓÙ·È ÌfiÓÔ ÛÙ· ʈÙÔÛ˘ÓıÂÙÈο ·ÙÙ·Ú·, Ù· ÔÚÁ·ÓÈο ÌfiÚÈ· Î·È ÙÔ Ô͢ÁfiÓÔ Ô˘ ·Ú¿ÁÔ˘Ó Â›Ó·È ··Ú·›ÙËÙ· ÁÈ· ÙËÓ Î¿Ï˘„Ë ÙˆÓ ÂÓÂÚÁÂÈ·ÎÒÓ ·Ó·ÁÎÒÓ Î·È ÙË ‰È·Ù‹ÚËÛË Ù˘ ˙ˆ‹˜ fiÏˆÓ ÙˆÓ ÔÚÁ·ÓÈÛÌÒÓ Ù˘ °Ë˜. ∫˘ÙÙ·ÚÈÎfi ÙÔ›¯ˆÌ·: ∆Ô ÙÔ›¯ˆÌ· ·˘Ùfi ÂÚÈ‚¿ÏÏÂÈ ÙËÓ Ï·ÛÌ·ÙÈ΋ ÌÂÌ‚Ú¿ÓË ÙˆÓ Ê˘ÙÈÎÒÓ Î˘ÙÙ¿ÚˆÓ. Œ¯ÂÈ Î˘Ú›ˆ˜ ÛÙËÚÈÎÙÈÎfi ÚfiÏÔ. ∂›Ó·È Û˘Ì·Á¤˜, ·ÓıÂÎÙÈÎfi Î·È ·ÔÙÂÏÂ›Ù·È ·fi ÔÏ˘Û·Î¯·Ú›Ù˜, ΢ÚÈfiÙÂÚÔ˜ ·fi ÙÔ˘˜ ÔÔ›Ô˘˜ Â›Ó·È Ë Î˘ÙÙ·Ú›ÓË.

∂ÈÎ. 1.10 ™Ù· ÌÈÙÔ¯fiÓ‰ÚÈ· ·Ú·ÙËÚԇ̠ÙËÓ Â͈ÙÂÚÈ΋ Î·È ÙËÓ ÂÛˆÙÂÚÈ΋ ÌÂÌ‚Ú¿ÓË, Ë ÔÔ›· Û¯ËÌ·Ù›˙ÂÈ ·Ó·‰ÈÏÒÛÂȘ.

∂ÈÎ. 1.11 √ ¯ÏˆÚÔÏ¿ÛÙ˘ ÂÚÈ‚¿ÏÏÂÙ·È ·fi ‰‡Ô ÌÂÌ‚Ú¿Ó˜ Î·È ˘¿Ú¯ÂÈ ÛÙ· Ê˘ÙÈο ·ÙÙ·Ú· Ô˘ ʈÙÔÛ˘Óı¤ÙÔ˘Ó.

∏ √ƒ°∞¡ø™∏ ∆∏™ ∑ø∏™ – µπ√§√°π∫∞ ™À™∆∏ª∞∆∞

23


∆Ô ÚÔηڢˆÙÈÎfi ·ÙÙ·ÚÔ ∆· ·ÙÙ·Ú· ÙˆÓ ÔÔ›ˆÓ ÙÔ ÁÂÓÂÙÈÎfi ˘ÏÈÎfi (DNA) ‰ÂÓ ÂÚÈ‚¿ÏÏÂÙ·È ·fi ˘ÚËÓÈ΋ ÌÂÌ‚Ú¿ÓË ÔÓÔÌ¿˙ÔÓÙ·È ÚÔηڢˆÙÈο. √È ϤÔÓ ¯·Ú·ÎÙËÚÈÛÙÈÎÔ› ÚÔηڢˆÙÈÎÔ› ÔÚÁ·ÓÈÛÌÔ› Â›Ó·È Ù· ‚·ÎÙ‹ÚÈ·. ∆· ‚·ÎÙ‹ÚÈ· Â›Ó·È ÌÔÓÔ·ÙÙ·ÚÔÈ ÔÚÁ·ÓÈÛÌÔ›, ÙÔ Î‡ÙÙ·Úfi ÙÔ˘˜ Â›Ó·È ÌÈÎÚfiÙÂÚÔ ·fi ÙÔ Â˘Î·Ú˘ˆÙÈÎfi Î·È ‰ÂÓ ‰È·ı¤ÙÔ˘Ó ÔÚÁ·Ó›‰È·. ∏ ‰ÔÌ‹ ÙÔ˘˜ Â›Ó·È ·Ï‹. ¶ÂÚÈ‚¿ÏÏÔÓÙ·È ·fi Ï·ÛÌ·ÙÈ΋ ÌÂÌ‚Ú¿ÓË, Ë ÔÔ›· ¤¯ÂÈ ›‰È· ‰ÔÌ‹ Ì ·˘Ù‹ ÙÔ˘ ¢ηڢˆÙÈÎÔ‡ ΢ÙÙ¿ÚÔ˘, Î·È ÛÙÔ Î˘ÙÙ·ÚfiÏ·ÛÌ¿ ÙÔ˘˜ ˘¿Ú¯Ô˘Ó ÂχıÂÚ· ÚÈ‚ÔÛÒÌ·Ù· ÛÙ· ÔÔ›· Á›ÓÂÙ·È Ë ÚˆÙÂ˚ÓÔÛ‡ÓıÂÛË. ∏ Ï·ÛÌ·ÙÈ΋ ÙÔ˘˜ ÌÂÌ‚Ú¿ÓË ÂÚÈ‚¿ÏÏÂÙ·È ·fi ΢ÙÙ·ÚÈÎfi ÙÔ›¯ˆÌ·, ÙÔ ÔÔ›Ô ¤¯ÂÈ ‰È·ÊÔÚÂÙÈ΋ ¯ËÌÈ΋ Û‡ÛÙ·ÛË ·fi ·˘Ù‹ ÙÔ˘ Ê˘ÙÈÎÔ‡ ΢ÙÙ¿ÚÔ˘. ™Â ÔÚÈṲ̂ӷ ‚·ÎÙ‹ÚÈ· ÙÔ Î˘ÙÙ·ÚÈÎfi ÙÔ›¯ˆÌ· ÂÚÈ‚¿ÏÏÂÙ·È ·fi ¤Ó· ¿ÏÏÔ ÂÚ›‚ÏËÌ·, ÙËÓ Î¿„·. ™˘¯Ó¿ ‰È·ı¤ÙÔ˘Ó ÂȉÈÎÔ‡˜ Û¯ËÌ·ÙÈÛÌÔ‡˜ (Ì·ÛÙ›ÁÈ· ‹ ‚ÏÂÊ·Ú›‰Â˜) ÔÈ ÔÔ›ÔÈ Â͢ËÚÂÙÔ‡Ó ÙË ÌÂٷΛÓËÛ‹ ÙÔ˘˜. √ÚÈṲ̂ӷ ‚·ÎÙ‹ÚÈ·, fiÙ·Ó ‚ÚÂıÔ‡Ó Û ·ÓÙ›ÍÔ˜ ÂÚÈ‚·ÏÏÔÓÙÈΤ˜ Û˘Óı‹Î˜ (.¯. Ôχ ˘„ËϤ˜ ‹ Ôχ ¯·ÌËϤ˜ ıÂÚÌÔÎڷۛ˜), ·Ê˘‰·ÙÒÓÔÓÙ·È Î·È ÌÂÙ·ÙÚ¤ÔÓÙ·È Û ·ÓıÂÎÙÈΤ˜ ÌÔÚʤ˜ Ô˘ ÔÓÔÌ¿˙ÔÓÙ·È ÂÓ‰ÔÛfiÚÈ·. ŸÙ·Ó ÔÈ Û˘Óı‹Î˜ Í·Ó·Á›ÓÔ˘Ó Â˘ÓÔ˚Τ˜, ·fi οı ÂÓ‰ÔÛfiÚÈÔ ı· ÚÔ·„ÂÈ ¤Ó· ‚·ÎÙ‹ÚÈÔ.

∂ÈÎ. 1.12 ∆Ô ÚÔηڢˆÙÈÎfi ·ÙÙ·ÚÔ.

∂ÈÎ. 1.13 ∞fi ¤Ó· ÂÓ‰ÔÛfiÚÈÔ ÚÔ·ÙÂÈ ¤Ó· ‚·ÎÙ‹ÚÈÔ.

¢È·ÊÔÚÂÙÈο ·ÙÙ·Ú· ÁÈ· ‰È·ÊÔÚÂÙÈΤ˜ ÏÂÈÙÔ˘ÚÁ›Â˜ √È ÔÚÁ·ÓÈÛÌÔ› ÌÔÚ› Ó· Â›Ó·È ÌÔÓÔ·ÙÙ·ÚÔÈ ‹ ÔÏ˘Î‡ÙÙ·ÚÔÈ. √È ·ÏÔ‡ÛÙÂÚÔÈ ÔÚÁ·ÓÈÛÌÔ› Ù˘ °Ë˜ Â›Ó·È ÔÈ ÌÔÓÔ·ÙÙ·ÚÔÈ, Î·È Û˘Ó‹ıˆ˜ ‰ÂÓ Â›Ó·È ÔÚ·ÙÔ› Ì Á˘ÌÓfi Ì¿ÙÈ. ∞˘ÙÔ› ÌÔÚ› Ó· Â›Ó·È ÚÔηڢˆÙÈÎÔ›, fiˆ˜ Ù· ‚·ÎÙ‹ÚÈ· Î·È Ù· ΢·ÓÔ‚·ÎÙ‹ÚÈ·, ‹ ¢ηڢˆÙÈÎÔ›, fiˆ˜ Ù· ÚˆÙfi˙ˆ·, οÔÈ· ʇÎË Î·È Ì‡ÎËÙ˜. √È ÌÔÓÔ·ÙÙ·ÚÔÈ ÔÚÁ·ÓÈÛÌÔ›, fiˆ˜ Ù· ÚˆÙfi˙ˆ·, .¯ Ë ·ÌÔÈ‚¿‰·, ·ÔÙÂÏÔ‡ÓÙ·È ·fi ¤Ó· ·ÙÙ·ÚÔ, ÙÔ ÔÔ›Ô ÂÈÙÂÏ› fiϘ ÙȘ ÏÂÈÙÔ˘ÚÁ›Â˜ Ô˘ ··ÈÙÔ‡ÓÙ·È ÁÈ· ÙËÓ ·Ó¿Ù˘ÍË Î·È ÙËÓ ·Ó··Ú·ÁˆÁ‹ ÙÔ˘ ÔÚÁ·ÓÈÛÌÔ‡. √ÚÈṲ̂ÓÔÈ ÌÔÓÔ·ÙÙ·ÚÔÈ ÔÚÁ·ÓÈÛÌÔ› ÌÂÙ·ÎÈÓÔ‡ÓÙ·È Ì ÙË ‚Ô‹ıÂÈ· Ì·ÛÙÈÁ›ˆÓ ‹ ‚ÏÂÊ·Ú›‰ˆÓ Ô˘ ‰È·ı¤ÙÔ˘Ó, ÂÓÒ ¿ÏÏÔÈ ÌÂÙ·ÎÈÓÔ‡ÓÙ·È Û¯ËÌ·Ù›˙ÔÓÙ·˜ „¢‰Ôfi‰È·. ∂›Û˘, ÔÚÈṲ̂ÓÔÈ ÌÔÓÔ·ÙÙ·ÚÔÈ ÔÚÁ·ÓÈÛÌÔ›, fiˆ˜ Ù· ΢·ÓÔ‚·ÎÙ‹ÚÈ· Î·È Ù· ÌÔÓÔ·ÙÙ·Ú· ʇÎË, ʈÙÔÛ˘Óı¤ÙÔ˘Ó. √È ÔÏ˘Î‡ÙÙ·ÚÔÈ ÔÚÁ·ÓÈÛÌÔ›, fiˆ˜ Ô ¿ÓıÚˆÔ˜ ‹ Ë ··ÚÔ‡Ó·, ·ÔÙÂÏÔ‡ÓÙ·È ·fi ÔÏÏ¿ ‰È·ÊÔÚÂÙÈο ¢ηڢˆÙÈο ·ÙÙ·Ú·. ∆· ·ÙÙ·Ú· ·˘Ù¿ ·ÚÔ˘ÛÈ¿˙Ô˘Ó ÔÌÔÈfiÙËÙ˜ ·ÏÏ¿ Î·È ‰È·ÊÔÚ¤˜ Ô˘ ·ÊÔÚÔ‡Ó ÙË ‰ÔÌ‹ Î·È ÙË ÏÂÈÙÔ˘ÚÁ›· ÙÔ˘˜. ¶·Ú¿ÏÏËÏ· fï˜ Û˘ÓÂÚÁ¿˙ÔÓÙ·È ÌÂٷ͇ ÙÔ˘˜, Ì ·ÔÙ¤ÏÂÛÌ· Ó· ÌÔÚ› Ó· ÏÂÈÙÔ˘ÚÁ‹ÛÂÈ Î·È Ó· ÂÈ‚ÈÒÛÂÈ ÔÏfiÎÏËÚÔ˜ Ô ÔÚÁ·ÓÈÛÌfi˜. 24

µπ√§√°π∞ °’ °Àª¡∞™π√À

∂ÈÎ. 1.14 ∆Ô Paramecium (·Ú·Ì¤ÙÛÈÔ˘Ì) Â›Ó·È ¤Ó· ÚˆÙfi˙ˆÔ Ô˘ ʤÚÂÈ ‚ÏÂÊ·Ú›‰Â˜.


‚. ·.

‰.

Â.

Á.

∂ÈÎ. 1.15 ∫¿ı ›‰Ô˜ ΢ÙÙ¿ÚÔ˘ ÛÙÔ ·ÓıÚÒÈÓÔ ÛÒÌ· ÂÈÙÂÏ› Û˘ÁÎÂÎÚÈ̤ÓË ÏÂÈÙÔ˘ÚÁ›·. ŒÙÛÈ, ÁÈ· ·Ú¿‰ÂÈÁÌ·, ÙÔ Ó¢ÚÈÎfi ·ÙÙ·ÚÔ (·) ‰È·‚È‚¿˙ÂÈ ÌËӇ̷ٷ. ŒÓ· ÙÌ‹Ì· ÙÔ˘ ı˘Ì›˙ÂÈ Î·ÏÒ‰ÈÔ. ∆Ô ÂÚ˘ıÚfi ·ÈÌÔÛÊ·›ÚÈÔ (‚) ÔÊ›ÏÂÈ ÙÔ ¯ÚÒÌ· ÙÔ˘ Û ̛· ÚˆÙ½ÓË, ÙËÓ ·ÈÌÔÛÊ·ÈÚ›ÓË, Ë ÔÔ›· ÌÂٷʤÚÂÈ Ô͢ÁfiÓÔ. ∆Ô ÛÂÚÌ·ÙÔ˙ˆ¿ÚÈÔ (Á) ‰È·ı¤ÙÂÈ Ì·ÛÙ›ÁÈÔ, ÁÈ·Ù› Ú¤ÂÈ Ó· ÎÈÓËı› ̤¯ÚÈ Ó· Û˘Ó·ÓÙ‹ÛÂÈ ÙÔ ˆ¿ÚÈÔ. ∆· ÔÛÙÈο ·ÙÙ·Ú· (‰) Î·È Ù· Ì˘˚ο (Â) ¤¯Ô˘Ó ‰ÔÌ‹ Ô˘ Â͢ËÚÂÙ› ÙȘ ÏÂÈÙÔ˘ÚÁ›Â˜ ÙÔ˘˜.

‚.

Á.

ÛÙ.

Â.

‰.

·.

∂ÈÎ. 1.16 ∆· ÚÈ˙Èο ÙÚȯ›‰È· (· Î·È ‰) Â›Ó·È ·ÔÊ˘¿‰Â˜ ΢ÙÙ¿ÚˆÓ Ù˘ Ú›˙·˜. ∂›Ó·È Ôχ ÏÂÙ¿ Î·È Ì·ÎÚÈ¿ Î·È ¤ÙÛÈ ÌÔÚÔ‡Ó Ó· ·ÔÚÚÔÊÔ‡Ó ÓÂÚfi ·fi ÙÔ ¤‰·ÊÔ˜. ∆· ·ÙÙ·Ú· ÙÔ˘ ͢ÏÒÌ·ÙÔ˜ (‚ Î·È Â) Û¯ËÌ·Ù›˙Ô˘Ó ÌÈÎÚÔ‡˜ ۈϋÓ˜ Ô˘ ÌÂٷʤÚÔ˘Ó ÙÔ ÓÂÚfi ·fi ÙȘ Ú›˙˜ ÚÔ˜ Ù· ˘fiÏÔÈ· ̤ÚË ÙÔ˘ Ê˘ÙÔ‡. ∆· ·ÙÙ·Ú· ÙˆÓ Ê‡ÏÏˆÓ (Á Î·È ÛÙ) ‰È·ı¤ÙÔ˘Ó ÔÏÏÔ‡˜ ¯ÏˆÚÔÏ¿ÛÙ˜ Î·È ¤ÙÛÈ ÌÔÚÔ‡Ó Ó· ʈÙÔÛ˘Óı¤ÙÔ˘Ó.

∞˜ ÛÎÂÊÙԇ̠™ÙÔ ÂÛˆÙÂÚÈÎfi ÙˆÓ ÌÈÙÔ¯ÔÓ‰Ú›ˆÓ Î·È ÙˆÓ ¯ÏˆÚÔÏ·ÛÙÒÓ ˘¿Ú¯Ô˘Ó DNA, ÚÈ‚ÔÛÒÌ·Ù· Î·È ‰È¿ÊÔÚ· ¤Ó˙˘Ì·. ªÂ ‚¿ÛË ·˘Ù¿ Ù· ‰Â‰Ô̤ӷ ÌÔÚ›Ù ӷ ÂÍËÁ‹ÛÂÙ ÁÈ·Ù› Ù· Û˘ÁÎÂÎÚÈ̤ӷ ΢ÙÙ·ÚÈο ÔÚÁ·Ó›‰È· ¯·Ú·ÎÙËÚ›˙ÔÓÙ·È ·fi Û¯ÂÙÈ΋ ·˘ÙÔÓÔÌ›·; ∏ √ƒ°∞¡ø™∏ ∆∏™ ∑ø∏™ – µπ√§√°π∫∞ ™À™∆∏ª∞∆∞

25


∂ÚˆÙ‹ÛÂȘ

¶ÚÔ‚Ï‹Ì·Ù·

¢Ú·ÛÙËÚÈfiÙËÙ˜

1. ¡· ‚¿ÏÂÙ Û ·ÎÏÔ ÙÔ ÁÚ¿ÌÌ· Ô˘ ·ÓÙÈÛÙÔȯ› ÛÙË ÊÚ¿ÛË Ô˘ Û˘ÌÏËÚÒÓÂÈ ÛˆÛÙ¿ ÙËÓ ÚfiÙ·ÛË: ∞. √ÚÈṲ̂ÓÔÈ ÌÔÓÔ·ÙÙ·ÚÔÈ ÔÚÁ·ÓÈÛÌÔ› ÌÂÙ·ÎÈÓÔ‡ÓÙ·È ÌÂ: ·. fi‰È· ‚. „¢‰Ôfi‰È· Á. ÚÈ‚ÔÛÒÌ·Ù· ‰. fiÏ· fiÛ· ·Ó·Ê¤ÚÔÓÙ·È ÛÙ· ·, ‚ Î·È Á µ. ∏ ʈÙÔÛ‡ÓıÂÛË Â›Ó·È Ì›· ‰È·‰Èηۛ· ÙˆÓ Ê˘ÙÒÓ Ô˘ Á›ÓÂÙ·È ÛÙ· ÔÚÁ·Ó›‰È· Ô˘ ÔÓÔÌ¿˙ÔÓÙ·È: ·. ÌÈÙÔ¯fiÓ‰ÚÈ· ‚. ˘Ú‹Ó˜ Á. Ï˘ÛÔÛÒÌ·Ù· ‰. ¯ÏˆÚÔÏ¿ÛÙ˜ 2. ¡· ·Ú·ÙËÚ‹ÛÂÙ ÙÔ ˙ˆÈÎfi ·ÙÙ·ÚÔ Î·È Ó· ÔÓÔÌ¿ÛÂÙ ÙȘ ‰Ô̤˜ Ô˘ ÛËÌÂÈÒÓÔÓÙ·È Ì ٷ ÁÚ¿ÌÌ·Ù· ∞, µ Î·È °. ¡· ·Ú·ÙËÚ‹ÛÂÙ Â›Û˘ ÙÔ Ê˘ÙÈÎfi ·ÙÙ·ÚÔ Î·È Ó· ÔÓÔÌ¿ÛÂÙ ÙȘ ‰Ô̤˜ ∂, ∑, ∏, £ Î·È π. ¡· ÔÓÔÌ¿ÛÂÙ ‰‡Ô ΢ÙÙ·ÚÈΤ˜ ‰Ô̤˜ Ô˘ Û˘Ó·ÓÙ¿ÌÂ Î·È ÛÙÔ ˙ˆÈÎfi Î·È ÛÙÔ Ê˘ÙÈÎfi ·ÙÙ·ÚÔ. ™ÙË Û˘Ó¤¯ÂÈ·, Ó· ÔÓÔÌ¿ÛÂÙ ‰‡Ô ΢ÙÙ·ÚÈΤ˜ ‰Ô̤˜ Ô˘ Û˘Ó·ÓÙ¿Ì ÌfiÓÔ ÛÙÔ Ê˘ÙÈÎfi ·ÙÙ·ÚÔ. ∞ °

µ

¢ ∏ ∂

∑ £

26

µπ√§√°π∞ °’ °Àª¡∞™π√À


3. ¡· ‚¿ÏÂÙ ¤Ó· + ÛÙËÓ Î·Ù¿ÏÏËÏË ÛÙ‹ÏË: ∫À∆∆∞ƒ√ ∂˘Î·Ú˘ˆÙÈÎfi

¶ÚÔηڢˆÙÈÎfi

ÚÈ‚ÔÛÒÌ·Ù· ÌÈÙÔ¯fiÓ‰ÚÈ· ¯ÏˆÚÔÏ¿ÛÙ˜ ΢ÙÙ·ÚÈÎfi ÙÔ›¯ˆÌ· Ï·ÛÌ·ÙÈ΋ ÌÂÌ‚Ú¿ÓË ˘Ú‹Ó·˜ ÁÂÓÂÙÈÎfi ˘ÏÈÎfi

4. ¡· Û˘ÌÏËÚÒÛÂÙ ÙÔ ·Ú·Î¿Ùˆ ÛÙ·˘ÚfiÏÂÍÔ Ô˘ ·ÊÔÚ¿ ·ÔÎÏÂÈÛÙÈο ÙÔ Ê˘ÙÈÎfi ·ÙÙ·ÚÔ: 1 2 3 4 5 6 7 8 9 10 11 12

1. 2. 3. 4. 5. 6. 7. 8. 9. 10. 11. 12.

à § ø ƒ √ ¶ § ∞ ™ ∆ ∏ ™

∂›Ó·È ·Ôı‹Î˜ ıÚÂÙÈÎÒÓ Ô˘ÛÈÒÓ ÙÔ˘ Ê˘ÙÈÎÔ‡ ·ÙÙ·ÚÔ˘. ¶ÂÚȤ¯ÂÈ ¤Ó˙˘Ì· ÁÈ· ÙËÓ ¤„Ë ÌÂÁ·ÏÔÌÔÚ›ˆÓ. ∆Ô Î˘ÙÙ·ÚÈÎfi... ÙÔ Û˘Ó·ÓÙ¿ÌÂ Î·È ÛÙÔ ÚÔηڢˆÙÈÎfi Î·È ÛÙÔ Ê˘ÙÈÎfi ·ÙÙ·ÚÔ. ™Â ·˘Ùfi Á›ÓÂÙ·È Ë ÚˆÙÂ˚ÓÔÛ‡ÓıÂÛË. ∆¤ÙÔÈÔ Â›Ó·È ÙÔ ÂÓ‰ÔÏ·ÛÌ·ÙÈÎfi. ¢ÂÓ ··ÓÙ¿Ù·È ÛÙ· ÚÔηڢˆÙÈο ·ÙÙ·Ú·. ∞˘Ùfi ÙÔ ÂÓ‰ÔÏ·ÛÌ·ÙÈÎfi ‰›ÎÙ˘Ô ‰ÂÓ Ê¤ÚÂÈ ÚÈ‚ÔÛÒÌ·Ù·. ŒÙÛÈ ¯·Ú·ÎÙËÚ›˙ÂÙ·È Ë ÌÂÌ‚Ú¿ÓË Ô˘ ÂÚÈ‚¿ÏÏÂÈ ÙÔ Î‡ÙÙ·ÚÔ. ∂›Ó·È Ù· ÎÂÓÔÙfiÈ·. ∆· ÂÓÂÚÁÂȷο ΤÓÙÚ· ÙÔ˘ ΢ÙÙ¿ÚÔ˘. √ ·ÚÈÔ˜ ÔÏ˘Û·Î¯·Ú›Ù˘ ÙÔ˘ ΢ÙÙ·ÚÈÎÔ‡ ÙÔȯÒÌ·ÙÔ˜ ÙÔ˘ Ê˘ÙÈÎÔ‡ ΢ÙÙ¿ÚÔ˘. ¶ÚÔÛ‰ÈÔÚ›˙ÂÈ ÙÔ Golgi. ∏ √ƒ°∞¡ø™∏ ∆∏™ ∑ø∏™ – µπ√§√°π∫∞ ™À™∆∏ª∞∆∞

27


1.3 ∆· Â›‰· ÔÚÁ¿ÓˆÛ˘ Ù˘ ˙ˆ‹˜ ŸÏÔÈ ÔÈ ÔÚÁ·ÓÈÛÌÔ›, ¢ηڢˆÙÈÎÔ› Î·È ÚÔηڢˆÙÈÎÔ›, ÌÔÓÔ·ÙÙ·ÚÔÈ Î·È ÔÏ˘Î‡ÙÙ·ÚÔÈ, ‰ÂÓ ˙Ô˘Ó ·ÔÌÔӈ̤ÓÔÈ. ∞ÓÙ›ıÂÙ·, ÔÚÁ·ÓÒÓÔÓÙ·È, ÂÈÎÔÈÓˆÓÔ‡Ó Î·È ·ÏÏËÏÂȉÚÔ‡Ó, ÙfiÛÔ ÌÂٷ͇ ÙÔ˘˜ fiÛÔ Î·È Ì ÙÔ ¿‚ÈÔ ÂÚÈ‚¿ÏÏÔÓ ÙÔ˘˜. √È ÌÔÓÔ·ÙÙ·ÚÔÈ ÔÚÁ·ÓÈÛÌÔ› ˙Ô˘Ó ÌÂÌÔӈ̤ÓÔÈ ‹ ÔÚÁ·ÓÒÓÔÓÙ·È Û ·ÔÈ˘. ∆· ·ÙÙ·Ú·-̤ÏË ÌÈ·˜ ·ÔÈΛ·˜ ÚÔ¤Ú¯ÔÓÙ·È ·fi ÙÔÓ ÔÏÏ·Ï·ÛÈ·ÛÌfi ÂÓfi˜ ·Ú¯ÈÎÔ‡ ÌÔÓÔ·ÙÙ·ÚÔ˘ ÔÚÁ·ÓÈÛÌÔ‡. À¿Ú¯Ô˘Ó ·ÔÈ˘ ÛÙȘ Ôԛ˜ οı ·ÙÙ·ÚÔ-̤ÏÔ˜ Â›Ó·È fiÌÔÈÔ Ì ٷ ˘fiÏÔÈ· Î·È ÏÂÈÙÔ˘ÚÁ› ·˘ÙfiÓÔÌ·. ™Â ¿ÏϘ, ÔÈ ÌÔÓÔ·ÙÙ·ÚÔÈ ÔÚÁ·ÓÈÛÌÔ› Ô˘ ÙȘ ·ÔÙÂÏÔ‡Ó ·ÚÔ˘ÛÈ¿˙Ô˘Ó ÌÔÚÊÔÏÔÁÈΤ˜ Î·È ÏÂÈÙÔ˘ÚÁÈΤ˜ ‰È·ÊÔÚ¤˜ ÌÂٷ͇ ÙÔ˘˜. ™ÙËÓ ÂÚ›ÙˆÛË ·˘Ù‹, Û¯ËÌ·Ù›˙Ô˘Ó ÌÈÎÚfiÙÂÚ˜ ÔÌ¿‰Â˜, ηıÂÌÈ¿ ·fi ÙȘ Ôԛ˜ ÂÈÙÂÏ› ¤Ó· Û˘ÁÎÂÎÚÈ̤ÓÔ ¤ÚÁÔ (.¯. ÙË ‰È·ÙÚÔÊ‹ ‹ ÙËÓ ·Ó··Ú·ÁˆÁ‹ Ù˘ ·ÔÈΛ·˜). À¿Ú¯ÂÈ ‰ËÏ·‰‹ ηٷÌÂÚÈÛÌfi˜ ÂÚÁ·Û›·˜.

∆· Â›‰· ÔÚÁ¿ÓˆÛ˘ ÙˆÓ ÔÏ˘Î‡ÙÙ·ÚˆÓ ÔÚÁ·ÓÈÛÌÒÓ ∫¿ı ÔÏ˘Î‡ÙÙ·ÚÔ˜ ÔÚÁ·ÓÈÛÌfi˜ ·ÔÙÂÏÂ›Ù·È ·fi ÔÏÏ¿ –¢ηڢˆÙÈο– ·ÙÙ·Ú·, Ù· ÔÔ›· ÚÔ¤Ú¯ÔÓÙ·È ·fi ¤Ó· ·Ú¯ÈÎfi ηÈ, ηٿ ηÓfiÓ·, ÂÌÊ·Ó›˙Ô˘Ó ‰È·ÊÔÚ¤˜ ÌÂٷ͇ ÙÔ˘˜ ÛÙË ÌÔÚÊ‹ Î·È ÛÙË ÏÂÈÙÔ˘ÚÁ›·. ŸÙ·Ó ϤÌ fiÙÈ ¤Ó·˜ ÔÏ˘Î‡ÙÙ·ÚÔ˜ ÔÚÁ·ÓÈÛÌfi˜ ·Ó·Ù‡ÛÛÂÙ·È, ‰ÂÓ ÂÓÓÔԇ̠ÌfiÓÔ fiÙÈ «ÌÂÁ·ÏÒÓÂÈ», ‰ËÏ·‰‹ fiÙÈ Ù· ·ÙÙ·Ú¿ ÙÔ˘ ·˘Í¿ÓÔÓÙ·È Û ·ÚÈıÌfi. ∂ÓÓÔԇ̠·Ú¿ÏÏËÏ· fiÙÈ Ù· ·ÙÙ·Ú¿ ÙÔ˘ ÙÚÔÔÔÈÔ‡ÓÙ·È, ÔÚÁ·ÓÒÓÔÓÙ·È Û ÈÛÙÔ‡˜ Î·È ÂÍÂȉÈ·ÔÓÙ·È ÛÂ Û˘ÁÎÂÎÚÈ̤Ó˜ ÏÂÈÙÔ˘ÚÁ›Â˜. ∏ ‰È·‰Èηۛ· ·˘Ù‹ ÔÓÔÌ¿˙ÂÙ·È ‰È·ÊÔÚÔÔ›ËÛË. √È ÔÏ˘Î‡ÙÙ·ÚÔÈ ÔÚÁ·ÓÈÛÌÔ› ¯·Ú·ÎÙËÚ›˙ÔÓÙ·È ·fi ȉȷ›ÙÂÚË ÔÏ˘ÏÔÎfiÙËÙ·. ¢È·ı¤ÙÔ˘Ó ‰È¿ÊÔÚ· Û˘ÛÙ‹Ì·Ù· (.¯. Ì˘˚Îfi, ·Ó·Ó¢ÛÙÈÎfi), ηı¤Ó· ·fi Ù· ÔÔ›· Â›Ó·È ˘‡ı˘ÓÔ ÁÈ· Û˘ÁÎÂÎÚÈ̤ÓÔ ¤ÚÁÔ. ∆· Û˘ÛÙ‹Ì·Ù· ·˘Ù¿ ÂϤÁ¯ÔÓÙ·È Î·È Û˘ÓÙÔÓ›˙ÔÓÙ·È ·fi ÙÔ Ó¢ÚÈÎfi Û‡ÛÙËÌ· Î·È ÙȘ ÔÚÌfiÓ˜, ÒÛÙÂ Ô ÔÚÁ·ÓÈÛÌfi˜ Ó· ÏÂÈÙÔ˘ÚÁ› ·ÚÌÔÓÈο ˆ˜ ¤Ó· ÂÓÈ·›Ô Û‡ÓÔÏÔ Î·È fi¯È Û·Ó ¿ıÚÔÈÛÌ· ÔÏÏÒÓ ·ÓÂÍ¿ÚÙËÙˆÓ Î˘ÙÙ¿ÚˆÓ. ∫¿ı ۇÛÙËÌ· ·ÔÙÂÏÂ›Ù·È ·fi ÂÈ̤ÚÔ˘˜ fiÚÁ·Ó· Ô˘ Û˘ÓÂÚÁ¿˙ÔÓÙ·È ÁÈ· ÙËÓ ÂÈÙ¤ÏÂÛË Û˘ÁÎÂÎÚÈ̤ÓÔ˘ ¤ÚÁÔ˘. °È· ·Ú¿‰ÂÈÁÌ·, Ù· fiÚÁ·Ó· ÙÔ˘ ΢ÎÏÔ-

∂ÈÎ. 1.17 ∫·ÏÏȤÚÁÂȘ ÌÈÎÚÔÔÚÁ·ÓÈÛÌÒÓ fiÔ˘ ‰È·ÎÚ›ÓÔÓÙ·È ·ÔÈ˘.

œ?ΟΝΆ…”Χœ” «ΆΌΧ≈ΆΌΆ ≈»ΆΌΆ

28

µπ√§√°π∞ °’ °Àª¡∞™π√À

∂ÈÎ. 1.18 ∆Ô ÚÒÙÔ Î‡ÙÙ·ÚÔ ÙˆÓ ÔÏ˘Î‡ÙÙ·ÚˆÓ ÔÚÁ·ÓÈÛÌÒÓ Ô˘ ·Ó··Ú¿ÁÔÓÙ·È ·ÌÊÈÁÔÓÈο, fiˆ˜ Ô ¿ÓıÚˆÔ˜, Â›Ó·È ÙÔ ˙˘ÁˆÙfi.


ÊÔÚÈÎÔ‡ Û˘ÛÙ‹Ì·ÙÔ˜ ÙÔ˘ ·ÓıÚÒÔ˘ (ηډȿ, ·ÚÙËڛ˜, ÊϤ‚˜ Î·È ÙÚȯÔÂȉ‹ ·ÁÁ›·) Û˘ÓÂÚÁ¿˙ÔÓÙ·È ÁÈ· ÙË ÌÂÙ·ÊÔÚ¿ Ô˘ÛÈÒÓ ÛÙÔ ÛÒÌ·. ∫¿ı fiÚÁ·ÓÔ Û˘ÁÎÚÔÙÂ›Ù·È ·fi ‰È·ÊÔÚÂÙÈÎÔ‡˜ ÈÛÙÔ‡˜, ‰ËÏ·‰‹ ÔÌ¿‰Â˜ ΢ÙÙ¿ÚˆÓ Ô˘ ¤¯Ô˘Ó ·ÚfiÌÔÈ· ÌÔÚÊ‹ Î·È ÂÈÙÂÏÔ‡Ó ÙËÓ ›‰È· ÏÂÈÙÔ˘ÚÁ›·.

∆· ›‰Ë ÙˆÓ ˙ˆÈÎÒÓ ÈÛÙÒÓ ∫·ıÒ˜ ·Ó·Ù‡ÛÛÂÙ·È ¤Ó·˜ ÔÏ˘Î‡ÙÙ·ÚÔ˜ ˙ˆÈÎfi˜ ÔÚÁ·ÓÈÛÌfi˜, fiˆ˜ Ô ¿ÓıÚˆÔ˜, ‰ËÌÈÔ˘ÚÁÔ‡ÓÙ·È ÛÙ·‰È·Î¿ ÔÏÏ¿ ·ÙÙ·Ú·, Ù· ÔÔ›· ÊÙ¿ÓÔ˘Ó ÙÂÏÈο Ù· 1013. ∆· ·ÙÙ·Ú· ·˘Ù¿ ηٿ ÙË ‰È·ÊÔÚÔÔ›ËÛË ÔÌ·‰ÔÔÈÔ‡ÓÙ·È Û ٤ÛÛÂÚȘ ηÙËÁÔڛ˜ ÈÛÙÒÓ, ÙÔÓ ÂÈıËÏÈ·Îfi, ÙÔÓ ÂÚÂÈÛÙÈÎfi, ÙÔÓ Ì˘˚Îfi Î·È ÙÔÓ Ó¢ÚÈÎfi. √ ÂÈıËÏÈ·Îfi˜ ÈÛÙfi˜ ·ÔÙÂÏÂ›Ù·È ·fi ·ÙÙ·Ú· Ù· ÔÔ›· Û˘Ó‰¤ÔÓÙ·È ÛÙÂÓ¿ ÌÂٷ͇ ÙÔ˘˜ Î·È Û¯ËÌ·Ù›˙Ô˘Ó ÛÙÚÒÛÂȘ (ÏÂÙ¤˜ ÛÙÈ‚¿‰Â˜). √È ÛÙÚÒÛÂȘ (ÛÙÈ‚¿‰Â˜) ·˘Ù¤˜ ηχÙÔ˘Ó Â͈ÙÂÚÈο ÙÔ ÛÒÌ· (ÂȉÂÚÌ›‰·) ‹ ÂÚÈ‚¿ÏÏÔ˘Ó ÂÛˆÙÂÚÈο fiÚÁ·Ó· ‹ ÂÂÓ‰‡Ô˘Ó ÙÔ ÂÛˆÙÂÚÈÎfi ��ÔÈÏÔÙ‹ÙˆÓ ÙÔ˘ ÛÒÌ·ÙÔ˜ (‚ÏÂÓÓÔÁfiÓÔÈ). ∂ÎÙfi˜ ·fi ÙÔÓ ÚÔÛٷ٢ÙÈÎfi ·˘Ùfi ÚfiÏÔ Ô˘ ·›˙Ô˘Ó Ù· ÂÈıËÏȷο ·ÙÙ·Ú·, ÌÔÚ› Î·È Ó· ÂÎÎÚ›ÓÔ˘Ó ‹ Ó· ·ÔÚÚÔÊÔ‡Ó ‰È¿ÊÔÚ˜ Ô˘Û›Â˜ (.¯. ‚ÏÂÓÓÔÁfiÓÔ˜ ÙÔ˘ ÂÓÙ¤ÚÔ˘). √ ÂÚÂÈÛÙÈÎfi˜ ÈÛÙfi˜ (¤ÚÂÈÛÌ· = ÛÙ‹ÚÈÁÌ·) ·ÔÙÂÏÂ›Ù·È ·fi ·ÙÙ·Ú· Ô˘ Û˘Ó‰¤Ô˘Ó ‰Ô̤˜ ÌÂٷ͇ ÙÔ˘˜ (.¯. ÙÔ˘˜ Ì˘˜ Ì ٷ ÔÛÙ¿) Î·È ÚÔÛʤÚÔ˘Ó ÛÙ‹ÚÈÍË Î·È ÚÔÛÙ·Û›·. ¢È·ÎÚ›ÓÂÙ·È ÛÂ Û˘Ó‰ÂÙÈÎfi, ¯fiÓ‰ÚÈÓÔ Î·È ÔÛÙ›ÙË ÈÛÙfi. ∆Ô ·›Ì· ıˆÚÂ›Ù·È È‰È·›ÙÂÚÔ˜ Ù‡Ô˜ ¯·Ï·ÚÔ‡ Û˘Ó‰ÂÙÈÎÔ‡ ÈÛÙÔ‡. √ Ì˘˚Îfi˜ ÈÛÙfi˜ ·ÔÙÂÏÂ›Ù·È ·fi ·ÙÙ·Ú· Ì ۯÂÙÈο ÌÂÁ¿ÏÔ Ì‹ÎÔ˜, Ô˘ ÔÓÔÌ¿˙ÔÓÙ·È Ì˘˚Τ˜ ›Ó˜. ÿÚË ÛÙËÓ ÈηÓfiÙËÙ· ÙˆÓ Ì˘˚ÎÒÓ ÈÓÒÓ Ó· Û˘ÛÙ¤ÏÏÔÓÙ·È, ÂÈÙ˘Á¯¿ÓÔÓÙ·È ÔÈ ‰È¿ÊÔÚ˜ ÎÈÓ‹ÛÂȘ ÙˆÓ ˙ˆÈÎÒÓ ÔÚÁ·ÓÈÛÌÒÓ. ™ÙÔÓ ¿ÓıÚˆÔ ‰È·ÎÚ›ÓÔ˘Ì ÙÚÂȘ Ù‡Ô˘˜ Ì˘˚ÎÔ‡ ÈÛÙÔ‡: ÙÔÓ ÛÎÂÏÂÙÈÎfi (··ÓÙ¿Ù·È ÛÙÔ˘˜ ÁÚ·Ì̈ÙÔ‡˜ ‹ ÛÎÂÏÂÙÈÎÔ‡˜ Ì˘˜), ÙÔÓ Î·Ú‰È·Îfi (Ì˘˚Îfi˜ ÈÛÙfi˜ Ù˘ ηډȿ˜) Î·È ÙÔÓ ÏÂ›Ô (··ÓÙ¿Ù·È ÛÙÔ ÙÔ›¯ˆÌ· ÙˆÓ ÛÏ¿¯ÓˆÓ, .¯. ÛÙÔ ÛÙÔÌ¿¯È). √ Ó¢ÚÈÎfi˜ ÈÛÙfi˜ ·ÔÙÂÏÂ›Ù·È ·fi ·ÙÙ·Ú· Ô˘ ·ÓÙȉÚÔ‡Ó Û ÂÚÂı›ÛÌ·Ù· Î·È ÌÂÙ·‚È‚¿˙Ô˘Ó ÌËӇ̷ٷ. ÿÚË ÛÙ· ·ÙÙ·Ú· ·˘Ù¿, Ô ÔÚÁ·ÓÈÛÌfi˜ ¤¯ÂÈ ÙËÓ ÈηÓfiÙËÙ· Ó· ·ÓÙÈÏ·Ì‚¿ÓÂÙ·È ÙȘ ÌÂÙ·‚ÔϤ˜ ÙÔ˘ Â͈ÙÂÚÈÎÔ‡ Î·È ÙÔ˘ ÂÛˆÙÂÚÈÎÔ‡ ÂÚÈ‚¿ÏÏÔÓÙÔ˜, Ó· ÙȘ ÂÂÍÂÚÁ¿˙ÂÙ·È Î·È Ó· ·ÓÙȉڿ, ‰›ÓÔÓÙ·˜ ÂÓÙÔϤ˜ Ì ÙȘ Ôԛ˜ ÂϤÁ¯ÔÓÙ·È Î·È Û˘ÓÙÔÓ›˙ÔÓÙ·È ÔÈ ‰È¿ÊÔÚ˜ ÏÂÈÙÔ˘ÚÁ›Â˜ ÙÔ˘. ªÂ ÙÔÓ ÙÚfiÔ ·˘Ùfi Ô ÔÚÁ·ÓÈÛÌfi˜ ÌÔÚ› Ó· ÚÔÛ·ÚÌfi˙ÂÙ·È ÛÙÔ Â͈ÙÂÚÈÎfi ÂÚÈ‚¿ÏÏÔÓ, ‰È·ÙËÚÒÓÙ·˜ ·Ú¿ÏÏËÏ· Û ÈÛÔÚÚÔ›· ÙÔ ÂÛˆÙÂÚÈÎfi ÙÔ˘ ÂÚÈ‚¿ÏÏÔÓ, ÂÍ·ÛÊ·Ï›˙ÔÓÙ·˜ ¤ÙÛÈ ÙËÓ ÂÈ‚›ˆÛ‹ ÙÔ˘. √ Ó¢ÚÈÎfi˜ ÈÛÙfi˜ ·ÔÙÂÏÂ›Ù·È ·fi ‰‡Ô Ù‡Ô˘˜ ΢ÙÙ¿ÚˆÓ, ÙÔ˘˜ Ó¢ÚÒÓ˜ Î·È Ù· Ó¢ÚÔÁÏÔȷο ·ÙÙ·Ú·.

Ì˘˚Îfi Ó¢ÚÈÎfi

∂ÈÎ. 1.19 ŸÏ· Ù· ·ÙÙ·Ú· ÂÓfi˜ ÔÚÁ·ÓÈÛÌÔ‡ Â›Ó·È «·fiÁÔÓÔÈ» ÙÔ˘ ˙˘ÁˆÙÔ‡ Ô˘ ÛÙË Û˘Ó¤¯ÂÈ· ‰È·ÊÔÚÔÔÈ‹ıËηÓ.

·.

‚.

Á.

∂ÈÎ. 1.20 ™Ù· ·ÓÒÙÂÚ· ˙Ò· Û˘Ó·ÓÙÒÓÙ·È fiÏ· Ù· ›‰Ë ÈÛÙÒÓ. ™ÙËÓ ÂÈÎfiÓ· Ê·›ÓÔÓÙ·È Ô ÂÈıËÏÈ·Îfi˜ (·), Ô Ì˘˚Îfi˜ (‚) Î·È Ô ÂÚÂÈÛÙÈÎfi˜ ÈÛÙfi˜ (Á).

∏ √ƒ°∞¡ø™∏ ∆∏™ ∑ø∏™ – µπ√§√°π∫∞ ™À™∆∏ª∞∆∞

29


∏ µπ√§√°π∞ ∫∞π... √π ∞§§∂™ ¡∂∞ ∂§§∏¡π∫∞, Ã∏ª∂π∞ ∏ ϤÍË «ÔÚÁ·ÓÈÛÌfi˜» ÎÚ‡‚ÂÈ Ì¤Û· Ù˘ ÙË Ï¤ÍË «ÔÚÁ¿ÓˆÛË» ŒÓ· ¯·Ú·ÎÙËÚÈÛÙÈÎfi –Û˘ÓÒÓ˘ÌÔ, ı· ϤÁ·Ì– ÙˆÓ ÔÚÁ·ÓÈÛÌÒÓ Â›Ó·È Ë ÔÚÁ¿ÓˆÛË. ∆Ô Î‡ÙÙ·ÚÔ, fiˆ˜ ÙÔ ÁÓˆÚ›Û·ÌÂ, Â›Ó·È ¤Ó· ÔÚÁ·ÓˆÌ¤ÓÔ Û‡ÛÙËÌ· Ì ÌÂÁ¿ÏË ÔÏ˘ÏÔÎfiÙËÙ·. ∞ÔÙÂÏÂ›Ù·È ·fi ¿ÙÔÌ· ‰È¿ÊÔÚˆÓ ÛÙÔȯ›ˆÓ Ô˘ ÔÚÁ·ÓÒÓÔÓÙ·È Û ÌfiÚÈ·, Ù· ÔÔ›· Ì ÙË ÛÂÈÚ¿ ÙÔ˘˜ Û˘ÁÎÚÔÙÔ‡Ó ÙȘ ΢ÙÙ·ÚÈΤ˜ ‰Ô̤˜. ∆· ·ÙÙ·Ú· ÙˆÓ ÌÔÓÔ·ÙÙ·ÚˆÓ ÔÚÁ·ÓÈÛÌÒÓ Â›Ó·È ‰˘Ó·Ùfi Ó· «Û˘ÓÂÚÁ¿˙ÔÓÙ·È» ÔÚÁ·ÓÒÓÔÓÙ·˜ ·ÔÈ˘. ∆· ·ÙÙ·Ú· ÙˆÓ ÔÏ˘Î‡ÙÙ·ÚˆÓ ÔÚÁ·ÓÈÛÌÒÓ ÔÚÁ·ÓÒÓÔÓÙ·È Û ÈÛÙÔ‡˜, fiÚÁ·Ó· Î·È Û˘ÛÙ‹Ì·Ù·. ™ÙË Û˘Ó¤¯ÂÈ·, ÔÈ ÔÚÁ·ÓÈÛÌÔ› ÔÚÁ·ÓÒÓÔÓÙ·È Û ÏËı˘ÛÌÔ‡˜ Î·È ‚ÈÔÎÔÈÓfiÙËÙ˜ Ô˘ Û˘ÁÎÚÔÙÔ‡Ó Ù· ÔÈÎÔÛ˘ÛÙ‹Ì·Ù· Ù˘ ‚ÈfiÛÊ·ÈÚ·˜. ∫¿ı ‚‹Ì· ÔÚÁ¿ÓˆÛ˘ Ô‰ËÁ› Û ÔÏ˘ÏÔÎfiÙÂÚ˜ ‰Ô̤˜, Ô˘ ÌÔÚÔ‡Ó Ó· ÂÈÙ‡¯Ô˘Ó ÂÚÈÛÛfiÙÂÚ· ¤ÚÁ· ·fi fi,ÙÈ ÔÈ ÚÔËÁÔ‡ÌÂÓ˜, ·ÏÔ‡ÛÙÂÚ˜ ‰Ô̤˜.

∏ ÔÚÁ¿ÓˆÛË ÙˆÓ ¤Ì‚ÈˆÓ fiÓÙˆÓ – ∆· ÔÈÎÔÛ˘ÛÙ‹Ì·Ù· ∏ ‚ÈÔÏÔÁ›· Î·È ÁÂÓÈο ÔÈ ÂÈÛً̘ Ô˘ ÌÂÏÂÙÔ‡Ó Ù· Ê·ÈÓfiÌÂÓ· Ù˘ ˙ˆ‹˜ ‰ÂÓ ÂÚÈÔÚ›˙ÔÓÙ·È ÛÙË ÌÂϤÙË Ù˘ ÌÔÚÊ‹˜ Î·È Ù˘ ÂÛˆÙÂÚÈ΋˜ ÔÚÁ¿ÓˆÛ˘ ÙˆÓ ÔÚÁ·ÓÈÛÌÒÓ. ∂Ú¢ÓÔ‡Ó ÙÔ˘˜ ÙÚfiÔ˘˜ Ì ÙÔ˘˜ ÔÔ›Ô˘˜ ·˘ÙÔ› ÔÚÁ·ÓÒÓÔÓÙ·È Î·È ÌÂÏÂÙÔ‡Ó ÙȘ Û¯¤ÛÂȘ Ô˘ ·Ó·Ù‡ÛÛÔ˘Ó ÌÂٷ͇ ÙÔ˘˜ Î·È Ì ÙÔ ¿‚ÈÔ ÂÚÈ‚¿ÏÏÔÓ ÙÔ˘˜. √È Û¯¤ÛÂȘ ·˘Ù¤˜ ·ÔÙÂÏÔ‡Ó ÙÔ ·ÓÙÈΛÌÂÓÔ ÌÂϤÙ˘ Ù˘ ÔÈÎÔÏÔÁ›·˜. ¶ÚÔÎÂÈ̤ÓÔ˘ Ó· ‰È¢ÎÔÏ˘Óı› Ë ÌÂϤÙË ÙˆÓ ÔχÏÔÎˆÓ ·˘ÙÒÓ Û¯¤ÛˆÓ, ÔÈ ÂÈÛÙ‹ÌÔÓ˜ Î·Ù¤Ù·Í·Ó ÙÔ˘˜ ÔÚÁ·ÓÈÛÌÔ‡˜ Û ¤ÓÙ ÌÂÁ¿Ï˜ ÔÌ¿‰Â˜ (˙Ò·, Ê˘Ù¿, ̇ÎËÙ˜, ÚÒÙÈÛÙ·, ÌÔÓ‹ÚË). ∫¿ı ÔÌ¿‰· ‰È·ÈÚÂ›Ù·È Û ˘ÔÔÌ¿‰Â˜. ∏ ·ÏÔ‡ÛÙÂÚË ·fi ·˘Ù¤˜, fiˆ˜ ı· Ì¿ıÔ˘Ì ÛÙËÓ ÂÓfiÙËÙ· Ù˘ ∂ͤÏÈ͢, Â›Ó·È ÙÔ Â›‰Ô˜. ∆· ¿ÙÔÌ· Ô˘ ·Ó‹ÎÔ˘Ó ÛÙÔ ›‰ÈÔ Â›‰Ô˜ ·ÚÔ˘ÛÈ¿˙Ô˘Ó ÌÂÁ¿Ï˜ ÔÌÔÈfiÙËÙ˜ ÛÙËÓ Â͈ÙÂÚÈ΋ ÌÔÚÊ‹ Î·È ÛÙËÓ ÂÛˆÙÂÚÈ΋ ÔÚÁ¿ÓˆÛË. ¢È·ÛÙ·˘ÚÒÓÔÓÙ·È ÌÂٷ͇ ÙÔ˘˜ Î·È ‰ËÌÈÔ˘ÚÁÔ‡Ó ÁfiÓÈÌÔ˘˜ ·ÔÁfiÓÔ˘˜. À¿Ú¯Ô˘Ó ›‰Ë, fiˆ˜ Ô ¿ÓıÚˆÔ˜, Ô˘ ·ÚÔ˘ÛÈ¿˙Ô˘Ó ÌÂÁ¿ÏË ÁˆÁÚ·ÊÈ΋ ÂÍ¿ψÛË, Î·È ¿ÏÏ·, fiˆ˜ ÙÔ ÎÔ¿Ï·, Ô˘ Û˘Ó·ÓÙÒÓÙ·È ÌfiÓÔ ÛÂ Û˘ÁÎÂÎÚÈ̤Ó˜ ÂÚÈÔ¯¤˜. √È ÔÚÁ·ÓÈÛÌÔ› ÙÔ˘ ›‰ÈÔ˘ ›‰Ô˘˜ Ô˘ ηÙÔÈÎÔ‡Ó ÛÙËÓ ›‰È· ÂÚÈÔ¯‹, Û ÌÈ· Û˘ÁÎÂÎÚÈ̤ÓË ¯ÚÔÓÈ΋ ÂÚ›Ô‰Ô, Û˘ÁÎÚÔÙÔ‡Ó ¤Ó·Ó ÏËı˘ÛÌfi. °È· ·Ú¿‰ÂÈÁÌ·, fiÏ· Ù· ÎÔ˘Ó¤ÏÈ· Ù˘ °Ë˜ ·Ó‹ÎÔ˘Ó ÛÙÔ ›‰ÈÔ Â›‰Ô˜, ÂÓÒ Ù· ÎÔ˘Ó¤ÏÈ· Ù˘ ªÂÛÔÁ›Ԣ ÌÔÚ› Ó· ıˆÚËı› fiÙÈ ·ÔÙÂÏÔ‡Ó ¤Ó·Ó ÏËı˘ÛÌfi. 30

µπ√§√°π∞ °’ °Àª¡∞™π√À

∂ÈÎ. 1.21 √ ˘ÁÚÔ‚ÈfiÙÔÔ˜ Ù˘ ªÈÎÚ‹˜ ¶Ú¤Û·˜.


¢È·ÊÔÚÂÙÈÎÔ› ÏËı˘ÛÌÔ› (.¯. ÎÔ˘Ó¤ÏÈ·, ηÚfiÙ·, ¿ÓıÚˆÔÈ Î·È ·ÏÂÔ‡‰Â˜) Û˘Ó˘¿Ú¯Ô˘Ó ÛÙËÓ ›‰È· ÂÚÈÔ¯‹. √È ÂÚÈ‚·ÏÏÔÓÙÈΤ˜ Û˘Óı‹Î˜ Ô˘ ÂÈÎÚ·ÙÔ‡Ó Û ·˘Ù‹Ó ÙËÓ ÂÚÈÔ¯‹ (ıÂÚÌÔÎÚ·Û›·, ˘ÁÚ·Û›·, ËÏÈÔÊ¿ÓÂÈ·, ·Ó¿ÁÏ˘ÊÔ Î·È ÁˆÏÔÁÈ΋ Û‡ÛÙ·ÛË Â‰¿ÊÔ˘˜, ‰È·ıÂÛÈÌfiÙËÙ· ÓÂÚÔ‡ ÎÙÏ.) Â›Ó·È Â˘ÓÔ˚Τ˜ ÁÈ· ÙËÓ ÂÈ‚›ˆÛË ·˘ÙÒÓ ÙˆÓ ÏËı˘ÛÌÒÓ. ∏ ÂÚÈÔ¯‹ ·˘Ù‹ ÔÓÔÌ¿˙ÂÙ·È ‚ÈfiÙÔÔ˜. µÈfiÙÔÔ˜ ÌÔÚ› Ó· Â›Ó·È ÌÈ· Ï›ÌÓË (fiˆ˜ Ë ∫ÂÚΛÓË), ÙÔ ‰¤ÏÙ· ÂÓfi˜ ÔÙ·ÌÔ‡ (fiˆ˜ ÙÔ˘ Œ‚ÚÔ˘), ¤Ó· ‰¿ÛÔ˜ (fiˆ˜ Ù˘ ¢·‰È¿˜) ÎÙÏ. ∞Ó¿ÌÂÛ· ÛÙ· ¿ÙÔÌ· ÙÔ˘ ›‰ÈÔ˘ ‹ ‰È·ÊÔÚÂÙÈÎÒÓ ÏËı˘ÛÌÒÓ ÂÓfi˜ ‚ÈfiÙÔÔ˘ ·Ó·Ù‡ÛÛÔÓÙ·È Û¯¤ÛÂȘ Û˘ÓÂÚÁ·Û›·˜, ·ÓÙ·ÁˆÓÈÛÌÔ‡, ÙÚÔÊÈΤ˜, ·Ó··Ú·ÁˆÁÈΤ˜ ÎÙÏ. °È· ·Ú¿‰ÂÈÁÌ·, ÔÈ ¿ÓıÚˆÔÈ ÙÚÒÓ ٷ ÎÔ˘Ó¤ÏÈ·, ÔÈ ·ÏÂÔ‡‰Â˜ ·Ó··Ú¿ÁÔÓÙ·È ÌÂٷ͇ ÙÔ˘˜ ÎÙÏ. √È Û¯¤ÛÂȘ ÌÂٷ͇ ÙˆÓ ÔÚÁ·ÓÈÛÌÒÓ Ô˘ ˙Ô˘Ó ÛÙÔÓ ›‰ÈÔ ‚ÈfiÙÔÔ ÂÍ·ÚÙÒÓÙ·È ·fi ÔÏϤ˜ ·Ú·Ì¤ÙÚÔ˘˜, .¯. ·fi ÙÔÓ ·ÚÈıÌfi ÙˆÓ ·ÙfiÌˆÓ Î¿ı ÏËı˘ÛÌÔ‡ Î·È ÙȘ ȉȷ›ÙÂÚ˜ ÂÚÈ‚·ÏÏÔÓÙÈΤ˜ Û˘Óı‹Î˜ Ô˘ ÂÈÎÚ·ÙÔ‡Ó ÛÙÔÓ Û˘ÁÎÂÎÚÈ̤ÓÔ ‚ÈfiÙÔÔ. √È ÔÚÁ·ÓÈÛÌÔ› Ô˘ ·Ó‹ÎÔ˘Ó Û ‰È·ÊÔÚÂÙÈÎÔ‡˜ ÏËı˘ÛÌÔ‡˜ (.¯. ÁÂÚ¿ÎÈ·, ÔÓÙ›ÎÈ·, ‚ÂÏ·ÓȉȤ˜) Î·È Î·ÙÔÈÎÔ‡Ó ÛÙÔÓ ›‰ÈÔ ‚ÈfiÙÔÔ Û˘ÁÎÚÔÙÔ‡Ó ‚ÈÔÎÔÈÓfiÙËÙ˜. √È ÔÚÁ·ÓÈÛÌÔ› ÂÓfi˜ ‚ÈfiÙÔÔ˘ (‚ÈÔÙÈÎÔ› ·Ú¿ÁÔÓÙ˜), ÙÔ ¿‚ÈÔ ÂÚÈ‚¿ÏÏÔÓ (·‚ÈÔÙÈÎÔ› ·Ú¿ÁÔÓÙ˜) Î·È fiϘ ÔÈ ÌÂٷ͇ ÙÔ˘˜ Û¯¤ÛÂȘ ·ÔÙÂÏÔ‡Ó ¤Ó· ÔÈÎÔÛ‡ÛÙËÌ· (.¯. ‰¿ÛÔ˜).

∂ÈÎ. 1.22 √È Ï‡ÎÔÈ ÌÈ·˜ ·Á¤Ï˘ Û˘ÓÂÚÁ¿˙ÔÓÙ·È ÁÈ· Ó· ÂÍ·ÛÊ·Ï›ÛÔ˘Ó ÙËÓ ÙÚÔÊ‹ ÙÔ˘˜.

∂ÈÎ. 1.23 ∞Ó¿ÌÂÛ· ÛÙÔ˘˜ ÔÚÁ·ÓÈÛÌÔ‡˜ ÂÓfi˜ ÔÈÎÔÛ˘ÛÙ‹Ì·ÙÔ˜ ·Ó·Ù‡ÛÛÔÓÙ·È ÙÚÔÊÈΤ˜ Û¯¤ÛÂȘ.

∏ √ƒ°∞¡ø™∏ ∆∏™ ∑ø∏™ – µπ√§√°π∫∞ ™À™∆∏ª∞∆∞

31


∂ÚˆÙ‹ÛÂȘ

¶ÚÔ‚Ï‹Ì·Ù·

¢Ú·ÛÙËÚÈfiÙËÙ˜

1. ¡· ‚¿ÏÂÙ Û ·ÎÏÔ ÙÔ ÁÚ¿ÌÌ· Ô˘ ·ÓÙÈÛÙÔȯ› ÛÙË ÊÚ¿ÛË Ô˘ Û˘ÌÏËÚÒÓÂÈ ÛˆÛÙ¿ ÙËÓ ÚfiÙ·ÛË: ∞. ∆Ô ·›Ì· ıˆÚÂ›Ù·È È‰È·›ÙÂÚÔ˜ Ù‡Ô˜: ·. Ó¢ÚÈÎÔ‡ ÈÛÙÔ‡ ‚. Û˘Ó‰ÂÙÈÎÔ‡ ÈÛÙÔ‡ Á. Ì˘˚ÎÔ‡ ÈÛÙÔ‡ ‰. ÂÈıËÏÈ·ÎÔ‡ ÈÛÙÔ‡ µ. ª›· ‚ÈÔÎÔÈÓfiÙËÙ· ÂÚÈÏ·Ì‚¿ÓÂÈ: ·. ‰È·ÊÔÚÂÙÈο ›‰Ë ÙÔ˘ ›‰ÈÔ˘ ÏËı˘ÛÌÔ‡ ‚. ‰È·ÊÔÚÂÙÈÎÔ‡˜ ÏËı˘ÛÌÔ‡˜ ÙÔ˘ ›‰ÈÔ˘ ›‰Ô˘˜ Á. ‰È·ÊÔÚÂÙÈÎÔ‡˜ ÏËı˘ÛÌÔ‡˜ ÙÔ˘ ›‰ÈÔ˘ ‚ÈfiÙÔÔ˘ ‰. fiÏÔ˘˜ ÙÔ˘˜ ÏËı˘ÛÌÔ‡˜ Ù˘ ‚ÈfiÛÊ·ÈÚ·˜ 2. ¡· Û˘ÌÏËÚÒÛÂÙ Ì ÙÔ˘˜ ηٿÏÏËÏÔ˘˜ fiÚÔ˘˜ Ù· ÎÂÓ¿ ÛÙȘ ·Ú·Î¿Ùˆ ÚÔÙ¿ÛÂȘ: ·. √ ÂÚÂÈÛÙÈÎfi˜ ÈÛÙfi˜ ·ÔÙÂÏÂ›Ù·È ·fi ·ÙÙ·Ú· Ô˘ Û˘Ó‰¤Ô˘Ó ‰Ô̤˜ ÌÂٷ͇ ÙÔ˘˜, ÚÔÛʤÚÔ˘Ó ÛÙ‹ÚÈÍË Î·È ÚÔÛÙ·Û›·. ¢È·ÎÚ›ÓÂÙ·È Û ..........................., ......................... Î·È ............................... . ‚. √È ‰È¿ÊÔÚ˜ ÎÈÓ‹ÛÂȘ ÙÔ˘ ·ÓıÚÒÈÓÔ˘ ÛÒÌ·ÙÔ˜ ÂÈÙ˘Á¯¿ÓÔÓÙ·È ¯¿ÚË ÛÙȘ ......................................... ›Ó˜. ∆· ·ÙÙ·Ú· ·˘Ù¿ Û˘ÁÎÚÔÙÔ‡Ó ÙȘ ÙÚÂȘ ηÙËÁÔڛ˜ ÙÔ˘ ....................................................... ÈÛÙÔ‡, ........................, ........................ Î·È ............................ . 3. ¡· ¯·Ú·ÎÙËÚ›ÛÂÙ ÙȘ ·Ú·Î¿Ùˆ ÚÔÙ¿ÛÂȘ Ì ÙÔ ÁÚ¿ÌÌ· (™), ·Ó Â›Ó·È ÛˆÛÙ¤˜, ‹ Ì ÙÔ ÁÚ¿ÌÌ· (§), ·Ó Â›Ó·È Ï·Óı·Ṳ̂Ó˜: ·. ŸÏÔÈ ÔÈ ÌÔÓÔ·ÙÙ·ÚÔÈ ÔÚÁ·ÓÈÛÌÔ› Â›Ó·È Â˘Î·Ú˘ˆÙÈÎÔ›. ‚. ∆· ·ÙÙ·Ú· οı ·ÔÈΛ·˜ ÚÔ¤Ú¯ÔÓÙ·È ·fi ÙÔÓ ÔÏÏ·Ï·ÛÈ·ÛÌfi ÂÓfi˜ ·Ú¯ÈÎÔ‡ ΢ÙÙ¿ÚÔ˘. Á. ∆· ·ÙÙ·Ú· ÂÓfi˜ ÔÏ˘Î‡ÙÙ·ÚÔ˘ ÔÚÁ·ÓÈÛÌÔ‡ Â›Ó·È Â˘Î·Ú˘ˆÙÈο. ‰. ∫¿ı ÔÏ˘Î‡ÙÙ·ÚÔ˜ ÔÚÁ·ÓÈÛÌfi˜ Â›Ó·È ¤Ó· Û‡ÓÔÏÔ fiÌÔÈˆÓ Î˘ÙÙ¿ÚˆÓ. 4. ¡· ÙÔÔıÂÙ‹ÛÂÙ ÛÙË ÛˆÛÙ‹ ÛÂÈÚ¿ ÙÔ˘˜ ·Ú·Î¿Ùˆ fiÚÔ˘˜: ·ÙÙ·ÚÔ, ÔÚÁ·ÓÈÛÌfi˜, Û‡ÛÙËÌ·, ÈÛÙfi˜, fiÚÁ·ÓÔ. ....................................................................................................................................................................................................... 5. ¡· Û˘ÌÏËÚÒÛÂÙ ÙËÓ ·Ú·Î¿Ùˆ «ÔÈÎÔÏÔÁÈ΋» ·ÎÚÔÛÙȯ›‰·: 1 2 3 4 5 6 7 8 1. ∆Ș Û˘ÁÎÚÔÙÔ‡Ó ÔÚÁ·ÓÈÛÌÔ› Ô˘ ·Ó‹ÎÔ˘Ó Û ‰È·ÊÔÚÂÙÈÎÔ‡˜ ÏËı˘ÛÌÔ‡˜ Î·È Î·ÙÔÈÎÔ‡Ó ÛÙÔÓ ›‰ÈÔ ‚ÈfiÙÔÔ. 2. ∞˘ÙÔ› ÔÈ ·Ú¿ÁÔÓÙ˜ ÙÔ˘ ÔÈÎÔÛ˘ÛÙ‹Ì·ÙÔ˜ ‰ÂÓ Â›Ó·È ‚ÈÔÙÈÎÔ› (·ÓÙ›ÛÙÚÔÊ·). 32

µπ√§√°π∞ °’ °Àª¡∞™π√À


3. ÷ڷÎÙËÚÈÛÙÈÎfi ÙˆÓ ÔÚÁ·ÓÈÛÌÒÓ ·ÏÏ¿ Î·È ÙˆÓ ÔÈÎÔÛ˘ÛÙËÌ¿ÙˆÓ. 4. ∞·Ú·›ÙËÙË Û fiÏÔ˘˜ ÙÔ˘˜ ÔÚÁ·ÓÈÛÌÔ‡˜. 5. §¤ÁÔÓÙ·È ·ÏÏÈÒ˜ ÔÈ ‚ÈÔÙÈÎÔ› ·Ú¿ÁÔÓÙ˜ ÂÓfi˜ ÔÈÎÔÛ˘ÛÙ‹Ì·ÙÔ˜. 6. ¢È¿ÊÔÚÔÈ… Ô˘ ·ÔÙÂÏÔ‡Ó Ì›· ‚ÈÔÎÔÈÓfiÙËÙ·. 7. ¶ÂÚÈÏ·Ì‚¿ÓÂÈ ‚ÈÔÙÈÎÔ‡˜ Î·È ·‚ÈÔÙÈÎÔ‡˜ ·Ú¿ÁÔÓÙ˜. 8. ∞Ó·Ù‡ÛÛÔÓÙ·È Ì¤Û· Û ¤Ó· ÔÈÎÔÛ‡ÛÙËÌ· Î·È ·ÔÙÂÏÔ‡Ó ·ÓÙÈΛÌÂÓÔ Ù˘ ÔÈÎÔÏÔÁ›·˜.

∞Ó Û˘ÌÏËÚÒÛ·Ù ۈÛÙ¿ ÙËÓ ·ÎÚÔÛÙȯ›‰·, ÛÙË ¯ÚˆÌ·ÙÈÛÙ‹ ÛÙ‹ÏË ı· Û¯ËÌ·ÙÈÛÙ› ÙÔ fiÓÔÌ· Ù˘ ÂÚÈÔ¯‹˜ ÛÙËÓ ÔÔ›· ‰È·Ì¤ÓÔ˘Ó ÔÈ ÔÚÁ·ÓÈÛÌÔ› ÂÓfi˜ ÔÈÎÔÛ˘ÛÙ‹Ì·ÙÔ˜. 6. √ fiÚÔ˜ «ÔÚÁ·ÓÈÛÌfi˜» ¯ÚËÛÈÌÔÔÈÂ›Ù·È ÁÈ· Ó· ¯·Ú·ÎÙËÚ›ÛÂÈ ‰È¿ÊÔÚ˜ ‰ËÌfiÛȘ Î·È È‰ÈˆÙÈΤ˜ ÂȯÂÈÚ‹ÛÂȘ. ªÂ ‚¿ÛË ÙȘ ÁÓÒÛÂȘ Û·˜ Ó· ·Ó·Ê¤ÚÂÙ ¯·Ú·ÎÙËÚÈÛÙÈο Ô˘ ‰Â›¯ÓÔ˘Ó ÙȘ ÔÌÔÈfiÙËÙ˜ ÔÚÁ¿ÓˆÛ˘ ·Ó¿ÌÂÛ· Û ¤Ó· ˙ˆÓÙ·Ófi ÔÚÁ·ÓÈÛÌfi Î·È ÌÈ· Âȯ›ÚËÛË, fiˆ˜, ÁÈ· ·Ú¿‰ÂÈÁÌ·, ÙÔÓ √∆∂.

¶∂ƒπ§∏æ∏ √ ¿Óıڷη˜, ÙÔ ˘‰ÚÔÁfiÓÔ, ÙÔ Ô͢ÁfiÓÔ Î·È ÙÔ ¿˙ˆÙÔ ··ÓÙÒÓÙ·È Û˘¯ÓfiÙÂÚ· ÛÙÔ˘˜ ÔÚÁ·ÓÈÛÌÔ‡˜. ∆Ô ÓÂÚfi ÂÍ·ÈÙ›·˜ ÙˆÓ È‰ÈÔÙ‹ÙˆÓ ÙÔ˘ Â›Ó·È ÙÔ Î˘ÚÈfiÙÂÚÔ Û˘ÛÙ·ÙÈÎfi ÙˆÓ ÔÚÁ·ÓÈÛÌÒÓ. ∞·Ú·›ÙËÙ˜ ÁÈ· ÙÔ˘˜ ÔÚÁ·ÓÈÛÌÔ‡˜ Â›Ó·È Î·È ÔÈ ÚˆÙ½Ó˜, ÔÈ ˘‰·Ù¿ÓıڷΘ, Ù· ÏÈ›‰È· Î·È Ù· ÓÔ˘ÎÏÂ˚ο Ôͤ·. ∆· ·ÙÙ·Ú· ‰È·ÎÚ›ÓÔÓÙ·È Û ÚÔηڢˆÙ��ο Î·È Â˘Î·Ú˘ˆÙÈο. ∆· Ê˘ÙÈο Î·È Ù· ˙ˆÈο ·ÙÙ·Ú· Â›Ó·È Â˘Î·Ú˘ˆÙÈο. √È ÔÚÁ·ÓÈÛÌÔ› ÌÔÚ› Ó· Â›Ó·È ÌÔÓÔ·ÙÙ·ÚÔÈ ‹ ÔÏ˘Î‡ÙÙ·ÚÔÈ. ™ÙÔ˘˜ ÔÏ˘Î‡ÙÙ·ÚÔ˘˜ ÔÚÁ·ÓÈÛÌÔ‡˜ Ù· ·ÙÙ·Ú· ‰È·ÊÔÚÔÔÈÔ‡ÓÙ·È Î·È Û˘ÁÎÚÔÙÔ‡Ó ÈÛÙÔ‡˜ Î·È fiÚÁ·Ó·. ™Ù· ·ÓÒÙÂÚ· ˙Ò· ˘¿Ú¯Ô˘Ó Ù¤ÛÛÂÚȘ Ù‡ÔÈ ÈÛÙÒÓ, Ô ÂÈıËÏÈ·Îfi˜, Ô ÂÚÂÈÛÙÈÎfi˜, Ô Ì˘˚Îfi˜ Î·È Ô Ó¢ÚÈÎfi˜. √È ÔÚÁ·ÓÈÛÌÔ› ÂÓfi˜ ÔÈÎÔÛ˘ÛÙ‹Ì·ÙÔ˜ ·Ó·Ù‡ÛÛÔ˘Ó ÌÂٷ͇ ÙÔ˘˜ Û¯¤ÛÂȘ Û˘ÓÂÚÁ·Û›·˜, ·ÓÙ·ÁˆÓÈÛÌÔ‡ ÎÙÏ.

§∂•∂π™-∫§∂π¢π∞: ˘‰·Ù¿ÓıڷΘ, ÚˆÙ½Ó˜, ÏÈ›‰È·, ÓÔ˘ÎÏÂ˚ο Ôͤ·, DNA, RNA, ¢ηڢˆÙÈÎfi ·ÙÙ·ÚÔ, ÚÔηڢˆÙÈÎfi ·ÙÙ·ÚÔ, Ï·ÛÌ·ÙÈ΋ ÌÂÌ‚Ú¿ÓË, ˘Ú‹Ó·˜, ΢ÙÙ·ÚfiÏ·ÛÌ·, ÂÓ‰ÔÏ·ÛÌ·ÙÈÎfi ‰›ÎÙ˘Ô, ÚÈ‚ÔÛÒÌ·Ù·, Û‡ÌÏÂÁÌ· Golgi, Ï˘ÛÔÛÒÌ·Ù·, ÎÂÓÔÙfiÈÔ, ¯˘ÌÔÙfiÈÔ, ÌÈÙÔ¯fiÓ‰ÚÈÔ, ¯ÏˆÚÔÏ¿ÛÙ˘, ΢ÙÙ·ÚÈÎfi ÙÔ›¯ˆÌ·, ÂÓ‰ÔÛfiÚÈÔ, ·ÔÈΛ·, ‰È·ÊÔÚÔÔ›ËÛË, ÈÛÙfi˜, ÂÈıËÏÈ·Îfi˜, ÂÚÂÈÛÙÈÎfi˜, Ì˘˚Îfi˜, Ó¢ÚÈÎfi˜, ›‰Ô˜, ÏËı˘ÛÌfi˜, ‚ÈÔÎÔÈÓfiÙËÙ·, ‚ÈfiÙÔÔ˜, ÔÈÎÔÛ‡ÛÙËÌ·.

∂ÚˆÙ‹ÛÂȘ

¢Ú·ÛÙËÚÈfiÙËÙ˜

¶ÚÔ‚Ï‹Ì·Ù·

°π∞ ∂¶∞¡∞§∏æ∏

1. ¡· ·ÓÙÈÛÙÔȯ›ÛÂÙ ÙȘ ϤÍÂȘ Ù˘ ÛÙ‹Ï˘ π Ì ÙÔ˘˜ ηٿÏÏËÏÔ˘˜ fiÚÔ˘˜ Ù˘ ÛÙ‹Ï˘ ππ: π

ππ

∂ÈıËÏÈ·Îfi˜ ÈÛÙfi˜

∞›Ì·

∂ÚÂÈÛÙÈÎfi˜ ÈÛÙfi˜

µfiÙÛ·ÏÔ

ª˘˚Îfi˜ ÈÛÙfi˜

∂ȉÂÚÌ›‰·

¡Â˘ÚÈÎfi˜ ÈÛÙfi˜

∂ÁΤʷÏÔ˜ ∫·Ú‰È¿

∏ √ƒ°∞¡ø™∏ ∆∏™ ∑ø∏™ - µπ√§√°π∫∞ ™À™∆∏ª∞∆∞

33


2. ¡· ·Ú·ÙËÚ‹ÛÂÙ ÙËÓ ·Ú·Î¿Ùˆ ÂÈÎfiÓ· Î·È Ó· ÁÚ¿„ÂÙ ‰‡Ô ‚ÈÔÙÈÎÔ‡˜ Î·È ‰‡Ô ·‚ÈÔÙÈÎÔ‡˜ ·Ú¿ÁÔÓÙ˜ Ô˘ ·Ó·ÁÓˆÚ›˙ÂÙ Û ·˘Ù‹Ó.

3. ¡· ·Ú·ÙËÚ‹ÛÂÙ ÚÔÛÂÎÙÈο ÙÔ ‰È¿ÁÚ·ÌÌ· Î·È Ó· ÔÓÔÌ¿ÛÂÙ ÙË ‰È·‰Èηۛ· Ì ÙËÓ ÔÔ›· ÚÔ·ÙÔ˘Ó Ù· ·ÙÙ·Ú· · Î·È ‚. ™ÙË Û˘Ó¤¯ÂÈ·, Ó· ÔÓÔÌ¿ÛÂÙ ÙÔÓ ÈÛÙfi (Á, ‰) ÛÙÔÓ ÔÔ›Ô ·Ó‹ÎÂÈ Î·ı¤Ó· ·fi Ù· ·ÙÙ·Ú· ·˘Ù¿.

·. ‚.

‰.

Á.

34

µπ√§√°π∞ °’ °Àª¡∞™π√À


4. ∆Ô Î‡ÙÙ·ÚÔ Ô˘ ·ÂÈÎÔÓ›˙ÂÙ·È ÛÙË ‰ÈÏ·Ó‹ ÂÈÎfiÓ· Â›Ó·È Ê˘ÙÈÎfi ‹ ˙ˆÈÎfi; ¡· ·ÈÙÈÔÏÔÁ‹ÛÂÙ ÙËÓ ·¿ÓÙËÛ‹ Û·˜. ¡· ÛËÌÂÈÒÛÂÙ Û οı ¤Ó‰ÂÈÍË Ù˘ ÂÈÎfiÓ·˜ ÙÔ fiÓÔÌ· Ù˘ ηٿÏÏËÏ˘ ΢ÙÙ·ÚÈ΋˜ ‰ÔÌ‹˜.

·. Á.

5. ™ÙËÓ ·Ú·Î¿Ùˆ ÂÈÎfiÓ· Ó· ۯ‰ȿÛÂÙ ηٿÏÏËÏ· ‚¤ÏË ÒÛÙ ӷ ·ÚÔ˘ÛÈ¿˙ÂÙ·È Ô Î‡ÎÏÔ˜ ÙÔ˘ ÓÂÚÔ‡. ™ÙË Û˘Ó¤¯ÂÈ·, Ó· ÂÚÈÁÚ¿„ÂÙ ÙÔÓ Î‡ÎÏÔ ·˘Ùfi.

‰. Â. ‚.

˙. ÛÙ.

6. ™ÙË ‰ÈÏ·Ó‹ ÂÈÎfiÓ· ·ÂÈÎÔÓ›˙ÔÓÙ·È ‰‡Ô ‰È·ÊÔÚÂÙÈÎÔ› ÈÛÙÔ›. ¶ÔÈÔ˜ ·Ó‹ÎÂÈ ÛÂ Ê˘Ùfi Î·È ÔÈÔ˜ Û ˙ÒÔ; ¶ÔÈ· ¯·Ú·ÎÙËÚÈÛÙÈο ÙˆÓ Î˘ÙÙ¿ÚˆÓ Û¿˜ ‚Ô‹ıËÛ·Ó Ó· ηٷϋÍÂÙ ÛÙÔ Û˘Ì¤Ú·ÛÌ· ·˘Ùfi; ·.

‚.

7. ¡· ÙÔÔıÂÙ‹ÛÂÙ ÛÙË ÛˆÛÙ‹ ÛÂÈÚ¿ ÙÔ˘˜ ·Ú·Î¿Ùˆ fiÚÔ˘˜, ·Ú¯›˙ÔÓÙ·˜ ·fi ÙÔÓ ·ÏÔ‡ÛÙÂÚÔ, Ô ÔÔ›Ô˜ ·ÓÙÈÚÔÛˆ‡ÂÈ ÙÔÓ «ıÂ̤ÏÈÔ Ï›ıÔ» Ù˘ ˙ˆ‹˜: ÔÈÎÔÛ‡ÛÙËÌ·, ÔÚÁ·ÓÈÛÌfi˜, ‚ÈfiÛÊ·ÈÚ·, ·ÙÙ·ÚÔ, fiÚÁ·ÓÔ, Û‡ÛÙËÌ· ÔÚÁ¿ÓˆÓ, ÏËı˘ÛÌfi˜, ÈÛÙfi˜, ‚ÈÔÎÔÈÓfiÙËÙ·. ™ÙË Û˘Ó¤¯ÂÈ·, Ó· Û˘ÓÙ¿ÍÂÙ ¤Ó· Û‡ÓÙÔÌÔ Î›ÌÂÓÔ ÛÙÔ ÔÔ›Ô ı· ·Ô‰›‰ÂÙ·È ÛˆÛÙ¿ Ë ¤ÓÓÔÈ¿ ÙÔ˘˜.

ªÈÎÚ¤˜ ¤Ú¢Ó˜ Î·È ÂÚÁ·Û›Â˜ ∏ ¤ÓÓÔÈ· ÙÔ˘ Û˘ÛÙ‹Ì·ÙÔ˜ ¯ÚËÛÈÌÔÔÈÂ›Ù·È Û ÔÏϤ˜ ÂÈÛً̘ Ì ‰È·ÊÔÚÂÙÈÎÔ‡˜ ÙÚfiÔ˘˜. ¡· ·Ó·˙ËÙ‹ÛÂÙ ÙËÓ ¤ÓÓÔÈ· ÙÔ˘ fiÚÔ˘ Î·È Ó· ·Ó·Ê¤ÚÂÙ ·Ú·‰Â›ÁÌ·Ù· Û˘ÛÙËÌ¿ÙˆÓ ·fi ÙË ‚ÈÔÏÔÁ›·, Ù· Ì·ıËÌ·ÙÈο, ÙËÓ ÈÛÙÔÚ›·, ÙËÓ ÎÔÈÓˆÓÈ΋ ·ÁˆÁ‹ Î·È ÙËÓ Î·ıËÌÂÚÈÓ‹ ˙ˆ‹. ¡· ÁÚ¿„ÂÙ ¤Ó· ΛÌÂÓÔ Ô˘ Ó· ÂÚÈÁÚ¿ÊÂÈ Ù· ÎÔÈÓ¿ ¯·Ú·ÎÙËÚÈÛÙÈο ÙˆÓ Û˘ÛÙËÌ¿ÙˆÓ Ô˘ ı· ·Ó·Ê¤ÚÂÙÂ. ∏ √ƒ°∞¡ø™∏ ∆∏™ ∑ø∏™ - µπ√§√°π∫∞ ™À™∆∏ª∞∆∞

35


∫∞ƒ√§π¡∞ ∞™§∞¡∏ - Èڛ˜ Ù›ÙÏÔ

ÔÈ ÔÚÁ·ÓÈÛÌÔ› ÛÙÔ ÂÚÈ‚¿ÏÏÔÓ ÙÔ˘˜

2


¶ÚÔËÁÔ‡ÌÂÓ˜ ÁÓÒÛÂȘ Ô˘ ı· ¯ÚÂÈ·ÛÙÒ...

™’ ¤Ó· ÔÈÎÔÛ‡ÛÙËÌ· ·Ú·ÙËÚÔ‡ÌÂ...

…·Ú¿ÁÔÓÙ˜ ·‚ÈÔÙÈÎÔ‡˜...

...‚ÈÔÙÈÎÔ‡˜ ηÈ...


...Û¯¤ÛÂȘ ÌÂٷ͇ ‚ÈÔÙÈÎÒÓ Î·È ·‚ÈÔÙÈÎÒÓ ·Ú·ÁfiÓÙˆÓ...

...Î·È Û¯¤ÛÂȘ ÌÂٷ͇ ÙˆÓ ‚ÈÔÙÈÎÒÓ ·Ú·ÁfiÓÙˆÓ.

...ηÈÓÔ‡ÚȘ ÁÓÒÛÂȘ Ô˘ ı· ·ÔÎÙ‹Ûˆ

ñ ¶ÔÈ· ÌfiÚÈ· Û˘ÌÌÂÙ¤¯Ô˘Ó ÛÙË ‰ÔÌ‹ Î·È ÛÙȘ ÏÂÈÙÔ˘ÚÁ›Â˜ ÙˆÓ Î˘ÙÙ¿ÚˆÓ. ñ ¶Ò˜ ‰È·ÙËÚÂ›Ù·È Ë ÈÛÔÚÚÔ›· ÂÓfi˜ ÔÈÎÔÛ˘ÛÙ‹Ì·ÙÔ˜. ñ ¶ÔÈÔÈ ÔÚÁ·ÓÈÛÌÔ› Â›Ó·È ·˘ÙfiÙÚÔÊÔÈ Î·È ÔÈÔÈ ÂÙÂÚfiÙÚÔÊÔÈ. ñ ¶ÔÈÔ˜ Â›Ó·È Ô ÚfiÏÔ˜ ÙˆÓ ·Ú·ÁˆÁÒÓ Î·È ÙˆÓ ·ÔÈÎÔ‰ÔÌËÙÒÓ Û ¤Ó· ÔÈÎÔÛ‡ÛÙËÌ·. ñ ¶Ò˜ Á›ÓÂÙ·È Ë ÚÔ‹ Ù˘ ÂÓ¤ÚÁÂÈ·˜ Û ¤Ó· ÔÈÎÔÛ‡ÛÙËÌ·. ñ ¶ÔȘ ÙÚÔÊÈΤ˜ Û¯¤ÛÂȘ Û˘Ó‰¤Ô˘Ó ÙÔ˘˜ ÔÚÁ·ÓÈÛÌÔ‡˜. ñ ¶Ò˜ ηٷÛ΢¿˙ÂÙ·È ¤Ó· ÙÚÔÊÈÎfi ϤÁÌ·. ñ ¶Ò˜ Û¯ËÌ·Ù›˙ÔÓÙ·È ÔÈ ÙÚÔÊÈΤ˜ ˘Ú·Ì›‰Â˜. ñ ¶Ò˜ Á›ÓÂÙ·È Ë ·Ó·Î‡ÎψÛË ÙˆÓ ÌÔÚ›ˆÓ ̤ۈ ÙˆÓ ÙÚÔÊÈÎÒÓ Û¯¤ÛˆÓ. ñ ¶Ò˜ ·ÚÂÌ‚·›ÓÂÈ Ô ¿ÓıÚˆÔ˜ ÛÙÔ ÂÚÈ‚¿ÏÏÔÓ.


2.1 πÛÔÚÚÔ›· ÛÙ· ‚ÈÔÏÔÁÈο Û˘ÛÙ‹Ì·Ù· ∏ ÂÈ‚›ˆÛË Î¿ı ÔÚÁ·ÓÈÛÌÔ‡ ÂÍ·ÚÙ¿Ù·È ·fi ÙËÓ ÔÌ·Ï‹ ÙÔ˘ ÏÂÈÙÔ˘ÚÁ›· Î·È ÙË ‰˘Ó·ÙfiÙËÙ¿ ÙÔ˘ Ó· ÚÔÛ·ÚÌfi˙ÂÙ·È ÛÙÔ ÂÚÈ‚¿ÏÏÔÓ ÙÔ˘. °È· ·Ú¿‰ÂÈÁÌ·, Ô ‚¿ÙÚ·¯Ô˜ Ù˘ ÂÈÎfiÓ·˜ ÂÈ‚ÈÒÓÂÈ Î·È ‰ËÌÈÔ˘ÚÁ› ·ÔÁfiÓÔ˘˜: fiÙ·Ó ÔÈ ‰È¿ÊÔÚÔÈ ÈÛÙÔ›, Ù· fiÚÁ·Ó· Î·È Ù· Û˘ÛÙ‹Ì·Ù· Ô˘ ‰È·ı¤ÙÂÈ (ÂÛˆÙÂÚÈÎfi ÂÚÈ‚¿ÏÏÔÓ) ÌÔÚÔ‡Ó Ó· Û˘ÓÂÚÁ¿˙ÔÓÙ·È ·ÚÌÔÓÈο ÌÂٷ͇ ÙÔ˘˜ fiÙ·Ó ÌÔÚ› Ó· ·ÓÙȉڿ ηٿÏÏËÏ· ÛÙȘ ÌÂÙ·‚ÔϤ˜ ÙÔ˘ ÂÚÈ‚¿ÏÏÔÓÙÔ˜, fiˆ˜ Ó· ÂÓÙÔ›˙ÂÈ ÙËÓ ÙÚÔÊ‹ ÙÔ˘, Ó· ·ÔʇÁÂÈ ÙÔ˘˜ ¯ıÚÔ‡˜ ÙÔ˘, Ó· ˙¢Á·ÚÒÓÂÈ. ∆Ô Û‡ÓÔÏÔ ÙˆÓ ·ÓÙȉڿÛÂˆÓ ÂÓfi˜ ÔÚÁ·ÓÈÛÌÔ‡ ÛÙȘ ÌÂÙ·‚ÔϤ˜ ÙÔ˘ ÂÚÈ‚¿ÏÏÔÓÙÔ˜ ÂËÚ¿˙ÂÈ ÙȘ Û¯¤ÛÂȘ Ô˘ ·Ó·Ù‡ÛÛÂÈ Ì ÙÔ˘˜ ¿ÏÏÔ˘˜ ÔÚÁ·ÓÈÛÌÔ‡˜ ÙÔ˘ ÔÈÎÔÛ˘ÛÙ‹Ì·ÙÔ˜, ηıÒ˜ Î·È Ì ÙÔ˘˜ ·‚ÈÔÙÈÎÔ‡˜ ·Ú¿ÁÔÓÙ˜. °È· ·Ú¿‰ÂÈÁÌ·, ÙÔ ¯ÚÒÌ· ÙÔ˘ ‚¿ÙÚ·¯Ô˘ Ù˘ ÂÈÎfiÓ·˜ ÙÔ‡ ÂÈÙÚ¤ÂÈ Ó· «ÎÚ‡‚ÂÙ·È» ·fi ÙÔ˘˜ ¯ıÚÔ‡˜ ÙÔ˘, ÂÓÒ ÔÈ ÎÚ·˘Á¤˜ ÙÔ˘ (ÎÔ·ÛÌÔ›) ÙÔ˘ ÂÈÙÚ¤Ô˘Ó Ó· ÂÈÎÔÈÓˆÓ› Ì ÙÔÓ ÂÚˆÙÈÎfi ÙÔ˘ Û‡ÓÙÚÔÊÔ. √È ·ÓÙȉڿÛÂȘ ÂÓfi˜ ÔÚÁ·ÓÈÛÌÔ‡ Û¯ÂÙ›˙ÔÓÙ·È Ì ÙËÓ ÔÏ˘ÏÔÎfiÙËÙ¿ ÙÔ˘, ÂËÚ¿˙Ô˘Ó Î·È ÂËÚ¿˙ÔÓÙ·È ·fi ÙÔ ÂÚÈ‚¿ÏÏÔÓ ÙÔ˘ Î·È ¯·Ú·ÎÙËÚ›˙ÔÓÙ·È ÂÈÙ˘¯Â›˜ ÂÊfiÛÔÓ ÙÔ˘ ÂÈÙÚ¤Ô˘Ó Ó· ÚÔÛ·ÚÌfi˙ÂÙ·È Û ·˘Ùfi, Ó· ÂÈ‚ÈÒÓÂÈ Î·È Ó· ·Ó··Ú¿ÁÂÙ·È.

ñ ñ

ŸÏÔÈ ÔÈ ÔÚÁ·ÓÈÛÌÔ› (‚ÈÔÙÈÎÔ› ·Ú¿ÁÔÓÙ˜) ÂÓfi˜ ÔÈÎÔÛ˘ÛÙ‹Ì·ÙÔ˜ ·ÏÏËÏÂȉÚÔ‡Ó ÌÂٷ͇ ÙÔ˘˜ Î·È Ì ÙÔ˘˜ ·‚ÈÔÙÈÎÔ‡˜ ·Ú¿ÁÔÓÙ˜ Ì ÔÈΛÏÔ˘˜ ÙÚfiÔ˘˜. ŒÙÛÈ, Ù· ̤ÏË ÙÔ˘ ›‰ÈÔ˘ ÏËı˘ÛÌÔ‡ ·Ó·Ù‡ÛÛÔ˘Ó Û¯¤ÛÂȘ Ì ÛÎÔfi ÙËÓ ·Ó··Ú·ÁˆÁ‹ ÙÔ˘ ›‰Ô˘˜. ™˘¯Ó¿ fï˜ ·Ó·Ù‡ÛÛÔ˘Ó Î·È ·ÓÙ·ÁˆÓÈÛÙÈΤ˜ Û¯¤ÛÂȘ. ªÔÚ› Ó· ·ÓÙ·ÁˆÓ›˙ÔÓÙ·È ÁÈ· Ó· ‰ÈÂΉÈ΋ÛÔ˘Ó ÙÔÓ ›‰ÈÔ ÂÚˆÙÈÎfi Û‡ÓÙÚÔÊÔ, ÙÔÓ ¯ÒÚÔ fiÔ˘ ı· «ÊˆÏÈ¿ÛÔ˘Ó», ÙËÓ ÙÚÔÊ‹, ÙÔ Ô͢ÁfiÓÔ, ÙÔ Êˆ˜ ÎÙÏ. ™Â ¿ÏϘ ÂÚÈÙÒÛÂȘ, ÔÚÁ·ÓÒÓÔÓÙ·È Û ÔÌ¿‰Â˜ (ÎÔÈÓˆÓÈ΋ Û˘ÌÂÚÈÊÔÚ¿) Î·È Û˘ÓÂÚÁ¿˙ÔÓÙ·È ÌÂٷ͇ ÙÔ˘˜ ÁÈ· ÙËÓ Â›Ù¢ÍË ÂÓfi˜ ÎÔÈÓÔ‡ ÛÎÔÔ‡, fiˆ˜ Û˘Ì‚·›ÓÂÈ Ì ٷ ÛÌ‹ÓË ÙˆÓ ¯ÂÏȉÔÓÈÒÓ Ô˘ ÌÂÙ·Ó·ÛÙ‡ԢÓ. À¿Ú¯Ô˘Ó ›‰Ë, fiˆ˜ ÔÈ Ì¤ÏÈÛÛ˜, Ô˘ Û˘ÓÂÚÁ¿˙ÔÓÙ·È Û¯ËÌ·Ù›˙ÔÓÙ·˜ ÎÔÈӈӛ˜ Ì ۷ʋ ÈÂÚ·Ú¯›· Î·È ˘„ËÏfi Â›Â‰Ô ÔÚÁ¿ÓˆÛ˘. √È Û¯¤ÛÂȘ Ô˘ ·Ó·Ù‡ÛÛÔÓÙ·È ·Ó¿ÌÂÛ· Û ¿ÙÔÌ· ‰È·ÊÔÚÂÙÈÎÒÓ 40

µπ√§√°π∞ °’ °Àª¡∞™π√À

∂ÈÎ. 2.1 ∏ ‰˘Ó·ÙfiÙËÙ· ÚÔÛ·ÚÌÔÁ‹˜ ÂÓfi˜ ÔÚÁ·ÓÈÛÌÔ‡ ÛÙÔ ÂÚÈ‚¿ÏÏÔÓ ÛÙÔ ÔÔ›Ô ˙ÂÈ Û˘Ì‚¿ÏÏÂÈ ÛÙËÓ ÂÈ‚›ˆÛË.

∂ÈÎ. 2.2 ∏ Ú›˙· ÂÓfi˜ Ê˘ÙÔ‡ ηÙ¢ı‡ÓÂÙ·È ÚÔ˜ ÙÔ Î¤ÓÙÚÔ Ù˘ °Ë˜. ¶·Ú·ÙËÚ‹ÛÙ Ò˜ ·ÓÙȉڿ Ë Ú›˙· οı ÊÔÚ¿ Ô˘ ÛÙÚ¤ÊÔ˘Ì ηٿ 90Ô ÙÔ Ê˘ÙÈÎfi Û¤ÚÌ·.

∂ÈÎ. 2.3 √ÚÁ·ÓÈÛÌÔ› Ô˘ ÔÚÁ·ÓÒÓÔÓÙ·È Û ÔÌ¿‰Â˜ Î·È ¤¯Ô˘Ó ÎÔÈÓˆÓÈ΋ Û˘ÌÂÚÈÊÔÚ¿.


ÏËı˘ÛÌÒÓ ÂÓfi˜ ÔÈÎÔÛ˘ÛÙ‹Ì·ÙÔ˜ Â›Ó·È Î˘Ú›ˆ˜ ÙÚÔÊÈΤ˜ (ıËÚÂ˘Ù‹˜ - ı‹Ú·Ì·). ∞˘Ùfi ÛËÌ·›ÓÂÈ fiÙÈ Î¿ÔÈÔÈ ÔÚÁ·ÓÈÛÌÔ› ÙÚ¤ÊÔÓÙ·È Ì οÔÈÔ˘˜ ¿ÏÏÔ˘˜. ∞Ó·Ù‡ÛÛÔÓÙ·È fï˜ Î·È Û¯¤ÛÂȘ Û˘Ì‚›ˆÛ˘ Î·È ·ÌÔÈ‚·›·˜ ÚÔÛÊÔÚ¿˜ ÌÂٷ͇ ‰È·ÊÔÚÂÙÈÎÒÓ ÔÚÁ·ÓÈÛÌÒÓ. °È· ·Ú¿‰ÂÈÁÌ·, Û ÎÔÈÏfiÙËÙ˜ ÙÔ˘ ·ÓıÚÒÈÓÔ˘ ÛÒÌ·ÙÔ˜ (¤ÓÙÂÚÔ, ÎfiÏÔ˜ ÎÙÏ.) ÊÈÏÔÍÂÓÔ‡ÓÙ·È ÔÚÈṲ̂ӷ ‚·ÎÙ‹ÚÈ· Ô˘ ·Ú¿ÁÔ˘Ó ¯Ú‹ÛÈ̘ ÁÈ· ÙÔÓ ¿ÓıÚˆÔ Ô˘Û›Â˜ (.¯. ‚ÈÙ·Ì›ÓË ∫). √È ÌÈÎÚÔÔÚÁ·ÓÈÛÌÔ› ·˘ÙÔ› ·ÓÙ·ÁˆÓ›˙ÔÓÙ·È ÂÈϤÔÓ Ù· ·ıÔÁfiÓ· ÌÈÎÚfi‚È·, Û˘Ì‚¿ÏÏÔÓÙ·˜ Ì ÙÔÓ ÙÚfiÔ ·˘Ùfi ÛÙËÓ ¿Ì˘Ó¿ Ì·˜. ™Â ¤Ó· ÔÈÎÔÛ‡ÛÙËÌ· Â›Ó·È ‰˘Ó·ÙfiÓ Ó· ·Ó·Ù‡ÛÛÔÓÙ·È Î·È Û¯¤ÛÂȘ ·ÓÙ·ÁˆÓÈÛÌÔ‡, fiˆ˜ ·Ó¿ÌÂÛ· ÛÙÔÓ Û·ÏÔ Î·È ÙË Á¿Ù·, ‹ ·Ú·ÛÈÙÈÛÌÔ‡, fiˆ˜ ·Ó¿ÌÂÛ· ÛÙÔÓ ¿ÓıÚˆÔ Î·È Ù· ÌÈÎÚfi‚È· Ô˘ ÙÔ˘ ÚÔηÏÔ‡Ó ·Ûı¤ÓÂȘ. ¶ÔÈÔ Â›Ó·È fï˜ ÙÔ ·ÔÙ¤ÏÂÛÌ· ÙˆÓ ·ÏÏËÏÂȉڿÛÂˆÓ Ô˘ ·Ó·Ù‡ÛÛÔÓÙ·È ·Ó¿ÌÂÛ· ÛÙÔ˘˜ ‰È¿ÊÔÚÔ˘˜ ·Ú¿ÁÔÓÙ˜ ÂÓfi˜ ÔÈÎÔÛ˘ÛÙ‹Ì·ÙÔ˜; ∞˜ ÂÍÂÙ¿ÛÔ˘Ì ÙÔ ·Ú¿‰ÂÈÁÌ· ÂÓfi˜ ÏÈ‚·‰ÈÔ‡ ÛÙÔ ÔÔ›Ô ˙ÂÈ ¤Ó·˜ ÏËı˘ÛÌfi˜ ÔÓÙÈÎÒÓ Ô˘ ÙÚ¤ÊÔÓÙ·È Ì ÛfiÚÔ˘˜.

∂ÈÎ. 2.4 √È ÔÚÁ·ÓÈÛÌÔ› ·Ó·Ù‡ÛÛÔ˘Ó Û¯¤ÛÂȘ Ô˘ ‰È¢ÎÔχÓÔ˘Ó ÙËÓ ·Ó··Ú·ÁˆÁ‹ ÙÔ˘˜.

∞. √È ÛfiÚÔÈ ·ÔÙÂÏÔ‡Ó ÙÚÔÊ‹ ÁÈ· Ù· ÔÓÙ›ÎÈ·. µ. ∞Ó ÁÈ· οÔÈÔ ÏfiÁÔ ·˘ÍËıÔ‡Ó ÔÈ ÛfiÚÔÈ, ÙfiÙ ı· ˘¿Ú¯ÂÈ ¿ÊıÔÓË ÙÚÔÊ‹ ÁÈ· Ù· ÔÓÙ›ÎÈ·, ÔfiÙÂ: ¶ÔÏÏÔ› ÛfiÚÔÈ

¶ÔÏÏ¿ ÔÓÙ›ÎÈ·

°. ŸÌˆ˜, Ù· ÔÏÏ¿ ÔÓÙ›ÎÈ· ı· ηٷӷÏÒÓÔ˘Ó ÔÏÏÔ‡˜ ÛfiÚÔ˘˜. ¢ÂÓ ı· ÌÔÚÔ‡Ó Ó· ‰ËÌÈÔ˘ÚÁËıÔ‡Ó ÔÏÏ¿ Ó¤· Ê˘Ù¿ Î·È Ó· ·Ú¿ÁÔ˘Ó ¿ÏÈ ÛfiÚÔ˘˜, ÎÈ ¤ÙÛÈ ÛÙÔ ÔÈÎÔÛ‡ÛÙËÌ· ı· ˘¿ÚÍÔ˘Ó: §ÈÁfiÙÂÚÔÈ ÛfiÚÔÈ

§ÈÁfiÙÂÚ· ÔÓÙ›ÎÈ·

¢. ∆ÂÏÈο ı· Â¤ÏıÂÈ ¿ÏÈ ÌÈ· ÈÛÔÚÚÔ›·, ÒÛÙ ٷ ÔÓÙ›ÎÈ· Ô˘ ı· ˘¿Ú¯Ô˘Ó ÛÙÔ ÔÈÎÔÛ‡ÛÙËÌ· Ó· Â›Ó·È ÙfiÛ· Ô˘ Ó· ÌÔÚÔ‡Ó Ó· ‚Ú›ÛÎÔ˘Ó ÙÚÔÊ‹.

√π √ƒ°∞¡π™ª√π ™∆√ ¶∂ƒπµ∞§§√¡ ∆√À™

41


∂Í¿ÏÏÔ˘, ÛÙÔÓ ›‰ÈÔ ‚ÈfiÙÔÔ Â›Ó·È Èı·Ófi Ó· ˙Ô˘Ó Î·È ¿ÏÏÔÈ ÔÚÁ·ÓÈÛÌÔ› Ô˘ ÙÚ¤ÊÔÓÙ·È Ì ÔÓÙÈÎÔ‡˜, fiˆ˜ Â›Ó·È Ù· Ê›‰È·, ÔÈ ·ÏÂÔ‡‰Â˜, ÔÈ ÎÔ˘ÎÔ˘‚¿ÁȘ, ηıÒ˜ Â›Û˘ Î·È Ù· ÁÂÚ¿ÎÈ·, Ô˘ ÙÚ¤ÊÔÓÙ·È Ì ʛ‰È· Î·È ÔÓÙ›ÎÈ·. ŒÙÛÈ, ÌÈ· ·‡ÍËÛË ÙÔ˘ ·ÚÈıÌÔ‡ ÙˆÓ ÔÓÙÈÎÒÓ ı· Ô‰ËÁÔ‡Û ·Ú¿ÏÏËÏ· Û ·‡ÍËÛË ÙˆÓ ˙ÒˆÓ Ô˘ ÙÚ¤ÊÔÓÙ·È Ì ÔÓÙÈÎÔ‡˜. ∆Ô ÁÂÁÔÓfi˜ ·˘Ùfi ı· ÂÚÈfiÚÈ˙ ÙÔÓ ·ÚÈıÌfi ÙˆÓ ÔÓÙÈÎÒÓ Î·È ı· ηٷϋÁ·Ì ¿ÏÈ ÛÙÔ ¢, ‰ËÏ·‰‹ ı· ›¯·Ì ÌÈ· ÛÙ·‰È·Î‹ ·ÔηٿÛÙ·ÛË Ù˘ ÈÛÔÚÚÔ›·˜ ÙÔ˘ ÔÈÎÔÛ˘ÛÙ‹Ì·ÙÔ˜. ∞˘Ù¤˜ ÔÈ ·ÏÏËÏÂȉڿÛÂȘ ÌÂٷ͇ ÙˆÓ ‰È¿ÊÔÚˆÓ ·Ú·ÁfiÓÙˆÓ ÂÓfi˜ ÔÈÎÔÛ˘ÛÙ‹Ì·ÙÔ˜ ÏÂÈÙÔ˘ÚÁÔ‡Ó ˆ˜ Ú˘ıÌÈÛÙÈÎÔ› Ì˯·ÓÈÛÌÔ› Ô˘ ÂϤÁ¯Ô˘Ó ÙËÓ ÈÛÔÚÚÔ›· ÙÔ˘. ∞˘Ù‹ Ë ÈÛÔÚÚÔ›· ‰ÂÓ Â›Ó·È ÛÙ·ÙÈ΋. √È Û˘Óı‹Î˜ ÙÔ˘ ¿‚ÈÔ˘ ÂÚÈ‚¿ÏÏÔÓÙÔ˜ (ıÂÚÌÔÎÚ·Û›·, ʈ˜ Î.¿.) ÌÂÙ·‚¿ÏÏÔÓÙ·È ‰È·ÚÎÒ˜, fiˆ˜ ·ÏÏ¿˙ÂÈ Î·È Ô ·ÚÈıÌfi˜ ÙˆÓ ·ÙfiÌˆÓ ÙˆÓ ‰È¿ÊÔÚˆÓ ÏËı˘ÛÌÒÓ Ô˘ ˙Ô˘Ó Û ·˘Ù���. ŸÛÔ fï˜ ÔÈ ÌÂÙ·‚ÔϤ˜ Î˘Ì·›ÓÔÓÙ·È Ì¤Û· Û οÔÈ· fiÚÈ·, Ë ÈÛÔÚÚÔ›· ÌÔÚ› Ó· ·Ôηı›ÛٷٷÈ.

∂ÚˆÙ‹ÛÂȘ

¶ÚÔ‚Ï‹Ì·Ù·

¢Ú·ÛÙËÚÈfiÙËÙ˜

1. ¡· ÙÔÔıÂÙ‹ÛÂÙ ÙȘ ·Ú·Î¿Ùˆ ηÙËÁÔڛ˜ Û¯¤ÛÂˆÓ ÛÙË ÛˆÛÙ‹ ÛÙ‹ÏË: ·Ó··Ú·ÁˆÁÈΤ˜, ·ÓÙ·ÁˆÓÈÛÙÈΤ˜, Û˘Ì‚ÈˆÙÈΤ˜, ÙÚÔÊÈΤ˜. √ƒ°∞¡π™ª√π ¶√À ∞¡∏∫√À¡ ™∆√¡ π¢π√ ¶§∏£À™ª√

√ƒ°∞¡π™ª√π ¶√À ∞¡∏∫√À¡ ™∂ ¢π∞º√ƒ∂∆π∫√À™ ¶§∏£À™ª√À™

2. ™ÙÔ ·Ú¿‰ÂÈÁÌ· ÙÔ˘ ÔÈÎÔÛ˘ÛÙ‹Ì·ÙÔ˜ ÙÔ˘ ÏÈ‚·‰ÈÔ‡ ·Ú·ÙËÚ‹ıËÎ·Ó ÌÂÙ·‚ÔϤ˜ ÛÙÔÓ ÏËı˘ÛÌfi ÙˆÓ ÔÓÙÈÎÒÓ. ¡· ·Ó·Ê¤ÚÂÙ ‰‡Ô ÏfiÁÔ˘˜ ÁÈ· ÙÔ˘˜ ÔÔ›Ô˘˜ Û˘Ó¤‚ËÛ·Ó ·˘Ù¤˜ ÔÈ ÌÂÙ·‚ÔϤ˜. 3. ∏ ·‡ÍËÛË ÙˆÓ ÔÓÙÈÎÒÓ, ÛÙÔ ·Ú¿‰ÂÈÁÌ· ÙÔ˘ ÔÈÎÔÛ˘ÛÙ‹Ì·ÙÔ˜ ÙÔ˘ ÏÈ‚·‰ÈÔ‡, Ô‰‹ÁËÛ Û ·‡ÍËÛË ÙÔ˘ ÏËı˘ÛÌÔ‡ ÙˆÓ ·ÏÂÔ‡‰ˆÓ. ∏ ·‡ÍËÛË ·˘Ù‹ ‹Ù·Ó ·ÂÚÈfiÚÈÛÙË; ¡· ·ÈÙÈÔÏÔÁ‹ÛÂÙ ÙËÓ ·¿ÓÙËÛ‹ Û·˜. 4. ¶ÔÈÔÈ ÔÚÁ·ÓÈÛÌÔ› Â›Ó·È Èı·ÓfiÙÂÚÔ Ó· ·ÓÙ·ÁˆÓ›˙ÔÓÙ·È ÁÈ· ÙÔ Ô͢ÁfiÓÔ, ÔÈ ¯ÂÚÛ·›ÔÈ ‹ ÔÈ ˘‰Úfi‚ÈÔÈ; ¡· ·ÓÙÏ‹ÛÂÙ ÏËÚÔÊÔڛ˜ ·fi ÙË Ê˘ÛÈ΋ Î·È ÙË ¯ËÌ›· ÁÈ· Ó· ·ÈÙÈÔÏÔÁ‹ÛÂÙ ÙËÓ ·¿ÓÙËÛ‹ Û·˜.

