Issuu on Google+

KARTEROS sel_Final_Layout 1 15/11/2012 4:22 ΜΜ Page 9

} Η ρουτίνα προσφέρει ασφάλεια ακόμα και τις Κυριακές, αλλά δυστυχώς το κυριακάτικο πρωινό της εικοστής πέμπτης Απριλίου εκείνης της μοιραίας χρονιάς η ρουτίνα θα απέσυρε την ασπίδα της από την απολύτως τακτοποιημένη ζωή του κυρίου με το άσπιλο λευκό μπουρνούζι, ο οποίος απολάμβανε ανυποψίαστος μπροστά στον καθρέφτη του μπάνιου τη μικρή γαργαλιστική ευτυχία του καθαρισμού των δοντιών του με το ειδικό νήμα και τον οποίο δυστυχώς είμαστε υποχρεωμένοι να αναφέρουμε μόνο με τα αρχικά του, Τ το μικρό, Α το πατρώνυμο και Φ το επώνυμο, ΤΑΦ δηλαδή, καθώς ισχύει το προεδρικό διάταγμα που απαγορεύει ακόμα και την αναφορά του ονόματός του με οποιονδήποτε τρόπο, αν και πέρασαν ήδη δέκα χρόνια από τα γεγονότα στα οποία παρά τη θέλησή του ενεπλάκη και τα οποία συγκλόνισαν, και δυστυχώς δυσάρεστα, όχι μόνο την ιεραρχία και το σύστημα αξιών της κοινωνίας, αλλά και ολόκληρη τη χώρα. Υπόδειγμα ανθρώπου και κρατικού λειτουργού που δεν ζει απλώς από τη δουλειά του, αλλά ζει για τη δουλειά του και είναι ψυχή τε και σώματι αφοσιωμένος σ’ αυτή, φορέας ας προτρέξουμε να πούμε των αξιών της εργατικότητας, της νομιμοφροσύνης και της πειθαρχημένης δημιουργικότητας, των αξιών δηλαδή της μεγάλης κοινωνικής πλειοψηφίας που κάποιοι επιμέ


KARTEROS sel_Final_Layout 1 15/11/2012 4:22 ΜΜ Page 10

ΘΑΝΑΣΗΣ ΚΑΡΤΕΡΟΣ

νουν εντελώς ανιστόρητα να αποκαλούν σιωπηλή, ή σιωπηρή, επειδή δεν είναι εις θέσιν να ακούσουν τον καθοριστικό για την πορεία κάθε κοινωνίας ψίθυρό της, ο κύριος ΤΑΦ διέσχιζε ήδη την πέμπτη δεκαετία μιας δημιουργικής και κοινωνικά ωφέλιμης ζωής, που την κοσμούσαν όχι μόνο η πείρα και η σοφία, αλλά και δύο δημοτικά μετάλλια τιμής, ένας γραπτός έπαινος από το νομάρχη, ένα μετάλλιο εξαιρέτων πράξεων από τον ίδιο τον αρχηγό του Κράτους, καθώς και ο έξοχος συνδυασμός φαλάκρας και κοιλίτσας που πάντα υποδηλώνει την επιτυχία του κατόχου του. Την εύλογη αν και σε καμιά περίπτωση επιδεικτική ικανοποίησή του για την επιτυχία αυτή θα αρκούσε να δικαιώσει και μόνο το γεγονός ότι από απλός γραφέας στο Δημοτικό Νεκροταφείο, στο οποίο προσελήφθη από τα νεανικά του χρόνια καταλαμβάνοντας την πρώτη θέση στο σχετικό διαγωνισμό, κατάφερε να φτάσει στη θέση του γενικού διευθυντή με άοκνη προσπάθεια, ανοίγοντας, κλείνοντας και καταγράφοντας τάφους, αρχειοθετώντας στρατιές νεκρών, ρυθμίζοντας τη μετά θάνατο τύχη όσων απεβίωναν, συνδυάζοντας στην πράξη την πιστή τήρηση των κανόνων και την απόλυτη υπακοή στους ανωτέρους του με την ευρηματική εξυπηρέτηση των κρατικών, συνεπώς και των κοινωνικών, συμφερόντων, αφού αυτά τα δύο για λειτουργούς της ποιότητάς του ταυτίζονται. Το νεκροταφείο του αναβαθμίστηκε από απλό Δημοτικό σε Πρότυπο με απόφαση του αρμόδιου υπουργού, όταν ο άνεμος των μεταρρυθμίσεων που αναζωογόνησε όλη τη χώρα έφτασε με δική του αποκλειστικά πρωτοβουλία στο απίστευτο σημείο να αναζωογονήσει και την τελευταία κατοικία των νεκρών και να παράγει ζωή και κέρδη εκεί που από αιώνες βασίλευε ο θάνατος και η φθορά, ενώ αποκορύφωμα της επιτυχίας του ήταν η εφαρμογή της πρωτο


KARTEROS sel_Final_Layout 1 15/11/2012 4:22 ΜΜ Page 11

Η ΕξΕγΕΡΣΗ ΤΩΝ ΝΕΚΡΩΝ

φανούς στο ριζοσπαστισμό της και από κάθε άποψη κερδοφόρας κοινωνικής μεταρρύθμισης, που έμελλε να γίνει γνωστή με την ονομασία Πρόγραμμα Αντιγόνη και να έχει σεισμικές συνέπειες τόσο στη ζωή της χώρας όσο και στη ζωή του κυρίου ΤΑΦ. Αυτά όμως θα αναφερθούν διά μακρών παρακάτω. Αυτό που έχει σημασία να ειπωθεί, καθώς παρακολουθούμε τον κύριο ΤΑΦ να περιποιείται τον εαυτό του μπροστά στον καθρέφτη του μπάνιου, είναι ότι στον κόσμο της κρατικής ιεραρχίας, όπως και στον παράλληλο και εφαπτόμενο μ’ αυτόν κόσμο της ιδιωτικής πρωτοβουλίας, που ο ένας στηρίζει τον άλλο και οι δυο μαζί το εύθραυστο οικοδόμημα της κοινωνίας, γνώριζαν και αναγνώριζαν το ρόλο του και προέβλεπαν γι’ αυτόν ένα σίγουρο υπουργικό μέλλον ακόμα και όσοι δημοσίως απέδιδαν το Πρόγραμμα Αντιγόνη στον Πρόεδρο και ΔΣ (Διευθύνοντα Σύμβουλο) της χώρας, ο οποίος βεβαίως και προς αποφυγή παρεξηγήσεων ήταν εκείνος που μετέτρεψε την αρχική ιδέα σε υλική δύναμη, σε θεσμό του Κράτους δηλαδή. Και επειδή είναι γνωστό πόσες καλές ιδέες εξαερώθηκαν, θρυμματίστηκαν, πετάχτηκαν στον κάλαθο των αχρήστων από τη δειλία ή το συντηρητισμό όχι εκείνων που τις συνέλαβαν, αλλά εκείνων που κατείχαν την εξουσία και κλήθηκαν από την Ιστορία να τις εφαρμόσουν, o Πρόεδρος και ΔΣ θα είχε το δικαίωμα να θεωρεί το Πρόγραμμα Αντιγόνη δικό του δημιούργημα, πράγμα που εντούτοις δεν έκανε, αφού όσο μεγαλύτερη εξουσία κατέχει κανείς, τόσο πιο σεμνός έχει την υποχρέωση και τη δυνατότητα να φαίνεται, δεν μπορούσε όμως και να απαγορεύσει να το κάνουν οι άλλοι για λογαριασμό του. Το μετάλλιο πάντως εξαιρέτων πράξεων το απένειμε στον κύριο ΤΑΦ την εποχή που το όνομά του αναφερόταν ολογράφως «για τον ανθρωπισμό, την ανιδιοτέλεια και τη δημιουργικότητα στην άσκηση του λειτουργήματός του, αποτέλεσμα των οποίων 