42

µπ√§√°π∞ °’ °Àª¡∞™π√À


2.2 √ÚÁ¿ÓˆÛË Î·È ÏÂÈÙÔ˘ÚÁ›Â˜ ÙÔ˘ ÔÈÎÔÛ˘ÛÙ‹Ì·ÙÔ˜ – √ ÚfiÏÔ˜ Ù˘ ÂÓ¤ÚÁÂÈ·˜ ∆ÚÔÊÈΤ˜ Û¯¤ÛÂȘ Î·È ÚÔ‹ ÂÓ¤ÚÁÂÈ·˜ ∫¿ı ÔÚÁ·ÓˆÌ¤ÓÔ Û‡ÛÙËÌ·, fiˆ˜, ÁÈ· ·Ú¿‰ÂÈÁÌ·, ¤Ó· Û›ÙÈ, ¤Ó· ·˘ÙÔΛÓËÙÔ, ¤Ó· ·ÙÙ·ÚÔ, ¤Ó·˜ ÔÚÁ·ÓÈÛÌfi˜ ‹ ¤Ó· ÔÈÎÔÛ‡ÛÙËÌ·, ¯ÚÂÈ¿˙ÂÙ·È ÂÓ¤ÚÁÂÈ· ÚÔÎÂÈ̤ÓÔ˘ Ó· ‰È·ÙËÚÂ›Ù·È Î·È Ó· ÏÂÈÙÔ˘ÚÁ› ÛˆÛÙ¿. ŸÛÔ Ì¿ÏÈÛÙ· ·˘Í¿ÓÂÙ·È Ë ÔÏ˘ÏÔÎfiÙËÙ¿ ÙÔ˘, ÙfiÛÔ ·˘Í¿ÓÔÓÙ·È Î·È ÔÈ ÂÓÂÚÁÂȷΤ˜ ÙÔ˘ ··ÈÙ‹ÛÂȘ. ŸÏÔÈ ÔÈ ÔÚÁ·ÓÈÛÌÔ› ηχÙÔ˘Ó ÙȘ ·Ó¿ÁΘ ÙÔ˘˜ Û ÂÓ¤ÚÁÂÈ· ‰È·ÛÒÓÙ·˜ ÙȘ ıÚÂÙÈΤ˜ Ô˘Û›Â˜ Ù˘ ÙÚÔÊ‹˜ ÙÔ˘˜. ªÂ ÔÈÔ˘˜ ÙÚfiÔ˘˜ fï˜ ÔÈ ‰È¿ÊÔÚÔÈ ÔÚ∂ÈÎ. 2.5 ™Â ¤Ó· ÔÈÎÔÛ‡ÛÙËÌ· Á·ÓÈÛÌÔ› ÂÓfi˜ ÔÈÎÔÛ˘ÛÙ‹Ì·ÙÔ˜ ÂÍ·ÛÊ·Ï›˙Ô˘Ó ÙÚÔÊ‹; ÔÈ ÔÚÁ·ÓÈÛÌÔ› Â›Ó·È ·˘ÙfiÙÚÔÊÔÈ ‹ ÂÙÂÚfiÙÚÔÊÔÈ. ™Â ¤Ó· ÔÈÎÔÛ‡ÛÙËÌ· ˘¿Ú¯Ô˘Ó ÔÚÁ·ÓÈÛÌÔ› ÔÈ ÔÔ›ÔÈ ·Ú¿ÁÔ˘Ó ÌfiÓÔÈ ÙÔ˘˜ ÙËÓ ÙÚÔÊ‹ ÙÔ˘˜. °È· ÙÔÓ ÛÎÔfi ·˘Ùfi ·ÍÈÔÔÈÔ‡Ó ·Ï¿ ˘ÏÈο Î·È ÂÓ¤ÚÔ͢ÁfiÓÔ ÁÂÈ· Ô˘ ‚Ú›ÛÎÔ˘Ó ÛÙÔ ¿‚ÈÔ ÂÚÈ‚¿ÏÏÔÓ ÙÔ˘˜. √È ‰ÈÔÍ›‰ÈÔ ÙÔ˘ ¿Óıڷη ʈÙÂÈÓ‹ ÔÚÁ·ÓÈÛÌÔ› ·˘ÙÔ› ÔÓÔÌ¿˙ÔÓÙ·È ·˘ÙfiÙÚÔÊÔÈ. √È ÂÓ¤ÚÁÂÈ· ·˘ÙfiÙÚÔÊÔÈ ÔÚÁ·ÓÈÛÌÔ› ÌÂÙ·ÙÚ¤Ô˘Ó ·ÓfiÚÁ·Ó˜ ¯ËÌÈΤ˜ Ô˘Û›Â˜, fiˆ˜ ÙÔ ‰ÈÔÍ›‰ÈÔ ÙÔ˘ ¿Óıڷη Ù˘ ·ÙÌfiÛÊ·ÈÚ·˜ Î·È ÙÔ ÓÂÚfi, Û ÔÚÁ·ÓÈΤ˜ ÂÓÒÛÂȘ, fiˆ˜ Ë ÁÏ˘Îfi˙Ë. ∞fi ÙË ‰È¿Û·ÛË ·˘ÙÒÓ ÙˆÓ ÔÚÁ·ÓÈÎÒÓ ÂÓÒÛÂˆÓ ÂÍ·ÛÊ·Ï›˙ÂÙ·È ÛÙË Û˘ÓÂÚfi Ë ÁÏ˘Îfi˙Ë Ô˘ ·Ú¿ÁÂÙ·È Ó¤¯ÂÈ· Ë ··Ú·›ÙËÙË ÂÓ¤ÚÁÂÈ·. √ÚÁ·ÓÈÛÌÔ› fiˆ˜ Î·È ¿Ï·Ù· ÌÂٷʤÚÂÙ·È Û fiÏ· Ù· ·ÔÚÚÔÊÒÓÙ·È Ì¤ÚË ÙÔ˘ Ê˘ÙÔ‡ Â›Ó·È Ù· ¯ÂÚÛ·›· Î·È Ù· ˘‰Úfi‚È· Ê˘Ù¿, ηıÒ˜ Î·È ·fi ÙÔ ¤‰·ÊÔ˜ ÔÈ ÔÚÁ·ÓÈÛÌÔ› ÙÔ˘ Ê˘ÙÔÏ·ÁÎÙÔ‡ (ÛÙ· ˘‰¿ÙÈÓ· ÔÈ∂ÈÎ. 2.6 ∆· Ê˘Ù¿ Â›Ó·È ·˘ÙfiÙÚÔÊÔÈ ÔÚÁ·ÓÈÛÌÔ› Î·È ÊˆÙÔÛ˘Óı¤ÙÔ˘Ó. ÎÔÛ˘ÛÙ‹Ì·Ù·) ¤¯Ô˘Ó ÙË ‰˘Ó·ÙfiÙËÙ· Ó· ʈÙÔÛ˘Ó- ∏ ʈÙÔÛ‡ÓıÂÛË ÌÔÚ› Ó· ÂÚÈÁÚ·Ê› ·Ï¿ Ì ÙËÓ ·Ú·Î¿Ùˆ ı¤ÙÔ˘Ó. ™˘Óı¤ÙÔ˘Ó ‰ËÏ·‰‹ ÔÚÁ·ÓÈΤ˜ ÂÓÒÛÂȘ ¯ËÌÈ΋ Â͛ۈÛË: ʈÙÂÈÓ‹ ÂÓ¤ÚÁÂÈ· ‰ÈÔÍ›‰ÈÔ ÙÔ˘ ¿Óıڷη + ÓÂÚfi ¯ÏˆÚÔʇÏÏË ÁÏ˘Îfi˙Ë + Ô͢ÁfiÓÔ ·ÍÈÔÔÈÒÓÙ·˜ ÙËÓ ËÏȷ΋ ÂÓ¤ÚÁÂÈ·. √È ÔÚÁ·ÓÈÛÌÔ› ·˘ÙÔ› ¯·Ú·ÎÙËÚ›˙ÔÓÙ·È ˆ˜ ·Ú·ÁˆÁÔ›. √È ·Ú·ÁˆÁÔ› ‰È·ÛÔ‡Ó ¤Ó· ̤ÚÔ˜ ÙˆÓ ÔÚÁ·ÓÈÎÒÓ ÂÓÒÛÂˆÓ Ô˘ ÔÈ ›‰ÈÔÈ Û˘Óı¤ÙÔ˘Ó (΢ÙÙ·ÚÈ΋ ÂÓ¤ÚÁÂÈ· ·Ó·ÓÔ‹) Î·È Ì ÙÔÓ ÙÚfiÔ ·˘Ùfi ÂÍ·ÛÊ·Ï›˙Ô˘Ó Ô˘ ÂÈÛ¤Ú¯ÂÙ·È ÂÓ¤ÚÁÂÈ· ÁÈ· ÙËÓ Î¿Ï˘„Ë ¿ÌÂÛˆÓ ·Ó·ÁÎÒÓ. ŸÛ˜ Ì ÙËÓ ÙÚÔÊ‹ ÂÓÒÛÂȘ ‰ÂÓ ‰È·Û·ÛÙÔ‡Ó, ·ÔıË·ÔÓÙ·È ÁÈ· ÌÂÏÏÔÓÙÈ΋ ¯Ú‹ÛË. ∞˘Ù¿ Ù· ·Ôı¤Ì·Ù· ı· ·ÍÈÔÔÈËıÔ‡Ó, ¿ÌÂÛ· ‹ ¤ÌÌÂÛ·, ·fi ¿ÏÏÔ˘˜ ÔÚÁ·ÓÈÛÌÔ‡˜ ÙÔ˘ ÔÈÎÔÛ˘ÛÙ‹Ì·ÙÔ˜, Ô˘ ¯·Ú·ÎÙËÚ›˙ÔÓÙ·È ˆ˜ ÂÙÂÚfiÙÚÔÊÔÈ. √È ÂÙÂÚfiÙÚÔÊÔÈ ÔÚÁ·ÓÈÛÌÔ› (.¯. ˙Ò·, ̇ÎË- ∂ÈÎ. 2.7 ŒÓ·˜ ηٷӷψً˜ ¯ÚËÛÈÌÔÔÈ› ̤ÚÔ˜ Ù˘ ÂÓ¤ÚÁÂÈ·˜ Ô˘ ÂÍ·ÛÊ·Ï›˙ÂÈ ·fi ÙËÓ ÙÚÔÊ‹ ÙÔ˘ Ù˜) ‰ÂÓ ‰È·ı¤ÙÔ˘Ó ÙËÓ ÈηÓfiÙËÙ· Ó· ʈÙÔÛ˘Ó- ÁÈ· ÙËÓ Î¿Ï˘„Ë ÙˆÓ ·Ó·ÁÎÒÓ ÙÔ˘. ∏ ‰È¿Û·ÛË ÙˆÓ Ô˘ÛÈÒÓ Ù˘ ÙÚÔÊ‹˜ ı¤ÙÔ˘Ó Î·È Ó· ÌÂÙ·ÙÚ¤Ô˘Ó ÙËÓ ·ÓfiÚÁ·ÓË ‡ÏË Û Á›ÓÂÙ·È ÛÙÔ ÂÛˆÙÂÚÈÎfi ÙÔ˘ ΢ÙÙ¿ÚÔ˘ (΢ÙÙ·ÚÈ΋ ·Ó·ÓÔ‹). ∏ ΢ÙÙ·ÚÈ΋ ·Ó·ÓÔ‹ ÌÔÚ› Ó· ÂÚÈÁÚ·Ê› ·Ï¿ Ì ÙËÓ ·Ú·Î¿Ùˆ ¯ËÌÈ΋ ÔÚÁ·ÓÈ΋. ¢È·ÎÚ›ÓÔÓÙ·È Û ηٷӷψ٤˜ Î·È Â͛ۈÛË: ·ÔÈÎÔ‰ÔÌËÙ¤˜. √È Î·Ù·Ó·ÏˆÙ¤˜ ÙÚ¤ÊÔÓÙ·È Ì ÁÏ˘Îfi˙Ë + Ô͢ÁfiÓÔ → ‰ÈÔÍ›‰ÈÔ ÙÔ˘ ¿Óıڷη + ÓÂÚfi + ÂÓ¤ÚÁÂÈ· ¿ÏÏÔ˘˜ ÔÚÁ·ÓÈÛÌÔ‡˜ ÙÔ˘ ÔÈÎÔÛ˘ÛÙ‹Ì·ÙÔ˜ Î·È ‰È·ÎÚ›ÓÔÓÙ·È Û ٿÍÂȘ ·Ó¿ÏÔÁ· Ì ÙȘ ‚·ÛÈΤ˜ √π √ƒ°∞¡π™ª√π ™∆√ ¶∂ƒπµ∞§§√¡ ∆√À™

43


ÙÚÔÊÈΤ˜ ÙÔ˘˜ ÚÔÙÈÌ‹ÛÂȘ. ∆· Ê˘ÙÔÊ¿Á· ˙Ò·, fiˆ˜ Ë ·ÁÂÏ¿‰·, ÙÔ Úfi‚·ÙÔ, Ô Ï·Áfi˜ Î·È ÔÈ ÔÚÁ·ÓÈÛÌÔ› ÙÔ˘ ˙ˆÔÏ·ÁÎÙÔ‡ (ÛÙ· ˘‰¿ÙÈÓ· ÔÈÎÔÛ˘ÛÙ‹Ì·Ù·), ÙÚ¤ÊÔÓÙ·È ¿ÌÂÛ· Ì ·Ú·ÁˆÁÔ‡˜ Î·È ¯·Ú·ÎÙËÚ›˙ÔÓÙ·È ˆ˜ ηٷӷψ٤˜ 1˘ Ù¿Í˘. ∆· Û·ÚÎÔÊ¿Á· ˙Ò· Ô˘ ÙÚ¤ÊÔÓÙ·È ÌÂ Ê˘ÙÔÊ¿Á·, fiˆ˜ Ô Ï‡ÎÔ˜, ÙÔ Ê›‰È, ÔÈ Û·Ú‰¤Ï˜, ÔÓÔÌ¿˙ÔÓÙ·È Î·Ù·Ó·ÏˆÙ¤˜ 2˘ Ù¿Í˘. ∆· Û·ÚÎÔÊ¿Á· Ô˘ ÙÚ¤ÊÔÓÙ·È Ì ηٷӷψ٤˜ 2˘ Ù¿Í˘, fiˆ˜ Ô ·ÂÙfi˜ Î·È Ô ‚·Î·Ï¿Ô˜, ·Ó‹ÎÔ˘Ó ÛÙÔ˘˜ ηٷӷψ٤˜ 3˘ Ù¿Í˘ Î.Ô.Î.

∂ÈÎ. 2.8 √È ÔÚÁ·ÓÈÛÌÔ› ÂÍ·ÛÊ·Ï›˙Ô˘Ó ÂÓ¤ÚÁÂÈ· ̤ۈ Ù˘ ÙÚÔÊ‹˜.

∂ÈÎ. 2.9 √È Î·Ù·Ó·ÏˆÙ¤˜ ÌÔÚ› Ó· Â›Ó·È ˙Ò· Ê˘ÙÔÊ¿Á· ‹ Û·ÚÎÔÊ¿Á·.

∞˜ ÛÎÂÊÙԇ̠√ ¿ÓıÚˆÔ˜ ¯·Ú·ÎÙËÚ›˙ÂÙ·È ˆ˜ ηٷӷψً˜ ¿ÏÏÔÙ 1˘, ¿ÏÏÔÙ 2˘ Î·È ¿ÏÏÔÙ 3˘ Ù¿Í˘. ¶ÔȘ ÌÔÚ› Ó· Â›Ó·È ÔÈ ÙÚÔÊÈΤ˜ ÙÔ˘ ÚÔÙÈÌ‹ÛÂȘ Û οı ÂÚ›ÙˆÛË; ∂ÈÎ. 2.10 ∏ «ÓÂÎÚ‹» ÔÚÁ·ÓÈ΋ ‡ÏË ÌÔÚ› Ó· Â›Ó·È ÙÌ‹Ì·Ù· Ê˘ÙÒÓ (ÂṲ̂ӷ ʇÏÏ·, ÎÏ·‰È¿, ÎÔÚÌÔ› ‰¤ÓÙÚˆÓ ÎÙÏ.) ‹ ˙ÒˆÓ (ÙÚ›¯Â˜ ÎÙÏ.). ªÔÚ› Â›Û˘ Ó· Â›Ó·È Â›Ù ¿¯ÚËÛÙ˜ Ô˘Û›Â˜ Ù˘ ÙÚÔÊ‹˜ (ÂÚÈÙÙÒÌ·Ù·) ›Ù ¿¯ÚËÛÙ· ÚÔ˚fiÓÙ· ÙÔ˘ ÌÂÙ·‚ÔÏÈÛÌÔ‡ ÙˆÓ ÔÚÁ·ÓÈÛÌÒÓ (‰È¿ÊÔÚ˜ ÂÎÎÚ›ÛÂȘ, .¯. ȉÚÒÙ·˜, Ô‡Ú·). ªÔÚ› fï˜ Ó· Â›Ó·È Î·È ÔÏfiÎÏËÚÔÈ ÓÂÎÚÔ› ÔÚÁ·ÓÈÛÌÔ›.

√È ·ÔÈÎÔ‰ÔÌËÙ¤˜ Â›Ó·È ‚·ÎÙ‹ÚÈ·, ̇ÎËÙ˜ ‹ ÚˆÙfi˙ˆ· Ô˘ ÙÚ¤ÊÔÓÙ·È Ì «ÓÂÎÚ‹» ÔÚÁ·ÓÈ΋ ‡ÏË ÙËÓ ÔÔ›· ÌÂÙ·ÙÚ¤Ô˘Ó Û ·ÓfiÚÁ·ÓË. ∞fi fiÛ· ›‰·Ì ̤¯ÚÈ ÙÒÚ·, ÌÔÚԇ̠ӷ ·ÓÙÈÏËÊıԇ̠fiÛÔ ÛËÌ·ÓÙÈ΋ Â›Ó·È Ë ÙÚÔÊÔ‰fiÙËÛË ÙˆÓ ÔÈÎÔÛ˘ÛÙËÌ¿ÙˆÓ Ì ÂÓ¤ÚÁÂÈ·, ·ÚÈ· ËÁ‹ Ù˘ ÔÔ›·˜ Â›Ó·È Ô ◊ÏÈÔ˜. ∏ ÂÓ¤ÚÁÂÈ· ÂÈÛ¤Ú¯ÂÙ·È ‰È·Ì¤ÛÔ˘ ÙˆÓ ·Ú·ÁˆÁÒÓ, Ì ÙË ÊˆÙÔÛ‡ÓıÂÛË, Î·È «‰È·Ó¤ÌÂÙ·È» ÛÙÔ˘˜ ˘fiÏÔÈÔ˘˜ ÔÚÁ·ÓÈÛÌÔ‡˜ ÙÔ˘ ÔÈÎÔÛ˘ÛÙ‹Ì·ÙÔ˜, ̤۷ ·fi ÙȘ ÙÚÔÊÈΤ˜ Û¯¤ÛÂȘ Ô˘ ·Ó·Ù‡ÛÛÔÓÙ·È ÌÂٷ͇ ÙÔ˘˜. ∏ ÔÚ›· ·˘Ù‹ ¯·Ú·ÎÙËÚ›˙ÂÙ·È ˆ˜ ÚÔ‹ ÂÓ¤ÚÁÂÈ·˜.

K·Ù·Ó·ÏˆÙ¤˜ 3˘ Ù¿Í˘

£ÂÚÌfiÙËÙ·

∆ÚÔÊÈΤ˜ ·Ï˘Û›‰Â˜, ÙÚÔÊÈο ϤÁÌ·Ù·, ÙÚÔÊÈΤ˜ ˘Ú·Ì›‰Â˜

K·Ù·Ó·ÏˆÙ¤˜ 1˘ Ù¿Í˘ £ÂÚÌfiÙËÙ· Ô˘ ÂÏ¢ıÂÚÒÓÂÙ·È Î·Ù¿ ÙËÓ ·Ó·ÓÔ‹

AÔÈÎÔ‰ÔÌËÙ¤˜

√È ÔÚÁ·ÓÈÛÌÔ› ÂÓfi˜ ÔÈÎÔÛ˘ÛÙ‹Ì·ÙÔ˜, ·˘ÙfiÙÚÔÊÔÈ Î·È ÂÙÂÚfiÙÚÔÊÔÈ, Û˘Ó‰¤ÔÓÙ·È Ì ÙÚÔÊÈΤ˜ Û¯¤ÛÂȘ. ∞Ó ı¤Ï·Ì ӷ ·ÂÈÎÔÓ›ÛÔ˘Ì ÙȘ ÙÚÔÊÈΤ˜ Û¯¤ÛÂȘ Ô˘ ·Ó·Ù‡ÛÛÔÓÙ·È ÛÙÔ ÔÈÎÔÛ‡ÛÙËÌ· ÂÓfi˜ ÏÈ‚·‰ÈÔ‡ Ô˘ ÊÈÏÔ-

K·Ù·Ó·ÏˆÙ¤˜ 2˘ Ù¿Í˘

NÂÎÚ¿ ˘ÔÏ›ÌÌ·Ù· Î·È ÎfiÚ·Ó·

¶·Ú·ÁˆÁÔ›

∂ÈÎ. 2.11 ∏ ÚÔ‹ Ù˘ ÂÓ¤ÚÁÂÈ·˜ ÛÙÔ˘˜ ÔÚÁ·ÓÈÛÌÔ‡˜ ÂÓfi˜ ÔÈÎÔÛ˘ÛÙ‹Ì·ÙÔ˜. √È ÌÔÚʤ˜ Ù˘ ÂÓ¤ÚÁÂÈ·˜ Ô˘ ‰ÂÓ ·ÍÈÔÔÈÔ‡ÓÙ·È ·fi ÙÔ˘˜ ÔÚÁ·ÓÈÛÌÔ‡˜ (.¯. ıÂÚÌfiÙËÙ·) ¯·Ú·ÎÙËÚ›˙ÔÓÙ·È ˆ˜ «ÂÓÂÚÁÂȷΤ˜ ·ÒÏÂȘ».

44

µπ√§√°π∞ °’ °Àª¡∞™π√À

NÂÎÚ¿ ˘ÔÏ›ÌÌ·Ù· EÓ¤ÚÁÂÈ· ◊ÏÈÔ˜


ÍÂÓ› ÔÒ‰Ë Ê˘Ù¿, Ï·ÁÔ‡˜ Î·È ·ÏÂÔ‡‰Â˜, ı· ·›ÚÓ·Ì ÙÔ ‰È¿ÁÚ·ÌÌ· Ù˘ ÂÈÎfiÓ·˜ 2.12. ∆Ô ·Ïfi ·˘Ùfi ‰È¿ÁÚ·ÌÌ· Ô˘ ·ÂÈÎÔÓ›˙ÂÈ ÙȘ ÙÚÔÊÈΤ˜ Û¯¤ÛÂȘ ¶·Ú·ÁˆÁfi˜ ➝ ηٷӷψً˜ 1˘ Ù¿Í˘ ➝ ηٷӷψً˜ 2˘ Ù¿Í˘. ÌÂٷ͇ Û˘ÁÎÂÎÚÈÌ¤ÓˆÓ ÏËı˘ÛÌÒÓ ÂÓfi˜ ÔÈÎÔÛ˘ÛÙ‹Ì·ÙÔ˜ ÔÓÔÌ¿˙ÂÙ·È ÙÚÔÊÈ΋ ·Ï˘Û›‰·. ŸÌˆ˜ ÔÈ ∂ÈÎ. 2.12. ¶·Ú¿‰ÂÈÁÌ· ÙÚÔÊÈÎÒÓ ÙÚÔÊÈΤ˜ ·Ï˘Û›‰Â˜ ‰ÂÓ ·ÔÙÂÏÔ‡Ó ¿ÓÙ· ÈÛÙ‹ ·ÂÈÎfiÓÈÛË Ù˘ Ú·Á- Û¯¤ÛÂˆÓ ÌÂٷ͇ ÙˆÓ ÔÚÁ·ÓÈÛÌÒÓ. Ì·ÙÈÎfiÙËÙ·˜. ∞˘Ùfi Û˘Ì‚·›ÓÂÈ ÂÂȉ‹ οı ηٷӷψً˜ ÌÔÚ› Ó· ÙÚ¤ÊÂÙ·È Ì ÔÚÁ·ÓÈÛÌÔ‡˜ Ô˘ ·Ó‹ÎÔ˘Ó Û ‰È·ÊÔÚÂÙÈÎÔ‡˜ ÏËı˘ÛÌÔ‡˜. ∏ ·ÏÂÔ‡, ÁÈ· ·Ú¿‰ÂÈÁÌ·, ‰ÂÓ ÙÚÒÂÈ ÌfiÓÔ Ï·ÁÔ‡˜. ªÔÚ› Ó· ÙÚÒÂÈ Î·È ÎfiÙ˜. ∂Í·ÚÙ¿Ù·È ·fi ÙÔ ÙÈ ÚÔÙÈÌ¿ Ó· ÙÚÒÂÈ, ·ÏÏ¿ Î·È ·fi ÙÔ ÙÈ ‚Ú›ÛÎÂÈ ÙËÓ Î¿ı ÊÔÚ¿. ŒÙÛÈ, ·Ó ıÂÏ‹ÛÔ˘Ì ӷ ηٷÁÚ¿„Ô˘Ì ÙȘ ÙÚÔÊÈΤ˜ Û¯¤ÛÂȘ Ô˘ Ú·ÁÌ·ÙÈο ·Ó·Ù‡ÛÛÔÓÙ·È ÌÂٷ͇ fiÏˆÓ ÙˆÓ ÏËı˘ÛÌÒÓ Ô˘ ·Ó‹ÎÔ˘Ó ÛÙÔ ›‰ÈÔ ÔÈÎÔÛ‡ÛÙËÌ·, ı· ‰ËÌÈÔ˘ÚÁ‹ÛÔ˘Ì ¤Ó· ÈÔ Û‡ÓıÂÙÔ ‰È¿ÁÚ·ÌÌ·, fiˆ˜ ∂ÈÎ. 2.13. ∆· ÙÚÔÊÈο ϤÁÌ·Ù· Â›Ó·È ÈÔ ÔχÏÔη ·fi ÙȘ ÙÚÔÊÈΤ˜ ·Ï˘Û›‰Â˜, ·˘Ùfi Ù˘ ÂÈÎfiÓ·˜ 2.13, ÙÔ ÔÔ›Ô ÔÓÔÌ¿˙ÂÙ·È ÙÚÔÊÈÎfi ϤÁÌ·. ·Ô‰›‰Ô˘Ó fï˜ ÈÔ ÈÛÙ¿ ÙËÓ ∆· ‚¤ÏË Ô˘ Û˘Ó‰¤Ô˘Ó ÙÔ˘˜ ÏËı˘ÛÌÔ‡˜ ÌÈ·˜ ÙÚÔÊÈ΋˜ ·Ï˘- Ú·ÁÌ·ÙÈÎfiÙËÙ·. ª·˜ ·Ú¤¯Ô˘Ó Â›Û˘ Û›‰·˜ ‹ ÂÓfi˜ ÙÚÔÊÈÎÔ‡ ϤÁÌ·ÙÔ˜ ‰Â›¯ÓÔ˘Ó ÙËÓ ÔÚ›· Ù˘ ÙÚÔ- ÙË ‰˘Ó·ÙfiÙËÙ· Ó· ÌÂÏÂÙ‹ÛÔ˘Ì ÔÚÈṲ̂ÓÔ˘˜ ·fi ÙÔ˘˜ Ú˘ıÌÈÛÙÈÎÔ‡˜ Ê‹˜ ̤۷ Û ¤Ó· ÔÈÎÔÛ‡ÛÙËÌ·. °È· ·Ú¿‰ÂÈÁÌ·, Ù· ÔÒ‰Ë Ê˘Ù¿ Ì˯·ÓÈÛÌÔ‡˜ Ì ÙÔ˘˜ ÔÔ›Ô˘˜ ·ÔÙÂÏÔ‡Ó ÙÚÔÊ‹ ÁÈ· ÙÔ˘˜ Ï·ÁÔ‡˜ Î·È ÔÈ Ï·ÁÔ› ·ÔÙÂÏÔ‡Ó ÙÚÔ- ÂÈÙ˘Á¯¿ÓÂÙ·È Ë ÈÛÔÚÚÔ›· ̤۷ Û ¤Ó· Ê‹ ÁÈ· ÙȘ ·ÏÂÔ‡‰Â˜. ∂ÊfiÛÔÓ fï˜ Ë ÂÓ¤ÚÁÂÈ· ÂÍ·ÛÊ·Ï›˙ÂÙ·È ÔÈÎÔÛ‡ÛÙËÌ·. ·fi ÙË ‰È¿Û·ÛË ÙˆÓ ıÚÂÙÈÎÒÓ Ô˘ÛÈÒÓ Ù˘ ÙÚÔÊ‹˜, Ù· ›‰È· ‚¤ÏË ‰ËÏÒÓÔ˘Ó Ù·˘Ùfi¯ÚÔÓ· Î·È ÙË ÚÔ‹ Ù˘ ÂÓ¤ÚÁÂÈ·˜ ̤۷ Û ¤Ó· ÔÈÎÔÛ‡ÛÙËÌ·. ªÔÚԇ̠ӷ ηٷٿÍÔ˘Ì ÙÔ˘˜ ÏËı˘ÛÌÔ‡˜ ÂÓfi˜ ÔÈÎÔÛ˘ÛÙ‹Ì·ÙÔ˜ Û ÙÚÔÊÈο Â›‰·. ∫¿ı ÙÚÔÊÈÎfi Â›Â‰Ô ÂÚÈÏ·Ì‚¿ÓÂÈ ÙÔ Û‡ÓÔÏÔ ÙˆÓ ÏËı˘ÛÌÒÓ Ô˘ ¯ÚËÛÈÌÔÔÈÔ‡ÓÙ·È ˆ˜ ·ÚÈ· ÙÚÔÊ‹ ·fi ÙÔ˘˜ ÏËı˘ÛÌÔ‡˜ ÙÔ˘ ·Ì¤Ûˆ˜ ÂfiÌÂÓÔ˘ ÂÈ¤‰Ô˘. °È· ·Ú¿‰ÂÈÁÌ·, fiÏ· Ù· ‰È·ÊÔÚÂÙÈο Ê˘Ù¿ ÙÔ˘ ÏÈ‚·‰ÈÔ‡ ηٷٿÛÛÔÓÙ·È Û ¤Ó· ÙÚÔÊÈÎfi Â›Â‰Ô Î·È fiÏÔÈ ÔÈ Ê˘ÙÔÊ¿ÁÔÈ Î·Ù·Ó·ÏˆÙ¤˜ (Ï·ÁÔ›, ÔÓÙ›ÎÈ·, ÛÎÔ˘Ï‹ÎÈ· Î·È Û·ÏÈÁοÚÈ·) ÛÙÔ ·Ì¤Ûˆ˜ ÂfiÌÂÓÔ. Ÿˆ˜ ‹‰Ë ·Ó·Ê¤Ú·ÌÂ, ËÁ‹ Ù˘ ÂÓ¤ÚÁÂÈ·˜ Â›Ó·È Ô ◊ÏÈÔ˜ Î·È ËÁ‹ ÙˆÓ ıÚÂÙÈÎÒÓ Ô˘ÛÈÒÓ ÔÈ ·Ú·ÁˆÁÔ›. ªÔÚԇ̠ÏÔÈfiÓ Ó· ıˆڋÛÔ˘Ì fiÙÈ fiÏÔÈ ÔÈ ÏËı˘ÛÌÔ› ÙˆÓ ·Ú·ÁˆÁÒÓ ÂÓfi˜ ÔÈÎÔÛ˘ÛÙ‹Ì·ÙÔ˜ ·Ó‹ÎÔ˘Ó ÛÙÔ ÚÒÙÔ ÙÚÔÊÈÎfi Â›‰Ô. ™ÙÔ ‰Â‡ÙÂÚÔ ÙÚÔÊÈÎfi Â›Â‰Ô ÂÓÙ¿ÛÛÔÓÙ·È Ù· Ê˘ÙÔÊ¿Á· ˙Ò· (ηٷӷψ٤˜ ÚÒÙ˘ Ù¿Í˘), ÛÙÔ ÙÚ›ÙÔ ÔÈ Î·Ù·Ó·ÏˆÙ¤˜ ‰Â‡ÙÂÚ˘ Ù¿Í˘ Î.Ô.Î. √π √ƒ°∞¡π™ª√π ™∆√ ¶∂ƒπµ∞§§√¡ ∆√À™

45


∞Ó ÌÂÙÚ‹ÛÔ˘Ì ÙÔÓ ·ÚÈıÌfi ÙˆÓ ÔÚÁ·ÓÈÛÌÒÓ Û ¤Ó· ÔÈÎÔÛ‡ÛÙËÌ·, ı· ·Ú·ÙËÚ‹ÛÔ˘ÌÂ, ηٿ ηÓfiÓ·, fiÙÈ ˘¿Ú¯Ô˘Ó ÔÏÏ¿ Ê˘Ù¿, ÏÈÁfiÙÂÚ· Ê˘ÙÔÊ¿Á· ˙Ò·, ·ÎfiÌË ÏÈÁfiÙÂÚ· Û·ÚÎÔÊ¿Á· Î.Ô.Î. √ ·ÚÈıÌfi˜ ÙˆÓ ÔÚÁ·ÓÈÛÌÒÓ ‰ËÏ·‰‹ ÌÂÈÒÓÂÙ·È Î·ıÒ˜ ÚÔ¯ˆÚ¿Ì ·fi ÙÔ Î·ÙÒÙÂÚÔ ÙÚÔÊÈÎfi Â›Â‰Ô (ÚÒÙÔ) ÚÔ˜ Ù· ·ÓÒÙÂÚ·. ŒÙÛÈ Û¯ËÌ·Ù›˙ÂÙ·È ÌÈ· ÙÚÔÊÈ΋ ˘Ú·Ì›‰· ·ÚÈıÌÔ‡ ÔÚÁ·ÓÈÛÌÒÓ ‹ ÏËı˘ÛÌÔ‡. ªÂ ·Ó¿ÏÔÁÔ ÙÚfiÔ, ·Ó ·Ê·ÈÚ¤ÛÔ˘Ì ÙÔ ÓÂÚfi Î·È ÌÂÙÚ‹ÛÔ˘Ì ÙËÓ ÍËÚ‹ Ì¿˙· (‚ÈÔÌ¿˙·) ÙˆÓ ÔÚÁ·ÓÈÛÌÒÓ Î¿ı ÙÚÔÊÈÎÔ‡ ÂÈ¤‰Ô˘, ÌÔÚԇ̠ӷ ηٷÛ΢¿ÛÔ˘Ì ÌÈ· ÙÚÔÊÈ΋ ˘Ú·Ì›‰· ‚ÈÔÌ¿˙·˜. ∫·ıÒ˜ ÌÂÈÒÓÂÙ·È Ô ·ÚÈıÌfi˜ ÙˆÓ ÔÚÁ·ÓÈÛÌÒÓ Î·È Ë ‚ÈÔÌ¿˙·, ÌÂÈÒÓÂÙ·È ·Ó¿ÏÔÁ· Î·È ÙÔ ÔÛfi ÂÓ¤ÚÁÂÈ·˜. ∆Ô ÌÂÁ·Ï‡ÙÂÚÔ ÔÛfi ÂÓ¤ÚÁÂÈ·˜ ÂÚȤ¯ÂÙ·È ÛÙÔ ÚÒÙÔ ÙÚÔÊÈÎfi Â›Â‰Ô (·Ú·ÁˆÁÔ›) Î·È ÙÔ ÔÛfi ·˘Ùfi ÌÂÈÒÓÂÙ·È ·fi ÙÔ Î·ÙÒÙÂÚÔ ÚÔ˜ Ù· ·ÓÒÙÂÚ· Â›‰·. ŒÙÛÈ Û¯ËÌ·Ù›˙ÂÙ·È ÌÈ· ÙÚÔÊÈ΋ ˘Ú·Ì›‰· ÂÓ¤ÚÁÂÈ·˜.

ÎÔ˘ÎÔ˘‚¿ÁȘ

Ô˘ÏÈ¿

οÌȘ

ʇÏÏ·

∂ÈÎ. 2.14 ™Â ÌÈ· ˘Ú·Ì›‰· ÏËı˘ÛÌÔ‡ Û˘Ó‹ıˆ˜ ·Ú·ÙËÚԇ̛̠ˆÛË ÏËı˘ÛÌÔ‡ ·fi Â›Â‰Ô Û Â›‰Ô, ÚÔ¯ˆÚÒÓÙ·˜ ·fi ÙÔ Â›Â‰Ô ÙˆÓ ·Ú·ÁˆÁÒÓ ÚÔ˜ Ù· Â›‰· ÙˆÓ ·ÓÒÙÂÚˆÓ Î·Ù·Ó·ÏˆÙÒÓ.

∂ÈÎ. 2.16 ™ÙËÓ ÙÚÔÊÈ΋ ˘Ú·Ì›‰· ÂÓ¤ÚÁÂÈ·˜, Û οı ÙÚÔÊÈÎfi Â›Â‰Ô «ÂÚÓ¿ÂÈ» ÙÔ 10% ÙÔ˘ ·Ì¤Ûˆ˜ ÚÔËÁÔ‡ÌÂÓÔ˘.

∂ÈÎ. 2.15 ∞Ó ˘ÔÏÔÁ›ÛÔ˘Ì ÙË ‚ÈÔÌ¿˙· ÙˆÓ ÔÚÁ·ÓÈÛÌÒÓ Î¿ı ÙÚÔÊÈÎÔ‡ ÂÈ¤‰Ô˘, Û¯ËÌ·Ù›˙ÂÙ·È ÌÈ· ÙÚÔÊÈ΋ ˘Ú·Ì›‰· ‚ÈÔÌ¿˙·˜. ™Â οı ÙÚÔÊÈÎfi Â›Â‰Ô ·˘Ù‹˜ Ù˘ ˘Ú·Ì›‰·˜ «ÂÚÓ¿ÂÈ» ÙÔ 10% ÙÔ˘ ·Ì¤Ûˆ˜ ÚÔËÁÔ‡ÌÂÓÔ˘.

46

µπ√§√°π∞ °’ °Àª¡∞™π√À


∞˜ ÛÎÂÊÙԇ̠¶Ò˜ ÂÍËÁÂ›Ù·È ÙÔ ÁÂÁÔÓfi˜ fiÙÈ Ë ÂÓ¤ÚÁÂÈ· ÌÂÈÒÓÂÙ·È Î·ıÒ˜ ÚÔ¯ˆÚ¿Ì ·fi ÙÔ Î·ÙÒÙÂÚÔ ÚÔ˜ Ù· ·ÓÒÙÂÚ· Â›‰· ÌÈ·˜ ÙÚÔÊÈ΋˜ ˘Ú·Ì›‰·˜ ÂÓ¤ÚÁÂÈ·˜;

∂ÚˆÙ‹ÛÂȘ

¶ÚÔ‚Ï‹Ì·Ù·

¢Ú·ÛÙËÚÈfiÙËÙ˜

1. ¡· ‚¿ÏÂÙ Û ·ÎÏÔ ÙÔ ÁÚ¿ÌÌ· Ô˘ ·ÓÙÈÛÙÔȯ› ÛÙË ÛˆÛÙ‹ ·¿ÓÙËÛË: ∞. √È Î·Ù·Ó·ÏˆÙ¤˜ ÚÒÙ˘ Ù¿Í˘ ÙÚ¤ÊÔÓÙ·È: ·. Ì ۷ÚÎÔÊ¿Á· ˙Ò· ‚. ÌÂ Ê˘Ù¿ Á. ÌÂ Ê˘ÙÔÊ¿Á· ˙Ò· ‰. Ì ÓÂÎÚ‹ ÔÚÁ·ÓÈ΋ ‡ÏË µ. ™ÙÔ ÚÒÙÔ ÙÚÔÊÈÎfi Â›Â‰Ô ÌÈ·˜ ˘Ú·Ì›‰·˜ ‚ÈÔÌ¿˙·˜ ÂÓÙ¿ÛÛÔÓÙ·È: ·. ÔÈ ·Ú·ÁˆÁÔ› ‚. ÔÈ Î·Ù·Ó·ÏˆÙ¤˜ ÚÒÙ˘ Ù¿Í˘ Á. ÔÈ Î·Ù·Ó·ÏˆÙ¤˜ ‰Â‡ÙÂÚ˘ Ù¿Í˘ ‰. ÔÈ ÎÔÚ˘Ê·›ÔÈ Î·Ù·Ó·ÏˆÙ¤˜ 2. ™ÙËÓ ·Ú·Î¿Ùˆ ÂÈÎfiÓ· Ó· ÙÔÔıÂÙ‹ÛÂÙ ۈÛÙ¿ Ù· ‚¤ÏË, ÒÛÙ ӷ Û¯ËÌ·ÙÈÛÙÔ‡Ó ÔÈ ÙÚÔÊÈΤ˜ ·Ï˘Û›‰Â˜.

√π √ƒ°∞¡π™ª√π ™∆√ ¶∂ƒπµ∞§§√¡ ∆√À™

47


3. ™ÙȘ ÙÚÔÊÈΤ˜ ·Ï˘Û›‰Â˜ Ô˘ ·ÎÔÏÔ˘ıÔ‡Ó Ó· Û˘ÌÏËÚÒÛÂÙ ÙÔÓ ÔÚÁ·ÓÈÛÌfi Ô˘ Ï›ÂÈ: ·. ¯ÔÚÙ¿ÚÈ ................... ¿ÓıÚˆÔ˜ ‚. Ì·ÚÔ‡ÏÈ ................... ·ÏÂÔ‡ Á. ................. ÂÏ¿ÊÈ ................... ‰. Ê˘ÙÔÏ·ÁÎÙfiÓ Á·Ú›‰· ................... 4. ™ÙÔ ·Ú·Î¿Ùˆ Û¯‹Ì· (1) ·ÂÈÎÔÓ›˙ÂÙ·È Ì›· ÙÚÔÊÈ΋ ˘Ú·Ì›‰·. ∞ÊÔ‡ ÙËÓ ·Ú·ÙËÚ‹ÛÂÙÂ, Ó· Û¯ËÌ·Ù›ÛÂÙ Ì ÙÔ˘˜ ÔÚÁ·ÓÈÛÌÔ‡˜ (2) Ì›· ÙÚÔÊÈ΋ ·Ï˘Û›‰·, ÒÛÙ ӷ ·Ô‰›‰ÂÙ·È ÛˆÛÙ¿ Ë ÙÚÔÊÈ΋ ÙÔ˘˜ Û¯¤ÛË. ‚.

‰.

Á. ·.

1.

2.

5. ∞Ó Û˘ÌÏËÚÒÛÂÙ ۈÛÙ¿ ÙÔ ·Ú·Î¿Ùˆ ÛÙ·˘ÚfiÏÂÍÔ, ÛÙË ¯ÚˆÌ·ÙÈÛÙ‹ ÛÙ‹ÏË ı· Û¯ËÌ·ÙÈÛÙ› ÙÔ «ÙÚÔÊÈÎfi» ‰È¿ÁÚ·ÌÌ· Ô˘ ·ÂÈÎÔÓ›˙ÂÈ Ú·ÁÌ·ÙÈο ÙȘ ÙÚÔÊÈΤ˜ Û¯¤ÛÂȘ ÂÓfi˜ ÔÈÎÔÛ˘ÛÙ‹Ì·ÙÔ˜. 1 2 3 4 5 6 1. ∂›Ó·È Ù· Ê˘Ù¿ Û ¤Ó· ÔÈÎÔÛ‡ÛÙËÌ·. 2. ¢Â›¯ÓÔ˘Ó ÔÈÔ˜ ÙÚÒÂÈ ÔÈÔÓ Û ̛· ÙÚÔÊÈ΋ ·Ï˘Û›‰·. 3. ∏ ÚÔ‹ Ù˘ ·ÂÈÎÔÓ›˙ÂÙ·È Û οı ÙÚÔÊÈ΋ ·Ï˘Û›‰·. 4. ∂›Ó·È ··Ú·›ÙËÙÔÈ ÁÈ· Ó· ηٷÛ΢¿ÛÔ˘Ì ¤Ó· ÙÚÔÊÈÎfi ϤÁÌ·. 5. ∆ËÓ Î·Ù·Û··˙·Ó ÔÈ º·Ú·Ò, ·ÏÏ¿ ÌÔÚ› Ó· Â›Ó·È Î·È ÙÚÔÊÈ΋. 6. ∞˘ÙfiÓ ÌÂÙÚ¿Ì ÁÈ· Ó· ηٷÛ΢¿ÛÔ˘Ì ̛· ˘Ú·Ì›‰· ÏËı˘ÛÌÔ‡.

48

µπ√§√°π∞ °’ °Àª¡∞™π√À


2.3 ∏ ·Ó·Î‡ÎψÛË Ù˘ ‡Ï˘ Û ¤Ó· ÔÈÎÔÛ‡ÛÙËÌ·

Αναπνοή

ύνθεση

Φωτοσ

∏ ›ÛÔ‰Ô˜ Ù˘ ÂÓ¤ÚÁÂÈ·˜ Û ¤Ó· ÔÈÎÔÛ‡ÛÙËÌ· Á›ÓÂÙ·È Ì¤Ûˆ ÙˆÓ ·Ú·ÁˆÁÒÓ. ∞˘ÙÔ› ÔÈ ÔÚÁ·ÓÈÛÌÔ› ÌÂÙ·ÙÚ¤Ô˘Ó ·Ϥ˜ ·ÓfiÚÁ·Ó˜ ¯ËÌÈΤ˜ Ô˘Û›Â˜ ÙÔ˘ ¿‚ÈÔ˘ ÂÚÈ‚¿ÏÏÔÓÙÔ˜, fiˆ˜ Â›Ó·È ÙÔ ‰ÈÔÍ›‰ÈÔ ÙÔ˘ ¿Óıڷη, ÙÔ ÓÂÚfi, Ù· ÓÈÙÚÈο Î·È ÊˆÛÊÔÚÈο ¿Ï·Ù· (ÈfiÓÙ·), Ù· ̤ٷÏÏ· ÎÙÏ., Û ÔÚÁ·ÓÈΤ˜ ÂÓÒÛÂȘ. °È· ÙÔÓ ÛÎÔfi ·˘Ùfi ·ÍÈÔÔÈÔ‡Ó ÙËÓ ËÏȷ΋ ÂÓ¤ÚÁÂÈ·, Ô˘ Â›Ó·È ¿ÓÙ· ‰È·ı¤ÛÈÌË. ¶ÔÈ· Â›Ó·È fï˜ Ë ËÁ‹ ÙˆÓ ·ÓfiÚÁ·ÓˆÓ Ô˘ÛÈÒÓ Ô˘ ¯ÚËÛÈÌÔÔÈÔ‡Ó ÔÈ ·Ú·Διοξείδιο ÁˆÁÔ›; ∞Ó ı˘ÌËıԇ̠fiÙÈ Ì ÙȘ του άνθρακα ‰È·‰Èηۛ˜ Ù˘ ΢ÙÙ·ÚÈ΋˜ που περιέχεται ·Ó·ÓÔ‹˜ Î·È Ù˘ ·ÔÈÎÔ‰fiÌËστον ατμοσφαιρικό αέρα Û˘ ‰È·ÛÒÓÙ·È Û‡ÓıÂÙ˜ ÔÚÁ·ÓÈΤ˜ ÂÓÒÛÂȘ Î·È ·Ú¿ÁÔÓÙ·È ·Ϥ˜ ·ÓfiÚÁ·Ó˜ Ô˘Û›Â˜, ı· ηٷϿ‚Ô˘Ì fiÙÈ Ë ‡ÏË Ì¤Û· Û ¤Ó· ÔÈÎÔÛ‡ÛÙËÌ· ·Ó·Î˘ÎÏÒÓÂΕνώσεις του άνθρακα Ù·È. √È ÔÚÁ·ÓÈÛÌÔ› Â›Ó·È ˘Ôπου περιέχονται στα ζώα ¯Úˆ̤ÓÔÈ Ó· ¯ÚËÛÈÌÔÔÈÔ‡Ó Αναπνοή  Καύσεις Ù· ›‰È· Û˘ÛÙ·ÙÈο, Ó· Ù· Û˘Ó‰˘¿˙Ô˘Ó Î·È Ó· Û˘Óı¤ÙÔ˘Ó Ì Τροφή ·˘Ù¿ Ӥ˜ ÂÓÒÛÂȘ, Ó· ÙȘ ‰È·ÛÔ‡Ó ÛÙ· Û˘ÛÙ·ÙÈο ÙÔ˘˜ Î·È Ενώσεις του άνθρακα Ó· Ù· Í·Ó·¯ÚËÛÈÌÔÔÈÔ‡Ó ‰È·Úπου περιέχονται Αναπνοή και αποικοδόμηση στα φυτά ÎÒ˜, ·fi ÙËÓ ·Ú¯È΋ ÂÌÊ¿ÓÈÛË Ù˘ ˙ˆ‹˜ ÛÙÔÓ Ï·Ó‹ÙË Ì¤¯ÚÈ Û‹ÌÂÚ·. ∂›Ó·È ··Ú·›ÙËÙÔ ‰ËÏ·‰‹ Ó· Á›ÓÂÙ·È ·Ó·Î‡ÎψÛË Ù˘ ‡Ï˘ Û˘Ó¯Ҙ ̤۷ ÛÙ· ÔÈΓαιάνθρακες, πετρέλαιο Σχηματίστηκαν πριν από εκατομμύρια χρόνια ÎÔÛ˘ÛÙ‹Ì·Ù·. από νεκρούς οργανισμούς. √ ·ÎÏÔ˜ ÙÔ˘ ¿Óıڷη: √ ¿Óıڷη˜ Â›Ó·È Î‡ÚÈÔ Û˘ÛÙ·ÙÈÎfi fiÏˆÓ ÙˆÓ ÔÚÁ·ÓÈÎÒÓ ÂÓÒÛˆÓ. ∂ÈÎ. 2.17 √ ·ÎÏÔ˜ ÙÔ˘ ¿Óıڷη. ŸÏÔÈ ÔÈ ÔÚÁ·ÓÈÛÌÔ›, ·˘ÙfiÙÚÔÊÔÈ Î·È ÂÙÂÚfiÙÚÔÊÔÈ, ‰È·ÛÔ‡Ó ÔÚÁ·ÓÈΤ˜ ÂÓÒÛÂȘ Ù˘ ÙÚÔÊ‹˜ Ì ÙË ‰È·‰Èηۛ· Ù˘ ΢ÙÙ·ÚÈ΋˜ ·Ó·ÓÔ‹˜ Î·È ·ÂÏ¢ıÂÚÒÓÔ˘Ó ÂÓ¤ÚÁÂÈ· Î·È ‰ÈÔÍ›‰ÈÔ ÙÔ˘ ¿Óıڷη. √È ·Ú·ÁˆÁÔ› ‰ÂÛÌÂ‡Ô˘Ó ÙÔ ‰ÈÔÍ›‰ÈÔ ÙÔ˘ ¿Óıڷη Ì ÙË ‰È·‰Èηۛ· Ù˘ ʈÙÔÛ‡ÓıÂÛ˘ Î·È Û˘Óı¤ÙÔ˘Ó Ó¤Â˜ ÔÚÁ·ÓÈΤ˜ ÂÓÒÛÂȘ. ∂›Û˘, ‰ÈÔÍ›‰ÈÔ ÙÔ˘ ¿Óıڷη ·ÂÏ¢ıÂÚÒÓÂÙ·È ÛÙËÓ ·ÙÌfiÛÊ·ÈÚ· Ì ÙȘ η‡ÛÂȘ. ŒÙÛÈ ÔÏÔÎÏËÚÒÓÂÙ·È Ô Î‡ÎÏÔ˜ ÙÔ˘ ¿Óıڷη ̤۷ Û ¤Ó· ÔÈÎÔÛ‡ÛÙËÌ·. √ ·ÎÏÔ˜ ÙÔ˘ ·˙ÒÙÔ˘: ∆Ô ¿˙ˆÙÔ Â›Ó·È ¤Ó· ÛÙÔÈ¯Â›Ô Ô˘ Û˘ÌÌÂÙ¤¯ÂÈ ÛÙË ‰ÔÌ‹ ÙˆÓ ÂÚÈÛÛfiÙÂÚˆÓ ÔÚÁ·ÓÈÎÒÓ ÌÔÚ›ˆÓ Ô˘ ı· Û˘Ó·ÓÙ‹ÛÔ˘Ì ÛÙÔ˘˜ ÔÚÁ·ÓÈÛÌÔ‡˜ (ÚˆÙ½Ó˜, ÓÔ˘ÎÏÂ˚ο Ôͤ· Î·È ÔÚÈṲ̂ӷ ÏÈ›‰È·). ¶ÂÚȤ¯ÂÙ·È Â›Û˘, Û ÔÛÔÛÙfi ÂÚ›Ô˘ 80%, ÛÙÔÓ ·ÙÌÔÛÊ·ÈÚÈÎfi ·¤Ú·. øÛÙfiÛÔ, ·˘Ù‹ Ë ÙÂÚ¿ÛÙÈ· ÔÛfiÙËÙ· ·˙ÒÙÔ˘ ‰ÂÓ ÌÔÚ› Ó· ¯ÚËÛÈÌÔÔÈËı› ¿ÌÂÛ· ·fi ÙÔ˘˜ ÔÚÁ·ÓÈÛÌÔ‡˜. ¶Ú¤ÂÈ ÚÒÙ· Ó· ÌÂÙ·ÙÚ·› ÛÂ

√π √ƒ°∞¡π™ª√π ™∆√ ¶∂ƒπµ∞§§√¡ ∆√À™

49


Άζωτο στην ατμόσφαιρα

25-0-16 ΥΏπασλα 25-0-16 ΥΏπασλα

Λιπάσματα

Κεραυνός

Ζωικές πρωτεΐνες Φυτικές πρωτεΐνες Πρόσληψη ουσιών από τις ρίζες

Κόπρανα ζώων Νεκρή οργανική ύλη

Απονιτροποιητικά βακτήρια

Αζωτοδεσμευτικά βακτήρια στις ρίζες των φυτών

Νιτρικά άλατα που περιέχουν άζωτο

ÓÈÙÚÈο ÈfiÓÙ·, Ù· ÔÔ›· ‰È·Ï‡ÔÓÙ·È ÛÙÔ ÓÂÚfi Î·È ·ÔÚÚÔÊÒÓÙ·È ·fi ÙȘ Ú›˙˜ ÙˆÓ Ê˘ÙÒÓ. ∆· Ê˘Ù¿, ÛÙË Û˘Ó¤¯ÂÈ·, ¯ÚËÛÈÌÔÔÈÔ‡Ó Ù· ÓÈÙÚÈο ÈfiÓÙ· ÁÈ· Ó· Û˘Óı¤ÛÔ˘Ó ÙȘ ·˙ˆÙÔ‡¯Â˜ ÔÚÁ·ÓÈΤ˜ ÂÓÒÛÂȘ. ∏ ÌÂÙ·ÙÚÔ‹ ÙÔ˘ ·ÙÌÔÛÊ·ÈÚÈÎÔ‡ ·˙ÒÙÔ˘ Û ÓÈÙÚÈο ÈfiÓÙ· ÌÔÚ› Ó· Á›ÓÂÈ Ì ÙÔ˘˜ ÂÍ‹˜ ÙÚfiÔ˘˜: ªÂ ÙË ‚Ô‹ıÂÈ· Ù˘ ÂÓ¤ÚÁÂÈ·˜ ÙˆÓ ÎÂÚ·˘ÓÒÓ, ̤ÚÔ˜ ÙÔ˘ ·ÙÌÔÛÊ·ÈÚÈÎÔ‡ ·˙ÒÙÔ˘ Û¯ËÌ·Ù›˙ÂÈ ·ÓfiÚÁ·Ó˜ ·˙ˆÙÔ‡¯Â˜ ÂÓÒÛÂȘ Ô˘ ÊÙ¿ÓÔ˘Ó ÛÙÔ ¤‰·ÊÔ˜ Ì ÙË ‚ÚÔ¯‹ (·Ì̈ӛ·, ÓÈÙÚÈο ÈfiÓÙ·). √ÚÈṲ̂ӷ ‚·ÎÙ‹ÚÈ· (Ô˘ ÔÓÔÌ¿˙ÔÓÙ·È ·˙ˆÙÔ‰ÂÛÌ¢ÙÈο, fiˆ˜ ·˘Ù¿ Ô˘ Û˘Ì‚ÈÒÓÔ˘Ó ÛÙȘ Ú›˙˜ „˘¯·ÓıÒÓ) ÌÂÙ·ÙÚ¤Ô˘Ó ÙÔ ·ÙÌÔÛÊ·ÈÚÈÎfi ¿˙ˆÙÔ Û ÓÈÙÚÈο ÈfiÓÙ·. ∆· Ê˘Ù¿ ·ÔÚÚÔÊÔ‡Ó Ù· ÓÈÙÚÈο ÈfiÓÙ· Î·È Û˘Óı¤ÙÔ˘Ó ÙȘ ·˙ˆÙÔ‡¯Â˜ ÔÚÁ·ÓÈΤ˜ ÂÓÒÛÂȘ Ô˘ ÙÔ˘˜ Â›Ó·È ··Ú·›ÙËÙ˜. ™ÙË Û˘Ó¤¯ÂÈ·, ÔÈ ÂÓÒÛÂȘ ·˘Ù¤˜, ̤۷ ·fi ÙȘ ÙÚÔÊÈΤ˜ Û¯¤ÛÂȘ ÙˆÓ ÏËı˘ÛÌÒÓ ÙÔ˘ ÔÈÎÔÛ˘ÛÙ‹Ì·ÙÔ˜, ÂÚÓÔ‡Ó ÛÙÔ˘˜ ηٷӷψ٤˜ ÙˆÓ ‰È¿ÊÔÚˆÓ Ù¿ÍˆÓ. ∆¤ÏÔ˜, ηٷϋÁÔ˘Ó ÛÙÔ ÂÚÈ‚¿ÏÏÔÓ ˆ˜ Û˘ÛÙ·ÙÈο Ù˘ «ÓÂÎÚ‹˜» ÔÚÁ·ÓÈ΋˜ ‡Ï˘. √È ·˙ˆÙÔ‡¯Â˜ ÔÚÁ·ÓÈΤ˜ ÂÓÒÛÂȘ Ù˘ «ÓÂÎÚ‹˜» ÔÚÁ·ÓÈ΋˜ ‡Ï˘ ‰È·ÛÒÓÙ·È ·fi ÙÔ˘˜ ·ÔÈÎÔ‰ÔÌËÙ¤˜ Î·È ÌÂÙ·ÙÚ¤ÔÓÙ·È Û ·ÓfiÚÁ·Ó˜ Ô˘Û›Â˜ (·Ì̈ӛ·) Î·È ÙÂÏÈο Û ÓÈÙÚÈο ÈfiÓÙ·, Ù· ÔÔ›· ı· ¯ÚËÛÈÌÔÔÈËıÔ‡Ó Í·Ó¿ ·fi Ù· Ê˘Ù¿. ª¤ÚÔ˜ ÙˆÓ ÓÈÙÚÈÎÒÓ ÈfiÓÙˆÓ ÙÔ˘ ‰¿ÊÔ˘˜ ÌÂÙ·ÙÚ¤ÂÙ·È Û ¿˙ˆÙÔ ·fi ¿ÏÏ· ‚·ÎÙ‹ÚÈ· (Ù· ·ÔÓÈÙÚÔÔÈËÙÈο) Î·È ÂÈÛÙÚ¤ÊÂÈ ÛÙËÓ ·ÙÌfiÛÊ·ÈÚ·.

ñ ñ

50

µπ√§√°π∞ °’ °Àª¡∞™π√À

Αζωτοδεσμευτικά βακτήρια

∂ÈÎ. 2.18 √ ·ÎÏÔ˜ ÙÔ˘ ·˙ÒÙÔ˘.


∂ÚˆÙ‹ÛÂȘ

¶ÚÔ‚Ï‹Ì·Ù·

¢Ú·ÛÙËÚÈfiÙËÙ˜

1. ¡· ‚¿ÏÂÙ Û ·ÎÏÔ ÙÔ ÁÚ¿ÌÌ· Ô˘ ·ÓÙÈÛÙÔȯ› ÛÙË ÛˆÛÙ‹ ·¿ÓÙËÛË: √È ÚÔηڢˆÙÈÎÔ› ÌÈÎÚÔÔÚÁ·ÓÈÛÌÔ› Ô˘ Û˘ÌÌÂÙ¤¯Ô˘Ó ÛÙÔÓ Î‡ÎÏÔ ÙÔ˘ ·˙ÒÙÔ˘ ›ӷÈ: ·. Ù· ·˙ˆÙÔ‰ÂÛÌ¢ÙÈο ‚·ÎÙ‹ÚÈ· ‚. ÔÈ Î·Ù·Ó·ÏˆÙ¤˜ ÚÒÙ˘ Ù¿Í˘ Á. ÔÈ Î·Ù·Ó·ÏˆÙ¤˜ ‰Â‡ÙÂÚ˘ Ù¿Í˘ ‰. Ù· Ê˘Ù¿ Î·È Ù· ʇÎË 2. ªÂ ‚¿ÛË ÙȘ ÁÓÒÛÂȘ Û·˜ ÁÈ· ÙÔÓ Î‡ÎÏÔ ÙÔ˘ ·˙ÒÙÔ˘, Ó· ·Ó·Ê¤ÚÂÙ ‰‡Ô ÙÚfiÔ˘˜ Ì ÙÔ˘˜ ÔÔ›Ô˘˜ ÙÔ ·ÙÌÔÛÊ·ÈÚÈÎfi ¿˙ˆÙÔ ÂÈÛ¤Ú¯ÂÙ·È ÛÙÔ ÔÈÎÔÛ‡ÛÙËÌ·. 3. ∆Ô ·Ú·Î¿Ùˆ ‰È¿ÁÚ·ÌÌ· ·ÂÈÎÔÓ›˙ÂÈ Ì¤ÚÔ˜ ÙÔ˘ ·ÎÏÔ˘ ÙÔ˘ ¿Óıڷη. ¡· ÔÓÔÌ¿ÛÂÙ ÙȘ ‰È·‰Èηۛ˜ Ô˘ ÛËÌÂÈÒÓÔÓÙ·È Ì ٷ ÁÚ¿ÌÌ·Ù· ∞, µ Î·È °. ¿Óıڷη˜ Ô˘ ÂÚȤ¯ÂÙ·È ÛÙËÓ ·ÙÌfiÛÊ·ÈÚ·

∞ °

° ¿Óıڷη˜ Ô˘ ÂÚȤ¯ÂÙ·È ÛÙ· ˙Ò·

¿Óıڷη˜ Ô˘ ÂÚȤ¯ÂÙ·È ÛÙ· Ê˘Ù¿ µ

¿Óıڷη˜ Ô˘ ÂÚȤ¯ÂÙ·È ÛÙ· ÔÚ˘ÎÙ¿ η‡ÛÈÌ·

ªÈÎÚ¤˜ ¤Ú¢Ó˜ Î·È ÂÚÁ·Û›Â˜ ¡· ·Ó·˙ËÙ‹ÛÂÙ ÏËÚÔÊÔڛ˜ Î·È Ó· ÁÚ¿„ÂÙ ̛· ÂÚÁ·Û›· 100-150 ϤÍÂˆÓ ÛÙËÓ ÔÔ›· ı· ÙÂÎÌËÚÈÒÓÂÙ ÙË Ï·˚΋ Ú‹ÛË «∆· Ê·ÛfiÏÈ· Â›Ó·È ÙÔ ÎÚ¤·˜ ÙÔ˘ ÊÙˆ¯Ô‡».

2.4 ¶·ÚÂÌ‚¿ÛÂȘ ÙÔ˘ ·ÓıÚÒÔ˘ ÛÙÔ ÂÚÈ‚¿ÏÏÔÓ ∏ ÈÛÔÚÚÔ›· ÙˆÓ ÔÈÎÔÛ˘ÛÙËÌ¿ÙˆÓ, fiˆ˜ ‹‰Ë ÁÓˆÚ›˙Ô˘ÌÂ, ÂϤÁ¯ÂÙ·È ·fi Ú˘ıÌÈÛÙÈÎÔ‡˜ Ì˯·ÓÈÛÌÔ‡˜, Ô˘ ÌÂٷ͇ ¿ÏÏˆÓ ÂÚÈÔÚ›˙Ô˘Ó ÙËÓ ˘ÂÚ‚ÔÏÈ΋ ·‡ÍËÛË ÙˆÓ ‰È¿ÊÔÚˆÓ ÏËı˘ÛÌÒÓ. √ ¿ÓıÚˆÔ˜, Û ·ÓÙ›ıÂÛË Ì ¿ÏÏ· ›‰Ë ÙÔ˘ Ï·Ó‹ÙË Ì·˜, ηٿÊÂÚ ӷ ÍÂÂÚ¿ÛÂÈ ·˘ÙÔ‡˜ ÙÔ˘˜ Ì˯·ÓÈÛÌÔ‡˜, Ì ·ÔÙ¤ÏÂÛÌ· ÙËÓ ˘ÂÚ·‡ÍËÛË ÙÔ˘ ·ÓıÚÒÈÓÔ˘ ÏËı˘ÛÌÔ‡ ηٿ Ù· ÙÂÏÂ˘Ù·›· ÙÂÙÚ·ÎfiÛÈ· ¯ÚfiÓÈ·. ¢ÂÓ Î·Ù¿ÊÂÚ fï˜ Ó· ÍÂÂÚ¿ÛÂÈ Ù· ÚÔ‚Ï‹Ì·Ù· ���Ô˘ ‰ËÌÈÔ˘ÚÁÔ‡Ó ÔÈ Û˘Ó¤ÂȘ ·˘Ù‹˜ Ù˘ ·‡ÍËÛ˘ ÛÙÔ ÂÚÈ‚¿ÏÏÔÓ. √È ·˘√π √ƒ°∞¡π™ª√π ™∆√ ¶∂ƒπµ∞§§√¡ ∆√À™

51


ÍË̤Ó˜ ·Ó¿ÁΘ ÙÔ˘ ·ÓıÚÒÈÓÔ˘ ÏËı˘ÛÌÔ‡ Û¯ÂÙ›˙ÔÓÙ·È Ì ÙËÓ ÂÍ·ÛÊ¿ÏÈÛË ÙÚÔÊ‹˜, ηÙÔÈΛ·˜, ÂÚÁ·Û›·˜ Î·È ÙÚfiˆÓ ÌÂٷΛÓËÛ˘, ηıÒ˜ Î·È Ì ÙË Û˘ÛÛÒÚ¢ÛË ¿¯ÚËÛÙˆÓ Ô˘ÛÈÒÓ (·ÔÚÚÈÌÌ¿ÙˆÓ). ªÂÁ¿ÏÔ Ì¤ÚÔ˜ Ù˘ ÍËÚ¿˜ ¯ÚËÛÈÌÔÔÈÂ›Ù·È ÁÈ· ηÏÏȤÚÁÂȘ, ÁÈ· ÙËÓ ·Ó¿Ù˘ÍË ÙˆÓ fiÏÂˆÓ ‹ ÁÈ· ÙË ¯¿Ú·ÍË ‰ÚfïÓ. ∏ ·Ó¿Ù˘ÍË Ù˘ ‚ÈÔÌ˯·Ó›·˜ Î·È Ë ˘ÂÚ‚ÔÏÈ΋ ¯Ú‹ÛË ·˘ÙÔÎÈÓ‹ÙˆÓ ··ÈÙ› ÌÂÁ¿ÏË Î·Ù·Ó¿ÏˆÛË ÔÚ˘ÎÙÒÓ Î·˘Û›ÌˆÓ (.¯. ÚÔ˚fiÓÙˆÓ ÂÙÚÂÏ·›Ô˘). ∫·Ù¿ ÙËÓ Î·‡ÛË fï˜ ·˘ÙÒÓ ÙˆÓ ÂÓÒÛÂˆÓ ÂÏ¢ıÂÚÒÓÔÓÙ·È ÛÙËÓ ·ÙÌfiÛÊ·ÈÚ· ‰È¿ÊÔÚ· ÂÈ‚Ï·‚‹ ÁÈ· ÙÔ˘˜ ÔÚÁ·ÓÈÛÌÔ‡˜ ·¤ÚÈ·. ∆· η˘Û·¤ÚÈ·, ‰È¿ÊÔÚ˜ ¿ÏϘ Ô˘Û›Â˜ (.¯. ÂÓÙÔÌÔÎÙfiÓ·, ·Ú·ÛÈÙÔÎÙfiÓ·), ·ÎÙÈÓÔ‚Ôϛ˜ (.¯. Ú·‰ÈÂÓ¤ÚÁÂÈ·) Î·È ¿ÏϘ ÌÔÚʤ˜ ÂÓ¤ÚÁÂÈ·˜ Ô˘ ·ÂÏ¢ıÂÚÒÓÔÓÙ·È ·fi ÔÈΛϘ ‰Ú·ÛÙËÚÈfiÙËÙ˜ ÙÔ˘ ·ÓıÚÒÔ˘ ÔÓÔÌ¿˙ÔÓÙ·È Ú‡ÔÈ. √È ‰È¿ÊÔÚÔÈ Ú‡ÔÈ ÚÔηÏÔ‡Ó Ú‡·ÓÛË. ªÂÙ·‚¿ÏÏÔ˘Ó ‰ËÏ·‰‹ ÙË Ê˘ÛÈ΋, ¯ËÌÈ΋ (ÔÈÔÙÈ΋ ‹ ÔÛÔÙÈ΋) Û‡ÛÙ·ÛË ÙÔ˘ ·¤Ú·, ÙÔ˘ ÓÂÚÔ‡ ‹ ÙÔ˘ ‰¿ÊÔ˘˜. ƒ‡·ÓÛË ÌÔÚ› Ó· ÚÔÎÏËı› Î·È ·fi ÙËÓ ¤ÎÚËÍË ÂÓfi˜ ËÊ·ÈÛÙ›Ԣ ‹ ·fi ÌÈ· ·ÌÌÔı‡ÂÏÏ·. ∆Ô ÌÂÁ·Ï‡ÙÂÚÔ fï˜ ÔÛÔÛÙfi Ú‡·ÓÛ˘ ÔÊ›ÏÂÙ·È Û ·ÓıÚÒÈÓ˜ ‰Ú·ÛÙËÚÈfiÙËÙ˜. ∂È‚¿Ú˘ÓÛË ÙÔ˘ ÂÚÈ‚¿ÏÏÔÓÙÔ˜ ÌÔÚ› Ó· ÚÔÎÏËı› Î·È ·fi ·ıÔÁfiÓÔ˘˜ ÌÈÎÚÔÔÚÁ·ÓÈÛÌÔ‡˜. ™ÙËÓ ÂÚ›ÙˆÛË ·˘Ù‹, ¯ÚËÛÈÌÔÔÈԇ̠ÙÔÓ fiÚÔ ÌfiÏ˘ÓÛË.

∂ÈÎ. 2.19 ∏ ‰È¿ÓÔÈÍË ‰ÚfiÌˆÓ Î·È Ù· Ï·ÙÔÌ›· ·ÔÙÂÏÔ‡Ó ÌÂÚÈΤ˜ ÌfiÓÔ ·fi ÙȘ ·ÚÂÌ‚¿ÛÂȘ ÙÔ˘ ·ÓıÚÒÔ˘ ÛÙÔ ÂÚÈ‚¿ÏÏÔÓ.

∏ Ú‡·ÓÛË ÙÔ˘ ·¤Ú· ∏ Ú‡·ÓÛË ÙÔ˘ ·ÙÌÔÛÊ·ÈÚÈÎÔ‡ ·¤Ú· ÔÊ›ÏÂÙ·È Î˘Ú›ˆ˜ ÛÙ· ÚÔ˚fiÓÙ· Ù˘ η‡Û˘ ÙˆÓ ÔÚ˘ÎÙÒÓ Î·˘Û›ÌˆÓ ·fi Ù· ·˘ÙÔΛÓËÙ· Î·È ÙȘ ‚ÈÔÌ˯·Ó›Â˜. √È Ú‡ÔÈ ·˘ÙÔ› ÚÔηÏÔ‡Ó ÂÚÈ‚·ÏÏÔÓÙÈο ÚÔ‚Ï‹Ì·Ù·, fiˆ˜ Â›Ó·È Ë ¤ÓÙ·ÛË ÙÔ˘ Ê·ÈÓÔ̤ÓÔ˘ ÙÔ˘ ıÂÚÌÔÎË›Ô˘, Ë ÂÍ·52

µπ√§√°π∞ °’ °Àª¡∞™π√À

∂ÈÎ. 2.20 ∞¤ÚÈ· ·fi ÙËÓ Î·‡ÛË ÔÚ˘ÎÙÒÓ Î·˘Û›ÌˆÓ Ú˘·›ÓÔ˘Ó ÙÔ ÂÚÈ‚¿ÏÏÔÓ.


Ûı¤ÓËÛË Ù˘ ÛÙÈ‚¿‰·˜ ÙÔ˘ fi˙ÔÓÙÔ˜, ÙÔ ÊˆÙÔ¯ËÌÈÎfi Ó¤ÊÔ˜ Î·È Ë fiÍÈÓË ‚ÚÔ¯‹. ∆Ô Ê·ÈÓfiÌÂÓÔ ÙÔ˘ ıÂÚÌÔÎË›Ô˘: ∏ ËÏȷ΋ ·ÎÙÈÓÔ‚ÔÏ›· ‰È¤Ú¯ÂÙ·È ·fi ÙËÓ ·ÙÌfiÛÊ·ÈÚ· Î·È ÊÙ¿ÓÂÈ ÛÙËÓ ÂÈÊ¿ÓÂÈ· Ù˘ °Ë˜. ŒÓ· ̤ÚÔ˜ ·˘Ù‹˜ Ù˘ ·ÎÙÈÓÔ‚ÔÏ›·˜ ·ÔÚÚÔÊ¿Ù·È ·fi ÙËÓ ÂÈÊ¿ÓÂÈ· ÙÔ˘ Ï·Ó‹ÙË Ì·˜ Î·È ÙÔ ˘fiÏÔÈÔ ·Ó·ÎÏ¿Ù·È. ∏ ·ÎÙÈÓÔ‚ÔÏ›· Ô˘ ·Ó·ÎÏ¿Ù·È ‰È·Ê‡ÁÂÈ ÛÙÔ ‰È¿ÛÙËÌ·, ÂÎÙfi˜ ·fi ¤Ó· ̤ÚÔ˜ Ù˘, ÙÔ ÔÔ›Ô Û˘ÁÎÚ·ÙÂ›Ù·È ·fi ¤Ó· ÛÙÚÒÌ· ·ÂÚ›ˆÓ, ÁÈ· ·Ú¿‰ÂÈÁÌ· ‰ÈÔÍÂȉ›Ô˘ ÙÔ˘ ¿Óıڷη Î·È ˘‰Ú·ÙÌÒÓ, Ô˘ ˘¿Ú¯ÂÈ ÛÙËÓ ·ÙÌfiÛÊ·ÈÚ·. ∞˘Ùfi ¤¯ÂÈ ˆ˜ ·ÔÙ¤ÏÂÛÌ· ÙËÓ ·‡ÍËÛË Ù˘ ıÂÚÌÔÎÚ·Û›·˜ ÙÔ˘ ·ÙÌÔÛÊ·ÈÚÈÎÔ‡ ·¤Ú· ÎÔÓÙ¿ ÛÙËÓ ÂÈÊ¿ÓÂÈ· Ù˘ °Ë˜. ∆Ô Ê·ÈÓfiÌÂÓÔ ·˘Ùfi ÔÓÔÌ¿˙ÂÙ·È Ê·ÈÓfiÌÂÓÔ ÙÔ˘ ıÂÚÌÔÎË›Ô˘, ÂÂȉ‹ ÏÂÈÙÔ˘ÚÁ› Ì ÙÚfiÔ ·ÚfiÌÔÈÔ Ì ·˘ÙfiÓ Ô˘ ÏÂÈÙÔ˘ÚÁ› ¤Ó· ıÂÚÌÔ΋ÈÔ. ŒÙÛÈ, Ë Ì¤ÛË ıÂÚÌÔÎÚ·Û›· ÛÙËÓ ÂÈÊ¿ÓÂÈ· Ù˘ °Ë˜ Â›Ó·È 15 ÔC, ÁÂÁÔÓfi˜ Ô˘ ÂÈÙÚ¤ÂÈ ÙËÓ ·Ó¿Ù˘ÍË Ù˘ ˙ˆ‹˜ Â¿Óˆ Û’ ·˘Ù‹Ó. ŸÌˆ˜, Ù· ÙÂÏÂ˘Ù·›· ¯ÚfiÓÈ·, ÂÍ·ÈÙ›·˜ Ù˘ ·ÂÏ¢ı¤ÚˆÛ˘ ÛÙËÓ ·ÙÌfiÛÊ·ÈÚ· ÌÂÁ¿ÏˆÓ ÔÛÔÙ‹ÙˆÓ ‰ÈÔÍÂȉ›Ô˘ ÙÔ˘ ¿Óıڷη, ΢ڛˆ˜ ·fi ÙȘ ‚ÈÔÌ˯·Ó›Â˜ Î·È Ù· ·˘ÙÔΛÓËÙ·, Û˘ÁÎÚ·ÙÔ‡ÓÙ·È ÌÂÁ·Ï‡ÙÂÚ· ÔÛ¿ ·ÎÙÈÓÔ‚ÔÏ›·˜ ÛÙËÓ ·ÙÌfiÛÊ·ÈÚ·. ∆Ô ·ÔÙ¤ÏÂÛÌ· Â›Ó·È Ó· ·˘Í¿ÓÂÙ·È ÂÚÈÛÛfiÙÂÚÔ ·fi ÙÔ Ê˘ÛÈÔÏÔÁÈÎfi Ë ıÂÚÌÔÎÚ·Û›· Ù˘ °Ë˜. ∞˘Ù‹ Ë ÌË Ê˘ÛÈÔÏÔÁÈ΋ ·‡ÍËÛË Ù˘ ıÂÚÌÔÎÚ·Û›·˜ ÌÔÚ› Ó· Ô‰ËÁ‹ÛÂÈ Û ÏÈÒÛÈÌÔ ÙˆÓ ¿ÁˆÓ ÛÙÔ˘˜ fiÏÔ˘˜, Ì ·ÔÙ¤ÏÂÛÌ· ÙËÓ ¿ÓÔ‰Ô Ù˘ ÛÙ¿ıÌ˘ Ù˘ ı¿Ï·ÛÛ·˜, ÙËÓ ·ÒÏÂÈ· ¯ÂÚÛ·›ˆÓ ÂÎÙ¿ÛÂˆÓ Î·È ÌÈ· ÁÂÓÈÎfiÙÂÚË ·ÏÏ·Á‹ ÙÔ˘ Îϛ̷ÙÔ˜ Ù˘ °Ë˜. ∆Ô ÊˆÙÔ¯ËÌÈÎfi Ó¤ÊÔ˜: ™Â ÌÂÁ¿Ï˜ fiÏÂȘ, fiˆ˜ Ë ∞ı‹Ó·, ·Ú·ÙËÚÂ›Ù·È Û˘¯Ó¿ Ì›ˆÛË Ù˘ ÔÚ·ÙfiÙËÙ·˜ ÂÍ·ÈÙ›·˜ ÙÔ˘ «Ó¤ÊÔ˘˜». ¶ÚfiÎÂÈÙ·È ÁÈ· ÌÈ· ηٿÛÙ·ÛË Ô˘ ÔÊ›ÏÂÙ·È ÛÂ Û˘ÛÛÒÚ¢ÛË ·¤ÚÈˆÓ Ú‡ˆÓ, ÔÈ ÔÔ›ÔÈ ÚÔ¤Ú¯ÔÓÙ·È Î˘Ú›ˆ˜ ·fi ÙȘ Ì˯·Ó¤˜ η‡Û˘ ÙˆÓ ‚ÈÔÌ˯·ÓÈÒÓ Î·È ÙˆÓ ·˘ÙÔÎÈÓ‹ÙˆÓ. ™ÙÔ Ê·ÈÓfiÌÂÓÔ ·˘Ùfi, Ô˘ ÔÓÔÌ¿˙ÂÙ·È ÊˆÙÔ¯ËÌÈÎfi Ó¤ÊÔ˜, Û˘ÌÌÂÙ¤¯Ô˘Ó ‰È¿ÊÔÚ· ÔÍ›‰È· ÙÔ˘ ·˙ÒÙÔ˘, ÙÔ ÌÔÓÔÍ›‰ÈÔ ÙÔ˘ ¿Óıڷη Î·È ÙÔ fi˙ÔÓ. ∞˘ÙÔ› ÔÈ Ú‡ÔÈ ÚÔηÏÔ‡Ó ÛËÌ·ÓÙÈο ÚÔ‚Ï‹Ì·Ù· ˘Á›·˜ ÛÙÔ˘˜ ·ÓıÚÒÔ˘˜ Ô˘ ˙Ô˘Ó ÛÙȘ ÌÂÁ·ÏÔ˘fiÏÂȘ Î·È ÙÔ˘˜ ÂÈÛÓ¤Ô˘Ó Î·ıËÌÂÚÈÓ¿.

ήλιος

ατμόσφαιρα

√π √ƒ°∞¡π™ª√π ™∆√ ¶∂ƒπµ∞§§√¡ ∆√À™

53


∏ ÂÍ·Ûı¤ÓËÛË Ù˘ ÛÙÈ‚¿‰·˜ ÙÔ˘ fi˙ÔÓÙÔ˜: ∆Ô fi˙ÔÓ, fiÙ·Ó ‚Ú›ÛÎÂÙ·È ÛÙ· ηÙÒÙÂÚ· ÛÙÚÒÌ·Ù· Ù˘ ·ÙÌfiÛÊ·ÈÚ·˜, ıˆÚÂ›Ù·È Ú‡Ô˜. øÛÙfiÛÔ, ÛÙ· ·ÓÒÙÂÚ· ÙÌ‹Ì·Ù· Ù˘ ·ÙÌfiÛÊ·ÈÚ·˜ ÙÔ fi˙ÔÓ ˘¿Ú¯ÂÈ Ê˘ÛÈÔÏÔÁÈο Î·È ·›˙ÂÈ ¤Ó·Ó Ôχ ÛËÌ·ÓÙÈÎfi ÚfiÏÔ. ™¯ËÌ·Ù›√2 √3 ˙ÂÈ ÌÈ· ÛÙÈ‚¿‰· Î·È ·ÔÚÚÔÊ¿ ÌÂÁ¿ÏÔ ÔÛÔÛÙfi Ù˘ ˘ÂÚÈÒ‰Ô˘˜ ·ÎÙÈÓÔ‚ÔÏ›·˜. ŸÙ·Ó fï˜ ÂÏ¢ıÂÚÒÓÔÓÙ·È ÛÙÔÓ ·¤Ú· ¯ÏˆÚÔÊıÔÚ¿ÓıڷΘ (freon ‹ CFCs), ÙÔ ·¤ÚÈÔ ·˘Ùfi ηٷÛÙÚ¤ÊÂÙ·È. ŒÙÛÈ, ÂÍ·ÛıÂÓ› Ë ÛÙÈ‚¿‰· ÙÔ˘ fi˙ÔÓÙÔ˜, Ì ·ÔÙ¤ÏÂÛÌ· Ó· ‰È¤Ú¯ÂÙ·È ·fi ÙËÓ ·ÙÌfiÛÊ·ÈÚ· ÌÂÁ¿ÏÔ ÔÛfi ˘ÂÚÈÒ‰Ô˘˜ ·ÎÙÈÓÔ‚ÔÏ›·˜, Ë ÔÔ›· Â›Ó·È ÂÈΛӉ˘ÓË ∂ÈÎ. 2.21 ™Â ÔÏϤ˜ ¯ÒÚ˜ ‰ÂÓ ÁÈ· ÙÔ˘˜ ÔÚÁ·ÓÈÛÌÔ‡˜, .¯. ÚÔηÏ› ηÚΛ¯ÚËÛÈÌÔÔÈÔ‡ÓÙ·È ϤÔÓ ÓÔ ÙÔ˘ ‰¤ÚÌ·ÙÔ˜. ¯ÏˆÚÔÊıÔÚ¿ÓıڷΘ. ∏ fiÍÈÓË ‚ÚÔ¯‹: µÈÔÌ˯·Ó›Â˜ Ô˘ ¯ÚËÛÈÌÔÔÈÔ‡Ó ˘ÁÚ¿ η‡ÛÈ- ¶·Ú’ fiÏ· ·˘Ù¿, ·ÎfiÌË Î·È ·Ó ÔÙ¤ Ì· ÂÈ‚·Ú‡ÓÔ˘Ó ÙÔÓ ·ÙÌÔÛÊ·ÈÚÈÎfi ·¤Ú· Ì ‰ÈÔÍ›‰ÈÔ ÙÔ˘ ı›Ԣ È· ‰ÂÓ ¯ÚËÛÈÌÔÔÈËıÔ‡Ó ¯ÏˆÚÔÊıÔÚ¿ÓıڷΘ Â¿Óˆ ÛÙË °Ë, Î·È ÔÍ›‰È· ÙÔ˘ ·˙ÒÙÔ˘. ∆· ·¤ÚÈ· ·˘Ù¿ ÂÓÒÓÔÓÙ·È Ì ÙÔ˘˜ ˘‰Ú·- ÙÔ fi˙ÔÓ (√ ) ı· ÂÍ·ÎÔÏÔ˘ı‹ÛÂÈ ÙÌÔ‡˜ Ù˘ ·ÙÌfiÛÊ·ÈÚ·˜ Î·È ÌÂÙ·ÙÚ¤ÔÓÙ·È Û Ôͤ· (ÓÈÙÚÈÎfi Î·È ıÂÈ- Ó· ηٷÛÙÚ¤ÊÂÙ·È ÁÈ· Ù· ÂfiÌÂÓ· ¯ÚfiÓÈ· ÂÍ·ÈÙ›·˜ ÙˆÓ Ò‰Â˜). ∆· Ôͤ· ·˘Ù¿ ÂÈÛÙÚ¤ÊÔ˘Ó ÛÙË °Ë ‰È·Ï˘Ì¤Ó· ÛÙÔ ÓÂÚfi Ù˘ 20 ¯ÏˆÚÔÊıÔÚ·ÓıÚ¿ÎˆÓ Ô˘ ‹‰Ë ‚ÚÔ¯‹˜. ∏ fiÍÈÓË ‚ÚÔ¯‹, fiˆ˜ ϤÔÓ ÔÓÔÌ¿˙ÂÙ·È, ÚÔηÏ› ηٷ- ˘¿Ú¯Ô˘Ó ÛÙËÓ ·ÙÌfiÛÊ·ÈÚ·. ÛÙÚÔʤ˜ ÛÙÔ Ê‡Ïψ̷ ÙˆÓ ‰¤ÓÙÚˆÓ, ÛÙÔ˘˜ ˘‰Úfi‚ÈÔ˘˜ ÔÚÁ·ÓÈÛÌÔ‡˜ Î·È ÛÙ· Ì·ÚÌ¿ÚÈÓ· ÌÓËÌ›·. 3

∂ÈÎ. 2.22 ªÂ ÙË ‚Ô‹ıÂÈ· ÙˆÓ ·Ó¤ÌˆÓ, ÔÈ ·¤ÚÈÔÈ Ú‡ÔÈ, Î·È Ê˘ÛÈο ·˘ÙÔ› Ô˘ ÚÔηÏÔ‡Ó ÙËÓ fiÍÈÓË ‚ÚÔ¯‹, ÌÂٷʤÚÔÓÙ·È Û ¿ÏϘ ÂÚÈÔ¯¤˜, Ì·ÎÚÈ¿ ·fi ÙÔÓ ÙfiÔ ·Ú·ÁˆÁ‹˜ ÙÔ˘˜. ∞˘Ùfi ¤¯ÂÈ ˆ˜ ·ÔÙ¤ÏÂÛÌ· Ë fiÍÈÓË ‚ÚÔ¯‹ Ó· ηٷÛÙÚ¤ÊÂÈ ‰¿ÛË ·ÎfiÌË Î·È ¯ˆÚÒÓ Ô˘ ‰ÂÓ ‰È·ı¤ÙÔ˘Ó ‚ÈÔÌ˯·Ó›· ‹ ¿ÏϘ ËÁ¤˜ Ú‡·ÓÛ˘.

54

µπ√§√°π∞ °’ °Àª¡∞™π√À


∏ Ú‡·ÓÛË ÙˆÓ ˘‰¿ÙˆÓ √È ÂÚÈÛÛfiÙÂÚ˜ ‰Ú·ÛÙËÚÈfiÙËÙ˜ ÙÔ˘ ·ÓıÚÒÔ˘ Ô˘ Ú˘·›ÓÔ˘Ó ÙÔ ÂÚÈ‚¿ÏÏÔÓ Á›ÓÔÓÙ·È ÛÙËÓ ÍËÚ¿. √ÚÈṲ̂Ó˜ ·fi ·˘Ù¤˜ fï˜ ¢ı‡ÓÔÓÙ·È Î·È ÁÈ· ÙË Ú‡·ÓÛË ÙˆÓ ˘‰¿ÙˆÓ. ™ÙȘ ı¿Ï·ÛÛ˜, ÛÙȘ Ï›ÌÓ˜ Î·È ÛÙ· ÔÙ¿ÌÈ· ‰ÈÔ¯ÂÙ‡ÔÓÙ·È Ù· ·ÛÙÈο χ̷ٷ ÙˆÓ fiÏÂˆÓ Î·È Ù· ·fi‚ÏËÙ· ÙˆÓ ‚ÈÔÌ˯·ÓÈÒÓ. ∂Λ ηٷϋÁÔ˘Ó Â›Û˘ Ù· ÏÈ¿ÛÌ·Ù·, Ù· Ê˘ÙÔÊ¿Ú̷η Î·È Ù· ÂÓÙÔÌÔÎÙfiÓ·, Ô˘ Ù· ÓÂÚ¿ Ù˘ ‚ÚÔ¯‹˜ ·Ú·Û‡ÚÔ˘Ó ·fi ÙÔ˘˜ ·ÁÚÔ‡˜. √È Ô˘Û›Â˜ ·˘Ù¤˜ ‰È·Ù·Ú¿ÛÛÔ˘Ó ÙËÓ ÈÛÔÚÚÔ›· ÙˆÓ ˘‰¿ÙÈÓˆÓ ÔÈÎÔÛ˘ÛÙËÌ¿ÙˆÓ, Ì ·ÔÙ¤ÏÂÛÌ· ÙË Ì›ˆÛË ÙÔ˘ ·ÚÈıÌÔ‡ ‹ ·ÎfiÌË Î·È ÙÔÓ ı¿Ó·ÙÔ ÔÚÈÛÌ¤ÓˆÓ ˘‰Úfi‚ÈˆÓ ÔÚÁ·ÓÈÛÌÒÓ. ™Ù· ·fi‚ÏËÙ· ÔÚÈÛÌ¤ÓˆÓ ‚ÈÔÌ˯·ÓÈÒÓ ÂÚȤ¯ÔÓÙ·È Ì¤Ù·ÏÏ· fiˆ˜ Ô ˘‰Ú¿ÚÁ˘ÚÔ˜, Ô „¢‰¿ÚÁ˘ÚÔ˜ Î·È Ô ÌfiÏ˘‚‰Ô˜. ∆· ̤ٷÏÏ· ·˘Ù¿ ÂÈÛ¤Ú¯ÔÓÙ·È ÛÙÔ˘˜ ˘‰Úfi‚ÈÔ˘˜ ÔÚÁ·ÓÈÛÌÔ‡˜ ηÈ, ‰È·Ì¤ÛÔ˘ ÙˆÓ ÙÚÔÊÈÎÒÓ ·Ï˘Û›‰ˆÓ, ηٷϋÁÔ˘Ó ÙÂÏÈο ÛÙÔÓ ¿ÓıÚˆÔ Ì Ôχ ÛÔ‚·Ú¤˜ Û˘Ó¤ÂȘ ÁÈ· ÙËÓ ˘Á›· ÙÔ˘.

∞˜ ÛÎÂÊÙԇ̠√È ÔÚÁ·ÓÈÛÌÔ› ÙÔ˘ Ê˘ÙÔÏ·ÁÎÙÔ‡ ·Ó‹ÎÔ˘Ó ÛÙÔ˘˜ ·Ú·ÁˆÁÔ‡˜ ÙˆÓ ˘‰¿ÙÈÓˆÓ ÔÈÎÔÛ˘ÛÙËÌ¿ÙˆÓ. √È ˘„ËϤ˜ Û˘ÁÎÂÓÙÚÒÛÂȘ ·˙ˆÙÔ‡¯ˆÓ ÂÓÒÛÂˆÓ ÛÙ· ÓÂÚ¿ (·fi Ù· ÏÈ¿ÛÌ·Ù· Î·È Ù· ·ÛÙÈο χ̷ٷ) ¤¯Ô˘Ó ˆ˜ ·ÔÙ¤ÏÂÛÌ· ÙËÓ ·‡ÍËÛË ÙÔ˘ Ê˘ÙÔÏ·ÁÎÙÔ‡. ¶Ò˜ ÂÍËÁÂ›Ù·È ·˘Ùfi; ¶Ò˜ ÌÔÚ› Ó· Û˘Ó‰¤ÂÙ·È Ë ·‡ÍËÛË ÙÔ˘ Ê˘ÙÔÏ·ÁÎÙÔ‡ Ì ÙÔÓ ı¿Ó·ÙÔ ÙˆÓ ÌÂÁ¿ÏˆÓ „·ÚÈÒÓ ·fi ·ÛÊ˘Í›·; ¡· Ï¿‚ÂÙ ˘fi„Ë Û·˜ fiÙÈ ÙÔ Ô͢ÁfiÓÔ Ô˘ Â›Ó·È ‰È·Ï˘Ì¤ÓÔ ÛÙÔ ÓÂÚfi Â›Ó·È Ôχ ÏÈÁfiÙÂÚÔ (ÂÚ›Ô˘ 30 ÊÔÚ¤˜) ·fi ÂΛÓÔ Ù˘ ·ÙÌfiÛÊ·ÈÚ·˜.

μεγάλη ποσότητα θρεπτικών ουσιών προκαλεί υπεραύξηση φυτών

θρεπτικές ουσίες αποστραγγίζονται από την ξηρά

μερικά φυτά δεν φωτίζονται αρκετά και αρχίζουν να πεθαίνουν οι αποικοδομητές τρέφονται από τα νεκρά φυτά

νεκρά φυτά αποσυντίθενται

Ο2

Ο2

οι αποικοδομητές αναπνέουν

οι αποικοδομητές πολλαπλασιάζονται και καταναλώνουν συνολικά περισσότερο οξυγόνο με την αναπνοή τους η έλλειψη οξυγόνου σκοτώνει ψάρια και άλλα ζώα ∂ÈÎ. 2.23 ∆Ô Ê·ÈÓfiÌÂÓÔ ÙÔ˘ ¢ÙÚÔÊÈÛÌÔ‡ Î·È ÔÈ Û˘Ó¤ÂȤ˜ ÙÔ˘.

√π √ƒ°∞¡π™ª√π ™∆√ ¶∂ƒπµ∞§§√¡ ∆√À™

55


∏ Ú‡·ÓÛË ÙÔ˘ ‰¿ÊÔ˘˜ ∏ Ú‡·ÓÛË ÙÔ˘ ‰¿ÊÔ˘˜ Â›Ó·È ÂÍ›ÛÔ˘ ÛËÌ·ÓÙÈ΋ Ì ÙËÓ ·ÙÌÔÛÊ·ÈÚÈ΋ Î·È ·˘Ù‹ ÙˆÓ ˘‰¿ÙˆÓ. √È ÛËÌ·ÓÙÈÎfiÙÂÚÔÈ Ú‡ÔÈ Ô˘ Û˘Ó·ÓÙ¿Ì ÛÙÔ ¤‰·ÊÔ˜ Â›Ó·È Ú·‰ÈÂÓÂÚÁ¤˜ Ô˘Û›Â˜, ÂÓÙÔÌÔÎÙfiÓ·, ηıÒ˜ Î·È Ì¤Ù·ÏÏ·, fiˆ˜ Ô ÌfiÏ˘‚‰Ô˜ Î·È Ô ˘‰Ú¿ÚÁ˘ÚÔ˜. ¶ÚÔ‚Ï‹Ì·Ù· ÛÙÔ ¤‰·ÊÔ˜ ‰ËÌÈÔ˘ÚÁÔ‡ÓÙ·È Â›Û˘ ·fi ÙȘ ·ÓÂͤÏÂÁÎÙ˜ ¯ˆÌ·ÙÂÚ¤˜, ÛÙȘ Ôԛ˜ Û˘ÛÛˆÚ‡ÔÓÙ·È Ù· ·ÛÙÈο ·ÔÚÚ›ÌÌ·Ù·, ·ÏÏ¿ Î·È ·fi ÙȘ ˘ÚηÁȤ˜. √È ˘ÚηÁȤ˜ Â›Ó·È Û˘¯Ó¤˜ ÛÙËÓ ∂ÏÏ¿‰·, ·ÏÏ¿ Î·È Û ¿ÏϘ ÂÚÈÔ¯¤˜ Ù˘ ªÂÛÔÁ›Ԣ, ÂȉÈο ηٿ ÙË ‰È¿ÚÎÂÈ· ÙÔ˘ ηÏÔηÈÚÈÔ‡. ™Â ·˘Ùfi ‚ÔËı¿ÂÈ ÙÔ ¿Ó˘‰ÚÔ Î·È ıÂÚÌfi ηÏÔη›ÚÈ ÙÔ˘ ÌÂÛÔÁÂÈ·ÎÔ‡ Îϛ̷ÙÔ˜, ηıÒ˜ Î·È Ù· Û˘ÛÛˆÚÂ˘Ì¤Ó· ÛÙÔ ¤‰·ÊÔ˜ ÍÂÚ¿ ʇÏÏ·. ŒÓ· η̤ÓÔ ‰¿ÛÔ˜ ÌÔÚ› Ó· Í·Ó·‰ËÌÈÔ˘ÚÁËı›. ∞ÚΛ Ó· ÌË Û˘Ì‚Ô‡Ó Â·ÓÂÈÏËÌ̤Ó˜ ˘ÚηÁȤ˜ Î·È Ó· ÌËÓ Î·Ù·ÛÙÚ·ÊÔ‡Ó Ù· Ó·ڿ Ê˘Ù¿ ·fi ÙËÓ ˘ÂÚ‚fiÛÎËÛË. ™ÙËÓ ÂÚ›ÙˆÛË ·˘Ù‹, ÙÔ ¤‰·ÊÔ˜ ı· ·Ú·Û˘Úı› ·fi Ù· ÓÂÚ¿ ÙˆÓ Î·Ù·ÚÚ·ÎÙˆ‰ÒÓ ‚ÚÔ¯ÒÓ ÙÔ˘ ÊıÈÓÔÒÚÔ˘ Î·È ı· ·ÎÔÏÔ˘ı‹ÛÔ˘Ó ÏËÌ̇Ú˜, ·ÊÔ‡ ‰ÂÓ ı· ˘¿Ú¯Ô˘Ó ϤÔÓ Ù· Ê˘Ù¿ Ó· Û˘ÁÎÚ·Ù‹ÛÔ˘Ó ÙÔ ¤‰·ÊÔ˜ Ì ÙȘ Ú›˙˜ ÙÔ˘˜.

∂ÈÎ. 2.24 ∏ ·ÔÛÙÚ¿ÁÁÈÛË ÙˆÓ ·ÔÚÚÈÌÌ¿ÙˆÓ Ú˘·›ÓÂÈ Î·È Û˘¯Ó¿ ÌÔχÓÂÈ ÙÔÓ ˘‰ÚÔÊfiÚÔ ÔÚ›˙ÔÓÙ·. ¶·Ú¿ÏÏËÏ·, ÔÈ ·¤ÚÈÔÈ Ú‡ÔÈ Ô˘ ·Ú¿ÁÔÓÙ·È Î·Ù¿ ÙËÓ Î·���ÛË ÙˆÓ ·ÔÚÚÈÌÌ¿ÙˆÓ ÂÈ‚·Ú‡ÓÔ˘Ó ÙËÓ ·ÙÌfiÛÊ·ÈÚ·.

∂ÈÎ. 2.25 ∏ ·ÚÈ· ·ÈÙ›· ˘ÚηÁÈÒÓ ÛÙËÓ ∂ÏÏ¿‰· Â›Ó·È Ô ÂÌÚËÛÌfi˜.

∞Û΋ÛÂȘ

¶ÚÔ‚Ï‹Ì·Ù·

¢Ú·ÛÙËÚÈfiÙËÙ˜

1. ¡· Û˘ÌÏËÚÒÛÂÙ Ì ÙÔ˘˜ ηٿÏÏËÏÔ˘˜ fiÚÔ˘˜ Ù· ÎÂÓ¿ ÛÙȘ ·Ú·Î¿Ùˆ ÚÔÙ¿ÛÂȘ: ·. ........................ ............. ÚÔηÏ› ηٷÛÙÚÔÊ‹ ÙÔ˘ Ê˘ÏÏÒÌ·ÙÔ˜ ÙˆÓ ‰¤ÓÙÚˆÓ Î·È ÙˆÓ Ì·ÚÌ¿ÚÈÓˆÓ ÌÓËÌ›ˆÓ. ‚. °È· ÙË ‰ËÌÈÔ˘ÚÁ›· ÙÔ˘ Ê·ÈÓÔ̤ÓÔ˘ ÙÔ˘ ıÂÚÌÔÎË›Ô˘ Â›Ó·È ˘‡ı˘Ó· ‰‡Ô ·¤ÚÈ·: ÙÔ .................................... ................ Î·È ÔÈ ˘‰Ú·ÙÌÔ›. Á. ªÂ ÙËÓ ÂÍ·Ûı¤ÓËÛË Ù˘ ÛÙÈ‚¿‰·˜ ÙÔ˘ fi˙ÔÓÙÔ˜ ÂÚÈÛÛfiÙÂÚË ............................. ·ÎÙÈÓÔ‚ÔÏ›· ÊÙ¿ÓÂÈ ÛÙËÓ ÂÈÊ¿ÓÂÈ· Ù˘ °Ë˜. 56

µπ√§√°π∞ °’ °Àª¡∞™π√À


2. ¶·Ú·Î¿Ùˆ ·Ó·Ê¤ÚÔÓÙ·È ÙÚÂȘ ÚÔÙ¿ÛÂȘ ÁÈ· ÙË Ì›ˆÛË Ù˘ ¤ÓÙ·Û˘ ÙÔ˘ Ê·ÈÓÔ̤ÓÔ˘ ÙÔ˘ ıÂÚÌÔÎË›Ô˘ Î·È ÙËÓ ·ÔÊ˘Á‹ Ù˘ ˘ÂÚı¤ÚÌ·ÓÛ˘ Ù˘ °Ë˜. ÃÚ‹ÛË ËÁÒÓ ÂÓ¤ÚÁÂÈ·˜ Ô˘ ‰ÂÓ ÂÏ¢ıÂÚÒÓÔ˘Ó ÛÙÔ ÂÚÈ‚¿ÏÏÔÓ ‰ÈÔÍ›‰ÈÔ ÙÔ˘ ¿Óıڷη. ∂ÍÔÈÎÔÓfiÌËÛË ÂÓ¤ÚÁÂÈ·˜ ÛÙËÓ Î·ıËÌÂÚÈÓ‹ Ì·˜ ˙ˆ‹. ∞‡ÍËÛË ÙÔ˘ Ú˘ıÌÔ‡ ·ÔÌ¿ÎÚ˘ÓÛ˘ ÙÔ˘ ‰ÈÔÍÂȉ›Ô˘ ÙÔ˘ ¿Óıڷη ·fi ÙËÓ ·ÙÌfiÛÊ·ÈÚ·. ªÂ ÔÈÔ˘˜ ÙÚfiÔ˘˜ ÌÔÚ› Ó· ÂÈÙ¢¯ı› Ë Î·ıÂÌ›· ·fi ÙȘ ·Ú·¿Óˆ ÚÔÙ¿ÛÂȘ;

ñ ñ ñ

3. ¡· ‚¿ÏÂÙ Û ·ÎÏÔ ÙÔ ÁÚ¿ÌÌ· Ô˘ ·ÓÙÈÛÙÔȯ› ÛÙË ÊÚ¿ÛË Ô˘ Û˘ÌÏËÚÒÓÂÈ ÛˆÛÙ¿ ÙËÓ ÚfiÙ·ÛË: ∏ ÌfiÏ˘ÓÛË ÙÔ˘ ‰¿ÊÔ˘˜ ÔÊ›ÏÂÙ·È: ·. Û ·ıÔÁfiÓÔ˘˜ ÌÈÎÚÔÔÚÁ·ÓÈÛÌÔ‡˜ ‚. ÛÙȘ ˘ÚηÁȤ˜ Á. ÛÙÔÓ ˘‰Ú¿ÚÁ˘ÚÔ Î·È ÛÙÔÓ ÌfiÏ˘‚‰Ô ‰. ÛÙȘ ·˙ˆÙÔ‡¯Â˜ ÂÓÒÛÂȘ

ªÈÎÚ¤˜ ¤Ú¢Ó˜ Î·È ÂÚÁ·Û›Â˜ ™Â ÔÏϤ˜ ÂÚÈÔ¯¤˜ Ù˘ ∂ÏÏ¿‰·˜ ÔÈ ÊıÈÓÔˆÚÈÓ¤˜ ‚ÚÔ¯¤˜ ÚÔηÏÔ‡Ó ÏËÌ̇Ú˜. ™˘¯Ó¿ ÔÈ ÏËÌ̇Ú˜ ·˘Ù¤˜ Â›Ó·È Â·ÎfiÏÔ˘ıÔ ˘ÚηÁÈÒÓ Ô˘ ¤¯Ô˘Ó ηٷÛÙÚ¤„ÂÈ ÁÂÈÙÔÓÈο ‰¿ÛË Î·Ù¿ ÙÔ˘˜ ηÏÔηÈÚÈÓÔ‡˜ Ì‹Ó˜. ¡· ÂÚ¢ӋÛÂÙ ·Ó Ù· ÙÂÏÂ˘Ù·›· ¯ÚfiÓÈ· ¤¯Ô˘Ó Û˘Ì‚Â› ·ÚfiÌÔÈ· ÁÂÁÔÓfiÙ· ÛÙËÓ ÂÚÈÔ¯‹ Û·˜ Î·È Ó· ÁÚ¿„ÂÙ ¤Ó· Û¯ÂÙÈÎfi ¿ÚıÚÔ ÛÙËÓ ÂÊËÌÂÚ›‰· ÙÔ˘ Û¯ÔÏ›Ԣ Û·˜ ‹ Ó· ‰È·‚¿ÛÂÙ ÙËÓ ÂÚÁ·Û›· Û·˜ ÛÙËÓ Ù¿ÍË.

¶∂ƒπ§∏æ∏ ™Â ¤Ó· ÔÈÎÔÛ‡ÛÙËÌ· ˘¿Ú¯Ô˘Ó Ú˘ıÌÈÛÙÈÎÔ› Ì˯·ÓÈÛÌÔ› Ô˘ ÂϤÁ¯Ô˘Ó ÙËÓ ÈÛÔÚÚÔ›· ÙÔ˘. °È· ÙË ‰È·Ù‹ÚËÛË ÂÓfi˜ ÔÈÎÔÛ˘ÛÙ‹Ì·ÙÔ˜ Â›Ó·È ··Ú·›ÙËÙË Ë Â›ÛÔ‰Ô˜ Î·È Ë ÚÔ‹ Ù˘ ÂÓ¤ÚÁÂÈ·˜ ÛÙÔ˘˜ ÔÚÁ·ÓÈÛÌÔ‡˜, ηıÒ˜ Â›Û˘ Î·È Ë ·Ó·Î‡ÎψÛË ÙˆÓ ÛÙÔȯ›ˆÓ (·ÎÏÔ˜ ÙÔ˘ ·˙ÒÙÔ˘, ·ÎÏÔ˜ ÙÔ˘ ¿Óıڷη). ∞Ó¿ÏÔÁ· Ì ÙÔÓ ÙÚfiÔ Ô˘ ÔÈ ÔÚÁ·ÓÈÛÌÔ› ÂÍ·ÛÊ·Ï›˙Ô˘Ó ÙËÓ ÙÚÔÊ‹ ÙÔ˘˜ ‰È·ÎÚ›ÓÔÓÙ·È Û ·˘ÙfiÙÚÔÊÔ˘˜ Î·È ÂÙÂÚfiÙÚÔÊÔ˘˜. √È ·˘ÙfiÙÚÔÊÔÈ ÔÚÁ·ÓÈÛÌÔ› (·Ú·ÁˆÁÔ›) Û˘Óı¤ÙÔ˘Ó ÔÚÁ·ÓÈΤ˜ Ô˘Û›Â˜ ·fi ·ÓfiÚÁ·Ó˜ Ì ÙË ‰È·‰Èηۛ· Ù˘ ʈÙÔÛ‡ÓıÂÛ˘. √È ÂÙÂÚfiÙÚÔÊÔÈ ÔÚÁ·ÓÈÛÌÔ› ÌÔÚ› Ó· Â›Ó·È Î·Ù·Ó·ÏˆÙ¤˜ ‹ ·ÔÈÎÔ‰ÔÌËÙ¤˜. √È ·ÔÈÎÔ‰ÔÌËÙ¤˜ Û˘ÓÙÂÏÔ‡Ó ÛÙËÓ ·Ó·Î‡ÎψÛË Ù˘ ‡Ï˘ ÌÂÙ·ÙÚ¤ÔÓÙ·˜ ÙȘ ÔÚÁ·ÓÈΤ˜ ÂÓÒÛÂȘ Û ·ÓfiÚÁ·Ó˜. √È ÙÚÔÊÈΤ˜ Û¯¤ÛÂȘ ÌÂٷ͇ ÙˆÓ ÔÚÁ·ÓÈÛÌÒÓ ÂÓfi˜ ÔÈÎÔÛ˘ÛÙ‹Ì·ÙÔ˜ ·ÂÈÎÔÓ›˙ÔÓÙ·È Ì ÙÚÔÊÈΤ˜ ·Ï˘Û›‰Â˜, ÙÚÔÊÈο ϤÁÌ·Ù· Î·È ÙÚÔÊÈΤ˜ ˘Ú·Ì›‰Â˜. ∏ ·ÓıÚÒÈÓË ‰Ú·ÛÙËÚÈfiÙËÙ· ÔÏϤ˜ ÊÔÚ¤˜ ¢ı‡ÓÂÙ·È ÁÈ· Ê·ÈÓfiÌÂÓ· Ú‡·ÓÛ˘, fiˆ˜ ÙÔ Ê·ÈÓfiÌÂÓÔ ÙÔ˘ ıÂÚÌÔÎË›Ô˘, Ë fiÍÈÓË ‚ÚÔ¯‹, Ë ÂÍ·Ûı¤ÓËÛË Ù˘ ÛÙÔÈ‚¿‰·˜ ÙÔ˘ fi˙ÔÓÙÔ˜, Ô Â˘ÙÚÔÊÈÛÌfi˜ Î.¿. ŸÙ·Ó Ë ÂÈ‚¿Ú˘ÓÛË ÙÔ˘ ÂÚÈ‚¿ÏÏÔÓÙÔ˜ ÔÊ›ÏÂÙ·È Û ·ıÔÁfiÓÔ˘˜ ÌÈÎÚÔÔÚÁ·ÓÈÛÌÔ‡˜, ¯ÚËÛÈÌÔÔÈԇ̠ÙÔÓ fiÚÔ «ÌfiÏ˘ÓÛË».

§∂•∂π™-∫§∂π¢π∞: Û˘Ì‚›ˆÛË, ·ÓÙ·ÁˆÓÈÛÌfi˜, ÚÔ‹ ÂÓ¤ÚÁÂÈ·˜, ·Ó·Î‡ÎψÛË, ·˘ÙfiÙÚÔÊÔ˜, ÂÙÂÚfiÙÚÔÊÔ˜, ʈÙÔÛ‡ÓıÂÛË, ·Ú·ÁˆÁfi˜, ηٷӷψً˜, ·ÔÈÎÔ‰ÔÌËÙ‹˜, ÙÚÔÊÈ΋ ·Ï˘Û›‰·, ÙÚÔÊÈÎfi ϤÁÌ·, ÙÚÔÊÈ΋ ˘Ú·Ì›‰·, ÓÈÙÚÈο ÈfiÓÙ·, ·˙ˆÙÔ‰ÂÛÌ¢ÙÈο ‚·ÎÙ‹ÚÈ·, ·ÔÓÈÙÚÔÔÈËÙÈο ‚·ÎÙ‹ÚÈ·, „˘¯·Óı‹, ¢ÙÚÔÊÈÛÌfi˜, fiÍÈÓË ‚ÚÔ¯‹, Ê·ÈÓfiÌÂÓÔ ıÂÚÌÔÎË›Ô˘, ÂÍ·Ûı¤ÓËÛË ÛÙÔÈ‚¿‰·˜ fi˙ÔÓÙÔ˜, ʈÙÔ¯ËÌÈÎfi Ó¤ÊÔ˜, Ú‡·ÓÛË, ÌfiÏ˘ÓÛË, Ú‡ÔÈ.

√π √ƒ°∞¡π™ª√π ™∆√ ¶∂ƒπµ∞§§√¡ ∆√À™

57


∞Û΋ÛÂȘ

¶ÚÔ‚Ï‹Ì·Ù·

¢Ú·ÛÙËÚÈfiÙËÙ˜

°π∞ ∂¶∞¡∞§∏æ∏

1. ¡· ·ÓÙÈÛÙÔȯ›ÛÂÙ ÙÔ˘˜ fiÚÔ˘˜ Ù˘ ÛÙ‹Ï˘ π Ì ÙȘ ηٿÏÏËϘ ÊÚ¿ÛÂȘ Ù˘ ÛÙ‹Ï˘ ππ: π

ππ

∞ÂÈÎÔÓ›˙ÂÈ ÔÛ¿ ÂÓ¤ÚÁÂÈ·˜, ‚ÈÔÌ¿˙·˜ ‹ ·ÚÈıÌÔ‡ ÏËı˘ÛÌÒÓ.

∆ÚÔÊÈ΋ ·Ï˘Û›‰· ∆ÚÔÊÈÎfi ϤÁÌ·

∞ÂÈÎÔÓ›˙ÂÈ ÙȘ ÙÚÔÊÈΤ˜ Û¯¤ÛÂȘ ÌÂٷ͇ ÔÚÈÛÌ¤ÓˆÓ ÏËı˘ÛÌÒÓ

∆ÚÔÊÈÎfi Â›‰Ô

ÂÓfi˜ ÔÈÎÔÛ˘ÛÙ‹Ì·ÙÔ˜.

∆ÚÔÊÈ΋ ˘Ú·Ì›‰· ∞ÂÈÎÔÓ›˙ÂÈ ÙȘ ÙÚÔÊÈΤ˜ Û¯¤ÛÂȘ Ô˘ ·Ó·Ù‡ÛÛÔÓÙ·È ÌÂٷ͇ fiÏˆÓ ÙˆÓ ÏËı˘ÛÌÒÓ ÂÓfi˜ ÔÈÎÔÛ˘ÛÙ‹Ì·ÙÔ˜.

2. «∆Ô ÌÂÁ¿ÏÔ „¿ÚÈ ÙÚÒÂÈ ÙÔ ÌÈÎÚfi». ¡· ˘ÏÔÔÈ‹ÛÂÙ ÙËÓ ·ÚÔÈÌ›· ÙÔÔıÂÙÒÓÙ·˜ ÛÙË ÛÂÈÚ¿ ÙÔ˘˜ ·Ú·Î¿Ùˆ ÔÚÁ·ÓÈÛÌÔ‡˜, ÒÛÙ ӷ ·ÂÈÎÔÓ›˙ÂÙ·È ÛˆÛÙ¿ Ì›· ÙÚÔÊÈ΋ ·Ï˘Û›‰·.

·.

‚.

Á.

‰.

Â.

3. ™ÙÔ ·Ú·Î¿Ùˆ Û¯‹Ì· ·ÂÈÎÔÓ›˙ÔÓÙ·È ‡η Ô˘ ·Ó·Ù‡ÛÛÔÓÙ·È Û ¤Ó· ͤʈÙÔ Î·È ‡η Ô˘ ·Ó·Ù‡ÛÛÔÓÙ·È Û ˘ÎÓfi ‰¿ÛÔ˜. ·. ¡· ·Ó·Ê¤ÚÂÙ ‰‡Ô ‰È·ÊÔÚ¤˜ Ô˘ ·Ú·ÙËÚ›Ù ·Ó¿ÌÂÛ· ÛÙÔ ‡ÎÔ Ô˘ ÌÂÁ·ÏÒÓÂÈ ÌfiÓÔ ÙÔ˘ Î·È Û ·˘Ùfi Ô˘ ÌÂÁ·ÏÒÓÂÈ ÛÙÔ ‰¿ÛÔ˜. ‚. ∆· ‡η ÙÔ˘ ‰¿ÛÔ˘˜ ·Ó·Ù‡ÛÛÔ˘Ó Û¯¤ÛÂȘ ·ÓÙ·ÁˆÓÈÛÌÔ‡ ÁÈ· ·Ú¿ÁÔÓÙ˜ Ô˘ ÙÔ˘˜ Â›Ó·È ··Ú·›ÙËÙÔÈ ÛÙËÓ ·Ó¿Ù˘Í‹ ÙÔ˘˜. ¡· ·Ó·Ê¤ÚÂÙ ÙÚÂȘ Ù¤ÙÔÈÔ˘˜ ·Ú¿ÁÔÓÙ˜ ÁÈ· ÙÔ˘˜ ÔÔ›Ô˘˜ Ù· ‡η ·ÓÙ·ÁˆÓ›˙ÔÓÙ·È.

Bακτήρια και μύκητες

58

µπ√§√°π∞ °’ °Àª¡∞™π√À

4. ™ÙË ‰ÈÏ·Ó‹ ÂÈÎfiÓ· ·ÂÈÎÔÓ›˙ÂÙ·È ¤Ó· ÔÈÎÔÛ‡ÛÙËÌ·. ∞ÊÔ‡ ÙÔ ÌÂÏÂÙ‹ÛÂÙ ÚÔÛÂÎÙÈο, Ó· ۯ‰ȿÛÂÙ ٷ ‚¤ÏË, ÒÛÙ ӷ Û¯ËÌ·ÙÈÛÙ› ¤Ó· ÛˆÛÙfi ÙÚÔÊÈÎfi ϤÁÌ·. ™ÙË Û˘Ó¤¯ÂÈ·, Ó· ··ÓÙ‹ÛÂÙ ÛÙȘ ÂÚˆÙ‹ÛÂȘ Ô˘ ·ÎÔÏÔ˘ıÔ‡Ó: ·. ¶ÔÈÔÈ ÔÚÁ·ÓÈÛÌÔ› Â›Ó·È ·ÔÈÎÔ‰ÔÌËÙ¤˜; ‚. ¶ÔÈÔÈ ÔÚÁ·ÓÈÛÌÔ› Â›Ó·È Î·Ù·Ó·ÏˆÙ¤˜ ÙÚ›Ù˘ Ù¿Í˘; Á. ¡· ÔÓÔÌ¿ÛÂÙ ‰‡Ô ηٷӷψ٤˜ ÚÒÙ˘ Ù¿Í˘. ‰. ∆È ı· Û˘Ì‚Â› ÛÙÔÓ ÏËı˘ÛÌfi ÙˆÓ ÌÈÎÚÒÓ ÙËÓÒÓ, ÙˆÓ ÔÓÙÈÎÒÓ Î·È ÙˆÓ ÎÔ˘Ó·‚ÈÒÓ ·Ó, ÁÈ· οÔÈÔ ÏfiÁÔ (. ¯. Ï·ıÚÔ΢ÓËÁÔ›), ÂÍ·Ê·ÓÈÛÙÔ‡Ó ÔÈ ·ÂÙÔ›;


5. ™˘¯Ó¿ ÔÈ ·ÁÚfiÙ˜ Ô˘ ηÏÏÈÂÚÁÔ‡Ó ÛÈÙ¿ÚÈ ÛÙ· ¯ˆÚ¿ÊÈ· ÙÔ˘˜ ÂÓ·ÏÏ¿ÛÛÔ˘Ó ÙËÓ Î·ÏÏȤÚÁÂÈ· ·˘Ù‹ Ì ÙÚÈʇÏÏÈ ‹ οÔÈÔ ¿ÏÏÔ „˘¯·Óı¤˜. °È· ÔÈÔ ÏfiÁÔ ÈÛÙ‡ÂÙ fiÙÈ ÙÔ Î¿ÓÔ˘Ó ·˘Ùfi; ¡· ÁÚ¿„ÂÙ ̛· ·Ú¿ÁÚ·ÊÔ ÁÈ· Ó· ·ÈÙÈÔÏÔÁ‹ÛÂÙ ÙËÓ ·¿ÓÙËÛ‹ Û·˜. 6. ¡· ·ÓÙÈÛÙÔȯ›ÛÂÙ ÙÔ˘˜ fiÚÔ˘˜ Ù˘ ÛÙ‹Ï˘ π Ì ÙȘ ϤÍÂȘ Ù˘ ÛÙ‹Ï˘ ππ: π

ππ

ŒÓÙ·ÛË ÙÔ˘ Ê·ÈÓÔ̤ÓÔ˘ ÙÔ˘ ıÂÚÌÔÎË›Ô˘

¢ÈÔÍ›‰ÈÔ ÙÔ˘ ¿Óıڷη

∂Í·Ûı¤ÓËÛË Ù˘ ÛÙÈ‚¿‰·˜ ÙÔ˘ fi˙ÔÓÙÔ˜

¢ÈÔÍ›‰ÈÔ ÙÔ˘ ı›Ԣ

ŸÍÈÓË ‚ÚÔ¯‹

√͢ÁfiÓÔ ÃψÚÔÊıÔÚ¿ÓıڷΘ

ºˆÙÔ¯ËÌÈÎfi Ó¤ÊÔ˜

ªÔÓÔÍ›‰ÈÔ ÙÔ˘ ¿Óıڷη

7. ™ÙÔÓ ·Ú·Î¿Ùˆ ›Ó·Î· ‰›ÓÔÓÙ·È ÔÈ ÂÈÙÒÛÂȘ ÔÚÈÛÌ¤ÓˆÓ Ú‡ˆÓ ÛÙËÓ ˘Á›· ÙÔ˘ ·ÓıÚÒÔ˘. ¡· Û˘ÌÏËÚÒÛÂÙ ÙËÓ ÙÂÏÂ˘Ù·›· ÛÙ‹ÏË ÙÔ˘ ›Ó·Î· Ì ÙÔ ·ÓÙ›ÛÙÔÈ¯Ô ÂÚÈ‚·ÏÏÔÓÙÈÎfi Úfi‚ÏËÌ·: ƒÀ¶√™

¶∂ƒπµ∞§§√¡∆π∫√ ¶ƒ√µ§∏ª∞

™Àª¶∆øª∞∆∞ ¶ÔÓÔΤʷÏÔ˜, ÎfiˆÛË, ÂÂȉ‹ ‰Ú·

ªÔÓÔÍ›‰ÈÔ ÙÔ˘ ¿Óıڷη

Ÿ˙ÔÓ

·ÓÙ·ÁˆÓÈÛÙÈο Ì ÙÔ Ô͢ÁfiÓÔ Î·È Î·Ù·Ï·Ì‚¿ÓÂÈ ÙË ı¤ÛË ÙÔ˘ ÛÙËÓ ·ÈÌÔÛÊ·ÈÚ›ÓË. ¢˘ÛÊÔÚ›·, Âȉ›ӈÛË ÙÔ˘ ¿ÛıÌ·ÙÔ˜ Î·È Ù˘ ‚ÚÔÁ¯›Ùȉ·˜.

√Í›‰È· ÙÔ˘ ·˙ÒÙÔ˘

¶ÚÔ‚Ï‹Ì·Ù· ÛÙÔ ·Ó·Ó¢ÛÙÈÎfi Û‡ÛÙËÌ·.

ÀÂÚÈ҉˘ ·ÎÙÈÓÔ‚ÔÏ›·

∫·ÚΛÓÔ˜ ÙÔ˘ ‰¤ÚÌ·ÙÔ˜.

ªÈÎÚ¤˜ ¤Ú¢Ó˜ Î·È ÂÚÁ·Û›Â˜ 1. ¡· Û˘ÏϤÍÂÙ ÏËÚÔÊÔڛ˜ ÁÈ· ÙÔÓ ÙÚfiÔ Ì ÙÔÓ ÔÔ›Ô ˘‰Ú‡ÂÙ·È Ë ÂÚÈÔ¯‹ Û·˜. ™ÙË Û˘Ó¤¯ÂÈ·, Ó· ۯ‰ȿÛÂÙ ¤Ó· ¯¿ÚÙË Ù˘ ÔÚ›·˜ ÙÔ˘ ÓÂÚÔ‡. ¶ÔȘ ÌÔÚ› Ó· Â›Ó·È ÔÈ ËÁ¤˜ Ú‡·ÓÛ˘ ÙˆÓ ÓÂÚÒÓ ÛÙËÓ ÔÚ›· ÙÔ˘˜; ¶ÔÈ· ̤ÙÚ· ÌÔÚ›Ù ӷ Ï¿‚ÂÙ ÁÈ· ÙËÓ ·ÔÊ˘Á‹ Ù˘ ÂӉ¯fiÌÂÓ˘ Ú‡·ÓÛ˘; ¡· ÁÚ¿„ÂÙ ¤Ó· ¿ÚıÚÔ Ô˘ ı· ··ÓÙ¿ÂÈ ÛÙ· ·Ú·¿Óˆ ÂÚˆÙ‹Ì·Ù· Î·È Ó· ÙÔ ‰ËÌÔÛȇÛÂÙ ÛÙËÓ ÂÊËÌÂÚ›‰· ÙÔ˘ Û¯ÔÏ›Ԣ Û·˜ ‹ ÛÙÔÓ ÙÔÈÎfi Ù‡Ô. 2. ¡· ¯ˆÚÈÛÙ›Ù Û ÙÚÂȘ ÔÌ¿‰Â˜ Î·È Ó· ·Ó·˙ËÙ‹ÛÂÙ ÏËÚÔÊÔڛ˜ ÁÈ· ÙËÓ ·Ó·Î‡ÎψÛË. ¶ÔÈ· Â›Ó·È Ë Û˘Ì‚ÔÏ‹ Ù˘ ·Ó·Î‡ÎψÛ˘ ÛÙËÓ ÂÍÔÈÎÔÓfiÌËÛË ÂÓ¤ÚÁÂÈ·˜ Î·È Ê˘ÛÈÎÒÓ fiÚˆÓ; °›ÓÂÙ·È ÛÙËÓ ÂÚÈÔ¯‹ Û·˜ Û˘ÏÏÔÁ‹ ·ÔÚÚÈÌÌ¿ÙˆÓ Ì ÛÎÔfi ÙËÓ ·Ó·Î‡ÎψÛË; ∆Ô Û¯ÔÏÂ›Ô Û·˜ Û˘ÌÌÂÙ¤¯ÂÈ Û ÚÔÁÚ¿ÌÌ·Ù· ·Ó·Î‡ÎψÛ˘; ∏ ÚÒÙË ÔÌ¿‰· ı· Û˘ÏϤÍÂÈ ÏËÚÔÊÔڛ˜ ÁÈ· ÙËÓ ·Ó·Î‡ÎψÛË ÙÔ˘ ¯·ÚÙÈÔ‡, Ë ‰Â‡ÙÂÚË ÁÈ· ÙËÓ ·Ó·Î‡ÎψÛË Á˘·ÏÈÔ‡ Î·È Ë ÙÚ›ÙË ÁÈ· ÙËÓ ·Ó·Î‡ÎψÛË ÙÔ˘ ·ÏÔ˘ÌÈÓ›Ô˘. ¡· ‰È·‚¿ÛÂÙ ÙȘ ÂÚÁ·Û›Â˜ Û·˜ ÛÙËÓ Ù¿ÍË Û·˜ Î·È Ó· ÂÈϤÍÂÙ ÙÚfiÔ˘˜ Ì ÙÔ˘˜ ÔÔ›Ô˘˜ ÌÔÚ›Ù ӷ Û˘Ì‚¿ÏÏÂÙ ÛÙËÓ ·Ó·Î‡ÎψÛË ¯·ÚÙÈÔ‡, ·ÏÔ˘ÌÈÓ›Ô˘ Î·È Á˘·ÏÈÔ‡.

√π √ƒ°∞¡π™ª√π ™∆√ ¶∂ƒπµ∞§§√¡ ∆√À™

59


ÌÂÙ·‚ÔÏÈÛÌfi˜

3

TWAN DE VOS

- Spaghetti eaters


¶ÚÔËÁÔ‡ÌÂÓ˜ ÁÓÒÛÂȘ Ô˘ ı· ¯ÚÂÈ·ÛÙÒ...

ªË¯·ÓÈ΋

£ÂÚÌÈ΋

∏ÏÂÎÙÚÈ΋

ÃËÌÈ΋

∞ÎÙÈÓÔ‚ÔÏ›· ªÂÙ·ÙÚÔ¤˜ ÂÓ¤ÚÁÂÈ·˜

∏ ÂÓ¤ÚÁÂÈ· ‰ÂÓ ‰ËÌÈÔ˘ÚÁ›ٷÈ, Ô‡Ù ηٷÛÙÚ¤ÊÂÙ·È, ·ÏÏ¿ ÌÂÙ·ÙÚ¤ÂÙ·È ·fi Ì›· ÌÔÚÊ‹ Û ¿ÏÏË.


√È ÔÚÁ·ÓÈÛÌÔ›, ÁÈ· Ó· ηχ„Ô˘Ó ÙȘ ÂÓÂÚÁÂȷΤ˜ ÙÔ˘˜ ·Ó¿ÁΘ, ·ÏÏ¿ Î·È ÙȘ ·Ó¿ÁΘ ÙÔ˘˜ Û ‰È¿ÊÔÚ˜ ¯ËÌÈΤ˜ Ô˘Û›Â˜, ¯ÚÂÈ¿˙ÔÓÙ·È ÙÚÔÊ‹…

…ÙËÓ ÔÔ›· ›Ù ÙËÓ ·Ú¿ÁÔ˘Ó ÌfiÓÔÈ ÙÔ˘˜ (·˘ÙfiÙÚÔÊÔÈ)…

√È ıÚÂÙÈΤ˜ Ô˘Û›Â˜ Ù˘ ÙÚÔÊ‹˜ ÂÚȤ¯Ô˘Ó ¯ËÌÈ΋ ÂÓ¤ÚÁÂÈ·…

…›Ù ÙËÓ ÚÔÌËı‡ÔÓÙ·È ¤ÙÔÈÌË (ÂÙÂÚfiÙÚÔÊÔÈ).

…Ë ÔÔ›· ÌÂÙ·ÙÚ¤ÂÙ·È Û ¿ÏϘ ÌÔÚʤ˜, fiˆ˜ Â›Ó·È Ë ÎÈÓËÙÈ΋ ÂÓ¤ÚÁÂÈ·.

...ηÈÓÔ‡ÚȘ ÁÓÒÛÂȘ Ô˘ ı· ·ÔÎÙ‹Ûˆ

ñ °È·Ù› ÔÈ ÔÚÁ·ÓÈÛÌÔ› ¯ÚÂÈ¿˙ÔÓÙ·È ÂÓ¤ÚÁÂÈ·. ñ ¶Ò˜ ÂÍ·ÛÊ·Ï›˙Ô˘Ó Ù· ·ÙÙ·Ú· ÂÓ¤ÚÁÂÈ· Î·È ¯ËÌÈΤ˜ Ô˘Û›Â˜ ·fi ÙËÓ ÙÚÔÊ‹. ñ ∆È Â›Ó·È Ô ÌÂÙ·‚ÔÏÈÛÌfi˜ Î·È ÔÈÔ˜ Ô ÚfiÏÔ˜ ÙÔ˘. ñ ∆È Â›Ó·È Î·È Ò˜ ‰ÚÔ˘Ó Ù· ¤Ó˙˘Ì·. ñ ª¤Û· ÛÙ· ·ÙÙ·Ú· Ú·ÁÌ·ÙÔÔÈÔ‡ÓÙ·È ¯ËÌÈΤ˜ ·ÓÙȉڿÛÂȘ, ÂÍÒıÂÚ̘ Î·È ÂÓ‰fiıÂÚ̘.


3.1 ÕÓıÚˆÔ˜ Î·È ÂÓ¤ÚÁÂÈ· Œ¯Ô˘Ì ‹‰Ë ÔÏÔÎÏËÚÒÛÂÈ ¤Ó· ÌÂÁ¿ÏÔ Ù·Í›‰È Ô˘ ÍÂΛÓËÛ ·fi Ù· ·ÙÙ·Ú· Î·È ÙËÓ ÂÛˆÙÂÚÈ΋ ÙÔ˘˜ ÔÚÁ¿ÓˆÛË Î·È Î·Ù¤ÏËÍ ÛÙËÓ ÔÚÁ¿ÓˆÛË ÙˆÓ ÔÈÎÔÛ˘ÛÙËÌ¿ÙˆÓ. ™Â fiÏÔ˘˜ ÙÔ˘˜ ÛÙ·ıÌÔ‡˜ ·˘ÙÔ‡ ÙÔ˘ Ù·ÍȉÈÔ‡ Û˘Ó·ÓÙ‹Û·Ì ÙËÓ ÂÓ¤ÚÁÂÈ·, ˆ˜ ··Ú·›ÙËÙË ÚÔ¸fiıÂÛË Ù˘ ˙ˆ‹˜. ∏ ·ÍÈÔÔ›ËÛË ‰È¿ÊÔÚˆÓ ÌÔÚÊÒÓ ÂÓ¤ÚÁÂÈ·˜ η٤¯ÂÈ ÛËÌ·ÓÙÈÎfi ÚfiÏÔ Î·È Û ÔÏϤ˜ ‰È·‰Èηۛ˜ Ù˘ ηıËÌÂÚÈÓfiÙËÙ¿˜ Ì·˜, fiˆ˜ Â›Ó·È Ë Î›ÓËÛË ÙÔ˘ ·˘ÙÔÎÈÓ‹ÙÔ˘ Î·È Ë ‰È·Ù‹ÚËÛË Ù˘ ÔÚÁ¿ÓˆÛ˘ ÂÓfi˜ ÛÈÙÈÔ‡. √ ·ÓıÚÒÈÓÔ˜ ÔÚÁ·ÓÈÛÌfi˜ ·ÔÙÂÏÂ›Ù·È ·fi ·ÙÙ·Ú· Ô˘ ÔÚÁ·ÓÒÓÔÓÙ·È Û ÈÛÙÔ‡˜, ���ÚÁ·Ó· Î·È Û˘ÛÙ‹Ì·Ù· ÔÚÁ¿ÓˆÓ Ô˘ Û˘ÓÂÚ∞˜ ÛÎÂÊÙԇ̠¶Ò˜ ÎÈÓÂ›Ù·È ¤Ó· ·˘ÙÔΛÓËÙÔ;

°È· Ó· ÎÈÓËı› ¤Ó· ·˘ÙÔΛÓËÙÔ, ··ÈÙÂ›Ù·È ÂÓ¤ÚÁÂÈ· (‚ÂÓ˙›ÓË). ∏ ‚ÂÓ˙›ÓË Â›Ó·È ¤Ó· Ì›ÁÌ· ¯ËÌÈÎÒÓ Ô˘ÛÈÒÓ Ô˘ ÂÚȤ¯Ô˘Ó ¯ËÌÈ΋ ÂÓ¤ÚÁÂÈ·. ªÂ ÙËÓ Î·‡ÛË Ù˘ ‚ÂÓ˙›Ó˘, ̤۷ ÛÙÔÓ ÎÈÓËÙ‹Ú· ·Ú¿ÁÔÓÙ·È ·¤ÚÈ· Ô˘ ÎÈÓÔ‡Ó ÙÔ ¤Ì‚ÔÏÔ Ì¤Û· ÛÙÔÓ Î‡ÏÈÓ‰ÚÔ (ÎÈÓËÙÈ΋ ÂÓ¤ÚÁÂÈ·) Î·È Ë Î›ÓËÛË ÙÔ˘ ÂÌ‚fiÏÔ˘ ÎÈÓ› ÙÔ˘˜ ÙÚÔ¯Ô‡˜ (·Ú·ÁˆÁ‹ Ì˯·ÓÈÎÔ‡ ¤ÚÁÔ˘). ∫·Ù¿ ÙË ‰È·‰Èηۛ· ·˘Ù‹ Û˘Ì‚·›ÓÔ˘Ó ÛËÌ·ÓÙÈΤ˜ «·ÒÏÂȘ». ∆· ÂÍ·ÚÙ‹Ì·Ù· Ù˘ Ì˯·Ó‹˜ Î·È Ô Á‡Úˆ ¯ÒÚÔ˜ ıÂÚÌ·›ÓÔÓÙ·È (ıÂÚÌÈ΋ ÂÓ¤ÚÁÂÈ·), ÂÓÒ ·Ú¿ÁÔÓÙ·È Î·˘Û·¤ÚÈ· (¯ËÌÈ΋ ÂÓ¤ÚÁÂÈ·), Ô˘ ·Ô‚¿ÏÏÔÓÙ·È ÛÙÔ ÂÚÈ‚¿ÏÏÔÓ ·fi ÙËÓ ÂÍ¿ÙÌÈÛË. ∞Ó ÙÂÏÂÈÒÛÂÈ Ë ‚ÂÓ˙›ÓË, ÙÔ ·˘ÙÔΛÓËÙÔ ı· ÛÙ·Ì·Ù‹ÛÂÈ Ó· ÎÈÓ›ٷÈ.

64

µπ√§√°π∞ °’ °Àª¡∞™π√À

¶Ò˜ ‰È·ÙËÚÂ›Ù·È Ë ÔÚÁ¿ÓˆÛË ÂÓfi˜ ÛÈÙÈÔ‡;

°È· Ó· ‰È·ÙËÚËı› ¤Ó· Û›ÙÈ ÔÚÁ·ÓˆÌ¤ÓÔ, ··ÈÙÂ›Ù·È ÂÓ¤ÚÁÂÈ· (ÂÚÁ·Û›·). ∫·Ù¿ ‰È·ÛÙ‹Ì·Ù· ı· Ú¤ÂÈ Ó· ÙÔ Ù·ÎÙÔÔÈÔ‡ÌÂ, Ó· ÙÔ Î·ı·Ú›˙Ô˘ÌÂ, Ó· ÙÔ ‚¿ÊÔ˘ÌÂ, Ó· ÂȉÈÔÚıÒÓÔ˘Ì ÙȘ ÊıÔÚ¤˜ Î·È ÙȘ ‚Ï¿‚˜ Î.Ô.Î. ∫·È Â‰Ò ˘¿Ú¯Ô˘Ó «·ÒÏÂȘ». √È ¿ÓıÚˆÔÈ Ô˘ ÂÚÁ¿˙ÔÓÙ·È ÁÈ· ÙÔÓ ÛÎÔfi ·˘Ùfi (Ì˯·ÓÈ΋ ÂÓ¤ÚÁÂÈ·) ˙ÂÛÙ·›ÓÔÓÙ·È (ıÂÚÌÈ΋ ÂÓ¤ÚÁÂÈ·) Î·È È‰ÚÒÓÔ˘Ó, ÂÓÒ ¤Ó· ̤ÚÔ˜ ÙˆÓ ˘ÏÈÎÒÓ Ô˘ ¯ÚËÛÈÌÔÔÈÔ‡ÓÙ·È (¯ËÌÈ΋ ÂÓ¤ÚÁÂÈ·) ηٷϋÁÂÈ ÛÙ· ÛÎÔ˘›‰È·. ∞Ó ÛÙ·Ì·Ù‹ÛÔ˘Ì ÙȘ ÂÚÁ·Û›Â˜ Û˘ÓÙ‹ÚËÛ˘, ÙÔ Û›ÙÈ ı· ‚ÚÔÌ›ÛÂÈ, ı· Êı·Ú› Î·È ÛÙÔ Ù¤ÏÔ˜ ı· ÁÎÚÂÌÈÛÙ›. ¢ËÏ·‰‹ Ë ÔÚÁ¿ÓˆÛ‹ ÙÔ˘ ı· ηٷÛÙÚ·Ê›.


Á¿˙ÔÓÙ·È ·ÚÌÔÓÈο Î·È Û˘ÓÙÔÓÈṲ̂ӷ. °È· Ó· ÂÈ‚ÈÒÛÂÈ Î·È Ó· ·Ó··Ú·¯ı›, Ú¤ÂÈ Ó· ÌÔÚ› Ó· ‰È·ÙËÚ› ·˘Ù‹ ÙËÓ ÔχÏÔÎË ‰ÔÌ‹ Î·È Ó· ÂÈÙÂÏ› ‰È¿ÊÔÚ˜ ÏÂÈÙÔ˘ÚÁ›Â˜. √È ‰È·‰Èηۛ˜ ·˘Ù¤˜ ··ÈÙÔ‡Ó ‰È·Ú΋ ÚÔÛÊÔÚ¿ ÂÓ¤ÚÁÂÈ·˜, fiˆ˜ Û˘Ì‚·›ÓÂÈ Ì ÙËÓ Î›ÓËÛË ÂÓfi˜ ·˘ÙÔÎÈÓ‹ÙÔ˘ Î·È ÙË ‰È·Ù‹ÚËÛË Ù˘ ÔÚÁ¿ÓˆÛ˘ ÂÓfi˜ ÛÈÙÈÔ‡. √ ¿ÓıÚˆÔ˜, fiˆ˜ fiÏÔÈ ÔÈ ˙ˆÓÙ·ÓÔ› ÔÚÁ·ÓÈÛÌÔ›, ·ÍÈÔÔÈ› ÙË ¯ËÌÈ΋ ÂÓ¤ÚÁÂÈ· ÙˆÓ Ô˘ÛÈÒÓ Ô˘ ÂÚȤ¯ÔÓÙ·È ÛÙËÓ ÙÚÔÊ‹, ÙË ÌÂÙ·ÙÚ¤ÂÈ Û ¿ÏϘ ÌÔÚʤ˜ ÂÓ¤ÚÁÂÈ·˜ Î·È ·Ú¿ÁÂÈ ¤ÚÁÔ (Ì˯·ÓÈÎfi Î.¿.), ηχÙÔÓÙ·˜ Ì ÙÔÓ ÙÚfiÔ ·˘Ùfi ÙȘ ÂÓÂÚÁÂȷΤ˜ ÙÔ˘ ·Ó¿ÁΘ. √È ÎÈÓ‹ÛÂȘ Î·È Ë ‰È·Ù‹ÚËÛË Ù˘ ÔÚÁ¿ÓˆÛ˘ ÙˆÓ Î˘ÙÙ¿ÚˆÓ ÙÔ˘ ·ÓıÚÒÈÓÔ˘ ÛÒÌ·ÙÔ˜ Â›Ó·È ‰‡Ô ·fi ÙȘ ÔÏϤ˜ ‰È·‰Èηۛ˜ Ô˘ Û˘Ì‚·›ÓÔ˘Ó Û˘Ó¯Ҙ Î·È ··ÈÙÔ‡Ó ÂÓ¤ÚÁÂÈ·. ∂‰Ò ı· Ú¤ÂÈ Ó· ÙÔÓ›ÛÔ˘Ì ÌÈ· Ôχ ÛËÌ·ÓÙÈ΋ ‰È·ÊÔÚ¿! ∆· ¿‚È· ·ÓÙÈΛÌÂÓ·, fiˆ˜ Â›Ó·È ÙÔ Û›ÙÈ Î·È ÙÔ ·˘ÙÔΛÓËÙÔ, ‰ÂÓ ÌÔÚÔ‡Ó ·fi ÌfiÓ· ÙÔ˘˜ Ó· ÊÚÔÓÙ›ÛÔ˘Ó ÙËÓ ÙÚÔÊÔ‰ÔÛ›· ÙÔ˘˜ Î·È Ó· ‰È·ÙËÚ‹ÛÔ˘Ó ÙËÓ ÔÚÁ¿ÓˆÛ‹ ÙÔ˘˜. ∞ÓÙ›ıÂÙ·, ÔÈ ÔÚÁ·ÓÈÛÌÔ›, ¯¿ÚË ÛÙÔ ÁÂÓÂÙÈÎfi ˘ÏÈÎfi ÙˆÓ Î˘ÙÙ¿ÚˆÓ ÙÔ˘˜, ‰È·ı¤ÙÔ˘Ó ÚÔÁÚ·ÌÌ·ÙÈÛÌfi Î·È ÂÛˆÙÂÚÈÎÔ‡˜ Ì˯·ÓÈÛÌÔ‡˜ ·Ú·ÁˆÁ‹˜ ¤ÚÁÔ˘ (Ì˯·ÓÈÎÔ‡, ¯ËÌÈÎÔ‡, ÌÂÙ·ÊÔÚ¿˜ Ô˘ÛÈÒÓ ÎÙÏ.), ̤ۈ ÙˆÓ ÔÔ›ˆÓ ‰È·ÙËÚÔ‡Ó ÙËÓ ÔÚÁ¿ÓˆÛ‹ ÙÔ˘˜ Î·È ÂÈÙÂÏÔ‡Ó ÙȘ ÏÂÈÙÔ˘ÚÁ›Â˜ ÙÔ˘˜.

µπ√§√°π∞ ∫∞π... ∞§§∏ µπ√§√°π∞ ¶Ô‡ ¿ÂÈ... Ë ÂÓ¤ÚÁÂÈ·;

ñ ñ ñ ñ ñ ñ ñ ñ ñ

√ ·ÓıÚÒÈÓÔ˜ ÔÚÁ·ÓÈÛÌfi˜ ·ÍÈÔÔÈ› ÙË ¯ËÌÈ΋ ÂÓ¤ÚÁÂÈ· Ù˘ ÙÚÔÊ‹˜, ·Ú¿ÁÂÈ ¤ÚÁÔ Î·È Ô˘Û›Â˜ Î·È ÌÔÚ› Ó·: Û˘Óı¤ÙÂÈ Ô˘Û›Â˜ (ÚˆÙ½Ó˜, ÓÔ˘ÎÏÂ˚ο Ôͤ·, ÏÈ›‰È· ÎÙÏ.) ‰È·ÙËÚ› ÙËÓ ÔχÏÔÎË ÔÚÁ¿ÓˆÛ‹ ÙÔ˘ ÂÈÙÂÏ› ÌÂÙ·ÊÔÚ¿ Ô˘ÛÈÒÓ Ì¤Û· Î·È ¤Íˆ ·fi Ù· ·ÙÙ·Ú¿ ÙÔ˘ ·ÓÙÈηıÈÛÙ¿ Ù· ̤ÚË Ô˘ Êı›ÚÔÓÙ·È ÂÔ˘ÏÒÓÂÈ ÙȘ ÏËÁ¤˜ ÙÔ˘ ÎÈÓÂ›Ù·È ·ÓÙÈÏ·Ì‚¿ÓÂÙ·È ÙȘ ÌÂÙ·‚ÔϤ˜ ÙÔ˘ ÂÚÈ‚¿ÏÏÔÓÙÔ˜ ÚÔÛ·ÚÌfi˙ÂÙ·È ÛÙȘ ÌÂÙ·‚ÔϤ˜ ÙÔ˘ ÂÚÈ‚¿ÏÏÔÓÙÔ˜ ‰È·ÙËÚ› ÛÙ·ıÂÚ¤˜ ÂÛˆÙÂÚÈΤ˜ Û˘Óı‹Î˜ ·ÓÙÈÛÙ¤ÎÂÙ·È ÛÙËÓ ÂÈÛ‚ÔÏ‹ ·ıÔÁfiÓˆÓ ÌÈÎÚÔÔÚÁ·ÓÈÛÌÒÓ ·Ó·Ù‡ÛÛÂÙ·È ·Ó··Ú¿ÁÂÙ·È ÎÙÏ.

ñ ñ ñ

ª∂∆∞µ√§π™ª√™

65


∂ÚˆÙ‹ÛÂȘ

¶ÚÔ‚Ï‹Ì·Ù·

¢Ú·ÛÙËÚÈfiÙËÙ˜

1. ¡· Û˘ÌÏËÚÒÛÂÙ Ì ÙÔ˘˜ ηٿÏÏËÏÔ˘˜ fiÚÔ˘˜ Ù· ÎÂÓ¿ ÛÙÔ ·Ú·Î¿Ùˆ ΛÌÂÓÔ: √È ÔÚÁ·ÓÈÛÌÔ› ‰È·ı¤ÙÔ˘Ó ÚÔÁÚ·ÌÌ·ÙÈÛÌfi Î·È ÂÛˆÙÂÚÈÎÔ‡˜ ......................, ̤ۈ ÙˆÓ ÔÔ›ˆÓ ‰È·ÙËÚÔ‡Ó ÙËÓ ..................... ÙÔ˘˜ Î·È ÂÈÙÂÏÔ‡Ó ÙȘ ...................... ÙÔ˘˜. ¶ÚÔÎÂÈ̤ÓÔ˘ Ó· ηχ„Ô˘Ó ÙȘ ÂÓÂÚÁÂȷΤ˜ ÙÔ˘˜ ·Ó¿ÁΘ, ·ÍÈÔÔÈÔ‡Ó ÙË ...................... ÂÓ¤ÚÁÂÈ· ÙˆÓ Ô˘ÛÈÒÓ Ù˘ ÙÚÔÊ‹˜. 2. ¡· ‚¿ÏÂÙ Û ·ÎÏÔ ÙÔ ÁÚ¿ÌÌ· Ô˘ ·ÓÙÈÛÙÔȯ› ÛÙË ÛˆÛÙ‹ ·¿ÓÙËÛË: ∞. √ ·ÓıÚÒÈÓÔ˜ ÔÚÁ·ÓÈÛÌfi˜ ¯ÚÂÈ¿˙ÂÙ·È ÂÓ¤ÚÁÂÈ· ÚÔÎÂÈ̤ÓÔ˘: ·. Ó· ÎÈÓËı› ‚. Ó· ‰È·ÙËÚ‹ÛÂÈ ÙË ‰ÔÌ‹ ÙÔ˘ Á. Ó· Û˘Óı¤ÛÂÈ Ô˘Û›Â˜ ‰. Ó· ÂÈÙÂϤÛÂÈ fiÏ· fiÛ· ·Ó·Ê¤ÚÔÓÙ·È ÛÙ· ·, ‚ Î·È Á µ. ∏ ÌÂÙ·ÙÚÔ‹ ÂÓ¤ÚÁÂÈ·˜ Ô˘ ·Ú·ÙËÚÂ›Ù·È Î·Ù¿ ÙËÓ Î›ÓËÛË Â›Ó·È: ·. ¯ËÌÈ΋ → Ì˯·ÓÈ΋ + ıÂÚÌÈ΋ ‚. Ì˯·ÓÈ΋ → ¯ËÌÈ΋ + ıÂÚÌÈ΋ Á. ıÂÚÌÈ΋ → Ì˯·ÓÈ΋ + ¯ËÌÈ΋ ‰. fiϘ fiÛ˜ ·Ó·Ê¤ÚÔÓÙ·È ÛÙ· ·, ‚ Î·È Á

3.2 ŒÓ˙˘Ì· Î·È ÌÂÙ·‚ÔÏÈÛÌfi˜ ŸÙ·Ó ‰›ÓÔ˘Ì Û ¤Ó· ·È‰› ÌÈ· ηٷÛ΢‹ ·fi Û˘Ó·ÚÌÔÏÔÁÔ‡ÌÂÓ· ÙÔ˘‚Ï¿ÎÈ·, ÙÔ ·È‰› ı· ‰È·Ï‡ÛÂÈ ÙËÓ Î·Ù·Û΢‹ ÁÈ· Ó· Û˘Óı¤ÛÂÈ Ì ٷ ÙÔ˘‚Ï¿ÎÈ· Ô˘ ı· ÚÔ·„Ô˘Ó ÌÈ· ¿ÏÏË Î·Ù·Û΢‹ ‰È΋˜ ÙÔ˘ ÂÈÓfiËÛ˘. ∫¿ˆ˜ ¤ÙÛÈ ÏÂÈÙÔ˘ÚÁ› Î·È Ô ÔÚÁ·ÓÈÛÌfi˜ Ì·˜. ªÂ ÙËÓ ÙÚÔÊ‹ ÚÔÌËı‡ÂÙ·È ‰È¿ÊÔÚ˜ ¯ËÌÈΤ˜ ÂÓÒÛÂȘ ÙȘ Ôԛ˜ ‰È·Û¿ ÛÙÔ˘˜ ‚·ÛÈÎÔ‡˜ ‰ÔÌÈÎÔ‡˜ ÙÔ˘˜ Ï›ıÔ˘˜, οÔÈÔ˘˜ ·fi ÙÔ˘˜ ÔÔ›Ô˘˜ ÛÙË Û˘Ó¤¯ÂÈ· ¯ÚËÛÈÌÔÔÈ› ÁÈ· Ó· Û˘Óı¤ÛÂÈ ‰ÈΤ˜ ÙÔ˘ ¯ËÌÈΤ˜ ÂÓÒÛÂȘ. ∞˘Ùfi Á›ÓÂÙ·È Û˘Ó¯Ҙ, ‰ËÏ·‰‹ Ô ÔÚÁ·ÓÈÛÌfi˜ ‰ÂÓ ‚Ú›ÛÎÂÙ·È Û ÌÈ· ÛÙ·ÙÈ΋ ηٿÛÙ·ÛË, ·ÏÏ¿ ¯ÚÂÈ¿˙ÂÙ·È Û˘Ó¯Ҙ Ó· ‰È·Û¿ Î·È Ó· Û˘Óı¤ÙÂÈ ‰È¿ÊÔÚ˜ Ô˘Û›Â˜ ̤۷ ·fi ¯ËÌÈΤ˜ ·ÓÙȉڿÛÂȘ. √È ·ÓÙȉڿÛÂȘ ηٿ ÙȘ Ôԛ˜ Á›ÓÂÙ·È ‰È¿Û·ÛË ÌÔÚ›ˆÓ ·ÔÙÂÏÔ‡Ó ÙÔÓ Î·Ù·‚ÔÏÈÛÌfi Î·È Û˘Óԉ‡ÔÓÙ·È ·fi ·ÂÏ¢ı¤ÚˆÛË ÂÓ¤ÚÁÂÈ·˜, ÂÓÒ ÔÈ ·ÓÙȉڿÛÂȘ ηٿ ÙȘ Ôԛ˜ Á›ÓÂÙ·È Û‡ÓıÂÛË ¯ËÌÈÎÒÓ ÂÓÒÛÂˆÓ ·ÔÙÂÏÔ‡Ó ÙÔÓ ·Ó·‚ÔÏÈÛÌfi, Ô˘ ··ÈÙ› ÂÓ¤ÚÁÂÈ·. √ ηٷ‚ÔÏÈÛÌfi˜ Î·È Ô ·Ó·‚ÔÏÈÛÌfi˜ Û˘Ó·ÔÙÂÏÔ‡Ó ÙÔÓ ÌÂÙ·‚ÔÏÈÛÌfi ÂÓfi˜ ÔÚÁ·ÓÈÛÌÔ‡, ‰ËÏ·‰‹ ÙÔ Û‡ÓÔÏÔ ÙˆÓ ¯ËÌÈÎÒÓ ·ÓÙȉڿÛÂˆÓ Ì ÙȘ Ôԛ˜ ¤Ó· ·ÙÙ·ÚÔ, Î·È Î·Ù’ Â¤ÎÙ·ÛË Ô ÔÚÁ·ÓÈÛÌfi˜, ·ÓÙ·ÏÏ¿ÛÛÂÈ ‡ÏË Î·È ÂÓ¤ÚÁÂÈ· Ì ÙÔ ÂÚÈ‚¿ÏÏÔÓ ÙÔ˘. ŒÓ·˜ ÔÚÁ·ÓÈÛÌfi˜ ¿ÓÙ· ·Ó·‚ÔÏ›˙ÂÈ ‹ ηٷ‚ÔÏ›˙ÂÈ, ·Ó¿ÏÔÁ· fï˜ Ì ÙȘ Û˘Óı‹Î˜ ÌÔÚ› Ë Ì›· ‰È·‰Èηۛ· Ó· ˘ÂÚÙÂÚ› Ù˘ ¿ÏÏ˘. 66

µπ√§√°π∞ °’ °Àª¡∞™π√À


∏ µπ√§√°π∞ ∫∞π... √π ∞§§∂™ Ã∏ª∂π∞ ¶ÚÔÛ¤¯ÂÙ ӷ ÌËÓ... ο„ÂÙ ÙÔ˘˜ Ì˘˜ Û·˜ ∏ ΢ÙÙ·ÚÈ΋ ·Ó·ÓÔ‹ ‰È·ÎÚ›ÓÂÙ·È Û ·ÂÚfi‚È· –·ÚÔ˘Û›· Ô͢ÁfiÓÔ˘– Î·È Û ·Ó·ÂÚfi‚È· – ·Ô˘Û›· Ô͢ÁfiÓÔ˘. ∫·È ÔÈ ‰‡Ô ·ÔÙÂÏÔ‡Ó ·ÓÙȉڿÛÂȘ ηٷ‚ÔÏÈÛÌÔ‡, ‰ËÏ·‰‹ Â›Ó·È ÔÈ ‚·ÛÈΤ˜ ¯ËÌÈΤ˜ ·ÓÙȉڿÛÂȘ Ô˘ ÚÔÌËıÂ‡Ô˘Ó ÙÔ Î‡ÙÙ·ÚÔ Ì ÂÓ¤ÚÁÂÈ·. ŸÌˆ˜ Ë ·ÂÚfi‚È· ·Ó·ÓÔ‹ ·Ú¤¯ÂÈ Ôχ ÌÂÁ¿Ï· ÔÛ¿ ÂÓ¤ÚÁÂÈ·˜ (̤¯ÚÈ Î·È 18 ÊÔÚ¤˜ ÌÂÁ·Ï‡ÙÂÚ·) Û ۯ¤ÛË Ì ÙËÓ ·Ó·ÂÚfi‚È·. ∫¿ÔÈÔÈ ÔÚÁ·ÓÈÛÌÔ› Â›Ó·È ·ÔÎÏÂÈÛÙÈο ·ÂÚfi‚ÈÔÈ Î·È Î¿ÔÈÔÈ ·ÔÎÏÂÈÛÙÈο ·Ó·ÂÚfi‚ÈÔÈ. À¿Ú¯Ô˘Ó ˆÛÙfiÛÔ ÂÚÈÙÒÛÂȘ fiÔ˘ ¤Ó· ·ÙÙ·ÚÔ ÌÔÚ› Ó· οÓÂÈ Î·È ·ÂÚfi‚È· Î·È ·Ó·ÂÚfi‚È· ·Ó·ÓÔ‹. ÷ڷÎÙËÚÈÛÙÈÎfi ·Ú¿‰ÂÈÁÌ· ·ÔÙÂÏÔ‡Ó Ù· Ì˘˚ο ·ÙÙ·Ú· ÙÔ˘ ·ÓıÚÒÔ˘. ŸÙ·Ó Ú¤ÂÈ Ó· ÏÂÈÙÔ˘ÚÁ‹ÛÔ˘Ó ¤ÓÙÔÓ·, fiˆ˜ ÛÙËÓ ÂÚ›ÙˆÛË ¤ÓÙÔÓ˘ ¿ÛÎËÛ˘, ¯ÚÂÈ¿˙ÔÓÙ·È ÌÂÁ¿Ï· ÔÛ¿ ÂÓ¤ÚÁÂÈ·˜, ÔfiÙ οÓÔ˘Ó ·ÂÚfi‚È· ·Ó·ÓÔ‹. ŸÙ·Ó fï˜ ÙÔ Ô͢ÁfiÓÔ Ô˘ ÙÔ˘˜ ·Ú¤¯ÂÙ·È ‰ÂÓ Â·ÚΛ, ÙfiÙÂ, ÁÈ· Ó· ÚÔÌËı¢ÙÔ‡Ó ÂÈϤÔÓ ÔÛ¿ ÂÓ¤ÚÁÂÈ·˜, ·Ú¿ÏÏËÏ· Ì ÙËÓ ·ÂÚfi‚È· ÛÙÚ¤ÊÔÓÙ·È Î·È Û ·Ó·ÂÚfi‚È· ·Ó·ÓÔ‹. ª¤Û· ·fi ·˘Ù‹ ÙË ‰È·‰Èηۛ· ·Ú¿ÁÂÙ·È Á·Ï·ÎÙÈÎfi Ô͇, ÙÔ ÔÔ›Ô, fiÙ·Ó Û˘ÛÛˆÚ‡ÂÙ·È, ÚÔηÏ› Ì˘˚Îfi ο̷ÙÔ (ÙÔ ·›ÛıËÌ· η„›Ì·ÙÔ˜ ÛÙÔ˘˜ Ì˘˜).

√ÚÈṲ̂Ó˜ ¯ËÌÈΤ˜ ·ÓÙȉڿÛÂȘ ÙÔ˘ ÌÂÙ·‚ÔÏÈÛÌÔ‡ Ú¤ÂÈ Ó· Á›ÓÔÓÙ·È ¿Ú· Ôχ ÁÚ‹ÁÔÚ·. ∞˘Ùfi Á›ÓÂÙ·È ·ÓÙÈÏËÙfi ·Ó ·Ó·ÏÔÁÈÛÙԇ̠ÂÓÂÚÁfi ΤÓÙÚÔ

˘fiÛÙڈ̷

¤Ó˙˘ÌÔ

fiÙÈ Î¿ÔÈÔÈ ÔÚÁ·ÓÈÛÌÔ› ¤¯Ô˘Ó Ôχ ÌÈÎÚ‹ ‰È¿ÚÎÂÈ· ˙ˆ‹˜, .¯. ›ÎÔÛÈ ÏÂÙ¿. À¿Ú¯Ô˘Ó Â›Û˘ ·ÓÙȉڿÛÂȘ, fiˆ˜ Ë ‰È¿Û·ÛË Ù˘ ÁÏ˘Îfi˙˘, Ô˘ Ú¤ÂÈ Ó· Á›ÓÔÓÙ·È ÛÙ·‰È·Î¿. ªÂ ·˘ÙfiÓ ÙÔÓ ÙÚfiÔ ‰ÂÓ Î·Ù·ÛÙÚ¤ÊÂÙ·È ÙÔ Î‡ÙÙ·ÚÔ, ÂÓÒ ·Ú¿ÏÏËÏ· ·ÍÈÔÔÈÔ‡ÓÙ·È Î·Ï‡ÙÂÚ· Ù· ÔÛ¿ Ù˘ ÂÓ¤ÚÁÂÈ·˜ Ô˘ ·ÂÏ¢ıÂÚÒÓÔÓÙ·È Û οı ÛÙ¿‰ÈÔ. √È ··ÈÙ‹ÛÂȘ ·˘Ù¤˜ ÈηÓÔÔÈÔ‡ÓÙ·È ·fi ÙËÓ ‡·ÚÍË ÂȉÈÎÒÓ ÚˆÙÂ˚ÓÈÎÒÓ ÌÔÚ›ˆÓ, ÙˆÓ ÂÓ˙‡ÌˆÓ. √ ÚfiÏÔ˜ ÙˆÓ ÂÓ˙‡ÌˆÓ Â›Ó·È Ó· ‰È¢ÎÔχÓÔ˘Ó ÙȘ ¯ËÌÈΤ˜ ·ÓÙȉڿÛÂȘ Ô˘ Á›ÓÔÓÙ·È Ì¤Û· Û ¤Ó·Ó ÔÚÁ·ÓÈÛÌfi, ‰ÚÒÓÙ·˜ Ô˘ÛÈ·ÛÙÈο ˆ˜ ‚ÈÔÏÔÁÈÎÔ› ηٷχÙ˜. ∞˘Ùfi ÛËÌ·›ÓÂÈ fiÙÈ ‰ÂÓ Û˘ÌÌÂÙ¤¯Ô˘Ó ÛÙ· ·ÓÙȉÚÒÓÙ· ‹ ÛÙ· ÚÔ˚fiÓÙ· Ù˘ ·ÓÙ›‰Ú·Û˘. ŒÙÛÈ, ÙÔ ›‰ÈÔ ¤Ó˙˘ÌÔ ÌÔÚ› Ó· ‰Ú¿ÛÂÈ ÔÏϤ˜ ÊÔÚ¤˜. ∏ ‰Ú¿ÛË ÙˆÓ ÂÓ˙‡ÌˆÓ Â›Ó·È ÂȉÈ΋, ‰ËÏ·‰‹ οı ¤Ó˙˘ÌÔ Î·Ù·Ï‡ÂÈ ÌÈ· Û˘ÁÎÂÎÚÈ̤ÓË ·ÓÙ›‰Ú·ÛË. ∆· ¤Ó˙˘Ì· ‰ÂÓ ‰È¢ÎÔχÓÔ˘Ó ·ÏÒ˜ ÙȘ ¯ËÌÈΤ˜ ·ÓÙȉڿÛÂȘ, ·ÏÏ¿, ηٿ οÔÈÔÓ ÙÚfiÔ, ÙȘ ÂϤÁ¯Ô˘Ó ÎÈfiÏ·˜. ∞˘Ùfi ÛËÌ·›ÓÂÈ fiÙÈ, ÁÈ· Ó· Á›ÓÂÈ ÌÈ· ·ÓÙ›‰Ú·ÛË, Â›Ó·È ··Ú·›ÙËÙÔ Ó· ˘¿Ú¯ÂÈ ÙÔ Î·Ù¿ÏÏËÏÔ ¤Ó˙˘ÌÔ Ô˘ ı· ÙËÓ Î·Ù·Ï‡ÛÂÈ. ∞Ó ·˘Ùfi ‰ÂÓ ˘¿Ú¯ÂÈ, ÙfiÙÂ Ë ·ÓÙ›‰Ú·ÛË Ú·ÎÙÈο ‰ÂÓ Á›ÓÂÙ·È. ∏ ‰ÔÌ‹ οı ÂÓ˙‡ÌÔ˘, fiˆ˜ Î·È Î¿ı ÚˆÙ½Ó˘, Â›Ó·È Î·ıÔÚÈÛÙÈ΋ ÁÈ· ÙË ÏÂÈÙÔ˘ÚÁÈÎfiÙËÙ¿ ÙÔ˘. ∆Ô ›‰ÈÔ ÛËÌ·ÓÙÈ΋ Â›Ó·È Î·È Ë ‰È·Ù‹ÚËÛË ·˘Ù‹˜ Ù˘ ‰ÔÌ‹˜. ∞˘Ùfi ÛËÌ·›ÓÂÈ fiÙÈ fiÔÈÔ˜ ·Ú¿ÁÔ-

∂ÈÎ. 3.1 √ ÙÚfiÔ˜ Ì ÙÔÓ ÔÔ›Ô ‰ÚÔ˘Ó Ù· ¤Ó˙˘Ì· Â›Ó·È ¿Ú· Ôχ ·Ïfi˜: οı ¤Ó˙˘ÌÔ ¤¯ÂÈ ÌÈ· Û˘ÁÎÂÎÚÈ̤ÓË ÙÚÈۉȿÛÙ·ÙË ‰ÔÌ‹. ªÈ· ÂÚÈÔ¯‹ ÙÔ˘ ÂÓ˙‡ÌÔ˘, Ô˘ ÔÓÔÌ¿˙ÂÙ·È ÂÓÂÚÁfi ΤÓÙÚÔ, Â›Ó·È Ë ı¤ÛË fiÔ˘ ı· ‰ÂÛÌ¢ÙÔ‡Ó Ù· ÌfiÚÈ· Ô˘ ÚfiÎÂÈÙ·È Ó· ·ÓÙȉڿÛÔ˘Ó (˘fiÛÙڈ̷) Ì ÙÔ ¤Ó˙˘ÌÔ. ∏ Û‡Ó‰ÂÛË ÙÔ˘ ˘ÔÛÙÚÒÌ·ÙÔ˜ (·ÓÙȉÚÒÓÙ·) Ì ÙÔ ¤Ó˙˘ÌÔ Ê¤ÚÓÂÈ ÎÔÓÙ¿ Ù· ·ÓÙȉÚÒÓÙ· Î·È ÙÔ˘˜ ·Ú¤¯ÂÈ ÙȘ ηٿÏÏËϘ ÚÔ¸Ôı¤ÛÂȘ Ó· ·ÓÙȉڿÛÔ˘Ó. ªÂ ·˘ÙfiÓ ÙÔÓ ÙÚfiÔ ‰È¢ÎÔχÓÂÙ·È Ë ·ÓÙ›‰Ú·ÛË. ªfiÏȘ ÔÏÔÎÏËÚˆı› Ë ·ÓÙ›‰Ú·ÛË, Ù· ÌfiÚÈ· Ô˘ ‰ËÌÈÔ˘ÚÁ‹ıËÎ·Ó (ÚÔ˚fiÓÙ·) ·ÔÌ·ÎÚ‡ÓÔÓÙ·È Î·È ÙÔ ¤Ó˙˘ÌÔ ·Ú·Ì¤ÓÂÈ fiˆ˜ ‹Ù·Ó ÚÈÓ ·’ ·˘Ù‹. ŒÙÛÈ, Ó¤· ·ÓÙȉÚÒÓÙ· ÌfiÚÈ· (˘fiÛÙڈ̷) ÌÔÚÔ‡Ó Ó· ‰ÂÛÌ¢ÙÔ‡Ó ÛÙÔ ÂÓÂÚÁfi ΤÓÙÚÔ ÙÔ˘ ›‰ÈÔ˘ ÂÓ˙‡ÌÔ˘.

ª∂∆∞µ√§π™ª√™

67


ÓÙ·˜ ÂËÚ¿ÛÂÈ ÙË ‰ÔÌ‹ ÂÓfi˜ ÂÓ˙‡ÌÔ˘ ı· ÌÂÙ·‚¿ÏÂÈ Î·È ÙË ‰Ú·ÛÙÈÎfiÙËÙ¿ ÙÔ˘. ™ÙÔ˘˜ ·Ú¿ÁÔÓÙ˜ Ô˘ ÂËÚ¿˙Ô˘Ó ·˘Ù‹ ÙË ‰ÔÌ‹ ·Ó‹ÎÔ˘Ó Ë ıÂÚÌÔÎÚ·Û›· Î·È Ë Ô͇ÙËÙ· (pH) ÙÔ˘ ÂÚÈ‚¿ÏÏÔÓÙÔ˜ ÙÔ˘ ÂÓ˙‡ÌÔ˘. ∏ ‰Ú·ÛÙÈÎfiÙËÙ· οı ÂÓ˙‡ÌÔ˘ Á›ÓÂÙ·È ¿ÚÈÛÙË ÛÂ Û˘ÁÎÂÎÚÈ̤Ó˜ Û˘Óı‹Î˜. ŒÙÛÈ, ¿ÏÏ· ¤Ó˙˘Ì· ÏÂÈÙÔ˘ÚÁÔ‡Ó Û fiÍÈÓ˜ Û˘Óı‹Î˜, ¿ÏÏ· Û ‚·ÛÈΤ˜, ¿ÏÏ· Û ˘„ËÏ‹ ıÂÚÌÔÎÚ·Û›· Î·È ¿ÏÏ· Û ¯·ÌËÏ‹. ∞˜ ÛÎÂÊÙԇ̠À¿Ú¯Ô˘Ó οÔÈÔÈ ÌÈÎÚÔÔÚÁ·ÓÈÛÌÔ› Ô˘ Â›Ó·È ıÂÚÌfiÊÈÏÔÈ (·Ó·Ù‡ÛÛÔÓÙ·È Î·Ï‡ÙÂÚ· Û ˘„ËϤ˜ ıÂÚÌÔÎڷۛ˜) Î·È Î¿ÔÈÔÈ Ô˘ Â›Ó·È „˘¯ÚfiÊÈÏÔÈ (·Ó·Ù‡ÛÛÔÓÙ·È Î·Ï‡ÙÂÚ· Û ¯·ÌËϤ˜ ıÂÚÌÔÎڷۛ˜). °È· ÔÈÔ ÏfiÁÔ ÈÛÙ‡ÂÙ fiÙÈ ¤Ó·˜ ıÂÚÌfiÊÈÏÔ˜ ÌÈÎÚÔÔÚÁ·ÓÈÛÌfi˜ ·Ó·Ù‡ÛÛÂÙ·È Î·Ï‡ÙÂÚ· Û ıÂÚÌÔÎڷۛ˜ ¿Óˆ ÙˆÓ 50 oC;

∏ ÁÓÒÛË Ì·˜ ÁÈ· ÙÔÓ ÙÚfiÔ ‰Ú¿Û˘ ÙˆÓ ÂÓ˙‡ÌˆÓ Î·È ÙȘ Û˘Óı‹Î˜ Ô˘ ··ÈÙÔ‡ÓÙ·È ÁÈ’ ·˘ÙfiÓ Ì·˜ ¤¯ÂÈ ‚ÔËı‹ÛÂÈ Û ÔÏϤ˜ Ï¢ڤ˜ Ù˘ ηıËÌÂÚÈÓ‹˜ Ì·˜ ˙ˆ‹˜. °È· ·Ú¿‰ÂÈÁÌ·, ÔÏÏ¿ Ê¿Ú̷η ÛÙÔ¯Â‡Ô˘Ó ÛÙËÓ Î·Ù·ÛÙÚÔÊ‹ ÂÓ˙‡ÌˆÓ Ô˘ Â›Ó·È ··Ú·›ÙËÙ· ÁÈ· ÙËÓ ÂÈ‚›ˆÛË ÙˆÓ ·ıÔÁfiÓˆÓ ÌÈÎÚÔÔÚÁ·ÓÈÛÌÒÓ. ŒÓ˙˘Ì· ¯ÚËÛÈÌÔÔÈÔ‡ÓÙ·È Â›Û˘ ÁÈ· ÙËÓ ·Ú·ÁˆÁ‹ ÁÏ˘ÎÒÓ, ·ÔÚÚ˘·ÓÙÈÎÒÓ, ηıÒ˜ Î·È ÁÈ· ÙË ‚ÂÏÙ›ˆÛË Ù˘ Á‡Û˘ Î·È Ù˘ ÂÌÊ¿ÓÈÛ˘ οÔÈˆÓ ÙÚÔʛ̈Ó, fiˆ˜ ÙÔ ÎÚ¤·˜.

∂ÚˆÙ‹ÛÂȘ

∂ÈÎ. 3.2 ŒÓ˙˘Ì· ¯ÚËÛÈÌÔÔÈÔ‡ÓÙ·È ˆ˜ Ê¿Ú̷η. ∆· ¤Ó˙˘Ì· ‰ÚÔ˘Ó Î·È ¤Íˆ ·fi ÙÔ˘˜ ÔÚÁ·ÓÈÛÌÔ‡˜. ∆· ·ÔÚÚ˘·ÓÙÈο Ô˘ ˘fiÛ¯ÔÓÙ·È «‚ÈÔÏÔÁÈÎfi» χÛÈÌÔ ÂÚȤ¯Ô˘Ó ηٿÏÏËÏ· ¤Ó˙˘Ì·.

¶ÚÔ‚Ï‹Ì·Ù·

¢Ú·ÛÙËÚÈfiÙËÙ˜

1. ¡· Û˘ÌÏËÚÒÛÂÙ Ì ÙÔ˘˜ ηٿÏÏËÏÔ˘˜ fiÚÔ˘˜ Ù· ÎÂÓ¿ ÛÙÔ ·Ú·Î¿Ùˆ ΛÌÂÓÔ: √È ·ÓÙȉڿÛÂȘ ηٿ ÙȘ Ôԛ˜ Á›ÓÂÙ·È ‰È¿Û·ÛË ÌÔÚ›ˆÓ ·ÔÙÂÏÔ‡Ó ÙÔÓ ................... Î·È Û˘Óԉ‡ÔÓÙ·È ·fi ·ÂÏ¢ı¤ÚˆÛË ................... Î·È ÔÈ ·ÓÙȉڿÛÂȘ ηٿ ÙȘ Ôԛ˜ Á›ÓÂÙ·È Û‡ÓıÂÛË ¯ËÌÈÎÒÓ ÂÓÒÛÂˆÓ ·ÔÙÂÏÔ‡Ó ÙÔÓ ..................., Ô˘ ··ÈÙ› .................... . √ ................... Î·È Ô ................... Û˘Ó·ÔÙÂÏÔ‡Ó ÙÔÓ ÌÂÙ·‚ÔÏÈÛÌfi ÂÓfi˜ ÔÚÁ·ÓÈÛÌÔ‡. 2. ªÂ ηıÂÌ›· ·fi ÙȘ ·Ú·Î¿Ùˆ ϤÍÂȘ Ó· Û¯ËÌ·Ù›ÛÂÙ ̛· ÚfiÙ·ÛË, ÒÛÙ ӷ ·Ô‰›‰ÂÙ·È ÛˆÛÙ¿ Ô fiÚÔ˜ Ô˘ ·ÓÙÈÚÔÛˆ‡ÂÈ: ÌÂÙ·‚ÔÏÈÛÌfi˜, ·Ó·‚ÔÏÈÛÌfi˜, ηٷ‚ÔÏÈÛÌfi˜, ¤Ó˙˘Ì·. 3. ªÂ ‚¿ÛË Ù· fiÛ· Ì¿ı·Ù ÁÈ· ÙÔ Ò˜ Ë ıÂÚÌÔÎÚ·Û›· ÂËÚ¿˙ÂÈ ÙË ‰Ú¿ÛË ÙˆÓ ÂÓ˙‡ÌˆÓ, Ó· ·ÈÙÈÔÏÔÁ‹ÛÂÙ ÁÈ·Ù› fiÙ·Ó ¤¯Ô˘Ì ˘ÚÂÙfi ‰ÂÓ Á›ÓÔÓÙ·È ÛˆÛÙ¿ ‰È¿ÊÔÚ˜ ÏÂÈÙÔ˘ÚÁ›Â˜ ÙÔ˘ ÔÚÁ·ÓÈÛÌÔ‡ Ì·˜ Î·È ¤¯Ô˘Ì ÔÚÈṲ̂ӷ Û˘ÌÙÒÌ·Ù·, fiˆ˜ ·‰˘Ó·Ì›·. ¶Ò˜ ÌÔÚ› Ó· Û˘Ì‚¿ÏÂÈ Ô ˘ÚÂÙfi˜ ÛÙËÓ ¿Ì˘Ó· ÙÔ˘ ÔÚÁ·ÓÈÛÌÔ‡ Ì·˜; 68

µπ√§√°π∞ °’ °Àª¡∞™π√À


¶∂ƒπ§∏æ∏ √È ÔÚÁ·ÓÈÛÌÔ› ¯ÚÂÈ¿˙ÔÓÙ·È ÂÓ¤ÚÁÂÈ· ÁÈ· Ó· ‰È·ÙËÚÔ‡Ó ÙËÓ ÔÚÁ¿ÓˆÛ‹ ÙÔ˘˜ Î·È Ó· ÂÈÙÂÏÔ‡Ó ÙȘ ÏÂÈÙÔ˘ÚÁ›Â˜ ÙÔ˘˜. ∆ËÓ ÂÓ¤ÚÁÂÈ· ·˘Ù‹ ÙËÓ ÚÔÌËı‡ÔÓÙ·È ·fi ÙËÓ ÙÚÔÊ‹ ÙÔ˘˜. ∏ ¯ËÌÈ΋ ÂÓ¤ÚÁÂÈ· Ù˘ ÙÚÔÊ‹˜ ÌÂÙ·ÙÚ¤ÂÙ·È ·fi ÙÔ˘˜ ÔÚÁ·ÓÈÛÌÔ‡˜ Û ¿ÏϘ ÌÔÚʤ˜ ÂÓ¤ÚÁÂÈ·˜, fiˆ˜ ıÂÚÌÈ΋, ÎÈÓËÙÈ΋ ÎÙÏ. √È ‰È¿ÊÔÚ˜ ¯ËÌÈΤ˜ ·ÓÙȉڿÛÂȘ Ô˘ Û˘Ì‚·›ÓÔ˘Ó ÛÙÔÓ ÔÚÁ·ÓÈÛÌfi ·ÔÙÂÏÔ‡Ó ÙÔÓ ÌÂÙ·‚ÔÏÈÛÌfi, Ô˘ ÂÚÈÏ·Ì‚¿ÓÂÈ ·ÓÙȉڿÛÂȘ ηٷ‚ÔÏÈÛÌÔ‡ Î·È ·Ó·‚ÔÏÈÛÌÔ‡. ™ÙȘ ÚÒÙ˜ Á›ÓÂÙ·È Û‡ÓıÂÛË ÌÔÚ›ˆÓ Î·È ··ÈÙÂ›Ù·È ÂÓ¤ÚÁÂÈ·, ÂÓÒ ÛÙȘ ‰Â‡ÙÂÚ˜ Á›ÓÂÙ·È ‰È¿Û·ÛË ÌÔÚ›ˆÓ Î·È ·ÂÏ¢ıÂÚÒÓÂÙ·È ÂÓ¤ÚÁÂÈ·. √È ¯ËÌÈΤ˜ ·ÓÙȉڿÛÂȘ ÙˆÓ ÔÚÁ·ÓÈÛÌÒÓ Î·Ù·Ï‡ÔÓÙ·È ·fi ÂȉÈΤ˜ ÚˆÙ½Ó˜, Ù· ¤Ó˙˘Ì·. ∏ ‰Ú¿ÛË ÙˆÓ ÂÓ˙‡ÌˆÓ Û¯ÂÙ›˙ÂÙ·È ¿ÌÂÛ· Ì ÙË ‰ÔÌ‹ ÙÔ˘˜ Î·È Â›Ó·È ÂȉÈ΋. ∆· ¤Ó˙˘Ì· ¯ÚËÛÈÌÔÔÈÔ‡ÓÙ·È Ôχ Û˘¯Ó¿ ÛÙËÓ Î·ıËÌÂÚÈÓ‹ Ì·˜ ˙ˆ‹.

§∂•∂π™-∫§∂π¢π∞: ÂÓ¤ÚÁÂÈ·, ÌÂÙ·‚ÔÏÈÛÌfi˜, ηٷ‚ÔÏÈÛÌfi˜, ·Ó·‚ÔÏÈÛÌfi˜, ¤Ó˙˘Ì·, ÂȉÈ΋ ‰Ú¿ÛË, ˘fiÛÙڈ̷, ÂÓÂÚÁfi ΤÓÙÚÔ.

∂ÚˆÙ‹ÛÂȘ

¶ÚÔ‚Ï‹Ì·Ù·

¢Ú·ÛÙËÚÈfiÙËÙ˜

°π∞ ∂¶∞¡∞§∏æ∏

1. ¡· Û˘ÌÏËÚÒÛÂÙ Ì ÙÔ˘˜ ηٿÏÏËÏÔ˘˜ fiÚÔ˘˜ Ù· ÎÂÓ¿ ÛÙÔ ·Ú·Î¿Ùˆ ΛÌÂÓÔ: √ ¿ÓıÚˆÔ˜, fiˆ˜ fiÏÔÈ ÔÈ ˙ˆÓÙ·ÓÔ› ÔÚÁ·ÓÈÛÌÔ›, ·ÍÈÔÔÈ› ÙË ................ ÂÓ¤ÚÁÂÈ· ÙˆÓ Ô˘ÛÈÒÓ Ù˘ ÙÚÔÊ‹˜, ÙË ÌÂÙ·ÙÚ¤ÂÈ Û ¿ÏϘ ÌÔÚʤ˜ ................ Î·È ·Ú¿ÁÂÈ ................ (Ì˯·ÓÈÎfi, ¯ËÌÈÎfi ÎÙÏ.), ηχÙÔÓÙ·˜ Ì ÙÔÓ ÙÚfiÔ ·˘Ùfi ÙȘ ÂÓÂÚÁÂȷΤ˜ ÙÔ˘ ·Ó¿ÁΘ. ™Ù· ·ÙÙ·Ú· ÙÔ˘ ·ÓıÚÒÔ˘ ÔÈ ¯ËÌÈΤ˜ ·ÓÙȉڿÛÂȘ ηٷχÔÓÙ·È ·fi ÂȉÈο ÚˆÙÂ˚ÓÈο ÌfiÚÈ·, Ù· ................. . Ÿˆ˜ Î·È fiÏÔÈ ÔÈ Î·Ù·Ï‡Ù˜, Ô ÚfiÏÔ˜ ÙÔ˘˜ Â›Ó·È Ó· ................ ÙȘ ¯ËÌÈΤ˜ ·ÓÙȉڿÛÂȘ Ô˘ Á›ÓÔÓÙ·È Ì¤Û· Û ¤Ó· ˙ˆÓÙ·Ófi ·ÙÙ·ÚÔ, ¯ˆÚ›˜ fï˜ Ó· Û˘ÌÌÂÙ¤¯Ô˘Ó ÛÙ· ................. ‹ ÛÙ· ................. Ù˘ ·ÓÙ›‰Ú·Û˘. 2. °È·Ù› ¯ÚÂÈ¿˙ÔÓÙ·È ÂÓ¤ÚÁÂÈ· ÔÈ ÔÚÁ·ÓÈÛÌÔ›; ¶Ò˜ ÙËÓ ÚÔÌËı‡ÔÓÙ·È; 3. ¶ÔÈ· Â›Ó·È Ë ¯ËÌÈ΋ ʇÛË ÙˆÓ ÂÓ˙‡ÌˆÓ; ¶ÔÈ· Â›Ó·È Ù· ‰ÔÌÈο ÙÔ˘˜ Û˘ÛÙ·ÙÈο; 4. ∞ÊÔ‡ ‰È·‚¿ÛÂÙ ÙÔ ·Ú·Î¿Ùˆ ΛÌÂÓÔ, Ó· ··ÓÙ‹ÛÂÙ ÛÙȘ ÂÚˆÙ‹ÛÂȘ Ô˘ ·ÎÔÏÔ˘ıÔ‡Ó: «™Ù· ·ÙÙ·Ú· ÙÔ˘ Û˘ÎˆÙÈÔ‡ ·Ú¿ÁÂÙ·È Ì¤Û· ·fi ÔÚÈṲ̂Ó˜ ·ÓÙȉڿÛÂȘ ˘ÂÚÔÍ›‰ÈÔ ÙÔ˘ ˘‰ÚÔÁfiÓÔ˘ (H2O2 – Ô͢˙ÂÓ¤), Ô˘ Â›Ó·È ÙÔÍÈÎfi ÁÈ· Ù· ·ÙÙ·Ú·. ∏ ηٷϿÛË, ¤Ó· ¤Ó˙˘ÌÔ, ‰È·Û¿ ÙÔ ÌfiÚÈÔ ·˘Ùfi Û ÓÂÚfi Î·È Ô͢ÁfiÓÔ, Ô˘ ‰ÂÓ Â›Ó·È ‚Ï·‚ÂÚ¿. ª¿ÏÈÛÙ·, ¤Ó· ÌfiÚÈÔ Î·Ù·Ï¿Û˘ ‰Ú· ÙfiÛÔ ÁÚ‹ÁÔÚ·, Ô˘ ÌÔÚ› Ó· ‰È·Û¿ÛÂÈ 6.000.000 ÌfiÚÈ· ˘ÂÚÔÍÂȉ›Ô˘ ÙÔ˘ ˘‰ÚÔÁfiÓÔ˘ Û ¤Ó· ÏÂÙfi». ·. °È·Ù› ÙÔ Ô͢˙ÂÓ¤ ıˆÚÂ›Ù·È Ôχ ηÏfi ·ÓÙÈÛËÙÈÎfi; ‚. ŸÙ·Ó Ú›ÍÔ˘Ì Ô͢˙ÂÓ¤ Û ÌÈ· ·ÓÔȯً ÏËÁ‹, ·Ú·ÙËÚԇ̠ÙÔ Û¯ËÌ·ÙÈÛÌfi Ê˘Û·Ï›‰ˆÓ. ¶Ò˜ ÙÔ ÂÍËÁ›ÙÂ; 5. ÷ڷÎÙËÚÈÛÙÈÎfi ·Ú¿‰ÂÈÁÌ· ¯Ú‹Û˘ ÙˆÓ ÂÓ˙‡ÌˆÓ ÛÙËÓ Î·ıËÌÂÚÈÓ‹ Ì·˜ ˙ˆ‹ ·ÔÙÂÏÔ‡Ó Ù· ·ÔÚÚ˘·ÓÙÈο. ∆· ÂÚÈÛÛfiÙÂÚ·, ·Ó fi¯È fiÏ·, ÂÚȤ¯Ô˘Ó ¤Ó˙˘Ì· (.¯. ÚˆÙ¿Û˜, ‰ËÏ·‰‹ ¤Ó˙˘Ì· Ô˘ ‰È·ÛÔ‡Ó ÚˆÙ½Ó˜). ÿÚË ÛÙ· ¤Ó˙˘Ì· ·˘Ù¿, ‰È·ÛÒÓÙ·È Â˘ÎÔÏfiÙÂÚ· ÔÈ ¯ËÌÈΤ˜ ÂÓÒÛÂȘ Ô˘ ÂÚȤ¯ÔÓÙ·È ÛÙÔ˘˜ ÏÂΤ‰Â˜. ¢ËÏ·‰‹, ·Ó ¤Ó· ·ÔÚÚ˘·ÓÙÈÎfi ¤¯ÂÈ ÚˆÙ¿Û˜, ı· ‰È·Û¿ ¢ÎÔÏfiÙÂÚ· ÏÂΤ‰Â˜ ·fi ÎÚ¤·˜, ·›Ì·, ·˘Á¿, Á¿Ï· ÎÙÏ., ÂÓÒ, ·Ó ¤¯ÂÈ ÏÈ¿Û˜ (¤Ó˙˘Ì· Ô˘ ‰È·ÛÔ‡Ó Ï›Ë), ı· ‰È·Û¿ ¢ÎÔÏfiÙÂÚ· ÏÂΤ‰Â˜ ·fi ‚Ô‡Ù˘ÚÔ, Ï¿‰È, Û¿ÏÙÛ˜ ÎÙÏ. ªÂ ‚¿ÛË Ù· ·Ú·¿Óˆ, Ó· ·Ó·Ê¤ÚÂÙ ÁÈ·Ù› Â›Ó·È ÛËÌ·ÓÙÈÎfi Ó· ϤÓÔ˘Ì ٷ ÚÔ‡¯· Ì·˜ ÛÙË ıÂÚÌÔÎÚ·Û›· Ô˘ Û˘ÓÈÛÙÔ‡Ó ÔÈ Ô‰ËÁ›Â˜ ÔÈ Ôԛ˜ ·Ó·ÁÚ¿ÊÔÓÙ·È ÛÙË Û˘Û΢·Û›· ÙˆÓ ·ÔÚÚ˘·ÓÙÈÎÒÓ Ô˘ ÂÚȤ¯Ô˘Ó ¤Ó˙˘Ì·. ∞Ó χÓÔ˘Ì ٷ ÚÔ‡¯· Ì·˜ Û ıÂÚÌÔÎÚ·Û›· ÌÂÁ·Ï‡ÙÂÚË ·fi ·˘Ù‹Ó Ô˘ ÚÔÙ›ÓÔ˘Ó ÔÈ Î·Ù·Û΢·ÛÙ¤˜ ÙÔ˘ ·ÔÚÚ˘·ÓÙÈÎÔ‡, ı· ηı·Ú›ÛÔ˘Ó Î·Ï‡ÙÂÚ· Ù· ÚÔ‡¯· Ì·˜; ¡· ·ÈÙÈÔÏÔÁ‹ÛÂÙ ÙËÓ ·¿ÓÙËÛ‹ Û·˜. ª∂∆∞µ√§π™ª√™

69


HUNDERTWASSER - Ninety-nine Heads (ÏÂÙÔ̤ÚÂÈ·)

ÔÈ ·Ûı¤ÓÂȘ Î·È ÔÈ ·Ú¿ÁÔÓÙ˜ Ô˘ Û¯ÂÙ›˙ÔÓÙ·È Ì ÙËÓ ÂÌÊ¿ÓÈÛ‹ ÙÔ˘˜

4


¶ÚÔËÁÔ‡ÌÂÓ˜ ÁÓÒÛÂȘ Ô˘ ı· ¯ÚÂÈ·ÛÙÒ...

∫¿ÔÈ· ·ÙÙ·Ú· ÌÔÚÔ‡Ó Ó· οÓÔ˘Ó Ê·ÁÔ΢ÙÙ¿ÚˆÛË.

∆Ô ·›Ì· ·ÔÙÂÏÂ›Ù·È ·fi Ï¿ÛÌ·, ÂÚ˘ıÚÔ·ÙÙ·Ú·, Ï¢ÎÔ·ÙÙ·Ú· Î·È ·ÈÌÔÂÙ¿ÏÈ·.

√ ·ÓıÚÒÈÓÔ˜ ÔÚÁ·ÓÈÛÌfi˜ ·ÔÙÂÏÂ›Ù·È ·fi ‰È¿ÊÔÚ· Û˘ÛÙ‹Ì·Ù·, fiˆ˜…

…ÙÔ Ó¢ÚÈÎfi…

…ÙÔ ÂÙÈÎfi…


…ÙÔ Î˘ÎÏÔÊÔÚÈÎfi…

…Î·È ÙÔ ÂÓ‰ÔÎÚÈÓÈÎfi.

...ηÈÓÔ‡ÚȘ ÁÓÒÛÂȘ Ô˘ ı· ·ÔÎÙ‹Ûˆ

ñ ∆È Â›Ó·È Ë ÔÌÔÈfiÛÙ·ÛË Î·È Ò˜ ÏÂÈÙÔ˘ÚÁÔ‡Ó ÔÈ Ì˯·ÓÈÛÌÔ› Ô˘ ÙË Ú˘ıÌ›˙Ô˘Ó. ñ ∆È Â›Ó·È Ë ·Ûı¤ÓÂÈ· Î·È ÔÈÔÈ ·Ú¿ÁÔÓÙ˜ ÙËÓ ÚÔηÏÔ‡Ó. ñ ¶Ò˜ ÔÚÈṲ̂ÓÔÈ ÌÈÎÚÔÔÚÁ·ÓÈÛÌÔ› ÚÔηÏÔ‡Ó ·Ûı¤ÓÂȘ. ñ ¶Ò˜ ÌÂÙ·‰›‰ÔÓÙ·È ÔÈ ÌÔÏ˘ÛÌ·ÙÈΤ˜ ·Ûı¤ÓÂȘ Î·È Ò˜ ÌÔÚԇ̠ӷ ÚÔÊ˘Ï·¯ıԇ̠·fi ·˘Ù¤˜. ñ ªÂ ÔÈÔ˘˜ ÙÚfiÔ˘˜ ·Ì‡ÓÂÙ·È ÙÔ ·ÓıÚÒÈÓÔ ÛÒÌ· ·¤Ó·ÓÙÈ ÛÙÔ˘˜ ·ıÔÁfiÓÔ˘˜ ÌÈÎÚÔÔÚÁ·ÓÈÛÌÔ‡˜. ñ ¶ÔÈÔ˜ Â›Ó·È Ô ÚfiÏÔ˜ ÙˆÓ ÂÌ‚ÔÏ›ˆÓ Î·È ÙˆÓ ÔÚÒÓ. ñ ¶Ò˜ Û¯ÂÙ›˙ÂÙ·È Ô ÙÚfiÔ˜ ˙ˆ‹˜ Ì·˜ Ì ÔÚÈṲ̂Ó˜ ·Ûı¤ÓÂȘ.


4.1 √ÌÔÈfiÛÙ·ÛË ¢È¿ÊÔÚ˜ Û˘Û΢¤˜ Ô˘ ¯ÚËÛÈÌÔÔÈԇ̠ÛÙËÓ Î·ıËÌÂÚÈÓ‹ Ì·˜ ˙ˆ‹ ‰È·ı¤ÙÔ˘Ó Ì˯·ÓÈÛÌÔ‡˜ ·˘ÙÔÚ‡ıÌÈÛ˘. °È· ·Ú¿‰ÂÈÁÌ·, ÙÔ ËÏÂÎÙÚÈÎfi Û›‰ÂÚÔ ‰È·ÙËÚ›, fiÛÔ ÛȉÂÚÒÓÔ˘ÌÂ, ÂÚ›Ô˘ ÛÙ·ıÂÚ‹ ÙË ıÂÚÌÔÎÚ·Û›· ÙÔ˘. ∞˘Ùfi Á›ÓÂÙ·È Ì ÙË ‚Ô‹ıÂÈ· ÌÈ·˜ ·ÓÙ›ÛÙ·Û˘ Î·È ÂÓfi˜ ıÂÚÌÔÛÙ¿ÙË. ∂Ì›˜ Ú˘ıÌ›˙Ô˘Ì ÙÔÓ ıÂÚÌÔÛÙ¿ÙË ÛÙËÓ ÂÈı˘ÌËÙ‹ ıÂÚÌÔÎÚ·Û›·. ŸÙ·Ó Ë ·ÓÙ›ÛÙ·ÛË ˘ÂÚıÂÚÌ·›ÓÂÙ·È, Ô ıÂÚÌÔÛÙ¿Ù˘ ÙÔ «·ÓÙÈÏ·Ì‚¿ÓÂÙ·È» Î·È ÛÙ·Ì·Ù¿ ÙË ÏÂÈÙÔ˘ÚÁ›· Ù˘. ŸÙ·Ó Ë ıÂÚÌÔÎÚ·Û›· Ù˘ ·ÓÙ›ÛÙ·Û˘ ÌÂȈı›, ÙfiÙÂ Ô ıÂÚÌÔÛÙ¿Ù˘ ÙÔ «·ÓÙÈÏ·Ì‚¿ÓÂÙ·È» Î·È ¿ÏÈ, Î·È ÂÈÙÚ¤ÂÈ Í·Ó¿ ÙË ÏÂÈÙÔ˘ÚÁ›· Ù˘. ∞ÔÙ¤ÏÂÛÌ· ·˘ÙÔ‡ ÙÔ˘ Ì˯·ÓÈÛÌÔ‡ Â›Ó·È ÙÔ Û›‰ÂÚÔ Ó· ‰È·ÙËÚ› ÂÚ›Ô˘ ÛÙ·ıÂÚ‹ ÙË ıÂÚÌÔÎÚ·Û›· ÙÔ˘ fiÛË ÒÚ· ÏÂÈÙÔ˘ÚÁ›. ∞Ó ‰ÂÓ Û˘Ó¤‚·ÈÓ ·˘Ùfi, ÙÔ Û›‰ÂÚÔ ı· ˘ÂÚıÂÚÌ·ÈÓfiÙ·Ó Î·È Ù· ÚÔ‡¯· Ì·˜ ı· η›ÁÔÓÙ·Ó.

£∂ƒª√™∆∞∆∏™

∞Ó Ë ıÂÚÌÔÎÚ·Û›· Ù˘ ·ÓÙ›ÛÙ·Û˘ ÍÂÂÚ¿ÛÂÈ ÙËÓ ÂÈı˘ÌËÙ‹, ÙfiÙÂ Ô ıÂÚÌÔÛÙ¿Ù˘ ‰È·ÎfiÙÂÈ ÙÔ ËÏÂÎÙÚÈÎfi ·Îψ̷.

∞Ó Ë ıÂÚÌÔÎÚ·Û›· Ù˘ ·ÓÙ›ÛÙ·Û˘ ¤ÛÂÈ Î¿Ùˆ ·fi ÙËÓ ÂÈı˘ÌËÙ‹ ıÂÚÌÔÎÚ·Û›·, ÙfiÙÂ Ô ıÂÚÌÔÛÙ¿Ù˘ ÂÈÙÚ¤ÂÈ ¿ÏÈ ÙË ‰›Ô‰Ô ÙÔ˘ ËÏÂÎÙÚÈÎÔ‡ Ú‡̷ÙÔ˜.

√ ıÂÚÌÔÛÙ¿Ù˘ ·ÓÔ›ÁÂÈ Î·È ÎÏ›ÓÂÈ ÙÔ Î‡Îψ̷ ÙÔ˘ ËÏÂÎÙÚÈÎÔ‡ Ú‡̷ÙÔ˜.

ANTI™∆∞™∏ ∆Ô ‰È¿ÁÚ·ÌÌ· ·ÂÈÎÔÓ›˙ÂÈ ÙÔÓ ÙÚfiÔ Ì ÙÔÓ ÔÔ›Ô ÂϤÁ¯ÂÙ·È Ë ıÂÚÌÔÎÚ·Û›· Ù˘ ·ÓÙ›ÛÙ·Û˘ ÂÓfi˜ ËÏÂÎÙÚÈÎÔ‡ Û›‰ÂÚÔ˘ ·fi ¤Ó· ıÂÚÌÔÛÙ¿ÙË.

ªÂ ·˘ÙfiÓ ÙÔÓ Ì˯·ÓÈÛÌfi ·˘ÙÔÚ‡ıÌÈÛ˘ ‰È·ÙËÚÂ›Ù·È ÛÙ·ıÂÚ‹ Ë ÚÔÁÚ·ÌÌ·ÙÈṲ̂ÓË ıÂÚÌÔÎÚ·Û›· ÙÔ˘ Û›‰ÂÚÔ˘, ·ÓÂÍ¿ÚÙËÙ· ·fi ÙË ıÂÚÌÔÎÚ·Û›· ÙÔ˘ Â͈ÙÂÚÈÎÔ‡ ÂÚÈ‚¿ÏÏÔÓÙÔ˜. ¶·ÚfiÌÔÈÔ˘˜ Ì˯·ÓÈÛÌÔ‡˜ ·˘ÙÔÚ‡ıÌÈÛ˘ Û˘Ó·ÓÙ¿ÌÂ Î·È ÛÙÔ˘˜ ˙ˆÓÙ·ÓÔ‡˜ ÔÚÁ·ÓÈÛÌÔ‡˜. °È· Ó· ÏÂÈÙÔ˘ÚÁ‹ÛÔ˘Ó ÛˆÛÙ¿, ı· Ú¤ÂÈ Ó· ÌÔÚÔ‡Ó Ó· ‰È·ÙËÚÔ‡Ó ÙÔ ÂÛˆÙÂÚÈÎfi ÙÔ˘˜ ÂÚÈ‚¿ÏÏÔÓ (Û‡ÛÙ·ÛË Î·È ÔÛfiÙËÙ· ˘ÁÚÒÓ, ıÂÚÌÔÎÚ·Û›·, pH Î.¿.) Û¯ÂÙÈο ÛÙ·ıÂÚfi, ·ÓÂÍ¿ÚÙËÙ· ·fi ÙȘ Û˘Óı‹Î˜ ÙÔ˘ Â͈ÙÂÚÈÎÔ‡ ÂÚÈ‚¿ÏÏÔÓÙÔ˜ ÛÙÔ ÔÔ›Ô ˙Ô˘Ó. ∏ ÈηÓfiÙËÙ¿ ÙÔ˘˜ ·˘Ù‹ ÔÓÔÌ¿˙ÂÙ·È ÔÌÔÈfiÛÙ·ÛË Î·È, ÁÈ· Ó· ÂÈÙ¢¯ı›, ··ÈÙÂ›Ù·È ÂÓ¤ÚÁÂÈ·. ∞·ÈÙÂ›Ù·È Â›Û˘ Û˘74

µπ√§√°π∞ °’ °Àª¡∞™π√À


ÓÙÔÓÈÛÌfi˜ Ù˘ ÏÂÈÙÔ˘ÚÁ›·˜ ‰È¿ÊÔÚˆÓ ÔÚÁ¿ÓˆÓ Î·È Û˘ÛÙËÌ¿ÙˆÓ. √È Ú˘ıÌÈÛÙÈÎÔ› Ì˯·ÓÈÛÌÔ› Ì ÙÔ˘˜ ÔÔ›Ô˘˜ ÂÈÙ˘Á¯¿ÓÂÙ·È Ë ÔÌÔÈfiÛÙ·ÛË ÔÓÔÌ¿˙ÔÓÙ·È ÔÌÔÈÔÛÙ·ÙÈÎÔ› Ì˯·ÓÈÛÌÔ›. ªÂ Ù¤ÙÔÈÔ˘˜ Ì˯·ÓÈÛÌÔ‡˜ Ú˘ıÌ���˙ÔÓÙ·È: Ë ıÂÚÌÔÎÚ·Û›· ÙÔ˘ ÛÒÌ·ÙÔ˜, Ë Ô͇ÙËÙ· (pH) ÙÔ˘ ·›Ì·ÙÔ˜, Ë Û˘ÁΤÓÙÚˆÛË Ù˘ ÁÏ˘Îfi˙˘ Î·È ÙˆÓ ·Ï¿ÙˆÓ ÙÔ˘ ·›Ì·ÙÔ˜ Î.¿. ∆Ô ‰È¿ÁÚ·ÌÌ· ·ÂÈÎÔÓ›˙ÂÈ ÙÔÓ ÙÚfiÔ Ì ÙÔÓ ÔÔ›Ô ÏÂÈÙÔ˘ÚÁÔ‡Ó ÔÈ ÔÌÔÈÔÛÙ·ÙÈÎÔ› Ì˯·ÓÈÛÌÔ› ÛÙÔÓ ¿ÓıÚˆÔ.

ªËÓ

√ ÂÁΤʷÏÔ˜ ‰›ÓÂÈ ÂÓÙÔÏ‹ ÛÙ· ηٿÏÏËÏ· fiÚÁ·Ó· ÁÈ· ÙË Ú‡ıÌÈÛË ÙˆÓ ‰È¿ÊÔÚˆÓ ÙÈÌÒÓ.

ªËӇ̷ٷ

‡Ì·Ù·

∂°∫∂º∞§√™

À¶√¢√Ã∂π™ / √ƒ°∞¡∞

√È ÂÚÈÛÛfiÙÂÚÔÈ ÔÌÔÈÔÛÙ·ÙÈÎÔ› Ì˯·ÓÈÛÌÔ› ÙÔ˘ ·ÓıÚÒÈÓÔ˘ ÔÚÁ·ÓÈÛÌÔ‡ ÏÂÈÙÔ˘ÚÁÔ‡Ó Ì ÙÚfiÔ ·ÚfiÌÔÈÔ Ì ·˘ÙfiÓ ÙÔ˘ ËÏÂÎÙÚÈÎÔ‡ Û›‰ÂÚÔ˘. ¢ËÏ·‰‹ Û ‰È¿ÊÔÚ· ÛËÌ›· ÙÔ˘ ÛÒÌ·Ùfi˜ Ì·˜ (.¯. ‰¤ÚÌ·) ˘¿Ú¯Ô˘Ó οÔÈ· fiÚÁ·Ó·-˘ԉԯ›˜ Ô˘ ·ÓȯÓÂ‡Ô˘Ó ‰È¿ÊÔÚ˜ ÌÂÙ·‚ÔϤ˜ (.¯. Ù˘ ıÂÚÌÔÎÚ·Û›·˜). √È ˘ԉԯ›˜ ÛÙ¤ÏÓÔ˘Ó ÌËӇ̷ٷ Û ηٿÏÏËÏ· ΤÓÙÚ·, fiˆ˜ ·˘Ù¿ ÙÔ˘ ÂÁÎÂÊ¿ÏÔ˘, Î·È Ù· «ÂÓËÌÂÚÒÓÔ˘Ó» Û¯ÂÙÈο Ì ÙȘ Û˘ÁÎÂÎÚÈ̤Ó˜ ÌÂÙ·‚ÔϤ˜. ∆Ô Î¤ÓÙÚÔ ‰›ÓÂÈ ÂÓÙÔϤ˜ ÛÙ· ηٿÏÏËÏ· fiÚÁ·Ó· ÁÈ· Ó· Â·Ó·Ê¤ÚÔ˘Ó ÙȘ ÙÈ̤˜ ·˘Ù¤˜ ÛÙ· Ê˘ÛÈÔÏÔÁÈο, ÂÈı˘ÌËÙ¿ Â›‰·. √ÚÈṲ̂ӷ fiÚÁ·Ó· Î·È Û˘ÛÙ‹Ì·Ù· ÔÚÁ¿ÓˆÓ Û˘ÌÌÂÙ¤¯Ô˘Ó Û ‰È¿ÊÔÚÔ˘˜ ÔÌÔÈÔÛÙ·ÙÈÎÔ‡˜ Ì˯·ÓÈÛÌÔ‡˜. °È· ·Ú¿‰ÂÈÁÌ·, ÙÔ ·Ó·Ó¢ÛÙÈÎfi Û‡ÛÙËÌ· Û˘Ì‚¿ÏÏÂÈ ÛÙË Ú‡ıÌÈÛË Ù˘ ÔÛfiÙËÙ·˜ Ô͢ÁfiÓÔ˘ Î·È ‰ÈÔÍÂȉ›Ô˘ ÙÔ˘ ¿Óıڷη ÛÙÔ˘˜ ÈÛÙÔ‡˜, ÙÔ Û˘ÎÒÙÈ Î·È ÔÈ ÓÂÊÚÔ› ÛÙË ¯ËÌÈ΋ Û‡ÛÙ·ÛË ÙÔ˘ ·›Ì·ÙÔ˜ ÎÙÏ. √ ÎÂÓÙÚÈÎfi˜ ¤ÏÂÁ¯Ô˜ fiÏˆÓ ÙˆÓ ÏÂÈÙÔ˘ÚÁÈÒÓ ÙÔ˘ ÔÚÁ·ÓÈÛÌÔ‡ Â›Ó·È ·ÔÙ¤ÏÂÛÌ· Ù˘ Û˘ÓÂÚÁ·Û›·˜ ÙÔ˘ Ó¢ÚÈÎÔ‡ Î·È ÙÔ˘ ÂÓ‰ÔÎÚÈÓÈÎÔ‡ Û˘ÛÙ‹Ì·ÙÔ˜. ÷ڷÎÙËÚÈÛÙÈÎfi ·ÔÙ¤ÏÂÛÌ· ‰Ú¿Û˘ ÔÌÔÈÔÛÙ·ÙÈÎÔ‡ Ì˯·ÓÈÛÌÔ‡ ÛÙÔÓ ¿ÓıÚˆÔ Â›Ó·È Ó· ‰È·ÙËÚÂ›Ù·È ÛÙ·ıÂÚ‹ Ë ıÂÚÌÔÎÚ·Û›· ÙÔ˘ ÛÒÌ·Ùfi˜ ÙÔ˘ (ÂÚ›Ô˘ 36,6 ÆC), ·ÓÂÍ¿ÚÙËÙ· ·fi ÙȘ ÌÂÙ·‚ÔϤ˜ Ù˘ ıÂÚÌÔÎÚ·Û›·˜ ÙÔ˘ ÂÚÈ‚¿ÏÏÔÓÙÔ˜. √π ∞™£∂¡∂π∂™ ∫∞π √π ¶∞ƒ∞°√¡∆∂™ ¶√À ™Ã∂∆π∑√¡∆∞π ª∂ ∆∏¡ ∂ªº∞¡π™∏ ∆√À™

75


∏ µπ√§√°π∞ ∫∞π... √π ∞§§∂™ Ã∏ª∂π∞, ºÀ™π∫∏ ªÂÚÈο ·fi Ù· ·ÔÙÂϤÛÌ·Ù· ÙˆÓ ÔÌÔÈÔÛÙ·ÙÈÎÒÓ Ì˯·ÓÈÛÌÒÓ ÙÔ˘ ·ÓıÚÒÔ˘ ·›Ì·ÙÔ˜ ÂÚ›Ô˘ 7,4. ñ pH ›ÂÛË ÙÔ˘ ·›Ì·ÙÔ˜ 12 mmHg / 8 mmHg. ñ ıÂÚÌÔÎÚ·Û›· ÛÒÌ·ÙÔ˜ ÂÚ›Ô˘ 37 ÆC. ñ

∏ µπ√§√°π∞ ∫∞π... √π ∞§§∂™ ºÀ™π∫∏ ∞°ø°∏ ŸÙ·Ó ¤Ó·˜ ·ıÏËÙ‹˜ ÙÚ¤¯ÂÈ ∫·Ù¿ ÙË ‰È¿ÚÎÂÈ· Ù˘ ۈ̷ÙÈ΋˜ ¿ÛÎËÛ˘ ÔÈ Ì‡Â˜ ÏÂÈÙÔ˘ÚÁÔ‡Ó ¤ÓÙÔÓ·, ¿Ú· ··ÈÙÔ‡Ó ÂÚÈÛÛfiÙÂÚÔ Ô͢ÁfiÓÔ Î·È ·Ú¿ÁÔ˘Ó ÂÚÈÛÛfiÙÂÚÔ ‰ÈÔÍ›‰ÈÔ ÙÔ˘ ¿Óıڷη. √È ·˘ÍË̤Ó˜ ·Ó¿ÁΘ Û Ô͢ÁfiÓÔ Ô‰ËÁÔ‡Ó Û ·‡ÍËÛË ÙÔ˘ Ú˘ıÌÔ‡ ÏÂÈÙÔ˘ÚÁ›·˜ ÙÔ˘ ·Ó·Ó¢ÛÙÈÎÔ‡ Û˘ÛÙ‹Ì·ÙÔ˜ (Ï·¯¿ÓÈ·ÛÌ·) Î·È Ù˘ ηډȿ˜. ∆·˘Ùfi¯ÚÔÓ·, ÏfiÁˆ Ù˘ ¤ÓÙÔÓ˘ ÏÂÈÙÔ˘ÚÁ›·˜ ÙˆÓ Ì˘ÒÓ ·Ú¿ÁÔÓÙ·È ÌÂÁ¿Ï· ÔÛ¿ ıÂÚÌfiÙËÙ·˜, Ù· ÔÔ›· Ú¤ÂÈ Ó· ·ÔÌ·ÎÚ˘ÓıÔ‡Ó ÁÈ· Ó· ÌËÓ ·˘ÍËı› Ë ıÂÚÌÔÎÚ·Û›· ÙÔ˘ ÛÒÌ·ÙÔ˜, ¿Ú· Ú¤ÂÈ Ó· ÏÂÈÙÔ˘ÚÁ‹ÛÔ˘Ó ÔÈ Ì˯·ÓÈÛÌÔ› ıÂÚÌÔÚ‡ıÌÈÛ˘.

∏ µπ√§√°π∞ ∫∞π... √π ∞§§∂™ ºÀ™π∫∏ ªÂ ÙÔÓ Ù›ÌÈÔ... ȉÚÒÙ· ÌÔ˘ ∂¿Ó Ú›ÍÔ˘Ì Â¿Óˆ ÛÙÔ ‰¤ÚÌ· Ì·˜ Ï›ÁÔ ÔÈÓfiÓÂ˘Ì·, ·ÈÛı·ÓfiÌ·ÛÙ ÎÚ‡Ô Û ÂΛÓÔ ÙÔ ÛËÌ›Ô. ∞˘Ùfi Û˘Ì‚·›ÓÂÈ ÁÈ·Ù› ÙÔ ÔÈÓfiÓÂ˘Ì· ÂÍ·ÙÌ›˙ÂÙ·È. ¢ËÏ·‰‹ Ù· ÌfiÚÈ¿ ÙÔ˘ ·ÔÚÚÔÊÔ‡Ó ÌÂÁ¿Ï· ÔÛ¿ ıÂÚÌfiÙËÙ·˜ ·fi ÙÔ ÛÒÌ· Ì·˜, ·˘Í¿ÓÂÙ·È Ë ÎÈÓËÙÈ΋ ÙÔ˘˜ ÂÓ¤ÚÁÂÈ· Î·È ÂÚÓÔ‡Ó Â‡ÎÔÏ· ÛÙËÓ ·¤ÚÈ· Ê¿ÛË. ∆Ô ÎÚ‡Ô ÏÔÈfiÓ Ô˘ ·ÈÛı·ÓfiÌ·ÛÙ ÔÊ›ÏÂÙ·È ÛÙ· ÔÛ¿ ıÂÚÌfiÙËÙ·˜ Ô˘ ÌÂٷʤÚÔÓÙ·È ·fi ÙÔ ÛÒÌ· Ì·˜ ÛÙÔ ÔÈÓfiÓÂ˘Ì·. ªÂ ·ÓÙ›ÛÙÔÈ¯Ô ÙÚfiÔ, Ë ¤ÎÎÚÈÛË È‰ÚÒÙ· ·fi ÙÔ˘˜ ȉڈÙÔÔÈÔ‡˜ ·‰¤Ó˜ Û˘Ì‚¿ÏÏÂÈ ÛÙË Ú‡ıÌÈÛË Ù˘ ıÂÚÌÔÎÚ·Û›·˜ ÙÔ˘ ÛÒÌ·ÙÔ˜ fiÙ·Ó Ë ıÂÚÌÔÎÚ·Û›· ÙÔ˘ ÂÚÈ‚¿ÏÏÔÓÙÔ˜ Â›Ó·È ˘„ËÏ‹.

∞˜ ÛÎÂÊÙԇ̠∞ÊÔ‡ ‰È·‚¿ÛÂÙ ÙÔ ·Ú¿ıÂÌ· Ô˘ ·Ó·Ê¤ÚÂÙ·È ÛÙË Ú‡ıÌÈÛË Ù˘ ıÂÚÌÔÎÚ·Û›·˜ ÙÔ˘ ·ÓıÚÒÈÓÔ˘ ÛÒÌ·ÙÔ˜, Ó· ÛÎÂÊÙ›Ù ÔÈ· Û˘ÛÙ‹Ì·Ù· ÂÌϤÎÔÓÙ·È Î˘Ú›ˆ˜ Û ·˘ÙfiÓ ÙÔÓ ÔÌÔÈÔÛÙ·ÙÈÎfi Ì˯·ÓÈÛÌfi.

76

µπ√§√°π∞ °’ °Àª¡∞™π√À


µπ√§√°π∞ ∫∞π... ∞§§∏ µπ√§√°π∞ √‡Ù ÎÚ‡Ô Ô‡Ù ˙¤ÛÙË √ ¿ÓıÚˆÔ˜, fiˆ˜ Î·È fiÏ· Ù· ıËÏ·ÛÙÈο, ‰È·ÙËÚ› ÙË ıÂÚÌÔÎÚ·Û›· ÙÔ˘ ÛÒÌ·Ùfi˜ ÙÔ˘ Û¯ÂÙÈο ÛÙ·ıÂÚ‹, ·ÓÂÍ¿ÚÙËÙ· ·fi ÙȘ Â͈ÙÂÚÈΤ˜ Û˘Óı‹Î˜. ∏ Ú‡ıÌÈÛË Ù˘ ıÂÚÌÔÎÚ·Û›·˜ Á›ÓÂÙ·È ·fi ¤Ó· ΤÓÙÚÔ ÙÔ˘ ÂÁÎÂÊ¿ÏÔ˘. ™ÙËÓ ÂÈÎfiÓ· ·ÚÔ˘ÛÈ¿˙ÔÓÙ·È ‰È¿ÊÔÚÔÈ Ì˯·ÓÈÛÌÔ› Ô˘ ¤¯ÂÈ ÙÔ ÛÒÌ· ÁÈ· Ó· Ú˘ıÌ›˙ÂÈ ÙË ıÂÚÌÔÎÚ·Û›· ÙÔ˘, ¿ÓÙ· ‡ÛÙÂÚ· ·fi ÙȘ ηٿÏÏËϘ ÂÓÙÔϤ˜ ÙÔ˘ ÂÁÎÂÊ¿ÏÔ˘.

∆· ·ÁÁ›· ÙÔ˘ ‰¤ÚÌ·ÙÔ˜ Û˘ÛÙ¤ÏÏÔÓÙ·È. ŒÙÛÈ, ‰ÂÓ Î˘ÎÏÔÊÔÚ› ÌÂÁ¿ÏË ÔÛfiÙËÙ· ·›Ì·ÙÔ˜ ÎÔÓÙ¿ ÛÙËÓ ÂÈÊ¿ÓÂÈ· ÙÔ˘ ÛÒÌ·ÙÔ˜, ÔfiÙ ‰ÂÓ ·Ô‚¿ÏÏÔÓÙ·È ÌÂÁ¿Ï· ÔÛ¿ ıÂÚÌfiÙËÙ·˜ ·fi ÙÔÓ ¿ÓıÚˆÔ ÛÙÔ ÂÚÈ‚¿ÏÏÔÓ.

ŸÙ·Ó Ë ıÂÚÌÔÎÚ·Û›· ¤ÛÂÈ ·ÚÎÂÙ¿, ÙfiÙ ÔÈ ÛÎÂÏÂÙÈÎÔ› ̇˜ Û˘ÛÙ¤ÏÏÔÓÙ·È (ÙÚ¤ÌÔ˘ÏÔ) Î·È ÂÎχÂÙ·È ıÂÚÌfiÙËÙ·.

√È È‰ÚˆÙÔÔÈÔ› ·‰¤Ó˜ ÂÎÎÚ›ÓÔ˘Ó È‰ÚÒÙ·.

∆· ·ÁÁ›· ÙÔ˘ ‰¤ÚÌ·ÙÔ˜ ‰È·ÛÙ¤ÏÏÔÓÙ·È. ŒÙÛÈ, ·fi ÙÔ ·›Ì· Ô˘ ΢ÎÏÔÊÔÚ› ÎÔÓÙ¿ ÛÙËÓ ÂÈÊ¿ÓÂÈ· ÙÔ˘ ÛÒÌ·ÙÔ˜ ·Ô‚¿ÏÏÂÙ·È ¤Ó· ÔÛfi ıÂÚÌfiÙËÙ·˜ ÚÔ˜ ÙÔ ÂÚÈ‚¿ÏÏÔÓ, Ú›¯ÓÔÓÙ·˜ Ì ·˘ÙfiÓ ÙÔÓ ÙÚfiÔ ÙË ıÂÚÌÔÎÚ·Û›· ÙÔ˘.

√È ÔÚıˆÙ‹Ú˜ ̇˜ ÙˆÓ ÙÚȯÒÓ ·Ó˘„ÒÓÔ˘Ó ÙȘ ÙÚ›¯Â˜, ÔfiÙ ·Ó¿ÌÂÛ· Û ·˘Ù¤˜ ·Áȉ‡ÂÙ·È ¤Ó· ÛÙÚÒÌ· ·¤Ú·, Ô˘ ÏÂÈÙÔ˘ÚÁ› ˆ˜ ıÂÚÌÔÌÔÓˆÙÈÎfi.

™ËÌ›ˆÛË: ªÂ ÎfiÎÎÈÓ· ÁÚ¿ÌÌ·Ù· ·ÂÈÎÔÓ›˙ÔÓÙ·È ÔÈ ‰È·‰Èηۛ˜ Ô˘ Û˘Ì‚·›ÓÔ˘Ó fiÙ·Ó Ë ıÂÚÌÔÎÚ·Û›· ÙÔ˘ ÛÒÌ·ÙÔ˜ ·Ú¯›ÛÂÈ Ó· ·Ó‚·›ÓÂÈ Î·È Ì ÌÏ ÁÚ¿ÌÌ·Ù· fiÙ·Ó Ë ıÂÚÌÔÎÚ·Û›· ÙÔ˘ ÛÒÌ·ÙÔ˜ ·Ú¯›ÛÂÈ Ó· ¤ÊÙÂÈ.

ƒÀ£ªπ™∏ £∂ƒª√∫ƒ∞™π∞™ ™∆√¡ ∞¡£ƒø¶√

∞¡√¢√™ £∂ƒª√∫ƒ∞™π∞™

ºÀ™π√§√°π∫∏ £∂ƒª√∫ƒ∞™π∞

¶∆ø™∏ £∂ƒª√∫ƒ∞™π∞™

‰È·ÛÙÔÏ‹ ·ÁÁ›ˆÓ ‰¤ÚÌ·ÙÔ˜

Û˘ÛÙÔÏ‹ ·ÁÁ›ˆÓ ‰¤ÚÌ·ÙÔ˜

ÂÓÂÚÁÔÔ›ËÛË È‰ÚˆÙÔÔÈÒÓ ·‰¤ÓˆÓ

·ÓfiÚıˆÛË ÙÚȯÒÓ

ÙÚ¤ÌÔ˘ÏÔ

√π ∞™£∂¡∂π∂™ ∫∞π √π ¶∞ƒ∞°√¡∆∂™ ¶√À ™Ã∂∆π∑√¡∆∞π ª∂ ∆∏¡ ∂ªº∞¡π™∏ ∆√À™

77


∂ÚˆÙ‹ÛÂȘ

¶ÚÔ‚Ï‹Ì·Ù·

¢Ú·ÛÙËÚÈfiÙËÙ˜

1. ¡· Û˘ÌÏËÚÒÛÂÙ Ì ÙȘ ηٿÏÏËϘ ϤÍÂȘ Ù· ÎÂÓ¿ ÛÙÔ ·Ú·Î¿Ùˆ ΛÌÂÓÔ: µ·ÛÈÎfi ¯·Ú·ÎÙËÚÈÛÙÈÎfi Ô˘ ‰È·ÎÚ›ÓÂÈ ÙÔ˘˜ ÓÂÎÚÔ‡˜ ÔÚÁ·ÓÈÛÌÔ‡˜ ·fi ÙÔ˘˜ ˙ˆÓÙ·ÓÔ‡˜ Â›Ó·È Ë ¤ÏÏÂÈ„Ë ÔÌÔÈfiÛÙ·Û˘, ‰ËÏ·‰‹ ÂÓfi˜ Ì˯·ÓÈÛÌÔ‡ Ô˘ Ó· ‰È·ÙËÚ› ÙÔ ......................................... ÙÔ˘˜ ................................ Û¯ÂÙÈο ÛÙ·ıÂÚfi. ™ÙÔÓ ¿ÓıÚˆÔ ‰‡Ô Û˘ÛÙ‹Ì·Ù· Û˘ÌÌÂÙ¤¯Ô˘Ó ۯ‰fiÓ Û fiÏÔ˘˜ ÙÔ˘˜ ÔÌÔÈÔÛÙ·ÙÈÎÔ‡˜ Ì˯·ÓÈÛÌÔ‡˜: ÙÔ .................................... Î·È ÙÔ ......................................... . 2. ∆È ÔÓÔÌ¿˙ÂÙ·È ÔÌÔÈfiÛÙ·ÛË; ¡· ‰ÒÛÂÙ ¤Ó· ·Ú¿‰ÂÈÁÌ· ÔÌÔÈÔÛÙ·ÙÈÎÔ‡ Ì˯·ÓÈÛÌÔ‡. 3. √È ÓÂÎÚÔ› ÔÚÁ·ÓÈÛÌÔ› ¤¯Ô˘Ó ÔÌÔÈfiÛÙ·ÛË; ¡· ·ÈÙÈÔÏÔÁ‹ÛÂÙ ÙËÓ ·¿ÓÙËÛ‹ Û·˜. 4. §·Ì‚¿ÓÔÓÙ·˜ ˘fi„Ë ÙÔÓ ÔÚÈÛÌfi Ù˘ ÔÌÔÈfiÛÙ·Û˘, ı· ÌÔÚÔ‡Û ӷ ÈÛ¯˘ÚÈÛÙ› ηÓ›˜ fiÙÈ Ë ÂÓ·fiıÂÛË Ï›Ô˘˜ ÛÙÔÓ ¿ÓıÚˆÔ ·ÔÙÂÏ› Ì˯·ÓÈÛÌfi ıÂÚÌÔÚ‡ıÌÈÛ˘; ¡· Û˘˙ËÙ‹ÛÂÙ ÙËÓ ¿Ô„‹ Û·˜ ÛÙËÓ Ù¿ÍË.

4.2 ∞Ûı¤ÓÂȘ ŒÓ·˜ ˘ÁÈ‹˜ ÔÏ˘Î‡ÙÙ·ÚÔ˜ ÔÚÁ·ÓÈÛÌfi˜ ηٷʤÚÓÂÈ Ó· ‰È·ÙËÚ› ÙËÓ ÔÌÔÈfiÛÙ·Û‹ ÙÔ˘ ¯¿ÚË ÛÙË Û˘ÓÂÚÁ·Û›· ‰È¿ÊÔÚˆÓ Û˘ÛÙËÌ¿ÙˆÓ. ∞Ó ‰È·Ù·Ú·¯Ù› Ë ÔÌÔÈfiÛÙ·ÛË ÁÈ· ÌÂÁ¿ÏÔ ¯ÚÔÓÈÎfi ‰È¿ÛÙËÌ·, ÙfiÙÂ Ô ÔÚÁ·ÓÈÛÌfi˜ ·ÛıÂÓ› ηÈ, ·Ó ·˘Ù‹ Ë Î·Ù¿ÛÙ·ÛË Û˘Ó¯ÈÛÙ›, ÙfiÙ ÌÔÚ› Ó· Ô‰ËÁ‹ÛÂÈ Î·È ÛÙÔÓ ı¿Ó·ÙÔ. ¶ÔÏÏÔ› Â›Ó·È ÔÈ ·Ú¿ÁÔÓÙ˜ Ô˘ ÌÔÚ› Ó· ÚÔηϤÛÔ˘Ó ‰È·Ù·Ú·¯‹ Ù˘ ÔÌÔÈfiÛÙ·Û˘ Û ¤Ó·Ó ÔÚÁ·ÓÈÛÌfi, fiˆ˜, ÁÈ· ·Ú¿‰ÂÈÁÌ·, ÛÙÔÓ ¿ÓıÚˆÔ. ™Â ·˘ÙÔ‡˜ ·Ó‹ÎÔ˘Ó: ‰È¿ÊÔÚÔÈ ÂÚÈ‚·ÏÏÔÓÙÈÎÔ› ·Ú¿ÁÔÓÙ˜ (.¯. ·ÎÙÈÓÔ‚Ôϛ˜, ·ÎÚ·›Â˜ ÌÂÙ·‚ÔϤ˜ Ù˘ ıÂÚÌÔÎÚ·Û›·˜) ·ıÔÁfiÓÔÈ ÌÈÎÚÔÔÚÁ·ÓÈÛÌÔ› (ÈÔ›, ‚·ÎÙ‹ÚÈ·, ̇ÎËÙ˜ Î·È ÚˆÙfi˙ˆ·) „˘¯ÔÏÔÁÈΤ˜ ‰È·Ù·Ú·¯¤˜ ÎÏËÚÔÓÔÌÈΤ˜ ‰˘ÛÏÂÈÙÔ˘ÚÁ›Â˜ Ô ÙÚfiÔ˜ ˙ˆ‹˜ ‹ Û˘ÌÂÚÈÊÔÚ¿˜ (.¯. οÓÈÛÌ·, ηٿ¯ÚËÛË ÔÈÓÔÓÂ˘Ì·Ùˆ‰ÒÓ ÔÙÒÓ, ÌË ÈÛÔÚÚÔË̤ÓË ‰È·ÙÚÔÊ‹).

ñ ñ ñ ñ ñ

¶·ıÔÁfiÓÔÈ ÌÈÎÚÔÔÚÁ·ÓÈÛÌÔ› Î·È ·Ûı¤ÓÂȘ √È ¿ÓıÚˆÔÈ ·Ï·ÈfiÙÂÚ· ‰ÂÓ ÁÓÒÚÈ˙·Ó fiÙÈ ·ÚÎÂÙ¤˜ ·fi ÙȘ ·Ûı¤ÓÂȘ Ô˘ ÙÔ˘˜ Ù·Ï·ÈˆÚÔ‡Û·Ó ÔÊ›ÏÔÓÙ·Ó Û ÌÈÎÚÔÔÚÁ·ÓÈÛÌÔ‡˜. ÃÚÂÈ¿ÛÙËΠӷ ÂÚ¿ÛÔ˘Ó ÔÏÏ¿ ¯ÚfiÓÈ· Î·È Ó· ·Ó·Î·Ï˘Êı› ÙÔ ÌÈÎÚÔÛÎfiÈÔ, Ì ·ÔÙ¤ÏÂÛÌ·, ÛÙ· Ù¤ÏË ÙÔ˘ 19Ô˘ ·ÈÒÓ·, Ó· ·ÏÏ¿ÍÂÈ ·˘Ù‹ Ë Î·Ù¿ÛÙ·ÛË. ÿÚË ÛÙÔ ¤ÚÁÔ ‰‡Ô ÛËÌ·ÓÙÈÎÒÓ ÂÚ¢ÓËÙÒÓ, ÙÔ˘ §Ô˘› ¶·ÛÙ¤Ú (Louis Pasteur) Î·È ÙÔ˘ ƒfiÌÂÚÙ ∫Ô¯ (Robert Koch), ·ԉ›¯ÙËΠfiÙÈ Ë ·ÈÙ›· ÔÏÏÒÓ ·ÛıÂÓÂÈÒÓ ‹Ù·Ó οÔÈÔÈ ÌÈÎÚÔÔÚÁ·ÓÈÛÌÔ›. ∏ ·Ó·Î¿Ï˘„Ë ·˘Ù‹ Ô‰‹ÁËÛ ·Ú¯Èο ÛÙÔÓ ·ÓÙ›Ô‰· Ù˘ ·Ï·ÈfiÙÂÚ˘ ÂÔ›ıËÛ˘. £ÂˆÚ‹ıËΠ‰ËÏ·‰‹ fiÙÈ fiÏÔÈ ÔÈ ÌÈÎÚÔÔÚÁ·ÓÈÛÌÔ› Â›Ó·È ·ıÔÁfiÓÔÈ. ™‹ÌÂÚ· ÁÓˆÚ›˙Ô˘Ì fiÙÈ Î¿ÙÈ Ù¤ÙÔÈÔ ‰ÂÓ ·ÏËı‡ÂÈ. ∂Í¿ÏÏÔ˘, 78

µπ√§√°π∞ °’ °Àª¡∞™π√À

∂ÈÎ. 4.1 √ ƒfiÌÂÚÙ ∫Ô¯ (Robert Koch).


ÔÏÏÔ› ÌÈÎÚÔÔÚÁ·ÓÈÛÌÔ› fi¯È ÌfiÓÔ ‰ÂÓ ÚÔηÏÔ‡Ó ·Ûı¤ÓÂȘ, ·ÏÏ¿ Â›Ó·È Î·È ¯Ú‹ÛÈÌÔÈ ÁÈ· ÙÔÓ ¿ÓıÚˆÔ. ŒÓ·˜ ÌÈÎÚÔÔÚÁ·ÓÈÛÌfi˜ Ô˘ ÂÈÛ¤Ú¯ÂÙ·È ÛÙÔÓ ¿ÓıÚˆÔ Î·È ÙÔ˘ ÚÔηÏ› ·Ûı¤ÓÂÈ· ¯·Ú·ÎÙËÚ›˙ÂÙ·È ·ıÔÁfiÓÔ˜. √ ¿ÓıÚˆÔ˜ Ô˘ ÚÔÛ‚¿ÏÏÂÙ·È ÔÓÔÌ¿˙ÂÙ·È ÍÂÓÈÛÙ‹˜. ∏ ›ÛÔ‰Ô˜ ÙÔ˘ ·ıÔÁfiÓÔ˘ ÌÈÎÚÔÔÚÁ·ÓÈÛÌÔ‡ Û ¤Ó·Ó ÍÂÓÈÛÙ‹ ÔÓÔÌ¿˙ÂÙ·È ÌfiÏ˘ÓÛË. ªÈ· ·Ûı¤ÓÂÈ· Ô˘ ÌÔÚ› Ó· ÌÂÙ·‰Ôı› ·fi ¤Ó· ¿ÙÔÌÔ Û ¿ÏÏÔ ¯·Ú·ÎÙËÚ›˙ÂÙ·È ÌÔÏ˘ÛÌ·ÙÈ΋. ŸÙ·Ó οÔÈÔ˜ ·ÛıÂÓ›, Û˘Ó‹ıˆ˜ ÂÌÊ·Ó›˙ÂÈ ÔÚÈṲ̂ӷ Û˘ÌÙÒÌ·Ù· Ù˘ ·Ûı¤ÓÂÈ·˜ (.¯. ˘ÚÂÙfi, ‰È¿ÚÚÔÈ· ÎÙÏ.). ∏ ÂͤٷÛË ÙˆÓ Û˘ÌÙˆÌ¿ÙˆÓ ÌÔÚ› Ó· Ô‰ËÁ‹ÛÂÈ ÙÔÓ ÁÈ·ÙÚfi ÛÙË ‰È¿ÁÓˆÛË, ‰ËÏ·‰‹ ÛÙËÓ ·Ó·ÁÓÒÚÈÛË Ù˘ ·Ûı¤ÓÂÈ·˜. ∞fi ÙË ÛÙÈÁÌ‹ Ô˘ ı· Ì·˜ ÚÔÛ‚¿ÏÂÈ ¤Ó·˜ ÌÈÎÚÔÔÚÁ·ÓÈÛÌfi˜ ÌÔÚ› Ó· ÂÚ¿ÛÔ˘Ó ÒÚ˜, ̤Ú˜ ‹ ·ÎfiÌ· Î·È Ì‹Ó˜ ̤¯ÚÈ Ó· ·Ú¯›ÛÔ˘Ó Ó· ÂÌÊ·Ó›˙ÔÓÙ·È Ù· ÚÒÙ· Û˘ÌÙÒÌ·Ù· Ù˘ ·Ûı¤ÓÂÈ·˜. ∞˘Ùfi ÂÍ·ÚÙ¿Ù·È ·fi ÙËÓ ÂÚ›Ô‰Ô ÂÒ·Û˘ ÙÔ˘ ÌÈÎÚÔÔÚÁ·ÓÈÛÌÔ‡, ‰ËÏ·‰‹ ·fi ÙÔÓ ¯ÚfiÓÔ Ô˘ ··ÈÙÂ›Ù·È ÌÂٷ͇ Ù˘ ÌfiÏ˘ÓÛ˘ Î·È Ù˘ ÂÌÊ¿ÓÈÛ˘ ÙˆÓ ÚÒÙˆÓ Û˘ÌÙˆÌ¿ÙˆÓ Ù˘ ·Ûı¤ÓÂÈ·˜.

µπ√§√°π∞ ∫∞π... ∫∞£∏ª∂ƒπ¡∏ ∑ø∏ À¿Ú¯Ô˘Ó Î·È ¯Ú‹ÛÈÌ· ÌÈÎÚfi‚È·... ∂‰Ò Î·È ¿Ú· ÔÏÏ¿ ¯ÚfiÓÈ· Ô ¿ÓıÚˆÔ˜ ¤¯ÂÈ ·Ó·Î·Ï‡„ÂÈ ÔÏÏÔ‡˜ ÙÚfiÔ˘˜ Ó· ¯ÚËÛÈÌÔÔÈ› Ù· ÌÈÎÚfi‚È· Û ‰È¿ÊÔÚ˜ ÂÊ·ÚÌÔÁ¤˜, fiˆ˜: ÛÙËÓ ·Ú·ÁˆÁ‹ ·ÏÎÔÔÏÔ‡¯ˆÓ ÔÙÒÓ, .¯. ÛÙËÓ ·Ú·ÁˆÁ‹ Ì›Ú·˜ Î·È ÎÚ·ÛÈÔ‡ ÛÙËÓ ÂÂÍÂÚÁ·Û›· ÙˆÓ Ï˘Ì¿ÙˆÓ, .¯. ÛÙÔ˘˜ ‚ÈÔÏÔÁÈÎÔ‡˜ ηı·ÚÈÛÌÔ‡˜ ÛÙË ‚ÈÔÌ˯·Ó›· ÙÚÔʛ̈Ó, ���.¯. ÛÙËÓ ·Ú·ÁˆÁ‹ ÁÈ·Ô˘ÚÙÈÔ‡ Î·È Ù˘ÚÈÔ‡ ÛÙË Ê·ÚÌ·ÎÔ‚ÈÔÌ˯·Ó›·, .¯. ÛÙËÓ ·Ú·ÁˆÁ‹ ·ÓÙÈ‚ÈÔÙÈÎÒÓ Î·È ¿ÏÏˆÓ Ê·Ú̷΢ÙÈÎÒÓ ÚÔ˚fiÓÙˆÓ, fiˆ˜ Ë ÈÓÛÔ˘Ï›ÓË.