KARTEROS sel_Final_Layout 1 15/11/2012 4:22 ΜΜ Page 12

ΘΑΝΑΣΗΣ ΚΑΡΤΕΡΟΣ

υπήρξε και η συμβολή του στην επεξεργασία και εφαρμογή του Προγράμματος Αντιγόνη», και για τον κύριο ΤΑΦ αυτό ήταν παραπάνω από αρκετό, αφού ο σεβασμός του προς τους θεσμούς και όσους τους εκπροσωπούσαν ήταν την εποχή εκείνη τουλάχιστον στεγανός και απόλυτος, όχι από κάποια δουλικότητα προς την ιεραρχία, στην οποία άλλωστε και ο ίδιος είχε πλήρη επίγνωση ότι συμμετείχε, αλλά από τη στέρεη πεποίθηση ότι χωρίς αυτό το στοιχείο συνοχής, ενίοτε και συνενοχής, η κοινωνία μετατρέπεται σε ζούγκλα επικίνδυνη για το σύνολο και για κάθε μέλος της. Την εικοστή πέμπτη Απριλίου εκείνη λοιπόν, ημέρα Κυριακή, ο κύριος ΤΑΦ, του οποίου την προσωπικότητα εν συντομία σκιαγραφήσαμε, ολοκλήρωσε χωρίς να βιάζεται την τουαλέτα του, φόρεσε το χειμωνιάτικο κοστούμι του, αφού ακόμα ο καιρός δεν είχε ζεστάνει αρκετά, το μαλακό γκρίζο καπέλο και τα μαύρα γυαλιστερά σκαρπίνια του και ξεκίνησε για τον καθιερωμένο περίπατό του μέχρι το Πρότυπο Δημοτικό Νεκροταφείο, που δεν βρισκόταν εξάλλου και πολύ μακριά από το μέγαρο στον τρίτο όροφο του οποίου κατοικούσε με τη σύζυγό του, το έβλεπε μάλιστα κάθε πρωί από ψηλά, από το παράθυρο της κρεβατοκάμαράς του και αισθανόταν υπερήφανος για τη ζώσα γεωμετρία αυτής της πόλης των νεκρών, τους ορθογώνιους τάφους που σχημάτιζαν άψογα τετράγωνα, τα λιθόστρωτα μονοπάτια ανάμεσά τους και φυσικά τα κυπαρίσσια σε σχηματισμούς και παρατάξεις που θα ζήλευε ακόμα και ένας επαγγελματίας στρατιωτικός, ειδικός των σχηματισμών και των παρατάξεων. Πιο πολύ όμως καμάρωνε, από μέσα του πάντα, για το ανάλαφρο λευκό διώροφο κτήριο στην ανατολική άκρη της απέραντης επικράτειας των τάφων, που έφερε στο δεξιό παραστάτη της εισόδου την επιγραφή ΑΝΤΙΓΟΝΗ – ΤΜΗΜΑ ΕΠΙΚΥΡΩΣΕΩΝ δια


KARTEROS sel_Final_Layout 1 15/11/2012 4:22 ΜΜ Page 13

Η ΕξΕγΕΡΣΗ ΤΩΝ ΝΕΚΡΩΝ

κοσμημένη με τη μορφή της μυθικής κόρης του Οιδίποδα και της Ιοκάστης και ήταν ο τελικός προορισμός όχι μόνο χιλιάδων συμπολιτών του, αλλά και του περιπάτου του. Ο κυριακάτικος αυτός περίπατος, αν και ψυχαγωγικός από μια άποψη, είχε εντούτοις τον προγραμματισμό του, χωρίς τον οποίο δεν ήταν νοητή για τον κύριο ΤΑΦ ούτε η απλούστερη δραστηριότητα. Ενώ οι περισσότεροι, συμπεριλαμβανομένης της συζύγου του, ήταν ακόμα στα κρεβάτια τους, αυτός διέσχιζε με σταθερό, όχι πολύ αργό αλλά ούτε και πολύ γρήγορο, με κυριακάτικο θα μπορούσαμε να πούμε, βήμα, την καλοβαλμένη γειτονιά του με τις τετράγωνες πολυκατοικίες, στις οποίες κατοικούσαν ως επί το πλείστον δημόσιοι λειτουργοί, έκοβε δρόμο μέσα από το πάρκο με τα πράσινα παγκάκια, προσπαθώντας να μη δίνει σημασία στα παρατημένα αποβραδίς κουτιά μπίρας και στα πεταμένα χρυσόχαρτα, που γι’ αυτόν ήταν αναμφισβήτητες και ενοχλητικές αποδείξεις μειωμένης κοινωνικής ευθύνης, έβγαινε στην οδό Αναπαύσεως και ύστερα από τριακόσια περίπου μέτρα κάτω από τους ευκαλύπτους που σκίαζαν τα πεζοδρόμιά της, περνούσε, γνέφοντας αδιόρατα στο χαιρετισμό του νεκροφύλακα, τη μεγάλη πόρτα του νεκροταφείου, το οποίο μέσα του αποκαλούσε πάντα νεκροταφείο μου, για να αρχίσει το καλύτερο, το πιο μεστό και αναζωογονητικό θα μπορούσαμε να πούμε μέρος της βόλτας του. Εκεί, στη γαλήνη των τάφων και των κυπαρισσιών, με λόχμες θάμνων και λουλουδιών δεξιά κι αριστερά, αισθανόταν ότι βάδιζε μέσα στη μεγαλοπρεπή απλότητα του δικού του έργου, γιατί δικό του βασικά έργο ήταν αυτό το απολύτως ειδυλλιακό τοπίο, για τη δημιουργία του οποίου είχε ξοδέψει ατελείωτες ώρες και πολλή φαιά ουσία, είχε μελετήσει άπειρες φωτογραφίες και σχέδια νεκροταφείων απ’ όλο τον κόσμο, είχε ασχοληθεί α


KARTEROS sel_Final_Layout 1 15/11/2012 4:22 ΜΜ Page 14

ΘΑΝΑΣΗΣ ΚΑΡΤΕΡΟΣ

κόμα και με την αρχιτεκτονική κήπων, για να το υποχρεώσει να ανταποκρίνεται στο χαρακτηρισμό πρότυπο, πράγμα που κατά γενική ομολογία, των ζωντανών τουλάχιστον, είχε καταφέρει. Χαμογελώντας από μέσα του έφτανε τελικώς στο λευκό διώροφο κτήριο, απολάμβανε με αυστηρή σοβαρότητα τον άψογο χαιρετισμό του μαυροντυμένου αστυνομικού της Ομάδας Κέρβερος, που τα μέλη της είχαν γρήγορα αποκτήσει την προσωνυμία Κέρβεροι χάρη στο τέλειο μείγμα σεβασμού και φόβου που ενέπνεαν και χωρίς το οποίο καμιά αστυνομική δύναμη, όσο ειδική κι αν είναι, δεν μπορεί να επιτελέσει το λειτούργημά της, περνούσε ύστερα την ουδέτερη πόρτα με τα αλεξίσφαιρα φιμέ τζάμια και ανέπνεε επιτέλους την αποστειρωμένη ατμόσφαιρα του Τμήματος. Όμορφοι πίνακες νεκρής φύσης κοσμούσαν το μεγάλο διάδρομο και στο βάθος του δέσποζε ο ηλεκτρονικός πίνακας, ο οποίος έδειχνε πάνω δεξιά την ώρα και στο κέντρο του είχε τους δυο αριθμούς, έναν για όσους ατύπους είχαν ήδη επικυρωθεί και άρα είχαν πάψει πλέον να είναι άτυποι και έναν για όσους απέμεναν προς επικύρωση. Σε σταθερά διαστήματα ο ένας αριθμός μεγάλωνε κατά μια μονάδα και ο άλλος μίκραινε αντιστοίχως κατά μια μονάδα, πράγμα που σήμαινε ότι η διαδικασία εξελισσόταν ομαλά, κι αν ο κύριος ΤΑΦ διέθετε αίσθηση του χιούμορ, την οποία είχε στερηθεί δυστυχώς όχι μόνο λόγω χαρακτήρα, αλλά και λόγω της άκρως σοβαρής εργασίας του, θα σκεφτόταν ότι η δουλειά πάει ρολόι, ηλεκτρονικό μάλιστα. Η χρήση του επιθέτου άτυπος, -η, -ο(ν) ήταν δική του ιδέα, που απέδιδε μονολεκτικά και εύστοχα κατά τη γνώμη του, αλλά και κατά τη γνώμη των ανωτέρων του που την είχαν εγκρίνει, το κοινό χαρακτηριστικό όλων εκείνων, ανδρών, γυναικών, ακόμα και των παιδιών που ήταν το αντικείμενο του Προγράμματος Αντιγόνη. Ως επίθετο φυσικά το άτυπος, -η, -ο δεν είναι δό