ñ ñ ñ ñ

∏ µπ√§√°π∞ ∫∞π... √π ∞§§∂™ π∞∆ƒπ∫∏ ∆Ô AIDS ∆Ô AIDS (Acquired Immunodeficiency Syndrome, ™‡Ó‰ÚÔÌÔ ∂›ÎÙËÙ˘ ∞ÓÔÛÔÏÔÁÈ΋˜ ∞ÓÂ¿ÚÎÂÈ·˜) ÚÔηÏÂ›Ù·È ·fi ¤Ó·Ó Èfi Ô˘ ÔÓÔÌ¿˙ÂÙ·È HIV. √ Èfi˜ ÚÔÛ‚¿ÏÏÂÈ ÙÔ ·ÓÔÛÔÔÈËÙÈÎfi Û‡ÛÙËÌ· ÙÔ˘ ·ÓıÚÒÔ˘, ηıÈÛÙÒÓÙ·˜ ÙÔ ·ÓÂ·ÚΤ˜ ÛÙËÓ Î·Ù·ÔϤÌËÛË ·ÎfiÌ· Î·È ÙˆÓ ÈÔ ·ÏÒÓ Û ¿ÏÏË ÂÚ›ÙˆÛË ·ÛıÂÓÂÈÒÓ. ŒÓ· ¿ÙÔÌÔ Ô˘ ÚÔÛ‚¿ÏÏÂÙ·È ·fi ÙÔÓ Èfi ÙÔ˘ AIDS ÌÔÚ› Ó· ÂÌÊ·Ó›ÛÂÈ Û˘ÌÙÒÌ·Ù· Ù˘ ÓfiÛÔ˘ Ì‹Ó˜ ‹ ·ÎfiÌ· Î·È ÔÏÏ¿ ¯ÚfiÓÈ· ÌÂÙ¿ ÙË ÌfiÏ˘ÓÛ‹ ÙÔ˘. ∏ ÌÂÁ¿ÏË ÂÚ›Ô‰Ô˜ ÂÒ·Û˘ ÙÔ˘ ÈÔ‡ ·ÔÙÂÏ› ‰˘ÛÙ˘¯Ò˜ Î·È ¤Ó· ·fi Ù· ÚÔ‚Ï‹Ì·Ù· Û ۯ¤ÛË Ì ÙËÓ ¤ÁηÈÚË ‰È¿ÁÓˆÛË Î·È ÙËÓ ÚÔÛ¿ıÂÈ· ·ÓÙÈÌÂÙÒÈÛ‹˜ ÙÔ˘: √È ÊÔÚ›˜ ÌÂÙ·‰›‰Ô˘Ó ÙÔÓ Èfi ·ÎfiÌ· Î·È fiÙ·Ó ‰ÂÓ ÙÔ ÁÓˆÚ›˙Ô˘Ó. ∆Ô ¿ÙÔÌÔ Ô˘ ¤¯ÂÈ ÌÔÏ˘Óı› ·fi ÙÔÓ Èfi ÓÔÛ› fiÙ·Ó ·Ú¯›ÛÂÈ Ó· ÂÌÊ·Ó›˙ÂÈ Î¿ÔÈ· Û˘ÌÙÒÌ·Ù·, fiˆ˜ ˘ÚÂÙfi, ¤ÓÙÔÓ˜ ÂÊȉÚÒÛÂȘ, ·ÒÏÂÈ· ‚¿ÚÔ˘˜ Î.¿. ™Â ·˘Ù‹ ÙË Ê¿ÛË ÙÔ ¿ÙÔÌÔ Â›Ó·È ÂÍ·ÈÚÂÙÈο ¢¿ÏˆÙÔ Û ‰È¿ÊÔÚ˜ ·Ûı¤ÓÂȘ, fiˆ˜ Â›Ó·È Ë Ó¢ÌÔÓ›· ‹ ÙÔ Û¿ÚΈ̷ Kaposi, ¤Ó· ›‰Ô˜ ηÚΛÓÔ˘ ÙÔ˘ ‰¤ÚÌ·ÙÔ˜. ŒÙÛÈ, ÔÈ ·ÛıÂÓ›˜ ·fi AIDS ‰ÂÓ Âı·›ÓÔ˘Ó ·fi ÙÔÓ ›‰ÈÔ ÙÔÓ Èfi HIV. √ ı¿Ó·ÙÔ˜ Â¤Ú¯ÂÙ·È ·fi οÔÈ· ¿ÏÏË ·Ûı¤ÓÂÈ·, fiˆ˜, ÁÈ· ·Ú¿‰ÂÈÁÌ·, ÙËÓ Ó¢ÌÔÓ›·, ÙËÓ ÔÔ›· Ô ÔÚÁ·ÓÈÛÌfi˜ ÙÔ˘˜ ‰ÂÓ ÌÔÚ› Ó· ·ÓÙÈÌÂÙˆ›ÛÂÈ ÂÍ·ÈÙ›·˜ ÙÔ˘ AIDS. √ HIV ÌÂÙ·‰›‰ÂÙ·È Ì ÙÔ ·›Ì·, ÙÔ Û¤ÚÌ· Î·È Ù· ÎÔÏÈο ˘ÁÚ¿. ∞˘Ùfi ÌÔÚ› Ó· Û˘Ì‚Â› ̤ۈ Ù˘ ÛÂÍÔ˘·ÏÈ΋˜ Â·Ê‹˜, Ì ÙË ¯Ú‹ÛË ÌÔÏ˘Ṳ̂Ó˘ Û‡ÚÈÁÁ·˜, ·ÏÏ¿ Ô Èfi˜ ÌÔÚ› Ó· ÌÂÙ·ÊÂÚı› Î·È ·fi ÙË ÌËÙ¤Ú· ÛÙÔ ¤Ì‚Ú˘Ô Ì¤Ûˆ ÙÔ˘ Ï·ÎÔ‡ÓÙ·. ¢ÂÓ ÌÂÙ·‰›‰ÂÙ·È Ì ÙȘ ηıËÌÂÚÈÓ¤˜ ÎÔÈÓˆÓÈΤ˜ Â·Ê¤˜, fiˆ˜ ¯ÂÈÚ·„›· ÎÙÏ. √π ∞™£∂¡∂π∂™ ∫∞π √π ¶∞ƒ∞°√¡∆∂™ ¶√À ™Ã∂∆π∑√¡∆∞π ª∂ ∆∏¡ ∂ªº∞¡π™∏ ∆√À™

79


™˘¯Ó¿ ·Îԇ̠ÛÙËÓ ÙËÏÂfiÚ·ÛË fiÙÈ «Í¤Û·Û» ÂȉËÌ›· ÁÚ›˘. ∏ ÁÚ›Ë Â›Ó·È ÌÈ· ÌÔÏ˘ÛÌ·ÙÈ΋ ·Ûı¤ÓÂÈ· Ô˘ ÔÊ›ÏÂÙ·È Û Èfi. ŸÙ·Ó fï˜ Û ÌÈ· Û˘ÁÎÂÎÚÈ̤ÓË ¯ÚÔÓÈ΋ ÂÚ›Ô‰Ô ·Ú·ÙËÚËı› ÌÂÁ¿ÏÔ˜ ·ÚÈıÌfi˜ ÎÚÔ˘ÛÌ¿ÙˆÓ ÌÈ·˜ ·Ûı¤ÓÂÈ·˜, fiˆ˜, ÁÈ· ·Ú¿‰ÂÈÁÌ·, Ù˘ ÁÚ›˘, ÙfiÙ ϤÌ fiÙÈ ¤¯Ô˘Ì ÂȉËÌ›·. ∂¿Ó Ë ·Ûı¤ÓÂÈ· ·˘Ù‹ ÂÍ·ψı› Û fiÏÔ ÙÔÓ ÎfiÛÌÔ, ÙfiÙ ¤¯Ô˘Ì ·Ó‰ËÌ›·. °È· Ó· ÂÍ·ψı› ÌÈ· ·Ûı¤ÓÂÈ·, Ú¤ÂÈ Ô ÌÈÎÚÔÔÚÁ·ÓÈÛÌfi˜ Ô˘ ¢ı‡ÓÂÙ·È ÁÈ’ ·˘Ù‹ Ó· ÌÔχÓÂÈ ÔÏÏ¿ ¿ÙÔÌ·. À¿Ú¯Ô˘Ó ‰È¿ÊÔÚÔÈ ÙÚfiÔÈ ÌÂÙ¿‰ÔÛ˘ ÌÈ·˜ ·Ûı¤ÓÂÈ·˜: ªÂ ÛÙ·ÁÔÓ›‰È·, fiˆ˜ ·˘Ù¿ Ô˘ ‰ËÌÈÔ˘ÚÁÔ‡ÓÙ·È fiÙ·Ó Î¿ÔÈÔ˜ ‚‹¯ÂÈ ‹ ÊÙ·ÚÓ›˙ÂÙ·È. ªÂ ÙË ÛÎfiÓË, Ë ÔÔ›· ÌÔÚ› Ó· ÂÚȤ¯ÂÈ Î¿ÔÈÔ˘˜ ÌÈÎÚÔÔÚÁ·ÓÈÛÌÔ‡˜ Î·È Ó· ÙÔ˘˜ ÌÂٷʤÚÂÈ Ôχ Ì·ÎÚÈ¿. ªÂ ÙËÓ Â·Ê‹ Ì ÌÔÏ˘Ṳ̂ӷ ·ÓÙÈΛÌÂÓ· (.¯. ÂÙÛ¤Ù˜ ‹ Ô‰ÔÓÙfi‚Ô˘ÚÙÛ˜). ªÂ Ù· ÎfiÚ·Ó·, fiÙ·Ó Ù· ÌÈÎÚfi‚È· Ô˘ ˘¿Ú¯Ô˘Ó Û ·˘Ù¿ ÂÚ¿ÛÔ˘Ó ÛÙÔ fiÛÈÌÔ ÓÂÚfi ‹ ÛÙËÓ ÙÚÔÊ‹. ªÂ Ù· ˙Ò·. ∫¿ÔÈ· ˙Ò·, ÁÈ· ·Ú¿‰ÂÈÁÌ· ÔÈ Ì‡Á˜, ÌÔÚÔ‡Ó Ó· ÌÂٷʤÚÔ˘Ó ·ıÔÁfiÓÔ˘˜ ÌÈÎÚÔÔÚÁ·ÓÈÛÌÔ‡˜ Û ¤Ó· ÙÚfiÊÈÌÔ Ô˘ ηٿ Ù· ¿ÏÏ· Â›Ó·È ··ÏÏ·Á̤ÓÔ ·fi ÌÈÎÚfi‚È·. ∂›Û˘, οÔÈ· ˙Ò·, fiˆ˜ ÙÔ ÎÔ˘ÓÔ‡È, ÚÔ˘ÊÔ‡Ó ·›Ì· Î·È ÌÂٷʤÚÔ˘Ó ¤ÙÛÈ ÌÈÎÚfi‚È· ·fi ÙÔ ¤Ó· ¿ÙÔÌÔ ÛÙÔ ¿ÏÏÔ. ªÂ ÙÔ ·›Ì·. ™Â ÂÚ›ÙˆÛË Ô˘ ÙÔ ·›Ì· ÂÓfi˜ ÌÔÏ˘Ṳ̂ÓÔ˘ ·ÙfiÌÔ˘ ¤ÚıÂÈ Û Â·Ê‹ Ì ÙÔ ·›Ì· ÂÓfi˜ ˘ÁÈÔ‡˜ (.¯. Ì ÌÂÙ¿ÁÁÈÛË ·›Ì·ÙÔ˜), Â›Ó·È ‰˘Ó·ÙfiÓ Ó· ÚÔÎÏËı› ÌfiÏ˘ÓÛË ÙÔ˘ ˘ÁÈÔ‡˜ ·ÙfiÌÔ˘. ªÂ ÙË ÛÂÍÔ˘·ÏÈ΋ Â·Ê‹ Ì ÌÔÏ˘Ṳ̂ÓÔ ¿ÙÔÌÔ.

ñ ñ ñ ñ ñ

ñ

∂ÈÎ. 4.2 √È Ì‡Á˜ ÌÔÚ› Ó· ÌÂٷʤÚÔ˘Ó ·ıÔÁfiÓÔ˘˜ ÌÈÎÚÔÔÚÁ·ÓÈÛÌÔ‡˜ ÛÙ· ÙÚfiÊÈÌ·.

ñ

¶π¡∞∫∞™ 4.1 ∆ÚfiÔÈ ÌÂÙ¿‰ÔÛ˘ ·ÛıÂÓÂÈÒÓ

∆ÚfiÔ˜ ÌÂÙ¿‰ÔÛ˘

∞Ûı¤ÓÂÈ·

ÛÙ·ÁÔÓ›‰È·

ÁÚ›Ë, Û˘Ó¿¯È, ÛÙÚÂÙfiÎÔÎÎÔ˜

ÛÎfiÓË

Ê˘Ì·Ù›ˆÛË

Â·Ê‹

‰È¿ÊÔÚ˜ Ì˘ÎËÙÈ¿ÛÂȘ, .¯. ÙÔ «fi‰È ÙÔ˘ ·ıÏËÙ‹», ‰ÂÚÌ·ÙÈÎÔ› ÛÙ·Ê˘ÏfiÎÔÎÎÔÈ, ϤÚ·, ηıÒ˜ Î·È ÛÂÍÔ˘·ÏÈÎÒ˜ ÌÂÙ·‰È‰fiÌÂÓ· ÓÔÛ‹Ì·Ù·, fiˆ˜ ÙÔ AIDS, Ù· ¯Ï·Ì‡‰È· Î·È Ô ¤Ú˘ ÙˆÓ ÁÂÓÓËÙÈÎÒÓ ÔÚÁ¿ÓˆÓ

ÎfiÚ·Ó·

¯ÔϤڷ

˙Ò·

ÂÏÔÓÔÛ›· ̤ۈ ÙÔ˘ ÎÔ˘ÓÔ˘ÈÔ‡, ÓfiÛÔ˜ ÙÔ˘ ‡ÓÔ˘ ̤ۈ Ù˘ ̇Á·˜ ÙÛ ÙÛÂ

·›Ì·

AIDS (Û‡Ó‰ÚÔÌÔ Â›ÎÙËÙ˘ ·ÓÔÛÔÏÔÁÈ΋˜ ·ÓÂ¿ÚÎÂÈ·˜), Ë·Ù›Ùȉ· µ

°È· Ó· ÌÔÚ¤ÛÔ˘Ì ӷ ηٷÔÏÂÌ‹ÛÔ˘Ì ÙȘ ·Ûı¤ÓÂȘ Ô˘ ÚÔηÏÔ‡Ó ÔÈ ·ıÔÁfiÓÔÈ ÌÈÎÚÔÔÚÁ·ÓÈÛÌÔ›, Â›Ó·È ÛËÌ·ÓÙÈÎfi Ó· 80

µπ√§√°π∞ °’ °Àª¡∞™π√À


¤¯Ô˘Ì ÌÂÏÂÙ‹ÛÂÈ ÙÔÓ Î‡ÎÏÔ Ù˘ ˙ˆ‹˜ ÙÔ˘˜. ŒÙÛÈ, ÌÔÚԇ̠ӷ ÁÓˆÚ›˙Ô˘Ì ÙÔ˘˜ ÙÚfiÔ˘˜ Ì ÙÔ˘˜ ÔÔ›Ô˘˜ ÌÂÙ·‰›‰ÔÓÙ·È ÛÙÔÓ ¿ÓıÚˆÔ Î·È ÙÔ˘˜ Ì˯·ÓÈÛÌÔ‡˜ Ì ÙÔ˘˜ ÔÔ›Ô˘˜ ·Ó··Ú¿ÁÔÓÙ·È. √È ÁÓÒÛÂȘ ·˘Ù¤˜ Ì·˜ ÂÈÙÚ¤Ô˘Ó fi¯È ÌfiÓÔ Ó· ηٷÔÏÂÌ‹ÛÔ˘Ì ÔÏϤ˜ ·Ûı¤ÓÂȘ (ıÂÚ·›·), ·ÏÏ¿, ÙÔ Î˘ÚÈfiÙÂÚÔ, Ó· ·Ó·Î·Ï‡„Ô˘Ì ÙÚfiÔ˘˜ ÁÈ· Ó· ÙȘ ·ÔʇÁÔ˘Ì (ÚfiÏË„Ë). °È· Ó· ηٷÓÔ‹ÛÔ˘Ì ÙÔÓ ÙÚfiÔ Ì ÙÔÓ ÔÔ›Ô Î¿ı ÔÌ¿‰· ÌÈÎÚÔÔÚÁ·ÓÈÛÌÒÓ ÌÔÚ› Ó· ÌÔχÓÂÈ Î·È Ó· ÚÔηϤÛÂÈ ·Ûı¤ÓÂÈ· ÛÙÔÓ ¿ÓıÚˆÔ, ı· ÌÂÏÂÙ‹ÛÔ˘Ì ÔÚÈṲ̂ӷ ·Ú·‰Â›ÁÌ·Ù·. µ·ÎÙ‹ÚÈ·: ™Â ·ÓÙ›ıÂÛË Ì ÙË ÁÂÓÈ΋ ÂÔ›ıËÛË, Ù· ÂÚÈÛÛfiÙÂÚ· ‚·ÎÙ‹ÚÈ· Â›Ó·È Â›Ù ¯Ú‹ÛÈÌ· ›Ù ·‚Ï·‚‹ ÁÈ· ÙÔÓ ÔÚÁ·ÓÈÛÌfi Ì·˜. √ÚÈṲ̂ӷ, Ì¿ÏÈÛÙ·, ˘¿Ú¯Ô˘Ó Ê˘ÛÈÔÏÔÁÈο ÛÙÔ ÛÒÌ· Ì·˜, fiˆ˜ ·˘Ù¿ Ô˘ ÊÈÏÔÍÂÓÔ‡ÓÙ·È ÛÙÔ ·¯‡ ¤ÓÙÂÚÔ. ∆· ‚·ÎÙ‹ÚÈ· ·˘Ù¿ fi¯È ÌfiÓÔ ‰ÂÓ Ì·˜ ‚Ï¿ÙÔ˘Ó, ·ÏÏ¿ Ì·˜ Â›Ó·È ··Ú·›ÙËÙ·, ·ÊÔ‡ ·Ú¿ÁÔ˘Ó ÙË ‚ÈÙ·Ì›ÓË K, Ë ÔÔ›· ‚ÔËı¿ ÛÙËÓ ‹ÍË ÙÔ˘ ·›Ì·ÙÔ˜. ŸÛ· ‚·ÎÙ‹ÚÈ· Ì·˜ ‚Ï¿ÙÔ˘Ó, ÙÔ Î¿ÓÔ˘Ó Ô˘ÛÈ·ÛÙÈο Ì ‰‡Ô ÙÚfiÔ˘˜: ›Ù ¿ÌÂÛ·, ÚÔÛ‚¿ÏÏÔÓÙ·˜ Î·È Î·Ù·ÛÙÚ¤ÊÔÓÙ·˜ ÙÔ˘˜ ÈÛÙÔ‡˜ Ì·˜ ›Ù ¤ÌÌÂÛ·, Ì οÔȘ ‚Ï·‚ÂÚ¤˜ Ô˘Û›Â˜ Ô˘ ·Ú¿ÁÔ˘Ó, ÙȘ ÙÔ͛Ә. √ ٤ٷÓÔ˜ Â›Ó·È ÌÈ· ·Ûı¤ÓÂÈ· Ô˘ ÚÔηÏÂ›Ù·È ·fi ‚·ÎÙ‹ÚÈÔ.

ñ ñ

πÔ›: √È ÈÔ› ·ÔÙÂÏÔ‡Ó ÌÈ· ·Û˘Ó‹ıÈÛÙË ÂÚ›ÙˆÛË ÔÚÁ¿ÓˆÛ˘ Ù˘ ¤Ì‚È·˜ ‡Ï˘. ™˘¯Ó¿ ·ÔÙÂÏÔ‡Ó ·ÓÙÈΛÌÂÓÔ ‰È·ÊˆÓ›·˜ ÌÂٷ͇ ÙˆÓ ÂÈÛÙËÌfiÓˆÓ. √ÚÈṲ̂ÓÔÈ ‰ÂÓ ÙÔ˘˜ ıˆÚÔ‡Ó ÔÚÁ·ÓÈÛÌÔ‡˜, ÂÂȉ‹ ÔÈ ÈÔ› ‰ÂÓ ÂΉËÏÒÓÔ˘Ó ·˘ÙfiÓÔÌ· ÙȘ ÏÂÈÙÔ˘ÚÁ›Â˜ Ù˘ ˙ˆ‹˜ (.¯. ·Ó··Ú·ÁˆÁ‹, ÌÂÙ·‚ÔÏÈÛÌfi Î.¿.), ·ÏÏ¿ ÌfiÓÔ fiÙ·Ó ·Ú·ÛÈÙÔ‡Ó ÛÙ· ·ÙÙ·Ú· ¿ÏÏÔ˘ ÔÚÁ·ÓÈÛÌÔ‡. √È ÈÔ› ‰ËÏ·‰‹ ÔÏÏ·Ï·ÛÈ¿˙ÔÓÙ·È Î·È Û˘Óı¤ÙÔ˘Ó Ù· Û˘ÛÙ·ÙÈο ÙÔ˘˜ ÌfiÓÔ fiÙ·Ó ¯ÚËÛÈÌÔÔÈÔ‡Ó Ù· ˘ÏÈο Î·È ÙÔ˘˜ Ì˯·ÓÈÛÌÔ‡˜ ÙˆÓ Î˘ÙÙ¿ÚˆÓ ÙÔ˘ ÔÚÁ·ÓÈÛÌÔ‡-ÍÂÓÈÛÙ‹. ∆Ô ÁÂÁÔÓfi˜ ·˘Ùfi fï˜ ‰È·Ù·Ú¿ÛÛÂÈ ÙËÓ ÔÌ·Ï‹ ÏÂÈÙÔ˘ÚÁ›· ÙˆÓ Î˘ÙÙ¿ÚˆÓ Î·È Î·Ù¿ Û˘Ó¤ÂÈ· ÔÏfiÎÏËÚÔ˘ ÙÔ˘ ÔÚÁ·ÓÈÛÌÔ‡. ŒÓ·˜ Èfi˜ ÌÔÚ› Ó· ‚Ú›ÛÎÂÙ·È Û «Ï·Óı¿ÓÔ˘Û· ηٿÛÙ·ÛË» ̤۷ ÛÙÔ Î‡ÙÙ·ÚÔ, ÔfiÙÂ Ô ÔÚÁ·ÓÈÛÌfi˜ Ô˘ ¤¯ÂÈ ÚÔÛ‚ÏËı› ·fi ·˘ÙfiÓ ‰ÂÓ ÂΉËÏÒÓÂÈ Î·Ó¤Ó· Û‡Ìو̷. øÛÙfiÛÔ, οÔÈ· ÛÙÈÁÌ‹ Ô Èfi˜ ÌÔÚ› Ó· ÂÓÂÚÁÔÔÈËı› Î·È Ó· ÔÏÏ·Ï·ÛÈ·ÛÙ›. √È Ó¤ÔÈ ÈÔ› Ô˘ ı· ÚÔ·„Ô˘Ó ı· ÚÔÛ‚¿ÏÔ˘Ó ÎÈ ¿ÏÏ· ·ÙÙ·Ú·, ÚÔηÏÒÓÙ·˜ Û˘¯Ó¿ ÛÔ‚·Ú¤˜ ·Ûı¤ÓÂȘ, ÙȘ ÈÒÛÂȘ. ÷ڷÎÙËÚÈÛÙÈ΋ Î·È È‰È·›ÙÂÚ· Û˘ÓËıÈṲ̂ÓË ›ˆÛË Â›Ó·È ÙÔ ÎÔÈÓfi ÎÚ˘ÔÏfiÁËÌ·. √π ∞™£∂¡∂π∂™ ∫∞π √π ¶∞ƒ∞°√¡∆∂™ ¶√À ™Ã∂∆π∑√¡∆∞π ª∂ ∆∏¡ ∂ªº∞¡π™∏ ∆√À™

81


∞˜ ÛÎÂÊÙԇ̠™ÙËÓ ÂÚ›ÙˆÛË ÙˆÓ ÈÒÛˆÓ, ÍÂÓÈÛÙ‹ ÔÓÔÌ¿˙Ô˘Ì ÙÔÓ ÔÚÁ·ÓÈÛÌfi (‹ Î·È ÙÔ Î‡ÙÙ·ÚÔ) Ô˘ ¤¯ÂÈ ÚÔÛ‚ÏËı› ·fi ¤Ó·Ó Èfi. √ Èfi˜ ÔÏÏ·Ï·ÛÈ¿˙ÂÙ·È ¯ÚËÛÈÌÔÔÈÒÓÙ·˜ ÙÔ˘˜ Ì˯·ÓÈÛÌÔ‡˜ Î·È Ù· ˘ÏÈο Ô˘ ÙÔ˘ «·Ú·¯ˆÚ›» Ô ÍÂÓÈÛÙ‹˜. ∏ Ú›˙· Ù˘ Ϥ͢ «ÍÂÓÈÛÙ‹˜» Â›Ó·È ÂÏÏËÓÈ΋ Î·È ÛËÌ·›ÓÂÈ ÊÈÏÔÍÂÓ›·. ¶ÈÛÙ‡ÂÙ fiÙÈ ÚfiÎÂÈÙ·È Ú·ÁÌ·ÙÈο ÁÈ· ÊÈÏÔÍÂÓ›·;

ª‡ÎËÙ˜: ∞ÚÎÂÙ¤˜ Â›Ó·È Î·È ÔÈ ·Ûı¤ÓÂȘ Ô˘ ÔÊ›ÏÔÓÙ·È Û ̇ÎËÙ˜, Ì ÂÚÈÛÛfiÙÂÚÔ ÁÓˆÛÙ¤˜ ÙȘ ·Ûı¤ÓÂȘ ÙÔ˘ ‰¤ÚÌ·ÙÔ˜ (‰ÂÚÌ·ÙÈΤ˜ Ì˘ÎËÙÈ¿ÛÂȘ). ∂Âȉ‹ ÔÈ ·Ûı¤ÓÂȘ ·˘Ù¤˜ ÌÂÙ·‰›‰ÔÓÙ·È Û˘Ó‹ıˆ˜ ̤ۈ Ù˘ Â·Ê‹˜ Ì ÌÔÏ˘Ṳ̂ӷ ·ÓÙÈΛÌÂÓ·, Â›Ó·È ÛÎfiÈÌÔ Ó· ¯ÚËÛÈÌÔÔÈԇ̠‰ÈΤ˜ Ì·˜ ÂÙÛ¤Ù˜, ¯Ù¤Ó˜ ÎÙÏ. ¶ÚˆÙfi˙ˆ·: §›Á· Â›Ó·È Ù· ÚˆÙfi˙ˆ· Ô˘ ÚÔÛ‚¿ÏÏÔ˘Ó ÙÔÓ ¿ÓıÚˆÔ ÚÔηÏÒÓÙ·˜ ÙÔ˘ ÛÔ‚·Ú¤˜ ·Ûı¤ÓÂȘ. ŒÓ· ·fi ·˘Ù¿ Â›Ó·È ÙÔ Ï·ÛÌÒ‰ÈÔ, Ô˘ ÚÔηÏ› ÙËÓ ÂÏÔÓÔÛ›·.

∂ÈÎ. 4.3 ∫·ÏÏȤÚÁÂÈ· Ì˘Î‹ÙˆÓ.

µπ√§√°π∞ ∫∞π... ∞§§∏ µπ√§√°π∞ ¶Ò˜ ı· ı¤Ï·Ù ÙÔ ÎÚ¤·˜ Û·˜ „Ë̤ÓÔ; ∏ Û·ÏÌÔӤϷ Â›Ó·È ÌÈ· Û˘ÓËıÈṲ̂ÓË ·ÈÙ›· ÙÚÔÊÈ΋˜ ‰ËÏËÙËÚ›·Û˘ Ô˘ ÔÊ›ÏÂÙ·È Û ‚·ÎÙ‹ÚÈÔ. ∆Ô ‚·ÎÙ‹ÚÈÔ Û·ÏÌÔӤϷ ˙ÂÈ ÛÙÔ ¤ÓÙÂÚÔ Î¿ÔÈˆÓ ˙ÒˆÓ (.¯. ÎÔÙfiÔ˘Ï·) ¯ˆÚ›˜ Ó· ÙÔ˘˜ ÚÔηÏ› ·Ûı¤ÓÂÈ·. ∞Ó fï˜ ¤Ó·˜ ¿ÓıÚˆÔ˜ ÈÂÈ Á¿Ï· ‹ Ê¿ÂÈ ÎÚ¤·˜ ‹ ·˘Á¿ Ô˘ Â›Ó·È ÌÔÏ˘Ṳ̂ӷ Ì ÙË Û·ÏÌÔӤϷ, ÙfiÙ ı· ÂÌÊ·Ó›ÛÂÈ Û˘ÌÙÒÌ·Ù· Û·ÏÌÔӤψÛ˘, ‰ËÏ·‰‹ ‰È¿ÚÚÔÈ·, ÂÌÂÙÔ‡˜, ÎÔÈÏÈ·Îfi fiÓÔ Î·È ˘ÚÂÙfi. ∆· Û˘ÌÙÒÌ·Ù· ÂÌÊ·Ó›˙ÔÓÙ·È ÂÚ›Ô˘ 12 Ì 24 ÒÚ˜ ÌÂÙ¿ ÙËÓ ÚfiÛÏË„Ë Ù˘ ÌÔÏ˘Ṳ̂Ó˘ ÙÚÔÊ‹˜. ™˘Ó‹ıˆ˜ ‰ÂÓ ·ÂÈÏÂ›Ù·È ÛÔ‚·Ú¿ Ë ˘Á›· ÙÔ˘ ·ÙfiÌÔ˘, ÂÎÙfi˜ Î·È ·Ó Ô ·ÛıÂÓ‹˜ Â›Ó·È Ôχ ÌÈÎÚ‹˜ ‹ Ôχ ÌÂÁ¿Ï˘ ËÏÈΛ·˜. √È Û·ÏÌÔӤϘ ηٷÛÙÚ¤ÊÔÓÙ·È Û ˘„ËÏ‹ ıÂÚÌÔÎÚ·Û›· Î·È ÁÈ’ ·˘Ùfi Â›Ó·È ÛÎfiÈÌÔ ÙÔ ÎÚ¤·˜ Ó· „‹ÓÂÙ·È Î·Ï¿ Î·È ÙÔ Á¿Ï· Ó· ·ÛÙÂÚÈÒÓÂÙ·È. ¶ÚÔÛÔ¯‹ Â›Û˘ Ú¤ÂÈ Ó· ‰›ÓÂÙ·È ÛÙË ÌÂÙ·ÊÔÚ¿ Î·È ÛÙË Ê‡Ï·ÍË ÙÔ˘ ˆÌÔ‡ ÎÚ¤·ÙÔ˜. ∆Ô ˆÌfi ÎÚ¤·˜ ‰ÂÓ Ú¤ÂÈ Ó· ¤Ú¯ÂÙ·È Û Â·Ê‹ Ì ¿ÏÏ· ÙÚfiÊÈÌ·, Î·È È‰È·›ÙÂÚ· Ì fiÛ· ηٷӷÏÒÓÔÓÙ·È ¯ˆÚ›˜ Ó· Ì·ÁÂÈÚ¢ÙÔ‡Ó, .¯. ˆÌ¤˜ Û·Ï¿Ù˜.

µπ√§√°π∞ ∫∞π... ∞§§∏ µπ√§√°π∞ ∫ÈÓ‰˘Ó‡ˆ ·Ó ‰·ÓÂÈÛÙÒ ÙËÓ ÂÙÛ¤Ù· ÛÔ˘; √È ÂÚÈÛÛfiÙÂÚ˜ ·fi ÙȘ ·Ûı¤ÓÂȘ ÙÔ˘ ‰¤ÚÌ·ÙÔ˜ ÔÊ›ÏÔÓÙ·È Û ̇ÎËÙ˜. ŒÓ·˜ ·fi ·˘ÙÔ‡˜ (Candida albicans) ÚÔÛ‚¿ÏÏÂÈ ÙËÓ ÎÂÚ¿ÙÈÓË ÛÙÈ‚¿‰· ÙÔ˘ ‰¤ÚÌ·ÙÔ˜ Î·È ‰ËÌÈÔ˘ÚÁ› ·ÓÙÈ·ÈÛıËÙÈΤ˜ ÎËÏ›‰Â˜. ŸÏ· Ù· ›‰Ë Ì˘ÎËÙÈ¿ÛÂˆÓ Â›Ó·È Ôχ ÌÂÙ·‰ÔÙÈο. ™˘Ó‹ıˆ˜ ÌÂÙ·‰›‰ÔÓÙ·È Ì ÙË ¯Ú‹ÛË ·ÓÙÈÎÂÈ̤ӈÓ, fiˆ˜ ÂÙÛ¤Ù˜ Î·È ·Ô‡ÙÛÈ·, ÂÓfi˜ ÌÔÏ˘Ṳ̂ÓÔ˘ ·ÙfiÌÔ˘. ∂Âȉ‹ Ë ·Ó¿Ù˘ÍË ÙˆÓ Ì˘Î‹ÙˆÓ Â˘ÓÔÂ›Ù·È ÛÂ Û˘Óı‹Î˜ ˘ÁÚ·Û›·˜ Î·È ˙¤ÛÙ˘, Ú¤ÂÈ: Ó· ÛÙÂÁÓÒÓÔ˘Ì ηϿ ÙÔ ‰¤ÚÌ· Ì·˜ ÌÂÙ¿ ÙÔ Ì¿ÓÈÔ Ó· ÙËÚԇ̠ÙÔ˘˜ ηÓfiÓ˜ ˘ÁÈÂÈÓ‹˜ Û Á˘ÌÓ·ÛÙ‹ÚÈ· Î·È ÈÛ›Ó˜ Ó· ÚÔÙÈÌ¿Ì ÚÔ‡¯· Î·È ÂÛÒÚÔ˘¯· ‚·Ì‚·ÎÂÚ¿, Ô˘ Â���ÈÙÚ¤Ô˘Ó ÛÙÔ ‰¤ÚÌ· Ó· «·Ó·Ó¤ÂÈ».

ñ ñ ñ 82

µπ√§√°π∞ °’ °Àª¡∞™π√À


∂ÚˆÙ‹ÛÂȘ

¶ÚÔ‚Ï‹Ì·Ù·

¢Ú·ÛÙËÚÈfiÙËÙ˜

1. ¡· Û˘ÌÏËÚÒÛÂÙ Ì ÙȘ ηٿÏÏËϘ ϤÍÂȘ Ù· ÎÂÓ¿ ÛÙÔ ·Ú·Î¿Ùˆ ΛÌÂÓÔ: ŒÓ·˜ ÔÚÁ·ÓÈÛÌfi˜ Ô˘ ÚÔηÏ› ·Ûı¤ÓÂÈ· ÚÔÛ‚¿ÏÏÔÓÙ·˜ ¤Ó· ¿ÙÔÌÔ ¯·Ú·ÎÙËÚ›˙ÂÙ·È ........................... . ª›· ·Ûı¤ÓÂÈ· Ô˘ ÌÔÚ› Ó· ÌÂÙ·‰Ôı› ·fi ¤Ó·Ó ÔÚÁ·ÓÈÛÌfi Û ¤Ó·Ó ¿ÏÏÔ ¯·Ú·ÎÙËÚ›˙ÂÙ·È ..................................... ·Ûı¤ÓÂÈ·, ÂÓÒ, fiÙ·Ó Î¿ÔÈÔ˜ ·ÛıÂÓ›, Û˘Ó‹ıˆ˜ ÂÌÊ·Ó›˙ÂÈ ÔÚÈṲ̂ӷ ................................. Ù˘ ·Ûı¤ÓÂÈ·˜. ∏ ÂͤٷÛË ÙˆÓ ......................................... Ù˘ ·Ûı¤ÓÂÈ·˜ ÌÔÚ› Ó· Ô‰ËÁ‹ÛÂÈ ÙÔÓ ÁÈ·ÙÚfi ÛÙË ..............................................., ‰ËÏ·‰‹ ÛÙËÓ ·Ó·ÁÓÒÚÈÛË Ù˘ ·Ûı¤ÓÂÈ·˜. √ ¯ÚfiÓÔ˜ Ô˘ ··ÈÙÂ›Ù·È ÌÂٷ͇ Ù˘ ÌfiÏ˘ÓÛ˘ Î·È Ù˘ ÂÌÊ¿ÓÈÛ˘ ÙˆÓ ÚÒÙˆÓ Û˘ÌÙˆÌ¿ÙˆÓ Ù˘ ·Ûı¤ÓÂÈ·˜ ÔÓÔÌ¿˙ÂÙ·È ..................................... ......................................... . 2. ¡· ¯·Ú·ÎÙËÚ›ÛÂÙ ÙȘ ·Ú·Î¿Ùˆ ÚÔÙ¿ÛÂȘ Ì ÙÔ ÁÚ¿ÌÌ· (™), ·Ó Â›Ó·È ÛˆÛÙ¤˜, ‹ Ì ÙÔ ÁÚ¿ÌÌ· (§), ·Ó Â›Ó·È Ï·Óı·Ṳ̂Ó˜: ·. √È ¿ÓıÚˆÔÈ ÚÈÓ ·fi ÙÔÓ 19Ô ·ÈÒÓ· ÁÓÒÚÈ˙·Ó fiÙÈ ·ÚÎÂÙ¤˜ ·fi ÙȘ ·Ûı¤ÓÂȘ Ô˘ ÙÔ˘˜ ÚfiÛ‚·ÏÏ·Ó ÔÊ›ÏÔÓÙ·Ó Û ÌÈÎÚÔÔÚÁ·ÓÈÛÌÔ‡˜. ‚. ŸÏÔÈ ÔÈ ÌÈÎÚÔÔÚÁ·ÓÈÛÌÔ› ‰ÂÓ Â›Ó·È ·ıÔÁfiÓÔÈ. Á. ∏ ÂÒ·ÛË ÌÈ·˜ ·Ûı¤ÓÂÈ·˜ ÌÔÚ› Ó· ‰È·ÚΤÛÂÈ ·ÎfiÌ· Î·È ÌÂÚÈΤ˜ ̤Ú˜. ‰. ∂¿Ó ÌÈ· ·Ûı¤ÓÂÈ· ¤¯ÂÈ ÂÍ·ψı› Û fiÏÔ ÙÔÓ ÎfiÛÌÔ, ÙfiÙ ¤¯Ô˘Ì ÌÈ· ÂȉËÌ›·. 3. ∆ÔÓ 14Ô ·ÈÒÓ· ¤ı·Ó·Ó ÂÚ›Ô˘ 40 ÂηÙÔÌ̇ÚÈ· ¿ÙÔÌ· ÛÙËÓ ∂˘ÚÒË ·fi ÙË ‚Ô˘‚ˆÓÈ΋ ·ÓÒÏË (Ô˘ Â›Ó·È ÁÓˆÛÙ‹ Î·È ˆ˜ «ª·‡ÚÔ˜ £¿Ó·ÙÔ˜», ÂÍ·ÈÙ›·˜ ÙˆÓ ÛÎÔ‡ÚˆÓ ÌÔ‚ ÎËÏ›‰ˆÓ Ô˘ ÂÌÊ·Ó›˙ÔÓÙ·Ó ÛÙ· ı‡Ì·Ù·, ·ÏÏ¿ Î·È ÂÍ·ÈÙ›·˜ ÙÔ˘ ÙÚfiÌÔ˘ Ô˘ ÚÔοÏÂÛÂ). £ÂˆÚ›Ù fiÙÈ ÂÚfiÎÂÈÙÔ ÁÈ· ÂȉËÌ›· ‹ ÁÈ· ·Ó‰ËÌ›·; ¡· ·ÈÙÈÔÏÔÁ‹ÛÂÙ ÙËÓ ·¿ÓÙËÛ‹ Û·˜. 4. √ ÕÌÔ˘-ª·ÎÚ ªÔ¯¿ÌÂÓÙ ∞ÏÚ¿˙È, Ô˘ Â›Ó·È ÂÚÈÛÛfiÙÂÚÔ ÁÓˆÛÙfi˜ ˆ˜ ƒ¿˙È, ‹Ù·Ó ¤Ó·˜ ‰È¿ÛËÌÔ˜ ÕÚ·‚·˜ ÁÈ·ÙÚfi˜ ÙÔ˘ 9Ô˘ ·ÈÒÓ·. ŸÙ·Ó ¯ÚÂÈ¿ÛÙËΠӷ ÌÂÙ·ÎÈÓËı› ÛÙË µ·Á‰¿ÙË ÁÈ· Ó· ȉڇÛÂÈ ¤Ó· ÓÔÛÔÎÔÌ›Ô, Â¤ÏÂÍ ÙËÓ ÂÚÈÔ¯‹ ÎÚÂÌÒÓÙ·˜ ÎÔÌÌ¿ÙÈ· ÎÚ¤·˜ Û ‰È¿ÊÔÚ· ÛËÌ›· Ù˘ fiÏ˘ Î·È ÂÈϤÁÔÓÙ·˜ ÙÔ Ì¤ÚÔ˜ fiÔ˘ ÙÔ ÎÔÌÌ¿ÙÈ ÙÔ˘ ÎÚ¤·ÙÔ˜ ¿ÚÁËÛ ӷ Û·›ÛÂÈ. ¶Ò˜ ÈÛÙ‡ÂÙ fiÙÈ Û˘Ó‰¤ÂÙ·È ·˘Ù‹ Ë Î›ÓËÛË Ì ÌÈ· ÚÒÙË ·ÓÙ›ÏË„Ë fiÙÈ ˘¿Ú¯ÂÈ Î¿ÔÈ· Û¯¤ÛË ÌÂٷ͇ ÙˆÓ ·ÛıÂÓÂÈÒÓ Î·È ÂÓfi˜ ·Ú¿ÁÔÓÙ· Ô˘ ‚Ú›ÛÎÂÙ·È ÛÙÔÓ ·¤Ú·; 5. «∆Ô 1665, ÛÙÔ §ÔÓ‰›ÓÔ, 70.000 ¿ÙÔÌ· ˘¤Î˘„·Ó ÛÙË ‚Ô˘‚ˆÓÈ΋ ·ÓÒÏË. ∞fi ÙÔ 1918 ̤¯ÚÈ ÙÔ 1919 ›¯·Ó Âı¿ÓÂÈ 20.000.000 ¿ÙÔÌ· Û fiÏÔ ÙÔÓ ÎfiÛÌÔ ·fi ÁÚ›Ë». ªÂ ‚¿ÛË Ù· ·Ú·¿Óˆ Ó· ·ÈÙÈÔÏÔÁ‹ÛÂÙ ÔÈÔ ·fi Ù· ÂÚÈÛÙ·ÙÈο ıˆÚ›Ù ÂȉËÌ›· Î·È ÔÈÔ ·Ó‰ËÌ›·. 6. ™‹ÌÂÚ· Ë ÂÏÔÓÔÛ›· Â›Ó·È ÌÈ· ·Ûı¤ÓÂÈ· Ô˘ ¤¯ÂÈ ÂÚÈÔÚÈÛÙ› ÛËÌ·ÓÙÈο Î·È ··ÓÙ¿Ù·È ÌfiÓÔ ÎÔÓÙ¿ Û οÔȘ ÂÏÒ‰ÂȘ ÂÚÈÔ¯¤˜. ∞ÊÔ‡ Û˘Ì‚Ô˘Ï¢Ù›Ù ÙÔÓ ›Ó·Î· 4.1, Ó· ÂÍËÁ‹ÛÂÙ ÙËÓ ÂÍ¿ψۋ Ù˘ Û ·˘Ù¤˜ ÙȘ ÂÚÈÔ¯¤˜. 7. ∞Ó Û˘ÌÏËÚÒÛÂÙ ۈÛÙ¿ ÙÔ ÛÙ·˘ÚfiÏÂÍÔ Ô˘ ·ÎÔÏÔ˘ı›, ÛÙË ¯ÚˆÌ·ÙÈÛÙ‹ ÛÙ‹ÏË ı· Û¯ËÌ·ÙÈÛÙ› ¤Ó·˜ ·fi ÙÔ˘˜ ÙÚfiÔ˘˜ ÌÂÙ¿‰ÔÛ˘ ÌÈ·˜ ·Ûı¤ÓÂÈ·˜.

√π ∞™£∂¡∂π∂™ ∫∞π √π ¶∞ƒ∞°√¡∆∂™ ¶√À ™Ã∂∆π∑√¡∆∞π ª∂ ∆∏¡ ∂ªº∞¡π™∏ ∆√À™

83


1. ŸÙ·Ó οÔÈÔ˜ ·ÛıÂÓ›, Û˘Ó‹ıˆ˜ Ù· ÂÌÊ·Ó›˙ÂÈ. 2. ∞fi ÙÔ˘˜ ÚÒÙÔ˘˜ ÂÈÛÙ‹ÌÔÓ˜ Ô˘ ·¤‰ÂÈÍ·Ó ÙË ÌÈÎÚԂȷ΋ ʇÛË ÔÚÈÛÌ¤ÓˆÓ ·ÛıÂÓÂÈÒÓ. 3. √ ¯ÚfiÓÔ˜ Ô˘ ÌÂÛÔÏ·‚› ÌÂٷ͇ Ù˘ ÌfiÏ˘ÓÛ˘ Î·È Ù˘ ÂÌÊ¿ÓÈÛ˘ ÙˆÓ ÚÒÙˆÓ Û˘ÌÙˆÌ¿ÙˆÓ ÌÈ·˜ ·Ûı¤ÓÂÈ·˜. 4. ∏ ·Ó·ÁÓÒÚÈÛË ·fi ÙÔÓ ÁÈ·ÙÚfi Ù˘ ·Ûı¤ÓÂÈ·˜ ·fi ÙËÓ ÔÔ›· ¿Û¯Ô˘ÌÂ. 5. ŒÙÛÈ Ï¤ÁÂÙ·È ¤Ó·˜ ÌÈÎÚÔÔÚÁ·ÓÈÛÌfi˜ Ô˘ Ì·˜ ÚÔηÏ› ·Ûı¤ÓÂÈ·. 6. ªÈ· ·Ûı¤ÓÂÈ· Ô˘ Â›Ó·È ÂÍ·ψ̤ÓË Û fiÏÔ ÙÔÓ ÎfiÛÌÔ. 7. ∫·È ̤ۈ ·˘ÙÔ‡ ÌÂÙ·‰›‰ÔÓÙ·È ÔÚÈṲ̂Ó˜ ·Ûı¤ÓÂȘ. (ÛÙËÓ ÔÓÔÌ·ÛÙÈ΋) 8. ∏ ÂÚ›ÙˆÛË Î·Ù¿ ÙËÓ ÔÔ›· ÌÈ· ·Ûı¤ÓÂÈ· ¤¯ÂÈ ÚÔÛ‚¿ÏÂÈ ¤Ó· ÌÂÁ¿ÏÔ ·ÚÈıÌfi ·ÙfïÓ. 9. ¶ÂÚÈ‚·ÏÏÔÓÙÈÎÔ› ·Ú¿ÁÔÓÙ˜ Ô˘ ÌÔÚ› Ó· ‰È·Ù·Ú¿ÍÔ˘Ó ÙËÓ ÔÌÔÈfiÛÙ·Û‹ Ì·˜. 10. ™Â ·˘ÙfiÓ Ô‰ËÁԇ̷ÛÙ ·Ó Û˘Ì‚Â› ·Ú·ÙÂٷ̤ÓË ‰È·Ù·Ú·¯‹ Ù˘ ÔÌÔÈfiÛÙ·Û˘. (ÛÙËÓ ÔÓÔÌ·ÛÙÈ΋)

1 2 3 4 5 6 7 8 9 10

ªÈÎÚ¤˜ ¤Ú¢Ó˜ Î·È ÂÚÁ·Û›Â˜ 1. ªÂÚÈΤ˜ ·fi ÙȘ ·Ûı¤ÓÂȘ Ô˘ ÔÊ›ÏÔÓÙ·È Û ‚·ÎÙ‹ÚÈ· Â›Ó·È Ë Ê˘Ì·Ù›ˆÛË, Ô Ù‡ÊÔ˜, Ô Ù¤Ù·ÓÔ˜, Ë ¯ÔϤڷ Î·È Ë Û‡ÊÈÏË. ¡· ¯ˆÚÈÛÙ›Ù Û ÔÌ¿‰Â˜ Î·È Ó· Û˘ÁÎÂÓÙÚÒÛÂÙ ÏËÚÔÊÔڛ˜ ÁÈ· ÙȘ ·Ûı¤ÓÂȘ ·˘Ù¤˜ ·fi ‰È¿ÊÔÚ˜ ËÁ¤˜, ‰ËÏ·‰‹ ÔÈÔ ‚·ÎÙ‹ÚÈÔ ÙȘ ÚÔηÏ›, Ò˜ ÌÂÙ·‰›‰ÔÓÙ·È ÛÙÔÓ ¿ÓıÚˆÔ, ÔÈ· Â›Ó·È Ù· Û˘ÌÙÒÌ·Ù· Ù˘ ·Ûı¤ÓÂÈ·˜ Î.¿. ¡· ·ÚÔ˘ÛÈ¿ÛÂÙ ÛÙËÓ Ù¿ÍË Ù· ·ÔÙÂϤÛÌ·Ù¿ Û·˜. 2. ªÂÚÈΤ˜ ·fi ÙȘ ·Ûı¤ÓÂȘ Ô˘ ÔÊ›ÏÔÓÙ·È Û Èfi Â›Ó·È ÙÔ ÎÔÈÓfi ÎÚ˘ÔÏfiÁËÌ·, Ë ÁÚ›Ë, Ë ÈÏ·Ú¿, Ë ·ÓÂÌÔ‚ÏÔÁÈ¿, Ë Ë·Ù›Ùȉ·, ÙÔ AIDS. ¡· ¯ˆÚÈÛÙ›Ù Û ÔÌ¿‰Â˜ Î·È Ó· Û˘ÁÎÂÓÙÚÒÛÂÙ ÏËÚÔÊÔڛ˜ ÁÈ· ÙȘ ·Ûı¤ÓÂȘ ·˘Ù¤˜ ·fi ‰È¿ÊÔÚ˜ ËÁ¤˜, ‰ËÏ·‰‹ ÔÈÔ˜ Èfi˜ ÙȘ ÚÔηÏ›, Ò˜ ÌÂÙ·‰›‰ÔÓÙ·È ÛÙÔÓ ¿ÓıÚˆÔ, ÔÈ· Â›Ó·È Ù· Û˘ÌÙÒÌ·Ù· Ù˘ ·Ûı¤ÓÂÈ·˜ Î.¿. ¡· ·ÚÔ˘ÛÈ¿ÛÂÙ ÛÙËÓ Ù¿ÍË Ù· ·ÔÙÂϤÛÌ·Ù¿ Û·˜.

4.3 ∞Ì˘ÓÙÈÎÔ› Ì˯·ÓÈÛÌÔ› ÙÔ˘ ·ÓıÚÒÈÓÔ˘ ÔÚÁ·ÓÈÛÌÔ‡ √ ÎfiÛÌÔ˜ Ô˘ Ì·˜ ÂÚÈ‚¿ÏÏÂÈ Â›Ó·È ÁÂÌ¿ÙÔ˜ ÌÈÎÚfi‚È·, ¿ÏÏ· ·ıÔÁfiÓ· Î·È ¿ÏÏ· fi¯È. √ ÔÚÁ·ÓÈÛÌfi˜ Ì·˜, ÁÈ· Ó· ÚÔÛٷ٢ٛ ·fi Ù· ·ıÔÁfiÓ· ÌÈÎÚfi‚È·, ¤¯ÂÈ ·Ó·Ù‡ÍÂÈ ·Ì˘ÓÙÈÎÔ‡˜ Ì˯·ÓÈÛÌÔ‡˜. ∞˘ÙÔ› ‰È·ÎÚ›ÓÔÓÙ·È Û Â͈ÙÂÚÈÎÔ‡˜ Î·È ÂÛˆÙÂÚÈÎÔ‡˜. √È ÚÒÙÔÈ ¤¯Ô˘Ó ÛÙfi¯Ô Ó· ÂÌÔ‰›ÛÔ˘Ó ÙËÓ Â›ÛÔ‰Ô ÙˆÓ ·ıÔÁfiÓˆÓ ÌÈÎÚÔ‚›ˆÓ ÛÙÔÓ ÔÚÁ·ÓÈÛÌfi Î·È ÔÈ ‰Â‡ÙÂÚÔÈ Î·Ù·ÔÏÂÌÔ‡Ó ÙÔ˘˜ ÂÈÛ‚ÔÏ›˜, ÂÊfiÛÔÓ ·˘ÙÔ› ¤¯Ô˘Ó ηÙÔÚıÒÛÂÈ ÙÂÏÈο Ó· ÂÈÛ¤ÏıÔ˘Ó. 84

µπ√§√°π∞ °’ °Àª¡∞™π√À


√È ÂÛˆÙÂÚÈÎÔ› ·Ì˘ÓÙÈÎÔ› Ì˯·ÓÈÛÌÔ› ‰È·ÎÚ›ÓÔÓÙ·È ÛÂ: ÁÂÓÈÎÔ‡˜ (Ë ‰Ú¿ÛË ÙÔ˘˜ Â›Ó·È ÎÔÈÓ‹ ÁÈ· fiÏÔ˘˜ ÙÔ˘˜ ÌÈÎÚÔÔÚÁ·ÓÈÛÌÔ‡˜) ÂȉÈÎÔ‡˜ (Ì ÂÍÂȉÈÎÂ˘Ì¤ÓË ‰Ú¿ÛË).

ñ ñ

™ÙÔ˘˜ ÁÂÓÈÎÔ‡˜ ÂÛˆÙÂÚÈÎÔ‡˜ ·Ì˘ÓÙÈÎÔ‡˜ Ì˯·ÓÈÛÌÔ‡˜ ÂÚÈÏ·Ì‚¿ÓÔÓÙ·È: Ë ÊÏÂÁÌÔÓ‹. ∏ ‰È·‰Èηۛ· ·˘Ù‹ ÂÓÂÚÁÔÔÈÂ›Ù·È ÌÂÙ¿ ·fi ηٷÛÙÚÔÊ‹ ÙˆÓ ÈÛÙÒÓ. ∆· Û˘ÌÙÒÌ·Ù¿ Ù˘ Â›Ó·È ÙÔÈ΋ ¿ÓÔ‰Ô˜ Ù˘ ıÂÚÌÔÎÚ·Û›·˜, Ú‹ÍÈÌÔ ÛÙË Û˘ÁÎÂÎÚÈ̤ÓË ÂÚÈÔ¯‹, fiÓÔ˜ Î·È ÎÔÎΛÓÈÛÌ·. Ô ˘ÚÂÙfi˜, ‰ËÏ·‰‹ ¿ÓÔ‰Ô˜ Ù˘ ıÂÚÌÔÎÚ·Û›·˜ ÙÔ˘ ÛÒÌ·ÙÔ˜ ÌÂÙ¿ ·fi ÁÂÓÈÎÂ˘Ì¤ÓË ÌfiÏ˘ÓÛË. Ô˘Û›Â˜ Ì ·ÓÙÈÌÈÎÚԂȷ΋ ‰Ú¿ÛË. Ë Ê·ÁÔ΢ÙÙ¿ÚˆÛË.

ñ ñ ñ ñ

∂ÈÎ. 4.4 ™ÙÔ˘˜ ÁÂÓÈÎÔ‡˜ ÂÛˆÙÂÚÈÎÔ‡˜ ·Ì˘ÓÙÈÎÔ‡˜ Ì˯·ÓÈÛÌÔ‡˜ Û˘ÌÂÚÈÏ·Ì‚¿ÓÂÙ·È Ë ‰Ú¿ÛË ÌÈ·˜ ηÙËÁÔÚ›·˜ Ï¢ÎÔ΢ÙÙ¿ÚˆÓ ÙÔ˘ ·›Ì·ÙÔ˜ Ù· ÔÔ›· ÌÔÚÔ‡Ó Î·È Î·Ù·ÛÙÚ¤ÊÔ˘Ó Ì ʷÁÔ΢ÙÙ¿ÚˆÛË ÙÔ˘˜ ÂÈÛ‚ÔÏ›˜.

™ÙÔ Û¯‹Ì· ·ÂÈÎÔÓ›˙ÔÓÙ·È Î¿ÔÈÔÈ Â͈ÙÂÚÈÎÔ› ·Ì˘ÓÙÈÎÔ› Ì˯·ÓÈÛÌÔ› ÙÔ˘ ·ÓıÚÒÈÓÔ˘ ÔÚÁ·ÓÈÛÌÔ‡:

ñ ∆Ô ‰¤ÚÌ· ·ÔÙÂÏ› ÊÚ·ÁÌfi ÛÙËÓ Â›ÛÔ‰Ô ÙˆÓ ÌÈÎÚÔ‚›ˆÓ. ∆Ô Û¿ÏÈÔ ÂÚȤ¯ÂÈ ¤Ó˙˘Ì· Ô˘ ηٷÛÙÚ¤ÊÔ˘Ó ·ÚÎÂÙ¿ ÌÈñ ÎÚfi‚È·, fiˆ˜ ·˘Ù¿ Ô˘ ˘¿Ú¯Ô˘Ó ÛÙËÓ ÙÚÔÊ‹ Ì·˜. √ ȉÚÒÙ·˜ ÂÚȤ¯ÂÈ Â›Û˘ ¤Ó˙˘Ì· Ô˘ ηٷÛÙÚ¤ÊÔ˘Ó ÌÈñ ÎÚfi‚È·, fiˆ˜ ·˘Ù¿ Ô˘ ‚Ú›ÛÎÔÓÙ·È ÛÙÔ ‰¤ÚÌ· Ì·˜. ∆Ô ÂÛˆÙÂÚÈÎfi Ù˘ ̇Ù˘, Ù˘ ÛÙÔÌ·ÙÈ΋˜ ÎÔÈÏfiÙËÙ·˜, ÙˆÓ ‚ÏÂñ Ê¿ÚˆÓ, ·ÏÏ¿ Î·È ÙˆÓ ÁÂÓÓËÙÈÎÒÓ ÔÚÁ¿ÓˆÓ Â›Ó·È ÂÚÈÔ-

ñ

¯¤˜ ÙÔ˘ ÛÒÌ·Ùfi˜ Ì·˜ Ô˘ ηχÙÔÓÙ·È ·fi ‚ÏÂÓÓÔÁfiÓÔ. ¶ÚfiÎÂÈÙ·È ÁÈ· ¤Ó·Ó ÈÛÙfi ÙÔ˘ ÔÔ›Ô˘ Ù· ·ÙÙ·Ú· ÂÎÎÚ›ÓÔ˘Ó ‚ϤÓÓ·. ∏ ‚ϤÓÓ· ·Áȉ‡ÂÈ Ù· ÌÈÎÚfi‚È·, Ù· ÔÔ›· ÛÙË Û˘Ó¤¯ÂÈ· ˆıÔ‡ÓÙ·È ÚÔ˜ ÙÔ Â͈ÙÂÚÈÎfi ÙÔ˘ ÔÚÁ·ÓÈÛÌÔ‡ Ì·˜ (.¯. Ì ÙÔÓ ‚‹¯· ‹ ÙÔ ÊÙ¿ÚÓÈÛÌ·). √ ÂÙÈÎfi˜ ۈϋӷ˜ Â›Ó·È ·ÓÔÈÎÙfi˜. •ÂÎÈÓ¿ ‰ËÏ·‰‹ ·fi ÙÔ ÛÙfiÌ· Î·È Î·Ù·Ï‹ÁÂÈ ÛÙÔÓ ÚˆÎÙfi. °È’ ·˘Ùfi Î·È ıˆÚÂ›Ù·È Â͈ÙÂÚÈ΋ ÎÔÈÏfiÙËÙ· ÙÔ˘ ÛÒÌ·ÙÔ˜. ∞Ó ¤Ó· ÌÈÎÚfi‚ÈÔ ‰ÂÓ Î·Ù·ÛÙÚ·Ê› ·fi ÙÔ Û¿ÏÈÔ Î·È Î·Ù·Ï‹ÍÂÈ ÛÙÔ ÛÙÔÌ¿¯È, ı· ‚ÚÂı› ·ÓÙÈ̤وÔ Ì ¤Ó·Ó ÂÈϤÔÓ Ì˯·ÓÈÛÌfi ÚÔÛÙ·Û›·˜ ÙÔ˘ ÔÚÁ·ÓÈÛÌÔ‡ Ì·˜. ∞˘Ùfi˜ Â›Ó·È ÙÔ Ôχ fiÍÈÓÔ ÂÚÈ‚¿ÏÏÔÓ ÙÔ˘ ÛÙÔÌ¿¯Ô˘ Ì·˜, ÂÍ·ÈÙ›·˜ ÙÔ˘ ÔÔ›Ô˘ ηٷÛÙÚ¤ÊÔÓÙ·È Ù· ÂÚÈÛÛfiÙÂÚ· ÌÈÎÚfi‚È·. ∂Í·›ÚÂÛË ·ÔÙÂÏÔ‡Ó ÔÚÈṲ̂ӷ ÌÈÎÚfi‚È· Ô˘ Â›Ó·È Ôχ ·ÓıÂÎÙÈο ÛÙȘ Û˘ÁÎÂÎÚÈ̤Ó˜ Û˘Óı‹Î˜, fiˆ˜ Â›Ó·È ÙÔ ‚·ÎÙ‹ÚÈÔ Ù˘ ¯ÔϤڷ˜, ÙÔ ÂÏÈÎÔ‚·ÎÙ‹ÚÈÔ Ô˘ ÚÔηÏ› ÙÔ ¤ÏÎÔ˜ ÙÔ˘ ÛÙÔÌ¿¯Ô˘ Î.¿.

√π ∞™£∂¡∂π∂™ ∫∞π √π ¶∞ƒ∞°√¡∆∂™ ¶√À ™Ã∂∆π∑√¡∆∞π ª∂ ∆∏¡ ∂ªº∞¡π™∏ ∆√À™ 85


αντιγόνα ∞Ó Ô ÂÈÛ‚ÔϤ·˜ ‰ÂÓ Î·Ù·ÛÙÚ·Ê› ·fi ÙÔ˘˜ ÁÂÓÈÎÔ‡˜ ·Ì˘ÓÙÈÎÔ‡˜ Ì˯·ÓÈÛÌÔ‡˜, ÙfiÙ ÂÓÂÚÁÔÔÈÔ‡ÓÙ·È ÔÈ ÂȉÈÎÔ› ÂÛˆÙÂÚÈÎÔ› ·Ì˘ÓÙÈÎÔ› Ì˯·ÓÈÛÌÔ›. ÿÚË Û’ ·˘ÙÔ‡˜ ·Ó·ÁÓˆÚ›˙ÔÓÙ·È ÔÈ «Í¤ÓÔÈ» ·Ú¿ÁÔÓÙ˜ Ô˘ ÂÈÛ¤Úαντίσωμα ¯ÔÓÙ·È ÛÙÔÓ ÔÚÁ·ÓÈÛÌfi Ì·˜. √È ·Ú¿ÁÔÓÙ˜ ·˘ÙÔ› (ÌÈÎÚfi‚È·, ÌÈÎÚԂȷΤ˜ Ô˘Û›Â˜ ÎÙÏ.) ÔÓÔÌ¿˙ÔÓÙ·È ·ÓÙÈÁfiÓ·. ∏ ·Ó·ÁÓÒÚÈÛË ÙÔ˘ ·ÓÙÈÁfiÓÔ˘ ˘ÚÔ‰ÔÙ› ÌÈ· ÛÂÈÚ¿ ·ÓÙȉڿÛÂˆÓ ÛÙÔÓ ÔÚÁ·ÓÈÛÌfi, ÙËÓ ·ÓÔÛÔÏÔÁÈ΋ ·fiÎÚÈÛË. ∞˘Ù‹ ÂÚÈÏ·Ì‚¿ÓÂÈ ÙËÓ ÂÓÂÚÁÔÔ›ËÛË ÂȉÈÎÒÓ Ï¢ÎÔ΢ÙÙ¿ÚˆÓ Ù· ÔÔ›· ·Ú¿ÁÔ˘Ó ·ÓÙÈÛÒÌ·Ù·. ∆· ·ÓÙÈÛÒÌ·Ù· Â›Ó·È ÚˆÙ½Ó˜ Ì ‰ÔÌ‹ Ù¤ÙÔÈ· ÒÛÙ ӷ Ù·ÈÚÈ¿˙Ô˘Ó Ì ÙÔ ·ÓÙÈÁfiÓÔ fiˆ˜ ÙÔ ÎÏÂȉ› Ì ÙËÓ ÎÏÂȉ·ÚÈ¿, Ô‰ËÁÒÓÙ·˜ ÙÂÏÈο ÛÙËÓ ÂÍÔ˘‰ÂÙ¤ÚˆÛË ÙÔ˘ ·ÓÙÈÁfiÓÔ˘. ŸÌˆ˜, ̤¯ÚÈ Ô ·ÚÈıÌfi˜ ÙˆÓ ·ÓÙÈÛˆÌ¿ÙˆÓ Ó· ÊÙ¿ÛÂÈ Ó· Â›Ó·È ·ÚÎÂÙfi˜ ÒÛÙ ӷ ÂÍÔ˘‰ÂÙÂÚˆı› Ô ÂÈÛ‚ÔϤ·˜, ÌÔÚ› Ó· ÂÚ¿ÛÔ˘Ó ÌÂÚÈΤ˜ ̤Ú˜. ™ÙÔ ‰È¿ÛÙËÌ· ·˘Ùfi, ·Ú¿ ÙËÓ ·Ú¿ÏÏËÏË ‰Ú¿ÛË ÙˆÓ ÁÂÓÈÎÒÓ ·Ì˘ÓÙÈÎÒÓ Ì˯·ÓÈÛÌÒÓ, ÙÔ ÌÔÏ˘Ṳ̂ÓÔ ¿ÙÔÌÔ ÌÔÚ› Ó· ÂÌÊ·Ó›ÛÂÈ Ù· Û˘ÌÙÒÌ·Ù· Ù˘ ·Ûı¤ÓÂÈ·˜. ∆Ô ÂÓÙ˘ˆÛÈ·Îfi Ì ÙÔ˘˜ Ì˯·ÓÈÛÌÔ‡˜ ÂȉÈ΋˜ ¿Ì˘Ó·˜ Â›Ó·È fiÙÈ, ·Ú¿ÏÏËÏ· Ì ÙËÓ ·ÓÙÈÌÂÙÒÈÛË ÙÔ˘ ÂÈÛ‚ÔϤ·, ‰ËÌÈÔ˘ÚÁÔ‡Ó Î·È ÂȉÈο ·ÙÙ·Ú· «ÌÓ‹Ì˘». ¢ËÏ·‰‹, ÙËÓ ÂfiÌÂÓË ÊÔÚ¿ Ô˘ ı· ÚÔÛ‚ÏËıԇ̠·fi ÙÔ ›‰ÈÔ ·ÓÙÈÁfiÓÔ, Ù· ·ÙÙ·Ú· ·˘Ù¿ ÂÓÂÚÁÔÔÈÔ‡ÓÙ·È Î·È ÙÂÏÈο ·Ú¿ÁÔÓÙ·È Ù· ηٿÏÏËÏ· ·ÓÙÈÛÒÌ·Ù· Ôχ ÁÚ‹ÁÔÚ· Î·È Û ÌÂÁ¿Ï˜ ÔÛfiÙËÙ˜. ŒÙÛÈ, ÙÔ ·ÓÙÈÁfiÓÔ ÂÍÔ˘‰ÂÙÂÚÒÓÂÙ·È Ù·¯‡Ù·Ù· Î·È ‰ÂÓ ÂÌÊ·Ó›˙ÔÓÙ·È Ù· Û˘ÌÙÒÌ·Ù· Ù˘ ·Ûı¤ÓÂÈ·˜. ∆fiÙ ϤÌ fiÙÈ ¤¯Ô˘Ì ·ÔÎÙ‹ÛÂÈ ·ÓÔÛ›· ·¤Ó·ÓÙÈ ÛÙÔ Û˘ÁÎÂÎÚÈ̤ÓÔ ·ÓÙÈÁfiÓÔ. £· ÌÔÚÔ‡Û ηÓ›˜ Ó· ÂÈ fiÙÈ ÙË ‰Â‡ÙÂÚË ÊÔÚ¿ Ô ÔÚÁ·ÓÈÛÌfi˜ Ì·˜ ¤¯ÂÈ ‹‰Ë ¤ÙÔÈÌÔ ÙÔ «Î·ÏÔ‡È» Î·È Â›Ó·È Â‡ÎÔÏÔ ϤÔÓ Ó· οÓÂÈ Ì·˙ÈÎ��� ·Ú·ÁˆÁ‹ ·ÓÙÈۈ̿وÓ. ∂ȉÈÎÔ› ÂÈÛÙ‹ÌÔÓ˜ ÚÔÛ¿ıËÛ·Ó Ó· ÌÂÏÂÙ‹ÛÔ˘Ó ÙÔÓ Ì˯·ÓÈÛÌfi ·˘Ùfi. ∂Ú‡ÓËÛ·Ó ÙËÓ ·ÓÙ›‰Ú·ÛË ÙÔ˘ ÔÚÁ·ÓÈÛÌÔ‡ Ì·˜ Û ÓÂÎÚÔ‡˜ ·ıÔÁfiÓÔ˘˜ ÌÈÎÚÔÔÚÁ·ÓÈÛÌÔ‡˜ ‹ Î·È Û ÙÌ‹Ì·Ù¿ ÙÔ˘˜. ¢È·›ÛÙˆÛ·Ó fiÙÈ Î·È ÛÙËÓ ÂÚ›ÙˆÛË ·˘Ù‹ Ë ·ÓÙ›‰Ú·ÛË ÙÔ˘ ÔÚÁ·ÓÈÛÌÔ‡ Ì·˜ ‹Ù·Ó ·ÚfiÌÔÈ· Ì ÙËÓ ·ÓÙ›‰Ú·Û‹ ÙÔ˘ ÛÙÔ˘˜ ˙ˆÓÙ·ÓÔ‡˜ ÌÈÎÚÔÔÚÁ·ÓÈÛÌÔ‡˜. ∆Ô ÁÂÁÔÓfi˜ ·˘Ùfi ·ÍÈÔÔÈ‹ıËΠÁÈ· ÙËÓ ·Ú·Û΢‹ ÂÌ‚ÔÏ›ˆÓ. ªÂ ÙÔÓ ÂÌ‚ÔÏÈ·ÛÌfi ÂÈÛ¿ÁÂÙ·È ÛÙÔ ÛÒÌ· Ì·˜ ÌÈ· ÌÈÎÚ‹ ÔÛfiÙËÙ· ÓÂÎÚÒÓ ‹ ·ÓÂÓÂÚÁÒÓ ÌÈÎÚÔÔÚÁ·ÓÈÛÌÒÓ ‹ Î·È ÙÌËÌ¿ÙˆÓ ÙÔ˘˜ (ÂÌ‚fiÏÈÔ). ∆Ô ÂÚȯfiÌÂÓÔ ÙÔ˘ ÂÌ‚ÔÏ›Ô˘ ·ÚΛ ÁÈ· Ó· ÂÓÂÚÁÔÔÈËı› Ë ‰È·‰Èηۛ· Ù˘ ·ÓÔÛÔÏÔÁÈ΋˜ ·fiÎÚÈÛ˘, ÂÓÒ Û˘Ó‹ıˆ˜ ‰ÂÓ Â›Ó·È ÈηÓfi Ó· ÚÔηϤÛÂÈ ·Ûı¤ÓÂÈ·. 86

µπ√§√°π∞ °’ °Àª¡∞™π√À

∂ÈÎ. 4.5 ∆· ·ÓÙÈÁfiÓ· Ù·ÈÚÈ¿˙Ô˘Ó Ì ٷ ·ÓÙÈÛÒÌ·Ù· fiˆ˜ ÙÔ ÎÏÂȉ› Ì ÙËÓ ÎÏÂȉ·ÚÈ¿.


ªÂ ·˘ÙfiÓ ÙÔÓ ÙÚfiÔ Ô ÔÚÁ·ÓÈÛÌfi˜ ‰È·ı¤ÙÂÈ ϤÔÓ Î‡ÙÙ·Ú· «ÌÓ‹Ì˘» ÁÈ· ÙÔÓ Û˘ÁÎÂÎÚÈ̤ÓÔ ÌÈÎÚÔÔÚÁ·ÓÈÛÌfi. ÿÚË ÛÙÔÓ ÂÌ‚ÔÏÈ·ÛÌfi ¤¯Ô˘Ó ÂÍ·Ê·ÓÈÛÙ› ÔÏϤ˜ ·Ûı¤ÓÂȘ Ô˘ ÛÙÔ ·ÚÂÏıfiÓ Ì¿ÛÙÈ˙·Ó ÙËÓ ·ÓıÚˆfiÙËÙ·. ÷ڷÎÙËÚÈÛÙÈÎfi ·Ú¿‰ÂÈÁÌ· ·ÔÙÂÏ› Ë Â˘ÏÔÁÈ¿. ªÂ ÙËÓ ÚfiÔ‰Ô Ù˘ ‚ÈÔÏÔÁ›·˜ Ù· ÂÌ‚fiÏÈ· ÂÍ·ÎÔÏÔ˘ıÔ‡Ó Û˘Ó¯Ҙ Ó· ÂÍÂÏ›ÛÛÔÓÙ·È. ∞Ó ˘¿Ú¯ÂÈ ˘fiÓÔÈ· fiÙÈ ¤Ó· ¿ÙÔÌÔ ÌÔÚ› Ó· ÚÔÛ‚Ï‹ıËΠ·fi οÔÈÔÓ ·ıÔÁfiÓÔ ÌÈÎÚÔÔÚÁ·ÓÈÛÌfi, .¯. ÙÔ ‚·ÎÙ‹ÚÈÔ ÙÔ˘ ÙÂÙ¿ÓÔ˘, ÙfiÙÂ Ô ÂÌ‚ÔÏÈ·ÛÌfi˜ ‰ÂÓ ÚÔÛʤÚÂÈ ÚÔÛÙ·Û›· ÛÙÔ ¿ÙÔÌÔ. √ ÌfiÓÔ˜ ÙÚfiÔ˜ Ó· ÚÔÛٷ٢ٛ ¿ÌÂÛ· ı· ‹Ù·Ó Ó· ÙÔ˘ ¯ÔÚËÁËıÔ‡Ó ¤ÙÔÈÌ· ·ÓÙÈÛÒÌ·Ù· (ÔÚfi˜). ™ÙÔÓ ÔÚfi ÂÚȤ¯ÔÓÙ·È ·ÓÙÈÛÒÌ·Ù· Ô˘ Ï·Ì‚¿ÓÔÓÙ·È ·fi οÔÈÔÓ ¿ÏÏÔ ˙ˆÈÎfi ÔÚÁ·ÓÈÛÌfi Ô˘ ¤¯ÂÈ ÌÔÏ˘Óı› ·fi ·˘ÙfiÓ ÙÔÓ ÌÈÎÚÔÔÚÁ·ÓÈÛÌfi. ŒÙÛÈ, Û ÂÚ›ÙˆÛË ˘fiÓÔÈ·˜ ÁÈ· ÚÔÛ‚ÔÏ‹ ·fi ÙÔ ‚·ÎÙ‹ÚÈÔ ÙÔ˘ ÙÂÙ¿ÓÔ˘ ¯ÔÚËÁÂ›Ù·È Ô ·ÓÙÈÙÂÙ·ÓÈÎfi˜ ÔÚfi˜.

∂ÚˆÙ‹ÛÂȘ

¢Ú·ÛÙËÚÈfiÙËÙ˜

¶ÚÔ‚Ï‹Ì·Ù·

1. °ÓˆÚ›˙ÔÓÙ·˜ ÙÔÓ ÚfiÏÔ ÙÔ˘ ‚ÏÂÓÓÔÁfiÓÔ˘ ˆ˜ Â͈ÙÂÚÈÎÔ‡ ·Ì˘ÓÙÈÎÔ‡ Ì˯·ÓÈÛÌÔ‡ ÛÙÔ ÛÒÌ· Ì·˜, Ó· ÂÍËÁ‹ÛÂÙ ÙÔÓ ÏfiÁÔ ÁÈ· ÙÔÓ ÔÔ›Ô ÔÈ ÌËÙ¤Ú˜ Û˘¯Ó¿ ·ÚÔÙÚ‡ÓÔ˘Ó Ù· ÌÈÎÚ¿ ·È‰È¿ Ó· Ê˘ÛÔ‡Ó Û˘Ó¤¯ÂÈ· ÙË Ì‡ÙË ÙÔ˘˜ Û ÂÚ›ÙˆÛË Ô˘ ¿Û¯Ô˘Ó ·fi οÔÈÔ Û˘Ó¿¯È. 2. ∏ ÚÔÛÙ·Û›· Ô˘ ·Ó·Ù‡ÛÛÔ˘Ì ·fi ¤Ó· ÂÌ‚fiÏÈÔ ¤Ó·ÓÙÈ ÌÈ·˜ ÌÈÎÚԂȷ΋˜ ·Ûı¤ÓÂÈ·˜ ‰ÂÓ ÍÂÎÈÓ¿ ·Ì¤Ûˆ˜, ·ÏÏ¿ ¯ÚÂÈ¿˙ÂÙ·È ¤Ó· ¯ÚÔÓÈÎfi ‰È¿ÛÙËÌ· ̤¯ÚÈ Ó· ÂÓÂÚÁÔÔÈËı› Ë ·ÓÔÛÔÏÔÁÈ΋ ·ÓÙ›‰Ú·ÛË Î·È Ó· ·ÔÎÙ‹ÛÔ˘Ì ·ÓÔÛ›·. ™˘ÓÂÒ˜, Â¿Ó ¤Ó· ¿ÙÔÌÔ ¿Û¯ÂÈ ‹‰Ë ·fi ÌÈ· ·Ûı¤ÓÂÈ·, Ô ÂÌ‚ÔÏÈ·ÛÌfi˜ ‰ÂÓ ı· ÙÔ ‚ÔËı‹ÛÂÈ. ∞ÓÙÈı¤Ùˆ˜, ÌÔÚ› Î·È Ó· ÙÔ ‚Ï¿„ÂÈ. ªÔÚ›Ù ӷ ÂÍËÁ‹ÛÂÙ ÁÈ·Ù› Û˘Ì‚·›ÓÂÈ ·˘Ùfi; 3. ¡· ÂÍËÁ‹ÛÂÙ ÁÈ·Ù› Â›Ó·È ÛÎfiÈÌÔ, ÌÂÙ¿ ·fi ¤Ó·Ó ÙÚ·˘Ì·ÙÈÛÌfi ÙÔ˘ ‰¤ÚÌ·ÙÔ˜, ·ÊÔ‡ ηı·Ú›ÛÔ˘Ì ÙËÓ ÏËÁ‹, Ó· ÙËÓ Î·Ï‡„Ô˘ÌÂ Î·È Ó· ÌËÓ ÙËÓ ·Ê‹ÛÔ˘Ì ÂÎÙÂıÂÈ̤ÓË.

4.4 ∆ÚfiÔ˜ ˙ˆ‹˜ Î·È ·Ûı¤ÓÂȘ √ ¿ÓıÚˆÔ˜, ·Ó·Î·Ï‡ÙÔÓÙ·˜ ÙË ÌÈÎÚԂȷ΋ ʇÛË ÙˆÓ ·ÛıÂÓÂÈÒÓ, ηٿÊÂÚ ӷ ÂϤÁÍÂÈ, ·ÎfiÌ· Î·È Ó· ÂÍ·Ê·Ó›ÛÂÈ ÔÏϤ˜ ·fi ·˘Ù¤˜. ŸÌˆ˜ ‰ÂÓ Î·Ù¿ÊÂÚ ·ÎfiÌ· Ó· ÚÔÛٷ٢ٛ ·fi ·Ûı¤ÓÂȘ Ô˘ Û¯ÂÙ›˙ÔÓÙ·È Î˘Ú›ˆ˜ Ì ÙË ‰È΋ ÙÔ˘ Û˘ÌÂÚÈÊÔÚ¿ Î·È Û˘Ó‹ıÂȘ fiˆ˜ Â›Ó·È Ë Î·Ù·Ó¿ÏˆÛË Ô˘ÛÈÒÓ Ô˘ ÚÔηÏÔ‡Ó ÂıÈÛÌfi (ÂÍ·ÚÙËÛÈÔÁfiÓ˜, .¯. ηÓfi˜, ÔÈÓÔÓÂ˘Ì·ÙÒ‰Ë ÔÙ¿, Ó·ÚΈÙÈο), Ë ¤ÏÏÂÈ„Ë ¿ÛÎËÛ˘, Ë Î·Î‹ ‰È·ÙÚÔÊ‹ Î.¿. √π ∞™£∂¡∂π∂™ ∫∞π √π ¶∞ƒ∞°√¡∆∂™ ¶√À ™Ã∂∆π∑√¡∆∞π ª∂ ∆∏¡ ∂ªº∞¡π™∏ ∆√À™

87


√È ÂÍ·ÚÙËÛÈÔÁfiÓ˜ Ô˘Û›Â˜ ‰È·Ù·Ú¿ÛÛÔ˘Ó ÙËÓ ÔÌÔÈfiÛÙ·ÛË ÙÔ˘ ÔÚÁ·ÓÈÛÌÔ‡ ÂËÚ¿˙ÔÓÙ·˜ ÚˆÙ›ÛÙˆ˜ ÙË ÏÂÈÙÔ˘ÚÁ›· ÙÔ˘ Ó¢ÚÈÎÔ‡ Û˘ÛÙ‹Ì·ÙÔ˜. ŸÙ·Ó ÂÈÛ¤ÏıÔ˘Ó ÛÙÔÓ ÔÚÁ·ÓÈÛÌfi ÙÔ˘ ·ÓıÚÒÔ˘, ÌÂÙ·‚¿ÏÏÔ˘Ó ÙÔÓ ÙÚfiÔ Ì ÙÔÓ ÔÔ›Ô Û˘ÌÂÚÈʤÚÂÙ·È, ÛΤÊÙÂÙ·È ‹ ·ÈÛı¿ÓÂÙ·È, ÂËÚ¿˙Ô˘Ó ‰ËÏ·‰‹ ÙË ÛˆÌ·ÙÈ΋ Î·È ÙËÓ „˘¯È΋ ÙÔ˘ ηٿÛÙ·ÛË. ŸÙ·Ó ¤Ó· ¿ÙÔÌÔ ¯ÚËÛÈÌÔÔÈ› Â·ÓÂÈÏËÌ̤ӷ ÌÈ· ÂÍ·ÚÙËÛÈÔÁfiÓ· Ô˘Û›·, ·Ú·ÙËÚÂ›Ù·È ÛÙ·‰È·Î‹ Ì›ˆÛË ÙˆÓ ·ÔÙÂÏÂÛÌ¿ÙˆÓ Ù˘ Î·È Ô ¯Ú‹ÛÙ˘ ·Ó·Áο˙ÂÙ·È Ó· ·˘Í‹ÛÂÈ ÙȘ ‰fiÛÂȘ Ù˘ ÁÈ· Ó· ÂÙ‡¯ÂÈ ÙÔ ›‰ÈÔ ·ÔÙ¤ÏÂÛÌ·. ∏ ·Ú·ÙÂٷ̤ÓË ¯Ú‹ÛË Î¿ÔÈ·˜ ÂÍ·ÚÙËÛÈÔÁfiÓ·˜ Ô˘Û›·˜ Ô‰ËÁ› ·ÚÁ¿ ‹ ÁÚ‹ÁÔÚ· ÛÙÔÓ ÂıÈÛÌfi, ‰ËÏ·‰‹ Û ÌÈ· „˘¯Ôۈ̷ÙÈ΋ ηٿÛÙ·ÛË Ô˘ ‰ËÌÈÔ˘ÚÁ› ÌÈ· fiÏÔ Î·È ÏÈÁfiÙÂÚÔ ÂÏÂÁ¯fiÌÂÓË ÂÈı˘Ì›· Ó· ¯ÚËÛÈÌÔÔÈ‹ÛÂÈ Ô ¯Ú‹ÛÙ˘ ÙËÓ Ô˘Û›· ·˘Ù‹. °È· ÙÔÓ ÏfiÁÔ ·˘Ùfi Â›Ó·È ‰‡ÛÎÔÏÔ ÔÈ ¿ÓıÚˆÔÈ Ô˘ ¯ÚËÛÈÌÔÔÈÔ‡Ó ÂÍ·ÚÙËÛÈÔÁfiÓ˜ Ô˘Û›Â˜ Ó· ÂϤÁÍÔ˘Ó ÙËÓ ÂÈı˘Ì›· Ó· ÙȘ ¯ÚËÛÈÌÔÔÈ‹ÛÔ˘Ó. ŸÙ·Ó Ô ¿ÓıÚˆÔ˜ ·ÈÛı¿ÓÂÙ·È ¤ÓÙÔÓË ÂÈı˘Ì›· Ó· Â·Ó·Ï¿‚ÂÈ ÙË ¯Ú‹ÛË ÌÈ·˜ ÂÍ·ÚÙËÛÈÔÁfiÓ·˜ Ô˘Û›·˜, Û ÌÈÎÚfiÙÂÚ· ‹ ÌÂÁ·Ï‡ÙÂÚ· ¯ÚÔÓÈο ‰È·ÛÙ‹Ì·Ù·, ÁÈ· Ó· ÌÔÚ¤ÛÂÈ Ó· ÌÂÙÚÈ¿ÛÂÈ ÙË ‰˘ÛÊÔÚ›· Î·È ÙÔ ¿Á¯Ô˜ Ô˘ ·ÈÛı¿ÓÂÙ·È, ϤÌ fiÙÈ ¤¯ÂÈ ·ÔÎÙ‹ÛÂÈ „˘¯È΋ ÂÍ¿ÚÙËÛË. ø˜ ۈ̷ÙÈ΋ ÂÍ¿ÚÙËÛË ¯·Ú·ÎÙËÚ›˙ÂÙ·È Ë Î·Ù¿ÛÙ·ÛË Î·Ù¿ ÙËÓ ÔÔ›·, fiÙ·Ó Ô ¯Ú‹ÛÙ˘ ÛÙ·Ì·Ù‹ÛÂÈ ÙË ¯Ú‹ÛË Ù˘ ÂÍ·ÚÙËÛÈÔÁfiÓ·˜ Ô˘Û›·˜, ÂÌÊ·Ó›˙ÂÈ Û˘ÌÙÒÌ·Ù· ·ÓÙ›ıÂÙ· ·fi Ù· ·ÔÙÂϤÛÌ·Ù· Ô˘ ÚÔηÏ› Ë Û˘ÁÎÂÎÚÈ̤ÓË Ô˘Û›·. °È· ·Ú¿‰ÂÈÁÌ·, ·Ó ¤Ó· ¿ÙÔÌÔ Â›Ó·È ÂıÈṲ̂ÓÔ ÛÙËÓ Î·Ê½ÓË (‰ÈÂÁÂÚÙÈ΋ Ô˘Û›·), fiÙ·Ó ÛÙ·Ì·Ù‹ÛÂÈ ÙË ¯Ú‹ÛË Ù˘, ı· ·ÈÛı¿ÓÂÙ·È ˘ÓËÏ›·. ™ÙȘ ÛÔ‚·ÚfiÙÂÚ˜ ÂÚÈÙÒÛÂȘ ÚÔηÏÂ›Ù·È Û‡Ó‰ÚÔÌÔ ÛÙ¤ÚËÛ˘, ÌÈ· ÔÚÁ·ÓÈ΋ Î·È ÌÂÚÈΤ˜ ÊÔÚ¤˜ ı·Ó·ÙËÊfiÚ· ‰È·Ù·Ú·¯‹, Ë ÔÔ›· ¯·Ú·ÎÙËÚ›˙ÂÙ·È ·fi ¤ÓÙÔÓ˜ ۈ̷ÙÈΤ˜ ÌÂÙ·‚ÔϤ˜ (ηډȷΤ˜, ·Ó·Ó¢ÛÙÈΤ˜, ÂÓ‰ÔÎÚÈÓÔÏÔÁÈΤ˜ Î.¿. ‰˘ÛÏÂÈÙÔ˘ÚÁ›Â˜). ™˘¯Ó¿ Ë „˘¯È΋ Î·È Ë ÛˆÌ·ÙÈ΋ ÂÍ¿ÚÙËÛË Û˘Ó˘¿Ú¯Ô˘Ó Î·È ÚÔηÏÔ‡Ó ÔχÏÔη Û˘ÌÙÒÌ·Ù·, fiˆ˜ ‰˘ÛÊÔÚ›·, ¤ÓÙ·ÛË Î·È fiÓÔ, Ù· ÔÔ›· Â›Ó·È ‰‡ÛÎÔÏÔ Ó· ·ÓÙÈÌÂÙˆÈÛÙÔ‡Ó. ∆fiÙÂ Ô ¯Ú‹ÛÙ˘ ·Ó·Áο˙ÂÙ·È Ó· Í·Ó·¿ÚÂÈ ÙËÓ Ô˘Û›·, ÁÈ· Ó· ÌÂÈÒÛÂÈ ÙȘ ·ÚÓËÙÈΤ˜ ÂȉڿÛÂȘ Ô˘ ÚÔηÏ› Ë ·Ô¯‹ ÙÔ˘ ·fi ·˘Ù‹Ó. ∞Ó Ô ¯Ú‹ÛÙ˘ ÛÙ·Ì·Ù‹ÛÂÈ Ó· οÓÂÈ ¯Ú‹ÛË Ù˘ ÂÍ·ÚÙËÛÈÔÁfiÓ·˜ Ô˘Û›·˜, ÛÙ·‰È·Î¿ Ô ÔÚÁ·ÓÈÛÌfi˜ ·Ó·ÚÔÛ·ÚÌfi˙ÂÙ·È. ∞˘Ùfi ÛËÌ·›ÓÂÈ fiÙÈ Â›Ó·È ‰˘Ó·ÙfiÓ Ó· ηٷÔÏÂÌËı› Ô ÂıÈÛÌfi˜, ÌfiÓÔ Ô˘ Ô ¯Ú‹ÛÙ˘ ÌÔÚ› Ó· ‚ÈÒÛÂÈ ‰˘Û¿ÚÂÛÙ˜ ηٷÛÙ¿ÛÂȘ ÛÙË ‰È¿ÚÎÂÈ· Ù˘ ÂÚÈfi‰Ô˘ Ô˘ ı· ÂÌÊ·Ó›˙ÔÓÙ·È Ù· Û˘ÌÙÒÌ·Ù· Ù˘ ÛÙ¤ÚËÛ˘. ŸÌˆ˜ Ù· ÚÔ‚Ï‹Ì·Ù· Ô˘ ‰ËÌÈÔ˘ÚÁÔ‡Ó ÔÈ ÂÍ·ÚÙËÛÈÔÁfiÓ˜ Ô˘Û›Â˜ ‰ÂÓ Â›Ó·È ÌfiÓÔ ·˘Ù¿. ∆Ô Î¿ÓÈÛÌ· Î·È Ë Î·Ù¿¯ÚË88

µπ√§√°π∞ °’ °Àª¡∞™π√À

∂ÈÎ. 4.6 OÚÈṲ̂ÓÔÈ ¿ÓıÚˆÔÈ Â›Ó·È ÂÍ·ÚÙË̤ÓÔÈ ·fi Û˘ÁÎÂÎÚÈ̤ӷ Ê¿Ú̷η, ÂÓÒ ÔÏÏÔ› Â›Ó·È ÎÈ ·˘ÙÔ› Ô˘ ηٷӷÏÒÓÔ˘Ó ‰È¿ÊÔÚ· Ê¿Ú̷η ¯ˆÚ›˜ ÏfiÁÔ (ÔÏ˘Ê·Ú̷Λ·).


ÛË ÔÈÓÔÓÂ˘Ì·Ùˆ‰ÒÓ ÔÙÒÓ ¤¯Ô˘Ó ÂÓÔ¯ÔÔÈËı› ÁÈ· ‰È¿ÊÔÚ· ÚÔ‚Ï‹Ì·Ù· ˘Á›·˜, ÔÏÏ¿ ·fi Ù· ÔÔ›· ÂÌÊ·Ó›˙ÔÓÙ·È ·ÚÁfiÙÂÚ· ÛÙË ˙ˆ‹ ÂÓfi˜ ·ÓıÚÒÔ˘. √ ¶·ÁÎfiÛÌÈÔ˜ √ÚÁ·ÓÈÛÌfi˜ ÀÁ›·˜ ¯·Ú·ÎÙËÚÈÛÙÈο ·Ó·Ê¤ÚÂÈ fiÙÈ «Ù· ÓÔÛ‹Ì·Ù· Ô˘ Û˘Ó‰¤ÔÓÙ·È Ì ÙÔ Î¿ÓÈÛÌ· ·ÔÙÂÏÔ‡Ó ÙËÓ Î˘ÚÈfiÙÂÚË ·ÈÙ›· ÁÈ· ÙËÓ Î·Î‹ ˘Á›· ÛÙȘ ÂÚÈÛÛfiÙÂÚ˜ ¯ÒÚ˜ ÙÔ˘ ÎfiÛÌÔ˘. √ ¤ÏÂÁ¯Ô˜ ÙÔ˘ ηÓ›ÛÌ·ÙÔ˜ ı· ÌÔÚÔ‡Û ӷ Û˘ÓÙÂϤÛÂÈ Ô˘ÛÈ·ÛÙÈο Û ÌÈ· ηχÙÂÚË Î·È Ì·ÎÚ‡ÙÂÚË ˙ˆ‹ ÂÚÈÛÛfiÙÂÚÔ ·fi ÔÔÈ·‰‹ÔÙ ¿ÏÏË ÂÓ¤ÚÁÂÈ· ÛÙÔÓ ÙÔ̤· Ù˘ ÚÔÏËÙÈ΋˜ È·ÙÚÈ΋˜» Î·È fiÙÈ «Ô ηÓfi˜ Â›Ó·È Ô˘Û›· Ô˘ ÚÔηÏ› ÂÍ¿ÚÙËÛË Î·È ‚Ï¿‚Ë Ù˘ ˘Á›·˜ ηÈ, ÂÂȉ‹ Â›Ó·È Ôχ ‰È·‰Â‰Ô̤ÓÔ˜, ·ÔÙÂÏ› ÙÔ ÛËÌ·ÓÙÈÎfiÙÂÚÔ Úfi‚ÏËÌ· ‰ËÌfiÛÈ·˜ ˘Á›·˜ ÛÙȘ ÂÚÈÛÛfiÙÂÚ˜ ¯ÒÚ˜ ÙÔ˘ ÎfiÛÌÔ˘».

∏ µπ√§√°π∞ ∫∞π... √π ∞§§∂™ ºÀ™π∫∏ ∞°ø°∏ ∞ıÏËÙÈÛÌfi˜ Î·È ÂÍ·ÚÙËÛÈÔÁfiÓ˜ Ô˘Û›Â˜ ™‹ÌÂÚ· ‰˘ÛÙ˘¯Ò˜ ¤Ó·˜ ·˘Í·ÓfiÌÂÓÔ˜ ·ÚÈıÌfi˜ ·ÓıÚÒˆÓ ¯ÚËÛÈÌÔÔÈ› Ô˘Û›Â˜ ÂÈΛӉ˘Ó˜ ÁÈ· ÙÔÓ ÔÚÁ·ÓÈÛÌfi ÙÔ˘ ·Ï¿ ÁÈ· ÏfiÁÔ˘˜ ·ÈÛıËÙÈ΋˜, fiˆ˜ ÁÈ· ÙËÓ ·‡ÍËÛË ÙˆÓ Ì˘ÒÓ. √È ÈÔ ÎÔÈÓ¤˜ Ô˘Û›Â˜ Ô˘ ¯ÚËÛÈÌÔÔÈÔ‡ÓÙ·È Û‹ÌÂÚ· ÁÈ· ÙÔ˘˜ ÏfiÁÔ˘˜ ·˘ÙÔ‡˜ Â›Ó·È ÔÈ ·ÌÊÂٷ̛Ә, Ë ÎÔÚÙÈ˙fiÓË Î·È Ù· ·Ó·‚ÔÏÈο ÛÙÂÚÔÂȉ‹. ∏ ·Ú·ÙÂٷ̤ÓË ¯Ú‹ÛË Ù¤ÙÔÈˆÓ Ô˘ÛÈÒÓ Ô‰ËÁ› ÛÙÔÓ ÂıÈÛÌfi Î·È ÔÈ ÛˆÌ·ÙÈΤ˜ ÂÈÙÒÛÂȘ Â›Ó·È ÔÏϤ˜ ÊÔÚ¤˜ ·ÓÂ·ÓfiÚıˆÙ˜. ŒÓ· ÁÓˆÛÙfi ·Ú¿‰ÂÈÁÌ· Â›Ó·È ·˘Ùfi ÙÔ˘ ÚˆÙ·ıÏËÙ‹ Ù˘ Ô‰ËÏ·Û›·˜ ∆. ™›ÌÛÔÓ (∆. Simpson), Ô ÔÔ›Ô˜ ¤ı·Ó ÙÔ 1967, ηٿ ÙË ‰È¿ÚÎÂÈ· ÙÔ˘ Á‡ÚÔ˘ Ù˘ °·ÏÏ›·˜, ÏfiÁˆ Û˘Ó‰˘·ÛÌÔ‡ ÎfiˆÛ˘, ·ÏÎÔfiÏ Î·È ¯Ú‹Û˘ ·ÌÊÂÙ·ÌÈÓÒÓ.

∂ÚˆÙ‹ÛÂȘ

¶ÚÔ‚Ï‹Ì·Ù·

¢Ú·ÛÙËÚÈfiÙËÙ˜

1. ¶ÔÈ· Â›Ó·È Ë ‰È·ÊÔÚ¿ ÌÂٷ͇ Ù˘ „˘¯È΋˜ Î·È Ù˘ ۈ̷ÙÈ΋˜ ÂÍ¿ÚÙËÛ˘; 2. ªÂ ‚¿ÛË ÙÔÓ ·Ú·Î¿Ùˆ ›Ó·Î· Ó· ··ÓÙ‹ÛÂÙ ÛÙȘ ÂÚˆÙ‹ÛÂȘ Ô˘ ·ÎÔÏÔ˘ıÔ‡Ó.

¶∂ƒπ∂∫∆π∫√∆∏∆∞ √π¡√¶¡∂Àª∞∆ø¢ø¡ ¶√∆ø¡ ™∂ ∞§∫√√§∏ √ÈÓÔÓÂ˘Ì·Ù҉˜ ÔÙfi Ì›Ú·

∞ÏÎÔÔÏÈÎÔ› ‚·ıÌÔ›* 5

g ·ÏÎÔfiÏ˘ / L ÔÈÓÔÓÂ˘Ì·ÙÒ‰Ô˘˜ ÔÙÔ‡ 40

ÎÚ·Û›

11

88

Ô˘›ÛÎÈ - ‚fiÙη

40

320

ÚÔ‡ÌÈ

60

480

* √È ·ÏÎÔÔÏÈÎÔ› ‚·ıÌÔ› ÂÎÊÚ¿˙Ô˘Ó Ù· mL ·Èı˘ÏÈ΋˜ ·ÏÎÔfiÏ˘ Ô˘ ÂÚȤ¯ÔÓÙ·È Û 100 mL ÔÈÓÔÓÂ˘Ì·ÙÒ‰Ô˘˜ ÔÙÔ‡.

·. ¶fiÙ ı· ˘¿Ú¯ÂÈ ÛÙÔ ·›Ì· Ì·˜ ÂÚÈÛÛfiÙÂÚË ·ÏÎÔfiÏË, fiÙ·Ó Èԇ̠¤Ó· ÔÙ‹ÚÈ Ô˘›ÛÎÈ ‹ ‰‡Ô ÔÙ‹ÚÈ· Ì›Ú·; (ÀÔı¤ÛÙ fiÙÈ Ù· ÔÙ‹ÚÈ· Â›Ó·È ›‰È·˜ ¯ˆÚËÙÈÎfiÙËÙ·˜.) ‚. ∆È Â›Ó·È Î·Ï‡ÙÂÚÔ ÁÈ· Ó· ÌËÓ ÂÈ‚·Ú‡ÓÔ˘Ì ÙÔÓ ÔÚÁ·ÓÈÛÌfi Ì·˜ Ì Ôχ ·ÏÎÔfiÏ, Ó· Èԇ̠¤Ó· ÔÙ‹ÚÈ ÚÔ‡ÌÈ ‹ ‰¤Î· ÔÙ‹ÚÈ· Ì›Ú·; (ÀÔı¤ÛÙ fiÙÈ Ù· ÔÙ‹ÚÈ· Â›Ó·È ›‰È·˜ ¯ˆÚËÙÈÎfiÙËÙ·˜.) Á. ¡· Û˘Ì‚Ô˘Ï¢Ù›Ù ÛÙÔ ·Ú¿ÚÙËÌ· ÙÔÓ «∂˘Úˆ·˚Îfi ÎÒ‰Èη ηٿ ÙÔ˘ ηÚΛÓÔ˘». ªÂ ÔÈÔÓ ÙÚfiÔ ÈÛÙ‡ÂÙ fiÙÈ Û˘Ó‰¤ÂÙ·È Ë ÂÌÊ¿ÓÈÛË Î·ÚΛÓÔ˘ Ì ÙËÓ Î·Ù·Ó¿ÏˆÛË ·ÏÎÔÔÏÔ‡¯ˆÓ ÔÙÒÓ; √π ∞™£∂¡∂π∂™ ∫∞π √π ¶∞ƒ∞°√¡∆∂™ ¶√À ™Ã∂∆π∑√¡∆∞π ª∂ ∆∏¡ ∂ªº∞¡π™∏ ∆√À™ 89


ªÈÎÚ¤˜ ¤Ú¢Ó˜ Î·È ÂÚÁ·Û›Â˜ 1. ¶ÔÏÏÔ› ·Ú¿ÁÔÓÙ˜ ÂËÚ¿˙Ô˘Ó ÙË Û˘ÌÂÚÈÊÔÚ¿ Ì·˜, fiˆ˜ Ë ÔÈÎÔÁ¤ÓÂÈ·, ÔÈ Ê›ÏÔÈ, Ë ÙËÏÂfiÚ·ÛË, ÔÈ ÎÈÓËÌ·ÙÔÁÚ·ÊÈΤ˜ Ù·Èӛ˜, Ë ÌÔ˘ÛÈ΋, Ù· ÂÚÈÔ‰Èο, ÔÈ ‚ÈÙÚ›Ó˜ ÙˆÓ Î·Ù·ÛÙËÌ¿ÙˆÓ Î.¿. ªÂÚÈΤ˜ ÂÈÚÚÔ¤˜ Â›Ó·È ıÂÙÈΤ˜ Î·È ¿ÏϘ ·ÚÓËÙÈΤ˜, .¯. Ë ‚›· ÛÙȘ Ù·Èӛ˜ ÈÛÙ‡ÂÙ·È fiÙÈ ·˘Í¿ÓÂÈ ÙË ‚›· ÛÙËÓ ÎÔÈÓˆÓ›·. ¡· ÚÔÛ·ı‹ÛÂÙ ӷ ·Ó·Ê¤ÚÂÙ ·Ú·‰Â›ÁÌ·Ù· ıÂÙÈÎÒÓ Î·È ·ÚÓËÙÈÎÒÓ ÂÈÚÚÔÒÓ Û¯ÂÙÈο Ì ÂÍ·ÚÙËÛÈÔÁfiÓ˜ Ô˘Û›Â˜. ¡· Û˘˙ËÙ‹ÛÂÙ ÙȘ ·fi„ÂȘ Û·˜ ̤۷ ÛÙËÓ Ù¿ÍË. ™ÙË Û˘Ó¤¯ÂÈ·, Ó· Û˘˙ËÙ‹ÛÂÙ ÁÈ· ÙËÓ ÂÈÚÚÔ‹ ÙˆÓ Ì¤ÛˆÓ Ì·˙È΋˜ ÂÈÎÔÈÓˆÓ›·˜ (ÙËÏÂfiÚ·ÛË, ÎÈÓËÌ·ÙÔÁÚ¿ÊÔ˜, ı¤·ÙÚÔ, Ú·‰ÈfiʈÓÔ Î.¿.) Û¯ÂÙÈο Ì ı¤Ì·Ù· Ô˘ ·ÊÔÚÔ‡Ó Ù· ÙÛÈÁ¿Ú·, ÙÔ ·ÏÎÔfiÏ Î·È Ù· Ê¿Ú̷η. 2. ¡· ¯ˆÚÈÛÙ›Ù Û ÙÚÂȘ ÌÂÁ¿Ï˜ ÔÌ¿‰Â˜. ∫¿ı ÔÌ¿‰· ı· ·Û¯ÔÏËı› Ì ¤Ó· ·fi Ù· ·Ú·Î¿Ùˆ ı¤Ì·Ù·: ·) ηÓfi˜/ÙÛÈÁ¿Ú·, ‚) ·ÏÎÔfiÏ, Á) Ê¿Ú̷η. ¡· Û˘ÏϤÍÂÙ ‰È·ÊËÌ›ÛÂȘ Ô˘ ·ÊÔÚÔ‡Ó ·˘Ù¤˜ ÙȘ Ô˘Û›Â˜, ȉȷ›ÙÂÚ· ·fi ÂÚÈÔ‰Èο Ô˘ ·¢ı‡ÓÔÓÙ·È ÛÙÔ˘˜ Ó¤Ô˘˜, Î·È Ó· ηٷÁÚ¿„ÂÙ ÙȘ ·Ú·ÙËÚ‹ÛÂȘ Û·˜ ·fi ‰È·ÊËÌ›ÛÂȘ Ô˘ ›‰·Ù ÛÙËÓ ÙËÏÂfiÚ·ÛË, ÛÙÔÓ ÎÈÓËÌ·ÙÔÁÚ¿ÊÔ, Û ·Ê›Û˜, ‹ ·ÎÔ‡Û·Ù ÛÙÔ Ú·‰ÈfiʈÓÔ. ¡· ÛËÌÂÈÒÛÂÙ Â›Û˘ ·Ó Ë Û˘ÁÎÂÎÚÈ̤ÓË ‰È·Ê‹ÌÈÛË ÚÔ‚¿ÏÏÂÙ·È ÚÈÓ, ηٿ ÙË ‰È¿ÚÎÂÈ· ‹ ·Ì¤Ûˆ˜ ÌÂÙ¿ ·fi ¤Ó· ÚfiÁÚ·ÌÌ· Ô˘ ·¢ı‡ÓÂÙ·È Û ӤԢ˜. ∫¿ı ÔÌ¿‰· ı· ·ÚÔ˘ÛÈ¿ÛÂÈ ÙËÓ ÂÚÁ·Û›· Ù˘ ÛÙËÓ ˘fiÏÔÈË Ù¿ÍË, fiÔ˘ ı· ÂÍËÁ› ÙÈ Î·Ù¤ÁÚ·„ ۯÂÙÈο: Ì ÙËÓ ÂÈÎfiÓ· Ù˘ Ô˘Û›·˜ Ô˘ ÚÔÛ·ıÔ‡ÛÂ Ë ‰È·Ê‹ÌÈÛË Ó· ‰ËÌÈÔ˘ÚÁ‹ÛÂÈ. Ì ÙÔ Ì‹Ó˘Ì· Ô˘ ÚÔÛ·ıÔ‡Û ӷ ÂÚ¿ÛÂÈ. Ì ٷ ¿ÙÔÌ· Ô˘ ¯ÚËÛÈÌÔÔÈÔ‡Û·Ó ÙËÓ Ô˘Û›· ÛÙË ‰È·Ê‹ÌÈÛË. Ì ÙÔÓ ÙfiÔ fiÔ˘ ˘‹Ú¯Â Ë ‰È·Ê‹ÌÈÛË. ™ÙË Û˘Ó¤¯ÂÈ·, Ó· Û˘˙ËÙ‹ÛÂÙ ۯÂÙÈο Ì ÙȘ Ù¯ÓÈΤ˜ Ô˘ ·ÎÔÏÔ˘ıÔ‡Ó ÔÈ ‰È·ÊËÌ›ÛÂȘ. ªÂ ÔÈÔÓ ÙÚfiÔ ¯ÚËÛÈÌÔÔÈÔ‡ÓÙ·È ÔÈ Ô˘Û›Â˜ ÛÙȘ ‰È·ÊËÌ›ÛÂȘ ÒÛÙ ӷ Ê·›ÓÔÓÙ·È ÂÏ΢ÛÙÈΤ˜ ‹ ··Ú·›ÙËÙ˜; ™Â ÔȘ ηٷӷψÙÈΤ˜ ÔÌ¿‰Â˜ ·¢ı‡ÓÔÓÙ·È; ¶ÔÈ· Â›Ó·È Ù· ÌËӇ̷ٷ Ô˘ ·¢ı‡ÓÔ˘Ó ÛÙÔ˘˜ Ó¤Ô˘˜ ·ÓıÚÒÔ˘˜; °È·Ù› ÔÚÈṲ̂Ó˜ ÂÙ·ÈÚ›˜ ˘ÔÛÙËÚ›˙Ô˘Ó ÔÈÎÔÓÔÌÈο οÔȘ ÔÏÈÙÈÛÙÈΤ˜ ÂΉËÏÒÛÂȘ, fiˆ˜ ·ıÏËÙÈο ÁÂÁÔÓfiÙ· ‹ Û˘Ó·˘Ï›Â˜;

ñ ñ ñ ñ

¶∂ƒπ§∏æ∏ √È ˙ˆÓÙ·ÓÔ› ÔÚÁ·ÓÈÛÌÔ› ¤¯Ô˘Ó ÙËÓ ÈηÓfiÙËÙ· Ó· ‰È·ÙËÚÔ‡Ó ÙÔ ÂÛˆÙÂÚÈÎfi ÙÔ˘˜ ÂÚÈ‚¿ÏÏÔÓ Û¯ÂÙÈο ÛÙ·ıÂÚfi, ·ÓÂÍ¿ÚÙËÙ· ·fi ÙȘ Â͈ÙÂÚÈΤ˜ Û˘Óı‹Î˜ (ÔÌÔÈfiÛÙ·ÛË). √È ·Ú¿ÁÔÓÙ˜ Ô˘ ÌÔÚ› Ó· ‰È·Ù·Ú¿ÍÔ˘Ó ÙËÓ ÔÌÔÈfiÛÙ·ÛË ÂÓfi˜ ÔÚÁ·ÓÈÛÌÔ‡ Â›Ó·È ÔÏÏÔ›, fiˆ˜ Ô ÙÚfiÔ˜ ˙ˆ‹˜ Î·È ÔÈ ·ıÔÁfiÓÔÈ ÌÈÎÚÔÔÚÁ·ÓÈÛÌÔ› (ÈÔ›, οÔÈ· ‚·ÎÙ‹ÚÈ·, ̇ÎËÙ˜ Î·È ÚˆÙfi˙ˆ·). √ ¿ÓıÚˆÔ˜ ‰È·ı¤ÙÂÈ ·Ì˘ÓÙÈÎÔ‡˜ Ì˯·ÓÈÛÌÔ‡˜ ÔÈ ÔÔ›ÔÈ ÙÔÓ ÚÔÛÙ·ÙÂ‡Ô˘Ó ÂÓ Ì¤ÚÂÈ Ì ÙË ‰Ú¿ÛË ÙÔ˘˜ Î·È ‰È·ÎÚ›ÓÔÓÙ·È Û Â͈ÙÂÚÈÎÔ‡˜ Î·È ÂÛˆÙÂÚÈÎÔ‡˜ (ÂȉÈÎÔ‡˜ ‹ ÌË ÂȉÈÎÔ‡˜). ∏ Â·Ê‹ Ì·˜ ÁÈ· ÚÒÙË ÊÔÚ¿ Ì οÔÈÔÓ ÂÈÛ‚ÔϤ· (·ÓÙÈÁfiÓÔ) Ì·˜ ηıÈÛÙ¿ ¿ÓÔÛÔ˘˜ Û ·˘ÙfiÓ, ·Ó Ù‡¯ÂÈ Ó· Í·Ó¿ÚıÔ˘Ì Û Â·Ê‹ Ì·˙› ÙÔ˘. ™ÙÔ˘˜ ÂȉÈÎÔ‡˜ ·Ì˘ÓÙÈÎÔ‡˜ Ì˯·ÓÈÛÌÔ‡˜ (·ÓÔÛ›·) ‚·Û›˙ÂÙ·È Ô ÂÌ‚ÔÏÈ·ÛÌfi˜ Î·È Ë ¯ÔÚ‹ÁËÛË ÔÚÔ‡. √ ¿ÓıÚˆÔ˜ ˘ÔʤÚÂÈ Î·È ·fi ¿ÏϘ ·Ûı¤ÓÂȘ ÔÈ Ôԛ˜ Û¯ÂÙ›˙ÔÓÙ·È Ì ÙË ¯Ú‹ÛË Ô˘ÛÈÒÓ Ô˘ ÚÔηÏÔ‡Ó ÂıÈÛÌfi (ÂÍ·ÚÙËÛÈÔÁfiÓ˜), fiˆ˜ ÙÔ Î¿ÓÈÛÌ·, ÙÔ ·ÏÎÔfiÏ, Ë ËÚˆ›ÓË Î.¿. ∏ ¯Ú‹ÛË ·˘ÙÒÓ ÙˆÓ Ô˘ÛÈÒÓ ÚÔηÏ› ÂÍ¿ÚÙËÛË, Ì ÛÔ‚·Ú¿ ۈ̷ÙÈο, „˘¯Èο Î·È ÎÔÈÓˆÓÈÎÔÔÈÎÔÓÔÌÈο ·ÔÙÂϤÛÌ·Ù·.

§∂•∂π™-∫§∂π¢π∞: ÌÈÎÚfi‚ÈÔ (ÌÈÎÚÔÔÚÁ·ÓÈÛÌfi˜), ÔÌÔÈfiÛÙ·ÛË, Ì˯·ÓÈÛÌÔ› ·˘ÙÔÚ‡ıÌÈÛ˘, ·Ûı¤ÓÂÈ·, ·ıÔÁfiÓÔ˜ ÌÈÎÚÔÔÚÁ·ÓÈÛÌfi˜, ÌfiÏ˘ÓÛË, ÍÂÓÈÛÙ‹˜, ÌÔÏ˘ÛÌ·ÙÈ΋ ·Ûı¤ÓÂÈ·, ÂÒ·ÛË, Û˘ÌÙÒÌ·Ù·, ‰È¿ÁÓˆÛË, ÂȉËÌ›·, ·Ó‰ËÌ›·, ıÂÚ·›·, ÚfiÏË„Ë, ‚·ÎÙ‹ÚÈ·, ÈÔ›, ÚˆÙfi˙ˆ·, ̇ÎËÙ˜, ÙÔ͛Ә, Â͈ÙÂÚÈÎÔ› ·Ì˘ÓÙÈÎÔ› Ì˯·ÓÈÛÌÔ›, ÂÛˆÙÂÚÈÎÔ› ·Ì˘ÓÙÈÎÔ› Ì˯·ÓÈÛÌÔ›, ÁÂÓÈÎÔ› ·Ì˘ÓÙÈÎÔ› Ì˯·ÓÈÛÌÔ›, ÂȉÈÎÔ› ·Ì˘ÓÙÈÎÔ› Ì˯·ÓÈÛÌÔ›, ·ÓÙÈÁfiÓÔ, ·Óٛۈ̷, ·ÓÔÛÔÏÔÁÈ΋ ·ÓÙ›‰Ú·ÛË, Ê·ÁÔ΢ÙÙ¿ÚˆÛË, ÊÏÂÁÌÔÓ‹, ·ÓÔÛ›·, ÂÌ‚ÔÏÈ·ÛÌfi˜, ÂÌ‚fiÏÈÔ, ÔÚfi˜, ÂÍ·ÚÙËÛÈÔÁfiÓÔ˜ Ô˘Û›·, ÂÍ¿ÚÙËÛË, ÂıÈÛÌfi˜, Û‡Ó‰ÚÔÌÔ ÛÙ¤ÚËÛ˘. 90

µπ√§√°π∞ °’ °Àª¡∞™π√À


∂ÚˆÙ‹ÛÂȘ

¢Ú·ÛÙËÚÈfiÙËÙ˜

¶ÚÔ‚Ï‹Ì·Ù·

°π∞ ∂¶∞¡∞§∏æ∏

1. ¡· ¯·Ú·ÎÙËÚ›ÛÂÙ ÙȘ ·Ú·Î¿Ùˆ ÚÔÙ¿ÛÂȘ Ì ÙÔ ÁÚ¿ÌÌ· (™), ·Ó Â›Ó·È ÛˆÛÙ¤˜, ‹ Ì ÙÔ ÁÚ¿ÌÌ· (§), ·Ó Â›Ó·È Ï·Óı·Ṳ̂Ó˜: ·. √ÌÔÈfiÛÙ·ÛË Â›Ó·È Ë ÈηÓfiÙËÙ· ÙÔ˘ ÔÚÁ·ÓÈÛÌÔ‡ Ó· ‰È·ÙËÚ› ÛÙ·ıÂÚfi ÙÔ ÂÛˆÙÂÚÈÎfi ÙÔ˘ ÂÚÈ‚¿ÏÏÔÓ. ‚. •ÂÓÈÛÙ‹˜ ÔÓÔÌ¿˙ÂÙ·È Ô ÌÈÎÚÔÔÚÁ·ÓÈÛÌfi˜ Ô˘ ÚÔηÏ› ‚Ï¿‚˜ ÛÙÔ ÂÙÈÎfi Û‡ÛÙËÌ·. Á. ¶ÂÚÈ‚·ÏÏÔÓÙÈÎÔ› ·Ú¿ÁÔÓÙ˜ Î·È ·ıÔÁfiÓÔÈ ÌÈÎÚÔÔÚÁ·ÓÈÛÌÔ› ÚÔηÏÔ‡Ó Û˘¯Ó¿ ·Ûı¤ÓÂȘ ÛÙÔÓ ¿ÓıÚˆÔ. ‰. ™Â ÂÚ›ÙˆÛË ·Ûı¤ÓÂÈ·˜ Ù· Û˘ÌÙÒÌ·Ù· Â›Ó·È ·˘Ù¿ Ô˘ Ô‰ËÁÔ‡Ó ÙÔÓ ÁÈ·ÙÚfi ÛÙË ‰È¿ÁÓˆÛ‹ Ù˘. Â. ŸÏÔÈ ÔÈ ÌÈÎÚÔÔÚÁ·ÓÈÛÌÔ› ÚÔηÏÔ‡Ó ·Ûı¤ÓÂȘ. 2. ¡· Û˘ÌÏËÚÒÛÂÙ Ì ÙȘ ηٿÏÏËϘ ϤÍÂȘ Ù· ÎÂÓ¿ ÛÙÔ ·Ú·Î¿Ùˆ ΛÌÂÓÔ. ∆Ș ·Ûı¤ÓÂȘ Â›Ó·È ÚÔÙÈÌfiÙÂÚÔ Ó· ÙȘ ·ÓÙÈÌÂÙˆ›˙Ô˘Ì Ì .................... ·Ú¿ Ì ıÂÚ·›·. ŸÙ·Ó Ô ÔÚÁ·ÓÈÛÌfi˜ Ì·˜ ·Ó·ÁÓˆÚ›ÛÂÈ ¤Ó· ·ÓÙÈÁfiÓÔ, ÍÂÎÈÓ¿ ÌÈ· ÛÂÈÚ¿ ·ÓÙȉڿÛˆÓ, Ë.................... .................... . ∫·Ù¿ ÙË ‰È¿ÚÎÂÈ· ·˘Ù‹˜ ÔÚÈṲ̂ӷ Ï¢ÎÔ·ÙÙ·Ú· ·Ú¿ÁÔ˘Ó ÂȉÈΤ˜ ÚˆÙ½Ó˜, Ù· ..................... . √ ÔÚÁ·ÓÈÛÌfi˜ Ô˘ ¤¯ÂÈ ÚÔÛ‚ÏËı› ·fi ¤Ó· ·ÓÙÈÁfiÓÔ ·ÔÎÙ¿ .................... ¤Ó·ÓÙÈ ·˘ÙÔ‡ ÙÔ˘ ·ÓÙÈÁfiÓÔ˘. .................... Â›Ó·È Ë ÌÈÎÚ‹ ÔÛfiÙËÙ· ÓÂÎÚÒÓ ‹ ·ÓÂÓÂÚÁÒÓ ÌÈÎÚÔÔÚÁ·ÓÈÛÌÒÓ Ô˘ ÂÈÛ¿ÁÂÙ·È Û ¤Ó·Ó ¿ÓıÚˆÔ Ì ÛÎÔfi Ó· ·ÔÎÙ‹ÛÂÈ ·ÓÔÛ›·. 3. ¢Â‰Ô̤ÓÔ˘ fiÙÈ Ë ÁÚ›Ë Î·È ÙÔ ÎÚ˘ÔÏfiÁËÌ· Â›Ó·È ÌÂÚÈΤ˜ ·fi ÙȘ ·Ûı¤ÓÂȘ (ÈÒÛÂȘ) Ô˘ ÌÂÙ·‰›‰ÔÓÙ·È Ì ÛÙ·ÁÔÓ›‰È· ÙÔ˘ ·¤Ú·, Ó· ÂÍËÁ‹ÛÂÙ ÁÈ·Ù› Â›Ó·È ÂÈΛӉ˘ÓÔ Ó· ÂÈÛΤÙÂÛÙ ÔÏ˘Û‡¯Ó·ÛÙÔ˘˜ ÎÏÂÈÛÙÔ‡˜ ¯ÒÚÔ˘˜. 4. ∆· ÎfiÚ·Ó· ÂÓfi˜ ·ÙfiÌÔ˘ Ô˘ ¤¯ÂÈ ÚÔÛ‚ÏËı› ·fi Ù‡ÊÔ Â›Ó·È ÁÂÌ¿Ù· ·fi ÙÔ ‚·ÎÙ‹ÚÈÔ Ô˘ ¢ı‡ÓÂÙ·È ÁÈ’ ·˘Ù‹ ÙËÓ ·Ûı¤ÓÂÈ·. ¶ÈÛÙ‡ÂÙ fiÙÈ ·˘Ùfi ÙÔ ¿ÙÔÌÔ ı· ÌÔÚÔ‡Û ӷ ÂÚÁ¿˙ÂÙ·È Û ¤Ó· ÂÛÙÈ·ÙfiÚÈÔ; ¡· ÙÂÎÌËÚÈÒÛÂÙ ÙËÓ ·¿ÓÙËÛ‹ Û·˜. 5. ªÂ ‚¿ÛË Ù· fiÛ· Ì¿ı·Ù ÁÈ· ÙÔÓ ÙÚfiÔ ÂÍ¿ψÛ˘ ÙˆÓ ·ÛıÂÓÂÈÒÓ Ó· ÂÍËÁ‹ÛÂÙ ÁÈ·Ù› Ú¤ÂÈ Ó· ϤÓÂÙ ٷ ¯¤ÚÈ· Û·˜ ÌÂÙ¿ ·fi οı ÊÔÚ¿ Ô˘ ËÁ·›ÓÂÙ ÛÙËÓ ÙÔ˘·Ï¤Ù·. 6. ∆Ô ‚·ÎÙ‹ÚÈÔ Ù˘ ¯ÔϤڷ˜ ÂÓÙÔ›˙ÂÙ·È ÛÙ· ÎfiÚ·Ó· ·ÙfiÌˆÓ Ô˘ ¿Û¯Ô˘Ó. ªÂ ‚¿ÛË ·˘Ùfi ÙÔ ‰Â‰Ô̤ÓÔ Ó· ÂÍËÁ‹ÛÂÙ Ò˜ ÌÔÚ› Ó· Û¯ÂÙ›˙ÂÙ·È Ë ÂÌÊ¿ÓÈÛË ÌÈ·˜ ÂȉËÌ›·˜ ¯ÔϤڷ˜ Û ̛· fiÏË ÌÂÙ¿ ·fi ¤Ó· ÌÂÁ¿ÏÔ ÛÂÈÛÌfi. 7. √È ÙÚfiÔÈ Î·Ï‹˜ Û˘ÌÂÚÈÊÔÚ¿˜ ··ÈÙÔ‡Ó Î¿ı ÊÔÚ¿ Ô˘ ÊÙ·ÚÓÈ˙fiÌ·ÛÙ ӷ ‚¿˙Ô˘Ì ÌÚÔÛÙ¿ ÛÙÔ ÛÙfiÌ· Ì·˜ ¤Ó· Ì·ÓÙ›ÏÈ ‹, ·Ó ‰ÂÓ ¤¯Ô˘ÌÂ, ÙÔ ¯¤ÚÈ Ì·˜. ¶ÈÛÙ‡ÂÙ fiÙÈ ˘¿Ú¯ÂÈ Î¿ÔÈÔ˜ Ú·ÎÙÈÎfi˜ ÏfiÁÔ˜ ÁÈ’ ·˘Ùfi; ¡· ·ÈÙÈÔÏÔÁ‹ÛÂÙ ÙËÓ ·¿ÓÙËÛ‹ Û·˜.

ªÈÎÚ¤˜ ¤Ú¢Ó˜ Î·È ÂÚÁ·Û›Â˜ 1. ∞fi ÙȘ ·Ûı¤ÓÂȘ Ô˘ ·Ó·Ê¤ÚÔÓÙ·È ·Ú·Î¿Ùˆ, Ì›· ÔÊ›ÏÂÙ·È Û ·ıÔÁfiÓÔ ÌÈÎÚÔÔÚÁ·ÓÈÛÌfi, Ì›· ÛÙÔÓ ÙÚfiÔ ˙ˆ‹˜, Ì›· ÛÙËÓ ÎÏËÚÔÓÔÌÈÎfiÙËÙ· Î·È Ì›· Û ÂÚÈ‚·ÏÏÔÓÙÈÎfi ·Ú¿ÁÔÓÙ·: ËÏ›·ÛË ÙÔÍÔÏ¿Û̈ÛË ·¯˘Û·ÚΛ· ÌÂÛÔÁÂȷ΋ ·Ó·ÈÌ›·

ñ ñ ñ ñ

√π ∞™£∂¡∂π∂™ ∫∞π √π ¶∞ƒ∞°√¡∆∂™ ¶√À ™Ã∂∆π∑√¡∆∞π ª∂ ∆∏¡ ∂ªº∞¡π™∏ ∆√À™

91


¡· ·Ó·˙ËÙ‹ÛÂÙ ÏËÚÔÊÔڛ˜ ÁÈ’ ·˘Ù¤˜ ÙȘ ·Ûı¤ÓÂȘ Û ۯÂÙÈ΋ ‚È‚ÏÈÔÁÚ·Ê›·: ÔÈÔ˜ ·Ú¿ÁÔÓÙ·˜ ¢ı‡ÓÂÙ·È ÁÈ· ηıÂÌ›· ·fi ·˘Ù¤˜, ÔȘ Â›Ó·È ÔÈ ÂÈÙÒÛÂȘ Ù˘ ÛÙÔÓ ÔÚÁ·ÓÈÛÌfi Î·È Ò˜ ÌÔÚ› Ó· ıÂÚ·¢Ù›; 2. ¡· ‰È·‚¿ÛÂÙ ÙȘ ÏËÚÔÊÔڛ˜ Ô˘ ‰›ÓÔÓÙ·È ÛÙÔ ·Ú¿ıÂÌ· Û¯ÂÙÈο Ì ÙÔ AIDS Î·È Ó· ·Ó·ÙÚ¤ÍÂÙÂ Î·È Û ¿ÏϘ ËÁ¤˜ ÁÈ· Ó· Û˘ÏϤÍÂÙ ÏËÚÔÊÔڛ˜ Û¯ÂÙÈο Ì ÙÔ AIDS. ¡· ÔÚÁ·ÓÒÛÂÙ ̛· ÂÓËÌÂÚˆÙÈ΋ ÂÎÛÙÚ·Ù›· ηٿ ÙÔ˘ AIDS (Ó· ۯ‰ȿÛÂÙ ·Ê›Û·, Ó· ηϤÛÂÙ ÂȉÈÎÔ‡˜ Ó· ÌÈÏ‹ÛÔ˘Ó ÁÈ· ÙÔ ı¤Ì· Î.¿.). ¡· ·ÚÔ˘ÛÈ¿ÛÂÙ ÙȘ ÂÚÁ·Û›Â˜ Û·˜ ÛÙÔ Û¯ÔÏÂ›Ô ÙËÓ 1Ë ¢ÂÎÂÌ‚Ú›Ô˘, Ô˘ Â›Ó·È Ë ¶·ÁÎfiÛÌÈ· ∏̤ڷ ηٿ ÙÔ˘ AIDS.

92

µπ√§√°π∞ °’ °Àª¡∞™π√À


‰È·Ù‹ÚËÛË Î·È Û˘Ó¤¯ÂÈ· Ù˘ ˙ˆ‹˜

5

∫ø™∆∞™ ™¶Àƒπ√À¡∏™ - √ ∞ÁÒÓ, ÙÔ ÛÎÔÙ¿‰È ÙÔ˘ Î·È Ë ÛοϷ ˘ËÚÂÛ›·˜


¶ÚÔËÁÔ‡ÌÂÓ˜ ÁÓÒÛÂȘ Ô˘ ı· ¯ÚÂÈ·ÛÙÒ...

√È ÚˆÙ½Ó˜ ·ÔÙÂÏÔ‡ÓÙ·È ·fi ·ÌÈÓÔͤ·.

∆· ÓÔ˘ÎÏÂ˚ο Ôͤ· ·ÔÙÂÏÔ‡ÓÙ·È ·fi ÓÔ˘ÎÏÂÔÙ›‰È·.

∫¿ÔÈÔÈ ÔÚÁ·ÓÈÛÌÔ› ·Ó··Ú¿ÁÔÓÙ·È ÌÔÓÔÁÔÓÈο...

..Î·È ¿ÏÏÔÈ ·ÌÊÈÁÔÓÈο.


ŸÏ· Ù· ·ÙÙ·Ú· ÂÚȤ¯Ô˘Ó ÁÂÓÂÙÈÎfi ˘ÏÈÎfi.

√È ÔÚÁ·ÓÈÛÌÔ› ÂÌÊ·Ó›˙Ô˘Ó ÌÂÁ¿ÏË ÔÈÎÈÏ›· ¯·Ú·ÎÙËÚÈÛÙÈÎÒÓ.

...ηÈÓÔ‡ÚȘ ÁÓÒÛÂȘ Ô˘ ı· ·ÔÎÙ‹Ûˆ

ñ ∆È Â›Ó·È Ë ÁÂÓÂÙÈ΋ ÏËÚÔÊÔÚ›·, Ò˜ ÔÚÁ·ÓÒÓÂÙ·È Î·È Ô‡ ÂÓÙÔ›˙ÂÙ·È. ñ ¶Ò˜ ηıÔÚ›˙ÂÙ·È ÙÔ Ê‡ÏÔ ÛÙÔÓ ¿ÓıÚˆÔ. ñ ¶ÔÈ· Ë ‰ÔÌ‹ Î·È ÔÈ ÏÂÈÙÔ˘ÚÁ›Â˜ ÙÔ˘ DNA Î·È ÙÔ˘ RNA. ñ ¶Ò˜ Ú¤ÂÈ Ë ÁÂÓÂÙÈ΋ ÏËÚÔÊÔÚ›· ÛÙÔ Î‡ÙÙ·ÚÔ. ñ ¶Ò˜ ‰È·ÈÚÔ‡ÓÙ·È Ù· ·ÙÙ·Ú·. ñ ¶Ò˜ ÎÏËÚÔÓÔÌÔ‡ÓÙ·È Ù· ¯·Ú·ÎÙËÚÈÛÙÈο. ñ ∆È Â›Ó·È ÔÈ ÌÂÙ·ÏÏ¿ÍÂȘ Î·È Ò˜ ÚÔηÏÔ‡ÓÙ·È.


5.1 ∆Ô ÁÂÓÂÙÈÎfi ˘ÏÈÎfi ÔÚÁ·ÓÒÓÂÙ·È Û ¯ÚˆÌÔÛÒÌ·Ù· ŸÏÔÈ ÔÈ ÔÚÁ·ÓÈÛÌÔ› –¢ηڢˆÙÈÎÔ› Î·È ÚÔηڢˆÙÈÎÔ›, ÌÔÓÔ·ÙÙ·ÚÔÈ Î·È ÔÏ˘Î‡ÙÙ·ÚÔÈ, ˙ˆÈÎÔ› Î·È Ê˘ÙÈÎÔ›– ÂÌÊ·Ó›˙Ô˘Ó Û˘ÁÎÂÎÚÈ̤ӷ ‰ÔÌÈο ¯·Ú·ÎÙËÚÈÛÙÈο Î·È ÂÈÙÂÏÔ‡Ó Û˘ÁÎÂÎÚÈ̤Ó˜ ÏÂÈÙÔ˘ÚÁ›Â˜. √È ÂÈÛÙËÌÔÓÈΤ˜ ÌÂϤÙ˜ ¤¯Ô˘Ó ‰Â›ÍÂÈ fiÙÈ ÔÈ ÔÚÁ·ÓÈΤ˜ ÂÓÒÛÂȘ ÙÔ˘ ΢ÙÙ¿ÚÔ˘, Ô˘ Â›Ó·È Î˘Ú›ˆ˜ ˘‡ı˘Ó˜ ÁÈ’ ·˘Ù¤˜ ÙȘ ȉÈfiÙËÙ˜, Â›Ó·È ÔÈ ÚˆÙ½Ó˜. ∏ ‰Ú¿ÛË ÙˆÓ ÚˆÙÂ˚ÓÒÓ ÂÍ·ÚÙ¿Ù·È ·fi ÙË Û‡ÛÙ·Û‹ ÙÔ˘˜, ‰ËÏ·‰‹ ·fi ÙË ÛÂÈÚ¿ ÙˆÓ ·ÌÈÓÔͤˆÓ Ô˘ ÂÚȤ¯Ô˘Ó. ∆È Â›Ó·È fï˜ ·˘Ùfi Ô˘ ηıÔÚ›˙ÂÈ ÙË ÛÂÈÚ¿ ÙˆÓ ·ÌÈÓÔͤˆÓ ÛÙȘ ÚˆÙ½Ó˜ ÂÓfi˜ ÔÚÁ·ÓÈÛÌÔ‡ Î·È Û˘ÓÂÒ˜ ÙȘ ȉÈfiÙËÙ¤˜ ÙÔ˘; ∂›Ó·È ÙÔ ÁÂÓÂÙÈÎfi ˘ÏÈÎfi, ÙÔ DNA, ÙÔ ÔÔ›Ô ÂÚȤ¯ÂÈ ÙȘ ÁÂÓÂÙÈΤ˜ ÏËÚÔÊÔڛ˜ ÛÂ Û˘ÁÎÂÎÚÈ̤ӷ ÙÌ‹Ì·Ù¿ ÙÔ˘, Ù· ÁÔÓ›‰È·. µ¤‚·È·, ÛÙËÓ ¤ÎÊÚ·ÛË ÙˆÓ È‰ÈÔÙ‹ÙˆÓ ÂÓfi˜ ÔÚÁ·ÓÈÛÌÔ‡ ÛËÌ·ÓÙÈÎfi ÚfiÏÔ, ÂÎÙfi˜ ·fi Ù· ÁÔÓ›‰È·, ·›˙ÂÈ Î·È ÙÔ Ê˘ÛÈÎfi ÙÔ˘ ÂÚÈ‚¿ÏÏÔÓ. ™Ù· ¢ηڢˆÙÈο ·ÙÙ·Ú· ÙÔ ÁÂÓÂÙÈÎfi ˘ÏÈÎfi ÂÓÙÔ›˙ÂÙ·È Î˘Ú›ˆ˜ ÛÙÔÓ ˘Ú‹Ó· Î·È Û¯ËÌ·Ù›˙ÂÈ ‰Ô̤˜ ÔÈ Ôԛ˜ ÔÓÔÌ¿∂ÈÎ. 5.1 TfiÛÔ fiÌÔÈÔÈ Î·È ÙfiÛÔ ˙ÔÓÙ·È ¯ÚˆÌÔÛÒÌ·Ù·. ™Â ÔÚÈṲ̂ӷ ÛÙ¿‰È· Ù˘ ˙ˆ‹˜ ÙÔ˘ ‰È·ÊÔÚÂÙÈÎÔ›. ΢ÙÙ¿ÚÔ˘ Ù· ¯ÚˆÌÔÛÒÌ·Ù· Á›ÓÔÓÙ·È ÔÚ·Ù¿ ·ÎfiÌË Î·È Ì ÙÔ ÔÙÈÎfi ÌÈÎÚÔÛÎfiÈÔ. ∫¿ı ¯ÚˆÌfiۈ̷ ‰ÔÌÂ›Ù·È Î˘Ú›ˆ˜ ·fi DNA, ÙÔ ÔÔ›Ô Û˘ÛÂÈÚÒÓÂÙ·È Ì ÙË ‚Ô‹ıÂÈ· ÚˆÙÂ˚ÓÒÓ. √ ·ÚÈıÌfi˜ ÙˆÓ ¯ÚˆÌÔÛˆÌ¿ÙˆÓ Â›Ó·È ¯·Ú·ÎÙËÚÈÛÙÈÎfi˜ ÁÈ· οı ›‰Ô˜ ÔÚÁ·ÓÈÛÌÔ‡. °È· ·χρωμόσωμα Ú¿‰ÂÈÁÌ·, ÛÙÔÓ ¿ÓıÚˆÔ Î¿ı ۈ̷ÙÈÎfi ·ÙÙ·ÚÔ ¤¯ÂÈ 46 ¯ÚˆÌÔÛÒÌ·Ù·, Ù· ÔÔ›· Â›Ó·È ·Ó¿ ‰‡Ô fiÌÔÈ·. ∫¿ı ˙¢Á¿ÚÈ ¯ÚˆÌÔÛˆÌ¿ÙˆÓ Ô˘ ¤¯Ô˘Ó ›‰ÈÔ Û¯‹Ì· Î·È πρωτεΐνες ̤ÁÂıÔ˜ ÔÓÔÌ¿˙ÔÓÙ·È ÔÌfiÏÔÁ·. ∆· ÔÌfiÏÔÁ· ¯ÚˆÌÔÛÒÌ·Ù· ÂÚȤ¯Ô˘Ó ÁÂÓÂÙÈΤ˜ ÏËÚÔÊÔڛ˜ Ô˘ ·ÊÔÚÔ‡Ó ÙȘ ›‰È˜ ȉÈfiÙËÙ˜ Û ·ÓÙ›ÛÙÔȯ˜ ı¤ÛÂȘ. °È· Ó· Ù· DNA ÌÂÏÂÙ‹ÛÔ˘ÌÂ, ηٷÛ΢¿˙Ô˘Ì ÙÔÓ Î·Ú˘fiÙ˘Ô. ¢ËÏ·‰‹, ·ÊÔ‡ Ù· ʈÙÔÁÚ·Ê›ÛÔ˘ÌÂ, Ù· ÙÔÔıÂÙԇ̠۠˙‡ÁË. ™ÙË Û˘Ó¤¯ÂÈ·, Ù· Ù·ÍÈÓÔÌԇ̠·fi Ù· ÌÂÁ·Ï‡ÙÂÚ· Û ̤ÁÂıÔ˜ ÚÔ˜ Ù· ÌÈÎÚfiÙÂÚ·. √ ηڢfiÙ˘Ô˜ Â›Ó·È Ë ·ÂÈÎfiÓÈÛË ÙˆÓ ¯ÚˆÌÔÛˆÌ¿ÙˆÓ ÂÓfi˜ ΢ÙÙ¿ÚÔ˘ Ù·ÍÈÓÔÌËÌ¤ÓˆÓ Û ˙‡ÁË, ηٿ ÂÏ·ÙÙÔ‡ÌÂÓÔ Ì¤ÁÂıÔ˜. ∂ÈÎ. 5.2 TÔ ¯ÚˆÌfiۈ̷ ‰ÔÌÂ›Ù·È ·fi √È ÔÚÁ·ÓÈÛÌÔ› ÙˆÓ ÔÔ›ˆÓ Ù· ·ÙÙ·Ú· ÂÚȤ¯Ô˘Ó ÔÌfiÏÔÁ· DNA, ÙÔ ÔÔ›Ô Û˘ÛÂÈÚÒÓÂÙ·È Ì ÙË ¯ÚˆÌÔÛÒÌ·Ù· ¯·Ú·ÎÙËÚ›˙ÔÓÙ·È ˆ˜ ‰ÈÏÔÂȉ›˜ (2n) Î·È Â›Ó·È ‚Ô‹ıÂÈ· ÚˆÙÂ˚ÓÒÓ. Û˘Ó‹ıˆ˜ ·ÓÒÙÂÚÔÈ ÔÚÁ·ÓÈÛÌÔ›. ™Â οı ˙‡ÁÔ˜ ÔÌfiÏÔÁˆÓ ¯ÚˆÌÔÛˆÌ¿ÙˆÓ ÙÔ ¤Ó· ¯ÚˆÌfiۈ̷ Â›Ó·È ÌËÙÚÈ΋˜ Î·È ÙÔ ¿ÏÏÔ ·ÙÚÈ΋˜ ÚÔ¤Ï¢Û˘. ŒÙÛÈ, οı ¿ÓıÚˆÔ˜ ¤¯ÂÈ 23 ¯ÚˆÌÔÛÒÌ·Ù· ·fi ÙÔÓ ·Ù¤Ú· ÙÔ˘ Î·È 23 ¯ÚˆÌÔÛÒÌ·Ù· ·fi ÙË ÌËÙ¤Ú· ÙÔ˘ (2x23=46). ™Â ¿ÏÏÔ˘˜ ÔÚÁ·ÓÈÛÌÔ‡˜, fiˆ˜ Â›Ó·È ÔÈ ÚÔηڢˆÙÈÎÔ› Î·È ÔÈ ÂÚÈÛÛfiÙÂÚÔÈ ÌÔÓÔ·ÙÙ·ÚÔÈ Â˘Î·Ú˘ˆÙÈÎÔ›, Ù· 5.3 ™Ù· ¢ηڢˆÙÈο ·ÙÙ·Ú· ÙÔ ¯ÚˆÌÔÛÒÌ·Ù· ‰ÂÓ Â›Ó·È ·Ó¿ ‰‡Ô fiÌÔÈ· Î·È ‰ÂÓ ÌÔÚԇ̠ӷ ∂ÈÎ. ÁÂÓÂÙÈÎfi ˘ÏÈÎfi ÂÓÙÔ›˙ÂÙ·È ÛÙÔÓ ˘Ú‹Ó·. 96

µπ√§√°π∞ °’ °Àª¡∞™π√À


Ù· ÙÔÔıÂÙ‹ÛÔ˘Ì Û ˙‡ÁË. √È ÔÚÁ·ÓÈÛÌÔ› ·˘ÙÔ› ¯·Ú·ÎÙËÚ›˙ÔÓÙ·È ˆ˜ ·ÏÔÂȉ›˜ (1n). ™ÙÔÓ ¿ÓıÚˆÔ ·ÏÏ¿ Î·È Û ÔÚÈṲ̂ÓÔ˘˜ ¿ÏÏÔ˘˜ ÔÚÁ·ÓÈÛÌÔ‡˜ ÙÔ Ê‡ÏÔ Î·ıÔÚ›˙ÂÙ·È ·fi ¤Ó· ˙‡ÁÔ˜ ¯ÚˆÌÔۈ̿وÓ, Ù· ÔÔ›· ÔÓÔÌ¿˙ÔÓÙ·È Ê˘ÏÂÙÈο. ∆· ˘fiÏÔÈ· ¯ÚˆÌÔÛÒÌ·Ù· ‰ÂÓ Û¯ÂÙ›˙ÔÓÙ·È Ì ÙÔ Ê‡ÏÔ Î·È ÔÓÔÌ¿˙ÔÓÙ·È ·˘ÙÔÛˆÌÈο (‹ ·˘ÙÔÛÒÌ·Ù·). ™Ù· ·ÙÙ·Ú· ÂÓfi˜ ¿Ó‰Ú· ˘¿Ú¯Ô˘Ó 22 ˙‡ÁË ·˘ÙÔÛˆÌ¿ÙˆÓ Î·È Ù· Ê˘ÏÂÙÈο ¯ÚˆÌÔÛÒÌ·Ù· Ã Î·È À. ™Ù· ·ÙÙ·Ú· ÌÈ·˜ Á˘Ó·›Î·˜, ÂÎÙfi˜ ·fi Ù· 22 ˙‡ÁË ·˘ÙÔۈ̿وÓ, ˘¿Ú¯ÂÈ Î·È ÙÔ Ê˘ÏÂÙÈÎfi ¯ÚˆÌfiۈ̷ à ‰‡Ô ÊÔÚ¤˜. ∏ ·ÚÔ˘Û›· ÙÔ˘ ¯ÚˆÌÔÛÒÌ·ÙÔ˜ À Â›Ó·È ·˘Ù‹ Ô˘ ¯·Ú·ÎÙËÚ›˙ÂÈ ÙÔ ·ÚÛÂÓÈÎfi ¿ÙÔÌÔ (ÃÀ), ÂÓÒ Ë ·Ô˘Û›· ÙÔ˘ ηıÔÚ›˙ÂÈ ÙÔ ıËÏ˘Îfi (ÃÃ).

∂ÈÎ. 5.4 ∫·Ú˘fiÙ˘Ô˜ ·ÏfiÁÔ˘.

·ÙÙ·Ú· ı‡ÌÔ˘ ·‰¤Ó·

∂ÈÎ. 5.5 ∫·Ú˘fiÙ˘Ô˜ ¯ÈÌ·ÓÙ˙‹.

∂ÈÎ. 5.6 ∆· ۈ̷ÙÈο ·ÙÙ·Ú· ÙˆÓ ·ÓıÚÒˆÓ ÂÚȤ¯Ô˘Ó 22 ˙‡ÁË ·˘ÙÔÛˆÌÈÎÒÓ ¯ÚˆÌÔÛˆÌ¿ÙˆÓ Î·È ¤Ó· ˙‡ÁÔ˜ Ê˘ÏÂÙÈÎÒÓ. ·ÙÙ·Ú· ÂÈıËÏÈ·ÎÔ‡ ÈÛÙÔ‡

∏ µπ√§√°π∞ ∫∞π... √π ∞§§∂™ Ã∏ª∂π∞ ∏ ¯ËÌ›· ÂÓfi˜ ¯ÚˆÌÔÛÒÌ·ÙÔ˜ ∫¿ı ¯ÚˆÌfiۈ̷ ·ÔÙÂÏÂ›Ù·È ·fi: DNA ¶ÚˆÙ½Ó˜ RNA

27% 67% 6%

¢π∞∆∏ƒ∏™∏ ∫∞π ™À¡∂Ã∂π∞ ∆∏™ ∑ø∏™

97


∂ÚˆÙ‹ÛÂȘ

¶ÚÔ‚Ï‹Ì·Ù·

¢Ú·ÛÙËÚÈfiÙËÙ˜

1. ¡· ¯·Ú·ÎÙËÚ›ÛÂÙ ÙȘ ·Ú·Î¿Ùˆ ÚÔÙ¿ÛÂȘ Ì ÙÔ ÁÚ¿ÌÌ· (™), ·Ó Â›Ó·È ÛˆÛÙ¤˜, ‹ Ì ÙÔ ÁÚ¿ÌÌ· (§), ·Ó Â›Ó·È Ï·Óı·Ṳ̂Ó˜: ·. ∆· ‰ÔÌÈο Î·È ÏÂÈÙÔ˘ÚÁÈο ¯·Ú·ÎÙËÚÈÛÙÈο ÂÓfi˜ ÔÚÁ·ÓÈÛÌÔ‡ ηıÔÚ›˙ÔÓÙ·È ·ÔÎÏÂÈÛÙÈο ·fi ÙÔ DNA ÙÔ˘. ‚. ™Ù· ۈ̷ÙÈο ·ÙÙ·Ú· ÙˆÓ ‰ÈÏÔÂȉÒÓ ÔÚÁ·ÓÈÛÌÒÓ ÂÓÙÔ›˙ÔÓÙ·È ˙‡ÁË ÔÌfiÏÔÁˆÓ ¯ÚˆÌÔۈ̿وÓ. Á. ∏ ·ÚÔ˘Û›· ÙÔ˘ ¯ÚˆÌÔÛÒÌ·ÙÔ˜ à ηıÔÚ›˙ÂÈ ÙÔ ıËÏ˘Îfi ʇÏÔ ÛÙÔÓ ¿ÓıÚˆÔ. ‰. ∫¿ı ۈ̷ÙÈÎfi ·ÙÙ·ÚÔ ÌÈ·˜ Á˘Ó·›Î·˜ ÂÚȤ¯ÂÈ ‰‡Ô ¯ÚˆÌÔÛÒÌ·Ù· Ã. 2. ¡· Û˘ÌÏËÚÒÛÂÙ Ì ÙÔ˘˜ ηٿÏÏËÏÔ˘˜ fiÚÔ˘˜ Ù· ÎÂÓ¿ ÛÙȘ ·Ú·Î¿Ùˆ ÚÔÙ¿ÛÂȘ: ·. ∆Ô ÁÂÓÂÙÈÎfi ˘ÏÈÎfi Ô˘ ÂÓÙÔ›˙ÂÙ·È ÛÙÔÓ ˘Ú‹Ó· ÙˆÓ .................... ΢ÙÙ¿ÚˆÓ ÔÚÁ·ÓÒÓÂÙ·È Û ‰Ô̤˜ Ô˘ ÔÓÔÌ¿˙ÔÓÙ·È ..................... . ‚. ™Ù· ·ÙÙ·Ú· ÙˆÓ ....................ÔÚÁ·ÓÈÛÌÒÓ Î·È ÛÙÔ˘˜ Á·Ì¤Ù˜ ÙˆÓ .................... ÔÏ˘Î‡ÙÙ·ÚˆÓ ÔÚÁ·ÓÈÛÌÒÓ Ù· ¯ÚˆÌÔÛÒÌ·Ù· ‰ÂÓ Â›Ó·È ·Ó¿ ‰‡Ô fiÌÔÈ·. 3. ∞Ó Û˘ÌÏËÚÒÛÂÙ ۈÛÙ¿ ÙÔ ·Ú·Î¿Ùˆ ÛÙ·˘ÚfiÏÂÍÔ, ÛÙË ¯ÚˆÌ·ÙÈÛÙ‹ ÛÙ‹ÏË ı· Û¯ËÌ·ÙÈÛÙ› ¤Ó·... ÂÚÈ‚¿ÏÏÔÓ Ô˘ ·›˙ÂÈ ÛËÌ·ÓÙÈÎfi ÚfiÏÔ ÛÙËÓ ¤ÎÊÚ·ÛË ÙˆÓ È‰ÈÔÙ‹ÙˆÓ ÂÓfi˜ ÔÚÁ·ÓÈÛÌÔ‡.

1 2 3 4 5 6 1. ∞˘Ù¿ Ù· ¯ÚˆÌÔÛÒÌ·Ù· ηıÔÚ›˙Ô˘Ó ÙÔ Ê‡ÏÔ. 2. √ÓÔÌ¿˙ÔÓÙ·È Î·È ·˘ÙÔÛˆÌÈο. 3. ¢Ô̤˜ ÙÔ˘ ÁÂÓÂÙÈÎÔ‡ ˘ÏÈÎÔ‡ ÔÚ·Ù¤˜ Ì ÙÔ ÔÙÈÎfi ÌÈÎÚÔÛÎfiÈÔ. 4. ∆Ô Î·ıÔÚ›˙ÂÈ Ë ·ÚÔ˘Û›· ÙÔ˘ ¯ÚˆÌÔÛÒÌ·ÙÔ˜ À. 5. ∆¤ÙÔÈÔ ˘ÏÈÎfi Â›Ó·È ÙÔ DNA. 6. ∆· ¯ÚˆÌÔÛÒÌ·Ù· ¯·Ú·ÎÙËÚ›˙ÔÓÙ·È ¤ÙÛÈ ÌfiÓÔ fiÙ·Ó ÂÚȤ¯Ô˘Ó ÁÂÓÂÙÈΤ˜ ÏËÚÔÊÔڛ˜ Ô˘ ·ÊÔÚÔ‡Ó ÙȘ ›‰È˜ ȉÈfiÙËÙ˜.

98

µπ√§√°π∞ °’ °Àª¡∞™π√À


5.2 ∏ ÚÔ‹ Ù˘ ÁÂÓÂÙÈ΋˜ ÏËÚÔÊÔÚ›·˜ ∏ ‰ÔÌ‹ ÙˆÓ ÓÔ˘ÎÏÂ˚ÎÒÓ ÔͤˆÓ – ∞Ôı‹Î¢ÛË Ù˘ ÁÂÓÂÙÈ΋˜ ÏËÚÔÊÔÚ›·˜ Ÿˆ˜ ¤¯Ô˘Ì ‹‰Ë ·Ó·Ê¤ÚÂÈ, Ù· ÓÔ˘ÎÏÂ˚ο Ôͤ· ‰ÔÌÔ‡ÓÙ·È ·fi ·ÏÔ‡ÛÙÂÚ˜ Â·Ó·Ï·Ì‚·ÓfiÌÂÓ˜ ÌÔÓ¿‰Â˜, Ù· ÓÔ˘ÎÏÂÔÙ›‰È·. ∆· ÓÔ˘ÎÏÂÔÙ›‰È· Ô˘ ‰ÔÌÔ‡Ó ÙÔ DNA ÔÓÔÌ¿˙ÔÓÙ·È ‰ÂÔ͢ÚÈ‚ÔÓÔ˘ÎÏÂÔÙ›‰È· Î·È ÂÓÒÓÔÓÙ·È ÌÂٷ͇ ÙÔ˘˜ Ì ÈÛ¯˘ÚÔ‡˜ ¯ËÌÈÎÔ‡˜ ‰ÂÛÌÔ‡˜, Û¯ËÌ·Ù›˙ÔÓÙ·˜ Ì›· ·Ï˘Û›‰·. ∏ ·ÏÏËÏÔ˘¯›· ÙˆÓ ÓÔ˘ÎÏÂÔÙȉ›ˆÓ ÛÙËÓ ·Ï˘Û›‰· ÙÔ˘ DNA Â›Ó·È ·˘Ù‹ Ô˘ ηıÔÚ›˙ÂÈ, fiˆ˜ ı· ‰Ô‡Ì ·Ú·Î¿Ùˆ, ÙË ÁÂÓÂÙÈ΋ ÏËÚÔÊÔÚ›·. ¢‡Ô ÔÏ˘ÓÔ˘ÎÏÂÔÙȉÈΤ˜ ·Ï˘Û›‰Â˜ ÂÓÒÓÔÓÙ·È Ì ·ÛıÂÓ›˜ ¯ËÌÈÎÔ‡˜ ‰ÂÛÌÔ‡˜ Ô˘ Û¯ËÌ·Ù›˙ÔÓÙ·È ·Ó¿ÌÂÛ· ÛÙȘ ·˙ˆÙÔ‡¯Â˜ ‚¿ÛÂȘ ÙÔ˘˜. ∏ ¤ÓˆÛË ·˘Ù‹ ‰ÂÓ Â›Ó·È Ù˘¯·›·: fiÔ˘ ˘¿Ú¯ÂÈ ·‰ÂÓ›ÓË (∞) ÛÙË Ì›· ·Ï˘Û›‰· ÂÓÒÓÂÙ·È Ì ı˘Ì›ÓË (∆), Ô˘ ˘¿Ú¯ÂÈ ÛÙËÓ ·¤Ó·ÓÙÈ ·Ï˘Û›‰·, Î·È fiÔ˘ ˘¿Ú¯ÂÈ ÁÔ˘·Ó›ÓË (G) ÂÓÒÓÂÙ·È Ì ΢ÙÔÛ›ÓË (C). ∞˘Ùfi Û˘Ì‚·›ÓÂÈ ÂÂȉ‹ Ë ·‰ÂÓ›ÓË Â›Ó·È Û˘ÌÏËڈ̷ÙÈ΋ Ù˘ ı˘Ì›Ó˘ Î·È Ë ÁÔ˘·Ó›ÓË Û˘ÌÏËڈ̷ÙÈ΋ Ù˘ ΢ÙÔÛ›Ó˘. ŒÙÛÈ ÚÔ·ÙÂÈ ¤Ó· ‰›ÎψÓÔ ÌfiÚÈÔ, ÙÔ ÔÔ›Ô ÛÙË Û˘Ó¤¯ÂÈ· ÂÚÈÂÏ›ÛÛÂÙ·È ÛÙÔÓ ¯ÒÚÔ, Û¯ËÌ·Ù›˙ÔÓÙ·˜ ÙÂÏÈο Ì›· ‰ÈÏ‹ ¤ÏÈη, ÙÔ DNA. ∆· ÓÔ˘ÎÏÂÔÙ›‰È· Ô˘ ‰ÔÌÔ‡Ó ÙÔ RNA ÔÓÔÌ¿˙ÔÓÙ·È ÚÈ‚ÔÓÔ˘ÎÏÂÔÙ›‰È·. √È ‚¿ÛÂȘ ÙˆÓ ÚÈ‚ÔÓÔ˘ÎÏÂÔÙȉ›ˆÓ Â›Ó·È Ë ·‰ÂÓ›ÓË, Ë Ô˘Ú·Î›ÏË (U) (·ÓÙ› Ù˘ ı˘Ì›Ó˘), Ë ÁÔ˘·Ó›ÓË Î·È Ë Î˘ÙÔÛ›ÓË. ∏ ԢڷΛÏË Â›Ó·È Û˘ÌÏËڈ̷ÙÈ΋ Ì ÙËÓ ·‰ÂÓ›ÓË. ∆· ÚÈ‚ÔÓÔ˘ÎÏÂÔÙ›‰È· ÂÓÒÓÔÓÙ·È ÌÂٷ͇ ÙÔ˘˜ Ì ¯ËÌÈÎÔ‡˜ ‰ÂÛÌÔ‡˜ Î·È Û¯ËÌ·Ù›˙Ô˘Ó ·Ï˘Û›‰Â˜. ∆Ô RNA Â›Ó·È ÌÔÓfiÎψÓÔ, ‰ÂÓ Û¯ËÌ·Ù›˙ÂÈ ‰ËÏ·‰‹ ‰ÈÏ‹ ¤ÏÈη. À¿Ú¯Ô˘Ó ‰È·ÊÔÚÂÙÈο ›‰Ë RNA, ÙÔ ·ÁÁÂÏÈ·ÊfiÚÔ ‹ mRNA, ÙÔ ÌÂÙ·ÊÔÚÈÎfi ‹ tRNA Î·È ÙÔ ÚÈ‚ÔÛˆÌÈÎfi ‹ rRNA, ÙˆÓ ÔÔ›ˆÓ ÙÔ˘˜ ‚ÈÔÏÔÁÈÎÔ‡˜ ÚfiÏÔ˘˜ ı· ÁÓˆÚ›ÛÔ˘Ì ·Ú·Î¿Ùˆ.

∞ÓÙÈÁÚ·Ê‹ ÙÔ˘ DNA – ¢È·Ù‹ÚËÛË Î·È ÌÂÙ·‚›‚·ÛË Ù˘ ÁÂÓÂÙÈ΋˜ ÏËÚÔÊÔÚ›·˜ ∆Ô DNA οı ΢ÙÙ¿ÚÔ˘ ÂÚȤ¯ÂÈ ÁÂÓÂÙÈΤ˜ ÏËÚÔÊÔڛ˜ Ô˘ Â›Ó·È ··Ú·›ÙËÙ˜ ÁÈ· ÙË ‰ÔÌ‹ Î·È ÙË ÏÂÈÙÔ˘ÚÁ›· ÙÔ˘. ∫·Ù¿ ÙË ‰È·›ÚÂÛË ÂÓfi˜ ΢ÙÙ¿ÚÔ˘ ÚÔ·ÙÔ˘Ó ı˘Á·ÙÚÈο ·ÙÙ·Ú· ÛÙ· ÔÔ›· ÂÚȤ¯ÔÓÙ·È ÔÈ ›‰È˜ ÁÂÓÂÙÈΤ˜ ÏËÚÔÊÔڛ˜. ∞˘Ùfi ÂÈÙ˘Á¯¿ÓÂÙ·È ¯¿ÚË ÛÙËÓ ÈηÓfiÙËÙ· ÙÔ˘ DNA Ó· ‰ÈÏ·ÛÈ¿˙ÂÙ·È Ì ÌÈ· ‰È·‰Èηۛ· Ô˘ ÔÓÔÌ¿˙ÂÙ·È ·ÓÙÈÁÚ·Ê‹. ∏ ·ÓÙÈÁÚ·Ê‹ ÚÔËÁÂ›Ù·È Ù˘ ΢ÙÙ·ÚÈ΋˜ ‰È·›ÚÂÛ˘, ÒÛÙ οıÂ Ó¤Ô Î‡ÙÙ·ÚÔ Ó· ÂÚȤ¯ÂÈ ¤Ó· ·ÓÙ›ÁÚ·ÊÔ ÙÔ˘ DNA ÙÔ˘ ·Ú¯ÈÎÔ‡ ΢ÙÙ¿ÚÔ˘. ∫·Ù’ ·Ú¯¿˜, Ë ‰ÈÏ‹ ¤ÏÈη ·ÓÔ›ÁÂÈ ÛÂ Û˘ÁÎÂÎÚÈ̤Ó˜ ı¤ÛÂȘ, ηıÒ˜ Û¿Ó ÔÈ ‰ÂÛÌÔ› Ô˘ Û˘ÁÎÚ·ÙÔ‡Ó ÙȘ Û˘ÌÏËڈ̷ÙÈΤ˜ ·˙ˆÙÔ‡¯Â˜ ‚¿ÛÂȘ. ŒÙÛÈ, ÔÈ ‚¿ÛÂȘ Ù˘ οı ·Ï˘Û›‰·˜ ̤ÓÔ˘Ó ·˙¢Á¿ÚˆÙ˜. ∞˘Ùfi ÂÈÙÚ¤ÂÈ ÙÔÓ Û¯ËÌ·ÙÈÛÌfi ‰ÂÛÌÒÓ ÌÂ Û˘ÌÏËڈ̷ÙÈΤ˜ ‚¿ÛÂȘ

∂ÈÎ. 5.7 ∆· Ù¤ÛÛÂÚ· ‰ÂÔ͢ÚÈ‚ÔÓÔ˘ÎÏÂÔÙ›‰È· (Ì º Û˘Ì‚ÔÏ›˙ÂÙ·È Ë ÊˆÛÊÔÚÈ΋ ÔÌ¿‰· Î·È Ì ¢ ÙÔ Û¿Î¯·ÚÔ ‰ÂÔ͢ÚÈ‚fi˙Ë).

∂ÈÎ. 5.8 ∫¿ı ·Ï˘Û›‰· ÙÔ˘ DNA Û¯ËÌ·Ù›˙ÂÙ·È fiÙ·Ó ÙÔ Û¿Î¯·ÚÔ ÂÓfi˜ ÓÔ˘ÎÏÂÔÙȉ›Ô˘ Û˘Ó‰¤ÂÙ·È Ì ÙË ÊˆÛÊÔÚÈ΋ ÔÌ¿‰· ÙÔ˘ ÂfiÌÂÓÔ˘. ∞ÛıÂÓ›˜ ¯ËÌÈÎÔ› ‰ÂÛÌÔ› ·Ó·Ù‡ÛÛÔÓÙ·È ·Ó¿ÌÂÛ· ÛÙȘ Û˘ÌÏËڈ̷ÙÈΤ˜ ‚¿ÛÂȘ ÙˆÓ ·¤Ó·ÓÙÈ ·Ï˘Û›‰ˆÓ. ∆Ô ‰›ÎψÓÔ, ϤÔÓ, ÌfiÚÈÔ ÙÔ˘ DNA ÂÚÈÂÏ›ÛÛÂÙ·È ÛÙÔÓ ¯ÒÚÔ, Û¯ËÌ·Ù›˙ÔÓÙ·˜ ‰ÈÏ‹ ¤ÏÈη.

∂ÈÎ. 5.9 ∆· Ù¤ÛÛÂÚ· ÚÈ‚ÔÓÔ˘ÎÏÂÔÙ›‰È· (Ì º Û˘Ì‚ÔÏ›˙ÂÙ·È Ë ÊˆÛÊÔÚÈ΋ ÔÌ¿‰· Î·È Ì P ÙÔ Û¿Î¯·ÚÔ ÚÈ‚fi˙Ë). ¢π∞∆∏ƒ∏™∏ ∫∞π ™À¡∂Ã∂π∞ ∆∏™ ∑ø∏™

99


¿ÏÏˆÓ ÂχıÂÚˆÓ ‰ÂÔ͢ÚÈ‚ÔÓÔ˘ÎÏÂÔÙȉ›ˆÓ. ∆· ÓÔ˘ÎÏÂÔÙ›‰È· ·˘Ù¿ ÂÓÒÓÔÓÙ·È ·ÊÂÓfi˜ Ì ÙȘ ·˙¢Á¿ÚˆÙ˜ ‚¿ÛÂȘ Ù˘ ·ÏÈ¿˜ ÓÔ˘ÎÏÂÔÙȉÈ΋˜ ·Ï˘Û›‰·˜ Î·È ·ÊÂÙ¤ÚÔ˘ ÌÂٷ͇ ÙÔ˘˜, Û¯ËÌ·Ù›˙ÔÓÙ·˜ Ì›· Ó¤· Û˘ÌÏËڈ̷ÙÈ΋ ·Ï˘Û›‰·. ∆Ô ·ÔÙ¤ÏÂÛÌ· Ù˘ ·ÓÙÈÁÚ·Ê‹˜ Â›Ó·È Ô Û¯ËÌ·ÙÈÛÌfi˜ ‰‡Ô ‰›ÎÏˆÓˆÓ ÌÔÚ›ˆÓ DNA, ηı¤Ó· ·fi Ù· ÔÔ›· ·ÔÙÂÏÂ›Ù·È ·fi Ì›· ·ÏÈ¿ Î·È Ì›· Ó¤· ·Ï˘Û›‰·. ∞˘Ù¿ Ù· ÌfiÚÈ· –Û ÂÚ›ÙˆÛË Ô˘ ‰ÂÓ ¤¯ÂÈ Û˘Ì‚Â› οÔÈÔ «Ï¿ıÔ˜» ÛÙË Û˘ÌÏËڈ̷ÙÈÎfiÙËÙ· ÙˆÓ ‚¿ÛˆӖ Â›Ó·È ·ÓÔÌÔÈfiÙ˘· ÙfiÛÔ ÌÂٷ͇ ÙÔ˘˜ fiÛÔ Î·È Ì ÙÔ ·Ú¯ÈÎfi ÌfiÚÈÔ, ‰ËÏ·‰‹ ¤¯Ô˘Ó ÙËÓ ›‰È· ·ÏÏËÏÔ˘¯›· ÓÔ˘ÎÏÂÔÙȉ›ˆÓ Î·È Û˘ÓÂÒ˜ ÙȘ ›‰È˜ ÁÂÓÂÙÈΤ˜ ÏËÚÔÊÔڛ˜.

ªÂÙ·ÁÚ·Ê‹, ÌÂÙ¿ÊÚ·ÛË – ŒÎÊÚ·ÛË Ù˘ ÁÂÓÂÙÈ΋˜ ÏËÚÔÊÔÚ›·˜ Ÿˆ˜ ¤¯Ô˘Ì ‹‰Ë ·Ó·Ê¤ÚÂÈ, Ë ÛÂÈÚ¿ ÙˆÓ ·ÌÈÓÔͤˆÓ ÛÙȘ ÚˆÙ½Ó˜ ηıÔÚ›˙ÂÙ·È ·fi ÙȘ ÁÂÓÂÙÈΤ˜ ÏËÚÔÊÔڛ˜ Ô˘ ÂÚȤ¯ÔÓÙ·È ÛÂ Û˘ÁÎÂÎÚÈ̤ӷ ÙÌ‹Ì·Ù· ÙÔ˘ DNA, Ù· ÁÔÓ›‰È·. ∏ Û‡ÓıÂÛË ÙˆÓ ÚˆÙÂ˚ÓÒÓ Á›ÓÂÙ·È ÛÙ· ÚÈ‚ÔÛÒÌ·Ù· ÙÔ˘ ΢ÙÙ¿ÚÔ˘. ¢ÂÓ Â›Ó·È ‰˘Ó·ÙfiÓ fï˜ Ó· ÌÂٷʤÚÂÙ·È ÔÏfiÎÏËÚÔ ÙÔ DNA ÛÙ· ÚÈ‚ÔÛÒÌ·Ù·, οı ÊÔÚ¿ Ô˘ ÙÔ Î‡ÙÙ·ÚÔ Û˘Óı¤ÙÂÈ Ì›· Û˘ÁÎÂÎÚÈ̤ÓË ÚˆÙ½ÓË. ∏ Û˘ÁÎÂÎÚÈ̤ÓË ÁÂÓÂÙÈ΋ ÏËÚÔÊÔÚ›· ÌÂٷʤÚÂÙ·È ·fi ÙÔ DNA ÛÙ· ÚÈ‚ÔÛÒÌ·Ù· ̤ۈ ÙÔ˘ mRNA. ∫¿ı ÊÔÚ¿, ‰ËÏ·‰‹, Ô˘ ··ÈÙÂ›Ù·È Ë Û‡ÓıÂÛË ÌÈ·˜ ÚˆÙ½Ó˘, ÙÔ ÙÌ‹Ì· ÙÔ˘ DNA Ô˘ ʤÚÂÈ ÙËÓ ÏËÚÔÊÔÚ›· ÁÈ· ÙË Û‡ÓıÂÛ‹ Ù˘ ·Ú¯Èο ÌÂÙ·ÁÚ¿ÊÂÙ·È Û mRNA. ∆Ô mRNA Ô˘ Û˘ÓÙ›ıÂÙ·È Ú¤ÂÈ Ó· ÂÚȤ¯ÂÈ ÙË ÁÂÓÂÙÈ΋ ÏËÚÔÊÔÚ›· ÁÈ· ÙË ÛÂÈÚ¿ ÙˆÓ ·ÌÈÓÔͤˆÓ Ù˘ Û˘ÁÎÂÎÚÈ̤Ó˘ ÚˆÙ½Ó˘. °È· Ó· Á›ÓÂÈ ·˘Ùfi, ÙÔ Û˘ÁÎÂÎÚÈ̤ÓÔ ÙÌ‹Ì· ÙÔ˘ DNA ÍÂÙ˘Ï›ÁÂÙ·È Î·È Ë Ì›· ·Ï˘Û›‰· ·ÔÌ·ÎÚ‡ÓÂÙ·È ·fi ÙËÓ ¿ÏÏË. ∞¤Ó·ÓÙÈ ·fi ÙȘ ·˙¢Á¿ÚˆÙ˜ ϤÔÓ ·˙ˆÙÔ‡¯Â˜ ‚¿ÛÂȘ ÙˆÓ ‰ÂÔ͢ÚÈ‚ÔÓÔ˘ÎÏÂÔÙȉ›ˆÓ Ù˘ ÌÈ·˜ ·Ï˘Û›‰·˜ ÙÔÔıÂÙÔ‡ÓÙ·È, ηٿ Ì›· Û˘ÁÎÂÎÚÈ̤ÓË ÊÔÚ¿, ÂχıÂÚ· ÚÈ‚ÔÓÔ˘ÎÏÂÔÙ›‰È· Ô˘ ‰È·ı¤ÙÔ˘Ó ÙȘ Û˘ÌÏËڈ̷ÙÈΤ˜ ·˙ˆÙÔ‡¯Â˜ ‚¿ÛÂȘ. ŒÙÛÈ, ·¤Ó·ÓÙÈ ·fi ÙËÓ ·‰ÂÓ›ÓË, ÙË ı˘Ì›ÓË, ÙË ÁÔ˘·Ó›ÓË Î·È ÙËÓ Î˘ÙÔÛ›ÓË ÙÔ˘ DNA ÙÔÔıÂÙÔ‡ÓÙ·È ÂχıÂÚ· ÚÈ‚ÔÓÔ˘ÎÏÂÔÙ›‰È· Ô˘ ʤÚÔ˘Ó ·ÓÙ›ÛÙÔȯ· ԢڷΛÏË, ·‰ÂÓ›ÓË, ΢ÙÔÛ›ÓË Î·È ÁÔ˘·Ó›ÓË. ™ÙË Û˘Ó¤¯ÂÈ·, Ù· ÚÈ‚ÔÓÔ˘ÎÏÂÔÙ›‰È· ÂÓÒÓÔÓÙ·È ÌÂٷ͇ ÙÔ˘˜, Û¯ËÌ·Ù›˙ÔÓÙ·˜ ¤Ó· ÌfiÚÈÔ mRNA ÛÙÔ ÔÔ›Ô ¤¯ÂÈ ϤÔÓ Î·Ù·ÁÚ·Ê› Ë ÁÂÓÂÙÈ΋ ÏËÚÔÊÔÚ›· ˆ˜ ·ÏÏËÏÔ˘¯›· ÚÈ‚ÔÓ��˘ÎÏÂÔÙȉ›ˆÓ. ∆Ô ÌfiÚÈÔ ·˘Ùfi ·ÔÌ·ÎÚ‡ÓÂÙ·È Î·È ÔÈ Û˘100

µπ√§√°π∞ °’ °Àª¡∞™π√À

∂ÈÎ. 5.10 ∏ ·ÓÙÈÁÚ·Ê‹ ÙÔ˘ DNA.

μόριο DNA

ριβονουκλεοτίδιο

μόριο RNA

∂ÈÎ. 5.11 ∏ ‰È·‰Èηۛ· Ù˘ ÌÂÙ·ÁÚ·Ê‹˜ ÙÔ˘ DNA.


ÌÏËڈ̷ÙÈΤ˜ ·˙ˆÙÔ‡¯Â˜ ‚¿ÛÂȘ ÙˆÓ ‰‡Ô ·Ï˘Û›‰ˆÓ ÙÔ˘ DNA ÂÓÒÓÔÓÙ·È Î·È ¿ÏÈ. ªÂ ÙË ÌÂÙ·ÁÚ·Ê‹ fï˜ ‰ÂÓ ·Ú¿ÁÂÙ·È ÌfiÓÔ mRNA. ¢È¿ÊÔÚ· ÙÌ‹Ì·Ù· ÙÔ˘ DNA ÌÂÙ·ÁÚ¿ÊÔÓÙ·È Ì ÙÔÓ ›‰ÈÔ ÙÚfiÔ, ÁÈ· Ó· Û˘ÓÙÂıÔ‡Ó Î·È ¿ÏÏ· ÌfiÚÈ· RNA, ÙÔ ÌÂÙ·ÊÔÚÈÎfi RNA (tRNA), ÙÔ ÚÈ‚ÔÛˆÌÈÎfi RNA (rRNA). ∫¿ı ÙÌ‹Ì· ÙÔ˘ ÌÔÚ›Ô˘ DNA Ô˘ ¤¯ÂÈ ÙË ‰˘Ó·ÙfiÙËÙ· Ó· ÌÂÙ·ÁÚ·Ê› ÔÓÔÌ¿˙ÂÙ·È ÁÔÓ›‰ÈÔ. ∆· ÂÚÈÛÛfiÙÂÚ· ÁÔÓ›‰È· ÂÚȤ¯Ô˘Ó ÙËÓ ÏËÚÔÊÔÚ›· ÁÈ· ÙË Û‡ÓıÂÛË ÌÈ·˜ ÚˆÙ½Ó˘. ∆Ô ÁÔÓ›‰ÈÔ ·ÔÙÂÏ› ÙË ÛÙÔȯÂÈÒ‰Ë Ê˘ÛÈ΋ Î·È ÏÂÈÙÔ˘ÚÁÈ΋ ÌÔÓ¿‰· Ù˘ ÎÏËÚÔÓÔÌÈÎfiÙËÙ·˜ Ô˘ ÌÂÙ·‚È‚¿˙ÂÙ·È ·fi ÙÔ˘˜ ÁÔÓ›˜ ÛÙ· ·È‰È¿ ÙÔ˘˜. ∆Ô mRNA Ô˘ ÚÔ·ÙÂÈ ·fi ÙË ÌÂÙ·ÁÚ·Ê‹ ÚÔÛ‰¤ÓÂÙ·È Û ¤Ó· ÚÈ‚fiۈ̷, ÁÈ· Ó· ÍÂÎÈÓ‹ÛÂÈ Ë ‰È·‰Èηۛ· Ù˘ ÌÂÙ¿ÊÚ·Û˘ (ÚˆÙÂ˚ÓÔÛ‡ÓıÂÛË), ·fi ÙËÓ ÔÔ›· ı· ÚÔ·„ÂÈ ÙÂÏÈο Ë ÚˆÙ½ÓË. ∂ÈÎ. 5.12 ∏ ‰È·‰Èηۛ· Ù˘ ÌÂÙ¿ÊÚ·Û˘ ™ÙËÓ ÚˆÙÂ˚ÓÔÛ‡ÓıÂÛË Â›Ó·È ··Ú·›ÙËÙË Ë Û˘ÌÌÂÙÔ¯‹ Î·È ÙˆÓ (ÚˆÙÂ˚ÓÔÛ‡ÓıÂÛË). ÙÚÈÒÓ ÂȉÒÓ RNA Ô˘ ·Ó·Ê¤Ú·ÌÂ. ∆Ô ¤Ó· ¿ÎÚÔ ÙÔ˘ mRNA Û˘Ó‰¤ÂÙ·È Ì ٷ ÌfiÚÈ· rRNA ÙÔ˘ ÚÈ‚ÔÛÒÌ·ÙÔ˜ ¯¿ÚË ÛÙË Û˘ÌÏËڈ̷ÙÈÎfiÙËÙ· ÙˆÓ ·˙ˆÙÔ‡¯ˆÓ ‚¿αντιγραφή ÛˆÓ. ™ÙË Û˘Ó¤¯ÂÈ·, ηٿÏÏËÏ· μετάφραση μεταγραφή ÌfiÚÈ· tRNA, Ù· ÔÔ›· ÂÌÊ·Ó›πρωτεΐνη DNA mRNA ˙Ô˘Ó Â›Û˘ Û˘ÌÏËڈ̷ÙÈÎfiÙËÙ· Ì ÙÔ mRNA, ÌÂٷʤÚÔ˘Ó ‰È·‰Ô¯Èο ÛÙÔ ÚÈ‚fiۈ̷ Û˘ÁÎÂÎÚÈ̤ӷ ·ÌÈÓÔͤ·. ∫¿ı ·ÌÈ5.13 ∆Ô ∫ÂÓÙÚÈÎfi ¢fiÁÌ· Ù˘ ÓÔ͇ Û˘Ó‰¤ÂÙ·È Ì ¯ËÌÈÎfi ‰ÂÛÌfi Ì ÙÔ ÂfiÌÂÓÔ Î·È ¤ÙÛÈ Û¯ËÌ·Ù›˙Â- ∂ÈÎ. ‚ÈÔÏÔÁ›·˜. Ù·È Ë Û˘ÁÎÂÎÚÈ̤ÓË ÚˆÙ½ÓË. √È ‰È·‰Èηۛ˜ Ù˘ ·ÓÙÈÁÚ·Ê‹˜, Ù˘ ÌÂÙ·ÁÚ·Ê‹˜ Î·È Ù˘ ÌÂÙ¿ÊÚ·Û˘ Á›ÓÔÓÙ·È Ì ÙË ‚Ô‹ıÂÈ· ÂȉÈÎÒÓ ÂÓ˙‡ÌˆÓ. √È ‰È·‰Èηۛ˜ ·˘Ù¤˜

ένζυμο

ορμόνη DNA

mRNA

πρωτεΐνη

δομική πρωτεΐνη

∂ÈÎ. 5.14 ∞fi Ù· ÁÔÓ›‰È· ÛÙ· ¯·Ú·ÎÙËÚÈÛÙÈο.

Û˘ÓÔ„›˙ÔÓÙ·È ÛÙÔ ∫ÂÓÙÚÈÎfi ¢fiÁÌ· Ù˘ ‚ÈÔÏÔÁ›·˜, Ô˘ ÂÚÈÁÚ¿ÊÂÈ ÙË ÚÔ‹ Ù˘ ÁÂÓÂÙÈ΋˜ ÏËÚÔÊÔÚ›·˜. ¢π∞∆∏ƒ∏™∏ ∫∞π ™À¡∂Ã∂π∞ ∆∏™ ∑ø∏™

101


∂ÚˆÙ‹ÛÂȘ

¶ÚÔ‚Ï‹Ì·Ù·

¢Ú·ÛÙËÚÈfiÙËÙ˜

1. ¡· ‚¿ÏÂÙ Û ·ÎÏÔ ÙÔ ÁÚ¿ÌÌ· Ô˘ ·ÓÙÈÛÙÔȯ› ÛÙË ÛˆÛÙ‹ ·¿ÓÙËÛË: ∞. ™Â ¤Ó· ‰›ÎψÓÔ ÌfiÚÈÔ DNA Ë ·‰ÂÓ›ÓË Â›Ó·È Û˘ÌÏËڈ̷ÙÈ΋ ÌÂ: ·. ÙË ÁÔ˘·Ó›ÓË ‚. ÙËÓ Î˘ÙÔÛ›ÓË Á. ÙË ı˘Ì›ÓË ‰. ÙËÓ Ô˘Ú·Î›ÏË µ. ∫·Ù¿ ÙËÓ ·ÓÙÈÁÚ·Ê‹ ÙÔ˘ DNA: ·. ·ÓÔ›ÁÂÈ Ë ‰ÈÏ‹ ¤ÏÈη ‚. Û˘ÌÌÂÙ¤¯Ô˘Ó ÔÏÏ¿ ¤Ó˙˘Ì· Á. Û¯ËÌ·Ù›˙ÔÓÙ·È ‰‡Ô ·ÓÔÌÔÈfiÙ˘· ÌfiÚÈ· DNA ‰. Û˘Ì‚·›ÓÔ˘Ó fiÏ· fiÛ· ·Ó·Ê¤ÚÔÓÙ·È ÛÙ· ·, ‚ Î·È Á °. ∏ ÌÂÙ¿ÊÚ·ÛË ÙÔ˘ mRNA: ·. Û˘ÓÙÂÏÂ›Ù·È ÛÙÔÓ ˘Ú‹Ó· ÙÔ˘ ¢ηڢˆÙÈÎÔ‡ ΢ÙÙ¿ÚÔ˘ ‚. Á›ÓÂÙ·È ÛÙÔ ÚÈ‚fiۈ̷ Ì ÙË Û˘ÌÌÂÙÔ¯‹ ÙÔ˘ tRNA Á. Â›Ó·È ÌÈ· ‰È·‰Èηۛ· Ô˘ ÚÔËÁÂ›Ù·È Ù˘ ÌÂÙ·ÁÚ·Ê‹˜ ‰. Â›Ó·È ÌÈ· ‰È·‰Èηۛ· ηٿ ÙËÓ ÔÔ›· Û˘Ì‚·›ÓÔ˘Ó fiÏ· fiÛ· ·Ó·Ê¤ÚÔÓÙ·È ÛÙ· ·, ‚ Î·È Á 2. ¡· ·ÓÙÈÛÙÔȯ›ÛÂÙ ÙÔ˘˜ fiÚÔ˘˜ Ù˘ ÛÙ‹Ï˘ π Ì ÙȘ ηٿÏÏËϘ ÊÚ¿ÛÂȘ Ù˘ ÛÙ‹Ï˘ ππ: π

mRNA

ππ

∞ÔÙÂÏ› Û˘ÛÙ·ÙÈÎfi ÙÔ˘ ÚÈ‚ÔÛÒÌ·ÙÔ˜.

tRNA

¶ÂÚȤ¯ÂÈ ÙËÓ ·˙ˆÙÔ‡¯Ô ‚¿ÛË ı˘Ì›ÓË.

rRNA

ªÂٷʤÚÂÈ ÙË ÁÂÓÂÙÈ΋ ÏËÚÔÊÔÚ›·. ªÂٷʤÚÂÈ ·ÌÈÓÔͤ· ÛÙÔ ÚÈ‚fiۈ̷.

3. ŒÓ· ÙÌ‹Ì· ÌÈ·˜ ·Ï˘Û›‰·˜ ÂÓfi˜ ÌÔÚ›Ô˘ DNA ·ÔÙÂÏÂ›Ù·È ·fi ÙËÓ ·Ú·Î¿Ùˆ ·ÏÏËÏÔ˘¯›· ·˙ˆÙÔ‡¯ˆÓ ‚¿ÛˆÓ: ...AATTGCCCATGG... ¶ÔÈ· Â›Ó·È Ë ·ÏÏËÏÔ˘¯›· ÙˆÓ ·˙ˆÙÔ‡¯ˆÓ ‚¿ÛˆÓ: ·. Ù˘ Û˘ÌÏËڈ̷ÙÈ΋˜ ·Ï˘Û›‰·˜ ÙÔ˘ ·Ú·¿Óˆ ÙÌ‹Ì·ÙÔ˜ ÙÔ˘ DNA; ‚. ÙÔ˘ RNA Ô˘ ÚÔ·ÙÂÈ ·fi ÙË ÌÂÙ·ÁÚ·Ê‹ ÙÔ˘ ÙÌ‹Ì·ÙÔ˜ Ù˘ ·Ï˘Û›‰·˜ ÙÔ˘ DNA Ô˘ ‰fiıËÎÂ; 4. Ÿˆ˜ ÌÔÚ›Ù ӷ ‰È·ÎÚ›ÓÂÙ ÛÙË ‰ÈÏ·Ó‹ ÂÈÎfiÓ·, Ë ·fiÛÙ·ÛË ÌÂٷ͇ ‰‡Ô ‰È·‰Ô¯ÈÎÒÓ ˙¢ÁÒÓ ‚¿ÛÂˆÓ ÙÔ˘ DNA Â›Ó·È 0,34 nm. ·. ¡· ˘ÔÏÔÁ›ÛÂÙÂ, Û ̤ÙÚ·, ÙÔ Û˘ÓÔÏÈÎfi Ì‹ÎÔ˜ Ô˘ ı· ¤¯ÂÈ ÙÔ DNA ÂÓfi˜ ·ÓıÚÒÈÓÔ˘ ۈ̷ÙÈÎÔ‡ ΢ÙÙ¿ÚÔ˘, Ì ‰Â‰Ô̤ÓÔ fiÙÈ ÙÔ DNA ·˘Ùfi ·ÔÙÂÏÂ›Ù·È ·fi 6x10 9 ˙‡ÁË ‚¿ÛˆÓ. ¢›ÓÂÙ·È fiÙÈ 1 m = 10 9 nm. ‚. ¡· ÂÍËÁ‹ÛÂÙÂ, Ì ÙË ‚Ô‹ıÂÈ· Ù˘ ÂÈÎfiÓ·˜ 5.2, Ò˜ ¤Ó· ÌfiÚÈÔ Ì ÙfiÛÔ ÌÂÁ¿ÏÔ Ì‹ÎÔ˜ ¯ˆÚ¿ÂÈ ÛÙÔÓ ˘Ú‹Ó· ÙÔ˘ ΢ÙÙ¿ÚÔ˘.

102

µπ√§√°π∞ °’ °Àª¡∞™π√À

GC TA TA GC AT TA

TA GC

TA GC

0,34 nm


5.3 ∞ÏÏËÏfiÌÔÚÊ· √È ‰ÈÏÔÂȉ›˜ ÔÚÁ·ÓÈÛÌÔ› ÂÚȤ¯Ô˘Ó ÙȘ ÁÂÓÂÙÈΤ˜ ÏËÚÔÊÔڛ˜, Ù· ÁÔÓ›‰È·, ‰‡Ô ÊÔÚ¤˜, Ì›· ·fi ÙË ÌËÙ¤Ú· Î·È Ì›· ·fi ÙÔÓ ·Ù¤Ú·. ∫¿ı ÁÔÓ›‰ÈÔ ÌÔÚ› Ó· ÂÌÊ·Ó›˙ÂÙ·È Ì ‰È·ÊÔÚÂÙÈΤ˜ ÌÔÚʤ˜, Ô˘ ÔÓÔÌ¿˙ÔÓÙ·È ·ÏÏËÏfiÌÔÚÊ·. ™˘ÓÂÒ˜, ÁÈ· οı ¯·Ú·ÎÙËÚÈÛÙÈÎfi ÔÈ ‰ÈÏÔÂȉ›˜ ÔÚÁ·ÓÈÛÌÔ› ‰È·ı¤ÙÔ˘Ó ‰‡Ô ·ÏÏËÏfiÌÔÚÊ·, Ù· ÔÔ›· ‚Ú›ÛÎÔÓÙ·È Û ·ÓÙ›ÛÙÔȯ˜ ı¤ÛÂȘ ÙˆÓ ÔÌfiÏÔÁˆÓ ¯ÚˆÌÔۈ̿وÓ. ŒÓ· ¿ÙÔÌÔ ÌÔÚ› Ó· ʤÚÂÈ ›‰È· ‹ ‰È·ÊÔÚÂÙÈο ·ÏÏËÏfiÌÔÚÊ· ÁÈ· ¤Ó· Û˘ÁÎÂÎÚÈ̤ÓÔ ¯·Ú·ÎÙËÚÈÛÙÈÎfi. °È· ·Ú¿‰ÂÈÁÌ·, fiÛÔÓ ·ÊÔÚ¿ ÙË ÌÔÚÊ‹ ÙˆÓ ÏÔ‚ÒÓ ÙˆÓ ·˘ÙÈÒÓ, ÌÔÚ› ÙÔ ¤Ó· ·ÏÏËÏfiÌÔÚÊÔ Ó· ηıÔÚ›˙ÂÈ ÂχıÂÚÔ˘˜ ÏÔ‚Ô‡˜ Î·È ÙÔ ¿ÏÏÔ ÚÔÛÎÔÏÏË̤ÓÔ˘˜. ŸÙ·Ó Ù· ·ÏÏËÏfiÌÔÚÊ· Â›Ó·È ›‰È·, ÙÔ ¿ÙÔÌÔ Ô˘ Ù· ʤÚÂÈ Â›Ó·È ÔÌfi˙˘ÁÔ ÁÈ· ÙÔ Û˘ÁÎÂÎÚÈ̤ÓÔ ¯·Ú·ÎÙËÚÈÛÙÈÎfi, ÂÓÒ, ·Ó Â›Ó·È ‰È·ÊÔÚÂÙÈο, ÙÔ ¿ÙÔÌÔ Â›Ó·È ÂÙÂÚfi˙˘ÁÔ. ŒÓ· ÔÌfi˙˘ÁÔ ¿ÙÔÌÔ Ô˘ ʤÚÂÈ ‰‡Ô ·ÏÏËÏfiÌÔÚÊ· Ù· ÔÔ›· ηıÔÚ›˙Ô˘Ó ÂχıÂÚÔ˘˜ ÏÔ‚Ô‡˜ ÂΉËÏÒÓÂÈ ·˘Ùfi ÙÔ ¯·Ú·ÎÙËÚÈÛÙÈÎfi. √ÌÔ›ˆ˜, ¤Ó· ÔÌfi˙˘ÁÔ ¿ÙÔÌÔ Ô˘ ʤÚÂÈ ‰‡Ô ·ÏÏËÏfiÌÔÚÊ· Ù· ÔÔ›· ηıÔÚ›˙Ô˘Ó ÚÔÛÎÔÏÏË̤ÓÔ˘˜ ÏÔ‚Ô‡˜ ÂÌÊ·Ó›˙ÂÈ ·˘Ùfi ÙÔ ¯·Ú·ÎÙËÚÈÛÙÈÎfi. ∂›Û˘, ¤Ó· ¿ÙÔÌÔ ÂÙÂÚfi˙˘ÁÔ ÁÈ· Ù· ·Ú·¿Óˆ ·ÏÏËÏfiÌÔÚÊ· ¤¯ÂÈ ÂχıÂÚÔ˘˜ ÏÔ‚Ô‡˜. ∞˘Ùfi Û˘Ì‚·›ÓÂÈ ÂÂȉ‹ ÙÔ ·ÏÏËÏfiÌÔÚÊÔ ÁÈ· ÙÔ˘˜ ÂχıÂÚÔ˘˜ ÏÔ‚Ô‡˜ ηχÙÂÈ ÙË ‰Ú¿ÛË ÙÔ˘ ·ÏÏËÏÔÌfiÚÊÔ˘ ÁÈ· ÙÔ˘˜ ÚÔÛÎÔÏÏË̤ÓÔ˘˜ ÏÔ‚Ô‡˜. ∆Ô ·ÏÏËÏfiÌÔÚÊÔ ÙÔ˘ ÔÔ›Ô˘ Ë ‰Ú¿ÛË ÂΉËÏÒÓÂÙ·È ÛÙËÓ ÂÙÂÚfi˙˘ÁË Î·Ù¿ÛÙ·ÛË ÔÓÔÌ¿˙ÂÙ·È ÂÈÎÚ·Ù¤˜ Î·È Û˘Ì‚ÔÏ›˙ÂÙ·È Û˘Ó‹ıˆ˜ Ì ÎÂÊ·Ï·›Ô ÁÚ¿ÌÌ· (.¯. ∞). ∆Ô ·ÏÏËÏfiÌÔÚÊÔ ÙÔ˘ ÔÔ›Ô˘ Ë ‰Ú¿ÛË ‰ÂÓ ÂΉËÏÒÓÂÙ·È ÛÙËÓ ÂÙÂÚfi˙˘ÁË Î·Ù¿ÛÙ·ÛË ÔÓÔÌ¿˙ÂÙ·È ˘ÔÏÂÈfiÌÂÓÔ Î·È Û˘Ó‹ıˆ˜ Û˘Ì‚ÔÏ›˙ÂÙ·È Ì ÙÔ ·ÓÙ›ÛÙÔÈ¯Ô Â˙fi ÁÚ¿ÌÌ· (.¯. ·). ™˘ÌÂÚ·›ÓÔ˘Ì ÏÔÈfiÓ fiÙÈ Ù· ˘ÔÏÂÈfiÌÂÓ· ·ÏÏËÏfiÌÔÚÊ· ÌÔÚÔ‡Ó Ó· ÂΉËψıÔ‡Ó ÌfiÓÔ Û ÔÌfi˙˘ÁË Î·Ù¿ÛÙ·ÛË.

·.

‚.

∂ÈÎ. 5.15 √È ÏÔ‚Ô› ÙˆÓ ·˘ÙÈÒÓ ÌÔÚ› Ó· Â›Ó·È ÚÔÛÎÔÏÏË̤ÓÔÈ (·) ‹ ÂχıÂÚÔÈ (‚).

∂ÈÎ. 5.16 ∏ ÈηÓfiÙËÙ· ·Ó·‰›ψÛ˘ Ù˘ ÁÏÒÛÛ·˜ ÔÊ›ÏÂÙ·È Û ÂÈÎÚ·Ù¤˜ ·ÏÏËÏfiÌÔÚÊÔ.

·.

‚. ∂ÈÎ. 5.17 °Ú·ÌÌ‹ ÙÚȯÔÊ˘˝·˜: Ì ÎÔÚ˘Ê‹ (·), ¯ˆÚ›˜ ÎÔÚ˘Ê‹ (‚).

∂ÈÎ. 5.18 ∆· ·ÏÏËÏfiÌÔÚÊ· ÂÓÙÔ›˙ÔÓÙ·È ÛÙȘ ·ÓÙ›ÛÙÔȯ˜ ı¤ÛÂȘ ÛÙ· ÔÌfiÏÔÁ· ¯ÚˆÌÔÛÒÌ·Ù·. ™ÙË Û˘ÁÎÂÎÚÈ̤ÓË ÂÚ›ÙˆÛË, ‰È·Ê¤ÚÔ˘Ó Û ¤Ó· ÓÔ˘ÎÏÂÔÙ›‰ÈÔ. ¢π∞∆∏ƒ∏™∏ ∫∞π ™À¡∂Ã∂π∞ ∆∏™ ∑ø∏™

103


∂ÚˆÙ‹ÛÂȘ

¶ÚÔ‚Ï‹Ì·Ù·

¢Ú·ÛÙËÚÈfiÙËÙ˜

1. ¡· ÂÈϤÍÂÙ ÙÔ˘˜ ηٿÏÏËÏÔ˘˜ fiÚÔ˘˜ Î·È Ó· Û˘ÌÏËÚÒÛÂÙ ٷ ÎÂÓ¿ ÙÔ˘ ÎÂÈ̤ÓÔ˘ Ô˘ ·ÎÔÏÔ˘ı›, ÒÛÙ ÔÈ ÚÔÙ¿ÛÂȘ Ó· Â›Ó·È ÛˆÛÙ¤˜ (οı fiÚÔ˜ ı· ¯ÚËÛÈÌÔÔÈËı› Ì›· ÊÔÚ¿): ÂÈÎÚ·Ù¤˜, ˘ÔÏÂÈfiÌÂÓÔ, ˘ÔÏÂÈfiÌÂÓ·, ·ÏÏËÏfiÌÔÚÊÔ. ∏ ¢·Ó¿Ë ¤¯ÂÈ ÎfiÎÎÈÓ· Ì·ÏÏÈ¿ Î·È Â›Ó·È ÔÌfi˙˘ÁË ÁÈ· ÙÔ ¯·Ú·ÎÙËÚÈÛÙÈÎfi ·˘Ùfi. √ ÌÈÎÚfi˜ Ù˘ ·‰ÂÏÊfi˜ ¤¯ÂÈ Ì·‡Ú· Ì·ÏÏÈ¿ Î·È Â›Ó·È ÂÙÂÚfi˙˘ÁÔ˜ ÁÈ· ÙÔ ›‰ÈÔ ¯·Ú·ÎÙËÚÈÛÙÈÎfi. ∂Âȉ‹ ÙÔ .................... Ô˘ ÂÎÊÚ¿˙ÂÙ·È ÛÙËÓ ÂÙÂÚfi˙˘ÁË Î·Ù¿ÛÙ·ÛË Â›Ó·È ·˘Ùfi ÁÈ· Ù· Ì·‡Ú· Ì·ÏÏÈ¿, Û˘ÌÂÚ·›ÓÔ˘Ì fiÙÈ Ë ¢·Ó¿Ë ¤¯ÂÈ ‰‡Ô ...................., ÂÓÒ Ô ·‰ÂÏÊfi˜ Ù˘ ¤¯ÂÈ ¤Ó· ....................Î·È ¤Ó· ..................... . 2. ™ÙË ‰ÈÏ·Ó‹ ÂÈÎfiÓ· ¤¯Ô˘Ó ۯ‰ȷÛÙ› Ù· ÁÔÓ›‰È· ÂÓfi˜ ·ÙfiÌÔ˘ ÁÈ· ¤ÓÙ ¯·Ú·ÎÙËÚÈÛÙÈο. ∆· ‰È·ÊÔÚÂÙÈο ·ÏÏËÏfiÌÔÚÊ· ·ÚÈÛÙ¿ÓÔÓÙ·È Ì ‰È·ÊÔÚÂÙÈο ¯ÚÒÌ·Ù·. °È· ÔÈ· ¯·Ú·ÎÙËÚÈÛÙÈο ÙÔ ¿ÙÔÌÔ Â›Ó·È ÔÌfi˙˘ÁÔ Î·È ÁÈ· ÔÈ· ÂÙÂÚfi˙˘ÁÔ; ¡· ·ÈÙÈÔÏÔÁ‹ÛÂÙ ÙËÓ ·¿ÓÙËÛ‹ Û·˜. (ÀÔı¤ÙÔ˘Ì fiÙÈ Ù· ÁÔÓ›‰È· ÁÈ· Ù· Û˘ÁÎÂÎÚÈ̤ӷ ¯·Ú·ÎÙËÚÈÛÙÈο ÂÓÙÔ›˙ÔÓÙ·È ÛÙÔ ›‰ÈÔ ¯ÚˆÌfiۈ̷.)

ανασηκωμένη μύτη

ίσια μύτη

φακίδες

φακίδες

καστανά μάτια

γαλάζια μάτια

κατσαρά μαλλιά

ίσια μαλλιά

ελεύθεροι λοβοί αυτιών

ελεύθεροι λοβοί αυτιών αυτές οι δύο κάρτες αντιστοιχούν σε δύο αλληλόμορφα

3. √ ∞¯ÈÏϤ·˜ ‰È·ı¤ÙÂÈ Ù· ·Ú·Î¿Ùˆ ·ÏÏËÏfiÌÔÚÊ·:

αλληλόμορφο για τύπο μαλλιών ένα ζεύγος ομόλογων χρωμοσωμάτων

∞§§∏§√ª√ƒº∞ °Ú·ÌÌ‹ ÙÚȯÔÊ˘˝·˜ Ì ÎÔÚ˘Ê‹ (ÂÈÎÚ·Ù¤˜)

°Ú·ÌÌ‹ ÙÚȯÔÊ˘˝·˜ ¯ˆÚ›˜ ÎÔÚ˘Ê‹ (˘ÔÏÂÈfiÌÂÓÔ)

¶ÚÔÛÎÔÏÏË̤ÓÔÈ ÏÔ‚Ô› ·˘ÙÈÒÓ (˘ÔÏÂÈfiÌÂÓÔ)

¶ÚÔÛÎÔÏÏË̤ÓÔÈ ÏÔ‚Ô› ·˘ÙÈÒÓ (˘ÔÏÂÈfiÌÂÓÔ)

¶Ù‡¯ˆÛË ÁÏÒÛÛ·˜ (ÂÈÎÚ·Ù¤˜)

ªË Ù‡¯ˆÛË ÁÏÒÛÛ·˜ (˘ÔÏÂÈfiÌÂÓÔ)

°·Ï¿˙È· Ì¿ÙÈ· (˘ÔÏÂÈfiÌÂÓÔ)

∫·ÛÙ·Ó¿ Ì¿ÙÈ· (ÂÈÎÚ·Ù¤˜)

¡· ۯ‰ȿÛÂÙ ÙÔÓ ∞¯ÈÏϤ· ¤ÙÛÈ ÒÛÙ ӷ ‰È·ÎÚ›ÓÔÓÙ·È Ù· ¯·Ú·ÎÙËÚÈÛÙÈο ÙÔ˘ Û‡Ìʈӷ Ì ÙÔÓ ·Ú·¿Óˆ ›Ó·Î·. ¡· ·ÈÙÈÔÏÔÁ‹ÛÂÙ οı ÂÈÏÔÁ‹ Û·˜.

5.4 ∫˘ÙÙ·ÚÈ΋ ‰È·›ÚÂÛË

104

µπ√§√°π∞ °’ °Àª¡∞™π√À

ΙΤΩΣ

Η

∞Í›˙ÂÈ ÙÔÓ ÎfiÔ Ó· ı˘ÌËıԇ̠fiÙÈ Ë ˙ˆ‹ Ì·˜ ÍÂΛÓËÛ ·fi ¤Ó· ·ÙÙ·ÚÔ, ÙÔ ÁÔÓÈÌÔÔÈË̤ÓÔ ˆ¿ÚÈÔ ‹ ˙˘ÁˆÙfi. ∞fi ÙÔ Î‡ÙÙ·ÚÔ ·˘Ùfi ÚÔ·ÙÂÈ ÙÂÏÈο ¤Ó·˜ ÔÏ˘Î‡ÙÙ·ÚÔ˜ ÔÚÁ·ÓÈÛÌfi˜, fiÏ· Ù· ·ÙÙ·Ú· ÙÔ˘ ÔÔ›Ô˘ ÂÚȤ¯Ô˘Ó ÙȘ ›‰È˜ ÁÂÓÂÙÈΤ˜ ÏËÚÔÊÔڛ˜ Ì ÙÔ ˙˘ÁˆÙfi. ∏ ·Ó¿Ù˘ÍË ÙˆÓ ÔÚÁ·ÓÈÛÌÒÓ, Ë ·Ó·Ó¤ˆÛË ÙˆÓ ÈÛÙÒÓ, ÁÈ· ·Ú¿‰ÂÈÁÌ· ÙÔ˘ ‰¤ÚÌ·ÙÔ˜, Ë ÂԇψÛË

Μ

ª›ÙˆÛË


ÌÈ·˜ ÏËÁ‹˜, ·ÏÏ¿ Î·È Ô ÔÏÏ·Ï·ÛÈ·ÛÌfi˜ ÔÚÈÛÌ¤ÓˆÓ ÌÔÓÔ·ÙÙ·ÚˆÓ Â˘Î·Ú˘ˆÙÈÎÒÓ ÔÚÁ·ÓÈÛÌÒÓ, fiˆ˜ Ë ·ÌÔÈ‚¿‰·, ··ÈÙÔ‡Ó ÙÔÓ Î˘ÙÙ·ÚÈÎfi ÔÏÏ·Ï·ÛÈ·ÛÌfi. ∆· Ó¤· ·ÙÙ·Ú· Ô˘ ÚÔ·ÙÔ˘Ó ı· Ú¤ÂÈ Ó· ÂÚȤ¯Ô˘Ó ÙÔÓ ›‰ÈÔ ·ÚÈıÌfi ¯ÚˆÌÔÛˆÌ¿ÙˆÓ Î·È ÙȘ ›‰È˜ ÁÂÓÂÙÈΤ˜ ÏËÚÔÊÔڛ˜ Ì ÙÔ ·Ú¯ÈÎfi. ∞˘Ùfi ÂÍ·ÛÊ·Ï›˙ÂÙ·È ÛÙËÓ Î˘ÙÙ·ÚÈ΋ ‰È·›ÚÂÛË, Ì ÌÈ· ‰È·‰Èηۛ· Ô˘ ÔÓÔÌ¿˙ÂÙ·È Ì›ÙˆÛË. ¶ÚÈÓ ·fi ÙËÓ ¤Ó·ÚÍË Ù˘ ΢ÙÙ·ÚÈ΋˜ ‰È·›ÚÂÛ˘ ¤¯ÂÈ ÚÔËÁËı› Ë ·ÓÙÈÁÚ·Ê‹ ÙÔ˘ DNA Î·È Û˘ÓÂÒ˜ Ô ‰ÈÏ·ÛÈ·ÛÌfi˜ Ù˘ ÁÂÓÂÙÈ΋˜ ÏËÚÔÊÔÚ›·˜. ªÂÙ¿ ÙËÓ ·ÓÙÈÁÚ·Ê‹ οı ¯ÚˆÌfiۈ̷ ·ÔÙÂÏÂ›Ù·È ϤÔÓ ·fi Ù· ‰‡Ô ·ÓÙ›ÁÚ·Ê· ÙÔ˘ DNA, Ô˘ ÔÓÔÌ¿˙ÔÓÙ·È ·‰ÂÏʤ˜ ¯ÚˆÌ·Ù›‰Â˜. ∞˘Ù¤˜ Â›Ó·È Û˘ÌÌÂÙÚÈΤ˜ Î·È fiÌÔȘ, ÂÂȉ‹ ·ÔÙÂÏÔ‡Ó ›‰È· ÌfiÚÈ· DNA, Î·È Â›Ó·È Âӈ̤Ó˜ Û ̛· ÂÚÈÔ¯‹ ÙÔ˘˜, ÙÔ ÎÂÓÙÚÔÌÂÚ›‰ÈÔ. ∫·��¿ ÙËÓ ¤Ó·ÚÍË Ù˘ ̛وÛ˘ Ù· ¯ÚˆÌÔÛÒÌ·Ù· Û˘ÛÂÈÚÒÓÔÓÙ·È Î·È ·Ú¯›˙Ô˘Ó Ó· ÌÂÙ·ÎÈÓÔ‡ÓÙ·È, ÒÛÙ ӷ ‰È·Ù·¯ıÔ‡Ó Û ¤Ó· Â›‰Ô. ™ÙË Û˘Ó¤¯ÂÈ·, ÔÈ ‰‡Ô ·‰ÂÏʤ˜ ¯ÚˆÌ·Ù›‰Â˜ οı ¯ÚˆÌÔÛÒÌ·ÙÔ˜ ·Ô¯ˆÚ›˙ÔÓÙ·È Î·È ·ÔÌ·ÎÚ‡ÓÔÓÙ·È. ∆Ô Î˘ÙÙ·ÚfiÏ·ÛÌ· ‰È·ÈÚÂ›Ù·È Î·È ‰ËÌÈÔ˘ÚÁÔ‡ÓÙ·È ‰‡Ô Ó¤· ·ÙÙ·Ú·. ™ÙÔ˘˜ ÔÏ˘Î‡ÙÙ·ÚÔ˘˜ ÔÚÁ·ÓÈÛÌÔ‡˜ Ù· ۈ̷ÙÈο ·ÙÙ·Ú· ‰È·ÈÚÔ‡ÓÙ·È Ì ̛وÛË.

αδελφές χρωματίδες κεντρομερίδιο

∂ÈÎ. 5.19 ∆· ÛÙ¿‰È· Ù˘ ̛وÛ˘.

∂ÈÎ. 5.20 º˘ÙÈο ·ÙÙ·Ú· Û ‰È¿ÊÔÚ· ÛÙ¿‰È· ̛وÛ˘, fiˆ˜ Ê·›ÓÔÓÙ·È ÛÙÔ ÔÙÈÎfi ÌÈÎÚÔÛÎfiÈÔ.

ªÂ›ˆÛË ∆· ÁÂÓÓËÙÈο ·ÙÙ·Ú·, ÔÈ Á·Ì¤Ù˜, ÙˆÓ ‰ÈÏÔÂȉÒÓ ÔÚÁ·ÓÈÛÌÒÓ Ô˘ ·Ó··Ú¿ÁÔÓÙ·È Ì ·ÌÊÈÁÔÓ›· ÚÔ·ÙÔ˘Ó Ì ¤Ó· ‰È·ÊÔÚÂÙÈÎfi ›‰Ô˜ ΢ÙÙ·ÚÈ΋˜ ‰È·›ÚÂÛ˘, ÙË Ì›ˆÛË. ∫·Ù¿ ÙËÓ ·ÌÊÈÁÔÓ›· ÙÔ ˙˘ÁˆÙfi Ô˘ ÚÔ·ÙÂÈ ·fi ÙË Û‡ÓÙËÍË ÙˆÓ Á·ÌÂÙÒÓ (ÁÔÓÈÌÔÔ›ËÛË) ı· Ú¤ÂÈ Ó· ¤¯ÂÈ ÙÔÓ ›‰ÈÔ ·ÚÈıÌfi ¯ÚˆÌÔÛˆÌ¿ÙˆÓ Ì ٷ ·ÙÙ·Ú· ÙˆÓ ÁÔÓ¤ˆÓ ÙÔ˘. °È· Ó· Û˘Ì‚Â› ·˘Ùfi, Ô Î¿ı Á·Ì¤Ù˘ ı· Ú¤ÂÈ Ó· ÂÚȤ¯ÂÈ fiϘ ÙȘ ÁÂÓÂÙÈΤ˜ ÏËÚÔÊÔڛ˜ Ì›· ÊÔÚ¿. ¢ËÏ·‰‹ Ó· ¤¯ÂÈ ÙÔÓ ÌÈÛfi ·ÚÈıÌfi ¯ÚˆÌÔÛˆÌ¿ÙˆÓ (·ÏÔÂȉ‹˜ ·ÚÈıÌfi˜) Û ۯ¤ÛË Ì ٷ ۈ̷ÙÈο ·ÙÙ·Ú·, Ô˘ Â›Ó·È ‰ÈÏÔÂȉ‹. ∏ Ì›ˆÛË ÏÔÈfiÓ Â›Ó·È Ë ‰È·‰Èηۛ· Ì ÙËÓ ÔÔ›· ÂÍ·ÛÊ·Ï›˙ÂÙ·È Ô ·ÏÔÂȉ‹˜ ·ÚÈıÌfi˜ ¯ÚˆÌÔÛˆÌ¿ÙˆÓ ÙˆÓ Á·ÌÂÙÒÓ. ¶Ú·ÁÌ·ÙÔÔÈÂ›Ù·È ÛÂ Û˘ÁÎÂÎÚÈ̤ӷ ‰ÈÏÔÂȉ‹ ·ÙÙ·Ú·, Ô˘ ÔÓÔÌ¿˙ÔÓÙ·È ¿ˆÚ· ÁÂÓÓËÙÈο ·ÙÙ·Ú·. ∞fi ·˘Ù¿ ı· ÚÔ·„Ô˘Ó ÙÂÏÈο ÔÈ Á·Ì¤Ù˜ ÙÔ˘ ÔÏ˘Î‡ÙÙ·ÚÔ˘ ÔÚÁ·ÓÈÛÌÔ‡. ∂ÈÎ. 5.21 ™¯ËÌ·ÙÈ΋ ·Ú¿ÛÙ·ÛË Ù˘ Ì›ˆÛ˘ ÁÈ· ¤Ó· ˘ÔıÂÙÈÎfi ·ÙÙ·ÚÔ Ì ‰‡Ô ˙‡ÁË ÔÌfiÏÔÁˆÓ ¯ÚˆÌÔۈ̿وÓ. ¢π∞∆∏ƒ∏™∏ ∫∞π ™À¡∂Ã∂π∞ ∆∏™ ∑ø∏™

105


¶ÚÈÓ ·fi ÙËÓ ¤Ó·ÚÍË Ù˘ Ì›ˆÛ˘ ¤¯ÂÈ ÚÔËÁËı› Î·È ¿ÏÈ Ë ·ÓÙÈÁÚ·Ê‹ ÙÔ˘ DNA, Ì ·ÔÙ¤ÏÂÛÌ· οı ¯ÚˆÌfiۈ̷ Ó· ·ÔÙÂÏÂ›Ù·È ·fi ‰‡Ô ·‰ÂÏʤ˜ ¯ÚˆÌ·Ù›‰Â˜, Âӈ̤Ó˜ ÛÙÔ ÎÂÓÙÚÔÌÂÚ›‰ÈÔ. ™ÙËÓ ·Ú¯‹ Ù˘ Ì›ˆÛ˘, ÔÈ ‰‡Ô ·‰ÂÏʤ˜ ¯ÚˆÌ·Ù›‰Â˜ οı ¯ÚˆÌÔÛÒÌ·ÙÔ˜ Û˘ÛÂÈÚÒÓÔÓÙ·È. ∆· ÔÌfiÏÔÁ· ¯ÚˆÌÔÛÒÌ·Ù· ‰È·Ù¿ÛÛÔÓÙ·È Û ˙‡ÁË, ÙÔ ¤Ó· ·¤Ó·ÓÙÈ ·fi ÙÔ ¿ÏÏÔ. ∫·ÙfiÈÓ ·Ô¯ˆÚ›˙ÔÓÙ·È Ù· ÔÌfiÏÔÁ· ¯ÚˆÌÔÛÒÌ·Ù· οı ˙‡ÁÔ˘˜ (·ÏÏ¿ fi¯È ÔÈ ·‰ÂÏʤ˜ ¯ÚˆÌ·Ù›‰Â˜) Î·È Û¯ËÌ·Ù›˙ÔÓÙ·È ‰‡Ô Ó¤· ·ÙÙ·Ú·, Ô˘ ÙÔ Î·ı¤Ó· ϤÔÓ ¤¯ÂÈ ÙÔÓ ÌÈÛfi ·ÚÈıÌfi ¯ÚˆÌÔÛˆÌ¿ÙˆÓ Û ۯ¤ÛË Ì ÙÔ ·Ú¯ÈÎfi. ∞˘Ù‹ Â›Ó·È Ë 1Ë ÌÂȈÙÈ΋ ‰È·›ÚÂÛË. ™ÙË Û˘Ó¤¯ÂÈ·, ÛÙÔ Î·ı¤Ó· ·fi Ù· ‰‡Ô ·ÙÙ·Ú· ÔÈ ·‰ÂÏʤ˜ ¯ÚˆÌ·Ù›‰Â˜ οı ¯ÚˆÌÔÛÒÌ·ÙÔ˜ ·Ô¯ˆÚ›˙ÔÓÙ·È Î·È ÚÔ·ÙÔ˘Ó ‰‡Ô Ó¤· ·ÙÙ·Ú·, Ô˘ ÙÔ Î·ı¤Ó· ¤¯ÂÈ Ì›· ·‰ÂÏÊ‹ ¯ÚˆÌ·Ù›‰· ·fi οı ÔÌfiÏÔÁÔ ˙¢Á¿ÚÈ ¯ÚˆÌÔÛˆÌ¿ÙˆÓ (2Ë ÌÂȈÙÈ΋ ‰È·›ÚÂÛË). ™˘ÓÔÏÈο, ÏÔÈfiÓ, ·fi ¤Ó· ·Ú¯ÈÎfi ‰ÈÏÔÂȉ¤˜ ·ÙÙ·ÚÔ ÚÔ·ÙÔ˘Ó Î·Ù¿ ÙË Ì›ˆÛË Ù¤ÛÛÂÚ· ·ÏÔÂȉ‹ ÁÂÓÓËÙÈο ·ÙÙ·Ú·, Ô˘ ÙÔ Î·ı¤Ó· ¤¯ÂÈ ÙÔÓ ÌÈÛfi ·ÚÈıÌfi ¯ÚˆÌÔÛˆÌ¿ÙˆÓ Û ۯ¤ÛË Ì ÙÔ ·Ú¯ÈÎfi.

∂ÚˆÙ‹ÛÂȘ

¶ÚÔ‚Ï‹Ì·Ù·

¢Ú·ÛÙËÚÈfiÙËÙ˜

1. ¡· ¯·Ú·ÎÙËÚ›ÛÂÙ ÙȘ ·Ú·Î¿Ùˆ ÚÔÙ¿ÛÂȘ Ì ÙÔ ÁÚ¿ÌÌ· (™), ·Ó Â›Ó·È ÛˆÛÙ¤˜, ‹ Ì ÙÔ ÁÚ¿ÌÌ· (§), ·Ó Â›Ó·È Ï·Óı·Ṳ̂Ó˜: ·. ªÂ ̛وÛË ‰È·ÈÚÔ‡ÓÙ·È Ù· ۈ̷ÙÈο ·ÙÙ·Ú· ÙˆÓ ÔÏ˘Î‡ÙÙ·ÚˆÓ ÔÚÁ·ÓÈÛÌÒÓ. ‚. ªÂ ÙË Ì›ˆÛË ‰È·ÙËÚÂ›Ù·È ÛÙ·ıÂÚfi˜ Ô ·ÚÈıÌfi˜ ¯ÚˆÌÔÛˆÌ¿ÙˆÓ ÛÙ· Ó¤· ·ÙÙ·Ú· Ô˘ ÚÔ·ÙÔ˘Ó. Á. ∏ ̛وÛË ÔÏÔÎÏËÚÒÓÂÙ·È Û ‰‡Ô ÛÙ¿‰È·, ÛÙËÓ ÚÒÙË ÌÈÙˆÙÈ΋ ‰È·›ÚÂÛË Î·È ÛÙË ‰Â‡ÙÂÚË ÌÈÙˆÙÈ΋ ‰È·›ÚÂÛË. ‰. ∏ ·ÓÙÈÁÚ·Ê‹ ÙÔ˘ DNA ÚÔËÁÂ›Ù·È Ù˘ Ì›ˆÛ˘ Î·È ¤ÙÛÈ ÙÔ ¯ÚˆÌfiۈ̷ ·ÔÙÂÏÂ›Ù·È ·fi ‰‡Ô ·‰ÂÏʤ˜ ¯ÚˆÌ·Ù›‰Â˜. 2. ¡· ÁÚ¿„ÂÙ ÙÚÂȘ ÚÔÙ¿ÛÂȘ fiÔ˘ ı· ¯ÚËÛÈÌÔÔÈ‹ÛÂÙ ηı¤Ó·Ó ·fi ÙÔ˘˜ ·Ú·Î¿Ùˆ fiÚÔ˘˜, ¤ÙÛÈ ÒÛÙ ӷ ·Ô‰›‰ÂÙ·È ÛˆÛÙ¿ Ë ¤ÓÓÔÈ¿ ÙÔ˘˜: ·ÏÔÂȉ‹˜ Á·Ì¤Ù˘, ·‰ÂÏʤ˜ ¯ÚˆÌ·Ù›‰Â˜, ̛وÛË. 3. ¶ÔÈÔ Â›‰Ô˜ ΢ÙÙ·ÚÈ΋˜ ‰È·›ÚÂÛ˘ ·ÚÔ˘ÛÈ¿˙ÂÈ Ë ·Ú·Î¿Ùˆ ÂÈÎfiÓ·; ¡· ÙÂÎÌËÚÈÒÛÂÙ ÙËÓ ·¿ÓÙËÛ‹ Û·˜. 4. ™ÙÔ ·Ú·Î¿Ùˆ Û¯‹Ì· Ó· Û˘ÌÏËÚÒÛÂÙ ٷ ÎÂÓ¿ Ô˘ ·ÊÔÚÔ‡Ó ÙÔÓ ·ÚÈıÌfi ÌÔÚ›ˆÓ DNA ηٿ ÙËÓ

106

µπ√§√°π∞ °’ °Àª¡∞™π√À


·Ú·ÁˆÁ‹ Á·ÌÂÙÒÓ ÛÙÔÓ ¿ÓıÚˆÔ.

46

...

...

...

46

...

...

...

5.5 ∫ÏËÚÔÓÔÌÈÎfiÙËÙ· √È ÔÚÁ·ÓÈÛÌÔ›, ηıÒ˜ ·Ó·Ù‡ÛÛÔÓÙ·È, ÂÌÊ·Ó›˙Ô˘Ó ÌÈ· ÌÂÁ¿ÏË ÔÈÎÈÏ›· ¯·Ú·ÎÙËÚÈÛÙÈÎÒÓ, ·fi Ù· ÔÔ›· ¿ÏÏ· ¤¯Ô˘Ó ÎÏËÚÔÓÔÌ‹ÛÂÈ ·fi ÙÔ˘˜ ÁÔÓ›˜ ÙÔ˘˜ Î·È ¿ÏÏ· ÔÊ›ÏÔÓÙ·È ÛÙȘ ÂȉڿÛÂȘ ÙÔ˘ ÂÚÈ‚¿ÏÏÔÓÙÔ˜. ∂¿Ó, ÁÈ· ·Ú¿‰ÂÈÁÌ·, ÌÔÚ›Ù ӷ ·Ó·‰ÈÏÒÓÂÙ ÙË ÁÏÒÛÛ· Û·˜, ·˘Ùfi Â›Ó·È ¤Ó· ÎÏËÚÔÓÔÌÈÎfi ¯·Ú·ÎÙËÚÈÛÙÈÎfi, ÂÓÒ, ·Ó ÌÔÚ›Ù ӷ ÌÈÏ¿Ù ÙÚÂȘ ͤÓ˜ ÁÏÒÛÛ˜, ·˘Ùfi ÔÊ›ÏÂÙ·È Û ÂÎ·›‰Â˘ÛË Î·È ÌÂϤÙË, Â›Ó·È Û˘ÓÂÒ˜ ¤Ó· Â›ÎÙËÙÔ ¯·Ú·ÎÙËÚÈÛÙÈÎfi. ∏ ÌÂÙ·‚›‚·ÛË ÙˆÓ ÁÂÓÂÙÈÎÒÓ ¯·Ú·ÎÙËÚÈÛÙÈÎÒÓ ·fi ÙÔ˘˜ ÁÔÓ›˜ ÛÙÔ˘˜ ·ÔÁfiÓÔ˘˜ ÔÓÔÌ¿˙ÂÙ·È ÎÏËÚÔÓÔÌÈÎfiÙËÙ·.

√È ÓfiÌÔÈ ÙÔ˘ ª¤ÓÙÂÏ

∂ÈÎ. 5.22 ∆· ÌÔÓÔ˙˘ÁˆÙÈο ‰›‰˘Ì·, fiˆ˜ ·˘Ù¿ Ù˘ ʈÙÔÁÚ·Ê›·˜, ÚÔ¤Ú¯ÔÓÙ·È ·fi ÙÔ ›‰ÈÔ ˆ¿ÚÈÔ Î·È ÛÂÚÌ·ÙÔ˙ˆ¿ÚÈÔ, ¿Ú· ¤¯Ô˘Ó ÙÔÓ ›‰ÈÔ ÁÔÓfiÙ˘Ô.

∆· ¯·Ú·ÎÙËÚÈÛÙÈο Ì·˜ ηıÔÚ›˙ÔÓÙ·È ·fi ÁÔÓ›‰È· Ô˘ ‚Ú›ÛÎÔÓÙ·È ÛÙ· ÔÌfiÏÔÁ· ¯ÚˆÌÔÛÒÌ·Ù·. ∆Ô ¤Ó· ¯ÚˆÌfiۈ̷ οı ˙‡ÁÔ˘˜ ÙÔ ¤¯Ô˘Ì ¿ÚÂÈ ·fi ÙÔÓ ·Ù¤Ú· Ì·˜ Î·È ÙÔ ¿ÏÏÔ ·fi ÙË ÌËÙ¤Ú· Ì·˜. ∞˘Ùfi ÛËÌ·›ÓÂÈ fiÙÈ ÁÈ· οı ¯·Ú·ÎÙËÚÈÛÙÈÎfi Ì·˜ ¤¯Ô˘Ì ÎÏËÚÔÓÔÌ‹ÛÂÈ ¤Ó· ·ÏÏËÏfiÌÔÚÊÔ ·fi ÙÔÓ ·Ù¤Ú· Ì·˜ Î·È ¤Ó· ·fi ÙË ÌËÙ¤Ú· Ì·˜. ∆Ô Û‡ÓÔÏÔ ÙˆÓ ·ÏÏËÏÔÌfiÚÊˆÓ Ô˘ ‚Ú›ÛÎÔÓÙ·È Û οı ۈ̷ÙÈÎfi ·ÙÙ·ÚÔ ÂÓfi˜ ÔÚÁ·ÓÈÛÌÔ‡ ·ÔÙÂÏ› ÙÔÓ ÁÔÓfiÙ˘Ô ÙÔ˘ ÔÚÁ·ÓÈÛÌÔ‡, ÂÓÒ ÙÔ Û‡ÓÔÏÔ ÙˆÓ ¯·Ú·ÎÙËÚÈÛÙÈÎÒÓ ÙÔ˘ (ÌÔÚÊÔÏÔÁÈÎÒÓ, ·Ó·ÙÔÌÈÎÒÓ, Ê˘ÛÈÔÏÔÁÈÎÒÓ ÎÙÏ.) ·ÔÙÂÏ› ÙÔÓ Ê·ÈÓfiÙ˘fi ÙÔ˘. ¢π∞∆∏ƒ∏™∏ ∫∞π ™À¡∂Ã∂π∞ ∆∏™ ∑ø∏™

107


∞˜ ÂÍÂÙ¿ÛÔ˘Ì Ò˜ ÎÏËÚÔÓÔÌÂ›Ù·È ¤Ó· ¯·Ú·ÎÙËÚÈÛÙÈÎfi, .¯. ÙÔ ¯ÚÒÌ· ÙˆÓ Ì·ÙÈÒÓ. ∆È ı· Û˘Ì‚Â› ·Ó, ÁÈ· ·Ú¿‰ÂÈÁÌ·, Ë ÌËÙ¤Ú· ¤¯ÂÈ Á·Ï·Ó¿ Ì¿ÙÈ· Î·È Ô ·Ù¤Ú·˜ ηÛÙ·Ó¿ Î·È Â›Ó·È Î·È ÔÈ ‰‡Ô ÔÌfi˙˘ÁÔÈ ÁÈ’ ·˘Ùfi ÙÔ ¯·Ú·ÎÙËÚÈÛÙÈÎfi; ¶ÔÈÔ ı· Â›Ó·È ÙÔ ¯ÚÒÌ· Ì·ÙÈÒÓ ÙÔ˘ ·È‰ÈÔ‡; ∞Ó Û˘Ì‚ÔÏ›ÛÔ˘Ì Ì ª ÙÔ ÂÈÎÚ·Ù¤˜ ·ÏÏËÏfiÌÔÚÊÔ ÁÈ· Ù· ηÛÙ·Ó¿ Ì¿ÙÈ· Î·È ÌÂ Ì ÙÔ ˘ÔÏÂÈfiÌÂÓÔ ·ÏÏËÏfiÌÔÚÊÔ ÁÈ· Ù· Á·Ï·Ó¿, ÙfiÙÂ: ÁÔÓfiÙ˘Ô˜ ·Ù¤Ú· ªª ª ª ªªªª

ÁÔÓfiÙ˘Ô˜ ÌËÙ¤Ú·˜ ÌÌ Ì Ì Ì Ì Ì Ì

Ì Ì›ˆÛË ı· ‰ËÌÈÔ˘ÚÁËıÔ‡Ó ÛÂÚÌ·ÙÔ˙ˆ¿ÚÈ·

Ì Ì›ˆÛË ı· ‰ËÌÈÔ˘ÚÁËıÔ‡Ó ˆ¿ÚÈ·

ª

Ì

ª

ª ª ŸÏ· Ù· ÛÂÚÌ·ÙÔ˙ˆ¿ÚÈ· ı· ʤÚÔ˘Ó ÙÔ ÁÔÓ›‰ÈÔ ª.

Ì

Ì Ì ŸÏ· Ù· ˆ¿ÚÈ· ı· ʤÚÔ˘Ó ÙÔ ÁÔÓ›‰ÈÔ Ì.

∞fi ÙÔ˘˜ Èı·ÓÔ‡˜ Û˘Ó‰˘·ÛÌÔ‡˜ ı· ÚÔ·„Ô˘Ó Ù· ˙˘ÁˆÙ¿: Ì Ì ª ªÌ ªÌ ª ªÌ ªÌ ŸÏ· Ù· ·È‰È¿ ı· Â›Ó·È ÂÙÂÚfi˙˘Á· Î·È ı· ¤¯Ô˘Ó ηÛÙ·Ó¿ Ì¿ÙÈ·. ∆È ı· Û˘Ì‚Â› ·Ó Ë ÌËÙ¤Ú· Î·È Ô ·Ù¤Ú·˜ Â›Ó·È ÂÙÂÚfi˙˘ÁÔÈ ÁÈ· ÙÔ Î·ÛÙ·Ófi ¯ÚÒÌ· ÙˆÓ Ì·ÙÈÒÓ; ¶ÔÈÔ ı· Â›Ó·È ÙÔ ¯ÚÒÌ· Ì·ÙÈÒÓ ÙÔ˘ ·È‰ÈÔ‡; ÁÔÓfiÙ˘Ô˜ ·Ù¤Ú· ªÌ ªÌ ªªÌ Ì

ÁÔÓfiÙ˘Ô˜ ÌËÙ¤Ú·˜ ªÌ ª Ì ªªÌÌ

Ì Ì›ˆÛË ı· ‰ËÌÈÔ˘ÚÁËıÔ‡Ó ÛÂÚÌ·ÙÔ˙ˆ¿ÚÈ·

Ì Ì›ˆÛË ı· ‰ËÌÈÔ˘ÚÁËıÔ‡Ó ˆ¿ÚÈ·

ª

Ì

ª

Ì

ª

Ì

ª

Ì

∆· ÌÈÛ¿ ·fi Ù· ÛÂÚÌ·ÙÔ˙ˆ¿ÚÈ· ı· ʤÚÔ˘Ó ÙÔ ·ÏÏËÏfiÌÔÚÊÔ ª Î·È Ù· ¿ÏÏ· ÌÈÛ¿ ÙÔ Ì. 108

µπ√§√°π∞ °’ °Àª¡∞™π√À

∆· ÌÈÛ¿ ·fi Ù· ˆ¿ÚÈ· ı· ʤÚÔ˘Ó ÙÔ ·ÏÏËÏfiÌÔÚÊÔ ª Î·È Ù· ¿ÏÏ· ÌÈÛ¿ ÙÔ Ì.


∞fi ÙÔ˘˜ Èı·ÓÔ‡˜ Û˘Ó‰˘·ÛÌÔ‡˜ ı· ÚÔ·„Ô˘Ó Ù· ˙˘ÁˆÙ¿: ª Ì ª ªª ªÌ ª ̪ ÌÌ

∆Ô ·È‰› Ì ÁÔÓfiÙ˘Ô ªª ı· ¤¯ÂÈ Î·ÛÙ·Ó¿ Ì¿ÙÈ·, ÙÔ ·È‰› Ì ÁÔÓfiÙ˘Ô ªÌ ‹ ̪ ı· ¤¯ÂÈ Î·ÛÙ·Ó¿ Ì¿ÙÈ· Î·È ÙÔ ·È‰› Ì ÁÔÓfiÙ˘Ô ÌÌ ı· ¤¯ÂÈ Á·Ï·Ó¿ Ì¿ÙÈ·. ™˘ÓÂÒ˜ Ë Èı·ÓfiÙËÙ· Ó· ÁÂÓÓËı› ·È‰› Ì Á·Ï·Ó¿ Ì¿ÙÈ· Â›Ó·È 25% (1/4), ÂÓÒ Ì ηÛÙ·Ó¿ Ì¿ÙÈ· 75% (3/4), ÎÈ ·˘Ùfi ı· ÈÛ¯‡ÂÈ Î¿ı ÊÔÚ¿ Ô˘ ı· ‰ËÌÈÔ˘ÚÁÂ›Ù·È ¤Ó· ˙˘ÁˆÙfi. ∞˜ ÛÎÂÊÙԇ̠¶ÔÈÔ ı· Â›Ó·È ÙÔ ¯ÚÒÌ· ÙˆÓ Ì·ÙÈÒÓ ÙˆÓ ·È‰ÈÒÓ ·Ó Ë ÌËÙ¤Ú· ¤¯ÂÈ Á·Ï·Ó¿ Ì¿ÙÈ· Î·È Ô ·Ù¤Ú·˜ Â›Ó·È ÂÙÂÚfi˙˘ÁÔ˜ Î·È ¤¯ÂÈ Î·ÛÙ·Ófi ¯ÚÒÌ· Ì·ÙÈÒÓ;

µπ√§√°π∞ ∫∞π... ∞§§∏ µπ√§√°π∞ ∏ ˙ˆ‹ Â›Ó·È ÁÂÌ¿ÙË ÂÎÏ‹ÍÂȘ! ∞fi ÙȘ ÁÓÒÛÂȘ Ô˘ ·ÔÎÙ‹Û·Ù Û ·˘Ù‹ ÙËÓ ÂÓfiÙËÙ· ›Ûˆ˜ Û˘ÌÂÚ¿Ó·Ù fiÙÈ ÁÔÓ›˜ Ì Á·Ï·Ó¿ Ì¿ÙÈ· ı· ·ÔÎÙ‹ÛÔ˘Ó ÔˆÛ‰‹ÔÙ ·È‰È¿ Ì Á·Ï·Ó¿ Ì¿ÙÈ·. ∞˘Ùfi fï˜ ‰ÂÓ Û˘Ì‚·›ÓÂÈ ¿ÓÙÔÙÂ. ∫¿ÔȘ ÊÔÚ¤˜ ÁÔÓ›˜ Ì Á·Ï·Ó¿ Ì¿ÙÈ· ÌÔÚ› Ó· ·ÔÎÙ‹ÛÔ˘Ó ·È‰› Ì ηÛÙ·Ó¿ Ì¿ÙÈ·. ∞˘Ùfi Á›ÓÂÙ·È ÂÂȉ‹ Ô ÙÚfiÔ˜ ÎÏËÚÔÓfiÌËÛ˘ ·˘ÙÔ‡ ÙÔ˘ ¯·Ú·ÎÙËÚÈÛÙÈÎÔ‡ Â›Ó·È ·ÚÎÂÙ¿ ÔχÏÔÎÔ˜ Î·È ‰ÂÓ ÔÊ›ÏÂÙ·È Û ¤Ó· ÌfiÓÔ ˙‡ÁÔ˜ ·ÏÏËÏÔÌfiÚÊˆÓ ·ÏÏ¿ Û ÌÈ· ÔÌ¿‰· ÁÔÓȉ›ˆÓ Ô˘ Û˘ÓÂÚÁ¿˙ÔÓÙ·È. √ÚÈṲ̂Ó˜ ÊÔÚ¤˜ Ù· ÁÔÓ›‰È· ·˘Ù¿ ‰›ÓÔ˘Ó ¤Ó· ·ÚÔÛ‰fiÎËÙÔ ·ÔÙ¤ÏÂÛÌ·. ŒÙÛÈ, ÙÔ ¯ÚÒÌ· ÙˆÓ Ì·ÙÈÒÓ ÂÓfi˜ ·ÓıÚÒÔ˘ ÌÔÚ› Ó· Â›Ó·È Î·ÛÙ·ÓÔÚ¿ÛÈÓÔ, Á·Ï·˙ÔÚ¿ÛÈÓÔ ‹ ÁÎÚ›˙Ô. ªËÓ ÂÎÏ·Á›Ù ·ÎfiÌ· ÎÈ ·Ó Û˘Ó·ÓÙ‹ÛÂÙ ¤Ó·Ó ¿ÓıÚˆÔ Ì ¤Ó· Ì¿ÙÈ Á·Ï¿˙ÈÔ Î·È ¤Ó· Ì¿ÙÈ Î·ÛÙ·Ófi!

∆ÔÓ ÙÚfiÔ Ì ÙÔÓ ÔÔ›Ô ÎÏËÚÔÓÔÌÔ‡ÓÙ·È Ù· ¯·Ú·ÎÙËÚÈÛÙÈο ÙˆÓ ÔÚÁ·ÓÈÛÌÒÓ ÌÂϤÙËÛ ÂÎÙÂٷ̤ӷ Ô ª¤ÓÙÂÏ (G. Mendel). √ ª¤ÓÙÂÏ ¯ÚËÛÈÌÔÔ›ËÛ ÁÈ· Ù· ÂÈÚ¿Ì·Ù¿ ÙÔ˘ ÙÔ ÌÔÛ¯ÔÌ›˙ÂÏÔ, ÔÈ ÓfiÌÔÈ fï˜ ÛÙÔ˘˜ ÔÔ›Ô˘˜ η٤ÏËÍ ÈÛ¯‡Ô˘Ó ÁÈ· fiÏÔ˘˜ ÙÔ˘˜ ‰ÈÏÔÂȉ›˜ ÔÚÁ·ÓÈÛÌÔ‡˜. √È ÓfiÌÔÈ ·˘ÙÔ› ·Ó·Ê¤ÚÔ˘Ó: ∆· ¿ÙÔÌ· Ô˘ ÚÔ¤Ú¯ÔÓÙ·È ·fi ‰È·ÛÙ·‡ÚˆÛË ÔÌfi˙˘ÁˆÓ ÁÔÓ¤ˆÓ ÔÈ ÔÔ›ÔÈ ‰È·Ê¤ÚÔ˘Ó Û ¤Ó· ‹ ÂÚÈÛÛfiÙÂÚ· ¯·Ú·ÎÙËÚÈÛÙÈο Â›Ó·È ÔÌÔÈfiÌÔÚÊ· ÌÂٷ͇ ÙÔ˘˜ ˆ˜ ÚÔ˜ Ù· ¯·Ú·ÎÙËÚÈÛÙÈο ·˘Ù¿. ŸÙ·Ó ‰È·ÛÙ·˘ÚÒÓÔ˘Ì ÂÙÂÚfi˙˘Á· ¿ÙÔÌ·, Â·ÓÂÌÊ·Ó›˙ÔÓÙ·È ÛÙÔ˘˜ ·ÔÁfiÓÔ˘˜ ÙÔ˘˜ Ù· ¯·Ú·ÎÙËÚÈÛÙÈο ÙˆÓ ÁÔÓ¤ˆÓ ÙÔ˘˜ Ì ηıÔÚÈṲ̂ÓË ·Ó·ÏÔÁ›·.

ñ ñ

¢π∞∆∏ƒ∏™∏ ∫∞π ™À¡∂Ã∂π∞ ∆∏™ ∑ø∏™

109


∏ µπ√§√°π∞... ã∂™, ™∏ª∂ƒ∞ ∫∞π ∞Àƒπ√ √ ª¤ÓÙÂÏ Î·È Ù· ÌÔÛ¯ÔÌ›˙ÂÏ· √ ∞˘ÛÙÚÈ·Îfi˜ °ÎÚ¤ÁÎÔÚ °Èfi¯·Ó ª¤ÓÙÂÏ (Gregor Johann Mendel, 1822-1884) ‹Ù·Ó ηÏfiÁÂÚÔ˜ Î·È ÂÈÚ·Ì·Ù›ÛÙËΠÌÂ Ê˘Ù¿ ÌÔÛ¯ÔÌ›˙ÂÏÔ˘. ∫·ÙfiÚıˆÛ ӷ ÂÈÙ‡¯ÂÈ ÙËÓ ÂÈÏÂÎÙÈ΋ ·˘ÙÔÁÔÓÈÌÔÔ›ËÛË ÙˆÓ Ê˘ÙÒÓ Î·Ï‡ÙÔÓÙ¿˜ Ù·, ÒÛÙ ӷ ÌË ÁÔÓÈÌÔÔÈËıÔ‡Ó ·fi ¤ÓÙÔÌ·. ™ÙË Û˘Ó¤¯ÂÈ·, Û˘Ó¤ÏÂÍ ÙÔ˘˜ ÛfiÚÔ˘˜ ·fi οı ·˘ÙÔÁÔÓÈÌÔÔ›ËÛË Î·È, ·ÊÔ‡ ÙÔ˘˜ ʇÙ„ ¯ˆÚÈÛÙ¿, ÌÂϤÙËÛ ÙË Ó¤· ÁÂÓÈ¿ Ê˘ÙÒÓ. ∫¿ı ÊÔÚ¿ ÌÂÏÂÙÔ‡Û ̛· ‹ ‰‡Ô ȉÈfiÙËÙ˜ ÙÔ˘ Ê˘ÙÔ‡ (.¯. ¯ÚÒÌ· ÏÔ˘ÏÔ˘‰ÈÒÓ, Û¯‹Ì· ηÚÔ‡), ¤·ÈÚÓ ÌÂÁ¿ÏÔ ·ÚÈıÌfi ·ÔÁfiÓˆÓ Î·È ¤‚Á·˙ ÛÙ·ÙÈÛÙÈο ·ÔÙÂϤÛÌ·Ù·. √ ª¤ÓÙÂÏ ‰ËÌÔÛ›Â˘Û ÁÈ· ÚÒÙË ÊÔÚ¿ Ù· ·ÔÙÂϤÛÌ·Ù· ÙˆÓ ÂÚ¢ÓÒÓ ÙÔ˘ ÙÔ 1865, ıÂÌÂÏÈÒÓÔÓÙ·˜ ¤ÙÛÈ ÙËÓ ÂÈÛÙ‹ÌË Ù˘ ÁÂÓÂÙÈ΋˜. ∆Ô ¤ÚÁÔ ÙÔ˘ ·Ó·ÁÓˆÚ›ÛÙËΠÙÚÈ¿ÓÙ· ¯ÚfiÓÈ· ÌÂÙ¿ ÙÔÓ ı¿Ó·Ùfi ÙÔ˘.