KARTEROS sel_Final_Layout 1 15/11/2012 4:22 ΜΜ Page 15

Η ΕξΕγΕΡΣΗ ΤΩΝ ΝΕΚΡΩΝ

κιμο να χρησιμοποιείται από μόνο του, ο κύριος ΤΑΦ ήξερε καλά ότι πρέπει να ακολουθεί το ουσιαστικό, χωρίς το οποίο το επίθετο είναι σαν μπαλόνι αερόστατου χωρίς καλάθι, καθώς όμως δεν θα βοηθούσε καθόλου στην επικοινωνία του Προγράμματος η χρήση του ουσιαστικοποιημένου νεκρός, -ή, -ό, κρίθηκε σκόπιμη η αποσιώπησή του, ουσιαστικοποιήθηκε δηλαδή και το άτυπος, -η, -ο, με το κύρος μάλιστα των επίσημων κρατικών εγγράφων. Του άρεσε να ρίχνει μια ματιά πίσω από το γυάλινο τζάμι της τεράστιας αίθουσας αναμονής, όπου περίμεναν σε κατάσταση ήρεμης και ευτυχισμένης φαρμακευτικής μέθης τη σειρά τους οι προς επικύρωση άτυποι. Η αίθουσα έλαμπε από χαμόγελα γεροντικά, φαφούτικα, καρκινοπαθή, ηλίθια, σαλιωμένα από την ηρωίνη και το αλκοόλ, εγκληματικά, άσπρα, μαύρα, κίτρινα, χαμόγελα γενικώς που η ιατρική ανέσυρε από τα βάθη της νεκρής ψυχής ατόμων που είχαν προ καιρού πεθάνει ατύπως και είχε έρθει η ώρα να επικυρωθεί ο θάνατός τους και τυπικώς. Ήταν άλλη μια δική του ιδέα οι άτυποι να μη ναρκώνονται τελείως, αλλά να προικίζονται από το Τμήμα κατά την προετοιμασία τους όχι μόνο με τη γνωστή γαλάζια πεντακάθαρη φόρμα, αλλά και με το έστω φαρμακευτικό αυτό χαμόγελο που τους συνόδευε και μετά την επικύρωση, προσδίδοντας στη διαδικασία χαρακτήρα λύτρωσης όχι μόνο για τους δικούς τους και την κοινωνία, αλλά και για τους ίδιους. Υπήρχαν βέβαια και περιπτώσεις που κάποιος από αυτούς δεν χαμογελούσε, ακόμα σπανιότερα κάποιος διαμαρτυρόταν, άντρας συνήθως όσο κι αν φαίνεται περίεργο, μαραμένα είναι η αλήθεια ή, το πιο συνηθισμένο, έκλαιγε σχεδόν σαν να είναι ζωντανός, κουλουριασμένος στον πλαστικό καναρινί καναπέ, μ’ ένα κλάμα όχι τόσο οδύνης όσο απόγνωσης και τότε χρειαζόταν 


KARTEROS sel_Final_Layout 1 15/11/2012 4:22 ΜΜ Page 16

ΘΑΝΑΣΗΣ ΚΑΡΤΕΡΟΣ

να ενισχυθεί κάπως η δόση του φαρμάκου, ή και να συμπληρωθεί το φάρμακο με κάποιο άλλο, καθήκον με το οποίο καταπιάνονταν με ψυχραιμία, επαγγελματισμό, αλλά και τρυφερότητα σχεδόν, προϊόν μιας επίπονης εκπαίδευσης, οι νοσηλευτές, μέχρις ότου να επέλθει η ήρεμη και ευτυχισμένη μέθη και το συνακόλουθο χαμόγελο, χωρίς τα οποία κανένας από τους ατύπους και σε καμιά περίπτωση δεν μεταφερόταν στην αίθουσα επικύρωσης. Αυτός ήταν ο κανόνας του Τμήματος, που ουδείς είχε το δικαίωμα να παραβιάσει, ακόμα κι αν με τέτοιες ανεπιθύμητες εμπλοκές, όσο σπάνιες κι αν ήταν, ο ηλεκτρονικός πίνακας κατέγραφε ανεπιθύμητες καθυστερήσεις. Περιδιαβαίνοντας σε συνέχεια τα διάφορα τμήματα του Τμήματος, που δούλευαν σε κανονικούς ρυθμούς ακόμα και τις Κυριακές, το συνήθιζε –για λόγους αρχής και για να τους κρατάει σε εγρήγορση– να κάνει στους νοσηλευτές και στους διοικητικούς υπαλλήλους της βάρδιας, ανθρώπους απολύτως αξιόπιστους κατά τα άλλα, κάποιες παρατηρήσεις για το ντύσιμό τους, για την καθαριότητα των χώρων, ακόμα και για την απαλή μουσική που έπαιζαν τα κρυμμένα μεγάφωνα και η οποία ορισμένες φορές ήταν υπερβολικά εύθυμη, άλλες πάλι υπερβολικά θλιβερή, παρά τις αυστηρές οδηγίες που είχε αυτοπροσώπως δώσει στους υπευθύνους. Και πάντα ολοκλήρωνε τον περίπατό του μπαίνοντας, αφού πρώτα χτυπούσε μια μόνο φορά την πόρτα, στο γραφείο του διευθυντή, τον οποίο ο ίδιος είχε επιλέξει από μια στρατιά υποψηφίων και με τον οποίο αντάλλασσε επί τούτου μερικές απλές και ανθρώπινες κουβέντες που είχαν να κάνουν με το έργο του Τμήματος, τις προβλέψιμες αντιδράσεις κάποιων ατύπων, το έργο της επιτροπής, που άλλοτε καθυστερούσε και άλλοτε τους έστελνε σωρηδόν κόσμο για επικυρώσεις. Παρέβλεπε βέβαια εντελώς και ενσυνειδήτως ότι με την 


KARTEROS sel_Final_Layout 1 15/11/2012 4:22 ΜΜ Page 17

Η ΕξΕγΕΡΣΗ ΤΩΝ ΝΕΚΡΩΝ

τακτική κυριακάτικη επίσκεψή του υποχρέωνε και τον υφιστάμενό του να προσέρχεται στο νεκροταφείο, αφού αυτού ακριβώς του είδους η περιφρόνηση των ωραρίων και η εν γένει αφοσίωση στο καθήκον ήταν αυτονόητη απαίτηση από τα στελέχη του Τμήματος, πολύ περισσότερο από το διευθυντή του, ο οποίος ειρήσθω εν παρόδω αμειβόταν γι’ αυτήν πλουσιοπάροχα, τόσο υλικά όσο και ηθικά. Αυτά κάθε Κυριακή. Την Κυριακή εκείνη όμως ο περίπατος επρόκειτο να εξελιχθεί, δυστυχώς, εντελώς εκτός του καθιερωμένου προγράμματος και της καθησυχαστικής ρουτίνας.