∞Û΋ÛÂȘ

¶ÚÔ‚Ï‹Ì·Ù·

¢Ú·ÛÙËÚÈfiÙËÙ˜

1. ™ÙÔ ·Ú·Î¿Ùˆ ‰È¿ÁÚ·ÌÌ· Ó· Û˘ÌÏËÚÒÛÂÙ ۈÛÙ¿ ÙÔ˘˜ ÁÔÓfiÙ˘Ô˘˜ Ô˘ ˙ËÙÔ‡ÓÙ·È: °ÔÓfiÙ˘ÔÈ ÁÔÓ¤ˆÓ

§§

°·Ì¤Ù˜

°ÔÓfiÙ˘ÔÈ ·È‰ÈÒÓ

.......

..............

...............

.......

..............

§

..............

Ï

..............

2. ŒÓ· ˙¢Á¿ÚÈ ¤¯ÂÈ ·ÔÎÙ‹ÛÂÈ ¤Ó· ·ÁfiÚÈ Ô˘ ¤¯ÂÈ ÚÔÛÎÔÏÏË̤ÓÔ˘˜ ÏÔ‚Ô‡˜ ·˘ÙÈÒÓ. ∏ ÌËÙ¤Ú· ÙÔ˘ Î·È Ô ·Ù¤Ú·˜ ÙÔ˘ ¤¯Ô˘Ó ÂχıÂÚÔ˘˜ ÏÔ‚Ô‡˜ ·˘ÙÈÒÓ. ¶Ò˜ ÌÔÚ›Ù ӷ ÂÍËÁ‹ÛÂÙ ÙÔ ÁÂÁÔÓfi˜ ·˘Ùfi Ì ‰Â‰Ô̤ÓÔ fiÙÈ ÙÔ ·ÏÏËÏfiÌÔÚÊÔ ÁÈ· ÙÔ˘˜ ÚÔÛÎÔÏÏË̤ÓÔ˘˜ ÏÔ‚Ô‡˜ ·˘ÙÈÒÓ Â›Ó·È ˘ÔÏÂÈfiÌÂÓÔ; ¡· ÁÚ¿„ÂÙ ÙÔ˘˜ ÁÔÓfiÙ˘Ô˘˜ ÙˆÓ ÁÔÓ¤ˆÓ Î·È ÙÔ˘ ·ÁÔÚÈÔ‡ ¯ÚËÛÈÌÔÔÈÒÓÙ·˜ ÙÔ ÁÚ¿ÌÌ· ∞ ÁÈ· ÙÔ ÂÈÎÚ·Ù¤˜ Î·È ÙÔ ÁÚ¿ÌÌ· · ÁÈ· ÙÔ ˘ÔÏÂÈfiÌÂÓÔ ·ÏÏËÏfiÌÔÚÊÔ. 3. ∏ ÁÚ·ÌÌ‹ ÙÚȯÔÊ˘˝·˜ Ì ÎÔÚ˘Ê‹ ÔÊ›ÏÂÙ·È Û ÂÈÎÚ·Ù¤˜ ·ÏÏËÏfiÌÔÚÊÔ. ¶ÔÈÔ˜ ı· Â›Ó·È Ô Ê·ÈÓfiÙ˘Ô˜ ÙˆÓ ·È‰ÈÒÓ ÂÓfi˜ ˙¢Á·ÚÈÔ‡ Ô˘ Ë ÌËÙ¤Ú· ¤¯ÂÈ ÁÚ·ÌÌ‹ ÙÚȯÔÊ˘˝·˜ Ì ÎÔÚ˘Ê‹ Î·È Ô ·Ù¤Ú·˜ ÁÚ·ÌÌ‹ ÙÚȯÔÊ˘˝·˜ ¯ˆÚ›˜ ÎÔÚ˘Ê‹; ¶ÔÈÔ˜ ı· Â›Ó·È Ô Èı·Ófi˜ ÁÔÓfiÙ˘Ô˜ ÙˆÓ ÁÔÓ¤ˆÓ Î·È ÙˆÓ ·È‰ÈÒÓ; ¡· ·ÈÙÈÔÏÔÁ‹ÛÂÙ ÙËÓ ·¿ÓÙËÛ‹ Û·˜. 4. ¡· Û˘ÓÙ¿ÍÂÙ ¤Ó·Ó ηٿÏÔÁÔ Ì ٷ ¯·Ú·ÎÙËÚÈÛÙÈο Ô˘ ÈÛÙ‡ÂÙ fiÙÈ ¤¯ÂÙ ÎÏËÚÔÓÔÌ‹ÛÂÈ Î·È Ì ·˘Ù¿ Ô˘ ÈÛÙ‡ÂÙ fiÙÈ ¤¯ÂÙ ·ÔÎÙ‹ÛÂÈ Ì ÙËÓ Â›‰Ú·ÛË ÙÔ˘ ÂÚÈ‚¿ÏÏÔÓÙÔ˜. ªÂ ÔÈÔÓ ÙÚfiÔ ÈÛÙ‡ÂÙ fiÙÈ ÙÔ ÂÚÈ‚¿ÏÏÔÓ Û·˜ Û˘Ó¤‚·Ï ÛÙËÓ ·fiÎÙËÛË ÙˆÓ Â›ÎÙËÙˆÓ ¯·Ú·ÎÙËÚÈÛÙÈÎÒÓ;

110

µπ√§√°π∞ °’ °Àª¡∞™π√À


5.6 ªÂÙ·ÏÏ¿ÍÂȘ √È ÔÚÁ·ÓÈÛÌÔ› ÌÂÚÈΤ˜ ÊÔÚ¤˜ ÂÌÊ·Ó›˙Ô˘Ó Ó¤· ¯·Ú·ÎÙËÚÈÛÙÈο, Ù· ÔÔ›· ÔÊ›ÏÔÓÙ·È Û ·ÏÏ·Á¤˜ ÛÙÔ DNA ÙÔ˘˜. ¶ÚfiÎÂÈÙ·È ÁÈ· Ù˘¯·›· Î·È Û¿ÓÈ· Ê·ÈÓfiÌÂÓ· Ô˘ ÌÔÚ› Ó· Û˘Ì‚Ô‡Ó Û ÔÔÈÔ‰‹ÔÙ ·ÙÙ·ÚÔ, ۈ̷ÙÈÎfi ‹ ÁÂÓÓËÙÈÎfi. √È ·ÏÏ·Á¤˜ ÛÙÔ DNA Ô˘ Û˘Ì‚·›ÓÔ˘Ó Â›ÙÂ Ù˘¯·›· ›Ù ÏfiÁˆ Ù˘ Â›‰Ú·Û˘ ·Ú·ÁfiÓÙˆÓ ÙÔ˘ ÂÚÈ‚¿ÏÏÔÓÙÔ˜ ÔÓÔÌ¿˙ÔÓÙ·È ÌÂÙ·ÏÏ¿ÍÂȘ. ¶·Ú¿ÁÔÓÙ˜ Ô˘ ÚÔηÏÔ‡Ó ÌÂÙ·ÏÏ¿ÍÂȘ ÔÓÔÌ¿˙ÔÓÙ·È ÌÂÙ·ÏÏ·ÍÔÁfiÓÔÈ Î·È ÌÔÚ› Ó· Â›Ó·È ¯ËÌÈΤ˜ Ô˘Û›Â˜ ‹ ·ÎÙÈÓÔ‚Ôϛ˜, fiˆ˜ Ë ˘ÂÚÈ҉˘. ™ÙÔÓ ¿ÓıÚˆÔ ÌÈ· ÌÂÙ¿ÏÏ·ÍË Û ¤Ó· ÁÔÓ›‰ÈÔ ¤¯ÂÈ ˆ˜ Û˘Ó¤ÂÈ· Ó· ÌËÓ ·Ú¿ÁÂÙ·È ÌÈ· ¯ÚˆÛÙÈ΋, Ë ÌÂÏ·Ó›ÓË. ÕÓıÚˆÔÈ Ô˘ Â›Ó·È ÔÌfi˙˘ÁÔÈ ÁÈ· ÙÔ ˘ÔÏÂÈfiÌÂÓÔ ·˘Ùfi ·ÏÏËÏfiÌÔÚÊÔ ¤¯Ô˘Ó Ï¢Îfi ‰¤ÚÌ· Î·È ÏÂ˘Î¿ Ì·ÏÏÈ¿. ∞˘Ù‹ Ë ·Ûı¤ÓÂÈ· ÔÓÔÌ¿˙ÂÙ·È ·ÏÊÈÛÌfi˜ Î·È Â›Ó·È ·ÔÙ¤ÏÂÛÌ· ÌÈ·˜ ÁÔÓȉȷ΋˜ ÌÂÙ¿ÏÏ·Í˘, ‰ËÏ·‰‹ ÌÈ·˜ ·ÏÏ·Á‹˜ ÛÙËÓ ·ÏÏËÏÔ˘¯›· ÙÔ˘ DNA Ô˘ ·ÓÙÈÛÙÔȯ› Û ·˘Ùfi ÙÔ ÁÔÓ›‰ÈÔ. ™Â ¿ÏÏË ÂÚ›ÙˆÛË, Ë ·ÏÏ·Á‹ ÛÙÔ ÁÂÓÂÙÈÎfi ˘ÏÈÎfi ·ÊÔÚ¿ ·ÏÏ·Á‹ ÛÙÔÓ ·ÚÈıÌfi ÙˆÓ ¯ÚˆÌÔۈ̿وÓ. √È ¿ÓıÚˆÔÈ Ì ۇӉÚÔÌÔ ¡Ù¿Ô˘Ó (Down) ¤¯Ô˘Ó ÛÙ· ·ÙÙ·Ú¿ ÙÔ˘˜ ¤Ó· ÂÈϤÔÓ ¯ÚˆÌfiۈ̷. ∞˘Ùfi Û˘Ì‚·›ÓÂÈ Û˘Ó‹ıˆ˜ fiÙ·Ó Û ÌÈ· Á˘Ó·›Î· ‰ËÌÈÔ˘ÚÁÂ›Ù·È ¤Ó· ˆ¿ÚÈÔ Ì 24 ¯ÚˆÌÔÛÒÌ·Ù· ·ÓÙ› 23, Ô˘ Â›Ó·È ÙÔ Ê˘ÛÈÔÏÔÁÈÎfi. ∞Ó ÙÔ ˆ¿ÚÈÔ ·˘Ùfi ÁÔÓÈÌÔÔÈËı› ·fi ¤Ó· Ê˘ÛÈÔÏÔÁÈÎfi ÛÂÚÌ·ÙÔ˙ˆ¿ÚÈÔ, ÙfiÙ ÙÔ ˙˘ÁˆÙfi, Î·È Û˘ÓÂÒ˜ Î·È Ô ¿ÓıÚˆÔ˜ Ô˘ ı· ÚÔ·„ÂÈ, ı· ¤¯ÂÈ Û˘ÓÔÏÈο 47 ·ÓÙ› 46 ¯ÚˆÌÔÛÒÌ·Ù·. √È ÌÂÙ·ÏÏ¿ÍÂȘ ‰ÂÓ ÚÔηÏÔ‡Ó ¿ÓÙ· ·Ûı¤ÓÂȘ. ªÂ ÙȘ ÌÂÙ·ÏÏ¿ÍÂȘ ‰ËÌÈÔ˘ÚÁÔ‡ÓÙ·È Ó¤· ·ÏÏËÏfiÌÔÚÊ·, Ô˘ ÚÔÛ‰›ÓÔ˘Ó Ó¤Â˜ ȉÈfiÙËÙ˜ ÛÙÔ˘˜ ÔÚÁ·ÓÈÛÌÔ‡˜. ŒÙÛÈ, ·˘Í¿ÓÂÙ·È Ë ÁÂÓÂÙÈ΋ ÔÈÎÈÏfiÙËÙ· Î·È ·Ú·ÙËÚÔ‡ÌÂ, ÁÈ· ·Ú¿‰ÂÈÁÌ·, ‰È·ÊÔÚÂÙÈο ¯ÚÒÌ·Ù· Î·È Û¯‹Ì·Ù· ÛÙ· Ì¿ÙÈ· ÙˆÓ ·ÓıÚÒˆÓ, ‰È·ÊÔÚÂÙÈο ¯ÚÒÌ·Ù· ÛÙ· ÙÚÈ·ÓÙ¿Ê˘ÏÏ·, ‰È·ÊÔÚÂÙÈο Û¯‹Ì·Ù· ÛÙ· ·˘ÙÈ¿ ÙˆÓ ÛÎ‡ÏˆÓ Î.¿.

∂ÈÎ. 5.23 ∞ıÏ‹ÙÚÈ· Ì ۇӉÚÔÌÔ ¡Ù¿Ô˘Ó.

∞˜ ÛÎÂÊÙԇ̠°È· ÔÈÔ ÏfiÁÔ ‰ÂÓ Ú¤ÂÈ Ó· ηıfiÌ·ÛÙ ÔÏϤ˜ ÒÚ˜ ÛÙÔÓ ‹ÏÈÔ ÙÔ Î·ÏÔη›ÚÈ;

∂ÚˆÙ‹ÛÂȘ

¶ÚÔ‚Ï‹Ì·Ù·

¢Ú·ÛÙËÚÈfiÙËÙ˜

1. ™ÙÔ ‰ÈÏ·Ófi Û¯‹Ì· ·ÂÈÎÔÓ›˙ÔÓÙ·È Ù· ¯ÚˆÌÔÛÒÌ·Ù· ۈ̷ÙÈÎÔ‡ ΢ÙÙ¿ÚÔ˘ ÂÓfi˜ ·ÁÔÚÈÔ‡ Ô˘ ¿Û¯ÂÈ ·fi Û‡Ó‰ÚÔÌÔ ¡Ù¿Ô˘Ó. ·. ™Â ÙÈ ‰È·Ê¤ÚÔ˘Ó Ù· ¯ÚˆÌÔÛÒÌ·Ù· ·˘Ù¿ ·fi Ù· ¯ÚˆÌÔÛÒÌ·Ù· ÂÓfi˜ ·ÁÔÚÈÔ‡ Ô˘ ‰ÂÓ ¿Û¯ÂÈ ·fi ·˘Ùfi ÙÔ Û‡Ó‰ÚÔÌÔ; ‚. ¶fiÛ· ¯ÚˆÌÔÛÒÌ·Ù· ›¯Â ÙÔ ˆ¿ÚÈÔ Ù˘ ÌËÙ¤Ú·˜ ·˘ÙÔ‡ ÙÔ˘ ·ÁÔÚÈÔ‡; Á. ¶Ò˜ ÌÔÚ› Ó· ÚԤ΢„ ÙÔ ˙˘ÁˆÙfi ·fi ÙÔ ÔÔ›Ô ÙÂÏÈο ÁÂÓÓ‹ıËΠÙÔ ¿ÙÔÌÔ Ì ۇӉÚÔÌÔ ¡Ù¿Ô˘Ó; ¢π∞∆∏ƒ∏™∏ ∫∞π ™À¡∂Ã∂π∞ ∆∏™ ∑ø∏™

111


2. ŒÓ· ˙¢Á¿ÚÈ ¤¯ÂÈ ·ÔÊ·Û›ÛÂÈ Ó· ·ÔÎÙ‹ÛÂÈ ¤Ó· ·È‰›. ∫·È ÔÈ ‰‡Ô ÁÔÓ›˜ Â›Ó·È ÂÙÂÚfi˙˘ÁÔÈ ÁÈ· ÙÔ ·ÏÏËÏfiÌÔÚÊÔ Ô˘ ÚÔηÏ› ÙÔÓ ·ÏÊÈÛÌfi. ¡· Û˘ÌÏËÚÒÛÂÙ ÙÔ ·Ú·Î¿Ùˆ ‰È¿ÁÚ·ÌÌ· ‰›ÓÔÓÙ·˜ ÙÔ˘˜ ÁÔÓfiÙ˘Ô˘˜ ÙˆÓ ÁÔÓ¤ˆÓ Î·È ÙÔ˘˜ Á·Ì¤Ù˜, ηıÒ˜ Î·È ÙÔ˘˜ Èı·ÓÔ‡˜ Ê·ÈÓfiÙ˘Ô˘˜ ÙˆÓ ·ÔÁfiÓˆÓ ÙÔ˘˜. ¡· ¯ÚËÛÈÌÔÔÈ‹ÛÂÙ ÙÔ ÁÚ¿ÌÌ· ∞ ÁÈ· ÙÔ ÂÈÎÚ·Ù¤˜ ·ÏÏËÏfiÌÔÚÊÔ Ô˘ ‰›ÓÂÈ ÙÔÓ Ê˘ÛÈÔÏÔÁÈÎfi Ê·ÈÓfiÙ˘Ô Î·È ÙÔ ÁÚ¿ÌÌ· · ÁÈ· ÙÔ ˘ÔÏÂÈfiÌÂÓÔ ·ÏÏËÏfiÌÔÚÊÔ. ¶·Ù¤Ú·˜

ªËÙ¤Ú·

°ÔÓfiÙ˘ÔÈ °·Ì¤Ù˜

°ÔÓfiÙ˘ÔÈ ·ÔÁfiÓˆÓ º·ÈÓfiÙ˘ÔÈ ·ÔÁfiÓˆÓ

¶∂ƒπ§∏æ∏ ∆Ô DNA Â›Ó·È ÙÔ ÁÂÓÂÙÈÎfi ˘ÏÈÎfi ÙˆÓ ÔÚÁ·ÓÈÛÌÒÓ Î·È ÂÚȤ¯ÂÈ ÙȘ ÁÂÓÂÙÈΤ˜ ÏËÚÔÊÔڛ˜ ÛÂ Û˘ÁÎÂÎÚÈ̤ӷ ÙÌ‹Ì·Ù¿ ÙÔ˘, Ù· ÁÔÓ›‰È·. ∆Ô Ì·ÎÚÔÌfiÚÈÔ ·˘Ùfi ÔÚÁ·ÓÒÓÂÙ·È Û ‰Ô̤˜, Ù· ¯ÚˆÌÔÛÒÌ·Ù·. ∆· ‰ÈÏÔÂȉ‹ ·ÙÙ·Ú· (2n) ÂÚȤ¯Ô˘Ó ˙‡ÁË ¯ÚˆÌÔۈ̿وÓ, ÂÓÒ Ù· ·ÏÔÂȉ‹ ·ÙÙ·Ú· ÂÚȤ¯Ô˘Ó ÙȘ ÁÂÓÂÙÈΤ˜ ÏËÚÔÊÔڛ˜ Ì›· ÊÔÚ¿ (1n). √ ·ÚÈıÌfi˜ ÙˆÓ ¯ÚˆÌÔÛˆÌ¿ÙˆÓ ÛÙ· ۈ̷ÙÈο ·ÙÙ·Ú· ÙÔ˘ ·ÓıÚÒÔ˘ Â›Ó·È 46. ∆· 44 ·fi ·˘Ù¿ Â›Ó·È ·˘ÙÔÛˆÌÈο Î·È Ù· Ã Î·È À Ê˘ÏÂÙÈο. ∏ ·ÚÔ˘Û›· ÙÔ˘ ¯ÚˆÌÔÛÒÌ·ÙÔ˜ À ¯·Ú·ÎÙËÚ›˙ÂÈ ÙÔ ·ÚÛÂÓÈÎfi ʇÏÔ ÛÙÔÓ ¿ÓıÚˆÔ. √È ÏÂÈÙÔ˘ÚÁ›Â˜ ÙÔ˘ ÁÂÓÂÙÈÎÔ‡ ˘ÏÈÎÔ‡ Â›Ó·È Ë ·Ôı‹Î¢ÛË, Ë ‰È·Ù‹ÚËÛË Î·È Ë ÌÂÙ·‚›‚·ÛË, ηıÒ˜ Î·È Ë ¤ÎÊÚ·ÛË Ù˘ ÁÂÓÂÙÈ΋˜ ÏËÚÔÊÔÚ›·˜. √È ÏÂÈÙÔ˘ÚÁ›Â˜ ·˘Ù¤˜ ÂÈÙ˘Á¯¿ÓÔÓÙ·È Ì ÙËÓ ·ÓÙÈÁÚ·Ê‹, ÙË ÌÂÙ·ÁÚ·Ê‹ Î·È ÙË ÌÂÙ¿ÊÚ·ÛË. ∆· ·ÏÏËÏfiÌÔÚÊ· ÂÓfi˜ ÁÔÓȉ›Ô˘ ÌÔÚ› Ó· Â›Ó·È ÂÈÎÚ·Ù‹ ‹ ˘ÔÏÂÈfiÌÂÓ·. ŸÙ·Ó Ù· ·ÏÏËÏfiÌÔÚÊ· ÂÓfi˜ ÁÔÓȉ›Ô˘ Â›Ó·È ›‰È·, ÙÔ ¿ÙÔÌÔ Ô˘ Ù· ʤÚÂÈ Â›Ó·È ÔÌfi˙˘ÁÔ ÁÈ· ÙÔ ¯·Ú·ÎÙËÚÈÛÙÈÎfi ÁÈ· ÙÔ ÔÔ›Ô Â˘ı‡ÓÂÙ·È ÙÔ ÁÔÓ›‰ÈÔ, ÂÓÒ, ·Ó Â›Ó·È ‰È·ÊÔÚÂÙÈο, ÙÔ ¿ÙÔÌÔ Â›Ó·È ÂÙÂÚfi˙˘ÁÔ. ∆Ô Û‡ÓÔÏÔ ÙˆÓ ÁÔÓȉ›ˆÓ Ì·˜ ·ÔÙÂÏ› ÙÔÓ ÁÔÓfiÙ˘Ô, ÂÓÒ ÙÔ Û‡ÓÔÏÔ ÙˆÓ ¯·Ú·ÎÙËÚÈÛÙÈÎÒÓ Ì·˜ Â›Ó·È Ô Ê·ÈÓfiÙ˘Ô˜. ∏ ΢ÙÙ·ÚÈ΋ ‰È·›ÚÂÛË ÌÔÚ› Ó· Á›ÓÂÈ Ì ̛وÛË ‹ Ì Ì›ˆÛË. ∫·Ù¿ ÙË Ì›ÙˆÛË Ù· ‰‡Ô Ó¤· ·ÙÙ·Ú· Ô˘ ÚÔ·ÙÔ˘Ó ÂÚȤ¯Ô˘Ó ÙÔÓ ›‰ÈÔ ·ÚÈıÌfi ¯ÚˆÌÔÛˆÌ¿ÙˆÓ Î·È ÙȘ ›‰È˜ ÁÂÓÂÙÈΤ˜ ÏËÚÔÊÔڛ˜ Ì ÙÔ ·Ú¯ÈÎfi. ∫·Ù¿ ÙË Ì›ˆÛË, fiÔ˘ ÂÈÙ˘Á¯¿ÓÂÙ·È Ë ‰ËÌÈÔ˘ÚÁ›· ÙˆÓ Á·ÌÂÙÒÓ, Ù· Ù¤ÛÛÂÚ· ÁÂÓÓËÙÈο ·ÙÙ·Ú· Ô˘ ÚÔ·ÙÔ˘Ó ¤¯Ô˘Ó ÙÔÓ ÌÈÛfi ·ÚÈıÌfi ¯ÚˆÌÔÛˆÌ¿ÙˆÓ Û ۯ¤ÛË Ì ÙÔ ¿ˆÚÔ ÁÂÓÓËÙÈÎfi ·ÙÙ·ÚÔ ·fi ÙÔ ÔÔ›Ô ÚԤ΢„·Ó, Â›Ó·È ‰ËÏ·‰‹ ·ÏÔÂȉ‹. √ ª¤ÓÙÂÏ ÌÂϤÙËÛ ÙÔÓ ÙÚfiÔ Ô˘ ÎÏËÚÔÓÔÌÔ‡ÓÙ·È Ù· ¯·Ú·ÎÙËÚÈÛÙÈο ÙˆÓ ÔÚÁ·ÓÈÛÌÒÓ Î·È ‰È·Ù‡ˆÛ ‰‡Ô ÓfiÌÔ˘˜: ·) ∆· ¿ÙÔÌ· Ô˘ ÚÔ¤Ú¯ÔÓÙ·È ·fi ÔÌfi˙˘ÁÔ˘˜ ÁÔÓ›˜ Â›Ó·È fiÏ· ÔÌÔÈfiÌÔÚÊ· ÌÂٷ͇ ÙÔ˘˜ ˆ˜ ÚÔ˜ ÙÔ ¯·Ú·ÎÙËÚÈÛÙÈÎfi Ô˘ ÌÂÏÂÙ¿ÌÂ. ‚) ŸÙ·Ó ‰È·ÛÙ·˘ÚÒÛÔ˘Ì ÂÙÂÚfi˙˘Á· ¿ÙÔÌ·, ÙÔ ¯·Ú·ÎÙËÚÈÛÙÈÎfi ı· ÂÌÊ·ÓÈÛÙ› ÛÙÔ˘˜ ·ÔÁfiÓÔ˘˜ ÙÔ˘˜ Ì ÔÚÈṲ̂ÓË ·Ó·ÏÔÁ›·. ªÈ· ·ÏÏ·Á‹ ÛÙË ‰ÔÌ‹ ÂÓfi˜ ÁÔÓȉ›Ô˘ ‹ ÂÓfi˜ ¯ÚˆÌÔÛÒÌ·ÙÔ˜ ÌÔÚ› Ó· Ô‰ËÁ‹ÛÂÈ Û ·ÏÏ·Á‹ ÂÓfi˜ ¯·Ú·ÎÙËÚÈÛÙÈÎÔ‡. ªÈ· Ù¤ÙÔÈ· ·ÏÏ·Á‹ ÔÓÔÌ¿˙ÂÙ·È ÌÂÙ¿ÏÏ·ÍË. ™ÙȘ ÌÂÙ·ÏÏ¿ÍÂȘ ÔÊ›ÏÂÙ·È Ë ÁÂÓÂÙÈ΋ ÔÈÎÈÏfiÙËÙ·.

§∂•∂π™-∫§∂π¢π∞: ÁÂÓÂÙÈÎfi ˘ÏÈÎfi, ÁÔÓ›‰ÈÔ, ¯ÚˆÌÔÛÒÌ·Ù·, ‰ÈÏÔÂȉ¤˜, ·ÏÔÂȉ¤˜, ÔÌfi˙˘ÁÔ, ÂÙÂÚfi˙˘ÁÔ, ·ÓÙÈÁÚ·Ê‹, ÌÂÙ·ÁÚ·Ê‹, ÌÂÙ¿ÊÚ·ÛË, ·ÏÏËÏfiÌÔÚÊÔ, ÂÈÎÚ·Ù¤˜, ˘ÔÏÂÈfiÌÂÓÔ, ·‰ÂÏʤ˜ ¯ÚˆÌ·Ù›‰Â˜, ̛وÛË, Ì›ˆÛË, ÌÂÙ¿ÏÏ·ÍË, Â›ÎÙËÙÔ, ÁÂÓÂÙÈ΋ ÔÈÎÈÏfiÙËÙ·, ÔÌfiÏÔÁ· ¯ÚˆÌÔÛÒÌ·Ù·, ÁÔÓfiÙ˘Ô˜, Ê·ÈÓfiÙ˘Ô˜, ÎÂÓÙÚÔÌÂÚ›‰ÈÔ.

112

µπ√§√°π∞ °’ °Àª¡∞™π√À


∂ÚˆÙ‹ÛÂȘ

¢Ú·ÛÙËÚÈfiÙËÙ˜

¶ÚÔ‚Ï‹Ì·Ù·

°π∞ ∂¶∞¡∞§∏æ∏

1. ¡· ‚¿ÏÂÙ Û ·ÎÏÔ ÙÔ ÁÚ¿ÌÌ· Ô˘ ·ÓÙÈÛÙÔȯ› ÛÙË ÛˆÛÙ‹ ·¿ÓÙËÛË: A. √ÌfiÏÔÁ· Â›Ó·È Ù· ¯ÚˆÌÔÛÒÌ·Ù· Ù· ÔÔ›·: ·. ·ÔÙÂÏÔ‡ÓÙ·È ·fi DNA ‹ RNA Î·È ÚˆÙ½Ó˜ ‚. ÂÚȤ¯Ô˘Ó ÁÂÓÂÙÈΤ˜ ÏËÚÔÊÔڛ˜ Ô˘ ·ÊÔÚÔ‡Ó ›‰È˜ ȉÈfiÙËÙ˜ Á. ηıÔÚ›˙Ô˘Ó ÙÔ Ê‡ÏÔ ÛÙÔÓ ¿ÓıÚˆÔ ‰. ÚÔ·ÙÔ˘Ó ·fi ÙËÓ ·ÓÙÈÁÚ·Ê‹ ÙÔ˘ DNA µ. ∆· ·ÙÙ·Ú· Ô˘ ÚÔ·ÙÔ˘Ó ·fi ÙË Ì›ˆÛË Â›Ó·È: ·. ‰‡Ô ·ÓÔÌÔÈfiÙ˘· ÌÂٷ͇ ÙÔ˘˜ ‚. Ù¤ÛÛÂÚ· ‰ÈÏÔÂȉ‹ ·ÙÙ·Ú· Á. Ù¤ÛÛÂÚ· ·ÏÔÂȉ‹ ·ÙÙ·Ú· ‰. ‰‡Ô ·ÓÔÌÔÈfiÙ˘· Ì ÙÔ ·Ú¯ÈÎfi 2. ¡· ·ÓÙÈÛÙÔȯ›ÛÂÙ ÙȘ ϤÍÂȘ Ù˘ ÛÙ‹Ï˘ π Ì ÙÔ˘˜ ηٿÏÏËÏÔ˘˜ fiÚÔ˘˜ Ù˘ ÛÙ‹Ï˘ ππ: π

ππ

ƒÈ‚ÔÓÔ˘ÎÏÂ˚Îfi Ô͇

∞ÓÙÈÁÚ·Ê‹

∞‰ÂÏʤ˜ ¯ÚˆÌ·Ù›‰Â˜

ªÂÙ·ÁÚ·Ê‹

¡Ô˘ÎÏÂÔÙ›‰ÈÔ

ªÂÙ¿ÊÚ·ÛË

¶ÚˆÙ½ÓË

3. ™ÙÔÓ ¿ÓıÚˆÔ fiÛ· ¯ÚˆÌÔÛÒÌ·Ù· ¤¯ÂÈ: ·. ¤Ó· Ì˘˚Îfi ·ÙÙ·ÚÔ; ‚. ÙÔ ˆ¿ÚÈÔ; Á. ÙÔ ˙˘ÁˆÙfi;

ποσότητα DNA

4. ∆Ô ·Ú·Î¿Ùˆ ‰È¿ÁÚ·ÌÌ· ‰Â›¯ÓÂÈ ÙË ÌÂÙ·‚ÔÏ‹ Ù˘ ÔÛfiÙËÙ·˜ ÙÔ˘ DNA ηٿ ÙË ‰È¿ÚÎÂÈ· ˙ˆ‹˜ ÂÓfi˜ ΢ÙÙ¿ÚÔ˘. ∞ÊÔ‡ ·Ú·ÙËÚ‹ÛÂÙ ÙÔ ‰È¿ÁÚ·ÌÌ·, Ó· ··ÓÙ‹ÛÂÙ ÛÙȘ ÂÚˆÙ‹ÛÂȘ Ô˘ ·ÎÔÏÔ˘ıÔ‡Ó:

20

4

0

2

5

3

1

0

0

2

4

6

1

8

10

12

14

16

18

20

22

24

26

28

30

·. ¶ÔÈÔ ¯ÚÔÓÈÎfi ‰È¿ÛÙËÌ· ·ÓÙÈÛÙÔȯ› ÛÙËÓ ·ÓÙÈÁÚ·Ê‹ ÙÔ˘ DNA; ‚. ¶Ò˜ ÂÍËÁÂ›Ù·È Ë Ì›ˆÛË Ù˘ ÔÛfiÙËÙ·˜ ÙÔ˘ DNA ηٿ ÙÔ ¯ÚÔÓÈÎfi ‰È¿ÛÙËÌ· 28-30 h;

32

χρόνος (h)

¢π∞∆∏ƒ∏™∏ ∫∞π ™À¡∂Ã∂π∞ ∆∏™ ∑ø∏™

113


5. ¡· ·Ú·ÙËÚ‹ÛÂÙ ÚÔÛÂÎÙÈο ÙÔ Û¯‹Ì· Î·È ÛÙË Û˘Ó¤¯ÂÈ· Ó· ··ÓÙ‹ÛÂÙ ÛÙȘ ·Ú·Î¿Ùˆ ÂÚˆÙ‹ÛÂȘ: ·. ¶fiÛ· ¯ÚˆÌÔÛÒÌ·Ù· ˘¿Ú¯Ô˘Ó Û˘ÓÔÏÈο; ‚. ¶fiÛ· ˙‡ÁË ¯ÚˆÌÔÛˆÌ¿ÙˆÓ ·Ú·ÙËÚ›ÙÂ; Á. ∂¿Ó ·˘Ùfi ÙÔ Î‡ÙÙ·ÚÔ ‰È·ÈÚÂı› Ì ̛وÛË, fiÛ· ·ÙÙ·Ú· ı· ÚÔ·„Ô˘Ó Î·È fiÛ· ¯ÚˆÌÔÛÒÌ·Ù· ı· ¤¯ÂÈ ÙÔ Î¿ıÂ Ó¤Ô Î‡ÙÙ·ÚÔ; ‰. ∂¿Ó ·˘Ùfi ÙÔ Î‡ÙÙ·ÚÔ ‰È·ÈÚÂı› Ì Ì›ˆÛË, fiÛ· ·ÙÙ·Ú· ı· ÚÔ·„Ô˘Ó Î·È fiÛ· ¯ÚˆÌÔÛÒÌ·Ù· ı· ¤¯ÂÈ ÙÔ Î¿ıÂ Ó¤Ô Î‡ÙÙ·ÚÔ; 6. ∞ÊÔ‡ ·Ú·ÙËÚ‹ÛÂÙ ÙȘ ‰ÈÏ·Ó¤˜ ÂÈÎfiÓ˜, Ó· ··ÓÙ‹ÛÂÙ ÛÙȘ ÂÚˆÙ‹ÛÂȘ Ô˘ ·ÎÔÏÔ˘ıÔ‡Ó: ·. ™ÙËÓ ÚÒÙË ÂÈÎfiÓ·, ÔÈÔ ¿ÙÔÌÔ Â›Ó·È ÔÌfi˙˘ÁÔ Î·È ÔÈÔ ÂÙÂÚfi˙˘ÁÔ; ‚. ™ÙË ‰Â‡ÙÂÚË ÂÈÎfiÓ·, ÔÈ· ¿ÙÔÌ· ʤÚÔ˘Ó ÙÔ ˘ÔÏÂÈfiÌÂÓÔ ·ÏÏËÏfiÌÔÚÊÔ; Á. ™ÙËÓ ÙÚ›ÙË ÂÈÎfiÓ·, Ó· ‰ÒÛ��Ù ÌÈ· ÂÍ‹ÁËÛË ÁÈ· ÙÔ ÁÂÁÔÓfi˜ fiÙÈ Ù· ÂÚÈÛÛfiÙÂÚ· ·È‰È¿ ¤¯Ô˘Ó ηÛÙ·Ó¿ Ì¿ÙÈ·. ‰. ¶ÔÈÔÈ ·Ú¿ÁÔÓÙ˜ Ú¤ÂÈ Ó· Û˘ÓÙÚ¤¯Ô˘Ó ÒÛÙ ӷ ÁÂÓÓËıÔ‡Ó ·È‰È¿ Ì Á·Ï¿˙È· Ì¿ÙÈ·; Â. ∆È ÁÔÓfiÙ˘Ô ¤¯Ô˘Ó Ô √Ú¤ÛÙ˘, Ë ª˘ÚÙÒ, Ô ŸÌËÚÔ˜, Ô ÕÚ˘ Î·È Ë ∫ÏÂÈÒ; (¡· ¯ÚËÛÈÌÔÔÈ‹ÛÂÙ ÙÔ Û‡Ì‚ÔÏÔ ∫ ÁÈ· ÙÔ ÂÈÎÚ·Ù¤˜ ·ÏÏËÏfiÌÔÚÊÔ Î·È Î ÁÈ· ÙÔ ˘ÔÏÂÈfiÌÂÓÔ.)

Μητέρα

19 14

1 15 22 10

2

20 5 1

114

7

15

12

18

13

χρώμα ματιών

χρώμα ματιών

χρώμα ματιών

χρώμα ματιών

χρώμα ματιών

χρώμα ματιών

χρώμα ματιών

ΚΑΦΕ

ΜΠΛΕ ΜΠΛΕ

ΚΑΦΕ

ΜΠΛΕ

ΜΠΛΕ ΜΠΛΕ

χρώμα ματιών

Γαμέτες

χρώμα ματιών

χρώμα ματιών

χρώμα ματιών

ΜΠΛΕ

ΚΑΦΕ

ΜΠΛΕ

16

µπ√§√°π∞ °’ °Àª¡∞™π√À

9

χρώμα ματιών

χρώμα ματιών

Γαμέτες

ΜΠΛΕ

Ορέστης

χρώμα ματιών

χρώμα ματιών

χρώμα ματιών

χρώμα ματιών

ΚΑΦΕ

ΜΠΛΕ

ΚΑΦΕ

ΜΠΛΕ

Κλειώ

χρώμα ματιών

11

11 6

Μυρτώ

ΚΑΦΕ

ΚΑΦΕ

3

X

Όμηρος

χρώμα ματιών

χρώμα ματιών

χρώμα ματιών

χρώμα ματιών

ΜΠΛΕ

ΚΑΦΕ

ΜΠΛΕ

χρώμα ματιών

χρώμα ματιών

ΜΠΛΕ

χρώμα ματιών

χρώμα ματιών

χρώμα ματιών

ΚΑΦΕ ΜΠΛΕ

χρώμα ματιών

ΜΠΛΕ

ΜΠΛΕ

Άρης

ΚΑΦΕ

ΚΑΦΕ

χρώμα ματιών

Γαμέτες

χρώμα ματιών

χρώμα ματιών

χρώμα ματιών

ΚΑΦΕ

ΜΠΛΕ

χρώμα ματιών

ΚΑΦΕ ΜΠΛΕ

χρώμα ματιών

χρώμα ματιών

ΜΠΛΕ ΜΠΛΕ

17

Y

10

14

21

6

4

22 19

9

7 4

8

13

18

20

2

8

12 16

κύτταρο

Πατέρας

ΚΑΦΕ ΚΑΦΕ 5

πυρήνας

3 21

17

7. ¡· ·Ú·ÙËÚ‹ÛÂÙ ÙËÓ ÂÈÎfiÓ· Î·È Ó· ··ÓÙ‹ÛÂÙ ÛÙȘ ·Ú·Î¿Ùˆ ÂÚˆÙ‹ÛÂȘ. ™Â οı ÂÚ›ÙˆÛË Ó· ·ÈÙÈÔÏÔÁ‹ÛÂÙ ÙËÓ ·¿ÓÙËÛ‹ Û·˜: ·. ∆Ô Î‡ÙÙ·ÚÔ ·˘Ùfi ·Ó‹ÎÂÈ Û ·ÚÛÂÓÈÎfi ‹ ıËÏ˘Îfi ¿ÙÔÌÔ; ‚. ¶ÔÈÔ Â›‰Ô˜ ΢ÙÙ·ÚÈ΋˜ ‰È·›ÚÂÛ˘ ·ÂÈÎÔÓ›˙ÂÈ ÙÔ Û¯‹Ì·; Á. ∆È Î‡ÙÙ·Ú· ı· ÚÔ·„Ô˘Ó ÙÂÏÈο, ·ÏÔÂȉ‹ ‹ ‰ÈÏÔÂȉ‹;


8. ¡· Û˘Ó¯›ÛÂÙ ÙËÓ ÈÛÙÔÚ›·: ∂ΛÓÔ ÙÔ Î˘ÚȷοÙÈÎÔ ÚˆÈÓfi Ë ∞ÓÙÈÁfiÓË Í‡ÓËÛ ηÎfiÎÂÊË. ∫ÔÈÙ¿¯ÙËΠÛÙÔÓ Î·ıÚ¤ÊÙË Î·È ¿Ú¯ÈÛ ӷ οÓÂÈ ÁÎÚÈÌ¿ÙÛ˜. ™Ô‡ÊÚˆÓ ÙÔ Ì¤ÙˆÔ, ÊÔ‡ÛΈÓ ٷ Ì¿ÁÔ˘Ï·, ¤‚Á·˙ ÙË ÁÏÒÛÛ·... ŸÛÔ fï˜ Î·È Ó· ÚÔÛ·ıÔ‡ÛÂ, ‰ÂÓ Î·Ù¿ÊÂÚ ԇÙ ·˘Ù‹ ÙË ÊÔÚ¿ Ó· ·Ó·‰ÈÏÒÛÂÈ ÙË ÁÏÒÛÛ· Ù˘. ∆Ô Î¤ÊÈ Ù˘ ¯¿Ï·Û ÙÂÏ›ˆ˜ fiÙ·Ó ·Ó·ÏÔÁ›ÛÙËΠfiÙÈ ·˘Ùfi ÙÔ ÙfiÛÔ ·Ïfi ·È¯Ó›‰È Ô˘ ÌÔÚÔ‡Û ӷ οÓÂÈ Ë Ì·Ì¿ Ù˘, Ô Ì·Ì¿˜ Ù˘ Î·È Ù· ‰˘Ô Ù˘ ·‰¤ÏÊÈ· ·˘Ù‹ ‰ÂÓ ı· ÙÔ Î·Ù¿ÊÂÚÓ ÔÙ¤. ∆fiÙ ı˘Ì‹ıËΠÙËÓ ¤ÎÊÚ·ÛË ÛÙÔ ÚfiÛˆÔ Ù˘ ÁÈ·ÁÈ¿˜ Ù˘ Î·È ¤ÛηÛ ÛÙ· Á¤ÏÈ·. ◊Ù·Ó ÙË ÛÙÈÁÌ‹ Ô˘ Ë ∞ÓÙÈÁfiÓË ÚÔÛ¿ıËÛ ӷ Ù˘ ÂÍËÁ‹ÛÂÈ ÁÈ·Ù› ÌfiÓÔ ·˘Ù¤˜ ÔÈ ‰‡Ô ÛÙËÓ ÔÈÎÔÁ¤ÓÂÈ· ¤¯Ô˘Ó ·˘Ùfi ÙÔ ¯·Ú·ÎÙËÚÈÛÙÈÎfi, ϤÁÔÓÙ¿˜ Ù˘...

ªÈÎÚ¤˜ ¤Ú¢Ó˜ Î·È ÂÚÁ·Û›Â˜ 1. ¡· οÓÂÙ ÌÈ· ÌÈÎÚ‹ ¤Ú¢ӷ. ¡· ·Ó·˙ËÙ‹ÛÂÙ ÛÙËÓ ÔÈÎÔÁ¤ÓÂÈ¿ Û·˜ (ÌËÙ¤Ú·, ·Ù¤Ú·, ·‰¤ÏÊÈ·, ÁÈ·ÁÈ¿, ·Ô‡, ı›Ԣ˜, ı›˜ Î·È ÂÍ·‰¤ÏÊÈ·) ¿ÙÔÌ· Ô˘ ¤¯Ô˘Ó Ù· ÂÍ‹˜ ¯·Ú·ÎÙËÚÈÛÙÈο: ÁÏÒÛÛ· Ì ‰˘Ó·ÙfiÙËÙ· ·Ó·‰›ψÛ˘, ÙÚȯÔÊ˘˝· Ì ÎÔÚ˘Ê‹, ·Ó·ÛËΈ̤ÓË Ì‡ÙË. ™ÙË Û˘Ó¤¯ÂÈ·, Ó· Û˘ÓÙ¿ÍÂÙ ÁÈ· ÙÔ Î¿ı ¯·Ú·ÎÙËÚÈÛÙÈÎfi ¤Ó·Ó ηٿÏÔÁÔ fiÔ˘ ı· ηٷ¯ˆÚ›ÛÂÙ ÙÔ˘˜ Û˘ÁÁÂÓ›˜ Û·˜ Ô˘ ÙÔ Ê¤ÚÔ˘Ó. 2. ™ÙËÓ ÂÈÎfiÓ· ÌÔÚ›Ù ӷ ·Ú·ÙËÚ‹ÛÂÙ ÙȘ ‰È·‰Èηۛ˜ Ì ÙȘ Ôԛ˜ ‰ËÌÈÔ˘ÚÁÂ›Ù·È ÙÔ ˙˘ÁˆÙfi Î·È ·fi ·˘Ùfi Ô ¿ÓıÚˆÔ˜. ¡· ÁÚ¿„ÂÙ ¤Ó· ¿ÚıÚÔ Ì ٛÙÏÔ «√ ·ÎÏÔ˜ ˙ˆ‹˜ ÙÔ˘ ·ÓıÚÒÔ˘». °È· ÙË Û‡ÓÙ·ÍË ÙÔ˘ ¿ÚıÚÔ˘ Û·˜ ÌÔÚ›Ù ӷ ·ÓÙÏ‹ÛÂÙ ÏËÚÔÊÔڛ˜ ·fi Ù· ΛÌÂÓ· Ù˘ µÈÔÏÔÁ›·˜, ÙˆÓ ∫ÔÈÓˆÓÈÎÒÓ ∂ÈÛÙËÌÒÓ Î·È ÙˆÓ £ÚËÛ΢ÙÈÎÒÓ. ∆Ô ÙÂÏÈÎfi ΛÌÂÓÔ ÌÔÚ›Ù ӷ ÙÔ ‰ËÌÔÛȇÛÂÙ ÛÙËÓ ÂÊËÌÂÚ›‰· ÙÔ˘ Û¯ÔÏ›Ԣ.

μίτωση

ζυγωτό (2n)

άνδρας ή γυναίκα (2n)

γονιμοποίηση

ωάριο (n)

διπλοειδής απλοειδής

μείωση

απλοειδείς γαμέτες (n) σπερματοζωάριο (n)

¢π∞∆∏ƒ∏™∏ ∫∞π ™À¡∂Ã∂π∞ ∆∏™ ∑ø∏™

115


GIORGIO DE CHIRICO - ∆ÚÔ‚·‰Ô‡ÚÔ˜

ÁÂÓÂÙÈ΋ Ì˯·ÓÈ΋ Î·È ‚ÈÔÙ¯ÓÔÏÔÁ›·

6


¶ÚÔËÁÔ‡ÌÂÓ˜ ÁÓÒÛÂȘ Ô˘ ı· ¯ÚÂÈ·ÛÙÒ...

ένζυμο

ορμόνη DNA

mRNA

πρωτεΐνη

δομική πρωτεΐνη

∆· ÁÔÓ›‰È· ηıÔÚ›˙Ô˘Ó Ù· ¯·Ú·ÎÙËÚÈÛÙÈο Ì·˜.

∏ ÁÂÓÂÙÈ΋ ÏËÚÔÊÔÚ›· ÌÂٷʤÚÂÙ·È ÛÙÔ˘˜ ·ÔÁfiÓÔ˘˜ Î·È ÂÎÊÚ¿˙ÂÙ·È ¯¿ÚË ÛÙ· ÓÔ˘ÎÏÂ˚ο Ôͤ·.


¿ÁÎÚ·˜

∏ ‰È·‰Èηۛ· Ù˘ ÌÂÙ¿ÊÚ·Û˘ (ÚˆÙÂ˚ÓÔÛ‡ÓıÂÛË).

√ ¿ÓıÚˆÔ˜ ›¯Â ηٷÓÔ‹ÛÂÈ ·fi Ôχ ·ÏÈ¿ ÙË ¯ÚËÛÈÌfiÙËÙ· ÙˆÓ ÂÈÏÂÁÌ¤ÓˆÓ ‰È·ÛÙ·˘ÚÒÛˆÓ.

∆Ô ¿ÁÎÚ·˜ ·Ú¿ÁÂÈ ÌÈ· ÔÚÌfiÓË, ÙËÓ ÈÓÛÔ˘Ï›ÓË.

¶ÔÏϤ˜ ÎÏËÚÔÓÔÌÈΤ˜ ·Ûı¤ÓÂȘ ÔÊ›ÏÔÓÙ·È Û ÌÂÙ·ÏÏ·Á̤ӷ ÁÔÓ›‰È·.

...ηÈÓÔ‡ÚȘ ÁÓÒÛÂȘ Ô˘ ı· ·ÔÎÙ‹Ûˆ

ñ ∆È Â›Ó·È Ë ‚ÈÔÙ¯ÓÔÏÔÁ›· Î·È ÔȘ ÔÈ ·Ú¯¤˜ Ù˘. ñ ¶ÔȘ Â›Ó·È ÔÈ ÂÊ·ÚÌÔÁ¤˜ Ù˘ ‚ÈÔÙ¯ÓÔÏÔÁ›·˜ ÛÙËÓ Î·ıËÌÂÚÈÓ‹ Ì·˜ ˙ˆ‹. ñ ∆È Â›Ó·È Î·È ÙÈ Â͢ËÚÂÙ› Ë Ù¯ÓÔÏÔÁ›· ÙÔ˘ ·Ó·Û˘Ó‰˘·Ṳ̂ÓÔ˘ DNA. ñ ¶ÔÈÔÈ ÚÔ‚ÏËÌ·ÙÈÛÌÔ› ‰ËÌÈÔ˘ÚÁÔ‡ÓÙ·È ·fi ÙËÓ Ù·¯‡Ù·ÙË ÚfiÔ‰Ô Ù˘ ‚ÈÔÙ¯ÓÔÏÔÁ›·˜. ñ ¶ÔÈÔÈ Î›Ó‰˘ÓÔÈ ÌÔÚ› Ó· ÚÔ·„Ô˘Ó ·fi ÙȘ ÂÊ·ÚÌÔÁ¤˜ Ù˘ ‚ÈÔÙ¯ÓÔÏÔÁ›·˜. ñ ∆È Â›Ó·È Ë ¯·ÚÙÔÁÚ¿ÊËÛË ÙÔ˘ ·ÓıÚÒÈÓÔ˘ ÁÔÓȉÈÒÌ·ÙÔ˜ Î·È ÔÈ· Ë ÛÎÔÈÌfiÙËÙ¿ Ù˘.


6.1 ∂Ê·ÚÌÔÁ¤˜ Ù˘ ‚ÈÔÙ¯ÓÔÏÔÁ›·˜ √ ¿ÓıÚˆÔ˜ ¤¯ÂÈ ÙËÓ ÈηÓfiÙËÙ· Ó· ·Ú·ÙËÚ›, Ó· ÂÚÂ˘Ó¿ Î·È Ó· ·ÍÈÔÔÈ› ÙËÓ ÂÌÂÈÚ›· Î·È Ù· ·ÔÙÂϤÛÌ·Ù· Ù˘ ¤ÚÂ˘Ó¿˜ ÙÔ˘ Û Ú·ÎÙÈΤ˜ ÂÊ·ÚÌÔÁ¤˜ Ù˘ ηıËÌÂÚÈÓ‹˜ ˙ˆ‹˜. ∂‰Ò Î·È ¯ÈÏÈ¿‰Â˜ ¯ÚfiÓÈ· ÂÎÌÂÙ·ÏχÂÙ·È ÙȘ ȉÈfiÙËÙ˜ ÔÚÈÛÌ¤ÓˆÓ ÔÚÁ·ÓÈÛÌÒÓ, Ì ÛÙfi¯Ô ÙË ‚ÂÏÙ›ˆÛË Ù˘ ˙ˆ‹˜ ÙÔ˘. ∫·ÏÏÈÂÚÁ› Ê˘Ù¿, ÂÎÙÚ¤ÊÂÈ ˙Ò· ηÈ, Ì ÙË Ì¤ıÔ‰Ô ÂÈÏÂÁÌ¤ÓˆÓ ‰È·ÛÙ·˘ÚÒÛˆÓ, ‰ËÌÈÔ˘ÚÁ› ÔÚÁ·ÓÈÛÌÔ‡˜ Ì ÂÈı˘ÌËÙ¤˜ ȉÈfiÙËÙ˜-Ê·ÈÓfiÙ˘Ô˘˜. ÃÚËÛÈÌÔÔÈ› ‰È¿ÊÔÚÔ˘˜ ÔÚÁ·ÓÈÛÌÔ‡˜ (.¯. ‚fiÙ·Ó·) ˆ˜ ÚÒÙË ‡ÏË ÁÈ· ÙËÓ ·Ú·Û΢‹ Ê·ÚÌ¿ÎˆÓ Î·È Î·ÏÏ˘ÓÙÈÎÒÓ. ∂ÈϤÔÓ, Ì ÙË ‚Ô‹ıÂÈ· Û˘ÁÎÂÎÚÈÌ¤ÓˆÓ ÌÈÎÚÔÔÚÁ·ÓÈÛÌÒÓ ·Ú·Û΢¿˙ÂÈ ‰È¿ÊÔÚ· ¯Ú‹ÛÈÌ· ÚÔ˚fiÓÙ· (ÙÚfiÊÈÌ· Î·È ÔÙ¿), fiˆ˜ Â›Ó·È ÙÔ „ˆÌ›, Ë Ì›Ú·, ÙÔ ÎÚ·Û›, ÙÔ Ù˘Ú› Î·È ÙÔ ÁÈ·Ô‡ÚÙÈ. ∏ Ù¯ÓÔÏÔÁ›· ηٿ ÙËÓ ÔÔ›· ·ÍÈÔÔÈÔ‡ÓÙ·È ÔÚÁ·ÓÈÛÌÔ›, ‚ÈÔÏÔÁÈο Û˘ÛÙ‹Ì·Ù· ‹ ‚ÈÔÏÔÁÈΤ˜ ‰È·‰Èηۛ˜ ÁÈ· ÙËÓ ·Ú·ÁˆÁ‹ ÂÓfi˜ ÚÔ˚fiÓÙÔ˜ ‹ ÙËÓ Ú·ÁÌ·ÙÔÔ›ËÛË ÌÈ·˜ ‰ÈÂÚÁ·Û›·˜ ÔÓÔÌ¿˙ÂÙ·È ‚ÈÔÙ¯ÓÔÏÔÁ›·. ∆Ô «Í›ÓÈÛÌ·» ÙÔ˘ Á¿Ï·ÎÙÔ˜, Ô˘ ÚÔηÏÂ›Ù·È ·fi ÙË ‰Ú¿ÛË ‚·ÎÙËÚ›ˆÓ, ˘‹ÚÍ Èı·Ófiٷٷ Ë ·ÊÔÚÌ‹ ÁÈ· ÙËÓ ·Ú·Û΢‹ ÁÓˆÛÙÒÓ Á·Ï·ÎÙÔÎÔÌÈÎÒÓ ÚÔ˚fiÓÙˆÓ. ∆Ô ÁÈ·Ô‡ÚÙÈ Î·È ÙÔ Ù˘Ú› ·Ú¿ÁÔÓÙ·È ·fi ÙÔ˘˜ ÎÙËÓÔÙÚfiÊÔ˘˜ Â‰Ò Î·È ¿Ú· ÔÏÏ¿ ¯ÚfiÓÈ· Ì ÂÓ˙˘ÌÈ΋ ÂÂÍÂÚÁ·Û›· ÙÔ˘ Á¿Ï·ÎÙÔ˜. ∏ ·Ú·ÁˆÁ‹ Ù˘ÚÈÔ‡ ÍÂÎÈÓ¿ fiˆ˜ Î·È Ë ·Ú·ÁˆÁ‹ ÁÈ·Ô˘ÚÙÈÔ‡, ÌfiÓÔ Ô˘, fiÙ·Ó ÙÔ Á¿Ï· ·Ú¯›˙ÂÈ Ó· ‹˙ÂÈ, ·Ê·ÈÚÂ›Ù·È fiÏÔ ÙÔ ˘ÁÚfi, Û˘Ó‹ıˆ˜ ÙÔÔıÂÙÒÓÙ·˜ ÙÔ Ì¤Û· Û ÂȉÈΤ˜ Û·ÎԇϘ. °È· ÙËÓ ·Ú·ÁˆÁ‹ ÎÚ·ÛÈÔ‡ ¯ÚËÛÈÌÔÔÈÔ‡ÓÙ·È ·Ú¯Èο ÔÈ ¯˘ÌÔ› ·fi Ù· ÛٷʇÏÈ·, ÂÓÒ ÁÈ· ÙËÓ ·Ú·ÁˆÁ‹ Ì›Ú·˜ ¯ÚËÛÈÌÔÔÈÔ‡ÓÙ·È Î˘Ú›ˆ˜ ÛfiÚÔÈ ÎÚÈı·ÚÈÔ‡. ∫·È Ù· ‰‡Ô ÂÚȤ¯Ô˘Ó ۿί·Ú·, Ù· ÔÔ›· ÌÂÙ·ÙÚ¤ÔÓÙ·È Û ·ÏÎÔfiÏË Ì ÙË ‚Ô‹ıÂÈ· ÂÓ˙‡ÌˆÓ ‰È¿ÊÔÚˆÓ ÌÈÎÚÔÔÚÁ·ÓÈÛÌÒÓ.

∂ÈÎ. 6.2 ∆· ۿί·Ú· Ô˘ ˘¿Ú¯Ô˘Ó ÛÙÔ ·Ï‡ÚÈ ÌÂÙ·ÙÚ¤ÔÓÙ·È Ì ÙË ‰Ú¿ÛË ÙˆÓ ÌÈÎÚÔÔÚÁ·ÓÈÛÌÒÓ Û ·ÏÎÔfiÏË Î·È ‰ÈÔÍ›‰ÈÔ ÙÔ˘ ¿Óıڷη. ™ÙÔ ÙÂÏÂ˘Ù·›Ô ÔÊ›ÏÂÙ·È ÙÔ ÊÔ‡ÛΈ̷ ÙÔ˘ „ˆÌÈÔ‡.

120

µπ√§√°π∞ °’ °Àª¡∞™π√À

∂ÈÎ. 6.1 ∆· ‰È¿ÊÔÚ· Á·Ï·ÎÙÔÎÔÌÈο ÚÔ˚fiÓÙ· (fiˆ˜ ÙÔ ÁÈ·Ô‡ÚÙÈ Î·È ÙÔ Ù˘Ú›) ·Ú¿ÁÔÓÙ·È ·fi Á¿Ï· ÛÙÔ ÔÔ›Ô ¤¯Ô˘Ó ÚÔÛÙÂı› ηٿÏÏËÏÔÈ ÌÈÎÚÔÔÚÁ·ÓÈÛÌÔ›. √È ‰È¿ÊÔÚÔÈ Ù‡ÔÈ ÁÈ·Ô˘ÚÙÈÒÓ ‰È·Ê¤ÚÔ˘Ó ÌÂٷ͇ ÙÔ˘˜. √È ‰È·ÊÔÚ¤˜ ÙÔ˘˜ ÔÊ›ÏÔÓÙ·È ÛÙÔ ‰È·ÊÔÚÂÙÈÎfi ›‰Ô˜ Á¿Ï·ÎÙÔ˜ Ô˘ ¯ÚËÛÈÌÔÔÈÂ›Ù·È (.¯. ·ÁÂÏ·‰ÈÓfi ‹ Úfi‚ÂÈÔ, Ì ÔÏÏ¿ ‹ Ï›Á· ÏÈ·Ú¿), ÛÙÔ ¯ÚfiÓÔ Ô˘ Á›ÓÂÙ·È Ë ÂÂÍÂÚÁ·Û›· ÙÔ˘ ·fi ÌÈÎÚÔÔÚÁ·ÓÈÛÌÔ‡˜, ηıÒ˜ Î·È ÛÙËÓ ÚÔÛı‹ÎË ‰È¿ÊÔÚˆÓ ¿ÏÏˆÓ Û˘ÛÙ·ÙÈÎÒÓ, fiˆ˜ Â›Ó·È ÔÈ ¯˘ÌÔ› ÊÚÔ‡ÙˆÓ Î.¿. ∫¿ÙÈ ·Ó¿ÏÔÁÔ ÈÛ¯‡ÂÈ Î·È ÁÈ· ÙÔ˘˜ ‰È¿ÊÔÚÔ˘˜ Ù‡Ô˘˜ Ù˘ÚÈÒÓ. °È· Ó· ·ÔÎÙ‹ÛÂÈ ÙË ¯·Ú·ÎÙËÚÈÛÙÈ΋ ÙÔ˘ Á‡ÛË, οı هÔ˜ Ù˘ÚÈÔ‡ Ú¤ÂÈ Ó· ˆÚÈÌ¿ÛÂÈ. ¶Ú¤ÂÈ ‰ËÏ·‰‹ Ó· ÚÔÛÙÂıÔ‡Ó Û ·˘Ùfi Î·È ¿ÏÏÔÈ ÌÈÎÚÔÔÚÁ·ÓÈÛÌÔ›, Û˘Ó‹ıˆ˜ ̇ÎËÙ˜, Ì ÙË ‰Ú¿ÛË ÙˆÓ ÔÔ›ˆÓ ÙÔ Ù˘Ú› ı· ·ÔÎÙ‹ÛÂÈ ÙÂÏÈο ÙË ¯·Ú·ÎÙËÚÈÛÙÈ΋ ÙÔ˘ Á‡ÛË Î·È Ì˘Úˆ‰È¿.


∞˜ ÛÎÂÊÙԇ̠°È·Ù› ‰ÂÓ ÌÂı¿Ì ÙÚÒÁÔÓÙ·˜ „ˆÌ›;

∂ÚˆÙ‹ÛÂȘ

¶ÚÔ‚Ï‹Ì·Ù·

¢Ú·ÛÙËÚÈfiÙËÙ˜

1. ∆È Â›Ó·È Ë ‚ÈÔÙ¯ÓÔÏÔÁ›·; 2. ∆È ÂȉÈÒÎÂÈ Ô ¿ÓıÚˆÔ˜ οÓÔÓÙ·˜ ÂÈÏÂÁ̤Ó˜ ‰È·ÛÙ·˘ÚÒÛÂȘ Û ˙Ò·; 3. ¡· ·Ó·Ê¤ÚÂÙ ·Á·ı¿ Ù˘ ηıËÌÂÚÈÓ‹˜ Ì·˜ ˙ˆ‹˜ Ô˘ Â›Ó·È ÚÔ˚fiÓÙ· ‚ÈÔÙ¯ÓÔÏÔÁ›·˜. ¡· ‚Ú›Ù ÏËÚÔÊÔڛ˜ ÁÈ· ÙÔÓ ÙÚfiÔ ·Ú·Û΢‹˜ ÍȉÈÔ‡. (ªÔÚ›Ù ӷ ·ÍÈÔÔÈ‹ÛÂÙ ÙȘ ÁÓÒÛÂȘ ·fi ÙË ¯ËÌ›·.)

6.2 °ÂÓÂÙÈ΋ Ì˯·ÓÈ΋ Î·È ‚ÈÔÙ¯ÓÔÏÔÁ›· ¶¤Ú· ·fi ÙËÓ ·Ú·Û΢‹ ÙÚÔÊ›ÌˆÓ Î·È ÔÙÒÓ, Ë ‚ÈÔÙ¯ÓÔÏÔÁ›· ¤¯ÂÈ Û˘ÓÂÈÛʤÚÂÈ Î·È Û ¿ÏÏÔ˘˜ ÙÔÌ›˜, fiˆ˜ Â›Ó·È Ë Î·Ù·ÔϤÌËÛË ÔÏÏÒÓ ·ÛıÂÓÂÈÒÓ. °È· ·Ú¿‰ÂÈÁÌ·, Ô Û·Î¯·Ú҉˘ ‰È·‚‹Ù˘ Â›Ó·È Ì›· ·fi ÙȘ ·Ûı¤ÓÂȘ Ô˘ Ù·Ï·ÈˆÚ› ÌÂÁ¿ÏÔ ·ÚÈıÌfi ·ÙfiÌˆÓ Û fiÏÔ ÙÔÓ ÎfiÛÌÔ. √È ‰È·‚ËÙÈÎÔ› ·ÓÙÈÌÂÙˆ›˙Ô˘Ó ÛÔ‚·Ú¿ ÚÔ‚Ï‹Ì·Ù· ˘Á›·˜, ÂÂȉ‹ Ô ÔÚÁ·ÓÈÛÌfi˜ ÙÔ˘˜ ‰ÂÓ ÌÔÚ› Ó· Û˘Óı¤ÛÂÈ ÌÈ· ÚˆÙ½ÓË, ÙËÓ ÈÓÛÔ˘Ï›ÓË, ‹ ÙË Û˘Óı¤ÙÂÈ Û ÂÏ¿¯ÈÛÙ˜ ÔÛfiÙËÙ˜. ∏ ÌfiÓË Ï‡ÛË Â›Ó·È Ó· οÓÔ˘Ó ÂÓ¤ÛÂȘ ÈÓÛÔ˘Ï›Ó˘ οı ̤ڷ. ∫·ıÒ˜ fï˜ Ô ·ÚÈıÌfi˜ ÙˆÓ ‰È·‚ËÙÈÎÒÓ Û fiÏÔ ÙÔÓ ÎfiÛÌÔ Â›Ó·È ÌÂÁ¿ÏÔ˜, Ú¤ÂÈ Ó· Á›ÓÂÙ·È ÌÂÁ¿ÏË ·Ú·ÁˆÁ‹ ÈÓÛÔ˘Ï›Ó˘ ·fi ÙȘ Ê·ÚÌ·ÎÔ‚ÈÔÌ˯·Ó›Â˜. ∏ ÈÓÛÔ˘Ï›ÓË Â›Ó·È ÔÚÌfiÓË Î·È ·Ú¿ÁÂÙ·È ·fi ÙÔ ¿ÁÎÚ·˜. ª¤¯ÚÈ ÚfiÛÊ·Ù· ÏÔÈfiÓ ÙËÓ ·›ÚÓ·Ì ·fi ÙÔ ¿ÁÎÚ·˜ ‚ÔÔÂȉÒÓ Î·È ¯Ô›ÚˆÓ, ÌÂÙ¿ ÙË ÛÊ·Á‹ ÙÔ˘˜. øÛÙfiÛÔ, Ë Ì¤ıÔ‰Ô˜ ·˘Ù‹ ·ÚÔ˘ÛÈ¿˙ÂÈ Î¿ÔÈ· ÌÂÈÔÓÂÎÙ‹Ì·Ù·: ÙÔ ÎfiÛÙÔ˜ ·Ú·ÁˆÁ‹˜ ·˘Ù‹˜ Ù˘ ÈÓÛÔ˘Ï›Ó˘ Â›Ó·È ÌÂÁ¿ÏÔ, ÔÈ ÔÛfiÙËÙ˜ ‰ÂÓ Â›Ó·È Â·ÚΛ˜ Î·È ÚÔηÏ› ·ÏÏÂÚÁ›Â˜ Û ÔÚÈṲ̂ӷ ¿ÙÔÌ· Ô˘ ÙË ¯ÚËÛÈÌÔÔÈÔ‡Ó. ∏ ÂÌÊ¿ÓÈÛË ·ÏÏÂÚÁÈÒÓ ÔÊ›ÏÂÙ·È ÛÙÔ ÁÂÁÔÓfi˜ fiÙÈ Ë ÈÓÛÔ˘Ï›ÓË ÙˆÓ ‚ÔÔÂȉÒÓ Î·È ÙˆÓ ¯Ô›ÚˆÓ ‰ÂÓ Â›Ó·È ·ÎÚÈ‚Ò˜ ›‰È· Ì ÙËÓ ÈÓÛÔ˘Ï›ÓË ÙÔ˘ ·ÓıÚÒÔ˘. °∂¡∂∆π∫∏ ª∏Ã∞¡π∫∏ ∫∞π µπ√∆∂á√§√°π∞

121


∏ χÛË ı· ‹Ù·Ó Ë ·Ú·ÁˆÁ‹, Ì οÔÈÔÓ ÙÚfiÔ, ·ÓıÚÒÈÓ˘ ÈÓÛÔ˘Ï›Ó˘ Û ÌÂÁ¿Ï˜ ÔÛfiÙËÙ˜ Î·È Ì ¯·ÌËÏfi ÎfiÛÙÔ˜. ™‹ÌÂÚ· ·˘Ùfi ¤¯ÂÈ ÂÈÙ¢¯ı›. √È ÂÈÛÙ���ÌÔÓ˜ ηٿÊÂÚ·Ó Ó· ·ÔÌÔÓÒÛÔ˘Ó ÙÔ ÁÔÓ›‰ÈÔ Ô˘ ¢ı‡ÓÂÙ·È ÁÈ· ÙËÓ ·Ú·ÁˆÁ‹ Ù˘ ·ÓıÚÒÈÓ˘ ÈÓÛÔ˘Ï›Ó˘ Î·È Ó· ÙÔ ÂÈÛ·Á¿ÁÔ˘Ó Û ¤Ó· ‚·ÎÙ‹ÚÈÔ. ∆Ô ÁÂÓÂÙÈÎfi ˘ÏÈÎfi ·˘ÙÔ‡ ÙÔ˘ ‚·ÎÙËÚ›Ô˘ ¤¯ÂÈ ϤÔÓ ÙÚÔÔÔÈËı›, Ì ·ÔÙ¤ÏÂÛÌ· Ó· ÌÔÚ› Ó· ·Ú¿ÁÂÈ ·ÓıÚÒÈÓË ÈÓÛÔ˘Ï›ÓË. ∫·ıÒ˜ ÙÔ ‚·ÎÙ‹ÚÈÔ ÔÏÏ·Ï·ÛÈ¿˙ÂÙ·È, ÚÔ·ÙÔ˘Ó Ó¤· ‚·ÎÙ‹ÚÈ· Ô˘ ʤÚÔ˘Ó Â›Û˘ ÙÔ Û˘ÁÎÂÎÚÈ̤ÓÔ ÁÔÓ›‰ÈÔ. ¢ËÌÈÔ˘ÚÁÂ›Ù·È ¤ÙÛÈ ¤Ó·˜ ÏËı˘ÛÌfi˜ ÙÚÔÔÔÈËÌ¤ÓˆÓ ‚·ÎÙËÚ›ˆÓ Ô˘ Â›Ó·È ϤÔÓ Û ı¤ÛË Ó· ·Ú·Á¿ÁÔ˘Ó ÈÓÛÔ˘Ï›ÓË. ∞ÍÈÔÔÈÒÓÙ·˜ ·˘Ù‹ ÙË Ì¤ıÔ‰Ô, ÌÔÚÔ‡ÌÂ, Ì ¯·ÌËÏfi ÎfiÛÙÔ˜, Ó· ·Ú¿ÁÔ˘Ì ÌÂÁ¿Ï˜ ÔÛfiÙËÙ˜ ·ÓıÚÒÈÓ˘ ÈÓÛÔ˘Ï›Ó˘ Î·È Ó· ÚÔÛʤÚÔ˘Ì χÛË ÛÙÔ Úfi‚ÏËÌ· ÔÏÏÒÓ ÂηÙÔÌÌ˘Ú›ˆÓ ·ÓıÚÒˆÓ. ªÂ ·ÚfiÌÔÈÔ ÙÚfiÔ ·Ú¿ÁÔÓÙ·È Î·È ÔÏϤ˜ ¿ÏϘ ÚˆÙ½Ó˜ Ô˘ ¯ÚËÛÈÌÔÔÈÔ‡ÓÙ·È ÁÈ· È·ÙÚÈÎÔ‡˜ ‹ ÂÌÔÚÈÎÔ‡˜ ÛÎÔÔ‡˜. ∆Ô Û‡ÓÔÏÔ ÙˆÓ Ù¯ÓÈÎÒÓ Ì ÙȘ Ôԛ˜ ÌÂٷʤÚÂÙ·È ÁÂÓÂÙÈÎfi ˘ÏÈÎfi ·fi ¤Ó·Ó ÔÚÁ·ÓÈÛÌfi Û οÔÈÔÓ ¿ÏÏÔ ÔÓÔÌ¿˙ÂÙ·È ÁÂÓÂÙÈ΋ Ì˯·ÓÈ΋. √È ÔÚÁ·ÓÈÛÌÔ› Ô˘ ÚÔ·ÙÔ˘Ó Ì ÙȘ Ù¯ÓÈΤ˜ ·˘Ù¤˜ ʤÚÔ˘Ó Î¿ÔÈ· Ó¤· ÁÂÓÂÙÈο (ÎÏËÚÔÓÔÌ‹ÛÈÌ·) ¯·Ú·ÎÙËÚÈÛÙÈο Ô˘ ÙÔ˘˜ ηıÈÛÙÔ‡Ó ¯Ú‹ÛÈÌÔ˘˜ ÛÙÔÓ ¿ÓıÚˆÔ. √È ÔÚÁ·ÓÈÛÌÔ› ·˘ÙÔ› ÔÓÔÌ¿˙ÔÓÙ·È ÁÂÓÂÙÈο ÙÚÔÔÔÈË̤ÓÔÈ. √È Î‡ÚȘ ÂÊ·ÚÌÔÁ¤˜ Ù˘ ÁÂÓÂÙÈ΋˜ Ì˯·ÓÈ΋˜ ·ÊÔÚÔ‡Ó ÙËÓ ·ÓÙÈÌÂÙÒÈÛË ·ÛıÂÓÂÈÒÓ Î·È ÙËÓ ·‡ÍËÛË Ù˘ ÁˆÚÁÈ΋˜ Î·È ÎÙËÓÔÙÚÔÊÈ΋˜ ·Ú·ÁˆÁ‹˜.

¶π¡∞∫∞™ 6.1 ¶·Ú·‰Â›ÁÌ·Ù· ÚÔ˚fiÓÙˆÓ Ô˘ ¤¯Ô˘Ó ·Ú·¯ı› ‹ Á›ÓÔÓÙ·È ÚÔÛ¿ıÂȘ Ó· ·Ú·¯ıÔ‡Ó Ì ÙË ‚Ô‹ıÂÈ· Ù˘ ÁÂÓÂÙÈ΋˜ Ì˯·ÓÈ΋˜ √ÚÌfiÓ˜ Î·È ·ÚfiÌÔȘ ÚˆÙ½Ó˜

∂Ì‚fiÏÈ· ηٿ...

πÓÛÔ˘Ï›ÓË ÁÈ· ÙË ıÂÚ·›· ‰È·‚ËÙÈÎÒÓ

ÙÔ˘ ∞πDS

∞˘ÍËÙÈ΋ ÔÚÌfiÓË ÁÈ· ÙËÓ ·ÓÙÈÌÂÙÒÈÛË Ù˘ ·Ó·Ù˘Íȷ΋˜ ηı˘ÛÙ¤ÚËÛ˘

Ù˘ Ë·Ù›Ùȉ·˜ ∞, µ Î·È C

πÓÙÂÚÊÂÚfiÓ˜ Î·È ÈÓÙÂÚÏ¢ΛÓË ÁÈ· ÙËÓ Î·Ù·ÔϤÌËÛË ÙÔ˘ ηÚΛÓÔ˘

Ù˘ ÂÏÔÓÔÛ›·˜

∂Ú˘ıÚÔÔÈËÙ›ÓË ÁÈ· ÙËÓ ·ÓÙÈÌÂÙÒÈÛË Ù˘ ·Ó·ÈÌ›·˜

ÙÔ˘ ÎÔΛÙË

∞fi ÙË ‰ÂηÂÙ›· ÙÔ˘ ’80 Î·È ÌÂÙ¿ ·Ó·Ù‡¯ıËÎÂ Ë ‚ÈÔÌ˯·Ó›· ·Ú·ÁˆÁ‹˜ ÚÔ˚fiÓÙˆÓ ·fi ÁÂÓÂÙÈο ÙÚÔÔÔÈË̤ÓÔ˘˜ ÔÚÁ·ÓÈÛÌÔ‡˜. ∆· ÚÔ˚fiÓÙ· ·˘Ù¿ ÔÈΛÏÏÔ˘Ó Î·È ÌÔÚ› Ó· Â›Ó·È ÙÚfiÊÈÌ·, Ê¿Ú̷η, ÂÌ‚fiÏÈ· Î.¿. ∂›Û˘, ÁÂÓÂÙÈο ÙÚÔÔÔÈË̤ÓÔÈ ÔÚÁ·ÓÈÛÌÔ› (.¯. ‚·ÎÙ‹ÚÈ·) ¯ÚËÛÈÌÔÔÈÔ‡ÓÙ·È Â˘Ú‡ÙÂÚ· Î·È ÁÈ· ¿ÏÏÔ˘˜ ÛÎÔÔ‡˜, fiˆ˜ Â›Ó·È Ô Î·ı·ÚÈÛÌfi˜ ÂÙÚÂÏ·ÈÔÎËÏ›‰ˆÓ, Ë Î·Ù·ÔϤÌËÛË ÙˆÓ ˙È˙·Ó›ˆÓ ÛÙ· ¯ˆÚ¿ÊÈ· Î.¿. ∆· ÙÂÏÂ˘Ù·›· ¯ÚfiÓÈ·, ÂÚ›Ô˘ 1.300 ÂÙ·ÈÚ›˜ ÂÚÁ¿˙ÔÓÙ·È ÛÙÔÓ ÙÔ̤· Ù˘ ‚ÈÔÙ¯ÓÔÏÔÁ›·˜ Û fiÏÔ ÙÔÓ ÎfiÛÌÔ. ¶ÔÏÏ¿ ·fi Ù· ÚÔ˚fiÓÙ· 122

µπ√§√°π∞ °’ °Àª¡∞™π√À


Ô˘ ¤¯Ô˘Ó ·Ú·¯ı› ‰ÂÓ ‹Ù·Ó ÂÈÙ˘¯‹ ‹ ›¯·Ó ÌÈÎÚ‹ ÂÌÔÚÈ΋ ÂÈÙ˘¯›·. ŸÌˆ˜ ¤¯Ô˘Ó ÛËÌÂȈı› Î·È Ôχ ÛËÌ·ÓÙÈο ÂÈÙ‡ÁÌ·Ù· ̤۷ ·fi ·˘Ù‹ ÙËÓ ÚÔÛ¿ıÂÈ·. ªÂÚÈο ·fi Ù· ÚÔ˚fiÓÙ· Ù˘ ÁÂÓÂÙÈ΋˜ Ì˯·ÓÈ΋˜ Ô˘ ¤¯Ô˘Ó ·Ú·¯ı› ‹ Á›ÓÔÓÙ·È ÚÔÛ¿ıÂȘ Ó· ·Ú·¯ıÔ‡Ó ·ÚÔ˘ÛÈ¿˙ÔÓÙ·È ÛÙÔÓ ›Ó·Î· 6.1.

βακτηριακό DNA (πλασμίδιο)

τμήμα ξένου DNA

°ÔÓȉȷ΋ ıÂÚ·›·

ενσωμάτωση του ξένου DNA στο βακτηριακό και δημιουργία ανασυνδυασμένου DNA

∆· ÙÂÏÂ˘Ù·›· ¯ÚfiÓÈ·, Ì ÙË ¯·ÚÙÔÁÚ¿ÊËÛË ÙÔ˘ ·ÓıÚÒÈÓÔ˘ ÁÔÓȉÈÒÌ·ÙÔ˜ ¤¯Ô˘Ì ÂÓÙÔ›ÛÂÈ Ù· ÂÚÈÛÛfiÙÂÚ· ÁÔÓ›‰È· ÙÔ˘ ·ÓıÚÒÔ˘. ∫·ÙÔÚıÒÛ·Ì ‰ËÏ·‰‹ Ó· ‚Úԇ̠ÙË ı¤ÛË Î¿ı ÁÔÓȉ›Ô˘ ÛÙ· ¯ÚˆÌÔÛÒÌ·Ù·, ηıÒ˜ Î·È ÙËÓ ·ÏÏËÏÔ˘¯›· ÙˆÓ ‚¿ÛÂÒÓ ÙÔ˘. ªÂ ÙÔÓ ÙÚfiÔ ·˘Ùfi ηÙÔÚıÒÛ·Ì ӷ ÂÓÙÔ›ÛÔ˘ÌÂ Î·È «·ıÔÏÔÁÈο» ÁÔÓ›‰È· Ô˘ ¢ı‡ÓÔÓÙ·È ÁÈ· Û˘ÁÎÂÎÚÈ̤Ó˜ ÎÏËÚÔÓÔÌÈΤ˜ ·Ûı¤ÓÂȘ. ∏ ·ÍÈÔÔ›ËÛË ·˘ÙÒÓ ÙˆÓ ÁÓÒÛÂˆÓ Ì·˜ ‰›ÓÂÈ ÙË ‰˘Ó·ÙfiÙËÙ· ·ÎÚÈ‚Ô‡˜ ‰È¿ÁÓˆÛ˘ ‹ Î·È ÚfiÁÓˆÛ˘, ·ÏÏ¿ Î·È ÙËÓ ÂÏ›‰· Ù˘ ÁÔÓȉȷ΋˜ ıÂÚ·›·˜. ªÂ ÙË ÁÔÓȉȷ΋ ıÂÚ·›· ÛÙÔ¯Â‡Ô˘Ì ÛÙËÓ ÂÈÛ·ÁˆÁ‹ ÙÔ˘ Ê˘ÛÈÔÏÔÁÈÎÔ‡ ÁÔÓȉ›Ô˘ ÛÙÔÓ ·ÛıÂÓ‹, ÒÛÙ ӷ ÂÍ·ÛÊ·Ï›˙ÂÙ·È Ë ÔÌ·Ï‹ ÏÂÈÙÔ˘ÚÁ›· ÙÔ˘ ÔÚÁ·ÓÈÛÌÔ‡ ÙÔ˘.

εισαγωγή του ανασυνδυασμένου DNA σε βακτήριο

πολλαπλασιασμός των γενετικά τροποποιημένων βακτηρίων

παραγωγή πρωτεΐνης

∂ÈÎ. 6.3 ¢ËÌÈÔ˘ÚÁ›· ·Ó·Û˘Ó‰˘·Ṳ̂ÓÔ˘ DNA Î·È ·Ú·ÁˆÁ‹ ÚˆÙ½Ó˘ ·fi ÁÂÓÂÙÈο ÙÚÔÔÔÈË̤ӷ ‚·ÎÙ‹ÚÈ·.

∏ µπ√§√°π∞ ∫∞π... √π ∞§§∂™ π∞∆ƒπ∫∏ √È ÈÔ› ÛÙËÓ... ˘ËÚÂÛ›· ÙˆÓ ·ÓıÚÒˆÓ °ÓˆÚ›˙Ô˘Ì fiÙÈ ÔÈ ÈÔ› ÔÏÏ·Ï·ÛÈ¿˙ÔÓÙ·È ÌfiÓÔ fiÙ·Ó ‚ÚÂıÔ‡Ó Ì¤Û· Û ·ÙÙ·Ú·-ÍÂÓÈÛÙ¤˜. ªÂÙ¿ ÙËÓ Â›ÛÔ‰fi ÙÔ˘ ÛÙÔ Î‡ÙÙ·ÚÔ, Ô Èfi˜ Â›Ó·È ‰˘Ó·ÙfiÓ Ó· ÌËÓ ·Ú¯›ÛÂÈ ·Ì¤Ûˆ˜ Ó· ÔÏÏ·Ï·ÛÈ¿˙ÂÙ·È. ∆Ô ÁÂÓÂÙÈÎfi ÙÔ˘ ˘ÏÈÎfi ÌÔÚ› Ó· ÂÓۈ̷وı› ÛÙÔ ÁÂÓÂÙÈÎfi ˘ÏÈÎfi ÙÔ˘ ΢ÙÙ¿ÚÔ˘. ªÂ ÙÔÓ ÙÚfiÔ ·˘Ùfi Ù· ÁÔÓ›‰È· ÙÔ˘ ÈÔ‡ «·ÚÂÌ‚¿ÏÏÔÓÙ·È» ·Ó¿ÌÂÛ· ÛÙ· ÁÔÓ›‰È· ÙÔ˘ ΢ÙÙ¿ÚÔ˘. √È ÂÈÛÙ‹ÌÔÓ˜ ÂÎÌÂÙ·ÏχÙËÎ·Ó ÙË ¯·Ú·ÎÙËÚÈÛÙÈ΋ ·˘Ù‹ ȉÈfiÙËÙ· ÙˆÓ ÈÒÓ ÛÙÔÓ ÙÔ̤· Ù˘ ÁÔÓȉȷ΋˜ ıÂÚ·›·˜. ∆Ô˘˜ ¯ÚËÛÈÌÔÔÈÔ‡Ó ‰ËÏ·‰‹ ÁÈ· ÙËÓ ÂÈÛ·ÁˆÁ‹ ÙÔ˘ Ê˘ÛÈÔÏÔÁÈÎÔ‡ ÁÔÓȉ›Ô˘ Û ¿ÙÔÌ· Ô˘ ¿Û¯Ô˘Ó ·fi οÔÈ· ÎÏËÚÔÓÔÌÈ΋ ·Ûı¤ÓÂÈ·. º˘ÛÈο, Ú¤ÂÈ Ó· ·ÔÎÏÂÈÛÙ› Ë Èı·ÓfiÙËÙ· Ó· ÚÔÎÏËı› ›ˆÛË ÛÙÔ ¿ÙÔÌÔ ·˘Ùfi. °È· ÙÔÓ ÛÎÔfi ·˘Ùfi ÂÈϤÁÔÓÙ·È Î·Ù¿ÏÏËÏÔÈ ÈÔ› Ô˘ ·ÂÓÂÚÁÔÔÈÔ‡ÓÙ·È, ÒÛÙ ӷ ÂÍ·ÏÂÈÊıÔ‡Ó Ù· ·ıÔÁfiÓ· ÙÔ˘˜ ¯·Ú·ÎÙËÚÈÛÙÈο. ªÂ Ù¯ÓÈΤ˜ ÙÔ˘ ·Ó·Û˘Ó‰˘·Ṳ̂ÓÔ˘ DNA ÂÈÛ¿ÁÂÙ·È ÙÔ Ê˘ÛÈÔÏÔÁÈÎfi ·ÓıÚÒÈÓÔ ÁÔÓ›‰ÈÔ ÛÙÔ ÁÂÓÂÙÈÎfi ˘ÏÈÎfi ÙˆÓ ÈÒÓ. ™ÙË Û˘Ó¤¯ÂÈ·, Ì ·˘ÙÔ‡˜ ÙÔ˘˜ ÁÂÓÂÙÈο ÙÚÔÔÔÈË̤ÓÔ˘˜ ÈÔ‡˜ «ÌÔχÓÂÙ·È» Ô ·ÛıÂÓ‹˜. ∫·ıÒ˜ ·˘ÙÔ› ÔÈ ÈÔ› ÂÓۈ̷ÙÒÓÔ˘Ó ÙÔ ÁÂÓÂÙÈÎfi ÙÔ˘˜ ˘ÏÈÎfi ÛÙÔ ÁÂÓÂÙÈÎfi ˘ÏÈÎfi ÙˆÓ Î˘ÙÙ¿ÚˆÓ ÙÔ˘ ·ÛıÂÓ‹, ÂÓۈ̷ÙÒÓÔ˘Ó ·Ú¿ÏÏËÏ· Î·È ÙÔ Ê˘ÛÈÔÏÔÁÈÎfi ·ÓıÚÒÈÓÔ ÁÔÓ›‰ÈÔ Ô˘ ÌÂٷʤÚÔ˘Ó.

¶ÚÔ˜ ÙÔ ·ÚfiÓ, ÔÈ ÂÊ·ÚÌÔÁ¤˜ Ù˘ ÁÔÓȉȷ΋˜ ıÂÚ·›·˜ Â›Ó·È Ôχ ÂÚÈÔÚÈṲ̂Ó˜. ∏ ÂÈÙ˘¯›· Ù˘ ‰ÂÓ Â›Ó·È ¿ÓÙ· ÂÍ·ÛÊ·ÏÈṲ̂ÓË Î·È ÁÈ’ ·˘Ùfi ·ÓÙÈÌÂÙˆ›˙ÂÙ·È Ì ÂÈʇϷÍË. øÛÙfiÛÔ ¤¯Ô˘Ó Á›ÓÂÈ ÂÈÙ˘¯Â›˜ °∂¡∂∆π∫∏ ª∏Ã∞¡π∫∏ ∫∞π µπ√∆∂á√§√°π∞

123


ÂÊ·ÚÌÔÁ¤˜ Û ÔÚÈṲ̂ÓÔ˘˜ ·ÛıÂÓ›˜ Î·È ÔÈ ÚÔÛ¿ıÂȘ Û˘Ó¯›˙ÔÓÙ·È. ™ÙÔ Ì¤ÏÏÔÓ Â›Ó·È Èı·Ófi Ë ÁÔÓȉȷ΋ ıÂÚ·›· Ó· ÂÊ·ÚÌfi˙ÂÙ·È Î·È Û ¤Ì‚Ú˘·, ·Ó ¤¯ÂÈ ‰È·ÈÛÙˆı› fiÙÈ Ê¤ÚÔ˘Ó «·ıÔÏÔÁÈο» ÁÔÓ›‰È·.

µπ√§√°π∞ ∫∞π... ∞§§∏ µπ√§√°π∞ Hello Dolly! To 1996 ‰ËÌÈÔ˘ÚÁ‹ıËΠÛÙÔ πÓÛÙÈÙÔ‡ÙÔ ƒfiÛÏÈÓ (Roslin), ÛÙË ™ÎÔÙ›·, Ë ¡ÙfiÏÈ (Dolly), ÙÔ ÚÒÙÔ Úfi‚·ÙÔ Ô˘ ÚÔ‹Ïı ·fi ÎψÓÔÔ›ËÛË ÛˆÌ·ÙÈÎÔ‡ ΢ÙÙ¿ÚÔ˘ ·fi ÂÓ‹ÏÈÎÔ ¿ÙÔÌÔ. H ¡ÙfiÏÈ ¤ı·Ó ÛÙȘ 14 ºÂ‚ÚÔ˘·Ú›Ô˘ ÙÔ˘ 2003 ·fi Ó¢ÌÔÓÈ΋ ·Ûı¤ÓÂÈ· Î·È ·ÊÔ‡ ›¯Â ·ÚÔ˘ÛÈ¿ÛÂÈ Û˘ÌÙÒÌ·Ù· ÚfiˆÚ˘ Á‹Ú·ÓÛ˘.

¶·Ú·ÁˆÁ‹ Ê·Ú̿ΈÓ, ÔÚÌÔÓÒÓ Î·È ÂÌ‚ÔÏ›ˆÓ ÷ڷÎÙËÚÈÛÙÈÎfi ·Ú¿‰ÂÈÁÌ· ÔÚÌfiÓ˘ Ô˘ ¤¯ÂÈ ·Ú·¯ı› Ì ÙË ‚Ô‹ıÂÈ· Ù˘ ÁÂÓÂÙÈ΋˜ Ì˯·ÓÈ΋˜ Â›Ó·È Ë ÈÓÛÔ˘Ï›ÓË. À¿Ú¯Ô˘Ó fï˜ Î·È ÔÏϤ˜ ¿ÏϘ Ô˘Û›Â˜ (.¯. ·ÓÙÈ‚ÈÔÙÈο, ÂÌ‚fiÏÈ· Î.¿.) Ô˘ ·Ú¿ÁÔÓÙ·È Ì ·˘ÙfiÓ ÙÔÓ ÙÚfiÔ, ÂÓÒ Á›ÓÔÓÙ·È ÚÔÛ¿ıÂȘ Ó· ·Ú·¯ıÔ‡Ó ·ÎfiÌË ÂÚÈÛÛfiÙÂÚ˜. °È· ÙËÓ ·Ú·ÁˆÁ‹ ÙÔ˘˜ ¯ÚËÛÈÌÔÔÈÔ‡ÓÙ·È ÁÂÓÂÙÈο ÙÚÔÔÔÈË̤ӷ ‚·ÎÙ‹ÚÈ·. °›ÓÂÙ·È ˆÛÙfiÛÔ ÚÔÛ¿ıÂÈ· Ó· ·Ú¿ÁÔÓÙ·È Î·È ·fi ¿ÏÏÔ˘˜ ÔÚÁ·ÓÈÛÌÔ‡˜, fiˆ˜ Úfi‚·Ù· ‹ ·ÁÂÏ¿‰Â˜. ∏ ÁÂÓÂÙÈ΋ Ì˯·ÓÈ΋ ¤¯ÂÈ ÂÂÎÙ·ı› Î·È ÛÙË ‰ËÌÈÔ˘ÚÁ›· ÁÂÓÂÙÈο ÙÚÔÔÔÈËÌ¤ÓˆÓ Ê˘ÙÒÓ. ∆· Ê˘Ù¿ ·˘Ù¿ ÂÚȤ¯Ô˘Ó ϤÔÓ ÁÔÓ›‰È· ¿ÏÏˆÓ ÔÚÁ·ÓÈÛÌÒÓ, Ì ·ÔÙ¤ÏÂÛÌ· Ó· ÂÌÊ·Ó›˙Ô˘Ó Ó¤Â˜ ÂÈı˘ÌËÙ¤˜ ȉÈfiÙËÙ˜ Î·È Ó· ·Ú¿ÁÔ˘Ó ‰È¿ÊÔÚ˜ ¯Ú‹ÛÈ̘ Ô˘Û›Â˜. °È· Ó· ·ÓÙÈÏËÊıԇ̠ÙË ÛËÌ·Û›· ·˘ÙÒÓ ÙˆÓ ÂÊ·ÚÌÔÁÒÓ, ·ÚΛ Ó· Ê·ÓÙ·ÛÙԇ̠fiÙÈ ÛÙÔ Ì¤ÏÏÔÓ ÌÔÚ› οÔÈÔ˜ Ó· ÂÌ‚ÔÏÈ¿˙ÂÙ·È Î·Ù¿ ÌÈ·˜ Û˘ÁÎÂÎÚÈ̤Ó˘ ·Ûı¤ÓÂÈ·˜ ηٷӷÏÒÓÔÓÙ·˜ ÁÂÓÂÙÈο ÙÚÔÔÔÈË̤Ó˜ ·Ù¿Ù˜. ∂›Û˘, ÌÔÚ› ÛÙÔ Ì¤ÏÏÔÓ, Ì ÙË ‚Ô‹ıÂÈ· Ù˘ ÁÂÓÂÙÈ΋˜ Ì˯·ÓÈ΋˜, ¤Ó·˜ ‰È·‚ËÙÈÎfi˜ Ó· ÚÔÛÏ·Ì‚¿ÓÂÈ ÙËÓ ··Ú·›ÙËÙË ÔÛfiÙËÙ· ÈÓÛÔ˘Ï›Ó˘, ÂÈÛÓ¤ÔÓÙ·˜ ÈÓÛÔ˘Ï›ÓË Ô˘ ¤¯ÂÈ ·Ú·¯ı› ·fi ¤Ó· ÁÂÓÂÙÈο ÙÚÔÔÔÈË̤ÓÔ ÔÚÁ·ÓÈÛÌfi.

·.

°ÂÓÂÙÈο ÙÚÔÔÔÈË̤ӷ Ê˘Ù¿ ∏ ‰ËÌÈÔ˘ÚÁ›· ÁÂÓÂÙÈο ÙÚÔÔÔÈËÌ¤ÓˆÓ Ê˘ÙÒÓ Â›Ó·È Ú·ÁÌ·ÙÈÎfiÙËÙ· Â‰Ò Î·È ·ÚÎÂÙ¿ ¯ÚfiÓÈ· ¯¿ÚË ÛÙȘ ÌÂıfi‰Ô˘˜ Ù˘ ÁÂÓÂÙÈ΋˜ Ì˯·ÓÈ΋˜. ™Ù· Ê˘Ù¿ ·˘Ù¿ ¤¯Ô˘Ó ÚÔÛÙÂı› ÁÔÓ›‰È· Ô˘, ÁÈ· ·Ú¿‰ÂÈÁÌ·, Ù· ηıÈÛÙÔ‡Ó ·ÓıÂÎÙÈο Û ÔÚÈṲ̂ӷ ·Ú¿ÛÈÙ·. ŸÙ·Ó ηÏÏÈÂÚÁԇ̠٤ÙÔÈ· Ê˘Ù¿, ‰ÂÓ ¯ÚÂÈ¿˙ÂÙ·È Ó· οÓÔ˘Ì ¯Ú‹ÛË ·Ú·ÛÈÙÔÎÙfiÓˆÓ. ∏ ÛÔ‰ÂÈ¿ Ì·˜ ‰ÂÓ ÎÈÓ‰˘Ó‡ÂÈ, ÙÔ˘Ï¿¯ÈÛÙÔÓ ·fi Ù· ·Ú¿ÛÈÙ·, ÙÔ ÎfiÛÙÔ˜ ·Ú·ÁˆÁ‹˜ ÌÂÈÒÓÂÙ·È Î·È ÙÔ ÚÔ˚fiÓ ÊÙ¿ÓÂÈ ÛÙÔÓ Î·Ù·Ó·ÏˆÙ‹ Û ¯·ÌËÏfiÙÂÚË ÙÈÌ‹.

124

µπ√§√°π∞ °’ °Àª¡∞™π√À

‚. ∂ÈÎ. 6.3 ¡ÙÔÌ¿Ù˜ ÁÂÓÂÙÈο ÙÚÔÔÔÈË̤Ó˜ (·) Î·È ÌË (‚).


µπ√§√°π∞ ∫∞π... ∞§§∏ µπ√§√°π∞ ∏ ‚ÈÔÙ¯ÓÔÏÔÁ›· ÛÙËÓ ˘ËÚÂÛ›· ÙˆÓ ÂÙÚÂÏ·ÈÔÎËÏ›‰ˆÓ Sea Empress (1996), Braer (1993), Exxon Valdez (1989), Amoco Cadiz (1989), Torey Canyon (1967) Â›Ó·È ÌÂÚÈο ·fi Ù· ÔÓfiÌ·Ù· ÙˆÓ ÏÔ›ˆÓ Ô˘ ÂÏ¢ı¤ÚˆÛ·Ó ÛÙË ı¿Ï·ÛÛ· ÙfiÓÔ˘˜ ÂÙÚÂÏ·›Ô˘ ÂÍ·ÈÙ›·˜ ÂÓfi˜ ·Ù˘¯‹Ì·ÙÔ˜. ∂ÎÚ‹ÍÂȘ ηٿ ÙËÓ ˘Ôı·Ï¿ÛÛÈ· ¿ÓÙÏËÛË ÂÙÚÂÏ·›Ô˘ (°ÈÔ˘Î·Ù¿Ó – ªÂÍÈÎfi 1979) ·ÏÏ¿ Î·È ¿ÏϘ ÂÓ¤ÚÁÂȘ ÙÔ˘ ·ÓıÚÒÔ˘, fiˆ˜ Ë ÂÛÎÂÌ̤ÓË ·ÂÏ¢ı¤ÚˆÛË ÙÂÚ¿ÛÙÈ·˜ ÔÛfiÙËÙ·˜ ÂÙÚÂÏ·›Ô˘ (ÂÚ›Ô˘ 1.000.000 m3) ÌÂÙ¿ ÙÔÓ ¶fiÏÂÌÔ ÙÔ˘ ∫fiÏÔ˘, Ú˘·›ÓÔ˘Ó Û˘¯Ó¿ ÙË ı¿Ï·ÛÛ· Ì ÂÙڤϷÈÔ. ∆Ô ÛÙÚÒÌ· ÙÔ˘ ÂÙÚÂÏ·›Ô˘ Ô˘ Û˘ÛÛˆÚ‡ÂÙ·È ÛÙËÓ ÂÈÊ¿ÓÂÈ· ÙÔ˘ ÓÂÚÔ‡ ÂÌÔ‰›˙ÂÈ ÙÔ ËÏÈ·Îfi ʈ˜ ·ÏÏ¿ Î·È ÙÔ ‰ÈÔÍ›‰ÈÔ ÙÔ˘ ¿Óıڷη Ó· ÂÈÛ¯ˆÚ‹ÛÔ˘Ó, ·ÚÂÌÔ‰›˙ÔÓÙ·˜ ¤ÙÛÈ ÙË ‰È·‰Èηۛ· Ù˘ ʈÙÔÛ‡ÓıÂÛ˘. ∂ÈϤÔÓ, ÙÔ ÂÙڤϷÈÔ Â›Ó·È ÙÔÍÈÎfi ÁÈ· Ù· ·˘Á¿ ÙˆÓ „·ÚÈÒÓ, ÂÓÒ Ù· ›‰È· Ù· „¿ÚÈ· Âı·›ÓÔ˘Ó ·fi ·ÛÊ˘Í›· ÂÂȉ‹ Ù· ‚Ú¿Á¯È¿ ÙÔ˘˜ ÊÚ¿ÛÛÔÓÙ·È ·fi ·˘Ùfi. ∆· ÙËÓ¿ Ô˘ ˙Ô˘Ó ÎÔÓÙ¿ ÛÙ· ˘‰¿ÙÈÓ· ·˘Ù¿ ÔÈÎÔÛ˘ÛÙ‹Ì·Ù· Î·È ÙÚ¤ÊÔÓÙ·È Ì ˘‰Úfi‚ÈÔ˘˜ ÔÚÁ·ÓÈÛÌÔ‡˜ Âı·›ÓÔ˘Ó ·fi ÙËÓ Î·Ù¿ÔÛË ÂÙÚÂÏ·›Ô˘. ∞Ó ÙÔ Ê٤ڈ̿ ÙÔ˘˜ Î·Ï˘Êı› ·fi ÂÙڤϷÈÔ, ηٷÛÙÚ¤ÊÂÙ·È Ë ÌÔÓˆÙÈ΋ ÙÔ˘ ÈηÓfiÙËÙ· Î·È ÙÔ ÙËÓfi Âı·›ÓÂÈ Â›Ù ·fi ÙÔ ÎÚ‡Ô Â›Ù ÂÂȉ‹ ‰ÂÓ ÌÔÚ› Ó· ÂÙ¿ÍÂÈ. √È ÂÙÚÂÏ·ÈÔÎËÏ›‰Â˜ ÌÔÚÔ‡Ó Ó· ÂÚÈÔÚÈÛÙÔ‡Ó ·fi ÙË ‰Ú¿ÛË ·ÔÈÎÔ���ÔÌËÙÒÓ, ÔÈ ÔÔ›ÔÈ ‰È·ÛÔ‡Ó ÙȘ ÔÚÁ·ÓÈΤ˜ ÂÓÒÛÂȘ ÙÔ˘ ÂÙÚÂÏ·›Ô˘. ªÂ ÙȘ ÌÂıfi‰Ô˘˜ Ù˘ ‚ÈÔÙ¯ÓÔÏÔÁ›·˜ ÂȉÈÒÎÂÙ·È Ó· ‚ÚÂıÔ‡Ó ·ÔÙÂÏÂÛÌ·ÙÈÎÔ› ÙÚfiÔÈ ·ÔÚÚ‡·ÓÛ˘. ™Â ·˘Ùfi ı· Û˘Ì‚¿ÏÂÈ Ô ÂÓÙÔÈÛÌfi˜ Ó¤ˆÓ ÛÙÂϯÒÓ ‚·ÎÙËÚ›ˆÓ Ì ÌÂÁ¿ÏË ·Ó··Ú·ÁˆÁÈ΋ ÈηÓfiÙËÙ·, ÒÛÙ ӷ ‰È·ÛÔ‡Ó ÙÔ ÂÙڤϷÈÔ Ù·¯‡Ù·Ù·. √ÚÈṲ̂ӷ ›‰Ë ‚·ÎÙËÚ›ˆÓ ÌÔÚÔ‡Ó Ó· ‰È·Ï‡ÛÔ˘Ó ÙÔ 70% ÌÈ·˜ ÂÙÚÂÏ·ÈÔÎËÏ›‰·˜ Û ¤ÓÙ ‚‰ÔÌ¿‰Â˜, ÂÓÒ ¯ˆÚ›˜ ·˘Ù¿ Ë Ê‡ÛË ı· ÔÏÔÎÏ‹ÚˆÓ ÙÔ Û˘ÁÎÂÎÚÈ̤ÓÔ ¤ÚÁÔ Û ÂÓ‹ÓÙ· ¤ÓÙ ¯ÚfiÓÈ·!

∂ÚˆÙ‹ÛÂȘ

¶ÚÔ‚Ï‹Ì·Ù·

¢Ú·ÛÙËÚÈfiÙËÙ˜

1. ¡· Û˘ÌÏËÚÒÛÂÙ Ì ÙÔ˘˜ ηٿÏÏËÏÔ˘˜ fiÚÔ˘˜ Ù· ÎÂÓ¿ ÛÙȘ ·Ú·Î¿Ùˆ ÚÔÙ¿ÛÂȘ: ∆Ô Û‡ÓÔÏÔ ÙˆÓ Ù¯ÓÈÎÒÓ Ì ÙȘ Ôԛ˜ ÌÂٷʤÚÂÙ·È ÁÂÓÂÙÈÎfi ˘ÏÈÎfi ·fi ¤Ó·Ó ÔÚÁ·ÓÈÛÌfi Û οÔÈÔÓ ¿ÏÏÔÓ ÔÓÔÌ¿˙ÂÙ·È ....................... ...................... . √È ÔÚÁ·ÓÈÛÌÔ› Ô˘ ¤¯Ô˘Ó ‰Â¯Ù› Ì ·˘ÙfiÓ ÙÔÓ ÙÚfiÔ Í¤ÓÔ ÁÂÓÂÙÈÎfi ˘ÏÈÎfi ÔÓÔÌ¿˙ÔÓÙ·È ....................... ...................... . 2. ¶Ò˜ ÌÔÚ› Ó· Á›ÓÂÈ ·Ú·ÁˆÁ‹ ÈÓÛÔ˘Ï›Ó˘ ÁÈ· ÙÔ˘˜ ‰È·‚ËÙÈÎÔ‡˜; 3. ∆È Ú¤ÂÈ Î˘Ú›ˆ˜ Ó· ÂÍÂÙ¿˙Ô˘Ì οı ÊÔÚ¿ Ô˘ ·Ú¿ÁÔ˘Ì Ì οÔÈ· ̤ıÔ‰Ô ¤Ó· Ê·Ú̷΢ÙÈÎfi ÚÔ˚fiÓ;

ªÈÎÚ¤˜ ¤Ú¢Ó˜ Î·È ÂÚÁ·Û›Â˜ ¡· ¯ˆÚÈÛÙ›Ù Û ‰‡Ô ÔÌ¿‰Â˜ Î·È Ó· ·Ó·ÙÚ¤ÍÂÙ Û ËÁ¤˜ ÁÈ· Ó· Û˘ÏϤÍÂÙ ÛÙÔȯ›· ˘¤Ú Î·È Î·Ù¿ Ù˘ ÁÂÓÂÙÈ΋˜ Ì˯·ÓÈ΋˜. ™Â Ì›· ÚÔηıÔÚÈṲ̂ÓË ËÌÂÚÔÌËÓ›· Ô Î·ıËÁËÙ‹˜ Û·˜ ı· ·Ó·ı¤ÛÂÈ ÛÙË Ì›· ÔÌ¿‰· Ó· ˘ÔÛÙËÚ›ÍÂÈ ÙË ÁÂÓÂÙÈ΋ Ì˯·ÓÈ΋ Î·È ÛÙËÓ ¿ÏÏË ÔÌ¿‰· Ó· ÙËÓ Î·Ù·ÎÚ›ÓÂÈ Î·ÏÒÓÙ·˜ Ù˜ Ó· ·Ó·Ù‡ÍÔ˘Ó Ù· ÂȯÂÈÚ‹Ì·Ù¿ ÙÔ˘˜ Û ÌÈ· ‰ËÌfiÛÈ· ·ÓÙÈ·Ú¿ıÂÛË (debate). °∂¡∂∆π∫∏ ª∏Ã∞¡π∫∏ ∫∞π µπ√∆∂á√§√°π∞

125


6.3 ¶ÚÔ‚ÏËÌ·ÙÈÛÌÔ› ·fi ÙËÓ ·ÍÈÔÔ›ËÛË ÙˆÓ ÂÈÙ¢ÁÌ¿ÙˆÓ Ù˘ ÁÂÓÂÙÈ΋˜–µÈÔËıÈ΋ √È ‰˘Ó·ÙfiÙËÙ˜ Ù˘ Ó¤·˜ ÁÂÓÂÙÈ΋˜ Â›Ó·È ÙfiÛ˜, Ô˘ ÔÏÏÔ› ÈÛÙÂ‡Ô˘Ó fiÙÈ ·ÎfiÌ· ‰ÂÓ ¤¯Ô˘ÌÂ Î·Ó Ê·ÓÙ·ÛÙ› ÙÈ ÌÔÚ› Ó· Û˘Ì‚Â› ÛÙÔ Ì¤ÏÏÔÓ. ∏ ÁÂÓÂÙÈ΋ Ì˯·ÓÈ΋, ÁÈ· ·Ú¿‰ÂÈÁÌ·, ÚÔÛʤÚÂÈ ·Ó·ÌÊÈÛ‚‹ÙËÙ· ÔÏÏ¿ ÏÂÔÓÂÎÙ‹Ì·Ù·, ȉȷ›ÙÂÚ· ÛÙÔÓ ÙÔ̤· Ù˘ ÁÔÓȉȷ΋˜ ıÂÚ·›·˜ Î·È ÛÙË ‚ÂÏÙ›ˆÛË Ù˘ ·Ú·ÁˆÁ‹˜ ÙÚÔʛ̈Ó. ŸÌˆ˜ ÚÔ·ÙÂÈ Î·È ¤ÓÙÔÓÔ˜ ÚÔ‚ÏËÌ·ÙÈÛÌfi˜ Ì ËıÈΤ˜ Î·È ÓÔÌÈΤ˜ ÚÔÂÎÙ¿ÛÂȘ. °È· ·Ú¿‰ÂÈÁÌ·, Ë ‰˘Ó·ÙfiÙËÙ· Ó· ÚԂϤÔ˘Ì ÙËÓ Èı·Ó‹ ÌÂÏÏÔÓÙÈ΋ ÂΉ‹ÏˆÛË Î¿ÔÈ·˜ ÁÂÓÂÙÈ΋˜ ·Ûı¤ÓÂÈ·˜ Û ¤Ó· ¿ÙÔÌÔ ¤¯ÂÈ ¿ÓÙÔÙ ıÂÙÈΤ˜ Û˘Ó¤ÂȘ ÁÈ· ÙÔ ¿ÙÔÌÔ Î·È ÙËÓ ÔÈÎÔÁ¤ÓÂÈ¿ ÙÔ˘; ¶Ò˜ ı· ·ÓÙÈÌÂÙˆ›ÛÂÈ ¤Ó· ÌÂÏÏÔÓÙÈÎfi ·ÛıÂÓ‹ ÌÈ· ·ÛÊ·ÏÈÛÙÈ΋ ÂÙ·ÈÚ›·; ∞ÎfiÌË, ¤ÛÙˆ fiÙÈ Î·Ù·Ê¤ÚÓÔ˘Ì ӷ ηٷÛ΢¿ÛÔ˘Ì ¤Ó· ÁÂÓÂÙÈο ÙÚÔÔÔÈË̤ÓÔ Èfi Ô˘ ı· ÌÂٷʤÚÂÈ ÙÔ Ê˘ÛÈÔÏÔÁÈÎfi ÁÔÓ›‰ÈÔ Ù˘ ÈÓÛÔ˘Ï›Ó˘ Î·È Ó· ÙÔÓ ÂÈÛ·Á¿ÁÔ˘Ì Û ¤Ó· ‰È·‚ËÙÈÎfi ¿ÙÔÌÔ. º˘ÛÈÔÏÔÁÈο, Ô Èfi˜ ·˘Ùfi˜ ı· ·Ú·Ì›ÓÂÈ ÛÙ· ·ÙÙ·Ú· ÙÔ˘ ·ÁÎÚ¤·ÙÔ˜. ∆Ô ÏÂÔÓ¤ÎÙËÌ· Â›Ó·È fiÙÈ Ô ·ÛıÂÓ‹˜ ı· ıÂÚ·¢Ù›. ∆È ı· Û˘Ì‚Â› fï˜ ·Ó, ηٿ Ù‡¯Ë, Ô Èfi˜ ÌÔχÓÂÈ Î·È ¿ÏÏ· ·ÙÙ·Ú· ÙÔ˘ ÔÚÁ·ÓÈÛÌÔ‡; ∂›Û˘, ‰ÂÓ ÌÔÚ› Ó· ·ÔÎÏÂÈÛÙ› Ë Èı·ÓfiÙËÙ· ÌÂÙ·ÙÚÔ‹˜ ÙÔ˘ ·ÓÂÓÂÚÁÔ‡ ÈÔ‡ Û ·ıÔÁfiÓÔ. ∆¤ÏÔ˜, Â›Ó·È ËıÈÎfi Ó· ¤¯Ô˘Ì ÙË ‰˘Ó·ÙfiÙËÙ· Ó· ÙÚÔÔÔÈԇ̠«Î·Ù¿ ·Ú·ÁÁÂÏ›·» Ù· ÎÏËÚÔÓÔÌÈο ¯·Ú·ÎÙËÚÈÛÙÈο ÂÓfi˜ ·ÙfiÌÔ˘; ¶ÔÈÔ ı· Â›Ó·È ÙÔ ·ÔÙ¤ÏÂÛÌ· ÛÙËÓ ÂÚ›ÙˆÛË Ô˘ οÔÈÔ˜ ıÂÏ‹ÛÂÈ Ó· ÂÈÛ·Á¿ÁÂÈ Û ¤Ó· ¤Ì‚Ú˘Ô ÁÔÓ›‰È· ÁÈ· Û˘ÁÎÂÎÚÈ̤ӷ ¯·Ú·ÎÙËÚÈÛÙÈο Ô˘ Ê˘ÛÈÔÏÔÁÈο ÙÔ ¿ÙÔÌÔ ‰ÂÓ ‰È·ı¤ÙÂÈ, fiˆ˜ ÁÔÓ›‰È· ÁÈ· Í·Óı¿ Ì·ÏÏÈ¿, Á·Ï·Ó¿ Ì¿ÙÈ·, ÁÔÓ›‰È· Ô˘ Û¯ÂÙ›˙ÔÓÙ·È Ì ÙÔÓ ‚·ıÌfi Â˘Ê˘˝·˜ ÎÙÏ.; ¶·ÚfiÌÔÈÔÈ ÚÔ‚ÏËÌ·ÙÈÛÌÔ› ·Ó·Ù‡ÛÛÔÓÙ·È Î·È Û fi,ÙÈ ·ÊÔÚ¿ ÙË ‰ËÌÈÔ˘ÚÁ›· Î·È ÙËÓ ·ÂÏ¢ı¤ÚˆÛË ÛÙÔ ÂÚÈ‚¿ÏÏÔÓ ÁÂÓÂÙÈο ÙÚÔÔÔÈËÌ¤ÓˆÓ ÔÚÁ·ÓÈÛÌÒÓ, ȉ›ˆ˜ Ê˘ÙÒÓ. ¶Ò˜ ı· ÂËÚ¿ÛÔ˘Ó ÙÔ˘˜ ¿ÏÏÔ˘˜ ÔÚÁ·ÓÈÛÌÔ‡˜ Ô˘ ˙Ô˘Ó ÛÙÔ ›‰ÈÔ ÂÚÈ‚¿ÏÏÔÓ; £· ‰È·Ù·Ú·¯ı› Ë ÈÛÔÚÚÔ›· ÙÔ˘ ÂÚÈ‚¿ÏÏÔÓÙÔ˜; ŸÙ·Ó ÛÙÔ ·ÚÂÏıfiÓ ¤Ó· ›‰Ô˜ ÂÈÛ‹¯ıË Û ¤Ó· ÔÈÎÔÛ‡ÛÙËÌ· ·fi ÙÔÓ ¿ÓıÚˆÔ, ÔÈ Û˘Ó¤ÂȘ, ÙȘ ÂÚÈÛÛfiÙÂÚ˜ ÊÔÚ¤˜, ‹Ù·Ó ·ÚÓËÙÈΤ˜. √È ÚÔ‚ÏËÌ·ÙÈÛÌÔ› Ô˘ ÚÔ·ÙÔ˘Ó ·fi ÙȘ ÂÊ·ÚÌÔÁ¤˜ Ù˘ Û‡Á¯ÚÔÓ˘ ‚ÈÔÏÔÁ›·˜ Î·È ÁÂÓÂÙÈ΋˜ ÂÍÂÙ¿˙ÔÓÙ·È ·fi ÙÔÓ ÂÈÛÙËÌÔÓÈÎfi ÎÏ¿‰Ô Ù˘ ‚ÈÔËıÈ΋˜. ∏ ‚ÈÔËıÈ΋ ·Û¯ÔÏÂ›Ù·È Ì ٷ ı¤Ì·Ù· ËıÈ΋˜ Ô˘ ¤¯Ô˘Ó Û¯¤ÛË Ì fiϘ ÙȘ ÌÔÚʤ˜ ˙ˆ‹˜. ™Ùԯ‡ÂÈ ÛÙË ‰È·Ù‡ˆÛË ÁÂÓÈÎÒÓ Î·ÓfiÓˆÓ Û ۯ¤ÛË Ì ÙȘ Ú·ÎÙÈΤ˜ Ô˘ ÂÊ·ÚÌfi˙Ô˘ÌÂ, Ì ÛÎÔfi ÙËÓ ÂÈÚËÓÈ΋ ·Ó¿Ù˘ÍË Ù˘ ·ÓıÚˆfiÙËÙ·˜ Î·È ÙËÓ ·ÚÌÔÓÈ΋ Û˘Ó‡·ÚÍ‹ Ì·˜ Ì ÙÔ ÂÚÈ‚¿ÏÏÔÓ. 126

µπ√§√°π∞ °’ °Àª¡∞™π√À

∂ÈÎ. 6.4 ¶·È‰› Ô˘ ¿Û¯ÂÈ ·fi ‰È·‚‹ÙË Î¿ÓÂÈ ¤ÓÂÛË ÈÓÛÔ˘Ï›Ó˘.