 o


KARTEROS sel_Final_Layout 1 15/11/2012 4:22 ΜΜ Page 18

} Να περιμένεις πάντα το απροσδόκητο συνήθιζε να επαναλαμβάνει ο πατέρας του κυρίου ΤΑΦ, κατώτερος υπάλληλος πολυκαταστήματος, που ποτέ το απροσδόκητο δεν του έκανε τη χάρη να τον επισκεφτεί, πράγμα που δεν μείωνε ωστόσο την αξία της συμβουλής του και τους κινδύνους που συνεπάγεται η υποτίμησή της, όπως αποδείχτηκε εκείνο το πρωί στο Πρότυπο Δημοτικό Νεκροταφείο. Ο κύριος ΤΑΦ είχε ολοκληρώσει χωρίς κανένα απρόοπτο τα προκαταρκτικά, ας τα πούμε έτσι, εκατόν είκοσι οκτώ βήματα στη γειτονιά, τριάντα δύο βήματα στο πάρκο, εξακόσια είκοσι τέσσερα βήματα στην εντελώς άδεια εκείνη την ώρα οδό Αναπαύσεως, και είχε μόλις μπει στο νεκροταφείο, αφήνοντας να καταλάβει κάθε σημείο του σώματος και του μυαλού του η ζείδωρη νεκρική γαλήνη της κεντρικής αλέας, όταν άκουσε ξαφνικά και σχεδόν με φρίκη σφυρίγματα, φωνές, ακόμα και έναν πυροβολισμό, αν είναι δυνατόν πυροβολισμός μέσα στο νεκροταφείο του, από την πλευρά του Τμήματος. Ταυτόχρονα σχεδόν είδε μια σιλουέτα με τη γαλάζια φόρμα των ατύπων να τρέχει και να χάνεται πίσω από μια πυκνή λόχμη θάμνων, να εμφανίζεται λίγο αργότερα τρέχοντας πάντα στην αρχή της κεντρικής αλέας, σαράντα πενήντα μέτρα μακριά του, και μετά να χάνεται πάλι σε ένα κάθετο μονοπάτι, σε μια γειτονιά τάφων με πυκνή φροντισμένη βλάστηση, ενώ πίσω της έτρεχαν τρεις Κέρβεροι και 


KARTEROS sel_Final_Layout 1 15/11/2012 4:22 ΜΜ Page 19

Η ΕξΕγΕΡΣΗ ΤΩΝ ΝΕΚΡΩΝ

δύο νοσηλευτές, φωνάζοντας ο ένας στον άλλο για την κατεύθυνση που είχε πάρει. Αποσβολωμένος αισθάνθηκε ότι η γαλήνια ομορφιά θρυμματιζόταν από τις εκτός αισθητικής και συμμετρίας φωνές, το έδαφος υποχωρούσε κάτω από τα πόδια του, το αλάνθαστο ως τότε σύστημα, που με τόση σχολαστικότητα και μετά από τόσα πειράματα και δοκιμές είχε εγκαταστήσει, παρουσίαζε μπροστά στα μάτια του για πρώτη φορά μια επικίνδυνη ρωγμή, ο περίπατός του είχε υποστεί ανεπανόρθωτο πλήγμα, δεν ήξερε καν αν έπρεπε να συνεχίσει το δρόμο του προς το Τμήμα ή να βοηθήσει, έστω με την παρουσία του, στην καταδίωξη, προτίμησε λοιπόν να καθίσει, μέχρι τουλάχιστον να περάσει κάπως η ταραχή του, σε ένα από τα ιδιόρρυθμα αλλά αναπαυτικά πέτρινα παγκάκια, την ιδέα για το σχήμα των οποίων είχε πάρει από τη μελέτη ενός μακρινού μουσουλμανικού νεκροταφείου. Δεν είχε προλάβει όμως να καθίσει και πολύ περισσότερο να συμμαζέψει κάπως τις σκέψεις του, που φτερούγιζαν ακόμα σαν τρομαγμένα πουλιά μπροστά στο απροσδόκητο, όταν ο αστυνομικός της Ομάδας Κέρβερος, που τις Κυριακές των περιπάτων του έσπευδε να τον χαιρετίσει με τόσο σεβασμό, εμφανίστηκε ξαφνικά πίσω από έναν όμορφο παλιό τάφο λαχανιασμένος. Το ύφος του έγινε ένοχο, σχεδόν κακομοίρικο μόλις αντιλήφθηκε τον κύριο ΤΑΦ και ο τελευταίος δεν μπόρεσε να αποφύγει τη σκέψη ότι τώρα δεν έμοιαζε και τόσο Κέρβερος, έσπευσε πάντως να βάλει άρον-άρον το όπλο που μέχρι τότε κρατούσε στη θήκη του και να χαιρετίσει φέρνοντας το χέρι στο γείσο του μαύρου καπέλου του, όπως το συνηθίζουν οι ένστολοι σε όλο τον κόσμο, χαιρετισμό τον οποίο ο γενικός διευθυντής φυσικά δεν ανταπέδωσε, αρκούμενος σε ένα αυστηρό ερωτηματικό βλέμμα, στο οποίο ο αστυνομικός απάντησε με καταιγισμό λέξεων, 


KARTEROS sel_Final_Layout 1 15/11/2012 4:22 ΜΜ Page 20

ΘΑΝΑΣΗΣ ΚΑΡΤΕΡΟΣ

Έφυγε ένας από τους ατύπους κύριε ποτέ δεν είχε ξανασυμβεί κανείς δεν το περίμενε μια γυναίκα συγκεκριμένα μας αιφνιδίασε πετάχτηκε ξαφνικά μπροστά μου βγήκε τρέχοντας από την πόρτα πρόλαβα να πυροβολήσω μια φορά ξέρω ότι δεν έπρεπε συγγνώμη δεν νομίζω πάντως ότι την πέτυχα κάπου εδώ είναι ακόμα αποκλείεται να μας ξεφύγει μ ’αυτή τη φόρμα δεν μπορεί να πάει πουθενά θα τη βρούμε γρήγορα. Τα είπε όλα αυτά αγχωμένος, χωρίς ανάσα, περιμένοντας μάταια μια αντίδραση του κυρίου ΤΑΦ, ο οποίος σηκώθηκε χωρίς να πει λέξη και προχώρησε προς το Τμήμα, αφού δεν το συνήθιζε να ξοδεύει τις λέξεις του σε τέτοιες ξεκάθαρες περιπτώσεις, ήξεραν και οι δύο ότι ο φύλακας είχε διαπράξει ένα σοβαρό αδίκημα όταν πιάστηκε στον ύπνο και άφησε την άτυπη με τη γαλάζια φόρμα να βγει από την πόρτα κι άλλο ένα όταν πυροβόλησε στο χώρο του νεκροταφείου. Στην εκπαίδευση του αστυνομικού αποσπάσματος της Ομάδας Κέρβερος, που είχε αναλάβει τη φύλαξη του Τμήματος Επικυρώσεων, είχε τονιστεί πολλές φορές ότι εκεί οι φύλακες αστυνομικοί φέρουν τα όπλα μόνο για τους απέξω και για λόγους κύρους και σε καμιά περίπτωση δεν έπρεπε να κάνουν χρήση εναντίον των ατύπων κάτω από οποιεσδήποτε συνθήκες, κι αυτό ήταν βέβαια απαίτηση του κυρίου ΤΑΦ, ηθικού και φυσικού αυτουργού, αν μπορούμε να το πούμε έτσι, του Προγράμματος Αντιγόνη, του οποίου με πολύ κόπο επεξεργάστηκε κάθε λεπτομέρεια, και στο συγκεκριμένο ζήτημα είχε επιμείνει πολύ, καθώς είχε το φόβο ότι μια τέτοιου είδους δραστική ενέργεια όπως ο πυροβολισμός θα μπορούσε να προσδώσει χαρακτηριστικά φόνου σε μια διαδικασία που ήταν απλώς τυπική επικύρωση του ατύπου θανάτου. Εν τω μεταξύ οι έρευνες συνεχίζονταν, σε λίγα λεπτά κατέφθασαν δεκάδες αστυνομικοί εκτός νεκροταφείου, οι οποίοι 


KARTEROS sel_Final_Layout 1 15/11/2012 4:22 ΜΜ Page 21

Η ΕξΕγΕΡΣΗ ΤΩΝ ΝΕΚΡΩΝ

χτένιζαν όλα τα δρομάκια και όλες τις λόχμες υπό την καθοδήγηση των εντός νεκροταφείου συναδέλφων τους, η πλειονότητα των οποίων ανήκε στην ειδική ομάδα Κέρβερος και ξεχώριζαν από τις μαύρες στολές, ακούστηκε μάλιστα και ο ήχος αυτοκινήτων έξω από τον τοίχο που αγκάλιαζε λευκός και μεγαλοπρεπής το χώρο, άρα οι αστυνομικοί είχαν κλείσει και το δρόμο της άτυπης με τη γαλάζια φόρμα προς την πόλη, αδύνατο να διαφύγει, ενώ αλάνθαστο σημάδι της σοβαρότητας των ερευνών ήταν το ελικόπτερο της αστυνομίας που άρχισε να υπερίπταται του νεκροταφείου και της γύρω περιοχής. Έτσι ο κύριος ΤΑΦ έκρινε, και ορθώς, ότι δεν είχε τίποτε πλέον να προσφέρει στο έργο της έρευνας και προχώρησε επιτέλους προς το λευκό κτήριο, δυστυχώς όμως όχι με τη συνηθισμένη ξεγνοιασιά του περιπατητή, αλλά με τον προβληματισμό του υπεύθυνου που βλέπει ότι κάτι στράβωσε στον τομέα της ευθύνης του. Το μόνο που έκανε ήταν να φωνάξει κοντά του τον επικεφαλής των αστυνομικών και να του επιστήσει, μιλώντας χαμηλόφωνα, την προσοχή, Όχι φωνές και φυσικά όχι πυροβολισμούς, μια άτυπη ψάχνετε, για όνομα του Θεού, και σε λίγο με κατήφεια πολύ μεγαλύτερη από την κανονική του, πράγμα φυσικό αφού η κανονικότητά του έτρεχε ανάμεσα στους τάφους με τη γαλάζια φόρμα της, αντί να έχει εδώ και μια ώρα υποστεί την επικύρωση για την οποία προοριζόταν, ο κύριος ΤΑΦ πέρασε την πόρτα του κτηρίου, που αυτή τη φορά φύλαγαν δύο Κέρβεροι, και προχώρησε κατευθείαν στο γραφείο του διευθυντή, όχι για να ρωτήσει τι ακριβώς συνέβη, αλλά για να ρωτήσει τι ακριβώς κάνουν με τις επικυρώσεις μετά το δραματικό συμβάν. Συνεχίζουμε κανονικά, απάντησε ο διευθυντής, μόλις συγκρατώντας κι αυτός την τα


KARTEROS sel_Final_Layout 1 15/11/2012 4:22 ΜΜ Page 22

ΘΑΝΑΣΗΣ ΚΑΡΤΕΡΟΣ

ραχή του και ο κύριος ΤΑΦ σκέφτηκε με κάποια ικανοποίηση, και παρά τα όσα είχαν μεσολαβήσει την τελευταία ώρα, ότι δεν είχε κάνει λάθος στην επιλογή του συγκεκριμένου ανθρώπου για τη συγκεκριμένη θέση, ακριβώς όμως τη στιγμή εκείνη ήρθαν να διαψεύσουν τη διαβεβαίωση της κανονικότητας φωνές και βήματα από το μεγάλο διάδρομο και όταν ο κύριος ΤΑΦ, με ψύχραιμο ύφος και έχοντας δίπλα του τον εμφανώς ανήσυχο υφιστάμενό του, βγήκε από το γραφείο και έκανε λίγα βήματα προς το τζάμι της αίθουσας αναμονής αντίκρισε ένα θέαμα που έκανε τις τρίχες του κεφαλιού του να σηκωθούν, αν επιτρέπεται τέτοια έκφραση για τέτοιου επιπέδου και αποδοτικότητας λειτουργό. Οι άτυποι κάθε ηλικίας και φύλου είχαν χάσει όχι μόνο το φαρμακευτικό τους χαμόγελο, αλλά ακόμα και τη νωχέλεια που προκαλούσαν τα σχετικά φάρμακα και η αίθουσα θύμιζε το χρηματιστήριο της Νέας Υόρκης τη μαύρη Παρασκευή. Επηρεασμένοι προφανώς από την απόδραση και τον πυροβολισμό, που ανέσυραν τα τελευταία υπολείμματα αδρεναλίνης και αναρρίπισαν τις ελάχιστες σπίθες ζωής που και μέσα στο πιο νεκρό σώμα και πνεύμα διατηρούνται, έκαναν σαν τα ζώα στο σφαγείο, χλιμίντριζαν και μούγκριζαν δημιουργώντας τρελό πανδαιμόνιο, άλλοι φώναζαν με το χέρι προτεταμένο προς τους νοσηλευτές και τους φρουρούς, που δεν είχαν τολμήσει να εισχωρήσουν στην αίθουσα αναμένοντας διαταγές, άλλοι έκλαιγαν με ουρλιαχτά καθισμένοι στον καναπέ, άλλοι στριφογύριζαν σαν σβούρες στο γυαλισμένο πάτωμα, δυο τρεις μούντζωσαν τον ίδιο και το διευθυντή μόλις εμφανίστηκαν, ένας έδινε γροθιές στη γυάλινη πόρτα, αγνοώντας ότι το τζάμι ήταν υψηλής αντοχής, ειδικά κατασκευασμένο για φυλακές υψίστης ασφαλείας, και μια άτυπη είχε κατεβάσει τη γαλάζια φόρμα της και κατουρούσε όρθια γελώντας εντελώς αποτρόπαια προς την πλευρά τους. Μια κα