ªÈÎÚ¤˜ ¤Ú¢Ó˜ Î·È ÂÚÁ·Û›Â˜ 1. ∏ ÈÓÛÔ˘Ï›ÓË ‹Ù·Ó ¤Ó· ·fi Ù· ÚÒÙ· ÚÔ˚fiÓÙ· Ô˘ ·Ú‹¯ıËÛ·Ó Ì ÁÂÓÂÙÈ΋ Ì˯·ÓÈ΋. ¢Â‰Ô̤ÓÔ˘ fiÙÈ Û fiÏÔ ÙÔÓ ÎfiÛÌÔ ¿Û¯Ô˘Ó ¿Óˆ ·fi 60.000.000 ¿ÓıÚˆÔÈ ·fi ۷ί·ÚÒ‰Ë ‰È·‚‹ÙË, Ó· ÂÍËÁ‹ÛÂÙ ÁÈ·Ù› ÈÛÙ‡ÂÙ fiÙÈ ÂÈϤ¯ıËΠӷ ·Ú·¯ı› ·Ú¯Èο ·˘Ù‹ Ë ÔÚÌfiÓË. ¡· Û˘˙ËÙ‹ÛÂÙ Â›Û˘ ÛÙËÓ Ù¿ÍË ÙË ÊÚ¿ÛË: «∞Ó Â›Û·È ¿Ù˘¯Ô˜ Î·È ¿Û¯ÂȘ ·fi οÔÈ· ÛÔ‚·Ú‹ ·Ûı¤ÓÂÈ·, ı· Â›Û·È Ù˘¯ÂÚfi˜ ·Ó ˘¿Ú¯Ô˘Ó Î·È ÔÏÏÔ› ¿ÏÏÔÈ ÛÙÔÓ ÎfiÛÌÔ Ô˘ ¿Û¯Ô˘Ó ·fi ÙËÓ ›‰È· ·Ûı¤ÓÂÈ·». 2. ∏ ‰ËÌÈÔ˘ÚÁ›· ÁÂÓÂÙÈο ÙÚÔÔÔÈËÌ¤ÓˆÓ ÔÚÁ·ÓÈÛÌÒÓ ÚÔηÏ› ÚÔ‚ÏËÌ·ÙÈÛÌÔ‡˜ fiÛÔÓ ·ÊÔÚ¿ ÙËÓ ÈÛÔÚÚÔ›· ÙÔ˘ ÔÈÎÔÛ˘ÛÙ‹Ì·ÙÔ˜. ¡· ·Ó·ÙÚ¤ÍÂÙ Û ËÁ¤˜ Î·È Ó· Û˘ÁÎÂÓÙÚÒÛÂÙ ÏËÚÔÊÔڛ˜ Û¯ÂÙÈο Ì ÙÔ ı¤Ì· Ô˘ ¤¯ÂÈ ÚÔ·„ÂÈ ·fi ÙË ‰ËÌÈÔ˘ÚÁ›· ÁÂÓÂÙÈο ÙÚÔÔÔÈËÌ¤ÓˆÓ ÛÔÏÔÌÒÓ. ¡· ÂÓËÌÂÚÒÛÂÙ ÙÔ˘˜ Û˘ÌÌ·ıËÙ¤˜ Û·˜ Û¯ÂÙÈο Ì ÙȘ ÏËÚÔÊÔڛ˜ Ô˘ Û˘ÏϤͷÙÂ. 3. ∂¿Ó ÌÔÚÔ‡Û·Ì ̤ۈ Ù˘ ÁÂÓÂÙÈ΋˜ Ì˯·ÓÈ΋˜ Ó· οÓÔ˘Ì ÙÔ˘˜ ·ÓıÚÒÔ˘˜ Â͢ÓfiÙÂÚÔ˘˜, ÈÛÙ‡ÂÙ fiÙÈ ı· ¤ÚÂ ӷ ÂÈÙÚ·› οÙÈ Ù¤ÙÔÈÔ; ¡· Û˘˙ËÙ‹ÛÂÙ ÛÙËÓ Ù¿ÍË ÙȘ ·fi„ÂȘ Û·˜ ÁÈ· ÙÔ ı¤Ì·. 4. ŒÓ·˜ ÂÚ¢ÓËÙ‹˜ Ô˘ ·Ó·Î¿Ï˘„ ÙËÓ ·ÏÏËÏÔ˘¯›· ÂÓfi˜ ·ÓıÚÒÈÓÔ˘ ÁÔÓȉ›Ô˘ ηÙÔ¯‡ÚˆÛ ÙËÓ ·Ó·Î¿Ï˘„‹ ÙÔ˘ Î·È ¤ÎÙÔÙ ˙ËÙ¿ ÓÂ˘Ì·ÙÈο ‰ÈηÈÒÌ·Ù· ÁÈ· οı ÂÚ¢ÓËÙÈÎfi ‹ È·ÙÚÈÎfi ÂÁ¯Â›ÚËÌ· Ô˘ ÂÚÈÏ·Ì‚¿ÓÂÈ ÙÔ Û˘ÁÎÂÎÚÈ̤ÓÔ ÁÔÓ›‰ÈÔ. ¶ÔÈ· Â›Ó·È Ë ÁÓÒÌË Û·˜ Û¯ÂÙÈο Ì ÙÔ ı¤Ì·; ¶Ò˜ ı· ÌÔÚ¤ÛÔ˘Ó Ó· Ï˘ıÔ‡Ó ·ÚfiÌÔÈ· ÚÔ‚Ï‹Ì·Ù· ÛÙÔ Ì¤ÏÏÔÓ; ¡· Û˘Ì‚Ô˘Ï¢Ù›ÙÂ Î·È ÙÔ ÂÁ¯ÂÈÚ›‰ÈÔ Ù˘ ∫ÔÈÓˆÓÈ΋˜ Î·È ¶ÔÏÈÙÈ΋˜ ∞ÁˆÁ‹˜.

¶∂ƒπ§∏æ∏ ∏ ‚ÈÔÙ¯ÓÔÏÔÁ›· Ù· ÙÂÏÂ˘Ù·›· ¯ÚfiÓÈ·, ¯¿ÚË ÛÙËÓ ·Ó¿Ù˘ÍË Ù˘ ÁÂÓÂÙÈ΋˜ Ì˯·ÓÈ΋˜, ¤¯ÂÈ ·ÏÌ·ÙÒ‰Ë ÂͤÏÈÍË. ŒÙÛÈ, ¤¯Ô˘Ì ηٷÛ΢¿ÛÂÈ ÁÂÓÂÙÈο ÙÚÔÔÔÈË̤ÓÔ˘˜ ÔÚÁ·ÓÈÛÌÔ‡˜, ‰ËÏ·‰‹ ÔÚÁ·ÓÈÛÌÔ‡˜ ÛÙÔ˘˜ ÔÔ›Ô˘˜ ¤¯Ô˘Ì Â¤Ì‚ÂÈ Î·È ¤¯Ô˘Ì ÙÚÔÔÔÈ‹ÛÂÈ ÙÔ ÁÂÓÂÙÈÎfi ÙÔ˘˜ ˘ÏÈÎfi. ∆· ÂÈÙ‡ÁÌ·Ù· Ù˘ Ù¯ÓÔÏÔÁ›·˜ ÙÔ˘ ·Ó·Û˘Ó‰˘·Ṳ̂ÓÔ˘ DNA Â›Ó·È ÔÏÏ¿. ™Â ·˘Ù¿ ÂÚÈÏ·Ì‚¿ÓÔÓÙ·È Ë ¯·ÚÙÔÁÚ¿ÊËÛË ÙÔ˘ ÁÔÓȉÈÒÌ·ÙÔ˜ ÙÔ˘ ·ÓıÚÒÔ˘, Ë ÁÔÓȉȷ΋ ıÂÚ·›·, Ë ·Ú·ÁˆÁ‹ Ê·Ú̿ΈÓ, ÂÌ‚ÔÏ›ˆÓ Î·È ÔÚÒÓ Ì ¯·ÌËÏfi ÎfiÛÙÔ˜ Î·È ¯ˆÚ›˜ ÛËÌ·ÓÙÈΤ˜ ·ÚÂÓ¤ÚÁÂȘ ÁÈ· Ù· ¿ÙÔÌ· Ô˘ Ù· Ï·Ì‚¿ÓÔ˘Ó. µÂ‚·›ˆ˜, Ë ÙfiÛÔ ÌÂÁ¿ÏË Â¤Ì‚·ÛË ÙÔ˘ ·ÓıÚÒÔ˘ Û ‚ÈÔÏÔÁÈΤ˜ ‰È·‰Èηۛ˜ οÓÂÈ Î¿ÔÈÔ˘˜ ÛÎÂÊÙÈÎÔ‡˜ Î·È ÂÁ›ÚÂÈ ÛËÌ·ÓÙÈο ÂÚˆÙËÌ·ÙÈο ÁÈ· ÙÔ Ì¤ÏÏÔÓ Ù˘ ·ÓıÚˆfiÙËÙ·˜ Î·È ÙÔ˘ Ï·Ó‹ÙË. √ ÚÔ‚ÏËÌ·ÙÈÛÌfi˜ ·˘Ùfi˜ ·ÔÙÂÏ› ÙÔ ·ÓÙÈΛÌÂÓÔ ÌÂϤÙ˘ Ù˘ ‚ÈÔËıÈ΋˜.

§∂•∂π™-∫§∂π¢π∞: ‚ÈÔÙ¯ÓÔÏÔÁ›·, ÂÈÏÂÁ̤Ó˜ ‰È·ÛÙ·˘ÚÒÛÂȘ, ·Ó·Û˘Ó‰˘·Ṳ̂ÓÔ DNA, ÁÂÓÂÙÈ΋ Ì˯·ÓÈ΋, ÁÂÓÂÙÈο ÙÚÔÔÔÈË̤ÓÔÈ ÔÚÁ·ÓÈÛÌÔ›, ¯·ÚÙÔÁÚ¿ÊËÛË ÙÔ˘ ·ÓıÚÒÈÓÔ˘ ÁÔÓȉÈÒÌ·ÙÔ˜, ‚ÈÔËıÈ΋.

ªÈÎÚ¤˜ ¤Ú¢Ó˜ Î·È ÂÚÁ·Û›Â˜ 1. ¡· ·Ó·ÙÚ¤ÍÂÙ Û ËÁ¤˜ Î·È Ó· Û˘ÏϤÍÂÙ ÏËÚÔÊÔڛ˜ ÁÈ· ÙÔ Ò˜ ·Ú·ÁfiÙ·Ó ÛÙËÓ ·Ú¯·ÈfiÙËÙ· ÙÔ ÎÚ·Û› Î·È Ë Ì›Ú·. 2. ∏ ‚ÈÔÏÔÁ›· ÛÙËÓ ˘ËÚÂÛ›· Ù˘ ÂÁÎÏËÌ·ÙÔÏÔÁ›·˜: √È Ó¤Â˜ Ù¯ÓÈΤ˜ Ô˘ ¤¯ÂÈ ÛÙË ‰È¿ıÂÛ‹ Ù˘ Ë ‚ÈÔÏÔÁ›· Ù· ÙÂÏÂ˘Ù·›· ¯ÚfiÓÈ· Ì¿˜ ÂÈÙÚ¤Ô˘Ó ϤÔÓ Ó· οÓÔ˘Ì ·Ó¿Ï˘ÛË DNA, Ë ÔÔ›· ÌÔÚ› Ó· ¯ÚËÛÈ̇ÛÂÈ ÛÙË ‰È·›ÛÙˆÛË Ù˘ ·ÙÚfiÙËÙ·˜ ·ÏÏ¿ Î·È ÛÙËÓ ·Ó·Î¿Ï˘„Ë ÂÁÎÏËÌ·ÙÈÒÓ. °È· ÙÔÓ ‰Â‡ÙÂÚÔ ÛÎÔfi Û˘ÏϤÁÂÙ·È ‚ÈÔÏÔÁÈÎfi ˘ÏÈÎfi ·fi ÙÔÓ ÙfiÔ ÂÓfi˜ ÂÁÎÏ‹Ì·ÙÔ˜ (ÙÚ›¯Â˜, ·›Ì· ÎÙÏ.) Î·È Á›ÓÂÙ·È °∂¡∂∆π∫∏ ª∏Ã∞¡π∫∏ ∫∞π µπ√∆∂á√§√°π∞

127


·Ó¿Ï˘ÛË DNA. ™Â ÂÚ›ÙˆÛË Ô˘ ˘¿Ú¯ÂÈ Î¿ÔÈÔ˜ ‡ÔÙÔ˜, ÌÔÚ› Ó· Á›ÓÂÈ Û‡ÁÎÚÈÛË ÙÔ˘ DNA ÙÔ˘ ˘fiÙÔ˘ Ì ÙÔ DNA Ô˘ ‚Ú¤ıËΠÛÙÔÓ ÙfiÔ ÙÔ˘ ÂÁÎÏ‹Ì·ÙÔ˜. ∆· ·ÔÙÂϤÛÌ·Ù· Ù˘ Û‡ÁÎÚÈÛ˘ ÌÔÚÔ‡Ó Ó· ¯ÚËÛÈÌÔÔÈËıÔ‡Ó ˆ˜ ·Ô‰ÂÈÎÙÈο ÛÙÔȯ›· ÛÙË ‰›ÎË. ™‹ÌÂÚ· ·˘Ù‹ Ë Ù¯ÓÈ΋ ·ÔÙÂÏ› ۯ‰fiÓ ÚÔ˘Ù›Ó· ÁÈ· ÙËÓ ÂÁÎÏËÌ·ÙÔÏÔÁ›·, ·ÏÏ¿ Û ÔÏϤ˜ ÂÚÈÙÒÛÂȘ ˘¿Ú¯Ô˘Ó ·ÎfiÌ· οÔÈ· ÓÔÌÈο ÎÂÓ¿. ¡· ·Ó·ÙÚ¤ÍÂÙ Û ηٿÏÏËϘ ËÁ¤˜, Ó· Û˘ÏϤÍÂÙ ÛÙÔȯ›· Û¯ÂÙÈο Ì ÙË ¯Ú‹ÛË ·ÚfiÌÔÈˆÓ ‰Â‰ÔÌ¤ÓˆÓ ÛÙËÓ ÂÁÎÏËÌ·ÙÔÏÔÁ›· Î·È Ó· ·ÚÔ˘ÛÈ¿ÛÂÙ ÂÚÈÙÒÛÂȘ fiÔ˘ ¤ÁÈÓ ¯Ú‹ÛË ÙÔ˘˜. (∂Ó‰ÂÈÎÙÈο ·Ó·Ê¤ÚÔ˘Ì ÙËÓ ˘fiıÂÛË ™›ÌÛÔÓ (Simpson), ÂÓfi˜ ÁÓˆÛÙÔ‡ ∞ÌÂÚÈηÓÔ‡ ËıÔÔÈÔ‡ Ô˘ ηÙËÁÔÚ‹ıËΠfiÙÈ ÛÎfiÙˆÛ ÙË Á˘Ó·›Î· ÙÔ˘.) 3. ∫¿ÔȘ ÔÈÎÔÏÔÁÈΤ˜ ÔÚÁ·ÓÒÛÂȘ ·ÓÙÈÙ›ıÂÓÙ·È ÛÙË ‰ËÌÈÔ˘ÚÁ›· ÁÂÓÂÙÈο ÙÚÔÔÔÈËÌ¤ÓˆÓ ÔÚÁ·ÓÈÛÌÒÓ. ¡· ·Ó·ÙÚ¤ÍÂÙ ÛÙȘ ηٿÏÏËϘ ËÁ¤˜ Î·È Ó· Û˘ÏϤÍÂÙ ÏËÚÔÊÔڛ˜ ÁÈ· Ù· ÂȯÂÈÚ‹Ì·Ù· Ô˘ ÚÔ‚¿ÏÏÔ˘Ó Î·È ÙÔÓ ÙÚfiÔ Ì ÙÔÓ ÔÔ›Ô ÚÔÛ·ıÔ‡Ó Ó· ÂÌÔ‰›ÛÔ˘Ó ÙË ¯Ú‹ÛË ·˘ÙÒÓ ÙˆÓ ÔÚÁ·ÓÈÛÌÒÓ. 4. ŸÛÔÈ ·Û¯ÔÏÔ‡ÓÙ·È Ì ٷ ÓÔÌÈο ÚÔ‚Ï‹Ì·Ù· Ô˘ ÚÔ·ÙÔ˘Ó ·fi ÙË ÁÂÓÂÙÈ΋ Ì˯·ÓÈ΋ ıˆÚÔ‡Ó ÛËÌ·ÓÙÈÎfi Ó· ıÂÛÈÛÙ› ·ÁÎÔÛÌ›ˆ˜ ¤Ó·˜ ÎÔÈÓfi˜ ÓÔÌÈÎfi˜ ÎÒ‰Èη˜. °È·Ù› ÈÛÙ‡ÂÙ ˆ˜ οÙÈ Ù¤ÙÔÈÔ Â›Ó·È ·Ó·Áη›Ô; ¡· ‰ÒÛÂÙ ·Ú·‰Â›ÁÌ·Ù· Ù¤ÙÔÈˆÓ ÚÔ‚ÏËÌ¿ÙˆÓ. 5. ¡· ·Ó·˙ËÙ‹ÛÂÙ ٛÙÏÔ˘˜ ‚È‚Ï›ˆÓ Î·È Ù·ÈÓÈÒÓ Ô˘ Ó· ·Û¯ÔÏÔ‡ÓÙ·È Ì ı¤Ì·Ù· ÁÂÓÂÙÈ΋˜ Ì˯·ÓÈ΋˜. ¡· ÂÈϤÍÂÙ ¤Ó· ·fi ·˘Ù¿, Ó· ÙÔ ÂÚÈÁÚ¿„ÂÙ ÂÚÈÏËÙÈο Î·È Ó· Û˘˙ËÙ‹ÛÂÙ ÛÙËÓ Ù¿ÍË Û¯ÂÙÈο Ì ÙÔ ı¤Ì· Ô˘ ‰È·Ú·ÁÌ·Ù‡ÂÙ·È. 6. ¶ÔÈ· ÔʤÏË Î·È ÔÈ· ÚÔ‚Ï‹Ì·Ù· ÈÛÙ‡ÂÙ fiÙÈ ı· ˘¿ÚÍÔ˘Ó ÁÈ· ÙËÓ ·ÓıÚˆfiÙËÙ· ·fi ÙË ¯·ÚÙÔÁÚ¿ÊËÛË ÙÔ˘ ÁÔÓȉÈÒÌ·ÙÔ˜ ÙÔ˘ ·ÓıÚÒÔ˘; °È· ÙËÓ ·¿ÓÙËÛ‹ Û·˜ Ó· ·Ó·ÙÚ¤ÍÂÙ Û ηٿÏÏËϘ ËÁ¤˜.

128

µπ√§√°π∞ °’ °Àª¡∞™π√À


ÂͤÏÈÍË

7

µ›ÛÔÓ·˜ ·fi ÙÔ Û‹Ï·ÈÔ Ù˘ ∞Ïٷ̛ڷ˜. 15.000-12.000 .Ã. ™ËÏ·ÈÔÁÚ·Ê›·.


¶ÚÔËÁÔ‡ÌÂÓ˜ ÁÓÒÛÂȘ Ô˘ ı· ¯ÚÂÈ·ÛÙÒ...

∆Ô ÂÚÈ‚¿ÏÏÔÓ ÂÌÊ·Ó›˙ÂÈ ÂÙÂÚÔÁ¤ÓÂÈ·, ·ÏÏ¿…


...ÔÈ ÔÚÁ·ÓÈÛÌÔ› ÚÔÛ·ıÔ‡Ó Û˘Ó¯Ҙ Ó· ÚÔÛ·ÚÌfi˙ÔÓÙ·È ÛÙÔ ÂÚÈ‚¿ÏÏÔÓ ÙÔ˘˜.

√È ÔÚÁ·ÓÈÛÌÔ› ÎÏËÚÔÓÔÌÔ‡Ó Î¿ÔÈ· ¯·Ú·ÎÙËÚÈÛÙÈο ·fi ÙÔ˘˜ ÚÔÁfiÓÔ˘˜ ÙÔ˘˜.

√È ÁÔÓȉȷΤ˜ ÌÂÙ·ÏÏ¿ÍÂȘ ‰ËÌÈÔ˘ÚÁÔ‡Ó ·ÏÏËÏfiÌÔÚÊ· ·˘Í¿ÓÔÓÙ·˜ ÙËÓ ÔÈÎÈÏÔÌÔÚÊ›· ÙˆÓ ÔÚÁ·ÓÈÛÌÒÓ.

...ηÈÓÔ‡ÚȘ ÁÓÒÛÂȘ Ô˘ ı· ·ÔÎÙ‹Ûˆ

ñ ∆È Â›Ó·È Ë ÂͤÏÈÍË Î·È Ò˜ Û˘ÓÙÂÏ›ٷÈ. ñ ∆È Â›Ó·È Ù· ·ÔÏÈıÒÌ·Ù· Î·È ÔÈÔ˜ Ô ÚfiÏÔ˜ ÙÔ˘˜ ÁÈ· ÙÔ˘˜ ÂÈÛÙ‹ÌÔÓ˜. ñ ¶ÔÈ· ‚ÈÔ¯ËÌÈο ÛÙÔȯ›· Û˘ÓËÁÔÚÔ‡Ó ˘¤Ú Ù˘ ÂͤÏÈ͢.


7.1 H ÂͤÏÈÍË Î·È ÔÈ «Ì·ÚÙ˘Ú›Â˜» Ù˘ ∞Ó ·Ú·ÙËÚ‹ÛÔ˘Ì ÚÔÛÂÎÙÈο ÙÔÓ ÎfiÛÌÔ Ô˘ Ì·˜ ÂÚÈ‚¿ÏÏÂÈ, ı· ·Ó·Î·Ï‡„Ô˘Ì Ôχ ÌÂÁ¿ÏË ÔÈÎÈÏÔÌÔÚÊ›· ÔÚÁ·ÓÈÛÌÒÓ. ∆·˘Ùfi¯ÚÔÓ· fï˜ ı· ·Ó·Î·Ï‡„Ô˘Ì fiÙÈ ÔÈ ÔÚÁ·ÓÈÛÌÔ› ÂÌÊ·Ó›˙Ô˘Ó Î·È ÔÏϤ˜ ÔÌÔÈfiÙËÙ˜. °È· ·Ú¿‰ÂÈÁÌ·, fiÏÔÈ ÔÈ ÔÚÁ·ÓÈÛÌÔ› ·ÔÙÂÏÔ‡ÓÙ·È ·fi ·ÙÙ·Ú·, fiÏÔÈ ¤¯Ô˘Ó ·Ó¿ÁÎË ·fi ÓÂÚfi, fiÏ· Ù· ıËÏ·ÛÙÈο ¤¯Ô˘Ó ÙÚ›¯Â˜ Î.Ô.Î. ∂›Ó·È Ê˘ÛÈÎfi Ó· ·Ó·ÚˆÙËıԇ̠Ò˜ ÂÌÊ·Ó›ÛÙËÎ·Ó fiϘ ·˘Ù¤˜ ÔÈ

ÌÔÚʤ˜ ˙ˆ‹˜ ÛÙË °Ë, Ô‡ ÔÊ›ÏÔÓÙ·È ·˘Ù¤˜ ÔÈ ÔÌÔÈfiÙËÙ˜ Î·È Ò˜ ÚԤ΢„·Ó ·˘Ù¤˜ ÔÈ ‰È·ÊÔÚ¤˜. √È ÂÈÛÙ‹ÌÔÓ˜ Û‹ÌÂÚ· ˘ÔÛÙËÚ›˙Ô˘Ó ˆ˜ fiÏË ·˘Ù‹ Ë ÔÈÎÈÏfiÙËÙ· ÔÊ›ÏÂÙ·È ÛÙËÓ ÂͤÏÈÍË. £ÂˆÚÔ‡Ó ‰ËÏ·‰‹ fiÙÈ fiϘ ·˘Ù¤˜ ÔÈ ÌÔÚʤ˜ ˙ˆ‹˜ ηٿÁÔÓÙ·È ·fi οÔȘ ¿ÏϘ Ô˘ ˘‹Ú¯·Ó ÚÈÓ ·fi ÔÏÏ¿ ¯ÚfiÓÈ· Î·È ÛÙ·‰È·Î¿ ·ÓÙÈηٷÛÙ¿ıËÎ·Ó ·fi Ӥ˜. ∏ ÂͤÏÈÍË Â›Ó·È ÙÂÏÈο ÌÈ· Û˘Ó¯‹˜ ‰È·‰Èηۛ·, Ô˘ ÍÂΛÓËÛ ·fi ÙfiÙ Ô˘ ÂÌÊ·Ó›ÛÙËΠ˙ˆ‹ Â¿Óˆ ÛÙÔÓ Ï·Ó‹ÙË Ì·˜ Î·È Û˘ÓÙÂÏÂ›Ù·È ·ÎfiÌ· Î·È Û‹ÌÂÚ·. ∏ ıˆڛ· Ù˘ ÂͤÏÈ͢ ıÂÌÂÏÈÒıËΠ·fi ÙÔÓ ∫¿ÚÔÏÔ ¢·Ú‚›ÓÔ (Charles Darwin) ÙÔÓ 19Ô ·ÈÒÓ·. √ ¢·Ú‚›ÓÔ˜ ·Ú·Ù‹ÚËÛ fiÙÈ ÂÎÙfi˜ ·fi ÙËÓ ÔÈÎÈÏÔÌÔÚÊ›· ÌÂٷ͇ ÙˆÓ ‰È·ÊÔÚÂÙÈÎÒÓ ÂȉÒÓ Û˘Ó·ÓÙ¿ÌÂ Î·È ÔÈÎÈÏÔÌÔÚÊ›· ÌÂٷ͇ ÙˆÓ ·ÙfiÌˆÓ ÂÓfi˜ ›‰Ô˘˜. °È· ·Ú¿‰ÂÈÁÌ·, ÛÙÔ ·ÓıÚÒÈÓÔ Â›‰Ô˜ Û˘Ó·ÓÙ¿Ì ¿ÙÔÌ· ÎÔÓÙ¿ ‹ „ËÏ¿, Ì ·ÓÔȯÙfi ‹ ÛÎÔ‡ÚÔ ¯ÚÒÌ· Ì·ÏÏÈÒÓ, ·¯È¿ ‹ ·‰‡Ó·Ù· Î.¿. ∆· ÂÚÈÛÛfiÙÂÚ· ·fi ·˘Ù¿ Ù· ¯·Ú·ÎÙËÚÈÛÙÈο ÔÊ›ÏÔÓÙ·È Û ÁÔÓ›‰È· Î·È ÚÔÛ‰›‰Ô˘Ó ÛÙ· ¿ÙÔÌ· Ô˘ Ù· ʤÚÔ˘Ó Î¿ÔÈ· ÏÂÔÓÂÎÙ‹Ì·Ù· ‹ ÌÂÈÔÓÂÎÙ‹Ì·Ù· Ù· ÔÔ›· ·ÊÔÚÔ‡Ó ÙËÓ ÂÈ‚›ˆÛ‹ ÙÔ˘˜ ÛÙÔ ÂÚÈ‚¿ÏÏÔÓ fiÔ˘ ˙Ô˘Ó. ŒÙÛÈ, ÌÈ· ÛÙÂÓ‹ Î·È ÌÂÁ¿ÏË Ì‡ÙË ÌÔÚ› Ó· ‰È¢ÎÔχÓÂÈ ÙËÓ ÂÈ‚›ˆÛË Û ¤Ó· „˘¯Úfi Îϛ̷ Û ۯ¤ÛË Ì ÌÈ· ÎÔÓÙ‹ Î·È Ê·Ú‰È¿ ̇ÙË, ÁÈ·Ù› Ô ·¤Ú·˜ Ô˘ ÂÈÛÓ¤ÂÙ·È ıÂÚÌ·›ÓÂÙ·È, ηٿ ÙË ‰›Ô‰fi ÙÔ˘ ·fi ÙË ÌÂÁ¿ÏË Ì‡ÙË, ̤¯ÚÈ Ó· ÊÙ¿ÛÂÈ ÛÙÔ˘˜ Ó‡ÌÔÓ˜. √ÌÔ›ˆ˜, ¤Ó· ·¯‡ ˙ÒÔ ÌÔÚ› Ó· ·ÓÙÂÂͤÏıÂÈ Î·Ï‡ÙÂÚ· Û „˘¯Ú¤˜ Û˘Óı‹Î˜ ÏfiÁˆ ÙÔ˘ Ï›Ô˘˜ Ô˘ ¤¯ÂÈ ÛÙÔ ÛÒÌ· ÙÔ˘, ·ÏÏ¿ ÙÔ ¯·Ú·ÎÙËÚÈÛÙÈÎfi ·˘Ùfi ÌÔÚ› Ó· Â›Ó·È ÌÂÈÔÓ¤ÎÙËÌ· Û ¤Ó· ıÂÚÌfi Îϛ̷. ™˘ÓÂÒ˜, ¤Ó· ¯·Ú·ÎÙËÚÈÛÙÈÎfi ·fi ÌfiÓÔ ÙÔ˘ Û˘Ó‹ıˆ˜ ‰ÂÓ ÌÔÚ› Ó· ıˆÚËı› ·ÔÎÏÂÈÛÙÈο ıÂÙÈÎfi ‹ ·ÚÓËÙÈÎfi ÁÈ· ÙËÓ ÂÈ‚›ˆÛË ÂÓfi˜ ÔÚÁ·ÓÈÛÌÔ‡, ·ÏÏ¿ ¿ÓÙ· Û ۯ¤ÛË Ì ÙÔ ÂÚÈ‚¿ÏÏÔÓ ÛÙÔ ÔÔ›Ô ˙ÂÈ. 132

µπ√§√°π∞ °’ °Àª¡∞™π√À

∂ÈÎ. 7.1 ™ÙÔÓ Ï·Ó‹ÙË Ì·˜ Û˘Ó·ÓÙ¿Ì ÌÂÁ¿ÏË ÔÈÎÈÏÔÌÔÚÊ›· ÔÚÁ·ÓÈÛÌÒÓ: ∞fi ·Ϥ˜ ÌÔÚʤ˜ ˙ˆ‹˜, fiˆ˜ Â›Ó·È ÔÈ ÌÈÎÚÔÔÚÁ·ÓÈÛÌÔ›, Ô˘ ‰ÂÓ ÌÔÚÔ‡ÌÂ Î·Ó Ó· ·Ú·ÙËÚ‹ÛÔ˘Ì Ì Á˘ÌÓfi Ì¿ÙÈ, ̤¯ÚÈ ÙÔ˘˜ ÌÂÁ·ÏfiÛˆÌÔ˘˜ ÂϤʷÓÙ˜ Î·È ÙȘ Ê¿Ï·ÈÓ˜. √ÚÁ·ÓÈÛÌÔ‡˜ Ô˘ ·Ú·Ì¤ÓÔ˘Ó fiÏË ÙÔ˘˜ ÙË ˙ˆ‹ ·Î›ÓËÙÔÈ Û ¤Ó· ̤ÚÔ˜ Î·È ¿ÏÏÔ˘˜ ÔÈ ÔÔ›ÔÈ ‰È·Ó‡Ô˘Ó ¯ÈÏÈ¿‰Â˜ ¯ÈÏÈfiÌÂÙÚ· ̤۷ Û ¤Ó· ÌfiÏȘ ¯ÚfiÓÔ, ÌÂÙ·Ó·ÛÙ‡ÔÓÙ·˜ ·fi „˘¯ÚfiÙÂÚ˜ Û ıÂÚÌfiÙÂÚ˜ ÂÚÈÔ¯¤˜. √ÚÁ·ÓÈÛÌÔ‡˜ Ô˘ ÎÈÓÔ‡ÓÙ·È Ì ÔÏÏ¿ fi‰È·, ·ÏÏ¿ Î·È ·ÓıÚÒÔ˘˜ Ì ÙË ¯·Ú·ÎÙËÚÈÛÙÈ΋ ‰›Ô‰Ë ‚¿‰ÈÛË. √ÚÁ·ÓÈÛÌÔ‡˜ Ô˘ ¤ÚÔ˘Ó, ÛηÚÊ·ÏÒÓÔ˘Ó, ÂÙÔ‡Ó ‹ ÎÔÏ˘ÌÔ‡Ó. ∞˘Ù¿ Â›Ó·È ÌÂÚÈο ÌfiÓÔ ·Ú·‰Â›ÁÌ·Ù· Ù˘ Ôχ ÌÂÁ¿Ï˘ ÔÈÎÈÏÔÌÔÚÊ›·˜ Ù˘ ˙ˆ‹˜.

∂ÈÎ. 7.2 √ ∫¿ÚÔÏÔ˜ ¢·Ú‚›ÓÔ˜ Ù·Íȉ‡ÔÓÙ·˜ Ì ÙÔ ÏÔ›Ô Beagle ›¯Â ÙËÓ Â˘Î·ÈÚ›· Ó· ‰ÂÈ ÔÈΛÏÔ˘˜ ÔÚÁ·ÓÈÛÌÔ‡˜ Î·È Ó· ·Ó·Ù‡ÍÂÈ ÙË ıˆڛ· Ù˘ ÂͤÏÈ͢.


™Â ¤Ó·Ó ÏËı˘ÛÌfi, οÔÈ· ¿ÙÔÌ· Â›Ó·È Î·Ï‡ÙÂÚ· ÚÔÛ·ÚÌÔṲ̂ӷ ÛÙÔ Û˘ÁÎÂÎÚÈ̤ÓÔ ÂÚÈ‚¿ÏÏÔÓ. ∞˘Ù¿ ¤¯Ô˘Ó ÂÚÈÛÛfiÙÂÚ˜ Èı·ÓfiÙËÙ˜ Ó· ÂÈ‚ÈÒÛÔ˘Ó, ·ÏÏ¿ Î·È Ó· ‰ÒÛÔ˘Ó Î·È ÙÔ˘˜ ÂÚÈÛÛfiÙÂÚÔ˘˜ ·ÔÁfiÓÔ˘˜. √È ·fiÁÔÓÔ› ÙÔ˘˜ ı· ÙÔ˘˜ ÌÔÈ¿˙Ô˘Ó, ¿Ú· ı· ÔÏÏ·Ï·ÛÈ·ÛÙÔ‡Ó Ù· ¿ÙÔÌ· Ì ٷ «Â˘ÓÔ˚ο» ¯·Ú·ÎÙËÚÈÛÙÈο ̤۷ ÛÙÔÓ ÏËı˘ÛÌfi. ∆·˘Ùfi¯ÚÔÓ·, ı· ÌÂÈÒÓÔÓÙ·È Ù· ¿ÙÔÌ· Ô˘ ‰ÂÓ Ê¤∂ÈÎ. 7.3 ∫·ıÒ˜ ÔÈ Û˘Óı‹Î˜ ÛÙË °Ë ÚÔ˘Ó ·˘Ù¿ Ù· ¯·Ú·ÌÂÙ·‚¿ÏÏÔÓÙ·È Û˘Ó¯Ҙ, οÔÈÔÈ ÔÚÁ·ÓÈÛÌÔ› ηٷʤÚÓÔ˘Ó Î·È ÎÙËÚÈÛÙÈο, ·ÊÔ‡ ‰ÂÓ ÚÔÛ·ÚÌfi˙ÔÓÙ·È Î·È Î¿ÔÈÔÈ fi¯È. ı· Â›Ó·È ÙfiÛÔ Î·Ï¿ ¶·Ú¿‰ÂÈÁÌ· ÔÚÁ·ÓÈÛÌÒÓ Ô˘ ‰ÂÓ Î·Ù¿ÊÂÚ·Ó Ó· ÚÔÛ·ÚÌÔÛÙÔ‡Ó Â›Ó·È ÔÈ ÚÔÛ·ÚÌÔṲ̂ӷ ÛÙÔ ‰ÂÈÓfiÛ·˘ÚÔÈ. ∫¿ÔÙ ·ÔÙÂÏÔ‡Û·Ó Ì›· Û˘ÁÎÂÎÚÈ̤ÓÔ ÂÚÈ·fi ÙȘ ÈÔ ÂÈÙ˘¯Ë̤Ó˜ ÔÌ¿‰Â˜ ‚¿ÏÏÔÓ. ªÂ ÙÔ ¤Ú·ÔÚÁ·ÓÈÛÌÒÓ ¿Óˆ ÛÙË °Ë, ·ÏÏ¿ ÂÍ·Ê·Ó›ÛÙËÎ·Ó Î¿Ùˆ ·fi ·‰È¢ÎÚ›ÓÈÛÙ˜ ÛÌ· ÙÔ˘ ¯ÚfiÓÔ˘ Ô Û˘Óı‹Î˜. √È ˘Ôı¤ÛÂȘ Ô˘ οÓÔ˘Ì ÏËı˘ÛÌfi˜ ı· ·ÔÙÂÂ›Ó·È ÔÏϤ˜ Î·È Ì›· ·fi ·˘Ù¤˜ ˘ÔÛÙËÚ›˙ÂÈ fiÙÈ ‰ÂÓ ÌfiÚÂÛ·Ó Ó· Ï›ٷÈ, fiÏÔ Î·È ÂÚÈÛÚÔÛ·ÚÌÔÛÙÔ‡Ó ÛÙȘ ÌÂÙ·‚·ÏÏfiÌÂÓ˜ ÛfiÙÂÚÔ, ΢ڛˆ˜ ·fi Û˘Óı‹Î˜. ¿ÙÔÌ· Ô˘ ı· ʤÚÔ˘Ó Ù· «Â˘ÓÔ˚ο» ¯·Ú·ÎÙËÚÈÛÙÈο. ∞˘Ù‹ Ë ‰È·‰Èηۛ· Ù˘ ÂÈ·˘Ù¿ Ù· ¿ÙÔÌ· ¤¯Ô˘Ó ÙÔ Ì¤ÁÂıÔ˜ ‚›ˆÛ˘ ÙÔ˘ ηχÙÂÚ· ÚÔÛ·ÚÌÔṲ̂ÓÔ˘ ÔÚÁ·ÓÈÔ˘ ‰È¢ÎÔχÓÂÈ ÙËÓ ÂÈ‚›ˆÛ‹ ÙÔ˘˜ ÛÌÔ‡ ÔÓÔÌ¿˙ÂÙ·È º˘ÛÈ΋ ∂ÈÏÔÁ‹. ÿÚË ÛÙË ‰È·‰Èηۛ· Ù˘ º˘ÛÈ΋˜ ∂ÈÏÔÁ‹˜ οı ÏËı˘ÛÌfi˜ ‰È·ÊÔÚÔÔÈÂ›Ù·È fiÏÔ Î·È ÂÚÈÛÛfiÙÂÚÔ. ∏ ‰È·ÊÔÚÔÔ›ËÛË ·˘Ù‹ ÌÔÚ› Ó· Ô‰ËÁ‹ÛÂÈ ˘fi ÔÚÈṲ̂Ó˜ Û˘Óı‹Î˜ ̤¯ÚÈ Î·È ÛÙË ‰ËÌÈÔ˘ÚÁ›· Ó¤ˆÓ ÂȉÒÓ. ∏ ›‰È· ‰È·‰Èηۛ· ÌÔÚ›, ‚¤‚·È·, Ó· Ô‰ËÁ‹ÛÂÈ ¿ÏÏ· ›‰Ë Û ÂÍ·Ê¿ÓÈÛË. °È· Ó· ‰Ú¿ÛÂÈ Ë º˘ÛÈ΋ ∂ÈÏÔÁ‹, Ú¤ÂÈ Ó· ˘¿Ú¯ÂÈ ÔÈÎÈÏÔÌÔÚÊ›·, ‰ËÏ·‰‹ ÁÂÓÂÙÈ΋ ÔÈÎÈÏfiÙËÙ·, Ë ÔÔ›· ÚÔηÏÂ›Ù·È Î˘Ú›ˆ˜ ·fi ÙȘ ·˘Ù¿ Ù· ¿ÙÔÌ· Â›Ó·È ·˘Ù¿ Ù· ¿ÙÔÌ· Â›Ó·È ÌÂÙ·ÏÏ¿ÍÂȘ. √È ÂÚÈÛÛfiÙÂÚ˜ ÌÂÙ·ÏÏ¿ÍÂȘ ›Ôχ ÌÈÎÚ¿ Î·È Âı·›ÓÔ˘Ó Ôχ ÌÂÁ¿Ï· Î·È Âı·›ÓÔ˘Ó Ó·È ‚Ï·‚ÂÚ¤˜ ÁÈ· Ù· ¿ÙÔÌ· Ô˘ ÙȘ ʤÚÔ˘Ó. ∂ÈÎ. 7.4 ™Â ·˘Ùfi ÙÔ ·Ïfi ‰È¿ÁÚ·ÌÌ· À¿Ú¯Ô˘Ó fï˜ Î·È Î¿ÔȘ Ô˘ ÌÔÚ› Ó· ›ʷ›ÓÂÙ·È Ò˜ ̤ۈ Ù˘ º˘ÛÈ΋˜ ∂ÈÏÔÁ‹˜ Ó·È Î·È Â˘ÓÔ˚Τ˜ ÁÈ· ÙËÓ ÂÈ‚›ˆÛË ÙˆÓ ·ÙfiÌˆÓ ÛÙÔ Û˘ÁÎÂÎÚÈ̤ÓÔ ÂÈ‚ÈÒÓÔ˘Ó ÙÂÏÈο Ù· ηχÙÂÚ· ÂÚÈ‚¿ÏÏÔÓ. ∆· ¿ÙÔÌ· Ô˘ ʤÚÔ˘Ó ÙȘ ¢ÓÔ˚Τ˜ ÌÂÙ·ÏÏ¿ÍÂȘ ı· ÚÔÛ·ÚÌÔṲ̂ӷ ¿ÙÔÌ·. ™ÙÔ ‰È¿ÁÚ·ÌÌ· ÙÔ Ï‹ıÔ˜ ÙˆÓ ‰È·ÊÔÚÂÙÈÎÔ‡ ÏÂÈÙÔ˘ÚÁÔ‡Ó Î·Ï‡ÙÂÚ· ÛÙȘ Û˘Óı‹Î˜ ÙÔ˘ Û˘ÁÎÂÎÚÈ̤ÓÔ˘ ÂÚÈ- ·ÂÈÎÔÓ›˙ÂÙ·È ÌÂÁ¤ıÔ˘˜ Ó˘¯ÙÂÚ›‰ˆÓ Û ¤Ó· ÔÈÎÔÛ‡ÛÙËÌ·. ‚¿ÏÏÔÓÙÔ˜ ηÈ, Ê˘ÛÈο, ı· ÂÈ‚ÈÒÓÔ˘Ó Â˘ÎÔÏfiÙÂÚ·. ™˘ÓÂÒ˜, ∆ÂÏÈο ÂÈ‚ÈÒÓÔ˘Ó ÔÈ Ó˘¯ÙÂÚ›‰Â˜ Ô˘ ı· ÌÔÚÔ‡Ó Ó· ·Ú¿ÁÔ˘Ó Î·È ÂÚÈÛÛfiÙÂÚÔ˘˜ ·ÔÁfiÓÔ˘˜, Ôfi- ¤¯Ô˘Ó ̤ÁÂıÔ˜ Ô˘ ‰È¢ÎÔχÓÂÈ ÙËÓ ÂÈ‚›ˆÛ‹ ÙÔ˘˜ ÛÙÔ Û˘ÁÎÂÎÚÈ̤ÓÔ Ù ı· ÌÂÙ·‚È‚¿˙Ô˘Ó Û ·˘ÙÔ‡˜ Î·È ÙÔ «Â˘ÓÔ˚Îfi» ÁÔÓ›‰ÈÔ. ªÂ ÙÔ ÂÚÈ‚¿ÏÏÔÓ. ∞˘Ùfi ‰ÂÓ Â›Ó·È Ô‡Ù Ôχ ¤Ú·ÛÌ· ¿Ú· ÔÏÏÒÓ ¯ÚfiÓˆÓ Ù· ¿ÙÔÌ· Ô˘ ı· ‰È·ı¤ÙÔ˘Ó ÙÔ ÌÂÁ¿ÏÔ, ÒÛÙ ӷ ‰˘ÛÎÔχÔÓÙ·È Ó· ¢ÓÔ˚Îfi ¯·Ú·ÎÙËÚÈÛÙÈÎfi ı· Á›ÓÔÓÙ·È fiÏÔ Î·È ÂÚÈÛÛfiÙÂÚ· ÛÙÔÓ ÂÏȯıÔ‡Ó ·Ó¿ÌÂÛ· ÛÙ· ‰¤ÓÙÚ·, Ô‡Ù Ôχ ÌÈÎÚfi, ÒÛÙ ӷ ÎÈÓ‰˘ÓÂ‡Ô˘Ó ·fi ÏËı˘ÛÌfi. ÂÚÈÛÛfiÙÂÚÔ˘˜ ¯ıÚÔ‡˜. ∂•∂§π•∏

133


∏ ¿ÌÂÛË ·Ú·ÎÔÏÔ‡ıËÛË Ù˘ ÂͤÏÈ͢ Î·È Ë Î·Ù·ÁÚ·Ê‹ ÙÔ˘ Û¯ËÌ·ÙÈÛÌÔ‡ Ó¤ˆÓ ÂȉÒÓ Ê˘ÙÒÓ, ˙ÒˆÓ ‹ ¿ÏÏˆÓ ÔÚÁ·ÓÈÛÌÒÓ Â›Ó·È ·‰‡Ó·ÙË, ÁÈ·Ù› Ë ÂͤÏÈÍË Á›ÓÂÙ·È Ì Ôχ ·ÚÁÔ‡˜ Ú˘ıÌÔ‡˜. √È ÂÈÛÙ‹ÌÔÓ˜ ÏÔÈfiÓ Â›Ó·È ·Ó·ÁηṲ̂ÓÔÈ Ó· ‚Ú›ÛÎÔ˘Ó ¿ÏÏÔ˘˜ ÙÚfiÔ˘˜ Ó· Û˘ÁÎÂÓÙÚÒÓÔ˘Ó ÛÙÔȯ›· ÁÈ· ÙȘ ÌÂÙ·‚ÔϤ˜ Ù˘ ˙ˆ‹˜ ¿Óˆ ÛÙË °Ë ÛÙËÓ ÔÚ›· ÙˆÓ ·ÈÒÓˆÓ. ∞fi ÙÔÓ Î·ÈÚfi ÙÔ˘ ¢·Ú‚›ÓÔ˘, Ë ÈÔ ÛËÌ·ÓÙÈ΋ ̤ıÔ‰Ô˜ ‹Ù·Ó Ë ÌÂϤÙË ÂÙÚˆÌ¿ÙˆÓ Î·È ·ÔÏÈıˆÌ¿ÙˆÓ. ¶¤Ú· ·fi Ù· ÛÙÔȯ›· Ô˘ Ì·˜ ‰›ÓÔ˘Ó Ù· ·ÔÏÈıÒÌ·Ù·, ÔÈ ÂÈÛÙ‹ÌÔÓ˜ Û‹ÌÂÚ· ¤¯Ô˘Ó ÛÙË ‰È¿ıÂÛ‹ ÙÔ˘˜ ¤Ó· ÌÂÁ¿ÏÔ Û‡ÓÔÏÔ ÏËÚÔÊÔÚÈÒÓ ·fi ÌÂϤÙ˜ ÛÙÔ Ï·›ÛÈÔ Ù˘ ÁÂÓÂÙÈ΋˜ Î·È Ù˘ ÔÈÎÔÏÔÁ›·˜. ™ÙȘ ·Ú¯¤˜ ÙÔ˘ 21Ô˘ ·ÈÒÓ·, ϤÔÓ, ·ԉ›ÍÂȘ ÁÈ· ÙËÓ ÂͤÏÈÍË ÚÔ¤Ú¯ÔÓÙ·È ·fi οı ÙÔ̤· Ù˘ ‚ÈÔÏÔÁ›·˜. ∆· ÛÙÔȯ›· Ô˘ ·ÍÈÔÔÈÔ‡Ó Û‹ÌÂÚ· ÔÈ ÂÈÛÙ‹ÌÔÓ˜ ÔÈ ÔÔ›ÔÈ ÚÔÛ·ıÔ‡Ó Ó· ηٷÁÚ¿„Ô˘Ó ÙËÓ ÈÛÙÔÚ›· ÙˆÓ ÔÚÁ·ÓÈÛÌÒÓ ¿Óˆ ÛÙË °Ë ÌÔÚԇ̠ӷ Ù· ‰È·ÎÚ›ÓÔ˘Ì Û ‰‡Ô ÔÌ¿‰Â˜: Ù· ·ÔÏÈıÒÌ·Ù· Î·È ÙȘ ‚ÈÔ¯ËÌÈΤ˜ ·ԉ›ÍÂȘ.

∆· ·ÔÏÈıÒÌ·Ù· ™˘Ó‹ıˆ˜, ÌÂÙ¿ ÙÔÓ ı¿Ó·ÙÔ ÂÓfi˜ ˙ÒÔ˘ ÙÔ ÛÒÌ· ÙÔ˘ ·ÔÛ˘ÓÙ›ıÂÙ·È. ™ÙËÓ ·Ú¯‹ ·ÔÛ˘ÓÙ›ıÂÓÙ·È Ù· ̷Ϸο ̤ÚË, ÂÓÒ Ù· ÛÎÏËÚ¿, fiˆ˜ Ù· ÔÛÙ¿ ‹ Ù· ‰fiÓÙÈ·, ·ÔÛ˘ÓÙ›ıÂÓÙ·È Î·È ·˘Ù¿, ·ÏÏ¿ ¯ÚÂÈ¿˙ÂÙ·È ÌÂÁ·Ï‡ÙÂÚÔ ¯ÚÔÓÈÎfi ‰È¿ÛÙËÌ·. À¿Ú¯Ô˘Ó ˆÛÙfiÛÔ Î·È ÊÔÚ¤˜ Ô˘ ‰ÂÓ ·ÎÔÏÔ˘ıÂ›Ù·È ·˘Ù‹ Ë ‰È·‰Èηۛ·. °È· ·Ú¿‰ÂÈÁÌ·, ·Ó ÙÔ ÓÂÎÚfi ˙ÒÔ Î·Ï˘Êı› ·fi Ï¿ÛË, ˘¿Ú¯ÂÈ Ë ‰˘Ó·ÙfiÙËÙ· οÔÈ· ·ÓfiÚÁ·Ó· ˘ÏÈο Ó· ·ÓÙÈηٷÛÙ‹ÛÔ˘Ó Ù· ÛÎÏËÚ¿ ̤ÚË ÙÔ˘ ˙ÒÔ˘, ‰›ÓÔÓÙ·˜ «¤ÙÚÈÓ· ÔÌÔÈÒÌ·Ù·» ÙˆÓ ÌÂÚÒÓ ·˘ÙÒÓ (·ÔÏ›ıˆÛË). ∂Âȉ‹ Ù· ˘ÏÈο ·˘Ù¿ ‰ÂÓ Êı›ÚÔÓÙ·È Â‡ÎÔÏ·, ·Ú·Ì¤ÓÔ˘Ó ·Ó·ÏÏÔ›ˆÙ· ÁÈ· ÂηÙÔÓÙ¿‰Â˜, ·ÎfiÌ· Î·È ÂηÙÔÌ̇ÚÈ· ¯ÚfiÓÈ·, ‰›ÓÔÓÙ·˜ Ù· ·ÔÏÈıÒÌ·Ù·. ŒÓ· ·ÔÏ›ıˆÌ· ÌÔÚ› Ó· Â›Ó·È ÔÏfiÎÏËÚÔ˜ ÔÚÁ·ÓÈÛÌfi˜ ‹ Î·È ÙÌ‹Ì·Ù¿ ÙÔ˘. ªÂ ·ÚfiÌÔÈÔ ÙÚfiÔ ÌÔÚÔ‡Ó Ó· ·ÔÏÈıˆıÔ‡Ó Î·È Ê˘ÙÈÎÔ› ÔÚÁ·ÓÈÛÌÔ›, .¯. ‰¤ÓÙÚ·.

∂ÈÎ. 7.5 ∞ÔÏÈıÒÌ·Ù·.

√È ‚ÈÔ¯ËÌÈΤ˜ ·ԉ›ÍÂȘ ¶¤Ú· ·fi Ù· ·ÔÏÈıÒÌ·Ù·, ÔÈ ÂÚ¢ÓËÙ¤˜ ¤¯Ô˘Ó ÛÙË ‰È¿ıÂÛ‹ ÙÔ˘˜ Î·È ¿ÏÏ· ÛÙÔȯ›· ÁÈ· Ó· ÌÂÏÂÙ‹ÛÔ˘Ó ÙËÓ ÂͤÏÈÍË ÙˆÓ ÂȉÒÓ, fiˆ˜ Â›Ó·È Î¿ÔÈ· ‚ÈÔ¯ËÌÈο ‰Â‰Ô̤ӷ. ¶ÈÔ Û˘ÁÎÂÎÚÈ̤ӷ, ̤۷ ·fi ÙË ÌÂϤÙË ÙˆÓ ÚˆÙÂ˚ÓÒÓ ÌÔÚ› Ó· ‰È·ÈÛÙˆı› ·Ó οÔÈ· ›‰Ë ‚Ú›ÛÎÔÓÙ·È ÎÔÓÙ¿ ÂÍÂÏÈÎÙÈο ‹ fi¯È. À¿Ú¯Ô˘Ó ÚˆÙ½Ó˜ Ô˘ ÂÈÙÂÏÔ‡Ó ÙËÓ ›‰È· ÏÂÈ��Ô˘ÚÁ›· Û ‰È·ÊÔÚÂÙÈο ›‰Ë, .¯. Ë ·ÈÌÔÛÊ·ÈÚ›ÓË ÛÙ· ‰È¿ÊÔÚ· ›‰Ë ÙˆÓ ıËÏ·ÛÙÈÎÒÓ Î·È ÙˆÓ ÙËÓÒÓ. ŸÛÔ ÈÔ fiÌÔȘ Â›Ó·È ·˘Ù¤˜ ÔÈ ÚˆÙ½Ó˜, ‰ËÏ·‰‹ fiÛÔ ÈÔ fiÌÔÈ· Â›Ó·È Ë ·ÏÏËÏÔ˘¯›· ÙˆÓ ·ÌÈÓÔͤˆÓ ÙÔ˘˜, ÙfiÛÔ ÈÔ «Û˘ÁÁÂÓÈο» Â›Ó·È Ù· ›‰Ë. ™˘ÓÂÒ˜, ¤¯Ô˘Ó ¤Ó·Ó ÎÔÈÓfi ÚfiÁÔÓÔ Ô˘ ¤˙ËÛ ÛÙÔ Ôχ ÚfiÛÊ·ÙÔ 134

µπ√§√°π∞ °’ °Àª¡∞™π√À

∂ÈÎ. 7.6 √ ̇ıÔ˜ ÙÔ˘ ÌÔÓfiÊı·ÏÌÔ˘ ∫‡Îψ· ‚·Û›ÛÙËΠηٿ ¿Û· Èı·ÓfiÙËÙ· Û ·ÔÏÈıˆÌ¤Ó· ÎÚ·Ó›· ÂÏÂÊ¿ÓÙˆÓ, ÛÙ· ÔÔ›· Ë ÙÚ‡· Ù˘ ÚÔ‚ÔÛΛ‰·˜ ÌÔÈ¿˙ÂÈ Ì ̿ÙÈ. ªÂ ÙÔ ¤Ú·ÛÌ· ÙÔ˘ ¯ÚfiÓÔ˘ ·˘ÙÔ› ÔÈ Ì‡ıÔÈ ¤¯·Û·Ó ÙË ‰‡Ó·Ì‹ ÙÔ˘˜ Î·È ϤÔÓ ÌÂÏÂÙÒÓÙ·È ÁÈ· ÙÔ˘˜ Û˘Ì‚ÔÏÈÛÌÔ‡˜ ÙÔ˘˜ Î·È fi¯È ˆ˜ ·Ï‹ıÂȘ.


·ÚÂÏıfiÓ. ∞Ó fï˜ ÔÈ ÚˆÙ½Ó˜ ÙÔ˘˜ ‰È·Ê¤ÚÔ˘Ó Ôχ, ·˘Ùfi ÛËÌ·›ÓÂÈ fiÙÈ ı· Ú¤ÂÈ Ó· ·Ó·ÙÚ¤ÍÔ˘Ì ·ÚÎÂÙ¿ ›Ûˆ ÁÈ· Ó· ·Ó·˙ËÙ‹ÛÔ˘Ì ÙÔÓ ÎÔÈÓfi ÙÔ˘˜ ÚfiÁÔÓÔ. ∏ ‚ÈÔ¯ËÌÈ΋ ÌÂϤÙË Ù˘ ÂͤÏÈ͢ ÙˆÓ ÂȉÒÓ ¤ÁÈÓ Ôχ ·ÚÁfiÙÂÚ· ·fi ÙË ÌÂϤÙË ÙˆÓ ·ÔÏÈıˆÌ¿ÙˆÓ Î·È Ô˘ÛÈ·ÛÙÈο Û˘Ó¤‚·Ï ÛÙËÓ ÂȂ‚·›ˆÛË ‹ ÛÙËÓ ·fiÚÚÈ„Ë ÙˆÓ ‰Â‰ÔÌ¤ÓˆÓ Ô˘ Ì·˜ ·Ú›¯Â ̤¯ÚÈ ÙfiÙ ÙÔ ·Ú¯Â›Ô ÙˆÓ ·ÔÏÈıˆÌ¿ÙˆÓ.

∂ÈÎ. 7.8 ∞˘Ù¿ Ù· ·ÔÏÈıˆÌ¤Ó· ›¯ÓË ‚ÔËıÔ‡Ó ÙÔ˘˜ ÂÈÛÙ‹ÌÔÓ˜ Ó· ˘ÔÏÔÁ›ÛÔ˘Ó ÙÔ Ì‹ÎÔ˜ ÙÔ˘ ‰È·ÛÎÂÏÈÛÌÔ‡ ÙˆÓ ‰ÂÈÓÔÛ·‡ÚˆÓ.

∂ÚˆÙ‹ÛÂȘ

¶ÚÔ‚Ï‹Ì·Ù·

∂ÈÎ. 7.7 √È ÏËÚÔÊÔڛ˜ Ô˘ Û˘ÁÎÂÓÙÚÒÓÔ˘Ì ·fi Ù· ·ÔÏÈıÒÌ·Ù· ÌÔÚÔ‡Ó Ó· ¯ÚËÛÈÌÔÔÈËıÔ‡Ó ÁÈ· Ó· ·Ó··Ú·ÛÙ‹ÛÔ˘Ó ÁÂÁÔÓfiÙ· Ô˘ ¤ÁÈÓ·Ó ÂηÙÔÌ̇ÚÈ· ¯ÚfiÓÈ· ÚÈÓ. ª·˜ ‰›ÓÔ˘Ó ÙË ‰˘Ó·ÙfiÙËÙ· Ó· ‰È·Ù˘ÒÛÔ˘Ì ˘Ôı¤ÛÂȘ ÁÈ· ÙË Û˘ÌÂÚÈÊÔÚ¿ ˙ÒˆÓ Ô˘ ¤¯Ô˘Ó ÂÍ·Ê·ÓÈÛÙ› ‹ Ó· ‚Á¿ÏÔ˘ÌÂ Û˘ÌÂÚ¿ÛÌ·Ù· ÁÈ· ÙÔ Îϛ̷. µ¤‚·È·, ̤۷ Û ÂηÙÔÌ̇ÚÈ· ¯ÚfiÓÈ· Ù· ·ÔÏÈıÒÌ·Ù· ηٷÛÙÚ¤ÊÔÓÙ·È Ôχ ‡ÎÔÏ·, ·ÏÏ¿ ηıÂÙ› Ô˘ ‚Ú›ÛÎÔ˘Ì ÌÔÚ› Ó· Û˘ÓÂÈÛʤÚÂÈ ÛÙË ‰ËÌÈÔ˘ÚÁ›· ÌÈ·˜ ÔÏÔÎÏËڈ̤Ó˘ ÂÈÎfiÓ·˜. ™ÙËÓ ÂÈÎfiÓ· ·Ú·ÙËÚԇ̠ÎÔÚÌfi ·ÔÏÈıˆÌ¤ÓÔ˘ ‰¤ÓÙÚÔ˘ Ô˘ ‚Ú¤ıËΠÛÙÔ ∞ÔÏÈıˆÌ¤ÓÔ ¢¿ÛÔ˜ Ù˘ ª˘ÙÈÏ‹Ó˘.

¢Ú·ÛÙËÚÈfiÙËÙ˜

1. ¡· ¯·Ú·ÎÙËÚ›ÛÂÙ ÙȘ ·Ú·Î¿Ùˆ ÚÔÙ¿ÛÂȘ Ì ÙÔ ÁÚ¿ÌÌ· (™), ·Ó Â›Ó·È ÛˆÛÙ¤˜, ‹ Ì ÙÔ ÁÚ¿ÌÌ· (§), ·Ó Â›Ó·È Ï·Óı·Ṳ̂Ó˜: ·. ∏ ÂͤÏÈÍË Û˘ÓÙÂÏÂ›Ù·È ·ÎfiÌ· Î·È Û‹ÌÂÚ·. ‚. ∏ ÂÈ‚›ˆÛË ÙÔ˘ ηχÙÂÚ· ÚÔÛ·ÚÌÔṲ̂ÓÔ˘ ·ÙfiÌÔ˘ ÔÓÔÌ¿˙ÂÙ·È º˘ÛÈ΋ ∂ÈÏÔÁ‹. Á. ∞Ó ¤Ó· ¿ÙÔÌÔ Â›Ó·È Î·Ï¿ ÚÔÛ·ÚÌÔṲ̂ÓÔ Û ¤Ó· ÂÚÈ‚¿ÏÏÔÓ, ÙfiÙ ÙÔ ›‰ÈÔ ı· ÈÛ¯‡ÂÈ ·ÎfiÌ· Î·È ·Ó ·ÏÏ¿ÍÔ˘Ó ÔÈ Û˘Óı‹Î˜ ÙÔ˘ ÂÚÈ‚¿ÏÏÔÓÙÔ˜. ‰. ∆Ô ˘ÏÈÎfi Ù˘ º˘ÛÈ΋˜ ∂ÈÏÔÁ‹˜ ÙÔ ÚÔÛʤÚÔ˘Ó ÔÈ ÌÂÙ·ÏÏ¿ÍÂȘ. Â. ∆· ÛÙÔȯ›· Ô˘ ¤¯Ô˘Ó ÛÙË ‰È¿ıÂÛ‹ ÙÔ˘˜ ÔÈ ÂÈÛÙ‹ÌÔÓ˜ ÛÙËÓ ÚÔÛ¿ıÂÈ¿ ÙÔ˘˜ Ó· ηٷÁÚ¿„Ô˘Ó ÙËÓ ÔÚ›· Ù˘ ÂͤÏÈ͢ Â›Ó·È ÌfiÓÔ Ù· ·ÔÏÈıÒÌ·Ù·. 2. ∆È Â›Ó·È Ë ÂͤÏÈÍË; ¶fiÙ ÍÂÎÈÓ¿ Î·È fiÙ ÛÙ·Ì·Ù¿; 3. ªÂ ÔÈÔÓ ÙÚfiÔ ÈÛÙ‡ԢÌ ۋÌÂÚ· fiÙÈ Û˘ÓÙÂÏÂ›Ù·È Ë ÂͤÏÈÍË; 4. ¶ÔÈ· Ë Û¯¤ÛË ÙˆÓ ÌÂÙ·ÏÏ¿ÍÂˆÓ Ì ÙËÓ ÂͤÏÈÍË; 5. ŒÓ· ¿ÙÔÌÔ ÛÙ›ÚÔ Â›Ó·È ‰˘Ó·ÙfiÓ Ó· ÂËÚ¿ÛÂÈ ÙËÓ ÔÚ›· Ù˘ ÂͤÏÈ͢ ÙˆÓ ÔÚÁ·ÓÈÛÌÒÓ ÙÔ˘ ›‰Ô˘˜ ÙÔ˘; ∂•∂§π•∏

135


7.2 H ÂͤÏÈÍË ÙÔ˘ ·ÓıÚÒÔ˘ °È· Ó· ·Ó·Î·Ï‡„Ô˘Ó ÔÈ ÂÈÛÙ‹ÌÔÓ˜ Ù· ÂÍÂÏÈÎÙÈο ÌÔÓÔ¿ÙÈ· Ô˘ Ô‰‹ÁËÛ·Ó ÛÙÔÓ ¿ÓıÚˆÔ, ÂÍÂÙ¿˙Ô˘Ó ·ÔÏÈıÒÌ·Ù·, ¤ÙÚÈÓ· ÂÚÁ·Ï›· Î·È Î¿ÓÔ˘Ó ÂϤÁ¯Ô˘˜ ÛÙÔ DNA ÁÈ· Ó· Û˘ÁÎÚ›ÓÔ˘Ó Ù· ·ÔÏÈıÒÌ·Ù· Ô˘ Û˘Ó¯Ҙ ·Ó·Î·Ï‡ÙÔÓÙ·È Ì ÙÔ˘˜ ÛËÌÂÚÈÓÔ‡˜ ·ÓıÚÒÔ˘˜ Î·È Èı‹ÎÔ˘˜. ∫·Ù¤ÏËÍ·Ó ÏÔÈfiÓ ÛÙÔ Û˘Ì¤Ú·ÛÌ· fiÙÈ Ë ÈÛÙÔÚ›· Ù˘ ·ÓıÚÒÈÓ˘ ÂͤÏÈ͢ ¿Ú¯ÈÛ ÚÈÓ ·fi 4.000.000 ¯ÚfiÓÈ· ÛÙËÓ ·Ó·ÙÔÏÈ΋ ∞ÊÚÈ΋, ·fi ÌÈ· ÔÌ¿‰· ˙ÒˆÓ Ô˘ ÔÓÔÌ¿˙ÔÓÙ·È ∞˘ÛÙÚ·ÏÔ›ıËÎÔÈ, Î·È Î·Ù¤ÏËÍ ÛÙÔÓ Homo sapiens, ‰ËÏ·‰‹ ÙÔÓ ÛËÌÂÚÈÓfi ¿ÓıÚˆÔ. °È· Ó· ηٷÓÔ‹ÛÔ˘Ì ÙËÓ ÂͤÏÈÍË ÙÔ˘ ·ÓıÚÒÔ˘, Ú¤ÂÈ Ó· ÛÎÂÊÙÔ‡ÌÂ Î·È ÙÔ Ò˜ ‹Ù·Ó ÙÔ ÂÚÈ‚¿ÏÏÔÓ ÂΛÓË ÙËÓ ÂÔ¯‹. ∏ ·Ó·ÙÔÏÈ΋ ∞ÊÚÈ΋, Ô˘ Û‹ÌÂÚ· ¤¯ÂÈ ÙÂÚ¿ÛÙȘ ÍÂÚ¤˜ ‰ȿ‰Â˜ Ì Ôχ Ï›Á· ‰¤ÓÙÚ·, ÚÈÓ ·fi ÂηÙÔÌ̇ÚÈ· ¯ÚfiÓÈ· Î·Ï˘ÙfiÙ·Ó ·fi ˘ÎÓ‹ ˙Ô‡ÁÎÏ· Î·È ·ÔÙÂÏÔ‡Û ¯ÒÚÔ fiÔ˘ ˙Ô‡Û·Ó ÔÏÏ¿ ›‰Ë Èı‹ÎˆÓ. ∆fiÙÂ, fiˆ˜ Î·È Û‹ÌÂÚ·, ÔÈ ›ıËÎÔÈ ‹Ù·Ó ÂÍ·›ÚÂÙÔÈ ·Ó·ÚÚȯËÙ¤˜, ÈηÓÔ› Ó· ÍÂʇÁÔ˘Ó ·fi ÙÔ˘˜ ÎÈÓ‰‡ÓÔ˘˜ Ô˘ ÙÔ˘˜ ·ÂÈÏÔ‡Û·Ó. ŸÌˆ˜, Ù¤ÛÛÂÚ· ÂηÙÔÌ̇ÚÈ· ¯ÚfiÓÈ· ÚÈÓ ¿Ú¯ÈÛ ӷ ÂÌÊ·Ó›˙ÂÙ·È ÍËÚ·Û›· Î·È Ë ˙Ô‡ÁÎÏ· ¤ÁÈÓ ÈÔ ·Ú·È‹ Î·È ÌÂÙ·ÙÚ¿ËΠ۠‰·ÛÒ‰ÂȘ ÂÎÙ¿ÛÂȘ Î·È ÏÈ‚¿‰È·. ∆fiÙ ÂÌÊ·Ó›ÛÙËÎ·Ó ÔÈ ∞˘ÛÙÚ·ÏÔ›ıËÎÔÈ, Ô˘ ÌÔÚÔ‡Û·Ó Ó· ÛÙ¤ÎÔÓÙ·È fiÚıÈÔÈ, ÁÂÁÔÓfi˜ Ô˘ ÙÔ˘˜ Â¤ÙÚÂ ӷ ÎÈÓÔ‡ÓÙ·È ÁÚËÁÔÚfiÙÂÚ· Î·È Ó· ÂÓÙÔ›˙Ô˘Ó ·fi Ì·ÎÚÈ¿ ÙÔÓ Î›Ó‰˘ÓÔ. ∫·ıÒ˜ ÔÈ ÂÎÙ¿ÛÂȘ Á›ÓÔÓÙ·Ó fiÏÔ Î·È ÈÔ ·ÓÔȯ٤˜, ÔÈ ‚ÈfiÙÔÔÈ ÙˆÓ Û˘ÓËıÈÛÌ¤ÓˆÓ Èı‹ÎˆÓ ÂÍ·Ê·Ó›˙ÔÓÙ·Ó. √È ∞˘ÛÙÚ·ÏÔ›ıËÎÔÈ ˆÛÙfiÛÔ ÂÈ‚›ˆÛ·Ó, ÂӉ¯Ô̤ӈ˜ ÁÈ·Ù› ˙Ô‡Û·Ó Û ÔÌ¿‰Â˜ Î·È Û˘ÓÂÚÁ¿˙ÔÓÙ·Ó ÛÙÔ Î˘Ó‹ÁÈ. ∆˘¯·›· οÔÈÔÈ ÂÌÊ¿ÓÈÛ·Ó ÌÂÁ·Ï‡ÙÂÚÔ˘˜ ÂÁÎÂÊ¿ÏÔ˘˜, ¤Ó· ÈÔ ÁÂÚfi ÛÒÌ· Î·È ÙËÓ ÈηÓfiÙËÙ· Ó· ηٷÛ΢¿˙Ô˘Ó ÂÚÁ·Ï›·. ∞˘ÙÔ› Èı·ÓfiÓ ‹Ù·Ó Î·È ÔÈ ÚÒÙÔÈ ¿ÓıÚˆÔÈ. √ÔÈ·‰‹ÔÙ ÂÈÎfiÓ· ÁÈ· ÙËÓ ÂͤÏÈÍË ÙÔ˘ ·ÓıÚÒÔ˘ Â›Ó·È ·Û·Ê‹˜ ÎÈ ·˘Ùfi ÁÈ·Ù› ÂÌϤÎÔÓÙ·È ÔÏÏ¿ ›‰Ë ÔÚÁ·ÓÈÛÌÒÓ ÙˆÓ ÔÔ›ˆÓ ‚Ú›ÛÎÔ˘Ì ÌfiÓÔ ıÚ·‡ÛÌ·Ù· Î·È Û·Ó›ˆ˜ Ï‹ÚË ·ÔÏÈıÒÌ·Ù·. ∂›Û˘, ‰ÂÓ ˘¿Ú¯Ô˘Ó ·ÔÏÈıÒÌ·Ù· ÙˆÓ ÂӉȿÌÂÛˆÓ ÛÙ·‰›ˆÓ Ù˘ ÂͤÏÈ͢, Ì¿ÏÏÔÓ ÁÈ·Ù› ·˘Ù¤˜ ÔÈ ÂÚ›Ô‰ÔÈ ·ÏÏ·ÁÒÓ ‹Ù·Ó ÁÚ‹ÁÔÚ˜, ÔfiÙ ˘‹Ú¯Â ÌÈÎÚ‹ Èı·ÓfiÙËÙ· Ó· ·ÔÏÈıˆıÔ‡Ó ÔÈ «ÂӉȿÌÂÛÔÈ ÎÚ›ÎÔÈ». ŸÌˆ˜ Ë ÁÂÓÈÎfiÙÂÚË ÔÚ›· Ê·›ÓÂÙ·È Ó· Â›Ó·È ÍÂοı·ÚË, ‰Â›¯ÓÔÓÙ·˜ fiÙÈ ÔÈ ∞˘ÛÙÚ·ÏÔ›ıËÎÔÈ ÂÍÂÏ›¯ıËÎ·Ó ÛÙÔ˘˜ ÚÒÙÔ˘˜ ·ÓıÚÒÔ˘˜ Î·È ÛÙË Û˘Ó¤¯ÂÈ· ÛÙÔ˘˜ Û‡Á¯ÚÔÓÔ˘˜ ·ÓıÚÒÔ˘˜. °È· ‰‡Ô ÂηÙÔÌ̇ÚÈ· ¯ÚfiÓÈ· Ô ·ÓıÚÒÈÓÔ˜ ÂÁΤʷÏÔ˜ ÌÂÁ¿ÏˆÓÂ Û˘Ó¯Ҙ Î·È Ë Â˘Ê˘˝· ÙÔ˘ ·ÓıÚÒÔ˘ ·˘Í·ÓfiÙ·Ó ÛÙ·ıÂÚ¿. ŒÙÛÈ, ÌÂÙ¿ ÙÔÓ ∞˘ÛÙÚ·ÏÔ›ıËÎÔ ÂÌÊ·Ó›ÛÙËÎÂ Ô Homo habilis Î·È ÌÂÙ¿ Ô Homo erectus. √ Homo erectus ›¯Â ·Ó·Î·Ï‡„ÂÈ ÙË ÊˆÙÈ¿ Î·È ¯ÚËÛÈÌÔÔÈÔ‡Û ÂÚÁ·Ï›·. ªÔÚ› Ó· ¯ÚËÛÈÌÔÔÈÔ‡ÛÂ Î·È ·Ϥ˜ ÌÔÚʤ˜ ÏfiÁÔ˘ ÁÈ· ÙËÓ ÂÈÎÔÈÓˆÓ›· ÙÔ˘. øÛÙfiÛÔ Ì ÙËÓ ÂÌÊ¿ÓÈÛË Ùo˘ Homo sapiens Ë ·ÓıÚÒÈÓË Â˘Ê˘˝· ¤ÊÙ·Û Û ¤Ó· ÙÂÏ›ˆ˜ ‰È·ÊÔÚÂÙÈÎfi Â›‰Ô. √È ¿ÓıÚˆÔÈ ÌÔÚÔ‡Û·Ó ϤÔÓ Ó· Û˘˙ËÙÔ‡Ó Û¯ÂÙÈο Ì ·ÊËÚË̤Ó˜ ¤ÓÓÔȘ, fiˆ˜ ÙÔ Ì¤ÏÏÔÓ Î·È ÙÔ ·ÚÂÏıfiÓ. ªÔÚÔ‡Û·Ó Ó· ¯ÚËÛÈÌÔÔÈÔ‡Ó ÙÔÓ ÏfiÁÔ ÁÈ· Ó· ·ÚËÁÔÚ‹ÛÔ˘Ó Ô ¤Ó·˜ ÙÔÓ ¿ÏÏÔ ‹ ÁÈ· Ó· ‰ÒÛÔ˘Ó Û˘Ì‚Ô˘Ï¤˜. ŒÊÙÈ·¯Ó·Ó ÎÔÛÌ‹Ì·Ù·, ·ÓÔ›ÁÔÓÙ·˜ 136

µπ√§√°π∞ °’ °Àª¡∞™π√À

∂ÈÎ. 7.9 ŸÙ·Ó ÚˆÙÔÂÌÊ·Ó›ÛÙËΠÛÙËÓ ∞ÊÚÈ΋ Ô Homo sapiens, Ù· ÂÚÁ·Ï›· ÙÔ˘ ‹Ù·Ó ·Ï¿ Î·È Ë ÁÏÒÛÛ· ÙÔ˘ ÚˆÙfiÁÔÓË. ŸÌˆ˜ ·˘ÙÔ› ÔÈ ¿ÓıÚˆÔÈ ‹Ù·Ó ‰Ú·ÛÙ‹ÚÈÔÈ Î·È ÛÂ Û˘Ó¯‹ ÂÁÚ‹ÁÔÚÛË, Ì ÂӉȷʤÚÔÓ Ó· ÂÍÂÚ¢ӋÛÔ˘Ó Ó¤Ô˘˜ ÙfiÔ˘˜. ∫·ıÒ˜ ÌÂÙ·ÎÈÓÔ‡ÓÙ·Ó ÛÙËÓ ∞Û›· Î·È ÛÙËÓ ∂˘ÚÒË, ¤ÚÂ ӷ ‚·Û›˙ÔÓÙ·È Ô ¤Ó·˜ ÛÙÔÓ ¿ÏÏÔ ÁÈ· Ó· ÂÈ‚ÈÒÛÔ˘Ó. ∆Ô Ó· Ì·ı·›ÓÔ˘Ó ÁÚ‹ÁÔÚ· ‹Ù·Ó Ôχ ÛËÌ·ÓÙÈÎfi. ¶ÏËÚÔÊÔڛ˜ ÁÈ· ÙËÓ ÂÚÈÔ¯‹ Î·È ÁÈ· Ù· ÂÈΛӉ˘Ó· ‹ ¯Ú‹ÛÈÌ· ˙Ò· Ô˘ ηÙÔÈÎÔ‡Û·Ó Û ·˘Ù‹ Á›ÓÔÓÙ·Ó Ôχ ÁÚ‹ÁÔÚ· ÁÓˆÛÙ¿ ÌÂٷ͇ ÙˆÓ ÌÂÏÒÓ Ù˘ ÔÌ¿‰·˜. ∞˘Ù¤˜ ÔÈ Û˘Ó¯›˜ ÚÔÎÏ‹ÛÂȘ Î·È ÔÈ Ï‡ÛÂȘ ÙˆÓ ÚÔ‚ÏËÌ¿ÙˆÓ Ô˘ ÂÌÊ·Ó›˙ÔÓÙ·Ó ¤‰ˆÛ·Ó, ÛÙ·‰È·Î¿, Á¤ÓÂÛË ÛÙÔÓ ·ÓıÚÒÈÓÔ ÔÏÈÙÈÛÌfi.


ÙÚ‡˜ Û ÔÛÙ¿ ‹ fiÛÙڷη, ÁÈ· Ó· Ù· ÊÔÚÔ‡Ó ˆ˜ ÂÚȉ¤Ú·È·. ŒÊÙÈ·¯Ó·Ó ˙ˆÁÚ·ÊȤ˜ Î·È Û¯¤‰È· ÛÙÔ˘˜ ÙÔ›¯Ô˘˜ ÙˆÓ ÛËÏÈÒÓ ‰ËÌÈÔ˘ÚÁÒÓÙ·˜ Ôχ fiÌÔÚÊ· ¤ÚÁ· Ù¤¯Ó˘, Ù· ÔÔ›· Û˘¯Ó¿ ÌÔÈ¿˙Ô˘Ó Ó· ÌÂٷʤÚÔ˘Ó Û˘ÁÎÂÎÚÈ̤ӷ ÌËӇ̷ٷ. ªÂ ‚¿ÛË Ù· ·ÔÏÈıÒÌ·Ù· ¤¯Ô˘Ì ηٷϋÍÂÈ ϤÔÓ ÛÙÔ Û˘Ì¤Ú·ÛÌ· fiÙÈ Î¿ÔÙ ˘‹Ú¯·Ó ‰‡Ô ÔÌ¿‰Â˜ (˘Ô›‰Ë) ·ÓıÚÒˆÓ: Ô Homo sapiens sapiens Î·È Ô Homo sapiens neanderthalensis (¡Â¿ÓÙÂÚÙ·Ï). ŸÙ·Ó Ô ÚÒÙÔ˜ (Homo sapiens sapiens) ¤ÊÙ·Û ÛÙËÓ ∂˘ÚÒË, ÚÈÓ ·fi 40.000 ¯ÚfiÓÈ·, ÙË ‚ڋΠӷ ηÙÔÈÎÂ›Ù·È ·fi ÙÔ˘˜ ¡Â¿ÓÙÂÚÙ·Ï (Homo sapiens neaderthalensis). ∞˘ÙÔ› ÔÈ ÛˆÌ·ÙÒ‰ÂȘ ¿ÓıÚˆÔÈ ‹Ù·Ó ηϿ ÚÔÛ·ÚÌÔṲ̂ÓÔÈ ÛÙȘ Û˘Óı‹Î˜ Ù˘ ¶·ÁÂÙÒ‰Ô˘˜ ∂Ô¯‹˜, ÌÈ·˜ Î·È Â›¯·Ó ÂÌÊ·ÓÈÛÙ› ÂΛ Ôχ ÓˆÚ›ÙÂÚ·. ∏ Û˘ÁÁ¤ÓÂÈ· ÙˆÓ ¡Â¿ÓÙÂÚÙ·Ï Ì ÙÔ˘˜ Û‡Á¯ÚÔÓÔ˘˜ ·ÓıÚÒÔ˘˜ ‰ÂÓ Â›Ó·È ÍÂοı·ÚË, ·Ú’ fiÙÈ ¤ÌÔÈ·˙·Ó Û ÔÏÏ¿ ¯·Ú·ÎÙËÚÈÛÙÈο ÙÔ˘˜. ÿÛˆ˜ ›¯·Ó οÔÈÔÓ ÚfiÛÊ·ÙÔ ÚfiÁÔÓÔ ÎÔÈÓfi. ∫·È ÔÈ ‰‡Ô ¯ÚËÛÈÌÔÔÈÔ‡Û·Ó ÙË ÊˆÙÈ¿, ¤ı·‚·Ó ÙÔ˘˜ ÓÂÎÚÔ‡˜ ÙÔ˘˜ Î·È ÂÈÎÔÈÓˆÓÔ‡Û·Ó Î·Ï¿. ŸÌˆ˜ Ë ÂÈÎÚ·Ù¤ÛÙÂÚË ıˆڛ· ˘ÔÛÙËÚ›˙ÂÈ fiÙÈ ·Ì¤Ûˆ˜ ÌÂÙ¿ ÙËÓ ÂÌÊ¿ÓÈÛË ÙÔ˘ Homo sapiens sapiens ÔÈ ¡Â¿ÓÙÂÚÙ·Ï ÂÍ·Ê·Ó›ÛÙËηÓ. √È Homo

∂ÈÎ. 7.10 °È· Ó· ηٷÓÔ‹ÛÔ˘Ì fiÛÔ ÌÈÎÚfi ¯ÚÔÓÈÎfi ‰È¿ÛÙËÌ· ˘¿Ú¯ÂÈ Ô ¿ÓıÚˆÔ˜ ÛÙË °Ë Û ۯ¤ÛË Ì ¿ÏϘ ÌÔÚʤ˜ ˙ˆ‹˜, ·ÚΛ Ó· ˘Ôı¤ÛÔ˘Ì fiÙÈ Ë ÈÛÙÔÚ›· Ù˘ ˙ˆ‹˜ ÌÂÙÚ¿ 24 ÒÚ˜. ∆fiÙÂ Ô ¿ÓıÚˆÔ˜ ˘¿Ú¯ÂÈ ÛÙË °Ë ÁÈ· ÏÈÁfiÙÂÚÔ ·fi ¤Ó· ÏÂÙfi.

∂ÈÎ. 7.11 ™‹ÌÂÚ·, fiÏÔÈ ÔÈ ¿ÓıÚˆÔÈ ·Ó‹ÎÔ˘Ó ÛÙÔ ›‰ÈÔ Â›‰Ô˜, ÙÔÓ Homo sapiens.

∂•∂§π•∏

137


sapiens sapiens, ·Ú’ fiÏÔ Ô˘ ‰ÂÓ ‹Ù·Ó ÙfiÛÔ Î·Ï¿ ÚÔÛ·ÚÌÔṲ̂ÓÔÈ ÛÙÔ ÎÚ‡Ô, ÂÈ‚›ˆÛ·Ó, ÂÓÒ ÔÈ ¡Â¿ÓÙÂÚÙ·Ï ÂÍ·Ê·Ó›ÛÙËηÓ. ∫·Ó›˜ ‰ÂÓ ÁÓˆÚ›˙ÂÈ ÙÔÓ ÏfiÁÔ. ÿÛˆ˜ ÔÈ ÚÒÙÔÈ Ó· ‹Ù·Ó ηχÙÂÚÔÈ ÛÙËÓ Î·Ù·Û΢‹ Î·Ù·Ê˘Á›ˆÓ Î·È ÛÙËÓ Â‡ÚÂÛË ÙÚÔÊ‹˜. ™Ù·‰È·Î¿ ÔÈ ¡Â¿ÓÙÂÚÙ·Ï ˘Ô¯ÒÚËÛ·Ó, ̤¯ÚÈ Ô˘ ÂÍ·Ê·Ó›ÛÙËηÓ, Î·È ¤ÎÙÔÙ ˘¿Ú¯ÂÈ ÛÙË °Ë ÌfiÓÔ Ô Homo sapiens sapiens.

∏ µπ√§√°π∞ ∫∞π... √π ∞§§∂™ °∂ø°ƒ∞ºπ∞ «¶¤Ú· ·fi ÙËÓ ∞ÊÚÈ΋» ™‡Ìʈӷ Ì ̛· ıˆڛ·, Ô Homo sapiens ÂÍ·ÏÒıËΠ·fi ÙËÓ ∞ÊÚÈ΋ Û fiÏÔ ÙÔÓ ÎfiÛÌÔ. ŸÔ˘ ‹ÁÂ, ·ÓÙÈη٤ÛÙËÛ ÙÔ˘˜ ·ÏÈfiÙÂÚÔ˘˜ ÏËı˘ÛÌÔ‡˜ ÙÔ˘ Homo erectus. ™ÙËÓ ∂˘ÚÒË, ÔÈ Ó¤ÔÈ ·˘ÙÔ› ¿ÓıÚˆÔÈ ‹Úı·Ó Û Â·Ê‹ Ì ÙÔ˘˜ ÛÙÂÓÔ‡˜ Û˘ÁÁÂÓ›˜ ÙÔ˘˜, ÙÔ˘˜ ¡Â¿ÓÙÂÚÙ·Ï, Î·È Ì¿ÏÏÔÓ ÂÈÙ¿¯˘Ó·Ó ÙËÓ ÂÍ·Ê¿ÓÈÛ‹ ÙÔ˘˜. ∆· ÚÒÙ· ·ÔÏÈıÒ∂Í¿ψÛË ÙÔ˘ Homo erectus Ì·Ù· ÙÔ˘ Homo sapiens ‚Ú¤ıËÎ·Ó ÛÙËÓ ∂Í¿ψÛË ÙˆÓ Û‡Á¯ÚÔÓˆÓ ·ÓıÚÒˆÓ ∞ÊÚÈ΋ Î·È ¯ÚÔÓÔÏÔÁÔ‡ÓÙ·È 130.000 ¯ÚfiÓÈ· ÚÈÓ. ∂Âȉ‹ Ù· ·ÔÏÈıÒÌ·Ù¿ ÙÔ˘ Û ¿ÏÏ· ̤ÚË ÙÔ˘ ÎfiÛÌÔ˘ Â›Ó·È Ôχ ÌÂÙ·ÁÂÓ¤ÛÙÂÚ· –ÛÙËÓ ∂˘ÚÒË ¤¯Ô˘Ó ËÏÈΛ· ÌfiÏȘ 40.000 ¯ÚfiÓˆÓ–, ¤¯ÂÈ ‰È·Ù˘ˆı› Ë ıˆڛ· «¶¤Ú· ·fi ÙËÓ ∞ÊÚÈ΋», Ë ÔÔ›· ˘ÔÛÙËÚ›˙ÂÈ fiÙÈ ÔÈ Û‡Á¯ÚÔÓÔÈ ¿ÓıÚˆÔÈ ÂÌÊ·Ó›ÛÙËÎ·Ó ÌfiÓÔ ÛÙËÓ ·Ó·ÙÔÏÈ΋ ∞ÊÚÈ΋ Î·È ·fi ÂΛ ÌÂÙ·Ó¿ÛÙÂ˘Û·Ó Û fiÏÔ ÙÔÓ ÎfiÛÌÔ.

µπ√§√°π∞ ∫∞π... ∞§§∏ µπ√§√°π∞ ¶ÚÒÙ· Ô ÂÁΤʷÏÔ˜ ‹ Ù· ¯¤ÚÈ·; √È ∞˘ÛÙÚ·ÏÔ›ıËÎÔÈ Â›¯·Ó ÂÁΤʷÏÔ Ì ̤ÁÂıÔ˜ ÂÚ›Ô˘ ÙÔ ¤Ó· ÙÚ›ÙÔ ÙÔ˘ ÂÁÎÂÊ¿ÏÔ˘ ÙÔ˘ Û‡Á¯ÚÔÓÔ˘ ·ÓıÚÒÔ˘. À¿Ú¯Ô˘Ó ‰‡Ô ıˆڛ˜ Û¯ÂÙÈο Ì ÙËÓ ÂͤÏÈÍË ÙÔ˘ ·ÓıÚÒÈÓÔ˘ ÂÁÎÂÊ¿ÏÔ˘ Î·È ÙˆÓ Â˘Î›ÓËÙˆÓ ‰·ÎÙ‡ÏˆÓ ÙÔ˘. ∏ Ì›· ˘ÔÛÙËÚ›˙ÂÈ fiÙÈ, ηıÒ˜ Ù· ¯¤ÚÈ· ÙˆÓ ·ÙfiÌˆÓ ·˘ÙÒÓ ‹Ù·Ó ÂχıÂÚ·, ÌÔÚÔ‡Û·Ó Ó· ÎÚ·ÙÔ‡Ó Î·È Ó· ÛÙÚ¤ÊÔ˘Ó Î¿ÙÈ Ì ÌÂÁ¿ÏË Â˘ÎÔÏ›·. ŒÙÛÈ, Ë Â˘Ú‡ÙÂÚË ¯Ú‹ÛË ÙÔ˘˜ ¤‰ˆÛ ÔÏÏ¿ ÂÚÂı›ÛÌ·Ù· ÛÙÔÓ ÂÁΤʷÏÔ, ¢ÓÔÒÓÙ·˜ ÙËÓ ·Ó¿Ù˘Í‹ ÙÔ˘. ∏ ¿ÏÏË ıˆڛ· ˘ÔÛÙËÚ›˙ÂÈ fiÙÈ ÚÒÙ· ÂÍÂÏ›¯ıËÎÂ Ô ÂÁΤʷÏÔ˜ Î·È ÌÂÙ¿ Ë ‰ÂÍÈfiÙËÙ· ÙˆÓ ·ÓıÚÒÈÓˆÓ ¯ÂÚÈÒÓ. ŸÔÈ· ıˆڛ· ÎÈ ·Ó ·ԉ¯ÙÔ‡ÌÂ, ÙÔ ÁÂÁÔÓfi˜ Â›Ó·È fiÙÈ Ù· ÙÂÏÂ˘Ù·›· Ù¤ÛÛÂÚ· ÂηÙÔÌ̇ÚÈ· ¯ÚfiÓÈ· Ô ·ÓıÚÒÈÓÔ˜ ÂÁΤʷÏÔ˜ Û˘Ó¯Ҙ ÌÂÁ·ÏÒÓÂÈ. 138

µπ√§√°π∞ °’ °Àª¡∞™π√À


‚. ·.

∂ÈÎ. 7.12 √ ¿ÓıÚˆÔ˜ Î·È ÔÈ ·ÓıÚˆÔÂȉ›˜ ›ıËÎÔÈ (¯ÈÌ·ÓÙ˙‹˜, ÁÔڛϷ˜ Î.¿.) ¤¯Ô˘Ó ¤Ó·Ó ÎÔÈÓfi ÚfiÁÔÓÔ. √È ‰È·ÊÔÚ¤˜ ·Ó¿ÌÂÛ· ÛÙÔÓ ¿ÓıÚˆÔ Î·È ÛÙÔ˘˜ ·ÓıÚˆÔÂȉ›˜ Èı‹ÎÔ˘˜ Á›ÓÔÓÙ·È ÂÚÈÛÛfiÙÂÚÔ Î·Ù·ÓÔËÙ¤˜ ·Ó ·Ú·ÙËÚ‹ÛÔ˘Ì ÚÔÛÂÎÙÈο ÙÔÓ ÛÎÂÏÂÙfi ÙÔ˘˜ (·. ·ÓıÚˆÔÂȉ‹˜ ›ıËÎÔ˜, ‚. ¿ÓıÚˆÔ˜).

∂ÚˆÙ‹ÛÂȘ

¶ÚÔ‚Ï‹Ì·Ù·

¢Ú·ÛÙËÚÈfiÙËÙ˜

1. ª›· ıˆڛ· ˘ÔÛÙËÚ›˙ÂÈ fiÙÈ ¤ÁÈÓ·Ó ‰È·ÛÙ·˘ÚÒÛÂȘ ÌÂٷ͇ ÙˆÓ ¡Â¿ÓÙÂÚÙ·Ï Î·È ÙˆÓ Homo sapiens sapiens. ™ÙËÚÈ˙fiÌÂÓÔ˜ Û ·˘Ù‹ ÙË ıˆڛ·, ı· ÌÔÚÔ‡Û οÔÈÔ˜ Ó· ÈÛ¯˘ÚÈÛÙ› fiÙÈ Ù· ÁÔÓ›‰È· ÙˆÓ ¡Â¿ÓÙÂÚÙ·Ï ÂÍ·ÎÔÏÔ˘ıÔ‡Ó Î·È Û‹ÌÂÚ· Ó· ˘¿Ú¯Ô˘Ó ÛÙÔ˘˜ ·ÓıÚÒÔ˘˜ ÙÔ˘ 21Ô˘ ·ÈÒÓ·; ¡· ·ÈÙÈÔÏÔÁ‹ÛÂÙ ÙËÓ ·¿ÓÙËÛ‹ Û·˜. 2. ¡· Û˘ÌÏËÚÒÛÂÙ Ì ÙÔ˘˜ ηٿÏÏËÏÔ˘˜ fiÚÔ˘˜ Ù· ÎÂÓ¿ ÛÙÔ ·Ú·Î¿Ùˆ ΛÌÂÓÔ: ∏ ÈÛÙÔÚ›· Ù˘ ·ÓıÚÒÈÓ˘ ÂͤÏÈ͢ ¿Ú¯ÈÛ ÚÈÓ ·fi 4.000.000 ¯ÚfiÓÈ· ÛÙËÓ ................. ................. ·fi ÌÈ· ÔÌ¿‰· ˙ÒˆÓ Ô˘ ÔÓÔÌ¿˙ÔÓÙ·È ................. Î·È Î·Ù¤ÏËÍ ÛÙÔ Homo ................., ‰ËÏ·‰‹ ÙÔÓ ÛËÌÂÚÈÓfi ¿ÓıÚˆÔ. MÂÙ¿ ÙÔÓ ∞˘ÛÙÚ·ÏÔ›ıËÎÔ ÂÌÊ·Ó›ÛÙËÎÂ Ô Homo ................. Î·È ÌÂÙ¿ Ô Homo .................. ŸÌˆ˜, Ì ÙËÓ ÂÌÊ¿ÓÈÛË Ùo˘ Homo ................. ÔÈ ¿ÓıÚˆÔÈ ÌÔÚÔ‡Û·Ó ϤÔÓ Ó· Û˘˙ËÙÔ‡Ó ·ÊËÚË̤Ó˜ ¤ÓÓÔȘ, fiˆ˜ ÙÔ Ì¤ÏÏÔÓ Î·È ÙÔ ·ÚÂÏıfiÓ.

ªÈÎÚ¤˜ ¤Ú¢Ó˜ Î·È ÂÚÁ·Û›Â˜ ∏ Ì·ÎÚÈ¿ ·È‰È΋ ÂÚ›Ô‰Ô˜ Â͢ËÚÂÙ› ÙË ÌÂÙ·‚›‚·ÛË ÌÂÁ¿Ï˘ ÔÛfiÙËÙ·˜ ÏËÚÔÊÔÚÈÒÓ ¯Ú‹ÛÈÌˆÓ ÁÈ· ÙËÓ ÂÈ‚›ˆÛË ·fi ÙË Ì›· ÁÂÓÈ¿ ÛÙËÓ ¿ÏÏË. ¡· ·Ó·ÙÚ¤ÍÂÙ Û ‰È¿ÊÔÚ˜ ËÁ¤˜ ÁÈ· Ó· ‚Ú›ÙÂ Î·È ¿ÏÏ· ˙Ò· Ô˘ ‰È·ı¤ÙÔ˘Ó Ì·ÎÚ¿ ·È‰È΋ ÂÚ›Ô‰Ô fiˆ˜ Ô ¿ÓıÚˆÔ˜.

∂•∂§π•∏

139


¶∂ƒπ§∏æ∏ ∞fi ÙfiÙ Ô˘ ‰ËÌÈÔ˘ÚÁ‹ıËÎÂ Ë °Ë ̤¯ÚÈ Û‹ÌÂÚ·, ÔÈ ÔÚÁ·ÓÈÛÌÔ› ·ÏÏ¿˙Ô˘Ó Î·È ı· ·ÏÏ¿˙Ô˘Ó Û˘Ó¯Ҙ ̤۷ ·fi ÙȘ ‰È·‰Èηۛ˜ Ù˘ ÂͤÏÈ͢. √È Ì·ÚÙ˘Ú›Â˜ Ù˘ ÂͤÏÈ͢ Â›Ó·È Ù· ·ÔÏÈıÒÌ·Ù· Î·È ÔÈ ‚ÈÔ¯ËÌÈΤ˜ ·ԉ›ÍÂȘ. √ ∫¿ÚÔÏÔ˜ ¢·Ú‚›ÓÔ˜ ‹Ù·Ó Ô ÚÒÙÔ˜ Ô˘ ·Ó·Ê¤ÚıËΠÛÙËÓ ÂͤÏÈÍË Î·È ÚÔÛ¿ıËÛ ӷ ÙËÓ ÂÍËÁ‹ÛÂÈ Ì¤Û· ·fi ÙË º˘ÛÈ΋ ∂ÈÏÔÁ‹. ŸÛÔÈ ÔÚÁ·ÓÈÛÌÔ› Â›Ó·È Î·Ï‡ÙÂÚ· ÚÔÛ·ÚÌÔṲ̂ÓÔÈ ÛÙȘ Û˘Óı‹Î˜ ÙÔ˘ ÂÚÈ‚¿ÏÏÔÓÙÔ˜ ηٷʤÚÓÔ˘Ó Ó· ÂÈ‚ÈÒÓÔ˘Ó Î·È Ó· ·Ó··Ú¿ÁÔÓÙ·È. ™Ù·‰È·Î¿, Î·È ·Ó ÔÈ Û˘Óı‹Î˜ ‰ÂÓ ·ÏÏ¿ÍÔ˘Ó, ·Ú·ÙËÚÂ›Ù·È ÌÈ· ·ÏÏ·Á‹ ÙˆÓ ¯·Ú·ÎÙËÚÈÛÙÈÎÒÓ ÙÔ˘ ÏËı˘ÛÌÔ‡, Ô˘ ˘fi ÔÚÈṲ̂Ó˜ Û˘Óı‹Î˜ ÌÔÚ› Ó· Ô‰ËÁ‹ÛÂÈ ÛÙË ‰ËÌÈÔ˘ÚÁ›· Ó¤ˆÓ ÂȉÒÓ. √ ¿ÓıÚˆÔ˜ ·ÔÙÂÏ› Î·È Ô ›‰ÈÔ˜ ÚÔ˚fiÓ ·˘Ù‹˜ Ù˘ ÂÍÂÏÈÎÙÈ΋˜ ‰È·‰Èηۛ·˜ Î·È ÂÌÊ·Ó›ÛÙËΠÛÙÔÓ Ï·Ó‹ÙË Ì¤Û· ·fi ÙËÓ ÂͤÏÈÍË ÙˆÓ ∞˘ÛÙÚ·ÏÔÈı‹ÎˆÓ, Ë ÔÔ›· ¤‰ˆÛ ٷ ›‰Ë Homo habilis, Homo erectus Î·È Homo sapiens. ∆· ÙÂÏÂ˘Ù·›· ¯ÚfiÓÈ· Ù˘ ÂͤÏÈ͢ ÙÔ˘ ·ÓıÚÒÔ˘ ÂÌÊ·Ó›ÛÙËÎ·Ó ‰‡Ô ˘Ô›‰Ë: Ô Homo sapiens neanderthalensis Î·È Ô Homo sapiens sapiens. ∆Ô ÚÒÙÔ ÂÍ·Ê·Ó›ÛÙËÎÂ, ÂÓÒ ÙÔ ‰Â‡ÙÂÚÔ ˘¿Ú¯ÂÈ ·ÎfiÌ· Î·È Û‹ÌÂÚ·.

§∂•∂π™-∫§∂π¢π∞: ÂͤÏÈÍË, º˘ÛÈ΋ ∂ÈÏÔÁ‹, ÔÈÎÈÏÔÌÔÚÊ›·, ·ÔÏÈıÒÌ·Ù·, ‚ÈÔ¯ËÌÈΤ˜ ·ԉ›ÍÂȘ, ÌÂÙ·ÏÏ¿ÍÂȘ, ∞˘ÛÙÚ·ÏÔ›ıËÎÔ˜, ¡Â¿ÓÙÂÚÙ·Ï, Homo habilis, Homo erectus, Homo sapiens.

∂ÚˆÙ‹ÛÂȘ

¶ÚÔ‚Ï‹Ì·Ù·

¢Ú·ÛÙËÚÈfiÙËÙ˜

°π∞ ∂¶∞¡∞§∏æ∏

1. ¶ÔÏÏÔ› ÈÛÙÂ‡Ô˘Ó fiÙÈ ÙȘ ‚¿ÛÂȘ ÁÈ· ÙË ‰È·Ù‡ˆÛË Ù˘ ıˆڛ·˜ Ù˘ ÂͤÏÈ͢ ‰ÂÓ ÙȘ ¤‚·ÏÂ Ô ¢·Ú‚›ÓÔ˜ ·ÏÏ¿ Ô ·Ú¯·›Ô˜ ŒÏÏËÓ·˜ ÊÈÏfiÛÔÊÔ˜ ∂Ì‰ÔÎÏ‹˜ (495-435 .Ã.). ∞˘Ùfi˜ ›ÛÙ¢ fiÙÈ ·fi ÙË Ï¿ÛË ‰ËÌÈÔ˘ÚÁÔ‡ÓÙ·Ó ˙ˆ‹ Î·È fiÙÈ Ù· Ê˘Ù¿ ÌÂÙ·ÙÚ¤ÔÓÙ·Ó Û ˙Ò·. °È· Ó· ÂÍËÁ‹ÛÂÈ Ò˜ ¤·ÈÚÓ·Ó ÙË ÌÔÚÊ‹ ÙÔ˘˜ Ù· ˙Ò·, ˘ÔÛÙ‹ÚÈÍ fiÙÈ Ù· ÚÒÙ· Ï¿ÛÌ·Ù· ‹Ù·Ó ÙÂÚ·ÙfiÌÔÚÊ·, ·ÔÙÂÏÔ‡ÌÂÓ· ·fi Ù˘¯·›· ̤ÚË ÛÒÌ·ÙÔ˜. ∆· ÂÚÈÛÛfiÙÂÚ· ¤ı·ÈÓ·Ó, ÁÈ·Ù› ‰ÂÓ ÌÔÚÔ‡Û·Ó Ó· ÙÚ·ÊÔ‡Ó ‹ Ó· ÎÈÓËıÔ‡Ó. ™Â οÔÈ· ˙Ò· fï˜, Ù· ‰È¿ÊÔÚ· ̤ÏË ÙÔ˘ ÛÒÌ·ÙÔ˜ ‹Ù·Ó ¤ÙÛÈ ·Ó·Ù˘Á̤ӷ, ÒÛÙ ӷ Â›Ó·È ÂÚÈÛÛfiÙÂÚÔ ÏÂÈÙÔ˘ÚÁÈο. ∞˘Ù¿ Ù· ˙Ò· ÂÈ‚›ˆÛ·Ó Î·È Â›Ó·È ÔÈ ÚfiÁÔÓÔÈ ÙˆÓ ÛËÌÂÚÈÓÒÓ ÔÚÁ·ÓÈÛÌÒÓ. ¡· Û˘ÁÎÚ›ÓÂÙ ÙË ıˆڛ· ÙÔ˘ ∂Ì‰ÔÎÏ‹ Ì ÙË ıˆڛ· ÙÔ˘ ¢·Ú‚›ÓÔ˘. ¡· ·Ó·Ê¤ÚÂÙ ÎÔÈÓ¿ ÛÙÔȯ›· Î·È ‰È·ÊÔÚ¤˜. 2. ¶ÚÔËÁ‹ıËÎÂ Ë ÌÂϤÙË ÙˆÓ ·ÔÏÈıˆÌ¿ÙˆÓ ‹ Ë ÌÂϤÙË ÙˆÓ ‚ÈÔ¯ËÌÈÎÒÓ ‰Â‰Ô̤ӈÓ; ¶ÔÈ· Ë Û¯¤ÛË ÙˆÓ ‰Â‰ÔÌ¤ÓˆÓ ÛÙȘ ÂÚÈÙÒÛÂȘ ·˘Ù¤˜; ŒÚ¯ÔÓÙ·È Û ·ÓÙ›ıÂÛË ‹ ÂȂ‚·ÈÒÓÔ˘Ó Ù· ÌÂÓ Ù· ‰Â; 3. ∆· ·ÓÙÈ‚ÈÔÙÈο, Ô˘ Â›Ó·È Ô˘Û›Â˜ Ì ·ÓÙÈÌÈÎÚԂȷ΋ ‰Ú¿ÛË, Ì ÙÔ ¤Ú·ÛÌ· ÙÔ˘ ¯ÚfiÓÔ˘ Î·È ÙËÓ ·ÏfiÁÈÛÙË ¯Ú‹ÛË ÙÔ˘˜ ¤ÁÈÓ·Ó ÏÈÁfiÙÂÚÔ ·ÔÙÂÏÂÛÌ·ÙÈο ¤Ó·ÓÙÈ ÙˆÓ ÌÈÎÚÔ‚›ˆÓ. ª¿ÏÈÛÙ·, Ë ÂÓÈÎÈÏ›ÓË, Ô˘ ·Ó·Î¿Ï˘„Â Ô ºÏ¤ÌÈÓÁÎ ÙÔ 1920, Û‹ÌÂÚ· ¤¯ÂÈ ÂÏ¿¯ÈÛÙË ·ÔÙÂÏÂÛÌ·ÙÈÎfiÙËÙ·. ¶Ò˜ Û¯ÂÙ›˙ÂÙ·È ·˘Ùfi Ì ÙË º˘ÛÈ΋ ∂ÈÏÔÁ‹;

ªÈÎÚ¤˜ ¤Ú¢Ó˜ Î·È ÂÚÁ·Û›Â˜ ™˘¯Ó¿ Á›ÓÂÙ·È Ë ·Ú·ÓfiËÛË fiÙÈ ÔÈ ∞˘ÛÙÚ·ÏÔ›ıËÎÔÈ ˙Ô‡Û·Ó ÛÙËÓ... ∞˘ÛÙÚ·Ï›·. ¡· ·Ó·ÙÚ¤ÍÂÙ Û ËÁ¤˜ Î·È Ó· Û˘ÏϤÍÂÙ ÛÙÔȯ›· Û¯ÂÙÈο Ì ÙËÓ ÚԤϢÛË ÙÔ˘ ÔÓfiÌ·Ùfi˜ ÙÔ˘˜.

140

µπ√§√°π∞ °’ °Àª¡∞™π√À


...¤ÎÙ·ÎÙÔ... ¶∞ƒ∞ƒ∆∏ª∞


∂Àƒø¶∞´∫√™ ∫ø¢π∫∞™ ∫∞∆∞ ∆√À ∫∞ƒ∫π¡√À √ÚÈṲ̂Ó˜ ÌÔÚʤ˜ ηÚΛÓÔ˘ ÌÔÚÔ‡Ó Ó· ·ÔÊ¢¯ıÔ‡Ó Î·È Ë ÁÂÓÈ΋ ηٿÛÙ·ÛË Ù˘ ˘Á›·˜ ÌÔÚ› Ó· ‚ÂÏÙȈı› Â¿Ó ˘ÈÔıÂÙ‹ÛÂÙ ˘ÁÈÂÈÓfiÙÂÚÔ ÙÚfiÔ ˙ˆ‹˜. 1. ªËÓ Î·Ó›˙ÂÙÂ. ∫·ÓÈÛÙ¤˜, ÛÙ·Ì·Ù‹ÛÙ ÙÔ Î¿ÓÈÛÌ· fiÛÔ ÈÔ Û‡ÓÙÔÌ· Á›ÓÂÙ·È Î·È ÌËÓ Î·Ó›˙ÂÙ ·ÚÔ˘Û›· ¿ÏψÓ. ∂¿Ó ‰ÂÓ Î·Ó›˙ÂÙÂ, ÌËÓ Î¿ÓÂÙ ÂÈÚ¿Ì·Ù· Ì ÙÔ Î¿ÓÈÛÌ·. 2. ∂¿Ó ›ÓÂÙ ·ÏÎÔÔÏÔ‡¯· ÔÙ¿, Ì›Ú·, ÎÚ·Û› ‹ ¿ÏÏÔ Â›‰Ô˜, ÌÂÙÚÈ¿ÛÙ ÙËÓ Î·Ù·Ó¿ÏˆÛË. 3. ∞˘Í‹ÛÙ ÙËÓ ËÌÂÚ‹ÛÈ· ηٷӿψÛË Ï·¯·ÓÈÎÒÓ Î·È ÊÚ¤ÛÎˆÓ ÊÚÔ‡ÙˆÓ. ¡· ÙÚÒÙÂ Û˘¯Ó¿ ‰ËÌËÙÚȷο Ì ˘„ËÏ‹ ÂÚÈÂÎÙÈÎfiÙËÙ· Û ›Ó˜. 4. ∞ÔʇÁÂÙ ÙÔ ˘ÂÚ‚ÔÏÈÎfi ‚¿ÚÔ˜, ·˘Í‹ÛÙ ÙË ÛˆÌ·ÙÈ΋ ‰Ú·ÛÙËÚÈfiÙËÙ· Î·È ÂÚÈÔÚ›ÛÙ ÙËÓ Î·Ù·Ó¿ÏˆÛË ÏÈ·ÚÒÓ Ê·ÁËÙÒÓ. 5. ∞ÔʇÁÂÙ ÙËÓ ˘ÂÚ‚ÔÏÈ΋ ¤ÎıÂÛË ÛÙÔÓ ‹ÏÈÔ Î·È Ù· ËÏȷο ÂÁη‡Ì·Ù·, ȉ›ˆ˜ ÛÙËÓ ·È‰È΋ ËÏÈΛ·. 6. ∂Ê·ÚÌfiÛÙ ·˘ÛÙËÚ¿ ηÓfiÓ˜ Ô˘ ÛÙÔ¯Â‡Ô˘Ó ÛÙËÓ ÚfiÏË„Ë Î¿ı ¤ÎıÂÛ˘ Û ÁÓˆÛÙ¤˜ ηÚÎÈÓÔÁfiÓ˜ Ô˘Û›Â˜. ¡· ·ÎÔÏÔ˘ı›Ù fiϘ ÙȘ Ô‰ËÁ›Â˜ ˘Á›·˜ Î·È ·ÛÊ¿ÏÂÈ·˜ ÁÈ· Ô˘Û›Â˜ Ô˘ ÌÔÚ› Ó· Â›Ó·È Î·ÚÎÈÓÔÁfiÓ˜. √È ÂÚÈÛÛfiÙÂÚ˜ ÌÔÚʤ˜ ηÚΛÓÔ˘ ÌÔÚÔ‡Ó Ó· ıÂÚ·¢ıÔ‡Ó Â¿Ó ·ÓȯÓ¢ıÔ‡Ó ÂÁη›Úˆ˜. 7. ∂ÈÛÎÂÊı›Ù ¤Ó· ÁÈ·ÙÚfi, ÌfiÏȘ ·Ú·ÙËÚ‹ÛÂÙ ¤Ó· ÂÍfiÁΈ̷, Ì›· ÏËÁ‹ Ô˘ ‰ÂÓ ÂÔ˘ÏÒÓÂÙ·È (Î·È ÛÙÔ ÛÙfiÌ· ·ÎfiÌË), Ì›· ÎÚ·ÙÔÂÏÈ¿ Ô˘ ·ÏÏ¿˙ÂÈ Û¯‹Ì·, ̤ÁÂıÔ˜ ‹ ¯ÚÒÌ·, ‹ Ì›· ÌË Ê˘ÛÈÔÏÔÁÈ΋ ·ÈÌÔÚÚ·Á›·. 8. ∂ÈÛÎÂÊı›Ù ¤Ó· ÁÈ·ÙÚfi Â¿Ó ·ÓÙÈÌÂÙˆ›˙ÂÙ Â›ÌÔÓ· ÚÔ‚Ï‹Ì·Ù·, fiˆ˜ Â›ÌÔÓÔ ‚‹¯·, Â›ÌÔÓÔ ‚ÚfiÁ¯Ô ʈӋ˜, ·ÏÏ·Á‹ ÛÙȘ Û˘Ó‹ıÂȘ ÙÔ˘ ÂÓÙ¤ÚÔ˘ ‹ Ù˘ Ô‡ÚËÛ˘, ‹ ·ÓÂÍ‹ÁËÙË ·ÒÏÂÈ· ‚¿ÚÔ˘˜. °È· ÙȘ Á˘Ó·›Î˜: 9. ¡· οÓÂÙ ٷÎÙÈο ÂͤٷÛË ÙÔ˘ ÙÚ·¯ËÏÈÎÔ‡ ÂȯڛÛÌ·ÙÔ˜. ¡· Û˘ÌÌÂÙ¤¯ÂÙ Û ÔÚÁ·ÓˆÌ¤Ó· ÚÔÁÚ¿ÌÌ·Ù· ÏËı˘ÛÌÈ·ÎÔ‡ ÂϤÁ¯Ô˘ ÁÈ· ÙÔÓ Î·ÚΛÓÔ ÙÔ˘ ÙÚ·¯‹ÏÔ˘ Ù˘ Ì‹ÙÚ·˜. 10. ¡· ÂϤÁ¯ÂÙ ٷÎÙÈο ÙÔ ÛÙ‹ıÔ˜ Û·˜. ¡· Û˘ÌÌÂÙ¤¯ÂÙ Û ÔÚÁ·ÓˆÌ¤Ó· ÚÔÁÚ¿ÌÌ·Ù· ÏËı˘ÛÌÈ·ÎÔ‡ ÂϤÁ¯Ô˘ ÁÈ· ÙÔÓ Î·ÚΛÓÔ ÙÔ˘ Ì·ÛÙÔ‡ Â¿Ó Â›ÛÙ ¿Óˆ ÙˆÓ 50 ÂÙÒÓ.