KARTEROS sel_Final_Layout 1 15/11/2012 4:22 ΜΜ Page 23

Η ΕξΕγΕΡΣΗ ΤΩΝ ΝΕΚΡΩΝ

τάσταση εν ολίγοις απόλυτης αταξίας στο Τμήμα της απόλυτης τάξης, που θα μπορούσε να καταλήξει ανεξέλεγκτη αν ο κύριος ΤΑΦ δεν έπαιρνε γρήγορα μια απόφαση για το τι μέλλει γενέσθαι. Ναρκώστε τους, διέταξε με φωνή λίγο δυνατότερη από το κανονικό, πράγμα φυσικό αφού για πρώτη φορά από τη μέρα της λειτουργίας του Τμήματος υποχρεωνόταν να καταφύγει σ’ αυτό το ανορθόδοξο μέτρο έσχατης ανάγκης, και δεν είχαν περάσει δυο λεπτά όταν τρεις Κέρβεροι στάθηκαν μπροστά στην πόρτα της αίθουσας φορώντας τις ειδικές μάσκες, τη μισάνοιξαν με προφυλάξεις και πλημμύρισαν την αίθουσα με γαλαζωπό αέριο, χρησιμοποιώντας τους ειδικούς εκτοξευτήρες, ύστερα την ξανάκλεισαν και την κλείδωσαν, η επιχείρηση δεν κράτησε παρά μερικά δευτερόλεπτα, κατά τη διάρκεια των οποίων καμιά αντίσταση δεν προβλήθηκε ούτε σημειώθηκε κάποια απόπειρα βίας κατά των φρουρών από τους δεκαέξι ατύπους, τόσοι ήταν όπως αποδείχτηκε στη συνέχεια, δεκαέξι καταμετρήθηκαν ναρκωμένοι και αναίσθητοι, εννιά γυναίκες, έξι άντρες και ένα μογγολάκι, έστω κι αν ο πίνακας έδειχνε τον αριθμό δεκαεφτά, η δέκατη έβδομη, που η φυγή της είχε προκαλέσει όλη αυτή την αναταραχή, έτρεχε τη στιγμή εκείνη στα μονοπάτια του νεκροταφείου ή κούρνιαζε σε κάποιο τάφο μέχρι να βρεθεί. Το μόνο που είχε να κάνει πλέον ο κύριος ΤΑΦ ήταν να διατάξει να επικυρώσουν με συνοπτικές διαδικασίες τους ναρκωμένους, άντρες, γυναίκες και το παιδί, χωρίς να περιμένουν την ανάνηψή τους και άρα χωρίς να τους προικίσουν με το καθιερωμένο φαρμακευτικό χαμόγελο, πράγμα που αποτελούσε παραβίαση των κανόνων που ο ίδιος είχε επιβάλει, αλλά στις συγκεκριμένες έκτακτες συνθήκες ήταν μέτρο πρόνοιας και συγχρό


KARTEROS sel_Final_Layout 1 15/11/2012 4:22 ΜΜ Page 24

ΘΑΝΑΣΗΣ ΚΑΡΤΕΡΟΣ

νως κύρωση και όχι απλώς επικύρωση για την ανήκουστη συμπεριφορά τους, που έλαβε χαρακτήρα στάσης μπροστά στα μάτια όλων και στα δικά του. Δυστυχώς όμως, αν και στο Τμήμα η τάξη αποκαταστάθηκε πριν νυχτώσει, η άτυπη που είχε διαφύγει εξακολουθούσε να διαφεύγει, μέχρι που έπεσε η νύχτα και ο κύριος ΤΑΦ έδωσε εντολή να σταματήσουν οι έρευνες και να ξαναρχίσουν με το πρώτο φως της αυγής, γιατί σκέφτηκε ότι για τους φιλήσυχους κατοίκους των γύρω πολυκατοικιών, που ήδη είχαν αναστατωθεί με όλη αυτή τη φασαρία, με τις φωνές, τα περιπολικά και το ελικόπτερο, θα ήταν ανατριχιαστικό το νυχτερινό θέαμα με τους αστυνομικούς φακούς και τις σκιές ανάμεσα στους τάφους. Και αφού αντάλλαξε μερικές λέξεις με το διευθυντή του Τμήματος, ο οποίος έδειχνε ήδη φοβισμένος για τις συνέπειες του συμβάντος, που θα προκαλούσε ασφαλώς τη δυσάρεστη προσοχή των ανωτέρων τους, ιδιαίτερα αν επικρατούσε η άποψη ότι έθετε σε κίνδυνο το τόσο αποδοτικό Πρόγραμμα Αντιγόνη, κλείστηκε στο γραφείο του δήθεν για να επεξεργαστεί τα πλάνα της επόμενης μέρας, στην πραγματικότητα όμως για να ηρεμήσει κάπως, και αναχώρησε τελικά με ένα υπηρεσιακό αυτοκίνητο για το σπίτι του περασμένα μεσάνυχτα, κρύβοντας με προσοχή πίσω από τη μάσκα του εναρμονισμένου με τα γεγονότα προβληματισμού κάποιες νύξεις φόβου που είχε πάρα πολύ καιρό να νιώσει. Μια Κυριακή που ξεκίνησε τόσο όμορφα τελείωνε με τον πιο απροσδόκητα άσχημο τρόπο και ο κύριος ΤΑΦ εκείνο το βράδυ εξέπληξε δυσάρεστα και μπορούμε να πούμε ότι τρόμαξε τη γυναίκα του, γιατί για πρώτη φορά από τότε που παντρεύτηκαν κοιμήθηκε ανήσυχα, ροχάλιζε και παραμιλούσε.




KARTEROS sel_Final_Layout 1 15/11/2012 4:22 ΜΜ Page 25

} Κανένα δράμα δεν είναι άσχετο με την εποχή του και ορισμένες πληροφορίες για την εποχή, στο σώμα της οποίας διαδραματίζονται όλα όσα εξιστορούνται εδώ, κρίνονται στο σημείο αυτό απαραίτητες, για να κατανοήσει καλύτερα ο αναγνώστης όχι μόνο την αλληλουχία και αλληλεπίδραση των γεγονότων, αλλά και τα κίνητρα, το ηθικό βάθος και τις κοινωνικές επιπτώσεις πράξεων, παραλείψεων και αντιδράσεων. Η συγκεκριμένη εποχή μάλιστα, στη μήτρα της οποίας εκκολάφθηκε το Πρόγραμμα Αντιγόνη, όσο κι αν αμαυρώθηκε κάπως από τα δυσάρεστα γεγονότα που παρατίθενται εδώ, τα οποία εντούτοις δεν στερούνται ηθικού νοήματος, αξίζει τον κόπο να φωτιστεί πληρέστερα και γιατί είναι από τις εποχές εκείνες που μένουν στην Ιστορία ως εποχές άλματος, ως χρυσοί αιώνες και τα παρόμοια, εποχές δηλαδή κατά τις οποίες κάποιοι ηγέτες, ανεξάρτητα από την τύχη που τε��ικά τους επιφυλάσσουν η μοίρα και η Ιστορία, εξορύσσουν από τα βάθη της κοινωνίας χρυσό, όχι μόνο υπό την υλική του έννοια, αλλά και υπό την πνευματική και ηθική. Μια τέτοια ιστορική εξόρυξη επιτέλεσε την εποχή για την οποία συζητάμε ο τεσσαρακοστός όγδοος Πρόεδρος της χώρας, ο οποίος έγινε γνωστός με την προσωνυμία Μεμέ, που δεν αποτελεί μόνο ένα χαριτωμένο λαϊκό αρκτικόλεξο του ονόματός του, 


KARTEROS sel_Final_Layout 1 15/11/2012 4:22 ΜΜ Page 26

ΘΑΝΑΣΗΣ ΚΑΡΤΕΡΟΣ

Μερκούριος Μερκουρίου, αλλά και ένα αρκτικόλεξο τιμής στις Μεγάλες Μεταρρυθμίσεις του, των οποίων τις συνέπειες απολαμβάνουμε μέχρι σήμερα ανεξαρτήτως κάποιων περιπλοκών που παρουσιάστηκαν στο Πρόγραμμα Αντιγόνη· είναι γνωστό εξάλλου ότι ποτέ στην Ιστορία, ακόμα και οι απολύτως δικαιωμένες από το χρόνο μεταρρυθμίσεις δεν προσγειώθηκαν από το σύμπαν της θεωρίας στο έδαφος της πράξης χωρίς περιπλοκές συχνά απροσδόκητες και ανεπιθύμητες, ενώ ακόμα πιο συχνά οι πρωτεργάτες των πιο σημαντικών μεταρρυθμίσεων εισέπραξαν χολή και όξος αντί επαίνων από τις κοινωνίες που έχουν ανά τους αιώνες τη συνήθεια της αχαριστίας. Προικισμένος από τη φύση με μοναδικά προσόντα, αλλά και επιπροσθέτως εξοπλισμένος με ένα κώδικα αξιών από τη μακρά θητεία του στον κόσμο των επιχειρήσεων, ο Πρόεδρος Μεμέ εισέβαλε στον κόσμο της πολιτικής με ένα πρόγραμμα συμπυκνωμένο σε τρεις λέξεις, Κέρδη για Όλους, και παρά τις επιθέσεις που δέχτηκε από τους κατ’ επάγγελμα νομείς της πολιτικής εξουσίας, οι οποίοι σωστά διέβλεψαν σ’ αυτόν ένα σοβαρό κίνδυνο, έπεισε σε εκπληκτικά σύντομο χρονικό διάστημα τη μεγάλη πλειοψηφία της σιωπηρής πλειοψηφίας να του εμπιστευτεί τις τύχες της, αφού η ίδια η επιχειρηματική του επιτυχία ήταν αψευδής μάρτυς των ικανοτήτων του και εβεβαίου του λόγου το ασφαλές, ότι ήξερε δηλαδή τι λέει όταν μιλούσε για Κέρδος, έστω κι αν υπερέβαλε αναφερόμενος σε Κέρδη για Όλους, κατά συνθήκη ψεύδος όμως απολύτως κατανοητό και συγγνωστό για έναν πολιτικό, ακόμα κι αν προέρχεται από τον επιχειρηματικό κόσμο, αφού όλοι ξέρουν ότι όπως δεν υπάρχει ομορφιά για όλους ή εξυπνάδα για όλους, έτσι δεν είναι δυνατό να υπάρχει και Κέρδος για όλους, στο κάτω-κάτω 


KARTEROS sel_Final_Layout 1 15/11/2012 4:22 ΜΜ Page 27

Η ΕξΕγΕΡΣΗ ΤΩΝ ΝΕΚΡΩΝ

στην κοινωνία, όπως και στη φύση, η δικαιοσύνη απαιτεί στα κέρδη του ενός να αντιστοιχούν ζημίες κάποιων άλλων, αυτός ο νόμος ισχύει από την εποχή των σπηλαίων. Αν και παρέλαβε τη χώρα σχεδόν διαλυμένη και σε κατάσταση οιονεί χρεοκοπίας, με ένα μεγάλο μέρος των κατοίκων της παραδομένο σε συβαριτισμό χρεών κι ένα σπάταλο και καταχρεωμένο Κράτος, ο Πρόεδρος Μεμέ όχι μόνο δεν υπέστειλε μετά την εκλογή του την προσήλωσή του στο Κέρδος, το οποίο συνήθιζε να γράφει με Κ κεφαλαίο, ορθογραφία που έκτοτε παρέμεινε και φυσικά ακολουθούμε κι εδώ, αλλά ίσα-ίσα κήρυξε από την πρώτη μέρα της εκλογής του με αποφασιστικότητα το τέλος της εποχής των βολεμένων, των αργόμισθων και των ράθυμων οπαδών της κεκτημένης ταχύτητας, διακήρυξε ότι είχε σκοπό να αφήσει πίσω του προλήψεις και αγκυλώσεις κληρονομημένες από το παρελθόν και αμ’ έπος αμ’ έργον, κοιτάζοντας στα μάτια τη μεσαία τάξη και με την ανώτερη τάξη πίσω του να τον στηρίζει, έβαλε μπροστά τις μεγάλες αλλαγές, που αφορούσαν σύμφωνα με τα ίδια του τα λόγια: Την οργάνωση του Κράτους, της κοινωνίας, όλης της χώρας, στο πρότυπο των μεγάλων κερδοφόρων εταιρειών. Όσο απλό και αυτονόητο σε κάθε λογικό άνθρωπο, άρα οπαδό της ελεύθερης οικονομίας, κι αν φαίνεται αυτό, στην πράξη επρόκειτο για την αρχή μιας πραγματικής επανάστασης του αυτονόητου, ειρηνικής κατά κύριο λόγο, αν και χρειάστηκε να κατασταλούν βιαίως οι βίαιες αντιδράσεις μιας μειοψηφίας που είχε γαντζωθεί στο παρελθόν και δεν εννοούσε να καταλάβει την αξία, το αναγκαίο, αλλά και το αναπόφευκτο της προόδου. Ορισμένοι ευφάνταστοι αριστεροί πανεπιστημιακοί και διανοούμενοι μίλησαν με διάθεση αμφισβήτησης για Εταιρική Δημοκρατία, κάποιοι μάλιστα εντελώς αποδοκιμαστικά έκαναν λόγο για 


KARTEROS sel_Final_Layout 1 15/11/2012 4:22 ΜΜ Page 28

ΘΑΝΑΣΗΣ ΚΑΡΤΕΡΟΣ

Δημοκρατία του Κέρδους, πράγμα που ο Πρόεδρος Μεμέ υιοθέτησε δημοσίως ως έπαινο. Η γκρίνια αυτή όμως επηρέασε τη σιωπηλή πλειοψηφία και τα κόμματά της πολύ λιγότερο από τις προοπτικές νόμου, τάξης και Κέρδους για την ίδια κι έτσι το πακέτο των προεδρικών προτάσεων εγκρίθηκε σχεδόν ομόφωνα από το Κοινοβούλιο, με εξαίρεση μόνο το μικρό κόμμα της Αριστεράς, που κι αυτό δεν τόλμησε να προτάξει ένα καθαρό κατά και προτίμησε την αποχή από την ψηφοφορία. Ίσχυσε και στην περίπτωση αυτή εν ολίγοις η αρχή ότι άπαξ και κάποιες αλλαγές ωριμάζουν σε μια μακρά διαδρομή αντιθέσεων, αντιστάσεων, λαθών και αντιφάσεων, κάποια στιγμή θα επιβληθούν και αυτό δεν θα γίνει ως εκ θαύματος, όπως νομίζουν ορισμένοι, αλλά θα το επιβάλει η δυναμική τους και η ετοιμότητα της κοινωνίας, του πιο δημιουργικού τμήματός της τουλάχιστον, να τις δεχτεί, με κινητήρια δύναμη φυσικά, έτσι συμβαίνει πάντα, το όραμα και τη θέληση του ηγέτη. Αμέσως μετά άρχισε να τίθεται σε εφαρμογή, με ραγδαίους μάλιστα ρυθμούς, το συμπαγές σύνολο των Μεμέ, που συνοψίστηκαν συγκεκριμένα και με μεγάλη σαφήνεια στο εγκεκριμένο πανηγυρικά από το Κοινοβούλιο Μνημόνιο Μεταρρυθμίσεων, ένα βαρυσήμαντο κρατικό ντοκουμέντο, ισότιμο θα μπορούσαμε να πούμε με το Σύνταγμα της χώρας, αν όχι ανώτερο απ’ αυτό. Στόχος τους και στόχος του ήταν όχι μόνο να αντιμετωπίσουν τα χρέη της χώρας, αλλά και να τη μεταμορφώσουν στην πρώτη χώρα-εταιρεία στον κόσμο, ο Πρόεδρος αναγορεύτηκε και Διευθύνων Σύμβουλος με όλες τις εξουσίες που αυτό συνεπάγεται και έκτοτε ο τίτλος του ήταν Πρόεδρος και ΔΣ, ο κρατικός μηχανισμός ανέλαβε το ρόλο της υπαλληλικής ιεραρχίας της Εταιρείας, το Κοινοβούλιο το ρόλο της γενικής συνέλευσης των μετόχων της Εταιρείας, ενώ το Υπουργικό Συμβούλιο έπαιζε το 