142

µπ√§√°π∞ °’ °Àª¡∞™π√À


∆√ Ã√¡√§√°π√ ∆∏™ µπ√§√°π∞™ 4.000.000 .Ã. 2.000.000 .Ã. 500.000 .Ã. 200.000 .Ã. 30.000 .Ã. 12.000 .Ã. 8000 .Ã. 7000 .Ã. 6000 .Ã. 5000 .Ã. 3500 .Ã. 2000 .Ã. 1800 .Ã. 1550 .Ã. 1500 .Ã. 1375 .Ã. 700 .Ã. 640 .Ã. 500 .Ã. 420 .Ã. 350 .Ã. 320 .Ã. 300 .Ã. 280 .Ã. 180 750 1300 1316 1495 1543 1552 1555 1556 1590 1603 1614 1620 1627 1628

∂ÌÊ·Ó›˙ÔÓÙ·È Ù· ‰›Ô‰· ›‰Ë. ÃÚËÛÈÌÔÔÈÔ‡ÓÙ·È Ï›ıÈÓ· ÂÚÁ·Ï›·. ∆Èı·Û‡ÂÙ·È Ë ÊˆÙÈ¿. ∂ÌÊ·Ó›˙ÂÙ·È Ô Homo sapiens neanderthalensis. ∂ÈÎÚ·Ù› Ô Homo sapiens sapiens. ∂ÍËÌÂÚÒÓÔÓÙ·È Ù· ˙Ò·. ∂ÌÊ·Ó›˙ÂÙ·È Ë ÁˆÚÁ›·. ÃÚËÛÈÌÔÔÈÔ‡ÓÙ·È ÎÂÚ·ÌÈο. ÃÚËÛÈÌÔÔÈÔ‡ÓÙ·È ÏÈÓ¿ Ó‹Ì·Ù· ÁÈ· ÙËÓ Î·Ù·Û΢‹ ‰È¯Ù˘ÒÓ. ÃÚËÛÈÌÔÔÈÂ›Ù·È Ë ¿Ú‰Â˘ÛË. ¢ËÌÈÔ˘ÚÁÔ‡ÓÙ·È Îϛ̷Θ ̤ÙÚËÛ˘. ∂ÌÊ·Ó›˙ÂÙ·È Ë ÁÚ·Ê‹. ¢·Ì¿˙ÂÙ·È ÙÔ ¿ÏÔÁÔ. ∞ӷηχÙÔÓÙ·È ¯Ú‹ÛÂȘ Ù˘ ˙‡ÌˆÛ˘. ™˘ÓÙ¿ÛÛÂÙ·È Ë ·Ï·ÈfiÙÂÚË ÂÚÈÁÚ·Ê‹ ıÂÚ·¢ÙÈÎÒÓ ÌÂıfi‰ˆÓ, Ô˘ ‰È·ÛÒ˙ÂÙ·È Ì¤¯ÚÈ Û‹ÌÂÚ· (·ÈÁ˘ÙÈ·Îfi˜ ¿˘ÚÔ˜ ŒÌÂÚ˜). ∂ÌÊ·Ó›˙ÂÙ·È ÙÔ ·ÏÊ¿‚ËÙÔ. ÀÈÔıÂÙÂ›Ù·È Ô ÌÔÓÔıÂ˚ÛÌfi˜. ¢ËÌÈÔ˘ÚÁÂ›Ù·È Ô ÚÒÙÔ˜ ˙ˆÔÏÔÁÈÎfi˜ Î·È ‚ÔÙ·ÓÈÎfi˜ ΋Ô˜ ÛÙËÓ ·˘Ï‹ ÙÔ˘ ∞ÛÛ‡ÚÈÔ˘ ‚·ÛÈÏÈ¿ ™ÂÓ·¯ÂÚ›Ì. π‰Ú‡ÂÙ·È Ë ÚÒÙË ‚È‚ÏÈÔı‹ÎË ÛÙË ¡ÈÓ¢›. ¶Ú·ÁÌ·ÙÔÔÈÂ›Ù·È Ë ÚÒÙË ÓÂÎÚÔÙÔÌ›· Û ·ÓıÚÒÈÓÔ ÛÒÌ·. ∞Ó·˙ËÙÂ›Ù·È Ë Ê˘ÛÈ΋ ıÂÚ·›· Ù˘ ÂÈÏË„›·˜. ∆·ÍÈÓÔÌÔ‡ÓÙ·È Ù· ˙Ò· ·fi ÙÔÓ ∞ÚÈÛÙÔÙ¤ÏË. °Ú¿ÊÂÙ·È ÙÔ ÚÒÙÔ Û˘ÛÙËÌ·ÙÈÎfi Û‡ÁÁÚ·ÌÌ· ‚ÔÙ·ÓÈ΋˜ ·fi ÙÔÓ £ÂfiÊÚ·ÛÙÔ. ¢È·ÎÚ›ÓÔÓÙ·È ÔÈ ·ÚÙËڛ˜ Î·È ÔÈ ÊϤ‚˜ ·fi ÙÔÓ ÁÈ·ÙÚfi ¶Ú·Í·ÁfiÚ·. ¶ÂÚÈÁÚ¿ÊÔÓÙ·È Ì¤ÚË ÙÔ˘ ÂÁÎÂÊ¿ÏÔ˘ ·fi ÙÔÓ ∏ÚfiÊÈÏÔ. ªÂÏÂÙ¿Ù·È Ë ÏÂÈÙÔ˘ÚÁ›· ÙÔ˘ ÓˆÙÈ·›Ô˘ Ì˘ÂÏÔ‡ ·fi ÙÔÓ °·ÏËÓfi. ªÂÏÂÙ¿Ù·È ÙÔ ÔÍÈÎfi Ô͇. ∞ӷηχÙÂÙ·È ÙÔ ıÂÈÈÎfi Ô͇ Î·È ·Ú·Û΢¿˙ÂÙ·È ·ÂÛÙ·Á̤ÓÔ ÔÙfi (ÌÚ¿ÓÙÈ). ∂Ή›‰ÂÙ·È ÙÔ ÚÒÙÔ Û‡ÁÁÚ·ÌÌ· Ô˘ ‹Ù·Ó ·ÊÈÂڈ̤ÓÔ ÛÙËÓ ·Ó·ÙÔÌ›· ·fi ÙÔÓ πÙ·Ïfi ªÔÓÙ›ÓÔ ÓÙ §Ô‡ÙÛÈ (Mondino de Luzzi). ∂ÌÊ·Ó›˙ÂÙ·È ÙÔ ÚÒÙÔ ÎÚÔ‡ÛÌ· Û‡ÊÈÏ˘. ∫˘ÎÏÔÊÔÚ› ÂÈÎÔÓÔÁÚ·ÊË̤ÓÔ ‚È‚Ï›Ô ·Ó·ÙÔÌ›·˜ ÙÔ˘ ·ÓıÚÒÔ˘. ¶ÂÚÈÁÚ¿ÊÂÙ·È Ë Â˘ÛÙ·¯È·Ó‹ Û¿ÏÈÁÁ·. ¶ÂÚÈÁÚ¿ÊÔÓÙ·È ÔÌÔÈfiÙËÙ˜ ÛÙÔ˘˜ ÛÎÂÏÂÙÔ‡˜ ÛÔÓ‰˘ÏˆÙÒÓ. ∂ÈÛ¿ÁÂÙ·È Ô Î·Ófi˜ ÛÙËÓ ∂˘ÚÒË. ∂Ê¢ڛÛÎÂÙ·È ÙÔ ÌÈÎÚÔÛÎfiÈÔ ·fi ÙÔÓ √ÏÏ·Ó‰fi ÔÙÈÎfi ∑·¯·Ú›· °È¿ÓÛÂÓ (Zacharias Janssen). ªÂÏÂÙÒÓÙ·È ÔÈ ÊÏ‚ÈΤ˜ ‚·Ï‚›‰Â˜. ªÂÏÂÙ¿Ù·È Ô ·ÓıÚÒÈÓÔ˜ ÌÂÙ·‚ÔÏÈÛÌfi˜. ¶ÂÚÈÁÚ¿ÊÂÙ·È Ë ÂÈÛÙËÌÔÓÈ΋ ̤ıÔ‰Ô˜ ·fi ÙÔÓ ÕÁÁÏÔ ÊÈÏfiÛÔÊÔ ºÚ¿ÓÛȘ ª¤ÈÎÔÓ (F. Bacon). ¶Âı·›ÓÂÈ ÛÙËÓ ¶Ôψӛ· Ô ÙÂÏÂ˘Ù·›Ô˜ ‚Ô˘˜ Ô ÚˆÙÔÁÂÓ‹˜. ¢ËÌÔÛȇÔÓÙ·È ÔÈ ·Ú¯¤˜ Ù˘ ΢ÎÏÔÊÔÚ›·˜ ÙÔ˘ ·›Ì·ÙÔ˜ Î·È Ù›ıÂÓÙ·È Ù· ıÂ̤ÏÈ· Ù˘ Ê˘ÛÈÔÏÔÁ›·˜ ·fi ÙÔÓ ÕÁÁÏÔ °Ô˘›ÏÈ·Ì Ã¿Ú‚Â˚. ∆√ Ã√¡√§√°π√ ∆∏™ µπ√§√°π∞™

143


1653 1658 1660 1665

1668 1669 1670 1676 1681

1682 1683 1686 1691 1713

1740 1748 1763 1773 1779 1795 1796 1806 1809 1817 1827 1834 1837 1838 1849 1856 1858 144

∞ӷηχÙÔÓÙ·È Ù· ÏÂÌÊ·ÁÁ›·. ∞ӷηχÙÔÓÙ·È Ù· ÂÚ˘ıÚ¿ ·ÈÌÔÛÊ·›ÚÈ·. ∞ӷηχÙÔÓÙ·È Ù· ÙÚȯÔÂȉ‹ ·ÁÁ›·. ¶·Ú·ÙËÚ‹ıËÎ·Ó ·fi ÙÔÓ ÕÁÁÏÔ Ê˘ÛÈÎfi ƒfiÌÂÚÙ ÃԢΠ(R. Hook) ÔÚıÔÁÒÓȘ Ô¤˜ Û ÙÔÌ‹ ÊÂÏÏÔ‡, Ô˘ ÔÓÔÌ¿ÛÙËÎ·Ó Î‡ÙÙ·Ú· (·fi ÙË Ï¤ÍË «Î‡ÙÙ·ÚÔ˜», Ô˘ ÛËÌ·›ÓÂÈ Î˘„¤ÏË Ù˘ ÎËÚ‹ıÚ·˜). ∞Ô‰ÂÈÎÓ‡ÂÙ·È, ·fi ÙÔÓ πÙ·Ïfi ºÚ·ÓÙÛ¤ÛÎÔ ƒ¤ÓÙÈ (F. Redi), fiÙÈ Â›Ó·È ·‰‡Ó·ÙË Ë ·‚ÈÔÁ¤ÓÂÛË. ÀÔÛÙËÚ›˙ÂÙ·È fiÙÈ Ù· ·ÔÏÈıÒÌ·Ù· Â›Ó·È Ï›„·Ó· ÙˆÓ ÔÚÁ·ÓÈÛÌÒÓ Ô˘ ¤˙ËÛ·Ó ÛÙÔ ·ÚÂÏıfiÓ. ∞Ó·ÁÓˆÚ›˙ÔÓÙ·È Ù· Û˘ÌÙÒÌ·Ù· ÙÔ˘ ‰È·‚‹ÙË. ¶·Ú·ÙËÚÔ‡ÓÙ·È ÌÈÎÚÔÔÚÁ·ÓÈÛÌÔ› ÛÙÔ ÌÈÎÚÔÛÎfiÈÔ ·fi ÙÔÓ ¢·Ófi ÕÓÙÔÓÈ ‚·Ó §¤‚ÂÓ¯Ô˘Î (Antony van Leeuwnhoek). ¶Âı·›ÓÂÈ ÛÙË Ó‹ÛÔ ÙÔ˘ ª·˘Ú›ÎÈÔ˘, ÛÙÔÓ πÓ‰ÈÎfi ˆÎ·Ófi, Ë ÙÂÏÂ˘Ù·›· ‰È‰Ò, ¤Ó· ›‰Ô˜ ÂÚÈÛÙÂÚÈÔ‡, ÌÂÁ·Ï‡ÙÂÚÔ ·fi Á·ÏÔԇϷ, Ô˘ ›¯Â ÙÂÚ¿ÛÙÈÔ Ú¿ÌÊÔ˜ Î·È ‰ÂÓ ÂÙÔ‡ÛÂ. ¶ÂÚÈÁÚ¿ÊÂÙ·È Ë ·ÌÊÈÁÔÓ›· ÛÙ· Ê˘Ù¿. ∞ӷηχÙÔÓÙ·È Ù· ‚·ÎÙ‹ÚÈ· ·fi ÙÔÓ ¢·Ófi ÕÓÙÔÓÈ ‚·Ó §¤‚ÂÓ¯Ô˘Î. ¢ËÌÔÛȇÂÙ·È Ë ÚÒÙË Û‡Á¯ÚÔÓË Ù·ÍÈÓfiÌËÛË ÙˆÓ Ê˘ÙÒÓ ·fi ÙÔÓ ÕÁÁÏÔ ∆˙ÔÓ ƒ¤È (John Ray). ¢ËÌÔÛȇÂÙ·È Ë ÚÒÙË Û‡Á¯ÚÔÓË Ù·ÍÈÓfiÌËÛË ÙˆÓ ˙ÒˆÓ ·fi ÙÔÓ ÕÁÁÏÔ ∆˙ÔÓ ƒ¤È. ∏ Ù·ÍÈÓfiÌËÛË ·˘Ù‹ ÛÙËÚÈ˙fiÙ·Ó ÛÙȘ ÔϤ˜, ÛÙ· ‰fiÓÙÈ· Î·È ÛÙ· ‰¿¯Ù˘Ï· ÙˆÓ ˙ÒˆÓ. √È µÚÂÙ·ÓÔ› ‰ÔÎÈÌ¿˙Ô˘Ó ÁÈ· ÚÒÙË ÊÔÚ¿ ÙÔ ÂÌ‚fiÏÈÔ Î·Ù¿ Ù˘ ¢ÏÔÁÈ¿˜ ÌÂÙ¿ ·fi ÏËÚÔÊÔڛ˜ Ù˘ µÚÂÙ·Ó›‰·˜ ÔÈ‹ÙÚÈ·˜ ª·›ÚË ªfiÓÙ·ÁÎÈÔ˘ (Mary Montagu) fiÙÈ Ë Ì¤ıÔ‰Ô˜ ·˘Ù‹ ÂÊ·ÚÌfi˙ÂÙ·È ÛÙËÓ ∆Ô˘ÚΛ·. ¶·Ú·ÙËÚÂ›Ù·È ·fi ÙÔÓ ∂Ï‚ÂÙfi ∞‚Ú·¿Ì ∆Ú·ÌϤ (Abraham Trembley) Ë ‡‰Ú·, ¤Ó· ÚˆÙfiÁÔÓÔ ˙ÒÔ Ô˘ ÌÔÈ¿˙ÂÈ ÌÂ Ê˘Ùfi. ªÂÏÂÙ¿Ù·È ÙÔ Ê·ÈÓfiÌÂÓÔ Ù˘ ÒÛ̈Û˘. ªÂÏÂÙ¿Ù·È Ë ÂÈÎÔÓ›·ÛË. ∞Ó·ÁÓˆÚ›˙ÔÓÙ·È Ù· ÛÂÈÚ‡ÏÏÈ· Î·È ÔÈ ‚¿ÎÈÏÔÈ. ¶ÂÚÈÁÚ¿ÊÂÙ·È Ë ‰È·‰Èηۛ· Ù˘ ʈÙÔÛ‡ÓıÂÛ˘. ∞ӷηχÙÂÙ·È Ë Ù¯ÓÈ΋ ÎÔÓÛÂÚ‚ÔÔ›ËÛ˘ ÙˆÓ ÙÚÔÊÒÓ. ªÂ ÙÔÓ ‰·Ì·ÏÈÛÌfi, ·fi ÙÔÓ ÁÈ·ÙÚfi ŒÓÙÔ˘·ÚÓÙ ∆˙¤ÓÂÚ (Edward Jenner), Ù›ıÂÓÙ·È Ù· ıÂ̤ÏÈ· Ù˘ ÂÈÛÙ‹Ì˘ Ù˘ ·ÓÔÛÔÏÔÁ›·˜. ∞ӷηχÙÂÙ·È ÙÔ ÚÒÙÔ ·ÌÈÓÔ͇, Ë ·Û·Ú·Á›ÓË. ÀÔÛÙËÚ›˙ÂÙ·È ·fi ÙÔÓ §·Ì¿ÚÎ fiÙÈ ˘¿Ú¯Ô˘Ó ¯·Ú·ÎÙËÚÈÛÙÈο Ô˘ ÎÏËÚÔÓÔÌÔ‡ÓÙ·È. ∞ÔÌÔÓÒÓÂÙ·È Ë ¯ÏˆÚÔʇÏÏË. √È Ô˘Û›Â˜ ÛÙȘ ÙÚÔʤ˜ Ù·ÍÈÓÔÌÔ‡ÓÙ·È Û ˘‰·Ù¿ÓıڷΘ, Ï›Ë Î·È ÚˆÙ½Ó˜. ∞ӷηχÙÂÙ·È Ë Î˘ÙÙ·Ú›ÓË. ∏ ¯ÏˆÚÔʇÏÏË Û˘Ó‰¤ÂÙ·È Ì ÙË ÊˆÙÔÛ‡ÓıÂÛË. ¢È·Ù˘ÒÓÂÙ·È (·fi ÙÔ˘˜ ™Ï¿ÈÓÙÂÓ Î·È ™‚·Ó) Ë Î˘ÙÙ·ÚÈ΋ ıˆڛ·: ŸÏÔÈ ÔÈ ˙ÒÓÙ˜ Ê˘ÙÈÎÔ› Î·È ˙ˆÈÎÔ› ÈÛÙÔ› ·ÔÙÂÏÔ‡ÓÙ·È ·fi ·ÙÙ·Ú·. ∞Ô‰ÂÈÎÓ‡ÂÙ·È fiÙÈ ÔÈ Ó¢ÚÈΤ˜ ›Ó˜ Â›Ó·È ÂÎʇÛÂȘ ΢ÙÙ¿ÚˆÓ. ∞ӷηχÙÔÓÙ·È Ï›„·Ó· ÙÔ˘ ·ÓıÚÒÔ˘ ÙÔ˘ ¡Â¿ÓÙÂÚÙ·Ï. ∞Ó·Ù‡ÛÛÂÙ·È Ë Ù¯ÓÈ΋ Ù˘ ·ÛÙÂÚ›ˆÛ˘. ¢ËÌÔÛȇÂÙ·È ·fi ÙÔÓ ¢·Ú‚›ÓÔ Ë ıˆڛ· Ù˘ ÂͤÏÈ͢ ̤ۈ Ù˘ º˘ÛÈ΋˜ ∂ÈÏÔÁ‹˜.

µπ√§√°π∞ °’ °Àª¡∞™π√À


1860 1863 1865 1868 1870 1872 1882

1883

1888 1898 1900 1902 1904 1907 1909 1911 1915 1918 1927 1928 1929 1931

1937

1941 1944 1945

∞Ô‰ÂÈÎÓ‡ÂÙ·È ÔÚÈÛÙÈο ·fi ÙÔÓ ¶·ÛÙ¤Ú fiÙÈ Â›Ó·È ·‰‡Ó·ÙË Ë ·‚ÈÔÁ¤ÓÂÛË. ¶ÂÚÈÁÚ¿ÊÔÓÙ·È ¯·Ú·ÎÙËÚÈÛÙÈο ÙÔ˘ Ê·ÈÓÔ̤ÓÔ˘ ÙÔ˘ ıÂÚÌÔÎË›Ô˘. ¢ËÌÔÛÈÔÔÈÔ‡ÓÙ·È ÔÈ ÓfiÌÔÈ ÙÔ˘ ª¤ÓÙÂÏ. ∞ӷηχÙÂÙ·È ˙ˆ‹ Û ÌÂÁ¿Ï· ‚¿ıË ÙˆÓ ˆÎ·ÓÒÓ. √ ¢·Ú‚›ÓÔ˜ ÂΉ›‰ÂÈ ÙÔ ‚È‚Ï›Ô «The descent of man» (∏ ηٷÁˆÁ‹ ÙÔ˘ ·ÓıÚÒÔ˘). ŒÚ¯ÔÓÙ·È ÛÙÔ Êˆ˜ Ù· ÂÚ›È· Ù˘ ∆ÚÔ›·˜. √ °ÂÚÌ·Ófi˜ ‚ÔÙ·ÓÔÏfiÁÔ˜ º¤ÚÓÙÈÓ·ÓÙ ∫ÔÓ (Ferdinand Julius Cohn) ı¤ÙÂÈ Ù· ıÂ̤ÏÈ· Ù˘ ‚·ÎÙËÚÈÔÏÔÁ›·˜. ∞ӷηχÙÂÙ·È ÙÔ ŒÔ˜ ÙÔ˘ °ÈÏÁ·Ì¤˜. √ °ÂÚÌ·Ófi˜ ·Ó·ÙfiÌÔ˜ µ¿ÏÙÂÚ ºÏ¤ÌÈÓÁÎ (Walther Flemming), ÌÂÙ¿ ·fi ¯ÚÒÛË, ·Ú·Ù‹ÚËÛ ÛÙÔÓ ˘Ú‹Ó· ÌÈ· Ô˘Û›·, Ô˘ ÙËÓ ÔÓfiÌ·Û ¯ÚˆÌ·Ù›ÓË, Î·È ÙË ‰È·‰Èηۛ· Ù˘ ΢ÙÙ·ÚÈ΋˜ ‰È·›ÚÂÛ˘, Ô˘ ÔÓfiÌ·Û ̛وÛË ·fi ÙËÓ ÂÏÏËÓÈ΋ ϤÍË «Ì›ÙÔ˜», Ô˘ ÛËÌ·›ÓÂÈ Ó‹Ì·. √ µ¤ÏÁÔ˜ ΢ÙÙ·ÚÔÏfiÁÔ˜ ŒÓÙÔ˘·ÚÓÙ ‚·Ó ª¤ÓÂÓÙÂÓ (Edouard van Beneden) ·Ú·ÙËÚ› ÙË Ì›ˆÛË Î·È ÙÔÓ Û¯ËÌ·ÙÈÛÌfi Á·ÌÂÙÒÓ. ¶ÚÔÛ‰ÈÔÚ›˙ÂÙ·È Ë ÏÂÈÙÔ˘ÚÁ›· ÙˆÓ Ê·ÁÔ΢ÙÙ¿ÚˆÓ. ÀÔÛÙËÚ›˙ÂÙ·È Ë ıˆڛ· Ù˘ ¢ÁÔÓÈ΋˜. √ °ÂÚÌ·Ófi˜ ÿÈÓÚȯ ÊÔÓ µ¿ÏÓÙ·ÁÈÂÚ-÷ÚÙ˜ ‰›ÓÂÈ ÙÔ fiÓÔÌ· «¯ÚˆÌÔÛÒÌ·Ù·» ÛÙ· ÌÈÎÚ¿ Ó‹Ì·Ù· Ô˘ ·Ú·ÙËÚ› ηٿ ÙË Ì›ÙˆÛË. ¶·Ú·ÙËÚÔ‡ÓÙ·È Ù· ÌÈÙÔ¯fiÓ‰ÚÈ·. ∞ӷηχÙÂÙ·È ‰ÈËıËÙfi˜ Èfi˜. ∞Ú¯›˙ÂÈ Ó· ‰È·ÌÔÚÊÒÓÂÙ·È Ë ¤ÓÓÔÈ· Ù˘ ÌÂÙ¿ÏÏ·Í˘. ¢È·ÎÚ›ÓÔÓÙ·È ÔÈ ÔÌ¿‰Â˜ ·›Ì·ÙÔ˜ ∞, µ, ∞µ, 0. ∞ӷηχÙÔÓÙ·È Ù· ÂÚ›È· Ù˘ ∫ÓˆÛÔ‡. ™˘Û¯ÂÙ›˙ÔÓÙ·È, ·fi ÙÔÓ ∞ÌÂÚÈηÓfi ÁÂÓÂÙÈÛÙ‹ °Ô˘fiÏÙÂÚ ™¿ÙÔÓ (Walter Sutton), Ù· ¯ÚˆÌÔÛÒÌ·Ù· Ì ÁÂÓÂÙÈÎÔ‡˜ ·Ú¿ÁÔÓÙ˜. ∂Ê·ÚÌfi˙ÔÓÙ·È ÔÈ ÓfiÌÔÈ Ù˘ ÁÂÓÂÙÈ΋˜ ÛÙ· ˙Ò·. ÃÚËÛÈÌÔÔÈÂ›Ù·È ÔÚÁ·ÓÈÎfi˜ ȯÓËı¤Ù˘. ¶ÚÔÛ‰ÈÔÚ›˙ÂÙ·È Ë ÌÔÚȷ΋ ‰ÔÌ‹ ÙˆÓ ÚˆÙÂ˚ÓÒÓ. ÃÚËÛÈÌÔÔÈÔ‡ÓÙ·È ‰ÚÔÛfiÊÈϘ ÁÈ· ÙË ÌÂϤÙË Ù˘ ÎÏËÚÔÓÔÌÈÎfiÙËÙ·˜. ∂ÈÛ¿ÁÂÙ·È Ô fiÚÔ˜ «ÁÔÓ›‰ÈÔ». ªÂÏÂÙÒÓÙ·È Ù· Ê˘ÏÔÛ‡Ó‰ÂÙ· ¯·Ú·ÎÙËÚÈÛÙÈο. ¶·ÚÔ˘ÛÈ¿˙ÂÙ·È Ô ÚÒÙÔ˜ ¯ÚˆÌÔÛˆÌÈÎfi˜ ¯¿ÚÙ˘ (Û˘¯ÓfiÙËÙ· ‰È·¯ˆÚÈÛÌÔ‡ ÁÔÓȉ›ˆÓ Ì ÂȯȷÛÌfi). ∆·˘ÙÔÔÈÂ›Ù·È ÔÁÎÔÁfiÓÔ˜ Èfi˜. ∞ÔÌÔÓÒÓÔÓÙ·È ‚·ÎÙËÚÈÔÊ¿ÁÔÈ. ÃÚËÛÈÌÔÔÈÔ‡ÓÙ·È Ú·‰ÈÂÓÂÚÁÔ› ȯÓËı¤Ù˜. ªÂÏÂÙ¿Ù·È Ë ·Ó¿Ù˘ÍË ÙÔ˘ ÂÌ‚Ú‡Ô˘. ¶ÚÔηÏÂ›Ù·È ÌÂÙ¿ÏÏ·ÍË ÛÙË ‰ÚÔÛfiÊÈÏ· Ì ¯Ú‹ÛË ·ÎÙ›ÓˆÓ Ã. ∞ӷηχÙÂÙ·È Ë ÂÓÈÎÈÏ›ÓË ·fi ÙÔÓ ™ÎfiÙÔ ‚·ÎÙËÚÈÔÏfiÁÔ, Ô˘ ÙÔ 1922 ›¯Â ·Ó·Î·Ï‡„ÂÈ ÙË Ï˘ÛÔ˙‡ÌË, ∞ϤͷӉÚÔ ºÏ¤ÌÈÓÁÎ. ∞Ó·ÁÓˆÚ›˙ÂÙ·È Ë ‰ÂÔ͢ÚÈ‚fi˙Ë. ¶ÚÔÛ‰ÈÔÚ›˙ÂÙ·È ÙÔ Ì¤ÁÂıÔ˜ ÙˆÓ ÈÒÓ. ∫·ÏÏÈÂÚÁÔ‡ÓÙ·È ÈÔ› ̤۷ Û ·˘Á¿ fiÚÓÈı·˜. √ °ÂÚÌ·Ófi˜ Ì˯·ÓÈÎfi˜ ∂ÚÓÛÙ ƒÔ‡Ûη (Ernst Ruska) ηٷÛ΢¿˙ÂÈ ÙÔ ÚÒÙÔ ËÏÂÎÙÚÔÓÈÎfi ÌÈÎÚÔÛÎfiÈÔ. ∞Ó·Ù‡ÛÛÂÙ·È Ë Ù¯ÓÈ΋ Ù˘ ËÏÂÎÙÚÔÊfiÚËÛ˘. ∂Ê¢ڛÛÎÂÙ·È ÙÔ ÌÈÎÚÔÛÎfiÈÔ ÂÎÔÌ‹˜ ‰›Ô˘. ¢È·ÈÛÙÒÓÂÙ·È Ë ‡·ÚÍË ÚÈ‚ÔÓÔ˘ÎÏÂ˚ÎÔ‡ ÔͤԘ Û Èfi. ∞ӷηχÙÂÙ·È Ô Î‡ÎÏÔ˜ ÙÔ˘ ÎÈÙÚÈÎÔ‡ ÔͤԘ. ∏ ÌÂÙ¿ÏÏ·ÍË Û˘Ó‰¤ÂÙ·È Ì ÙËÓ ÂͤÏÈÍË ·fi ÙÔÓ £ÂÔ‰fiÛÈÔ ¡ÙÔÌ˙¿ÓÛÎÈ (Theodosius Dobzhansky) ÛÙÔ ‚È‚Ï›Ô «∏ ÁÂÓÂÙÈ΋ Î·È Ë ÚԤϢÛË ÙˆÓ ÂȉÒÓ». √ ÁÂÓÂÙÈÛÙ‹˜ ∆˙. ªÈÓÙÏ (G. Beadle) Î·È Ô ‚ÈÔ¯ËÌÈÎfi˜ §. ∆¿ÙÔ˘Ì (Lawrie Tatum) ·Ô‰ÂÈÎÓ‡Ô˘Ó ÙË ÏÂÈÙÔ˘ÚÁ›· ÙÔ˘ ÁÔÓȉ›Ô˘. µÚ·‚‡ÔÓÙ·È Ì ¡fiÌÂÏ ÙÔ 1958. ∞fi ÙÔ˘˜ √. Õ‚ÂÚÈ (Avery), ∫. ª·ÎϤÔÓÙ (McLeod) Î·È ª. ª·Î¿ÚÙÈ (McCarty) ·Ó·ÁÓˆÚ›˙ÂÙ·È ÙÔ DNA ˆ˜ ÙÔ ÁÂÓÂÙÈÎfi ˘ÏÈÎfi. ∞Ô‰ÂÈÎÓ‡ÔÓÙ·È ÔÈ ÌÂÙ·ÏÏ¿ÍÂȘ ÙˆÓ ÈÒÓ. ∆√ Ã√¡√§√°π√ ∆∏™ µπ√§√°π∞™

145


1950 1952 1953 1954

1956 1961

1964 1965 1967 1970

1974 1976 1977 1978 1982 1983 1984

1985

1986 1988 1990

1991 1993

146

∞ӷηχÙÂÙ·È ÙÔ ÂÓ‰ÔÏ·ÛÌ·ÙÈÎfi ‰›ÎÙ˘Ô. ¶Ú·ÁÌ·ÙÔÔÈÔ‡ÓÙ·È ÌÂϤÙ˜ ÙÔ˘ DNA Ì ÂÚ›ıÏ·ÛË ÙˆÓ ·ÎÙ›ÓˆÓ Ã. ∂ÈÛËÌ·›ÓÂÙ·È Ë ‰ÈÏ‹ ¤ÏÈη ˆ˜ ‰ÔÌ‹ ÙÔ˘ DNA ·fi ÙÔ˘˜ °Ô˘¿ÙÛÔÓ Î·È ∫ÚÈÎ (¡fiÌÂÏ 1962). ∞Ú¯›˙ÂÈ Ó· ¯ÚËÛÈÌÔÔÈÂ›Ù·È ÙÔ ÂÌ‚fiÏÈÔ Î·Ù¿ Ù˘ ÔÏÈÔÌ˘ÂÏ›Ùȉ·˜. ¶Ú·ÁÌ·ÙÔÔÈÂ›Ù·È Ë ÚÒÙË ÌÂÙ·ÌfiÛ¯Â˘ÛË ÓÂÊÚÔ‡. ∞ÔÌÔÓÒÓÔÓÙ·È ¯ÏˆÚÔÏ¿ÛÙ˜. ™˘ÏÏ·Ì‚¿ÓÂÙ·È Ë ¤ÓÓÔÈ· ÙÔ˘ ÔÏ˘ÓÔ˘ÎÏÂÔÙȉÈÎÔ‡ ÁÂÓÂÙÈÎÔ‡ ÎÒ‰Èη. ¢È·ÈÛÙÒÓÂÙ·È fiÙÈ Ù· ÚÈ‚ÔÛÒÌ·Ù· Â›Ó·È ÙÔ ÛËÌÂ›Ô ·Ú·Û΢‹˜ ÙˆÓ ÚˆÙÂ˚ÓÒÓ. ∞ӷηχÙÂÙ·È ÙÔ mRNA. ∞ÔΈ‰ÈÎÔÔÈÂ›Ù·È Ô ÁÂÓÂÙÈÎfi˜ ÎÒ‰Èη˜. ÀÔÛÙËÚ›˙ÂÙ·È Ë ‡·ÚÍË ÁÔÓȉȷÎÒÓ Ú˘ıÌÈÛÙÒÓ ·fi ÙÔ˘˜ ‚ÈÔÏfiÁÔ˘˜ ∑·ÎfiÌ Î·È ªÔÓfi, ÔÈ ÔÔ›ÔÈ ‚Ú·‚‡ÔÓÙ·È Ì ¡fiÌÂÏ ÙÔ 1965. ¶ÚÔÛ‰ÈÔÚ›˙ÂÙ·È Ë ‰ÔÌ‹ ÙÔ˘ tRNA. ∂ÈÙ˘Á¯¿ÓÂÙ·È Ë Û‡ÓıÂÛË ÚˆÙÂ˚ÓÒÓ ·fi ÙÔÓ ƒfiÌÂÚÙ ª¤ÚÈÊÈÏÓÙ (ÈÓÛÔ˘Ï›ÓË) Î·È ÙÔÓ ¡Ù¤È‚ÈÓÙ º›ÏÈ˜ (Ï˘ÛÔ˙‡ÌË). ¶·Ú¿ÁÔÓÙ·È ÎÏÒÓÔÈ ÛÔÓ‰˘ÏˆÙÒÓ. ∞Ó·Ù‡ÛÛÂÙ·È Ë Ù¯ÓÈ΋ ÙÔ˘ ·Ó·Û˘Ó‰˘·Ṳ̂ÓÔ˘ DNA ·fi ÙÔ˘˜ ÿÌÈÏÙÔÓ ™ÌÈı Î·È ¡Ù¿ÓÈÂÏ ¡¿ı·Ó˜ (¡fiÌÂÏ 1978). ∫·Ù·Û΢¿˙ÂÙ·È ÙÔ ËÏÂÎÙÚÔÓÈÎfi ÌÈÎÚÔÛÎfiÈÔ Û¿ÚˆÛ˘. ∂ÓÙÔ›˙ÂÙ·È Ë ·ÓÙ›ÛÙÚÔÊË ÌÂÙ·ÁÚ·Ê¿ÛË ·fi ÙÔ˘˜ Ã. ∆¤ÌÈÓ Î·È ¡. ª¿ÏÙÈÌÔÚ (¡fiÌÂÏ 1975). ŒÚ¯ÔÓÙ·È ÛÙÔ Êˆ˜ Ù· Ï›„·Ó· Ù˘ §Ô‡ÛÈ (Australopithecus afarensis). ™˘ÓıÂÙÈÎfi ÁÔÓ›‰ÈÔ ÙÔÔıÂÙÂ›Ù·È Û ˙ˆÓÙ·Ófi ·ÙÙ·ÚÔ. ™ÙË ™ÔÌ·Ï›· ηٷÁÚ¿ÊÂÙ·È ÙÔ ÙÂÏÂ˘Ù·›Ô ÎÚÔ‡ÛÌ· ¢ÏÔÁÈ¿˜. ™ÙÔ ™·Ó ºÚ·ÓÛ›ÛÎÔ ÙˆÓ ∏¶∞ ·Ó·Ê¤ÚÂÙ·È ÙÔ ÚÒÙÔ ÂÚÈÛÙ·ÙÈÎfi AIDS. ªÂÏÂÙÒÓÙ·È Ù· ÔÁÎÔÁÔÓ›‰È·. ¶ÚÔÛ‰ÈÔÚ›˙ÂÙ·È Ë ‰ÔÌ‹ fiÏˆÓ ÙˆÓ ÁÔÓȉ›ˆÓ ÙÔ˘ ÈÔ‡ SV40. °ÂÓÓÈ¤Ù·È ÙÔ ÚÒÙÔ ·È‰› ÙÔ˘ ۈϋӷ. ∂ÁÎÚ›ÓÂÙ·È ÙÔ ÚÒÙÔ Ê¿ÚÌ·ÎÔ (·ÓıÚÒÈÓË ÈÓÛÔ˘Ï›ÓË ·fi ‚·ÎÙ‹ÚÈ·) Ô˘ ¤¯ÂÈ ·Ú·¯ı› Ì ÌÂıfi‰Ô˘˜ ÁÂÓÂÙÈ΋˜ Ì˯·ÓÈ΋˜. √ ‚ÈÔ¯ËÌÈÎfi˜ ∫. ªÔ‡ÏȘ Û˘Ï·Ì‚¿ÓÂÈ ÙËÓ È‰¤· Ù˘ ·Ï˘ÛȉˆÙ‹˜ ·ÓÙ›‰Ú·Û˘ Ù˘ ÔÏ˘ÌÂÚ¿Û˘ (PCR). ∏ ·Ó¿Ï˘ÛË DNA ÂÊ·ÚÌfi˙ÂÙ·È ÁÈ· ÙË ‰ÈÂÚ‡ÓËÛË Ù˘ ÂͤÏÈ͢ ÙÔ˘ ·ÓıÚÒÔ˘. √È ‚ÈÔÏfiÁÔÈ ∆fiÌ·˜ ƒfiÌÂÚÙ ∆Û¯ Î·È ™›ÓÙÓÈ ÕÏÙÌ·Ó ·¤‰ÂÈÍ·Ó ÙË ÏÂÈÙÔ˘ÚÁ›· ÙÔ˘ ÚÈ‚fi˙˘ÌÔ˘ (‚·ÎÙËÚÈ·Îfi RNA Ô˘ ‰Ú· ˆ˜ ¤Ó˙˘ÌÔ Î·È ·Ó·Û˘ÓÙ›ıÂÙ·È ÌfiÓÔ ÙÔ˘). ∂ÓÙÔ›˙ÂÙ·È ÙÚ‡· ÛÙË ÛÙÈ‚¿‰· ÙÔ˘ fi˙ÔÓÙÔ˜. ÃÚËÛÈÌÔÔÈÔ‡ÓÙ·È, Û ÂÁÎÏËÌ·ÙÔÏÔÁÈ΋ ¤Ú¢ӷ, ÌÔÓ·‰ÈΤ˜ ·ÏÏËÏÔ˘¯›Â˜ DNA ÁÈ· ÙËÓ ÈÛÙÔÔ›ËÛË Ù˘ Ù·˘ÙfiÙËÙ·˜ ·ÙfïÓ. ∂ÁÎÚ›ÓÂÙ·È ÙÔ ÂÌ‚fiÏÈÔ ÁÈ· ÙËÓ Ë·Ù›Ùȉ· µ, ÙÔ ÔÔ›Ô ·Ú·Û΢¿ÛÙËΠ̠ÌÂıfi‰Ô˘˜ ÁÂÓÂÙÈ΋˜ Ì˯·ÓÈ΋˜. ∂ȉÂÈÓÒÓÂÙ·È ÙÔ Ê·ÈÓfiÌÂÓÔ ÙÔ˘ ıÂÚÌÔÎË›Ô˘. √È ∞ÌÂÚÈηÓÔ› ÁÂÓÂÙÈÛÙ¤˜ ª¿ÈÎÏ ªÏÂ˙ Î·È ºÚÂÓÙ˜ ÕÓÙÂÚÛÔÓ ÂÊ·ÚÌfi˙Ô˘Ó ÂÈÙ˘¯Ò˜ ÁÔÓȉȷ΋ ıÂÚ·›· Û ÎÔÚ›ÙÛÈ ÙÂÛÛ¿ÚˆÓ ÂÙÒÓ Ô˘ ¿Û¯ÂÈ ·fi ÁÂÓÂÙÈ΋ ·ÓˆÌ·Ï›· ÙÔ˘ ·ÓÔÛÔÔÈËÙÈÎÔ‡ Û˘ÛÙ‹Ì·ÙÔ˜ (∞D∞). ∂›ÛËÌË ¤Ó·ÚÍË ÙÔ˘ ‰ÈÂıÓÔ‡˜ ¶ÚÔÁÚ¿ÌÌ·ÙÔ˜ ∞ÓıÚÒÈÓÔ˘ °ÔÓȉÈÒÌ·ÙÔ˜. ∏ ª·›ÚË ∫Ï·›ÚË ∫ÈÓÁÎ ÂÓÙÔ›˙ÂÈ, ÛÙÔ ¯ÚˆÌfiۈ̷ 17, ÁÔÓ›‰ÈÔ Ô˘ ÚÔηÏ› ÙËÓ ÎÏËÚÔÓÔÌÔ‡ÌÂÓË ÌÔÚÊ‹ ηÚΛÓÔ˘ ÙÔ˘ Ì·ÛÙÔ‡. ∫ψÓÔÔÈÔ‡ÓÙ·È ·ÓıÚÒÈÓ· ¤Ì‚Ú˘· Î·È ·Ó·Ù‡ÛÛÔÓÙ·È ÁÈ· Ï›Á˜ ̤Ú˜ Û ÙÚ˘‚Ï›· ¶ÂÙÚ›.

µπ√§√°π∞ °’ °Àª¡∞™π√À


1997 1998

2001

∂ÈÛÙ‹ÌÔÓ˜ Ì ÂÈÎÂÊ·Ï‹˜ ÙÔÓ °È·Ó °Ô˘›ÏÌÔ˘Ù, ÛÙÔ πÓÛÙÈÙÔ‡ÙÔ ƒfiÛÏÈÓ Ù˘ ™Î��Ù›·˜, ‰ËÌÈÔ˘ÚÁÔ‡Ó Ì ÎψÓÔÔ›ËÛË ¤Ó· Úfi‚·ÙÔ, ÙËÓ ¡ÙfiÏÈ. ¢ËÌÈÔ˘ÚÁÔ‡ÓÙ·È, ÛÙÔ ¶·ÓÂÈÛÙ‹ÌÈÔ Ù˘ ÷‚¿Ë˜, ÙÚÂȘ ÁÂÓȤ˜ ÎψÓÔÔÈËÌ¤ÓˆÓ ÔÓÙÈÎÒÓ Î·È, Û ¶·ÓÂÈÛÙ‹ÌÈÔ Ù˘ π·ˆÓ›·˜, ¤ÍÈ ÌÔÛ¯¿ÚÈ· ·fi ·ÙÙ·Ú· ·ÁÂÏ¿‰·˜. √ÏÔÎÏËÚÒÓÂÙ·È Ë ¯·ÚÙÔÁÚ¿ÊËÛË ÙÔ˘ ·ÓıÚÒÈÓÔ˘ ÁÔÓȉÈÒÌ·ÙÔ˜.

∆√ Ã√¡√§√°π√ ∆∏™ µπ√§√°π∞™

147


§∂•π§√°π√ √ƒø¡ ∞ÏÏÂÚÁ›·: Ë ˘ÂÚ‚ÔÏÈ΋ ·ÓÙ›‰Ú·ÛË ÙÔ˘ ÔÚÁ·ÓÈÛÌÔ‡ Û ¤Ó· ·ÓÙÈÁfiÓÔ Ô˘ ¤Ú¯ÂÙ·È Û Â·Ê‹ Ì ÙÔ ‰¤ÚÌ· ‹ ÂÈÛ¤Ú¯ÂÙ·È ÛÙÔ ÛÒÌ· ‰È·Ì¤ÛÔ˘ Ù˘ ·Ó·Ó¢ÛÙÈ΋˜ ‹ Ù˘ ÂÙÈ΋˜ Ô‰Ô‡ Î·È Ô˘, ˘fi Ê˘ÛÈÔÏÔÁÈΤ˜ Û˘Óı‹Î˜, Â›Ó·È ·‚Ï·‚¤˜. ∞ÏÏËÏfiÌÔÚÊ· ÁÔÓ›‰È·: Ù· ÁÔÓ›‰È· Ô˘ ηıÔÚ›˙Ô˘Ó ÙÔ ›‰ÈÔ ¯·Ú·ÎÙËÚÈÛÙÈÎfi ÂÓfi˜ ÔÚÁ·ÓÈÛÌÔ‡ Î·È ‚Ú›ÛÎÔÓÙ·È Û ·ÓÙ›ÛÙÔȯ˜ ı¤ÛÂȘ ÙˆÓ ÔÌfiÏÔÁˆÓ ¯ÚˆÌÔۈ̿وÓ. ∞Ó·‚ÔÏÈÛÌfi˜: ÙÔ Û‡ÓÔÏÔ ÙˆÓ ¯ËÌÈÎÒÓ ·ÓÙȉڿÛÂˆÓ ÂÓfi˜ ÔÚÁ·ÓÈÛÌÔ‡ ηٿ ÙȘ Ôԛ˜ Á›ÓÂÙ·È Û‡ÓıÂÛË Ô˘ÛÈÒÓ. ∞Ó·Û˘Ó‰˘·Ṳ̂ÓÔ DNA: ÙÔ DNA Ô˘ ÚÔ·ÙÂÈ fiÙ·Ó ÁÂÓÂÙÈÎfi ˘ÏÈÎfi ·fi ¤Ó·Ó ÔÚÁ·ÓÈÛÌfi ÌÂÙ·ÊÂÚı› Ù¯ÓËÙ¿ ÛÙÔ ÁÂÓÂÙÈÎfi ˘ÏÈÎfi ÂÓfi˜ ¿ÏÏÔ˘ ÔÚÁ·ÓÈÛÌÔ‡. ∞ÓÔÛ›·: ÈηÓfiÙËÙ· Ô˘ ·ÔÎÙ¿ ¤Ó·˜ ÔÚÁ·ÓÈÛÌfi˜ Ó· ÌË ÓÔÛ› ·fi οÔÈÔÓ ·ıÔÁfiÓÔ ÌÈÎÚÔÔÚÁ·ÓÈÛÌfi Î·È ·ÔÎÙ¿Ù·È ÌÂÙ¿ ·fi ÂÌ‚ÔÏÈ·ÛÌfi ‹ ÌfiÏ˘ÓÛË ·fi ÙÔÓ Û˘ÁÎÂÎÚÈ̤ÓÔ ÌÈÎÚÔÔÚÁ·ÓÈÛÌfi. √˘ÛÈ·ÛÙÈο, ÙÔ ÛÒÌ· ¤¯ÂÈ ·Ú·Á¿ÁÂÈ ÂȉÈο «Î‡ÙÙ·Ú· ÌÓ‹Ì˘» Î·È ÌÔÚ› Ó· ·Ú·Á¿ÁÂÈ Ôχ ÁÚ‹ÁÔÚ· Î·È Û Ôχ ÌÂÁ¿ÏË ÔÛfiÙËÙ· ·ÓÙÈÛÒÌ·Ù·, ÒÛÙ ÙÂÏÈο Ô ÌÈÎÚÔÔÚÁ·ÓÈÛÌfi˜ Ó· ηٷÛÙÚ¤ÊÂÙ·È ÙȘ ÂÚÈÛÛfiÙÂÚ˜ ÊÔÚ¤˜ ÚÈÓ Î·Ó ÂÌÊ·Ó›ÛÔ˘Ì οÔÈ· Û˘ÌÙÒÌ·Ù· Ù˘ ·Ûı¤ÓÂÈ·˜. ∞ÓÔÛÔÏÔÁÈ΋ ·fiÎÚÈÛË: ·ÓÙ›‰Ú·ÛË ÙÔ˘ ÔÚÁ·ÓÈÛÌÔ‡ Ì·˜ fiÙ·Ó ¤Ó· ·ÓÙÈÁfiÓÔ ÂÈÛ¤ÏıÂÈ ÛÙÔ ·›Ì· Ì·˜, Ë ÔÔ›· ηٷϋÁÂÈ ÛÙËÓ ·Ú·ÁˆÁ‹ ·ÓÙÈÛˆÌ¿ÙˆÓ Î·È «Î˘ÙÙ¿ÚˆÓ ÌÓ‹Ì˘». ∞ÓÙÈÁfiÓÔ: ÔÔÈÔÛ‰‹ÔÙ ·Ú¿ÁÔÓÙ·˜ (ÌÈÎÚÔÔÚÁ·ÓÈÛÌfi˜, Ô˘Û›· ÎÙÏ.) ͤÓÔ˜ ÚÔ˜ ÙÔÓ ÔÚÁ·ÓÈÛÌfi Ì·˜ Ô˘, fiÙ·Ó ÂÈÛ¤Ú¯ÂÙ·È Û ·˘ÙfiÓ, ÚÔηÏ› ·ÓÔÛÔÏÔÁÈ΋ ·fiÎÚÈÛË. ∞ÓÙÈÁÚ·Ê‹: Ë ‰È·‰Èηۛ· Ì ÙËÓ ÔÔ›· ·fi ¤Ó· ÌfiÚÈÔ DNA ·Ú¿ÁÔÓÙ·È ‰‡Ô ·ÎÚÈ‚‹ ·ÓÙ›ÁÚ·Ê·. ∞Óٛۈ̷: Ô˘Û›· ÚˆÙÂ˚ÓÈ΋˜ ʇÛ˘ Ô˘ ·Ú¿ÁÂÙ·È ·fi ÂȉÈο Ï¢ÎÔ·ÙÙ·Ú· ÙÔ˘ ÔÚÁ·ÓÈÛÌÔ‡ Ì·˜ ÌÂÙ¿ ·fi ÙËÓ Â›ÛÔ‰Ô Û ·˘ÙfiÓ ÂÓfi˜ ·ÓÙÈÁfiÓÔ˘. ∞ÏÔÂȉ¤˜ ·ÙÙ·ÚÔ: ·˘Ùfi Ô˘ Ù· ¯ÚˆÌÔÛÒÌ·Ù¿ ÙÔ˘ ·ÓÙÈÚÔÛˆ‡ÔÓÙ·È Ì›· ÊÔÚ¿. ∞ÔÈÎÔ‰ÔÌËÙ‹˜: ÂÙÂÚfiÙÚÔÊÔ˜ ÔÚÁ·ÓÈÛÌfi˜ Ô˘ ÚÔÌËı‡ÂÙ·È ÂÓ¤ÚÁÂÈ· ·fi ÙË ‰È¿Û·ÛË ÔÚÁ·ÓÈ΋˜ ‡Ï˘, Ë ÔÔ›· ÂÚȤ¯ÂÙ·È Û ÓÂÎÚÔ‡˜ ÔÚÁ·ÓÈÛÌÔ‡˜, ÙÌ‹Ì·Ù· Î·È ·ÔÚÚ›ÌÌ·Ù¿ ÙÔ˘˜, Û ·ÓfiÚÁ·ÓË. ∞ÔÏ›ıˆÌ·: ·ÔÌÂÈÓ¿ÚÈ· ‹ ›¯ÓË ÔÚÁ·ÓÈÛÌÒÓ Ô˘ ¤˙ËÛ·Ó ÛÙÔ ·ÚÂÏıfiÓ Î·È ¤¯Ô˘Ó ÂÙÚÔÔÈËı› ‹ ¤¯Ô˘Ó ÂÁÎÏÂÈÛÙ› Î·È ‰È·ÙËÚËı› ̤¯ÚÈ Û‹ÌÂÚ· Û ¿ÁÔ˘˜ ‹ ίÚÈÌ¿ÚÈ. ∞Ûı¤ÓÂÈ·: Ë ‰È·Ù·Ú·¯‹ Ù˘ ÔÌÔÈfiÛÙ·Û˘ ÂÓfi˜ ÔÚÁ·ÓÈÛÌÔ‡. ∞˘ÛÙÚ·ÏÔ›ıËÎÔ˜: ˙ˆÈÎfi˜ ÔÚÁ·ÓÈÛÌfi˜ Ô ÔÔ›Ô˜ ‰ÂÓ ˘¿Ú¯ÂÈ Û‹ÌÂÚ· Î·È ·fi ÙÔÓ ÔÔ›Ô ÈÛÙ‡ÂÙ·È fiÙÈ ÂÍÂÏ›¯ıËÎ·Ó ÔÈ ¿ÓıÚˆÔÈ. ∞˘ÙÔÛˆÌÈο ¯ÚˆÌÔÛÒÌ·Ù·: fiÏ· Ù· ¯ÚˆÌÔÛÒÌ·Ù· ÂÓfi˜ ÔÚÁ·ÓÈÛÌÔ‡, ÂÎÙfi˜ ·fi ·˘Ù¿ Ô˘ ηıÔÚ›˙Ô˘Ó ÙÔ Ê‡ÏÔ (Ê˘ÏÂÙÈο). ∞˘ÙfiÙÚÔÊÔ˜ ÔÚÁ·ÓÈÛÌfi˜: ÔÔÈÔÛ‰‹ÔÙ ÔÚÁ·ÓÈÛÌfi˜ ÌÔÚ› Ó· Û˘Óı¤ÛÂÈ ÌfiÓÔ˜ ÙËÓ ÙÚÔÊ‹ ÙÔ˘, ·ÍÈÔÔÈÒÓÙ·˜ ‡ÏË Î·È ÂÓ¤ÚÁÂÈ· ÙÔ˘ ¿‚ÈÔ˘ ÂÚÈ‚¿ÏÏÔÓÙÔ˜. µ·ÎÙ‹ÚÈÔ: ÚÔηڢˆÙÈÎfi˜ ÌÔÓÔ·ÙÙ·ÚÔ˜ ÔÚÁ·ÓÈÛÌfi˜. µÈÔËıÈ΋: ÙÔ Û‡ÓÔÏÔ ÙˆÓ ËıÈÎÒÓ ÚÔ‚ÏËÌ·ÙÈÛÌÒÓ Ô˘ ¤¯Ô˘Ó ·Ó·Î‡„ÂÈ ·fi ÙË Ú·Á‰·›· ÚfiÔ‰Ô Ù˘ ‚ÈÔÙ¯ÓÔÏÔÁ›·˜. µÈÔÎÔÈÓfiÙËÙ·: ÔÈ ÏËı˘ÛÌÔ› ‰È·ÊÔÚÂÙÈÎÒÓ ÔÚÁ·ÓÈÛÌÒÓ Ô˘ ηÙÔÈÎÔ‡Ó ÛÙÔÓ ›‰ÈÔ ‚ÈfiÙÔÔ Î·È Û˘Ó‰¤ÔÓÙ·È Ì ‰È¿ÊÔÚ˜ Û¯¤ÛÂȘ. µÈÔÙ¯ÓÔÏÔÁ›·: ÂÈÛÙËÌÔÓÈÎfi˜ ÎÏ¿‰Ô˜ Ù˘ ‚ÈÔÏÔÁ›·˜ Ô˘ ·Û¯ÔÏÂ›Ù·È Ì ÙË ¯Ú‹ÛË ÔÚÁ·ÓÈÛÌÒÓ, ‚ÈÔÏÔÁÈÎÒÓ Û˘ÛÙËÌ¿ÙˆÓ ‹ ‰È·‰ÈηÛÈÒÓ ÁÈ· ÙËÓ ·Ú·ÁˆÁ‹ ÂÓfi˜ ÚÔ˚fiÓÙÔ˜ ‹ ÁÈ· ÙËÓ Â›Ù¢ÍË ÂÓfi˜ Û˘ÁÎÂÎÚÈ̤ÓÔ˘ ÛÎÔÔ‡. µÈfiÙÔÔ˜: Ô ÙfiÔ˜ fiÔ˘ ˙ÂÈ Î¿ÔÈÔ˜ ÔÚÁ·ÓÈÛÌfi˜. °ÂÓÂÙÈ΋ Ì˯·ÓÈ΋: Ë ÂÈÛÙ‹ÌË Ô˘ ·Û¯ÔÏÂ›Ù·È Ì ÙÚÔÔÔÈ‹ÛÂȘ ÙÔ˘ ÁÂÓÂÙÈÎÔ‡ ˘ÏÈÎÔ‡. °ÂÓÂÙÈο ÙÚÔÔÔÈË̤ÓÔÈ ÔÚÁ·ÓÈÛÌÔ›: ·˘ÙÔ› Ô˘ ‰ËÌÈÔ˘ÚÁÔ‡ÓÙ·È ·fi ÁÂÓÂÙÈ΋ Ì˯·ÓÈ΋. °ÔÓ›‰ÈÔ: οı ÙÌ‹Ì· ÙÔ˘ ÌÔÚ›Ô˘ DNA Ô˘ ¤¯ÂÈ ÙË ‰˘Ó·ÙfiÙËÙ· Ó· ÌÂÙ·ÁÚ·Ê›. ∆· ÂÚÈÛÛfiÙÂÚ· ÁÔ148

µπ√§√°π∞ °’ °Àª¡∞™π√À


Ó›‰È· ÂÚȤ¯Ô˘Ó ÙËÓ ÏËÚÔÊÔÚ›· ÁÈ· ÙË Û‡ÓıÂÛË ÌÈ·˜ ÚˆÙ½Ó˘. ∆Ô ÁÔÓ›‰ÈÔ ·ÔÙÂÏ› ÙË ÛÙÔȯÂÈÒ‰Ë Ê˘ÛÈ΋ Î·È ÏÂÈÙÔ˘ÚÁÈ΋ ÌÔÓ¿‰· Ù˘ ÎÏËÚÔÓÔÌÈÎfiÙËÙ·˜ Ô˘ ÌÂÙ·‚È‚¿˙ÂÙ·È ·fi ÙÔ˘˜ ÁÔÓ›˜ ÛÙ· ·È‰È¿ ÙÔ˘˜. °ÔÓfiÙ˘Ô˜: ÙÔ Û‡ÓÔÏÔ ÙˆÓ ÁÔÓȉ›ˆÓ ÂÓfi˜ ÔÚÁ·ÓÈÛÌÔ‡. ¢È·ÊÔÚÔÔ›ËÛË: Ë ‰È·‰Èηۛ· ηٿ ÙËÓ ÔÔ›· ·fi ¤Ó· ·Ú¯ÈÎfi ·ÙÙ·ÚÔ (˙˘ÁˆÙfi) ÂÓfi˜ ÔÏ˘Î‡ÙÙ·ÚÔ˘ ÔÚÁ·ÓÈÛÌÔ‡ ÚÔ·ÙÔ˘Ó ÛÙ·‰È·Î¿ ÔÏÏ¿ ·ÙÙ·Ú· Ô˘ ·Ó‹ÎÔ˘Ó Û ‰È·ÊÔÚÂÙÈÎÔ‡˜ ÈÛÙÔ‡˜ ηÈ, ·Ó Î·È ¤¯Ô˘Ó ÙÔ ›‰ÈÔ ÁÂÓÂÙÈÎfi ˘ÏÈÎfi, ÂÈÙÂÏÔ‡Ó ‰È·ÊÔÚÂÙÈΤ˜ ÏÂÈÙÔ˘ÚÁ›Â˜. ¢ÈÏÔÂȉ¤˜ ·ÙÙ·ÚÔ: ·˘Ùfi Ô˘ ¤¯ÂÈ Ù· ¯ÚˆÌÔÛÒÌ·Ù¿ ÙÔ˘ Û ˙‡ÁË (ÔÌfiÏÔÁ·). ∂ıÈÛÌfi˜: „˘¯Ôۈ̷ÙÈ΋ ηٿÛÙ·ÛË Ô˘ ‰ËÌÈÔ˘ÚÁ› ÌÈ· fiÏÔ Î·È ÏÈÁfiÙÂÚÔ ÂÏÂÁ¯fiÌÂÓË ÂÈı˘Ì›· Ó· ¯ÚËÛÈÌÔÔÈ‹ÛÂÈ Ô ¯Ú‹ÛÙ˘ ÙËÓ Ô˘Û›· ÛÙËÓ ÔÔ›· Â›Ó·È ÂıÈṲ̂ÓÔ˜. ∂›‰Ô˜: Û‡ÓÔÏÔ ÔÚÁ·ÓÈÛÌÒÓ Ì fiÌÔÈ· ·Ó·ÙÔÌÈο Î·È ÏÂÈÙÔ˘ÚÁÈο ÁÓˆÚ›ÛÌ·Ù· Ô˘ ·Ó··Ú¿ÁÔÓÙ·È ÌÂٷ͇ ÙÔ˘˜ Î·È ‰›ÓÔ˘Ó ÁfiÓÈÌÔ˘˜ ·ÔÁfiÓÔ˘˜. ∂Ì‚ÔÏÈ·ÛÌfi˜: Ë Ù¯ÓËÙ‹ ÚfiÎÏËÛË ·ÓÔÛ›·˜. ∂Ì‚fiÏÈÔ: Ô ·Ú¿ÁÔÓÙ·˜ Ì ÙÔÓ ÔÔ›Ô Î·Ù·Ê¤ÚÓÔ˘Ì ӷ ÚÔηϤÛÔ˘Ì Ù¯ÓËÙ‹ ·ÓÔÛ›·. ∂Ó‰fiıÂÚÌË ·ÓÙ›‰Ú·ÛË: ¯ËÌÈ΋ ·ÓÙ›‰Ú·ÛË Î·Ù¿ ÙËÓ ÔÔ›· ·ÔÚÚÔÊ¿Ù·È ÂÓ¤ÚÁÂÈ·. ∂Ó‰ÔÏ·ÛÌ·ÙÈÎfi ‰›ÎÙ˘Ô: ÂÓÈ·›Ô ‰›ÎÙ˘Ô ·ÁˆÁÒÓ Î·È Î‡ÛÙÂˆÓ Ì¤Û· ÛÙÔ Î˘ÙÙ·ÚfiÏ·ÛÌ· ÂÓfi˜ ¢ηڢˆÙÈÎÔ‡ ΢ÙÙ¿ÚÔ˘, Ì ÙÔ ÔÔ›Ô ÂÍ·ÛÊ·Ï›˙ÂÙ·È Ë ÌÂÙ·ÊÔÚ¿ Ô˘ÛÈÒÓ Û fiÏ· Ù· ̤ÚË ÙÔ˘ ΢ÙÙ¿ÚÔ˘. ∂Ó‰ÔÛfiÚÈÔ: ·ÓıÂÎÙÈ΋ ÌÔÚÊ‹ ÛÙËÓ ÔÔ›· ÌÂÙ·ÙÚ¤ÂÙ·È ¤Ó· ‚·ÎÙ‹ÚÈÔ fiÙ·Ó ‚ÚÂı› Û ·ÓÙ›ÍÔ˜ Û˘Óı‹Î˜ Î·È ·fi ÙËÓ ÔÔ›· ı· ÚÔ·„ÂÈ ¤Ó· ‚·ÎÙ‹ÚÈÔ fiÙ·Ó ÔÈ Û˘Óı‹Î˜ Á›ÓÔ˘Ó ¿ÏÈ Â˘ÓÔ˚Τ˜. ∂ÓÂÚÁfi ΤÓÙÚÔ ÂÓ˙‡ÌÔ˘: ÂȉÈ΋ ÂÚÈÔ¯‹ ÂÓfi˜ ÂÓ˙‡ÌÔ˘ fiÔ˘ ‰ÂÛ̇ÔÓÙ·È Ù· ·ÓÙȉÚÒÓÙ· Ù˘ ¯ËÌÈ΋˜ ·ÓÙ›‰Ú·Û˘ Ô˘ ηٷχÂÈ. ŒÓ˙˘ÌÔ: ‚ÈÔηٷχÙ˘ ÚˆÙÂ˚ÓÈ΋˜ ʇÛ˘. ∂ͤÏÈÍË: Ë ‰È·‰Èηۛ· ÛÙ·‰È·Î‹˜ ÌÂÙ·‚ÔÏ‹˜ ÙˆÓ ÔÚÁ·ÓÈÛÌÒÓ Ù˘ °Ë˜. ∂ÍÒıÂÚÌË ·ÓÙ›‰Ú·ÛË: ¯ËÌÈ΋ ·ÓÙ›‰Ú·ÛË Î·Ù¿ ÙËÓ ÔÔ›· ÂÎχÂÙ·È ÂÓ¤ÚÁÂÈ·. ∂ȉËÌ›·: Ë ÚÔÛ‚ÔÏ‹ ÌÂÁ¿ÏÔ˘ ·ÚÈıÌÔ‡ ·ÙfiÌˆÓ ·fi Ì›· ·Ûı¤ÓÂÈ·. ∂ÈÎÚ·Ù¤˜ ÁÔÓ›‰ÈÔ: ÙÔ ·ÏÏËÏfiÌÔÚÊÔ Ô˘ ÂÎÊÚ¿˙ÂÙ·È Î·È Û ÂÙÂÚfi˙˘ÁË Î·Ù¿ÛÙ·ÛË. ∂›ÎÙËÙÔ ¯·Ú·ÎÙËÚÈÛÙÈÎfi: ·˘Ùfi Ô˘ ‰ÂÓ ¤¯ÂÈ ÎÏËÚÔÓÔÌËı›, ·ÏÏ¿ ÔÊ›ÏÂÙ·È ÛÙËÓ Â›‰Ú·ÛË ÙÔ˘ ÂÚÈ‚¿ÏÏÔÓÙÔ˜. ∂Ò·ÛË: Ô ¯ÚfiÓÔ˜ Ô˘ ÌÂÛÔÏ·‚› ·fi ÙË ÛÙÈÁÌ‹ Ô˘ ¤Ó·˜ ·ıÔÁfiÓÔ˜ ÌÈÎÚÔÔÚÁ·ÓÈÛÌfi˜ ÂÈÛ‚¿ÏÏÂÈ Û ¤Ó·Ó ÔÚÁ·ÓÈÛÌfi ̤¯ÚÈ ÙËÓ ÂÌÊ¿ÓÈÛË ÙˆÓ ÚÒÙˆÓ Û˘ÌÙˆÌ¿ÙˆÓ Ù˘ ·Ûı¤ÓÂÈ·˜. ∂ÙÂÚfi˙˘ÁÔ˜ ÔÚÁ·ÓÈÛÌfi˜: ·˘Ùfi˜ Ô˘ ÁÈ· ÙË Û˘ÁÎÂÎÚÈ̤ÓË È‰ÈfiÙËÙ· ʤÚÂÈ ‰‡Ô ‰È·ÊÔÚÂÙÈο ·ÏÏËÏfiÌÔÚÊ·. ∂ÙÂÚfiÙÚÔÊÔ˜: Ô ÔÚÁ·ÓÈÛÌfi˜ Ô˘ ‰ÂÓ ¤¯ÂÈ ÙË ‰˘Ó·ÙfiÙËÙ· Ó· ÌÂÙ·ÙÚ¤„ÂÈ ÙËÓ ·ÓfiÚÁ·ÓË ‡ÏË Û ÔÚÁ·ÓÈ΋ Î·È Ó· ·Ú·Á¿ÁÂÈ ÌfiÓÔ˜ ÙÔ˘ ÙËÓ ÙÚÔÊ‹ ÙÔ˘. ∂˘ÙÚÔÊÈÛÌfi˜: ˘ÂÚ‚ÔÏÈ΋ ·Ó¿Ù˘ÍË Ê˘ÙÈÎÒÓ ÔÚÁ·ÓÈÛÌÒÓ Û ϛÌÓ˜ ‹ Û ÎÏÂÈÛÙ¤˜ ı¿Ï·ÛÛ˜ (ÂÍ·ÈÙ›·˜ Ù˘ ·˘ÍË̤Ó˘ ÔÛfiÙËÙ·˜ ıÚÂÙÈÎÒÓ Ô˘ÛÈÒÓ Ô˘ ÚÔ¤Ú¯ÔÓÙ·È ·fi ·fi‚ÏËÙ·, ÏÈ¿ÛÌ·Ù· ÎÙÏ.), Ë ÔÔ›· ¤¯ÂÈ ˆ˜ ·ÔÙ¤ÏÂÛÌ· ÙËÓ ·‡ÍËÛË ÙˆÓ ·ÔÈÎÔ‰ÔÌËÙÒÓ Î·È ÙË Ì›ˆÛË ÙˆÓ ˙ˆÈÎÒÓ ÔÚÁ·ÓÈÛÌÒÓ. πfi˜: ·Î˘ÙÙ·ÚÈ΋, ÌË ·˘ÙÔÙÂÏ‹˜ ÌÔÚÊ‹ ˙ˆ‹˜, Ô˘ ÂΉËÏÒÓÂÈ ÙÔ Ê·ÈÓfiÌÂÓÔ Ù˘ ˙ˆ‹˜ ÌfiÓÔ ÛÙÔ ÂÛˆÙÂÚÈÎfi ÂÓfi˜ ΢ÙÙ¿ÚÔ˘-ÍÂÓÈÛÙ‹. πÛÙfi˜: Û‡ÓÔÏÔ Î˘ÙÙ¿ÚˆÓ ÂÓfi˜ ÔÏ˘Î‡ÙÙ·ÚÔ˘ ÔÚÁ·ÓÈÛÌÔ‡ Ô˘ ¤¯Ô˘Ó ·ÚfiÌÔÈÔ Û¯‹Ì· Î·È ¤¯Ô˘Ó ÂÍÂȉÈ΢ٛ ÁÈ· ÙËÓ ÂÈÙ¤ÏÂÛË ÌÈ·˜ Û˘ÁÎÂÎÚÈ̤Ó˘ ÏÂÈÙÔ˘ÚÁ›·˜. ∫·Ù·‚ÔÏÈÛÌfi˜: ÙÔ Û‡ÓÔÏÔ ÙˆÓ ¯ËÌÈÎÒÓ ·ÓÙȉڿÛÂˆÓ ÂÓfi˜ ÔÚÁ·ÓÈÛÌÔ‡ ηٿ ÙȘ Ôԛ˜ Á›ÓÂÙ·È ‰È¿Û·ÛË Ô˘ÛÈÒÓ. ∫·Ù·Ó·ÏˆÙ‹˜: Ô ÔÚÁ·ÓÈÛÌfi˜ Ô˘ ÙÚ¤ÊÂÙ·È Ì ¿ÏÏÔ˘˜ ÔÚÁ·ÓÈÛÌÔ‡˜. ∫ÂÓÔÙfiÈÔ: ΢ÛÙ›‰ÈÔ ÙÔ˘ ΢ÙÙ¿ÚÔ˘ Ô˘ ÂÚȤ¯ÂÈ ¤Ó· ˘‰·Ù҉˜ ˘ÁÚfi. ∫ÂÓÙÚÔÌÂÚ›‰ÈÔ: ÙÔ ÛËÌÂ›Ô ‰¤ÛÌ¢Û˘ ÙˆÓ ‰‡Ô ¯ÚˆÌ·Ù›‰ˆÓ ÂÓfi˜ ¯ÚˆÌÔÛÒÌ·ÙÔ˜. ∫˘ÙÙ·ÚÈÎfi ÙÔ›¯ˆÌ·: ÙÔ›¯ˆÌ· Ô˘ ÂÚÈ‚¿ÏÏÂÈ ÙËÓ Ï·ÛÌ·ÙÈ΋ ÌÂÌ‚Ú¿ÓË ÂÓfi˜ Ê˘ÙÈÎÔ‡ ‹ ÂÓfi˜ ÚÔηڢˆÙÈÎÔ‡ ΢ÙÙ¿ÚÔ˘. §∂•π§√°π√ √ƒø¡

149


∫‡ÙÙ·ÚÔ: Ë ‰ÔÌÈ΋ Î·È ÏÂÈÙÔ˘ÚÁÈ΋ ÌÔÓ¿‰· Ù˘ ˙ˆ‹˜. ∫˘ÙÙ·ÚfiÏ·ÛÌ·: Ô ¯ÒÚÔ˜ ÌÂٷ͇ ˘Ú‹Ó· Î·È Î˘ÙÙ·ÚÔÏ¿ÛÌ·ÙÔ˜ ÛÙÔ Â˘Î·Ú˘ˆÙÈÎfi ·ÙÙ·ÚÔ Î·È Ô ¯ÒÚÔ˜ Ô˘ ηχÙÂÈ ÙÔ ÂÛˆÙÂÚÈÎfi ÙÔ˘ ÚÔηڢˆÙÈÎÔ‡ ΢ÙÙ¿ÚÔ˘. §È›‰È·: ηÙËÁÔÚ›· ‚ÈÔÌÔÚ›ˆÓ Ô˘ Â›Ó·È ¯Ú‹ÛÈÌ· ΢ڛˆ˜ ˆ˜ ·Ôı‹Î˜ ÂÓ¤ÚÁÂÈ·˜ Î·È ˆ˜ ‰ÔÌÈο Û˘ÛÙ·ÙÈο ÙˆÓ ÌÂÌ‚Ú·ÓÒÓ ÙÔ˘ ΢ÙÙ¿ÚÔ˘. §˘Ûfiۈ̷: ÔÚÁ·Ó›‰ÈÔ Ì ÛÊ·ÈÚÈÎfi Û¯‹Ì· Ô˘ ÂÚȤ¯ÂÈ ¤Ó˙˘Ì·, Ù· ÔÔ›· Û˘ÓÙÂÏÔ‡Ó ÛÙËÓ ¤„Ë ÌÂÁ·ÏÔÌÔÚ›ˆÓ ‹ ÌÈÎÚÔÔÚÁ·ÓÈÛÌÒÓ. ªÂ›ˆÛË: ΢ÙÙ·ÚÈ΋ ‰È·›ÚÂÛË Î·Ù¿ ÙËÓ ÔÔ›· Á›ÓÂÙ·È Ì›ˆÛË ÙÔ˘ ·ÚÈıÌÔ‡ ÙˆÓ ¯ÚˆÌÔÛˆÌ¿ÙˆÓ ÛÙÔ ÌÈÛfi. ªÂÙ·‚ÔÏÈÛÌfi˜: ÙÔ Û‡ÓÔÏÔ ÙˆÓ ¯ËÌÈÎÒÓ ·ÓÙȉڿÛÂˆÓ Ô˘ Á›ÓÔÓÙ·È Û ¤Ó·Ó ÔÚÁ·ÓÈÛÌfi. ∞ÔÙÂÏÂ›Ù·È ·fi ÙÔÓ ·Ó·‚ÔÏÈÛÌfi Î·È ÙÔÓ Î·Ù·‚ÔÏÈÛÌfi. ªÂÙ·ÁÚ·Ê‹: ‰È·‰Èηۛ· ηٿ ÙËÓ ÔÔ›· Ë ÁÂÓÂÙÈ΋ ÏËÚÔÊÔÚ›· Ô˘ ˘¿Ú¯ÂÈ ÛÙÔ DNA ÌÂٷʤÚÂÙ·È Û ¤Ó· ÌfiÚÈÔ RNA. ªÂÙ¿ÏÏ·ÍË: ÎÏËÚÔÓÔÌ‹ÛÈÌË ·ÏÏ·Á‹ ÙÔ˘ ÁÂÓÂÙÈÎÔ‡ ˘ÏÈÎÔ‡. ªÂÙ¿ÊÚ·ÛË: ‰È·‰Èηۛ· ηٿ ÙËÓ ÔÔ›· Á›ÓÂÙ·È Ë Û‡ÓıÂÛË ÚˆÙÂ˚ÓÒÓ (ÔÏ˘ÂÙȉÈÎÒÓ ·Ï˘Û›‰ˆÓ) Û‡Ìʈӷ Ì ÙËÓ ÏËÚÔÊÔÚ›· Ô˘ ÂÚȤ¯ÂÙ·È Û ¤Ó· ÌfiÚÈÔ mRNA. ªÈÙÔ¯fiÓ‰ÚÈÔ: ΢ÙÙ·ÚÈÎfi ÔÚÁ·Ó›‰ÈÔ Ô˘ ÂÚÈ‚¿ÏÏÂÙ·È ·fi ‰ÈÏ‹ ÌÂÌ‚Ú¿ÓË Î·È ÛÙÔ ÔÔ›Ô ÔÏÔÎÏËÚÒÓÂÙ·È Ë Î˘ÙÙ·ÚÈ΋ ·Ó·ÓÔ‹. ª›ÙˆÛË: ΢ÙÙ·ÚÈ΋ ‰È·›ÚÂÛË Î·Ù¿ ÙËÓ ÔÔ›· ·Ú¿ÁÔÓÙ·È ‰‡Ô Ó¤· ·ÙÙ·Ú· fiÌÔÈ· ÌÂٷ͇ ÙÔ˘˜ Î·È Ì ÙÔ ·Ú¯ÈÎfi ·ÙÙ·ÚÔ ·fi ÙÔ ÔÔ›Ô ÚÔ‹Ïı·Ó. ªfiÏ˘ÓÛË: Ë Â›ÛÔ‰Ô˜ ÂÓfi˜ ·ıÔÁfiÓÔ˘ ÌÈÎÚÔÔÚÁ·ÓÈÛÌÔ‡ Û ¤Ó·Ó ÔÚÁ·ÓÈÛÌfi. ¡Ô˘ÎÏÂ˚ο Ôͤ·: ‚ÈÔÏÔÁÈο Ì·ÎÚÔÌfiÚÈ· Ô˘ Û˘ÌÌÂÙ¤¯Ô˘Ó ÛÙË ÌÂÙ·ÊÔÚ¿ Î·È ÛÙËÓ ¤ÎÊÚ·ÛË Ù˘ ÁÂÓÂÙÈ΋˜ ÏËÚÔÊÔÚ›·˜. •ÂÓÈÛÙ‹˜: ÔÚÁ·ÓÈÛÌfi˜ Ô˘ ·Ú·ÛÈÙÂ›Ù·È ·fi ¤Ó· ÌÈÎÚÔÔÚÁ·ÓÈÛÌfi. √ÈÎÔÛ‡ÛÙËÌ·: ÔÈ ‚ÈÔÙÈÎÔ› Î·È ·‚ÈÔÙÈÎÔ› ·Ú¿ÁÔÓÙ˜ ÌÈ·˜ ÂÚÈÔ¯‹˜ Î·È ÔÈ ÌÂٷ͇ ÙÔ˘˜ Û¯¤ÛÂȘ. √Ìfi˙˘ÁÔ˜ ÔÚÁ·ÓÈÛÌfi˜: ·˘Ùfi˜ Ô˘ ʤÚÂÈ ‰‡Ô fiÌÔÈ· ·ÏÏËÏfiÌÔÚÊ· ÁÈ· ÙË Û˘ÁÎÂÎÚÈ̤ÓË È‰ÈfiÙËÙ·. √ÌÔÈfiÛÙ·ÛË: Ë ÈηÓfiÙËÙ· ÙˆÓ ÔÚÁ·ÓÈÛÌÒÓ Ó· ‰È·ÙËÚÔ‡Ó ÙÔ ÂÛˆÙÂÚÈÎfi ÙÔ˘˜ ÂÚÈ‚¿ÏÏÔÓ Û¯ÂÙÈο ÛÙ·ıÂÚfi. √ÌfiÏÔÁ· ¯ÚˆÌÔÛÒÌ·Ù·: ˙‡ÁÔ˜ ¯ÚˆÌÔÛˆÌ¿ÙˆÓ Ô˘ ¤¯Ô˘Ó ÙÔ ›‰ÈÔ Ì¤ÁÂıÔ˜ Î·È Û¯‹Ì· Î·È ÂÚȤ¯Ô˘Ó ÁÔÓ›‰È· Ô˘ ÂϤÁ¯Ô˘Ó ÙȘ ›‰È˜ ȉÈfiÙËÙ˜ Ì ‰È·ÊÔÚÂÙÈÎfi ÂӉ¯Ô̤ӈ˜ ÙÚfiÔ. √Úfi˜: ¤ÙÔÈÌ· ·ÓÙÈÛÒÌ·Ù· ·¤Ó·ÓÙÈ Û ¤Ó·Ó ·ıÔÁfiÓÔ ÌÈÎÚÔÔÚÁ·ÓÈÛÌfi ‹ ÛÙËÓ ÙÔÍ›ÓË Ô˘ ·˘Ùfi˜ ·Ú¿ÁÂÈ, Ù· ÔÔ›· ¯ÔÚËÁԇ̠·Ó ¤Ó· ¿ÙÔÌÔ ¤¯ÂÈ ‹‰Ë ÚÔÛ‚ÏËı› ‹ ˘¿Ú¯Ô˘Ó ˘fiÓÔȘ fiÙÈ ¤¯ÂÈ ÚÔÛ‚ÏËı› ·fi ·˘ÙfiÓ ÙÔÓ ·ıÔÁfiÓÔ ÌÈÎÚÔÔÚÁ·ÓÈÛÌfi. ¶·ıÔÁfiÓÔ˜ ÌÈÎÚÔÔÚÁ·ÓÈÛÌfi˜: ·˘Ùfi˜ Ô˘, fiÙ·Ó ÚÔÛ‚¿ÏÏÂÈ ¤Ó·Ó ÔÚÁ·ÓÈÛÌfi, ‰È·Ù·Ú¿ÛÛÂÈ ÙËÓ ÔÌÔÈfiÛÙ·Û‹ ÙÔ˘. ¶·Ó‰ËÌ›·: Ì›· ·Ûı¤ÓÂÈ· Ô˘ ¤¯ÂÈ ÂÍ·ψı› Û fiÏÔÓ ÙÔÓ ÎfiÛÌÔ. ¶·Ú·ÁˆÁfi˜: ÔÚÁ·ÓÈÛÌfi˜ Ô˘ ·Ú¿ÁÂÈ ÙËÓ ÙÚÔÊ‹ ÙÔ˘ ̤ۈ Ù˘ ʈÙÔÛ‡ÓıÂÛ˘, ‰ËÏ·‰‹ ·Ú¿ÁÂÈ ‚ÈÔÌ¿˙· ·fi ·ÓfiÚÁ·Ó· ˘ÏÈο ·ÍÈÔÔÈÒÓÙ·˜ ÙËÓ ËÏȷ΋ ÂÓ¤ÚÁÂÈ·. ¶Ï·ÛÌ·ÙÈ΋ ÌÂÌ‚Ú¿ÓË: Ë ÌÂÌ‚Ú¿ÓË Ô˘ ÂÚÈ‚¿ÏÏÂÈ ¤Ó· ·ÙÙ·ÚÔ. ¶ÏËı˘ÛÌfi˜: ÙÔ Û‡ÓÔÏÔ ÙˆÓ ÔÚÁ·ÓÈÛÌÒÓ ÂÓfi˜ ›‰Ô˘˜ Ô˘ ηÙÔÈÎÔ‡Ó Û ÌÈ· Û˘ÁÎÂÎÚÈ̤ÓË ÂÚÈÔ¯‹. ¶ÚˆÙ½Ó˜: ‚ÈÔÏÔÁÈο Ì·ÎÚÔÌfiÚÈ· Ô˘ ·ÔÙÂÏÔ‡ÓÙ·È ·fi ·ÌÈÓÔͤ· Î·È Â›Ó·È Ôχ ÛËÌ·ÓÙÈο ÁÈ· ‰È¿ÊÔÚ˜ ÏÂÈÙÔ˘ÚÁ›Â˜ ÙÔ˘ ΢ÙÙ¿ÚÔ˘, fiˆ˜ ‰ÔÌ‹, ΛÓËÛË ÎÙÏ. ¶ÚˆÙfi˙ˆ·: ÌÔÓÔ·ÙÙ·ÚÔÈ Â˘Î·Ú˘ˆÙÈÎÔ› ÔÚÁ·ÓÈÛÌÔ› Ô˘ ‰ÂÓ Û˘Óı¤ÙÔ˘Ó ÌfiÓÔÈ ÙÔ˘˜ ÙËÓ ÙÚÔÊ‹ ÙÔ˘˜, .¯. Ë ·ÌÔÈ‚¿‰· Î·È ÙÔ ·Ú·Ì¤ÙÛÈÔ˘Ì. ¶˘Ú‹Ó·˜: Ë ‰ÔÌ‹ ÙÔ˘ ¢ηڢˆÙÈÎÔ‡ ΢ÙÙ¿ÚÔ˘ Ô˘ ÂÚÈÎÏ›ÂÈ ÙÔ ÁÂÓÂÙÈÎfi ˘ÏÈÎfi Î·È ‰È·¯ˆÚ›˙ÂÙ·È ·fi ÙÔ Î˘ÙÙ·ÚfiÏ·ÛÌ· Ì ÙËÓ ˘ÚËÓÈ΋ ÌÂÌ‚Ú¿ÓË. ƒÈ‚fiۈ̷: ÔÚÁ·Ó›‰ÈÔ ÛÙÔ ÔÔ›Ô Á›ÓÂÙ·È Ë ÚˆÙÂ˚ÓÔÛ‡ÓıÂÛË. 150

µπ√§√°π∞ °’ °Àª¡∞™π√À


ƒ‡·ÓÛË: Ë ÌÂÙ·‚ÔÏ‹ Ù˘ Ê˘ÛÈ΋˜, ¯ËÌÈ΋˜ (ÔÈÔÙÈ΋˜ ‹ ÔÛÔÙÈ΋˜) Û‡ÛÙ·Û˘ ÙÔ˘ ·¤Ú·, ÙÔ˘ ÓÂÚÔ‡ ‹ ÙÔ˘ ‰¿ÊÔ˘˜ Ô˘ ÂËÚ¿˙ÂÈ ‰˘ÛÌÂÓÒ˜ ÙÔÓ ¿ÓıÚˆÔ Î·È ÙÔ˘˜ ¿ÏÏÔ˘˜ ÔÚÁ·ÓÈÛÌÔ‡˜ ‹ ηٷÛÙÚ¤ÊÂÈ ÙȘ ‰È¿ÊÔÚ˜ ËÁ¤˜ ·Á·ıÒÓ ÙÔ˘ Ï·Ó‹ÙË Ì·˜. ∆ÚÔÊÈ΋ ·Ï˘Û›‰·: ¤Ó· ·Ïfi ‰È¿ÁÚ·ÌÌ· Ô˘ ·ÂÈÎÔÓ›˙ÂÈ ÙȘ ÙÚÔÊÈΤ˜ Û¯¤ÛÂȘ ÌÂٷ͇ ÔÚÈÛÌ¤ÓˆÓ ÏËı˘ÛÌÒÓ ÂÓfi˜ ÔÈÎÔÛ˘ÛÙ‹Ì·ÙÔ˜. ∆ÚÔÊÈÎfi ϤÁÌ·: ¤Ó· Û‡ÓıÂÙÔ ‰È¿ÁÚ·ÌÌ· Ô˘ ·ÂÈÎÔÓ›˙ÂÈ ÙȘ ÙÚÔÊÈΤ˜ Û¯¤ÛÂȘ Ô˘ Ú·ÁÌ·ÙÈο ·Ó·Ù‡ÛÛÔÓÙ·È ÌÂٷ͇ fiÏˆÓ ÙˆÓ ÏËı˘ÛÌÒÓ ÂÓfi˜ ÔÈÎÔÛ˘ÛÙ‹Ì·ÙÔ˜. À‰·Ù¿Óıڷη˜: ‚ÈÔÌfiÚÈÔ Ô˘ ΢ڛˆ˜ ¯ÚËÛÈ̇ÂÈ ˆ˜ ·Ôı‹ÎË ÂÓ¤ÚÁÂÈ·˜. ÀÔÏÂÈfiÌÂÓÔ ÁÔÓ›‰ÈÔ: ·ÏÏËÏfiÌÔÚÊÔ Ô˘ ÂÎÊÚ¿˙ÂÙ·È ÌfiÓÔ Û ÔÌfi˙˘ÁË Î·Ù¿ÛÙ·ÛË. ÀfiÛÙڈ̷: Ù· ·ÓÙȉÚÒÓÙ· ÌÈ·˜ ¯ËÌÈ΋˜ ·ÓÙ›‰Ú·Û˘ Ô˘ ηٷχÂÙ·È ·fi ¤Ó˙˘Ì·. º·ÁÔ΢ÙÙ¿ÚˆÛË: ‰È·‰Èηۛ· ηٿ ÙËÓ ÔÔ›· ¤Ó· ·ÙÙ·ÚÔ ÂÁÎÔÏÒÓÂÈ ÌÈ· Ô˘Û›· Ì ÙË ‚Ô‹ıÂÈ· „¢‰ÔÔ‰›ˆÓ. º·ÈÓfiÙ˘Ô˜: ÙÔ Û‡ÓÔÏÔ ÙˆÓ ¯·Ú·ÎÙËÚÈÛÙÈÎÒÓ ÂÓfi˜ ÔÚÁ·ÓÈÛÌÔ‡. ºÏÂÁÌÔÓ‹: Ì˯·ÓÈÛÌfi˜ Ô˘ ÂÚÈÏ·Ì‚¿ÓÂÈ ÙËÓ ¿ÓÔ‰Ô Ù˘ ıÂÚÌÔÎÚ·Û›·˜ ÙÔ˘ ÛÒÌ·ÙÔ˜, ÙÔ Ú‹ÍÈÌÔ ÛÙËÓ ÂÚÈÔ¯‹ Ù˘ Ê·ÁÔ΢ÙÙ¿ÚˆÛ˘ Î.¿. Î·È ÂÓÂÚÁÔÔÈÂ›Ù·È ·fi ÙËÓ Î·Ù·ÛÙÚÔÊ‹ ÈÛÙÒÓ ÙÔ˘ ÛÒÌ·Ùfi˜ Ì·˜. º˘ÏÂÙÈο ¯ÚˆÌÔÛÒÌ·Ù·: Ù· ¯ÚˆÌÔÛÒÌ·Ù· Ô˘ ηıÔÚ›˙Ô˘Ó ÙÔ Ê‡ÏÔ ÂÓfi˜ ÔÚÁ·ÓÈÛÌÔ‡. º˘ÛÈ΋ ∂ÈÏÔÁ‹: Ë ‰È·‰Èηۛ· ηٿ ÙËÓ ÔÔ›· ¢ÓÔÂ›Ù·È Ë ÂÈ‚›ˆÛË ÂÎÂ›ÓˆÓ ÙˆÓ ÔÚÁ·ÓÈÛÌÒÓ Ô˘ Â›Ó·È Î·Ï‡ÙÂÚ· ÚÔÛ·ÚÌÔṲ̂ÓÔÈ ÚÔ˜ ¤Ó· ‰Â‰Ô̤ÓÔ Ê˘ÛÈÎfi ÂÚÈ‚¿ÏÏÔÓ. ºˆÙÔÛ‡ÓıÂÛË: ·Ó·‚ÔÏÈ΋ ‰È·‰Èηۛ· ηٿ ÙËÓ ÔÔ›· Á›ÓÂÙ·È Û‡ÓıÂÛË ÔÚÁ·ÓÈÎÒÓ ÂÓÒÛÂˆÓ ·fi ·ÓfiÚÁ·Ó˜ Ì ÂÓ¤ÚÁÂÈ· Ô˘ ÚÔ¤Ú¯ÂÙ·È ·fi ÙÔ ËÏÈ·Îfi ʈ˜. ÷ÚÙÔÁÚ¿ÊËÛË ·ÓıÚÒÈÓÔ˘ ÁÔÓȉÈÒÌ·ÙÔ˜: ∏ ηٷÁÚ·Ê‹ Ù˘ ·ÏÏËÏÔ˘¯›·˜ ÙˆÓ ‚¿ÛÂˆÓ ÙÔ˘ ÁÂÓÂÙÈÎÔ‡ ˘ÏÈÎÔ‡ ÙÔ˘ ·ÓıÚÒÔ˘, ηıÒ˜ Î·È Ù˘ ·ÎÚÈ‚Ô‡˜ ı¤Û˘ ÙˆÓ ÁÔÓȉ›ˆÓ ¿Óˆ ÛÙ· ¯ÚˆÌÔÛÒÌ·Ù·. ÃψÚÔÏ¿ÛÙ˘: ÔÚÁ·Ó›‰ÈÔ ÙÔ˘ ΢ÙÙ·ÚÔÏ¿ÛÌ·ÙÔ˜ ÙˆÓ ÊˆÙÔÛ˘ÓıÂÙÈÎÒÓ Â˘Î·Ú˘ˆÙÈÎÒÓ Î˘ÙÙ¿ÚˆÓ Ô˘ ÂÚÈ‚¿ÏÏÂÙ·È ·fi ‰ÈÏ‹ ÌÂÌ‚Ú¿ÓË Î·È ÛÙÔ ÔÔ›Ô Á›ÓÂÙ·È Ë ÊˆÙÔÛ‡ÓıÂÛË. ÃÚˆÌfiۈ̷: ‰ÔÌ‹ ÛÙËÓ ÔÔ›· ‚Ú›ÛÎÔÓÙ·È Ù· ÁÔÓ›‰È· ÂÓfi˜ ΢ÙÙ¿ÚÔ˘ Î·È Ë ÔÔ›· ÛÙ· ¢ηڢˆÙÈο ·ÙÙ·Ú· ‚Ú›ÛÎÂÙ·È Ì¤Û· ÛÙÔÓ ˘Ú‹Ó· ÙÔ˘˜. Ãڈ̷ٛ‰·: ¤Ó· ·fi Ù· ‰‡Ô ÓËÌ¿ÙÈ· Ô˘ ·ÔÙÂÏÔ‡Ó ÙÔ ¯ÚˆÌfiۈ̷ ÌÂÙ¿ ÙËÓ ·ÓÙÈÁÚ·Ê‹ ÙÔ˘ DNA. Ã˘ÌÔÙfiÈÔ: ›‰Ô˜ ÎÂÓÔÙÔ›Ô˘ Ô˘ ··ÓÙ¿Ù·È ÛÂ Ê˘ÙÈο ·ÙÙ·Ú· Î·È ¯ÚËÛÈ̇ÂÈ Î˘Ú›ˆ˜ ÁÈ· ÙËÓ ·Ôı‹Î¢ÛË Ô˘ÛÈÒÓ.

§∂•π§√°π√ √ƒø¡

151


∂Àƒ∂∆∏ƒπ√ √ƒø¡ DNA, ·Ó·Û˘Ó‰˘·Ṳ̂ÓÔ, 123 Homo erectus, 136 Homo habilis, 136 Homo sapiens, 136 RNA, 20, 99, 101 ∞ ·‰ÂÏʤ˜ ¯ÚˆÌ·Ù›‰Â˜, 105 ·˙ˆÙÔ‰ÂÛÌ¢ÙÈο ‚·ÎÙ‹ÚÈ·, 50 ·ÏÏËÏfiÌÔÚÊÔ, 103 ·Ó·‚ÔÏÈÛÌfi˜, 66 ·Ó·Î‡ÎψÛË, 49 ·ÓÔÛ›·, 86 ·ÓÔÛÔÏÔÁÈ΋ ·fiÎÚÈÛË, 86 ·ÓÙÈÁfiÓÔ, 86 ·ÓÙÈÁÚ·Ê‹, 99, 101 ·Óٛۈ̷, 86 ·ÔÈΛ·, 28 ·ÔÈÎÔ‰ÔÌËÙ‹˜, 43, 44 ·ÔÏ›ıˆÌ·, 134 ·ÔÓÈÙÚÔÔÈËÙÈο ‚·ÎÙ‹ÚÈ·, 50 ·Ûı¤ÓÂÈ·, 78-79, 111 ∞˘ÛÙÚ·ÏÔ›ıËÎÔ˜, 136 ·˘ÙfiÙÚÔÊÔ˜, 43 µ ‚·ÎÙ‹ÚÈ·, 81 ‚ÈÔËıÈ΋, 126 ‚ÈÔÎÔÈÓfiÙËÙ·, 30 ‚ÈÔÙ¯ÓÔÏÔÁ›·, 120-121 ‚ÈfiÙÔÔ˜, 31 ‚ÈÔ¯ËÌÈΤ˜ ·ԉ›ÍÂȘ, 134 °, ¢ ÁÂÓÂÙÈο ÙÚÔÔÔÈË̤ÓÔÈ ÔÚÁ·ÓÈÛÌÔ›, 122, 124 ÁÂÓÂÙÈ΋ Ì˯·ÓÈ΋, 122 ÁÂÓÂÙÈ΋ ÔÈÎÈÏfiÙËÙ·, 111 ÁÂÓÂÙÈÎfi ˘ÏÈÎfi, 96 ÁÔÓfiÙ˘Ô˜, 107 ‰È¿ÁÓˆÛË, 79 ‰È·ÊÔÚÔÔ›ËÛË, 28 ‰ÈÏÔÂȉ¤˜, 96 ∂, ∑, ∏, £ ÂıÈÛÌfi˜, 88 ÂÌ‚ÔÏÈ·ÛÌfi˜, 86 ÂÌ‚fiÏÈÔ, 86 152

µπ√§√°π∞ °’ °Àª¡∞™π√À

ÂÓ‰ÔÏ·ÛÌ·ÙÈÎfi ‰›ÎÙ˘Ô, 22 ÂÓ‰ÔÛfiÚÈÔ, 24 ÂÓÂÚÁfi ΤÓÙÚÔ, 67 ¤Ó˙˘ÌÔ, 67 ÂÍ¿ÚÙËÛË, 88 ÂÍ·ÚÙËÛÈÔÁfiÓÔ˜ Ô˘Û›·, 88 ÂͤÏÈÍË, 132 ÂȉËÌ›·, 80 ÂÈÎÚ·Ù¤˜ ÁÔÓ›‰ÈÔ, 107 Â›ÎÙËÙÔ,107 ÂÒ·ÛË, 79 ÂÙÂÚfi˙˘ÁÔ, 103 ÂÙÂÚfiÙÚÔÊÔ˜, 43 ¢ÙÚÔÊÈÛÌfi˜, 55 ıÂÚ·›·, 81, 123 π, ∫, § ÈÔ›, 81 ÈÛÙfi˜, 29 ηٷ‚ÔÏÈÛÌfi˜, 66 ηٷӷψً˜, 43 ÎÂÓÔÙfiÈÔ, 23 ÎÂÓÙÚÔÌÂÚ›‰ÈÔ, 105 ΢ÙÙ·ÚÈÎfi ÙÔ›¯ˆÌ·, 22, 24 ·ÙÙ·ÚÔ, 21-25, 28 ΢ÙÙ·ÚfiÏ·ÛÌ·, 22 ÏÈ›‰È·, 20 Ï˘ÛÔÛÒÌ·Ù·, 23 ª, ¡, • Ì›ˆÛË, 105 ÌÂÙ·‚ÔÏÈÛÌfi˜, 66 ÌÂÙ·ÁÚ·Ê‹, 100 ÌÂÙ¿ÏÏ·ÍË, 97 ÌÂÙ¿ÊÚ·ÛË, 101 ÌÈÎÚÔÔÚÁ·ÓÈÛÌÔ›, 78 ÌÈÙÔ¯fiÓ‰ÚÈÔ, 23 ̛وÛË, 104 ÌfiÏ˘ÓÛË, 79 ÌÔÏ˘ÛÌ·ÙÈ΋ ·Ûı¤ÓÂÈ·, 79 ̇ÎËÙ˜, 82 ¡Â¿ÓÙÂÚÙ·Ï, 137 ÓÔ˘ÎÏÂ˚ο Ôͤ·, 20 ÍÂÓÈÛÙ‹˜, 79 √, ¶, ƒ ÔÈÎÔÛ‡ÛÙËÌ·, 31 ÔÌfi˙˘ÁÔ, 103

ÔÌÔÈfiÛÙ·ÛË, 74 ÔÌfiÏÔÁ· ¯ÚˆÌÔÛÒÌ·Ù·, 96 ÔÚfi˜, 87 ·Ó‰ËÌ›·, 80 ·Ú·ÁˆÁfi˜, 43 Ï·ÛÌ·ÙÈ΋ ÌÂÌ‚Ú¿ÓË, 22 ÏËı˘ÛÌfi˜, 30 ÔÈÎÈÏÔÌÔÚÊ›·, 133 ÚfiÏË„Ë, 81 ÚˆÙ½Ó˜, 19 ÚˆÙfi˙ˆ·, ˘Ú‹Ó·˜, 22 ÚÈ‚ÔÛÒÌ·Ù·22, ™, ∆, À Û˘Ì‚›ˆÛË, 50 Û‡ÌÏÂÁÌ· Golgi, 23 Û‡Ó‰ÚÔÌÔ ÛÙ¤ÚËÛ˘, 88 ÙÔ͛Ә, 81 ÙÚÔÊÈ΋ ·Ï˘Û›‰·, 45 ÙÚÔÊÈ΋ ˘Ú·Ì›‰·, 46 ÙÚÔÊÈÎfi ϤÁÌ·, 45 ˘‰·Ù¿ÓıڷΘ, 19 ˘ÔÏÂÈfiÌÂÓÔ ÁÔÓ›‰ÈÔ, 103 ˘fiÛÙڈ̷, 67 º Ê·ÁÔ΢ÙÙ¿ÚˆÛË, 85 Ê·ÈÓfiÙ˘Ô˜, 108 ÊÏÂÁÌÔÓ‹, 85 º˘ÛÈ΋ ∂ÈÏÔÁ‹, 133 ʈÙÔÛ‡ÓıÂÛË, 23 Ã, æ ¯ÏˆÚÔÏ¿ÛÙ˘, 23 ¯ÚˆÌfiۈ̷, 96 ¯˘ÌÔÙfiÈÔ, 23 „˘¯·Óı‹, 50


µπµ§π√°ƒ∞ºπ∞ Alberts, B., Bray, D., Lewis, J. Raff, M., Roberts, K. & Watson, J.D. (19943). Molecular Biology of the Cell. NY: Garland Publishing. Alcamo, E. (1991). Fundamentals of Microbiology. Redwood City, CA: The Benjamin/Cummings Publishing Company Inc. Asimov, I. (1998). ∆Ô ¯ÚÔÓÈÎfi ÙˆÓ ÂÈÛÙËÌÔÓÈÎÒÓ ·Ó·Î·Ï‡„ˆÓ. (ÌÙÊÚ. °. ª·ÚԢ͋˜, ¡. ™Ù·Ì·Ù¿Î˘). ∏Ú¿ÎÏÂÈÔ: ¶·ÓÂÈÛÙËÌȷΤ˜ ∂ΉfiÛÂȘ ∫Ú‹Ù˘. Bernard, J. (1996). ∏ µÈÔËıÈ΋. ∞ı‹Ó·: ∆Ú·˘Ïfi˜. Cairns-Smith, A.G. (1985). Seven clues to the origin of life, a scientific detective story (Canto). Cambridge: Cambridge University Press. Chabrol, S. & Escalier, J. (1997). Science de la Vie et de la Terre. Paris: Hachette. Crick, F. (1966). ¶ÂÚ› ÌÔÚ›ˆÓ Î·È ·ÓıÚÒˆÓ. (ÌÙÊÚ. §. ™È‰¤ÚË). ∞ı‹Ó·: ÷Ù˙ËÓÈÎÔÏ‹. Dawkins, R. (1998). ∆Ô ÂÁˆÈÛÙÈÎfi ÁÔÓ›‰ÈÔ. (ÌÙÊÚ. §. ª·ÚÁ·Ú›Ù˘ & ∞. ∆ÛÔ˘Î·Ï·‰¿Î˘). ∞ı‹Ó·: ∆ÚÔ¯·Ï›·. Dixon, B. (1994). Power unseen. How microbes rule the world. Oxford: W.H. Freeman – Spectrum. Dobzhansky, Th. (1989). ∏ ÁÂÓÂÙÈ΋ Ù˘ ÂÍÂÏÈÎÙÈ΋˜ ÔÚ›·˜ (ÌÙÊÚ. K. ∫·ÛÙÚ›ÙÛ˘). £ÂÛÛ·ÏÔÓ›ÎË: ∞ÊÔ› ∫˘ÚȷΛ‰Ë. Emberlin, J. (1986). ∂ÈÛ·ÁˆÁ‹ ÛÙËÓ √ÈÎÔÏÔÁ›·. ∞ı‹Ó·: Ù˘ˆı‹Ùˆ – °ÈÒÚÁÔ˜ ¢·Ú‰·Ófi˜. Futuyma, D. J. (1995). ∂ÍÂÏÈÎÙÈ΋ µÈÔÏÔÁ›· (ÌÙÊÚ. §. ∑Ô‡ÚÔ˜) ∏Ú¿ÎÏÂÈÔ: ¶·ÓÂÈÛÙËÌȷΤ˜ ∂ΉfiÛÂȘ ∫Ú‹Ù˘. Gareth - Jones, D. (1993). Exploitation of microorganisms. London: Chapman & Hall. Goodsell, D.S. (1992). The machinery of life. ¡À: Springer - Verlag. Leaky, R. (1996). √È ··Ú¯¤˜ ÙÔ˘ ·ÓıÚÒÈÓÔ˘ ›‰Ô˘˜ (ÌÙÊÚ. ™. ª·ÓÒÏ˘). ∞ı‹Ó·: ∫¿ÙÔÙÚÔ. Lewin, R. (1993). Human Evolution. An Illustrated Introduction. Cambridge, Massachusetts: Blackwell Scientific Publications, Inc. Lewin, R. (1993). The Origin of Humans. NY: Scientific American Library. Mackean, D.G. (19952). GCSE Biology. London: John Murray. Mader, S. (19978). Inquiry into Life. Dubuque, IA: Times Mirror Higher Education, Inc. Mannino, J.A. (1995). Human Biology. St. Louis, MO: Mosby. Miller,S. & Harley, P. (2004). Zoology – The Animal Kingdom. Dubuque, IA: Times Mirror Higher Education, Inc. Robert, B. (1993). The Uses of Life – A History of Biotechnology. Cambridge: Cambridge University Press Roberts, M.B.V. & Mawby, P.J. (1991). Biology. London: Longman. Roberts, M.B.V. (1986). Biology for Life. London: Thomas Nelson & Sons Ltd. Stryer, L. (19961). µÈÔ¯ËÌ›· (ÌÙÊÚ. ∞. ∞ÏÂÙÚ¿˜, £. µ·Ïηӿ, ¢. ¢Ú·›Ó·˜, ∏. ∫Ô‡‚ÂÏ·˜, °.∫. ¶··‰fiÔ˘ÏÔ˜, ª.°. ¶··‰fiÔ˘ÏÔ˜ & ª. ºÚ¿ÁÎÔ˘-§·˙·Ú›‰Ë). ∏Ú¿ÎÏÂÈÔ: ¶·ÓÂÈÛÙËÌȷΤ˜ ∂ΉfiÛÂȘ ∫Ú‹Ù˘. Watson. J.D. (1990). ∏ ‰ÈÏ‹ ¤ÏÈη ÎÈ ÂÁÒ. (ÌÙÊÚ. À. °ÂˆÚÁ¿ÙÛÔ˘). ∞ı‹Ó·: ∆ÚÔ¯·Ï›·. Webster, S. (2003). ∏ ∞·Ú¯‹. (ÌÙÊÚ. E. ª·˘ÚÈοÎË). ∞ı‹Ó·: ¶·Ù¿Î˘. °ÂÓÓËÌ·Ù¿, ∞., £ÂÔ‰ÒÚÔ˘, ª., ∆·ÛfiÔ˘ÏÔ˜, π. & ÃÚÈÛÙÔ‰Ô‡ÏÔ˘, ª. (ÌÙÊÚ. ÂÈÌ.) (1987). ÀÁ›· ÁÈ· ŸÏÔ˘˜ 2000. °ÂÓ‡Ë: ¶·ÁÎfiÛÌÈÔ˜ √ÚÁ·ÓÈÛÌfi˜ ÀÁ›·˜. Williams, G. (1996). Biology for You. Stanley Thornes. ∞ÏÂfiÚÔ˘-ª·Ú›ÓÔ˘, µ., ∞ÚÁ˘ÚÔηÛÙÚ›Ù˘, ∞., ∫ÔÌËÙÔÔ‡ÏÔ˘, ∫., ¶È·ÏfiÁÏÔ˘, ¶. & ™ÁÔ˘Ú›ÙÛ·, µ. (1999). µÈÔÏÔÁ›· £ÂÙÈ΋˜ ∫·Ù‡ı˘ÓÛ˘ °' Ù¿Í˘ ∂ÓÈ·›Ô˘ §˘Î›Ԣ. ∞ı‹Ó·: √∂¢µ. ∞Ï¢ڛÙÔ˘-°Ô˘ÏȤÏÌÔ˘ ∂. (1992). ¢È·ÙÚÔÊ‹ Î·È Î·ÚΛÓÔ˜. ∞ı‹Ó·: ∂.∫.¶√π.∑ø. ∞ÔÛÙÔÏ¿ÎÔ˜, ∫. (2003). ∂ÈÛ·ÁˆÁ‹ ÛÙË µÔÙ·ÓÈ΋. ∞ı‹Ó·: ™Ù·ÌÔ‡Ï˘. ∞ÔÛÙÔÏÔÔ‡ÏÔ˘, ª. (ÂÈÌ.) (2002). √ÏÔÎÏËڈ̤Ó˜ ·Ú¯¤˜ ∑ˆÔÏÔÁ›·˜. ∞ã ÙfiÌÔ˜. ∞ı‹Ó·: ÿˆÓ. °ÂˆÚÁfiÔ˘ÏÔ˜, ∞. (1996). °∏ – ŒÓ·˜ ÌÈÎÚfi˜ Î·È Â‡ıÚ·˘ÛÙÔ˜ Ï·Ó‹Ù˘. ∞ı‹Ó·: Gutenberg. °È·ÓÓfiÔ˘ÏÔ˜, °. (2001). °ÂÓÂÙÈ΋. ¶¿ÙÚ·: ∂∞¶. °ÎÔ‡‚Ú·, ª., ∫˘Ú›‰Ë˜, ∞. & ª·˘ÚÈοÎË, ∂. (2001). ∞ÁˆÁ‹ ÀÁ›·˜ Î·È ™¯ÔÏ›Ô. ∞ı‹Ó·: Ù˘ˆı‹Ùˆ – °ÈÒÚÁÔ˜ ¢·Ú‰·Ófi˜. ∫·Ú·ÁÎÔ‡ÓË-∫‡ÚÙÛÔ˘, ∞. (1999). ªÈÎÚÔ‚ÈÔÏÔÁ›·. ∞ı‹Ó·: ∞ı. ™Ù·ÌÔ‡Ï˘. ∫·ÙÛÒگ˘, £. (1994). ∂ÈÛ·ÁˆÁ‹ ÛÙË µÈÔÏÔÁ›·. ∂ȉÈο £¤Ì·Ù· ™‡Á¯ÚÔÓ˘ µÈÔÏÔÁ›·˜. ∞ı‹Ó·: µÈÔÏÔÁÈÎfi ∆Ì‹Ì· ¶·ÓÂÈÛÙËÌ›Ô˘ ∞ıËÓÒÓ. µπ√§√°π∞ °’ °Àª¡∞™π√À

153


∫ÔÏȿ˘, ™. (19922). ªÈÎÚÔ‚ÈÔÏÔÁ›·. £ÂÛÛ·ÏÔÓ›ÎË: University Studio Press. ∫ÔÌËÙÔÔ‡ÏÔ˘, ∫. & ∆‡·˜, ª. (1992). ™ËÌÂÈÒÛÂȘ ∂ȉÈο £¤Ì·Ù· °ÂÓÂÙÈ΋˜. ∞ı‹Ó·: µÈÔÏÔÁÈÎfi ∆Ì‹Ì· ¶·ÓÂÈÛÙËÌ›Ô˘ ∞ıËÓÒÓ, ∆Ô̤·˜ µÈÔ¯ËÌ›·˜, ªÔÚȷ΋˜ Î·È ∫˘ÙÙ·ÚÈ΋˜ µÈÔÏÔÁ›·˜ Î·È °ÂÓÂÙÈ΋˜. ∫Ô˘ÛÔ˘Ï¿ÎÔ˜, ™. (2004). ∂ÈÛ·ÁˆÁ‹ ÛÙËÓ ∞Ó·Ù˘Íȷ΋ µÈÔÏÔÁ›· Î·È πÛÙÔÏÔÁ›·. ∞ı‹Ó·: ¶·ÚÈÛÈ¿ÓÔ˜. ∫ˆÛÙ‹˜, ∫.¶. (1995). ™ÙÔÓ Î·ÈÚfi Ù˘ ·ÓÒÏ˘. ∂ÈÎfiÓ˜ Ù˘ ∂ÏÏËÓÈ΋˜ ¯ÂÚÛÔÓ‹ÛÔ˘, 14Ô˜-19Ô˜ ·ÈÒÓ·˜. ∏Ú¿ÎÏÂÈÔ: ¶·ÓÂÈÛÙËÌȷΤ˜ ∂ΉfiÛÂȘ ∫Ú‹Ù˘. §Âηӛ‰Ô˘, ƒ., ∆ÛÈÙ‹ÏÔ˘, ™. & ƒÔ‰¿Î˘, °. (2002) ∂ÈÛ·ÁˆÁ‹ ÛÙË ªÔÚȷ΋ µÈÔÏÔÁ›·. ∞ı‹Ó·: µÈÔÏÔÁÈÎfi ∆Ì‹Ì· ¶·ÓÂÈÛÙËÌ›Ô˘ ∞ıËÓÒÓ, ∆Ô̤·˜ µÈÔ¯ËÌ›·˜ & ªÔÚȷ΋˜ µÈÔÏÔÁ›·˜. ª·ÓÒÏ˘, ™. (1999). µÈÔÏÔÁÈ΋ ∞ÓıÚˆÔÏÔÁ›·. ∞ı‹Ó·: ™˘ÌÌÂÙÚ›·. ª·ÚÁ·Ú›Ù˘, §. (19963). ∫˘ÙÙ·ÚÈ΋ µÈÔÏÔÁ›·. ∞ı‹Ó·: π·ÙÚÈΤ˜ ÂΉfiÛÂȘ §›ÙÛ·˜. ª·˘ÚÈοÎË ∂. (2001). ∂ÚÁ·ÛÙËÚȷΤ˜ ∞Û΋ÛÂȘ Î·È ¢Ú·ÛÙËÚÈfiÙËÙ˜ ¶ÂÚÈ‚·ÏÏÔÓÙÈ΋˜ ∂˘·ÈÛıËÙÔÔ›ËÛ˘. ∞ı‹Ó·: Ù˘ˆı‹Ùˆ – °ÈÒÚÁÔ˜ ¢·Ú‰·Ófi˜. ª·˘ÚÈοÎË, ∂. (ÌÙÊÚ.) (2003). ∏ ∞·Ú¯‹. ¶·Ù¿Î˘. ª·˘ÚÈοÎË, ∂. (ÌÙÊÚ.) (2004). ∆Ô ‚È‚Ï›Ô Ù˘ ÂͤÏÈ͢. ∞ı‹Ó·: ¶·Ù¿Î˘. ª¤Ë˜, π.¢. (1992). M·ı‹Ì·Ù· º˘ÛÈÔÏÔÁ›·˜ ∑ÒˆÓ π Î·È ππ. £ÂÛÛ·ÏÔÓ›ÎË: ∞ÚÈÛÙÔÙ¤ÏÂÈÔ ¶·ÓÂÈÛÙ‹ÌÈÔ £ÂÛÛ·ÏÔӛ΢. ¶·Ù·ÚÁÈ¿˜, £. & ∞ÏÂfiÚÔ˘, µ. (¯.¯.). °ÂÓÂÙÈ΋ ∞ÓıÚÒÔ˘. ∞ı‹Ó·: µÈÔÏÔÁÈÎfi ∆Ì‹Ì· ¶·ÓÂÈÛÙËÌ›Ô˘ ∞ıËÓÒÓ. ¶·Ù·ÚÁÈ¿˜, £.∞. (1983) £¤Ì·Ù· µÈÔ¯ËÌ›·˜ °ÂÓÂÙÈ΋˜ ÙÔ˘ ∞ÓıÚÒÔ˘. ∞ı‹Ó·: µÈÔÏÔÁÈÎfi ∆Ì‹Ì· ¶·ÓÂÈÛÙËÌ›Ô˘ ∞ıËÓÒÓ. ¶·Ù·ÚÁÈ¿˜, £.∞., ∫ÔÌËÙÔÔ‡ÏÔ˘, ∫. & ∫Ô˘ÁÈ·ÓÔ‡, ™. (1996). ∂ÈÛ·ÁˆÁ‹ ÛÙË µÈÔÏÔÁ›·. ∞ı‹Ó·: µÈÔÏÔÁÈÎfi ∆Ì‹Ì· ¶·ÓÂÈÛÙËÌ›Ô˘ ∞ıËÓÒÓ. ƒÔ‰¿Î˘, °. (2001). ∂ͤÏÈÍË. ¶¿ÙÚ·: ∂ÏÏËÓÈÎfi ∞ÓÔÈÎÙfi ¶·ÓÂÈÛÙ‹ÌÈÔ. ∆hompson, ª.W., Mcinnes, R.R. & Willard, H.F. (20033). π·ÙÚÈ΋ °ÂÓÂÙÈ΋. (ÂÈÌ. ¡. ªÔÛ¯ÔÓ¿˜). (ÌÙÊÚ. ¡. ªÔÛ¯ÔÓ¿˜, π. °ÂˆÚÁ›Ô˘ & ª. ™‡ÚÚÔ˘). ∏Ú¿ÎÏÂÈÔ: ¶·ÓÂÈÛÙËÌȷΤ˜ ∂ΉfiÛÂȘ ∫Ú‹Ù˘. ∆ÚȯfiÔ˘ÏÔ˜ ¢. (ÂÈÌ.) (1986). ¶ÚÔÏËÙÈ΋ π·ÙÚÈ΋. ∞ı‹Ó·: ¶·ÚÈÛÈ¿ÓÔ˜. ÃÚÈÛÙÔ‰Ô˘Ï¿Î˘, ¡. (1994). ™‡Á¯ÚÔÓË µÈÔÏÔÁ›·. ∂ÈÛ·ÁˆÁ‹ ÛÙË ÌÂϤÙË ÙˆÓ ÔÚÁ·ÓÈÛÌÒÓ. ∞ı‹Ó·: ¶·Ù¿Î˘.

¶∏°∂™ ∂π∫√¡π™∆π∫√À À§π∫√À ª·Ó‰Ú·ÁÔ‡ ∏ϤÎÙÚ·-ÃÚÈÛÙ›Ó·: «µÈÔÏÔÁ›ÙÛ˜», ÛΛÙÛ· ÙˆÓ «ªÈ· Ì·ÙÈ¿ ÛÙÔ ‚ȂϛԻ, «∞˜ ÛÎÂÊÙԇ̻, ·Ú·ıÂÌ¿ÙˆÓ, ÂÚÈÏ‹„ˆÓ, ÂÈÎÂÊ·Ï›‰ˆÓ, ÂÚˆÙ‹ÛˆÓ, ·Ú·ÚÙ‹Ì·ÙÔ˜ Î·È ÛΛÙÛÔ ÛÂÏ. 18. ∞Ú·¿ÎË •¤ÓÈ·: «∆· ÚÒÙ· ‚‹Ì·Ù·», ÛÂÏ. 9. ∞ÛÏ¿ÓË ∫·ÚÔϛӷ: «ÃˆÚ›˜ Ù›ÙÏÔ», ÛÂÏ. 37. ¢·˚ÎfiÔ˘ÏÔ˜ °È¿ÓÓ˘: ÛÂÏ. 44, 95, 132. ∫∞£∏ª∂ƒπ¡∏ (24-1-2000). «∂ÈÛ‚ÔÏ‹ ÌÂÙ·ÏÏ·ÁÌ¤ÓˆÓ ÛÙËÓ ∂ÏÏ¿‰·», ÛÂÏ. 126. ∫·Ú·ÁÎÔ‡ÓË-∫‡ÚÙÛÔ˘ ∞Ì·Ï›·: ÛÂÏ. 81. ∫·Ú¿··˜ º¿Ó˘: ÛÂÏ. 17, 132. ∫·ÙÛÒگ˘ £Âfi‰ˆÚÔ˜: ÛÂÏ. 97. ª·˘ÚÈοÎË, ∂. (Â›Ì.) (˘fi ¤Î‰ÔÛË). ∆Ô ‚È‚Ï›Ô Ù˘ ÁÓÒÛ˘. ∞ı‹Ó·: ¶·Ù¿Î˘, ÛÂÏ. 126. ªËÏÒÛ˘ £¤Ì˘: «¡ÂÎÚ¿ Ú¿ÁÌ·Ù·», ÛÂÏ. 15. ªÔ˘Ú·˙¿ÓË ªÂÏ›·: ÛÂÏ. 125. ¶··‰fiÔ˘ÏÔ˜ °È¿ÓÓ˘: ÛÂÏ. 30. ™˘ÚÈÔ‡Ó˘ ∫ÒÛÙ·˜: «√ ∞ÁÒÓ, ÙÔ ÛÎÔÙ¿‰È ÙÔ˘ Î·È Ë ÛοϷ ˘ËÚÂÛ›·˜», ÛÂÏ. 93. ÃÚÈÛÙÔ‰Ô˘Ï¿Î˘ ¡›ÎÔ˜: ÛÂÏ. 25, 105. Beckett, S.W. (1994). √ ∫fiÛÌÔ˜ Ù˘ ∑ˆÁÚ·ÊÈ΋˜. ∞ı‹Ó·: ¶·Ù¿Î˘, ÛÂÏ. 129. Giorgio de Chirico: «∆ÚÔ‚·‰Ô‡ÚÔ˜», ÛÂÏ. 118. Hundertwasser: «Ninety-nine Heads» (ÏÂÙÔ̤ÚÂÈ·), ÛÂÏ. 71. Twan de Vos: «Spaghetti eaters», ÛÂÏ. 61.

154

µπ√§√°π∞ °’ °Àª¡∞™π√À


ªÂ ·fiÊ·ÛË Ù˘ ∂ÏÏËÓÈ΋˜ ∫˘‚¤ÚÓËÛ˘ Ù· ‰È‰·ÎÙÈο ‚È‚Ï›· ÙÔ˘ ¢ËÌÔÙÈÎÔ‡, ÙÔ˘ °˘ÌÓ·Û›Ô˘ Î·È ÙÔ˘ §˘Î›Ԣ Ù˘ÒÓÔÓÙ·È ·fi ÙÔÓ √ÚÁ·ÓÈÛÌfi ∂ΉfiÛˆ˜ ¢È‰·ÎÙÈÎÒÓ µÈ‚Ï›ˆÓ Î·È ‰È·Ó¤ÌÔÓÙ·È ‰ˆÚÂ¿Ó ÛÙ· ¢ËÌfiÛÈ· ™¯ÔÏ›·. ∆· ‚È‚Ï›· ÌÔÚ› Ó· ‰È·Ù›ıÂÓÙ·È ÚÔ˜ ÒÏËÛË, fiÙ·Ó Ê¤ÚÔ˘Ó ‚È‚ÏÈfiÛËÌÔ ÚÔ˜ ·fi‰ÂÈÍË Ù˘ ÁÓËÛÈfiÙËÙ¿˜ ÙÔ˘˜. ∫¿ı ·ÓÙ›Ù˘Ô Ô˘ ‰È·Ù›ıÂÙ·È ÚÔ˜ ÒÏËÛË Î·È ‰Â ʤÚÂÈ ‚È‚ÏÈfiÛËÌÔ ıˆÚÂ›Ù·È ÎÏ„›Ù˘Ô Î·È Ô ·Ú·‚¿Ù˘ ‰ÈÒÎÂÙ·È Û‡Ìʈӷ Ì ÙȘ ‰È·Ù¿ÍÂȘ ÙÔ˘ ¿ÚıÚÔ˘ 7 ÙÔ˘ ¡fiÌÔ˘ 1129 Ù˘ 15/21 ª·ÚÙ›Ô˘ 1946 (º∂∫ 1946, 108, ∞’).

µπµ§π√™∏ª√

∞·ÁÔÚ‡ÂÙ·È Ë ·Ó··Ú·ÁˆÁ‹ ÔÔÈÔ˘‰‹ÔÙ ÙÌ‹Ì·ÙÔ˜ ·˘ÙÔ‡ ÙÔ˘ ‚È‚Ï›Ô˘, Ô˘ ηχÙÂÙ·È ·fi ‰ÈηÈÒÌ·Ù· (copyright), ‹ Ë ¯Ú‹ÛË ÙÔ˘ Û ÔÔÈ·‰‹ÔÙ ÌÔÚÊ‹, ¯ˆÚ›˜ ÙË ÁÚ·Ù‹ ¿‰ÂÈ· ÙÔ˘ ¶·È‰·ÁˆÁÈÎÔ‡ πÓÛÙÈÙÔ‡ÙÔ˘.


∂ƒ°√ ™À°Ãƒ∏ª∞∆√¢√∆√Àª∂¡√ 75% ∞¶√ ∆√ ∂Àƒø¶∞´∫√ ∫√π¡ø¡π∫√ ∆∞ª∂π√ ∫∞π 25% ∞¶√ ∂£¡π∫√À™ ¶√ƒ√À™

πSBN 960-06-2027-x


Βιολογία Γ Γυμνασίου