KARTEROS sel_Final_Layout 1 15/11/2012 4:22 ΜΜ Page 29

Η ΕξΕγΕΡΣΗ ΤΩΝ ΝΕΚΡΩΝ

ρόλο Διοικητικού Συμβουλίου της Εταιρείας. Ο Κερδώος Ερμής έγινε σύμβολο του Κράτους, οι εικόνες του κοσμούσαν υπουργεία και υπηρεσίες, γενική θεσμοθετημένη επιδίωξη ήταν όλοι και όλα στην κοινωνία και στο Κράτος να λειτουργούν και να κρίνονται με τους κανόνες της επιχειρηματικότητας και με το μέτρο του Κέρδους. Και δεν μπορούμε να μην αναφέρουμε στο σημείο αυτό το σημαδιακό ότι ο Ερμής αποκαλείται στη γλώσσα των Ρωμαίων, στα λατινικά, Mercurious, ενώ το όνομα του ριζοσπάστη Προέδρου και ΔΣ ήταν Μερκούριος Μερκουρίου, πράγμα που όσο συμπτωματικό κι αν φαίνεται εμβάλλει εντούτοις ακόμα και τους πιο ρεαλιστές σε μεταφυσικές υποψίες. Όλα τα υπουργεία ανασυγκροτήθηκαν σε εταιρική βάση, ο τίτλος τους μάλιστα όπως και ο τίτλος των υπουργών εμπλουτίστηκε με το αγαπημένο Κ κεφαλαίο του Προέδρου και ΔΣ έτσι που το αντικείμενό τους να εναρμονίζεται με τους στόχους και τις μεθόδους της νέας εποχής, υπουργείο Κ Υγείας, παραδείγματος χάρη, ή υπουργείο Προστασίας Κ Πολίτη, ή υπουργείο Κ Ενημέρωσης, κ.λπ. Ανάμεσα στις διακηρύξεις και στην πράξη φυσικά υπάρχει πάντα μια τεράστια απόσταση, η οποία στις οργανωμένες κοινωνίες δεν μπορεί να γεφυρωθεί παρά με πολλή και κοπιαστική δουλειά, με τη χρήση σύγχρονων μαζικών μέσων διαφώτισης των πολιτών, αλλά και με τη βοήθεια της αστυνομίας όπου δεν πίπτει λόγος, ιδιαίτερα όταν πρόκειται για τα ανεπίδεκτα αναμορφώσεως, λιγότερο προικισμένα και άρα λιγότερο παραγωγικά τμήματα του συνόλου, που έχουν μάθει να ζουν σε βάρος των υπολοίπων. Δωρεάν παιδεία, δωρεάν υγεία, επιδόματα κάθε τύπου, υπέρογκες και δυσανάλογες με τις κρατήσεις συντάξεις, πανάκριβο ασφαλιστικό σύστημα, επιδοτήσεις στα εισιτήρια των αστικών συγκοινωνιών, όπως και στα εισιτήρια των σι


KARTEROS sel_Final_Layout 1 15/11/2012 4:22 ΜΜ Page 30

ΘΑΝΑΣΗΣ ΚΑΡΤΕΡΟΣ

δηροδρόμων, έρχονταν σε τόσο κατάφωρη αντίθεση με τις εταιρικές απαιτήσεις και τη δικαιοσύνη του Κέρδους, ώστε κόπηκαν με το μαχαίρι από τις πρώτες μέρες των Μεμέ, παρά τις εύλογες αντιδράσεις που αυτό προκάλεσε. Οι άνθρωποι έπρεπε να ξεκολλήσουν έστω και με το ζόρι, έστω και με άνωθεν επιβολή μέτρων, από τη λάσπη που είχαν συνηθίσει να πλατσουρίζουν και να μάθουν να πετούν στον ουρανό της επιχειρηματικότητας, της εργασιακής πειθαρχίας και του Κέρδους, να πολεμήσουν έτσι και να νικήσουν τη φτώχεια και για να γίνει αυτό απαραίτητη προϋπόθεση ήταν να πάψει να επιδοτείται η τεμπελιά, η μιζέρια, η απουσία πρωτοβουλίας και δράσης. Υπήρξε βέβαια ένας αναγκαίος συμβιβασμός με το παλιό σύστημα και τα υπολείμματά του, κι αυτός εξαιτίας εκείνου του ανθρωπισμού χωρίς τον οποίο η κοινωνία θα κινδύνευε από υπερβολικές αναταράξεις, και μιλάμε εδώ αυστηρά για τη νοσοκομειακή περίθαλψη των άπορων ομάδων του πληθυσμού, για την παραμονή άπορων γερόντων, ανίκανων προς εργασία κ.λπ. στα σχετικά ιδρύματα και φυσικά για τα νεκροταφεία, στα οποία οι άποροι είχαν δικαίωμα να θάβονται εντελώς δωρεάν και οι υπόλοιποι με ένα συμβολικό τίμημα. Κι αυτός ακόμα ο συμβιβασμός όμως, ανήθικος κατά βάση, αφού παραβίαζε την ηθική του Κέρδους, όσο αναγκαίος κι αν κρίθηκε από την πολιτική μετριοπάθεια του Προέδρου Μεμέ είχε ημερομηνία λήξης, γιατί προκαλούσε το αίσθημα δικαιοσύνης των πιο δραστήριων κοινωνικών ομάδων, που άπαξ και απελευθερώθηκαν από τα δεσμά του παρελθόντος δυστροπούσαν με ό,τι επιδοτούσ��, βόλευε, και διαιώνιζε την πνευματική και σωματική οκνηρία. Αν από τα παραπάνω, που εκτίθενται εκ των πραγμάτων με μεγάλη συντομία, δεν διευκρινίζονται εντελώς όλες οι παράμετροι του νέου καθεστώτος, γιατί περί νέου καθεστώτος επρόκει


KARTEROS sel_Final_Layout 1 15/11/2012 4:22 ΜΜ Page 31

Η ΕξΕγΕΡΣΗ ΤΩΝ ΝΕΚΡΩΝ

το, παραπέμπουμε στο πασίγνωστο βιβλίο του Μερκούριου Μερκουρίου με τίτλο Η Ηθική του Κέρδους, στις οχτακόσιες τριάντα τέσσερις σελίδες του οποίου όχι μόνο παρουσιάζονται τα πάντα, αλλά δίνονται και οι πιο σύγχρονες απαντήσεις για τα πάντα, με την ηθική διάσταση των Μεμέ στο επίκεντρο και, όπως εκτιμήθηκε από πλειάδα αναλυτών και δημοσιογράφων, με χωρίς προηγούμενο για πολιτικό άνδρα τόλμη στην αποκάλυψη των βαθύτερων σκέψεων και των πιο λεπτών συναισθημάτων του. Γιατί είναι ηθική [αναφέρει χαρακτηριστικά στη σελίδα 284, αμέσως μετά την ανάλυσή του για την ανηθικότητα των επιδομάτων ανεργίας] η λεγόμενη δωρεάν παιδεία, ή η λεγόμενη δωρεάν υγεία, όταν όλοι γνωρίζουμε ότι όχι μόνο δεν είναι δωρεάν, όχι μόνο πληρώνονται πανάκριβα, αλλά και πληρώνονται από τις πλέον δημιουργικές, παραγωγικές και εύπορες δυνάμεις της κοινωνίας μας, στις οποίες επιβάλλεται με δικτατορικό τρόπο η ακατάσχετη αυτή οικονομική αιμορραγία, για να επωφεληθούν από το δικό τους κόπο και τη δική τους άοκνη προσπάθεια όσοι δεν δημιουργούν, δεν παράγουν, δεν κερδίζουν για τους ίδιους, τις οικογένειές τους και τη χώρα; Η εξόφθαλμη ανηθικότητα αυτού του είδους πρέπει λοιπόν να καταργηθεί τόσο στην πράξη όσο και στη θεώρηση των πραγμάτων, τα οποία απαιτούν μια άλλη ηθική και μια άλλη αντίληψη της ηθικής.




Θανάσης Καρτερός - Η εξέγερση των νεκρών